Chiếc khuy đồng

[namvinh789]

  
  Đến phòng khách, tên dẫn đường thì thầm với viên thư ký và lập tức tôi được mời vào phòng giấy Ê-din-ghe.
  Nhìn mái tóc hung hung chải mượt và bộ ria đen nhánh của hắn vẫn thấy ngộ nghĩnh hơn là đáng sợ, mặc dù dân chúng trong thành phố ai cũng đồn đại rằng hắn tự tay tra tấn phạm nhân và thân chinh đi tiễu trừ cộng sản.
  Hôm nay hắn rất nhã nhặn.
  -- Xin mời ông -- Hắn đưa tay chỉ chiếc ghế bành và vui vẻ nói -- Tôi vừa đọc xong cuốn sách của đức quốc trưởng kính mến. Trời, thật là tuyệt bút!
  Tôi cho là hắn tán láo nhưng nhìn lên bàn thì quả thực thấy cuốn "Đời chiến đấu" của Hít-le hãy còn nằm đó.
  Thoạt tiên hắn đóng trò quảng cáo thuốc cao ngoài chợ: khoe khoang công cán của đảng Quốc xã và khoác lác về tương lai nước Đức...
  Nhưng sau một lát đưa tôi lên mây xanh, hắn liền quay lại với cái giọng trịnh trọng hàng ngày:
  -- Ông cho phép... -- Hắn hơi lúng túng một chút -- Ông cho phép chúng tôi miễn chơi cờ với ông chứ?
  Tôi cũng nghiêm trang:
  -- Rất mong như vậy... Chính tôi cũng tha thiết mong đợi một sự thành thực hoàn toàn...
  -- Ông Blây ạ, đối với gián điệp Đức thì không có gì là bí mật hết.
  Tôi giả vờ nhíu mày làm bộ bị chạm lòng tự ái để tránh nghi ngờ. Ê-din-ghe cười ha hả vỗ vai tôi:
  -- Không sao, không sao, ông chớ phật lòng. Mắt chúng tôi có thể nhìn thấu ruột quả đất được cơ mà.
  Tôi mỉm cười lễ phép:
  -- Vâng, đó chính là niềm kiêu hãnh của nước Đức.
  -- Phải, ông Blây đáng yêu ơi. Chúng tôi vốn biết ông từ thuở Un-ma-nít còn tung hoành ở Lét-tô-ni, để ý đến ông từ ngày bọn đỏ lên múa may ở đây, và như ông biết đấy, chúng tôi đã tìm ra ông ngay sau khi Lét-tô-ni trở thành một tỉnh của nước Đức. Vậy chớ nên lấy vải thưa che mắt thánh.
  Lần này tôi không cười mà trái lại tôi thu hết luồng mặt lạnh như băng để nhìn vào mặt kẻ tiếp chuyện mình:
  -- Thưa, ngài định nói gì cơ ạ? Cứ cho là các ngài đã biết tôi đi, nhưng rồi sao nữa?
  Ê-din-ghe đã hơi nhụt giọng:
  -- Chỉ biết rằng ông đang ở trong tay chúng tôi. Khi một người lính đã bị bắt làm tù binh thì bất cứ tiếng nước nào cũng gọi đó là một cuộc bại trận.
  Tôi vẫn lạnh lùng và nhã nhặn:
  -- Thất bại của một cá nhân sĩ quan không nên coi là chiến bại của cả quốc gia. Ông chớ quên tôi là một điệp viên. Mà người điệp viên thì bao giờ cũng sẵn sàng đợi chết! Nghề của chúng tôi là: đánh gục kẻ thù và, ngược lại, luôn luôn sẵn sàng đo ván.
  Giọng nói cứng rắn của tôi không phải là vô tác dụng. Thoạt nghe xong, Ê-din-ghe gật gù có vẻ hài lòng lắm:
  -- Rất mừng là ông đã hiểu vậy... Thế thì bây giờ chúng ta nên mặc cả đi.
  Tôi ngồi thẳng người lên:
  -- Tôi đã bán mình đâu, thưa quan chánh?
  Hắn hỏi tôi một cách bóng bẩy :
  -- Ông không sợ chết hay sao? Nghĩ lại xem, chết thật là uổng!
  -- Thưa ngài, người sĩ quan Anh quốc chỉ sợ có đức Anh hoàng và đức Chúa trời. Còn tôi với ngài chỉ là đồng nghiệp.
  -- Chính thế, chính thế! Chính vì tôi coi ông là đồng nghiệp cho nên không những chúng tôi muốn bảo vệ tính mạng cho ông mà còn muốn giúp ông tiếp tục sự nghiệp!
  Tôi nheo mắt lại:
  -- Thế thì ngài muốn gì tôi kia ạ?
  -- Mong ông trở thành điệp viên của chúng tôi.
  Dĩ nhiên là tôi đã đoán trước được yêu cầu của Ê-din-ghe... Không thể khác được. Một gián điệp lâm nguy chỉ có cách hoặc bán mình hoặc là chịu chết. Tên buôn người này cũng thừa biết vậy, mà hắn còn biết trước câu tôi sắp trả lời nữa. Bây giờ câu chuyện chỉ xoay quanh vấn đề giá cả. Ê-din-ghe vốn hay suy bụng ta ra bụng người. Vì chính hắn mà lâm vào cảnh này thì hắn cũng lập tức bán rẻ lương tâm để đổi lấy tính mạng mà thôi. Tôi thấy cần phải tỏ rõ thái độ bảo vệ danh tiết của một sĩ quan Anh.
  -- Thưa quan chánh, ngài nên hiểu tôi hơn. Tôi không nỡ lòng nào làm hại Tổ quốc...
  -- Thì chúng tôi có đòi hỏi ông làm thế đâu. Chúng tôi chỉ cần một sĩ quan Anh thông minh hiểu rằng người Anh không cùng chung một con đường với bọn đỏ và bọn Do Thái. Chúng tôi đủ khả năng ném ông trở về Luân Đôn và sẽ làm cho bên ấy tưởng nhầm là ông đã đơn thương độc mã vượt vòng vây của chúng tôi chạy về Tổ quốc. Sau đó ông sẽ tiếp tục hoạt động và cung cấp tin tức cho chúng tôi.
  Một sĩ quan Liên Xô đội lốt gián điệp Anh lại được gián điệp Đức tin dùng! Thật là oái oăm mà cũng thật là bở. Tôi có thể giúp ích được nhiều cho Hồng quân. Nhưng khốn thay, hiện nay tôi chưa lần ra mối liên lạc với các tổ chức của ta. Chỉ còn một cách là giả vờ đóng vai Blây thật khéo léo làm cho bọn chúng tưởng nhầm mình đang lưỡng lự rồi ngấm ngầm đợi dịp tốt thu lượm một ít tin tức, tài liệu, vượt qua chiến tuyến để trở về đơn vị.
  Ê-din-ghe giục tôi:
  -- Ông Blây, tôi đợi ông... Đừng bắt tôi phải nhắc lại nhiều.
  -- Nhưng việc này quá đột ngột. Tôi cần phải cân nhắc đã.
  -- Đấy, một bên là ô tô, nhà lầu, vợ đẹp, con khôn; một bên là chết nhừ xương trong trại tập trung, ông còn phải chần chừ, cân nhắc gì nữa.
  Tôi vẫn khăng khăng nhắc lại:
  -- Dù sao tôi cũng cần suy nghĩ -- và nghĩ bụng: "Hãy để cho tên này thấy rằng mua chuộc được một sĩ quan Anh không phải là chuyện dễ".
  Ê-din-ghe nhìn tôi với cặp mắt lươn ti hí. Tôi nghiêm nghị hỏi:
  -- Việc thay thầy đổi chủ này sẽ mang lại cho tôi những gì? Và tôi sẽ sống ra sao?
  Ê-din-ghe liền vênh mặt đáp:
  -- Chúng tôi chưa hề bị ai chê trách là keo kiệt cả. Chúng tôi sẽ thường xuyên cấp đủ tiền nong cho ông trong khi hoạt động.
  Tôi trơ trẽn hỏi:
  -- Tính theo tiền nước nào?
  -- Tất nhiên là theo đồng Mác, vì đồng Mác chả kém lắm đâu.
  -- Nhưng cũng chả đắt gì. Ngày nay đồng Mác đã bị phá giá...
  -- Thì bằng đồng Xtéc-linh hay Đô-la vậy -- hắn vội vàng nói thêm -- Sau khi chiến tranh chấm dứt, chính phủ Anh thân Đức sẽ mời ông giữ một ghế quan trọng.
  Hắn nói có vẻ chắc mẩm rằng nhất định tôi không còn đường nào để từ chối nữa. Nhưng tôi nghĩ càng kéo dài việc mặc cả càng có lợi, và như thế hắn sẽ vị nể cái địa vị Blây của tôi hơn và càng khó đánh hơi ra thiếu tá Ma-ca-rốp.
  Tôi bèn khẩn khoản:
  -- Rất tha thiết mong quan chánh thư thả cho tôi một ít lâu.
  Ê-din-ghe đứng dậy, kiểu cách nói:
  -- Xin vui lòng cho ông một tuần nữa. Nhưng mong ông nhớ cho là không có ông, việc của chúng tôi vẫn trôi chảy, còn ông mà không có chúng tôi thì gay go lắm đấy.
  Hắn tiễn chân tôi ra tận ngoài cửa phòng.

[namvinh789]

  An-cốp-xcai-a đang sốt ruột đợi tôi ở nhà. Ả coi cuộc hội kiến giữa tôi với tên chánh mật thám Giét-ta-pô như một sự kiện cực kỳ quan trọng. Vừa thấy mặt tôi, ả đã hỏi dồn:
  -- Thế nào? Thế nào?
  -- Hắn gạ tôi làm gián điệp cho Đức và hứa sẽ ném tôi trở về Luân Đôn.
  -- Rồi sao nữa?
  -- Tôi xin hạn một tuần sẽ trả lời.
  -- Nên đồng ý đi thôi.
  -- Sang Luân Đôn à? Bên ấy làm gì có đất để đại úy Blây này dụng võ.
  -- Anh vẫn có thể lưu lại đây. Bọn Đức sẽ bằng lòng cho mà xem.
  -- Nhưng ở đây thì tôi làm được trò trống gì cho chúng nó? Chúng có thể "làm cỏ" dân Lét-tô-ni mà không cần tôi.
  -- Chúng giữ anh lại đây cốt để lần ra đầu mối lưới điệp viên bí mật của anh.
  Tôi ngạc nhiên hỏi lại:
  -- Bọn thiếu nữ ấy ư?
  -- Cái then chốt không phải là ở mấy con ranh ấy. Anh không hiểu rằng chúng chỉ là một thứ mạng để che mắt thiên hạ đó sao? Còn lưới điệp viên thực thụ của Blây gồm toàn những tay già đời và bao giờ cũng được giấu kín. Có giời hay thổ công họa chăng mới biết được. Ấy, chính mọi nước cờ đang xoay quanh quân tướng đó.
  -- Thế bọn tay chân thực thụ ấy là ai?
  -- Như tôi là một. Nhưng ngoài tôi ra còn rất nhiều những kẻ khác lợi hại hơn tôi nữa kia.
  -- Hiện chúng trú ở đâu?
  -- Giá mà tôi biết được thì còn phải bàn. Đối với tôi, Blây không hề hở ra điều đó. Chớ quên hắn là sĩ quan mật thám Anh. Không có Blây thật hay Blây giả thì đừng hòng moi ra bọn điệp viên bí mật này.
  Bọn Giét-ta-pô và Hắc-long ¹ rất thích mở rộng lưới gián điệp của chúng. Còn bọn Intelligence service thì trái lại. Chúng dùng rất ít điệp viên, nhưng chọn lọc rất kỹ và che giấu rất cẩn thận. Những điều An-cốp-xcai-a vừa thốt ra thật vô cùng quan trọng. Không những ả xác nhận thêm điều dự đoán của tôi mà còn có thể giúp tôi tìm ra tông tích bọn tay chân của Blây ở rải rác quanh vùng Ban-tích này. Để dò xem An-cốp-xcai-a có còn nghi ngờ tôi về việc trốn đi hay liên lạc với du kích không, tôi liền hỏi thẳng ả:
  -- Cô nghĩ sao mà dám tin rằng sau khi phát hiện ra lưới điệp viên của Intelligence service tôi lại không giao nộp bọn chúng cho tình báo Liên Xô?
  Ả dằn từng tiếng:
  -- Vì anh muốn sống. Vì anh chưa kịp mở mồm ra nói với các đồng chí của anh một lời nào thì đầu anh đã rời khỏi cổ rồi.
  -- Sao? Chả nhẽ tôi mang tin tức đó về mà họ lại giết tôi...
  -- Nhưng anh đã chết rồi cơ mà. Hóa ra anh không hiểu gì ư?
  -- Không, không hiểu thật. Tôi chả cần cấu vào tai cũng biết chắc là mình không ngủ mê.
  -- Được, tôi sẽ cấu vào tai hộ anh. Đi theo tôi!
  An-cốp-xcai-a cầm lấy tay tôi lôi ra khỏi phòng. Ả bảo tôi lên ô tô và lái thẳng đến nghĩa trang.
  Xưa nay nghĩa trang của thành phố Ri-ga vẫn được coi là một thắng cảnh. Công trình kiến trúc ở đây công phu và tráng lệ như một viện bảo tàng. Khắp nơi nhan nhản những bia kỷ niệm, những tượng đá cao... Đây là nơi yên nghỉ cuối cùng của bao thế hệ...
  Một lối đi rải sỏi thẳng tắp, hai bên hoa cỏ xanh tươi. Theo đường đó An-cốp-xcai-a dắt tôi qua những ngôi mộ xinh xắn xây bằng cẩm thạch hay đá hoa cương, qua những thập tự trắng xóa và dừng lại trước một ngôi mộ mới, sơ sài.
  -- Trông đấy!
  Tôi thản nhiên nhìn nấm đất vuông vắn, cỏ xanh chưa phủ kín, ngắm tấm bia bằng cương thạch màu hồng, những bông hoa dại mọc chen dưới chân bia rồi nhún vai. Ả cáu tiết lườm tôi:
  -- Ủa, anh này như người rừng ấy! Đọc dòng chữ này xem.
  Tôi cúi xuống đọc dòng chữ khắc trên bia: "THIẾU TÁ AN-ĐRÂY SE-MEN-NÔ-VÍT MA-CA-RỐP 23-1-1912 -- 22-5-1941".
  Ồ hay, lạ chửa... Té ra tôi đang đứng bên mộ mình. Tôi lạnh toát người, đầu óc choáng váng, tim đau nhói như bị ai đâm...
  Nét mặt An-cốp-xcai-a vẫn lạnh lùng:
  -- Chắc bây giờ anh mới chịu tin rằng thiếu tá Ma-ca-rốp đã yên giấc ngàn thu. Người kỵ mã đã bị hất ngã khỏi yên ngựa. Nhưng hắn còn sống. Do đó hắn cần phải tìm con ngựa khác. Trên đời này không còn bóng dáng thiếu tá Ma-ca-rốp nữa mà chỉ còn đại úy Blây. Cho nên anh hãy cam chịu số trời vậy.
  Tôi cau mày:
  -- Nhưng nếu Blây muốn hiện nguyên hình thành Ma-ca-rốp.
  -- Thì người ta sẽ chôn hắn lần thứ hai. Anh chỉ cần đặt chân về đến hàng ngũ Hồng quân thì lập tức chúng tôi sẽ tung tin rằng anh chính là Blây chứ không phải Ma-ca-rốp. Chúng tôi sẽ cho họ biết Blây đã giết Ma-ca-rốp và đội lốt Ma-ca-rốp để hoạt động gián điệp. Họ chẳng ngần ngại gì mà không xử tử anh ngay. Thời buổi chiến tranh bận rộn này ai hơi đâu mà điều tra lôi thôi dềnh dàng.
  Chà, bọn gián điệp của các nước tư bản tính toán xảo trá, chi li thật. Tuy nhiên chúng còn nhầm một điều: chúng không hiểu nổi con người mà chúng âm mưu hãm hại... Cần phải lợi dụng chỗ sơ hở đó.
  Tôi thơ thẩn cúi đầu, rời khỏi nấm mộ mình. An-cốp-xcai-a lặng lẽ bước theo.
  Khi ô tô đỗ trước cửa nhà, ả đặt nhẹ bàn tay lên tay tôi, dịu dàng an ủi:
  -- Không sao đâu Béc-din ạ. Cuộc sống đã hất anh ra khỏi yên cương, nhưng anh là con người sắt đá, rồi anh tất tìm ra địa vị mới của mình trong xã hội. Thua keo này bày keo khác, lo gì.
  An-cốp-xcai-a không khỏi mừng thầm là đã cho tôi đo ván. Tôi không muốn làm ả cụt hứng nên chỉ đáp lại cộc lốc:
  -- Mặc xác tôi. Xin bà để cho tôi yên.
  Ả gật đầu và lái xe đi thẳng. Tôi vào nhà ngồi yên, moi óc để tìm cách bắt liên lạc với ta.
  Nhưng ai biết được nhiều việc đột ngột đang chờ tôi...

--------------------------------------------------------------
¹ Cơ quan tình báo của nước Nhật.

[namvinh789]

  6.NHỮNG CHIẾC BI ĐÔNG RỖNG

  Tôi về nhà được một lát thì Mác-ta vào báo có người đến hỏi tôi.
  Tôi vội vàng ra buồng ngoài. Một người lạ mặt đang đứng đợi ở đó. Tôi tự hỏi: "Lại anh đếch nào đây? ".
  Người khách còn trẻ gần như vào trạc tuổi tôi, có vẻ già hơn một tí. Nét mặt cởi mở phúc hậu, đôi mắt dịu hiền. Hắn vận một bộ cánh rất kẻng, đội mũ phớt màu anh đào loại đắt tiền.
  Ngay từ phút đầu hắn đã gây được thiện cảm đối với tôi, mặc dù lòng tôi còn bán tín bán nghi. Và càng có cảm tình với hắn tôi càng cảm thấy hắn có một vẻ gì không thực.
  Bốn mắt nhìn nhau dò xét. Hắn hỏi tôi bằng tiếng Lét-tô-ni, giọng lơ lớ:
  -- Ông là Béc-din phải không ạ?
  -- Có lẽ. Ông muốn gì?
  Hắn liếc quanh, nhưng Mác-ta đã xuống bếp rồi vì vốn được Blây dạy bảo từ trước. Hắn bèn nói thẳng:
  -- Chúng ta có thể đi ra ngoài được không? Như thế tiện hơn...
  Mấy tháng nay tôi toàn sống trong cảnh ngộ bí hiểm lạ lùng cho nên không có một sự bí mật mới nào làm cho tôi ngạc nhiên nữa. Tôi chỉ coi chúng là một mắt xích nối liền vào chuỗi dây chuyền bí mật đã vây quanh lấy tôi từ trước. Tôi cầm ngay mũ dạ:
  -- Được, ta đi dạo một chốc.
  Chúng tôi lững thững ra phố y như hai chàng du tử vô công rồi nghề.
  -- Chúng ta có thể chuyển sang tiếng Anh được chăng? -- Người lạ mặt đột nhiên hỏi như vậy và nói luôn bằng tiếng Anh rất sõi -- Rất mừng đã tìm ra ông.
  -- Nhưng ông là ai và muốn gì tôi?
  -- Gặp được người mình đang tìm thật là sung sướng -- Hắn vẫn nói vu vơ để lảng tránh câu hỏi vừa rồi.
  Tôi liền nhắc lại :
  -- Ông là ai? Ông muốn gì tôi?
  -- Ông có cần lái xe không? Bây giờ khó mà thuê ra lái xe lắm. Hầu hết họ đã bị động viên cả.
  Thấy người khách lạ nói tiếng Anh lưu loát, tôi ngờ hắn là một trong bọn tay sai bí mật của Blây ở vùng này. Suy nghĩ những lời bâng quơ hắn vừa nói, tôi cho đó là mật khẩu, mà không biết đáp lại thế nào cho đúng. Vừa đi tôi vừa ngẫm nghĩ ý nghĩa hai câu: "Gặp được người đang tìm thật là sung sướng" và "Ông có cần lái xe không?".
  Trong lúc đó hắn vẫn liến thoắng:
  -- Thật là may mắn cho tôi bị đau chân nên được miễn ra lính...
  Ra đến đại lộ, chúng tôi ngồi xuống ghế đá. Nhìn trước trông sau thấy quanh đó không có ai, người lạ mặt bèn nói với tôi bằng tiếng Nga:
  -- Bây giờ xin tự giới thiệu, tôi là đại úy Giê-lê-nốp.
  Một tên chỉ điểm mà lại mào đầu câu chuyện như vậy quả là khờ khạo, nhưng dù sao vẫn phải coi chừng hắn là chỉ điểm. Biết đâu tôi đã làm cho bọn Đức sinh nghi cho nên chúng phái tên này đến để dò la. Nghĩ vậy tôi dè dặt đáp lại bằng tiếng Anh:
  -- Tôi không hiểu. Ông nói tiếng gì vậy?
  -- Thôi, cứ yên trí là không ai nghe trộm đâu. Tôi biết rõ anh là thiếu tá Ma-ca-rốp nên mới lặn lội đến đây.
  Tôi lắc đầu nhắc lại bằng tiếng Anh:
  -- Ông này thật là kỳ quái! Ông muốn gì tôi nào?
  -- Đừng sợ đồng chí Ma-ca-rốp ạ.
  Hắn khẩn khoản bằng tiếng Nga:
  -- Ở đây chỉ có hai ta thôi mà.
  Tuy thái độ của người khách này có vẻ thành thật, nhưng ai biết được lòng hắn trắng đen như thế nào mà dám tin. Tôi chả dại gì mà chui đầu vào thòng lọng của hắn.
  -- Xin ông chấm dứt tấn tuồng lố lăng này cho. Ông rất đáng nghi và tôi cần mời ông đến sở mật thám.
  -- Đồng chí Ma-ca-rốp. Tôi đã biết hết chuyện của đồng chí rồi. Đồng chí An-đrây Se-men-nô-vít Ma-ca-rốp, sĩ quan Bộ Tổng tham mưu. Trước đây đồng chí đã bị ám sát hụt tại thành phố này, và ai cũng tưởng là chết rồi... Tôi được đại tá Giéc-nốp phái đến đây gặp đồng chí.
  Hắn nói đúng cả, nhưng tôi vẫn không dám tin. Bọn gián điệp nước ngoài thiếu gì mưu sâu kế độc? Nếu chúng có thể giết mình được thì tại sao chúng không thể đánh lừa mình? Lý luận như vậy nên tôi vẫn một mực:
  -- Hoặc là ông liệu mà nói với tôi bằng thứ tiếng tôi hiểu hoặc là tôi gọi cảnh sát đến ngay bây giờ.
  Hắn bực tức nhìn tôi và đành phải nói lại tiếng Anh:
  -- Anh thận trọng quá. Hay anh không phải là người tôi đang tìm? Đại tá Giéc-nốp sẽ buồn lắm đấy!
  -- Đại tá Giéc-nốp là ai?
  -- Anh không biết ư?
  -- Không nhớ ra. Có thể là chúng tôi đã gặp nhau ở đâu. Đó là một sĩ quan Nga chăng?
  -- Đúng rồi. Tôi cầm thư ông ta gửi cho anh đây.
  -- Viết bằng tiếng Nga à?
  -- Phải.
  -- Thế thì xin chịu thôi. Tôi đã nói với ông rằng tôi không biết thứ tiếng đó.
  Hắn phát cáu:
  -- Anh bảo tôi phải ăn nói làm sao với đại tá bây giờ?
  Tôi mỉm cười:
  -- Nếu trước đây quả thật chúng tôi quen nhau thì xin ông chuyển hộ tới ông ta lời chào kính mến và lời chúc mừng tốt đẹp.
  Người lạ mặt nghĩ ngợi trong giây lát rồi ngập ngừng hỏi:
  -- Anh có muốn... gặp ông ta không?
  -- Sao lại không nhỉ? Nếu đúng là trước kia đã quen biết nhau thì thiệt gì mà không nối lại tình thân cũ.
  -- Tốt lắm...
  Ngồi yên lặng mấy phút như đắn đo điều gì  hắn quả quyết nói:
  -- Được, anh sẽ gặp ông ta. Chiều mai tôi lại đến. Chỉ yêu cầu anh đừng lộ với ai chuyện này. Nếu anh có ô tô riêng thì càng tốt. Không cần lái xe đâu, tôi sẽ lái anh đi và đưa về tận nhà. Nhưng nếu anh không lấy được ô tô ta cũng cứ đi. Độ gần 9 giờ tối nhé.
  -- Ừ, như thế thì cũng hơi kỳ lạ đấy. Nhưng tôi lại thích mạo hiểm...
  Suy đi tính lại thì tôi cũng chả mất gì cơ mà. Nếu quả đây là một vụ khiêu khích thì cũng dễ chối quanh thôi. Nhưng biết đâu lại chả gặp được Giéc-nốp thực. Có thể lắm.
  -- Thế là tối mai nhé?
  Người lạ mặt nhích lại gần tôi thì thầm:
  -- Nên nhớ rằng bọn chúng đang bám sát anh đấy. Tôi sẽ cố gắng để lẩn khỏi tầm mắt của chúng, còn anh thì kiếm cớ gì để che đậy việc vắng nhà ngày mai của mình. Phải trù tính trước mọi bất trắc có thể xảy ra. Vì đến sáng hôm sau chúng ta mới trở về cũng nên. Chớ làm cho chúng sinh nghi về việc này.
  -- Không sao, tôi sẽ có cách.
  -- Anh làm được cả những điều tôi nói chứ?
  -- Chắc chắn sẽ làm được thôi.
  Suốt đêm đó tôi nằm hồi hộp tưởng tượng đến cuộc gặp gỡ sắp tới, tuy bên lòng vẫn canh cánh mối hoài nghi.

[namvinh789]

  Giéc-nốp là một võ quan cao cấp. Trước kia tôi làm việc dưới quyền chỉ huy trực tiếp của ông. Là một người học vấn uyên bác, đạo đức mẫu mực, hầu như suốt đời ông chỉ cặm cụi trong bốn bức tường của Viện hàn lâm quân sự và của Bộ tham mưu. Ngay những ngày đầu tiên của cuộc Cách mạng tháng 10, người sĩ quan bạch vệ trẻ tuổi ấy đã chạy sang hàng ngũ Hồng quân. Từ đó ông tham gia chiến đấu ở mặt trận phía Đông, phía Nam rồi vào công tác ở phòng tham mưu quân đoàn, chuyển sang Bộ tham mưu mặt trận và cuối cùng công tác ở Bộ tổng tham mưu. Ông đã gia nhập Đảng và tốt nghiệp Viện hàn lâm quân sự, được lưu lại nhà trường làm giảng viên, sau được đề bạt làm giáo sư. Mấy năm trước khi chiến tranh bùng nổ ông lại được gọi về công tác ở Bộ tổng tham mưu. Ở đây ông phụ trách một cục và ngoài công tác chính của mình ông luôn luôn hết lòng giúp đỡ những sĩ quan trẻ tuổi như tôi...
  Song giờ đây tôi không dám nghĩ rằng ông lại có thể tham gia chiến đấu du kích được, vì tuổi tác ông đã quá cao, không đủ sức ở tuyến lửa nữa.
  Tuy nhiên thế gian này có ai học hết chữ ngờ!
  Hồi hộp, hoài nghi. Nhưng dù sao đã trót thì phải chét. Tôi vắt óc nghĩ cách nói dối để Ê-din-ghe và An-cốp-xcai-a khỏi ngờ vực.
  Từ sáng sớm tôi đã gọi dây nói cho Ê-din-ghe. Lần này khi đến trụ sở tôi lập tức được mời ngay vào văn phòng chứ không phải qua chỗ thường trực như lần trước. Rõ ràng bọn Đức rất vị nể ông Blây. Tôi vào ngay câu chuyện bỏ dở hôm trước:
  -- Thưa quan chánh. Tôi đã suy nghĩ rất nhiều về ý kiến của ngài.
  -- Tốt lắm -- Hắn gật gù.
  -- Tôi thấy là mình cần phải tiến hành công việc gấp rút và tích cực hơn.
  -- Rất đúng.
  -- Cho nên tôi mong được nới rộng quyền tự do hơn nữa.
  Ê-din-ghe trừng trừng nhìn vào tận đáy mắt tôi:
  -- Ông cứ nói đi. Tôi chưa hiểu ý ông muốn nói gì cơ đấy.
  -- Lâu nay ông kiểm soát tôi quá ngặt nghèo, thận trọng.
  -- Không -- Hắn nói có vẻ thành thực -- chúng tôi chỉ tìm hiểu ông thôi, nhưng tôi cho rằng không phải là quá thận trọng đâu. Một số thiếu nữ của ông làm việc chỗ chúng tôi, nhưng... -- Hắn lấy tay phủi phủi trên mặt bàn -- Nhưng không phải tất cả cái đó là... -- Mắt hắn thoáng vẻ mơ màng -- Hừ, các thiếu nữ. Tôi không rõ là ông làm những gì với bọn họ, nhưng tôi không tin rằng vì họ mà ông đã phải chôn chân tám năm nay bên bờ Ban-tích này -- Hắn động đậy đôi ria mép y như con gián-- Ông thật là một thám tử lợi hại. Phải thú thực là chúng tôi chưa nắm được những hoạt động của ông, do đó nên định đặt quan hệ tốt với ông.
  Tôi thầm cảm ơn bầy tiên nữ của Blây. Có lẽ bọn này đã báo cho Đức biết những buổi gặp gỡ với tôi và chính vì chúng chả biết được điều gì quan trọng về tôi cả cho nên bọn Đức cho là tôi đã khéo léo che đậy những hoạt động bí mật của mình.
  Ê-din-ghe hỏi:
  -- Ông Blây, ông định nói thứ tự do nào thế?
  -- Tôi muốn xin phép được tự do đi lại. Thưa quan chánh, hiện nay tôi rất cần liên lạc với Luân Đôn nhưng ngài cứ giam chặt tôi mãi trong thành phố Ri-ga thì thử hỏi tôi còn làm gì được nữa.
  Hắn cười nhã nhặn:
  -- Thì ai ngăn cấm ông nào? Ông sắp xếp công việc thật là khéo léo.
  Tôi bực tức :
  -- Chả hiểu vì sao tôi thấy không thể thực hiện được ý định của mình. Ngài chớ coi tôi là trẻ con. Nếu tôi để điện đài ở nhà mình thì ngài đã tóm cổ tôi từ lâu rồi. Nguyên do là điện đài tôi đã bi ngập tuyết.
  -- Điện đài trong thành phố Ri-ga ư?
  -- Ở vùng lân cận Ri-ga. Tôi muốn liên lạc với Luân Đôn như con phượng hoàng tỉnh giấc bay ra khỏi đống gio. Có lẽ ở bên đó người ta đã cầu hồn cho tôi rồi. Sau đây, sau đây chúng ta tiếp tục câu chuyện bỏ dở.
  Ê-din-ghe lại động đậy cặp ria mép:
  -- Ông chu đáo quá ông Blây ạ, nhưng ông không thể giật dây chúng tôi được đâu -- Hắn tỏ ra đắc ý -- Tôi thừa hiểu là ông muốn nói gì với Luân Đôn. Ông sẽ nói là do thám Đức mua chuộc ông -- Hắn ranh mãnh nhìn chòng chọc vào mặt tôi xem có thay đổi gì không -- Nhưng chúng tôi không cấm điều đó. Ông cứ hỏi và xin chỉ thị đi. Người ta sẽ khuyên ông nên nhận lời. Để cho do thám Anh biết là ông liên lạc với chúng tôi tức là ông sẽ được yên thân và ở đây ông sẽ làm việc cho chúng tôi, vì những người khôn ngoan bao giờ cũng gió chiều nào che chiều ấy.
  Tôi lặng yên giả vờ như đuối lý trước lời lẽ sắc bén của vị quan trên tương lai. Ê-din-ghe nói tiếp:
  -- Cho nên ông cứ tự nhiên đi xem xét lại điện đài của mình. Tôi sẽ không làm phiền ông.
  -- Nhưng tôi không muốn có những người bạn đồng hành bí mật đi theo. Thưa quan chánh, tin nhau là hơn cả. Hoặc là ngài tin tôi hoặc là chưa chắc chúng ta tiếp tục thỏa thuận với nhau...
  Ê-din-ghe điềm nhiên cười khà:
  -- Ông Blây, ông láu cá lắm. Ông sợ chúng tôi sẽ phỗng mất điện đài của ông chắc. Nhưng thành thực mà nói là lúc nào tôi cũng coi ông như một đồng sự và tin vào ông. Cho nên chúng tôi xin thả lỏng cho ông trong việc này.
  Chắc hắn chả ngần ngại gì mà không quẳng tôi vào trại tập trung nếu hắn không mê lưới điệp viên của tôi đến thế.
  -- Vậy ông muốn đi đâu tùy ý. Trong một bán kính là... là... độ 40, 50 ki-lô-mét -- Hắn cố ra vẻ thản nhiên nhìn tôi -- Chắc không, ông cũng khôn ngoan lắm. Thứ nhất là ông không thể trốn được, thứ hai là trốn chả có lợi gì cả...
  Hắn tin rằng một gián điệp lành nghề như Blây không dại gì mà bỏ dở ván cờ.
  Tôi bảo hắn:
  -- Mong ông gia ân cho tí nữa. Tôi sẽ nói với cô An-cốp-xcai-a là tôi đi ra ngoại ô cùng với ông.
  Hắn ngạc nhiên:
  -- Ông ngại cô ả à?
  -- Không ngại lắm đâu, nhưng tôi không muốn cô ta nhúng vào tất cả mọi việc của mình.
  Hắn nịnh tôi:
  -- Ông thông minh lắm. Ông đã hiểu là ở thành phố Ri-ga này ngoài ông ra không ai được tôi chú ý đến đâu -- rồi gật đầu -- Ả ấy bất kham thật. Giá mà ả không có những cánh tay thần thế che chở thì tôi cũng đã "rước" ả đi từ lâu rồi...
  Hắn không nói rõ hơn.
  Lợi dụng lúc hắn dễ dãi tôi liền gạ gẫm thêm:
  -- Thưa quan chánh, tôi muốn xin ngài một đặc ân nữa. Xin ngài cấp cho một giấy đi đường để đề phòng mọi việc lôi thôi có thể xảy ra.
  -- Ồ, tưởng gì chứ cái ấy! Ông sẽ nhận thẻ phóng viên, đóng vai họa sĩ của tờ báo địa phương...
  Ngay sau đó hắn hạ lệnh cho văn phòng làm đầy đủ các giấy tờ cho tôi. Thắng lợi của buổi nói chuyện này chứng tỏ Ê-din-ghe chả nghi ngờ gì về bộ mặt thật của Blây cả.

[namvinh789]

  Khi về nhà gặp An-cốp-xcai-a tôi báo tin là sẽ đi ra ngoài thành phố một buổi.
  -- Hôm nay tôi rất cần ô tô. Nếu có thể cô giao cho tôi một hôm, tôi hết lòng cảm tạ cô.
  -- Sao? Xe của anh thì anh cứ việc dùng thôi. Nhưng anh đi đâu kia chứ?
  Tôi nói cộc lốc:
  -- Gần đây thôi. Muốn đổi gió một hôm.
  Ả nhìn tôi như thôi miên:
  -- Tôi không thể đi theo anh được sao?
  -- Không. Chính cô đã bảo Blây cũng không giao cho cô mọi việc bí mật kia mà.
  -- Việc này bí mật đến thế kia à?
  Tôi hơi lúng túng:
  -- Biết nói thế nào nhỉ? Tôi cũng không cho là bí mật lắm nhưng người ta yêu cầu đừng cho cô biết.
  Xem chừng trong óc ả vừa nảy ra một dự đoán gì thì phải vì đột nhiên ả ngồi xuống bên bàn ăn, hai tay chống cằm, mắt vẫn không chịu rời tôi.
  -- Mong anh nghe tôi -- Ả ngập ngừng hình như không biết xưng hô thế nào cho phải -- ... anh Ma-ca-rốp. Tôi không muốn làm khó dễ cho anh. Anh định chuồn đấy phỏng?
  -- An-cốp-xcai-a, lần đầu tiên cô hỏi tôi một câu ngớ ngẩn. Nếu tôi định trốn thì tôi còn báo trước cho cô làm gì -- Tôi mỉm cười -- Cô đã bị cái tính thóc mách của đàn bà làm khổ. Tôi đi ra ngoại ô cùng với lão chánh mật thám Giét-ta-pô cơ mà.
  Ả chẹn ngay:
  -- Thế anh cần gì ô tô?
  Tôi cũng chống chế tức khắc:
  -- Nếu tôi không nhầm thì hình như Ê-din-ghe định cho tôi gặp một tên trong đám thủ hạ của Blây. Tôi sẽ đóng vai chim mồi. Do đó cần phải ngồi trên xe riêng của mình. Ê-din-ghe chỉ đóng vai tùy tùng của tôi thôi...
  Ả bực dọc lườm tôi:
  -- Nếu tôi gọi dây nói cho Ê-din-ghe ngay bây giờ thì sao?
  Tuy trong lòng đã bắt đầu run sợ nhưng tôi phớt lạnh ngay:
  -- Xin mời cô cứ tự nhiên.
  Ả liền chạy sang phòng giấy gọi điện cho Ê-din-ghe. Ả nũng nịu nói vào ống nghe:
  -- Thưa quan chánh, tôi muốn hỏi ngài một việc. Chiều nay tôi định mời ông Béc-din đi ăn cơm hiệu, nhưng ông ta nói là phải theo ngài đi đâu ấy. Ngài đã thả lỏng ông ta rồi ư?
  Tôi cố trấn tĩnh, tuy trống ngực đổ hồi. Biết đâu tên khốn nạn này lại chả chơi khăm mình một vố. Nhưng hắn cũng muốn chinh phục Blây cơ mà!
  An-cốp-xcai-a bỏ ống nghe xuống:
  -- Đúng  anh không bịp tôi. Nhưng thằng già ấy chớ hòng úm được gái này đâu nhé -- Ả lặng yên một lát rồi nói có ý đe dọa -- Lão Ê-din-ghe thật là hóm hỉnh. Rồi xem... -- Ả đăm chiêu lắc đầu -- Ma-ca-rốp, anh đừng bắt cá hai tay. Nên nghe lời khuyên bảo thành thật của tôi. Có lẽ là anh say mê trò đánh cá ngựa này rồi đấy. Nhưng Ê-din-ghe đâu có phải là con ngựa thiên lý để các tay chơi sành sỏi có thể đặt hi vọng vào đó được.
  Ả không nói toạc ra nhưng tôi thấy rõ ả hết sức lo lắng khi thấy tôi gần gũi Ê-din-ghe. Ả giữ gìn tính mạng cho tôi không phải là cốt để tôi thoát khỏi bàn tay ả.
  Khi ả về rồi tôi nhìn ra ngoài thì thấy chiếc ô tô vẫn đỗ ở cạnh cổng.
  Tối hôm ấy, tôi ngồi đợi bên cửa sổ. Khoảng gần 9 giờ, người khách hôm qua ung dung nện gót giày trên vỉa hè. Thái độ của hắn quá ngang nhiên khiến những mối nghi hoặc lai day dứt đầu óc tôi. Chỉ có những kẻ nào hoàn toàn yên trí là không có ai theo dõi mình mới dám đường hoàng như vậy.
  Phải chăng những lời hứa ban sáng của Ê-din-ghe chỉ là một thủ đoạn bịp bợm, chứ thực ra hắn đang chăng lưới và thả tên chó săn này đến nhử tôi vào cạm bẫy?
  Người lạ mặt đã khuất vào cổng. Tôi vội vàng chạy ra định mở cửa để hắn khỏi bấm chuông vì tôi không muốn cho Mác-ta biết chuyện. Nhưng hình như có sự xếp đặt gì trước nên lúc ấy Mác-ta lại đứng chải tấm thảm chùi chân trước cửa ra vào.
  Tiếng chuông vang lên. Mác-ta mở rộng cánh cửa và lễ phép tránh sang bên:
  -- Mời ông vào ạ.
  Chúng tôi bắt tay nhau. Người lạ mặt vui vẻ hỏi:
  -- Ổn cả chứ?
  Tôi đáp lơ lửng:
  -- Hình như thế.
  -- Có đi được không?
  Tôi gật đầu rồi quay sang Mác-ta:
  -- Nếu sáng mai bà An-cốp-xcai-a đến thì thưa rằng tôi về muộn nhé.
  -- Vâng ạ -- Mác-ta thơ thẩn đáp và vội cầm lấy tấm áo choàng trên mắc trao cho tôi, nói giọng trìu mến -- Chúc ông thượng lộ bình an.
  Quan hệ giữa tôi và Mác-ta thật là bằng phẳng, êm đẹp. Ai làm việc nấy, không ai làm phiền đến ai. Tôi rất mến phục chị. Lúc nào cũng thấy chị luôn chân luôn tay với mọi việc trong nhà, không hề tỏ ý thóc mách vào việc riêng của chủ. Nhưng ai dám tin chắc rằng bọn Đức hay Anh không giúi tiền cho Mác-ta để chị báo cáo mọi hành động của Blây cho chúng?
  Tôi dặn thêm:
  -- Nếu ai cần đến tôi chị cứ bảo đến khách sạn Ét-xpla-nát mà tìm. Nhưng riêng bà An-cốp-xcai-a thì nhớ đừng nói điều đó.
  Tôi bí mật nhét khẩu súng lục nhỏ xíu của Blây vào túi phải, quả đấm sắt vào túi trái rồi khẽ bảo:
  -- Nào đi thôi.
  Hai người xuống đường. Người khách hất hàm trỏ chiếc xe :
  -- Tôi lái chứ?
  Tôi giật cánh cửa ra:
  -- Ông cứ ngồi vào cho, tôi tự lái lấy.
  Con đường rộng thênh thang trước mặt tấp nập xe cộ và khách bộ hành. Tôi cho xe chạy thong thả vì nghĩ rằng trong thành phố Ri-ga này chỉ có bọn Đức là kẻ mới dám nghênh ngang, đủng đỉnh. Cho nên càng lái chậm càng đỡ bị nghi ngờ.
  Tôi hỏi người lạ mặt:
  -- Đi đâu?
  -- Đi về công viên Quốc tế.
  Khu công viên khổng lồ này giống như một khu rừng được chăm bón cẩn thận. Nó vừa là một thắng cảnh vừa là chỗ dạo mát, nghỉ ngơi, chơi thể thao của dân thành phố. Nhưng trong thời buổi chiến tranh này nơi đây vắng ngắt như bãi tha ma.
  Xe lướt qua công viên. Tôi lại hỏi:
  -- Bây giờ đi đâu nữa?
  Hắn nói bằng tiếng Nga:
  -- Bây giờ chúng mình đổi chỗ. Để tôi thay tay lái cho.
  Hắn định đòn tôi, nhưng vô ích. Đã nhất định thận trọng đến cùng nên tôi vờ ngơ ngác hỏi bằng tiếng Anh:
  -- Ông nói gì thế? Nếu ông cứ tưởng tôi là người Nga thì chỉ tổ uổng công thôi.
  -- Anh gan thật! -- Hắn lẩm bẩm tiếng Nga rồi lại sang tiếng Anh -- Anh trao tay lái cho tôi. Cần phải lẩn như chuột mới được.
  -- Nhưng nếu tôi không trao?
  -- Thì anh chả được việc quái gì đâu và ở chốn này anh sẽ không lần ra đường về... -- Hắn cười và lại giở tiếng Nga -- Anh nên tin tôi.
  Tôi nhún vai và hai bên đổi chỗ. Hắn bảo:
  -- Bám chắc nhé. Trò chơi ú tim bắt đầu đây...
  Hắn lượn ngoằn ngoèo loanh quanh khắp các phố khi nhanh khi chậm, rồi bỗng dưng hãm xe lại sau một ngôi nhà. Hắn thò đầu ra ngoài nghe ngóng. Yên lặng. Không một bóng người.
  Xe lại chạy
Hắn lái y như ban nãy và cũng thình lình đỗ lại. Độ mấy lần như vậy, vẫn không thấy ai theo hút cả. Một lát sau chiếc xe lao vút vào một cánh cổng mở sẵn. Hắn bảo tôi:
  -- Xuống đi.
  Tôi nhảy xuống. Hắn lập tức cho xe vào nhà xe và khóa trái cửa lại. Trong sân vắng ngắt. Tôi vội hỏi:
  -- Đến nơi rồi à?
  -- Chưa, chưa. Còn mệt.
  Liền lúc ấy một chiếc xe vận tải xô vào sân. Lái xe ló đầu ra. Lại có cả người đàn bà nào nữa. Họ chào người lạ mặt bằng tiếng Lét-tô-ni. Lái xe giục:
  -- Nhanh nhanh lên!
  Người lạ mặt trỏ cho tôi hòm xe:
  -- Nhảy lên ngay. Đừng làm hỏng việc nhé.
  Trong hòm xe chất đầy những bi đông rỗng. Phải bởi ra một lỗ để lấy chỗ ngồi. Chúng tôi đang còn loay hoay thì xe đã lồng ra khỏi sân lao vút trên đường cái. Tôi thì thầm hỏi:
  -- Xe gì đấy?
  Người lạ mặt mỉm cười:
  -- Xe chở sữa cho sĩ quan Đức. Chúng đã kiểm soát rồi nên ta cứ ung dung.
  Chạy được một quãng xe, xe đỗ xịch lai giữa đường. Tiếng người lạ mặt hô:
  -- Xuống ngay!
  Chúng tôi cùng nhảy ào xuống vệ đường. Chiếc xe tức khắc biến vào bóng tối.

[namvinh789]

7.TRONG RỪNG THÔNG
  
  Một dải rừng đen lờ mờ hiện ra.
  Đêm đã khuya. Cảnh tượng càng huyền bí, âm u. Chúng tôi chạy đến một bụi đỗ tùng và nấp lại đó nghe ngóng giây lát mới đi sâu vào rừng. Người lạ mặt huýt sáo. Từ trong rừng tối vụt nhô ra mấy bóng đen. Hắn thì thầm:
  -- Xong rồi. Tôi đã đưa đến đây đồng chí...
  Hắn không nói tên tôi ra. Bây giờ hắn dùng toàn tiếng Lét-tô-ni. Mấy người kia cũng thế. Hắn ra lệnh:
  -- Để một đồng chí ở lại gác. Còn chúng ta phải đi ngay. -- Hắn quờ tay nắm lấy tay tôi -- Anh phải để cho họ bịt mắt, vì chúng ta chỉ là khách nên nhập gia tất phải tùy tục.
  Tôi tuân theo. Họ dắt tôi đi loanh quanh trong rừng. Lúc đầu tôi thấy chân mình giẫm trên lối hẻm gập ghềnh, sau lại đi trên thảm cỏ... Đi như thế độ nửa tiếng đồng hồ thì họ mở khăn ra cho tôi. Tôi có cảm tưởng như là trong rừng sáng hơn trước. Chúng tôi đang đứng cạnh một túp lều.
  Người lạ mặt thò đầu vào hỏi nhỏ cái gì rồi quay ra bảo tôi với giọng chế nhạo:
  -- Vào đi. Bây giờ thì anh phải nói tiếng Nga rồi đấy!
  Tôi đẩy hé cánh cửa và lách vào. Trong lều lù mù ánh đèn dầu hỏa. Đồ đạc giống y như trong hầm chiến đấu ở mặt trận: một chiếc bàn con bằng ván ghép thô sơ, mấy chiếc ghế dài, một ngọn đèn nhỏ, phích nước, ca...
  Nhưng lạ lùng nhất là cái người ngồi chễm chệ bên bàn. Tôi dụi mắt nhìn kỹ. Quả đúng là Xe-plít mà tôi cứ tưởng đã chết vì tay bọn Giét-ta-pô từ lâu.
  Phải, người chủ nhà cũ của tôi đây rồi. Tôi run run chìa tay ra trước mặt anh:
  -- Đồng chí Xe-plít.
  Anh cười, điềm nhiên nắm chặt lấy tay tôi tựa hồ như hai người mới chia tay nhau ngày hôm qua.
  -- Chào đồng chí Ma-ca-rốp.
  Tôi kêu lên, giọng trách móc:
  -- Tôi đi tìm đồng chí đỏ cả mắt. Một người đàn bà quả quyết bảo tôi rằng đồng chí đã bị bọn cảnh sát bắt rồi.
  Anh gật đầu:
  -- Tôi cũng được biết chuyện ấy. Nhưng không có cách nào để báo tin cho anh cả.
  -- Thế người đàn bà ấy...
  -- Phải, đó là nữ đồng chí của ta. Nhưng chị ấy không thể nhận ra anh được. Vì không ai báo cho chị ta biết trước. Mà trong lúc này lại phải hết sức thận trọng. Nhưng chị ta hành động rất thông minh. Nếu anh là người của ta, như thế có ý báo cho anh hãy đề phòng bọn cảnh sát và nếu anh là người của địch thì cũng chả làm gì được chị ta trong trường hợp đó.
  -- Thật tôi không ngờ có thể gặp đồng chí ở đây.
  -- Ma-ca-rốp ạ, Đảng bao giờ cũng biết rõ địa chỉ và việc làm của từng người.
  Tôi hỏi sang việc riêng:
  -- Thế chị và các cháu hiện nay ở đâu? Vẫn bình an cả chứ?
  -- Nhà tôi và cháu trai đã tản cư về quê ở với họ hàng. Chúng tôi tan tác mỗi người mỗi ngả ngay sau đêm Ri-ga bị chiếm, nhưng mới đây được tin là vẫn vô sự.
  -- Còn cô Ri-ta?
  Ri-ta là cô con gái lớn của Xe-plít, 19 tuổi, xinh đẹp, thông minh. Cô đã gia nhập Đoàn thanh niên Cộng sản và là sinh viên trường Cao đẳng sư phạm.
  Xe-plít sa sầm nét mặt:
  -- Chết rồi! -- Anh thong thả đáp lại như là nói chuyện về một người nào xa lạ -- Nó ở lại Ri-ga và bị bắt ngay ngày thứ hai sau khi chiến tranh lan tới thành phố, trong lúc đang cùng chị em đoàn viên đặt mìn định phá nhà máy điện...
  Lòng tôi se lại... Đôi mắt Xe-plít chớp chớp, nhưng anh cố gượng cười:
  -- Bây giờ tôi xin giới thiệu với anh đây là đại úy Giê-lê-nốp.
  Tôi cười:
  -- Biết rồi. Chúng tôi quen nhau từ hôm qua cơ mà.
  -- Nếu đồng chí biết rồi thì hà tất chúng tôi phải mời đồng chí đến đây.
  Tôi chìa tay về phía Giê-lê-nốp:
  -- Xin lỗi anh nhé. Nhưng hoàn cảnh buộc tôi phải đề phòng như vậy.
  -- Tôi có nói gì đâu. Nếu ở địa vị anh thì tất nhiên tôi cũng phải làm thế.
  Tôi vẫn nắm chặt tay anh ta:
  -- Đại úy Giê-lê-nốp, tôi xin nghe đồng chí.
  -- Giờ chắc anh chả cần xem thư của đại tá Giéc-nốp nữa chứ?
  -- Sao lại không cần?
  -- Bởi vì trắng đen đã rõ rồi.
  Giê-lê-nốp thân mật nhìn Xe-plít. Xe-plít gật đầu:
  -- Phải. Đại úy Giê-lê-nốp là đồng chí của chúng ta đấy.
  -- Thế nào? Ta vào chuyện chứ? -- Giê-lê-nốp nghiêm trang mời cả hai chúng tôi ngồi xuống ghế.
  Nhưng Xe-plít khôn khéo thoái thác xin đi ra ngoài. Vốn là người tinh tế và tôn trọng nguyên tắc, anh không muốn để vào tai những việc không trực tiếp liên quan đến công tác của mình. Anh bảo:
  -- Các đồng chí nói chuyện đi. Tôi có việc vội một tí...
  Giê-lê-nốp hỏi tôi:
  -- Anh có biết tôi theo lệnh của ai để hoạt động không?
  Tôi gật đầu. Anh tiếp:
  -- Vậy mong anh kể lại tất cả chuyện mình. Nhưng trước đó hãy đọc...

[namvinh789]

  Anh trao cho tôi lá thư dán kín. Trong khi tôi hồi hộp bóc phong bì và xem thư thì Giê-lê-nốp lặng lẽ chăm chú theo dõi tôi. Tôi còn nhớ rõ nét chữ và lời văn của thủ trưởng mình. Tuy thư viết ngắn, gọn, khô khan, nhưng trong đó gói ghém cả một tình âu yếm và kín đáo của người chiến sĩ già. Ông viết: "Khó khăn còn nhiều, tuy thế không đến nỗi lẻ loi đâu. Tổ quốc luôn luôn bên cạnh đồng chí. Người mang thư đến cho đồng chí đã được sự ủy nhiệm của Bộ tư lệnh tối cao".
  Xem xong tôi hỏi:
  -- Thế đại tá...
  Rồi im bặt vì chợt thấy câu hỏi hớ hênh quá. Nhưng đại úy Giê-lê-nốp đã đoán ra.
  -- Được  không sao. Anh hỏi đúng đấy. Đáng tuổi đại tá thì có thể ở lại Mát-xcơ-va, nhưng ông cứ nằng nặc xin ra mặt trận. Hiện nay đại tá ở Bộ tham mưu quân đoàn. Trên cho rằng hễ có thư của ông thì anh sẽ tin ngay.
  Tôi cười sung sướng:
  -- Nhưng giao thư cho tôi có phải là dễ đâu?
  Tôi xem nhanh lá thư một lượt nữa rồi gấp lại bỏ vào phong bì định cất đi thì Giê-lê-nốp ngăn lại:
  -- Không,  không. Nên cho một mồi lửa thì tốt hơn -- Anh chìa cho tôi bao diêm -- Không nên giữ một mảnh giấy nào trong người cả.
  Tôi lặng lẽ đánh diêm gí vào mảnh giấy, rồi bắt đầu thuật lại đầu đuôi câu chuyện của mình.
  -- Đồng chí Giê-lê-nốp ạ, chính tôi cũng không rõ những việc xảy ra cơ. Người ta rắp tâm giết tôi. Béc-din cũng bị giết vào tối đó. Hắn chính là Blây, phái viên của Intelligence service ở vùng Ban-tích. Lợi dụng hình dạng giống nhau giữa tên do thám Anh và tôi, chúng đã đánh tráo hai cái xác. Sau đó, người ta đã chôn Blây với chứng minh thư của thiếu tá Ma-ca-rốp. Còn tôi thì được mang vào bệnh viện dưới cái tên Béc-din...
  Giê-lê-nốp gật gật đầu:
  -- Những điều anh kể cũng gần khớp với những tin tức mà anh em quân báo đã thu lượm được. Đề nghị anh kể tiếp việc làm của mình trong những ngày ấy.
  Tôi chậm rãi kể lại tất cả những quan hệ bất đắc dĩ của tôi với An-cốp-xcai-a, với bọn thiếu nữ tay chân, với bọn Giét-ta-pô... Cuối cùng tôi kết luận:
  -- Tóm lại trong những ngày lúng túng ấy tôi chỉ ăn đợi nằm chờ để tìm cơ hội trở về hàng ngũ tiếp tục chiến đấu. Và bây giờ tôi đã đạt được ý định đó.
  -- Sao gọi là đạt được ý định đó?
  -- Vì chắc thế nào tôi cũng được trả về đơn vị cũ.
  -- Ai bảo?
  -- Tôi đoán thế.
  Giê-lê-nốp nhấc phích nước lên rồi lại đặt mạnh xuống chỗ khác, nghiêm trang nói:
  -- Thế này đồng chí thiếu tá ạ. Anh không được phép đi đâu cả mà phải ở lại Ri-ga để chấp hành mọi mệnh lệnh của cấp trên. Sẽ có người báo địa điểm liên lạc và giao nhiệm vụ cho anh. Đó là một tình báo viên già dặn mới được tung vào Ri-ga. Anh sẽ công tác dưới quyền chỉ huy trực tiếp của người ấy.
  -- Vậy tôi phải làm những gì?
  -- Thi hành tất cả mệnh lệnh mà anh nhận được. Tạm thời bây giờ nên chú ý đến quan hệ với An-cốp-xcai-a và lợi dụng triệt để địa vị hiện tại để luồn sâu vào công việc của bọn Intelligence service và Giét-ta-pô.
  Nhiệm vụ này vừa khó khăn vừa nguy hiểm nhưng tôi không thể từ chối được. Gần cuối buổi nói chuyện Giê-lê-nốp dặn tôi cách tìm đồng chí thủ trưởng tương lai của mình. Xong đâu đó anh hỏi tôi có đề nghị hay yêu cầu gì để anh giúp đỡ. Tôi hớn hở đáp:
  -- Có. Người bạn gái ở Mát-xcơ-va... Chắc là cô ta đã nghe tin tôi chết. Có nên báo cho cô...
  -- Không, không nên. Anh chưa hiểu được tính chất bí mật của công việc mình sắp làm. Tin anh còn sống chỉ một số rất ít người có trách nhiệm được biết mà thôi. -- Giê-lê-nốp đứng dậy -- Bây giờ chúng mình trở về đi. Đến nhà càng sớm càng tốt.
  Bên ngoài tối đen như mực. Lặng ngắt. Chỉ nghe từ xa vọng lại một thứ tiếng rì rào không rõ. Giê-lê-nốp khẽ nói:
  -- Chúng ta sẽ về lối khác. Như thế yên trí hơn và...
  Anh không nói hết và huýt sáo như chim hót. Một bóng đen hiện ra ngay. Giê-lê-nốp thì thầm cái gì và người kia lặng lẽ quay đi ngay. Chúng tôi bám theo sau. Chợt nhớ tới Xe-plít, tôi vội hỏi:
  -- Chúng ta còn gặp Xe-plít nữa không?
  -- Không. Đồng chí ấy đã đi xa rồi. Chúng tôi mời đồng chí ấy đến đây chỉ cốt làm tin cho anh mà thôi.
  Chúng tôi vẫn mò mẫm trong rừng thông rậm rạp. Thỉnh thoảng vài bóng đen từ đâu nhảy ra chắn lối. Người dẫn đường nói mấy tiếng gì. Họ lại biến mất...
  Không bao lâu chúng tôi đã ra cánh đồng cỏ rộng.
  Bỗng có tiếng động cơ nổ êm êm... Rồi một chiếc máy bay kiểu cổ thường dùng trong các trường huấn luyện không quân hạ cánh ngay trước mắt chúng tôi. Tôi ngạc nhiên:
  -- Máy bay gì thế hở Giê-lê-nốp?
  -- Liên lạc.
  -- Làm sao nó bay đến đây một cách an toàn như thế được?
  -- Ấy, chỉ có phi công Liên Xô mới có cái lối bay kỳ lạ như vậy. Bao nhiêu đèn pha phòng không của bọn Đức đều hướng cả lên cao. Ngờ đâu kẻ địch của chúng lại lượn ngay trước mũi chúng chỉ cách mặt đất hơn chục mét.
  Cuộc chiến đấu chống phát xít của hàng nghìn vạn con người bất khuất đang sôi nổi khắp nơi từ hậu phương xa xôi cho đến ngay trong lòng địch. Giờ đây tôi cũng bắt đầu bước vào cuộc đấu tranh anh dũng đó.
  Giê-lê-nốp ra lệnh cho người dẫn đường quay trở lại. Chúng tôi tiếp tục đi nhanh. Vừa ra đến đường cái thì đã thấy chiếc ô tô của tôi nằm sẵn lù lù ở đấy. Giê-lê-nốp nhảy vào ngồi chỗ tay lái và giục tôi:
  -- Nhanh lên.
  Chạy được một quãng xa, Giê-lê-nốp ngoặt xe vào dưới một rặng cây và đỗ lại chờ cho trời hửng sáng mới tiếp tục đi thẳng vào thành phố. Đến cửa ô, chúng tôi gặp một toán lính tuần tra. Tôi trình giấy tờ và bảo Giê-lê-nốp là lái xe riêng. Chả đứa nào nghi ngờ gì cả và cho chúng tôi đi ngay.

[namvinh789]

8.ĐI TÌM PHAU-XTƠ

  Trên đường về, tôi và Giê-lê-nốp vắn tắt kể lại cho nhau nghe những ngọt bùi cay đắng trong đời riêng từng người. Lúc đầu chúng tôi nói tiếng Nga, về sau Giê-lê-nốp bảo:
  -- Có lẽ nên dùng tiền Anh thì hơn. Nhỡ ra sau này cứ quen mồm bật tiếng Nga ra thì khốn đấy.
  Tôi nói tiếng Anh cũng không đến nỗi tồi. Về phần Giê-lê-nốp thì còn phải nói, cứ thao thao bất tuyệt y hệt người Luân Đôn chính gốc.
  Khi sắp đến trung tâm thành phố, tôi hỏi:
  -- Anh sẽ ở lại Ri-ga chứ?
  Giê-lê-nốp lắc đầu:
  -- Theo nguyên tắc bí mật thì tôi không có quyền nói. Vả lại thực tình tôi cũng không biết nữa.
  -- Giá mà anh ở lại đây đóng vai lái xe cho tôi thì tốt quá. Được gần gũi nhau vẫn hơn.
  -- Cái đó phải chờ lệnh của thủ trưởng, người mà anh sẽ gặp nay mai.
  Xe đỗ trước cổng nhà tôi. Giê-lê-nốp chìa bàn tay ra.
  -- Xin tạm biệt anh. Tôi phải đi ngay.
  -- Đi đâu?
  -- Không thể nói được.
  -- Bao giờ lại gặp nhau?
  -- Có lẽ không bao giờ.
  Giê-lê-nốp trả lời như vậy rồi lại thọc hai tay vào túi quần, hiên ngang nện gót giày trên hè phố.
  Thấy tôi trở về, Mác-ta chỉ hỏi: "Ông đã xơi bữa sáng chưa? " và tỏ vẻ hân hoan khi tôi bảo dọn thức ăn lên.
  Khoảng 2 giờ sau, An-cốp-xcai-a dẫn xác đến. Tôi nghe rõ tiếng ả hỏi Mác-ta từ ngoài cửa xem tôi đã về chưa, rồi bước vào phòng ngó bộ tất tả hơn thường ngày. Khi trông thấy tôi, ả thở dài nhẹ nhõm dáng nũng nịu:
  -- Gớm, mong mãi! Tôi quen hơi bén tiếng anh lắm rồi.
  Tôi lặng lẽ gật đầu chào ả. Ả vừa ngồi xuống ghế bành vừa hỏi:
  -- Thế nào? Anh đối phó ra làm sao?
  Tôi ngây người ra:
  -- Đối phó với ai?
  Ả phì cười:
  -- Với bọn Đức!
  Tôi ngơ ngác nhìn ả. Ả vẫn cười ngặt nghẽo:
  -- Không, hỏi thật đấy. Anh đi đâu từ hôm qua đến giờ? Tôi không biết gọi anh là gì nữa: Ma-ca-rốp, Béc-din hay Blây... Thôi, tốt hơn cả là Béc-din. Anh đi đâu về đấy, anh Béc-din?
  Ả không che giấu nổi tính thóc mách của mình, rõ ràng ả tỏ ý muốn biết cặn kẽ về việc đi vắng của tôi.
  -- Đi đâu thì tôi cũng đã về đây rồi -- Tôi đáp lại như cách để chọc tức ả, nhưng kỳ thực cốt để nghĩ kế nói xuôi đỡ đòn -- Cùng đi với ông Ê-din-ghe ra bờ biển, ông ta muốn nhờ tôi giúp đỡ giải quyết một số việc...
  Ả hằn học kêu lên:
  -- Ấy, chớ nói dối. Tôi đã gọi dây nói cho Ê-din-ghe rồi, hắn chả đi đâu cả.
  Để dò xem ả đã hỏi han Ê-din-ghe những gì và hắn đã trả lời ra sao, tôi nói:
  -- Đúng, hắn không đi cùng tôi được. Hắn vẫn ở nhà đấy.
  -- Thế anh đi đâu?
  -- Đến căn cứ du kích Liên Xô -- Tôi cười mỉa -- Cô vẫn nói là đi guốc trong bụng tôi cơ mà!
  Ả nghiêm giọng:
  -- Tôi không thích đùa đâu nhé, anh Béc-din. Nếu Ê-din-ghe không biết anh ở đâu thì hắn sẽ lồng lộn đi sục anh chứ đời nào hắn chịu yên.
  -- Vậy cô đã hỏi hắn về tôi à?
  -- Tất nhiên -- Ả vênh mặt -- Có thật là tự nhiên anh bỗng giở quẻ định chạy theo du kích chăng?
  -- Thế cô đã nói gì với lão chánh mật thám?
  Ả vặn lại:
  -- Còn hắn đã nói gì với anh?
  Tôi giở giọng đe dọa:
  -- Cô có định nói thật hay không thì bảo. Tôi chỉ muốn có thế.
  -- Anh đóng vai Blây khá lắm rồi -- An-cốp-xcai-a gật gù -- Tôi chẳng bịa gì thêm đâu, chỉ nhắc lại những lời anh nói thôi. Tôi bảo với hắn là anh đi vắng mà tôi rất cần tìm anh. Anh dặn là cứ hỏi hắn sẽ biết anh ở đâu.
  Hành động đó đúng là một cách chỉ điểm. May mà tôi đã xin phép Ê-din-ghe trước để vin vào hắn, nếu không thì chuyến này chắc là phải mắc bẫy của con yêu tinh kia. Lúc nào ả cũng muốn tôi hoàn toàn giống Blây nên đã tìm mọi cách ngăn cản tôi trở lại nguyên hình Ma-ca-rốp. Tôi thấy cần phải moi cho ra câu trả lời của Ê-din-ghe, liền hỏi dồn:
  -- À, té ra cô đã mật báo cho hắn. Nhưng kết quả ra sao nào?
  -- Kết quả à? Hắn cười phá lên rồi nói rằng đó là việc bí mật của anh và của cả hắn nữa. Hắn bảo tôi là đàn bà không nên thóc mách vào chuyện này.
  Tôi khẽ thở dài khoan khoái. Bọn Đức định mua chuộc tôi. Blây quả là món hàng quý... Chúng biết rõ là không phải dễ dàng xỏ mũi Blây, và để lấy lòng tôi chúng đã chủ trương thả lỏng tôi. Trong khi đưa tôi đi ra ngoại thành, Giê-lê-nốp cũng đã nhận định như vậy. Có thể Ê-din-ghe đoán rằng An-cốp-xcai-a đã theo lệnh tôi hỏi hắn, nên muốn tỏ ra cho tôi biết là đây cũng vào bậc quân tử nhất ngôn. Hắn chắc mẩm là Blây không có lối thoát nào khác ngoài con đường đầu hàng gián điệp Đức, nhưng hắn vẫn biết Blây không phải là một điệp viên non nớt, và sự giao thiệp với tên sĩ quan Intelligence service phải dựa trên cơ sở "tin cẩn, cao thượng"...
  Biết chắc là lần này Ê-din-ghe không chơi khăm mình, tôi bèn nhắc lại:
  -- Cô An-cốp-xcai-a. Đúng là cô định hại tôi. Cô làm thế chẳng thành thật tí nào cả. Cô thử tưởng tượng nếu tôi nói sai lời, cô sẽ giết tôi, Ê-din-ghe sẽ tức tốc lùng bắt tôi...
  -- Và lần này thì đừng hòng ai cứu anh nữa bởi vì anh chẳng còn lối thoát nào cả -- An-cốp-xcai-a cười nham hiểm -- Tôi không khuyên anh khinh thường tôi vì anh còn quá non nớt mà bọn Đức thì không dễ lừa đâu. Do đó mà tôi đâm lo nên mới phải dò hỏi để biết xem anh xoay sở với chúng như thế nào... -- Ả lại gần âu yếm vuốt tóc tôi -- nên thông minh hơn, anh ạ. Chúng mình đừng cãi vã nhau nữa. -- Ả đấu dịu -- Ê-din-ghe muốn gì anh đấy?
  Có giời mà biết được là An-cốp-xcai-a liên lạc bí mật với kẻ nào, và thế lực của ả ra sao. Tôi chỉ biết là lúc này cãi cọ với ả thì tổ thiệt thân mình thôi và tôi có cảm giác rằng ả có thể biết được câu chuyện giữa tôi với Ê-din-ghe qua một kẻ nào trong số thân cận với hắn cũng chưa biết chừng, cho nên tôi không có ý giấu giếm sự thực:
  -- Hắn đòi tôi chỉ điện đài của Blây.
  Ả kêu lên:
  -- Điện đài ư? Đấy chỉ là một điều lừa bịp!
  -- Sao lại lừa bịp? Lẽ nào Blây lại không có điện đài.
  -- Quả là tôi chưa hề được nghe nói tới điện đài nào cả. Tất nhiên là bọn Đức có thể đã đánh hơi ra thật. Nhưng... phỉnh phờ bọn Đức như vậy là quá liều đấy, vì anh chả biết cóc gì về điện đài hết, mà không thể đóng kịch mãi với chúng được. Anh đã dại dột chui đầu vào tròng rồi.
  Tôi ngạo nghễ nhìn ả:
  -- Nhưng nếu tôi mò ra điện đài thì sao?
  Lần này ả có vẻ ngạc nhiên thật:
  -- Anh không đùa chứ?
  -- Không.
  -- Có phải anh tìm thấy ở trong phòng này tài liệu chỉ chỗ đặt điện đài không?
  -- Chính vậy.
  -- Bằng cách nào?
  -- Bí mật.
  -- Anh biết cả mật khẩu và mật mã chứ?
  -- Gần biết.
  -- Và tặng món quà đó cho Ê-din-ghe?
  -- Sắp sửa.
  Trong mắt ả ánh lên một tia cảm phục:
  -- Trời, anh có biết không... Anh đi xa lắm rồi!
  Trong khoảnh khắc ả biến mất vẻ rắn rỏi mọi ngày và trở lại với tâm hồn thường tình của người phụ nữ bình dị ca ngợi một kẻ nam nhi tài trí. Ả ngồi xuống ghế bành, thong thả châm thuốc hút:
  -- Em rất sung sướng đã chọn được người xứng đáng. Có lẽ anh đủ sức chiếm giữ trái tim em rồi...

[namvinh789]

  Nhưng tôi vẫn dè dặt trong việc gần gũi An-cốp-xcai-a. Có ai biết được chính xác những lí do đã xui khiến ả giết Blây! Tôi lảng ra gần cửa sổ, buồn bã đáp:
  -- Tôi thật khó tin điều đó lắm. Chưa chắc cô đã có thể yêu người nào khác ngoài cá nhân mình ra.
  An-cốp-xcai-a tím mặt lại không nói nửa lời. Ả giận dữ tắt điếu thuốc hút dở, ngồi lặng đi hồi lâu. Mãi sau mới lừ đừ đứng dậy bỏ ra về không chào hỏi gì cả.
  Ngày thứ sáu đã tới.
  Tôi đi ra phố I-véc-xcai-vai-a. Hai bên nhan nhản những cửa hiệu và quán hàng. Tôi lẩn vào dòng người ồn ào tấp nập...
  Càng đi mãi trên đường phố tôi càng thấy tâm hồn nhẹ nhõm hơn vì được rời xa cái lốt Blây, được rời xa những cuốn sách bìa da gáy vàng diêm dúa, rời xa tòa biệt thự nguy nga lạnh lẽo, rời xa lũ gái đỏng đảnh, và con rắn độc hai đầu An-cốp-xcai-a, xa lánh những lời đe dọa và những thủ đoạn nham hiểm của ả rắn độc và cái thế giới kỳ dị bí hiểm dù chỉ trong chốc lát.
  Đã đến quảng trường Đôm-xca. Bên kia là hàng ăn, bên này là quán sách. Trong quán kê nhiều kệ sách với những cuốn sách dựng thành hàng.
  Tôi đẩy cửa. Cái chuông con buộc liền vào cánh cửa rung lên leng keng. Người chủ quán không phải lúc nào cũng ngồi bên quầy hàng mà có khi lão chúi vào gian phòng đằng sau cửa hiệu. Lần này tôi thấy lão ngồi chỗ bán hàng. Đó là một ông già Lét-tô-ni cau có, râu tóc xồm xoàm. Cặp lông mày chổi xét bạc trắng kéo xuống tận gò má nổi gân xanh muốn che lấp cả đôi mắt đục ngầu.
  Nhưng trong quán không phải chỉ có một mình lão chủ. Từ ngoài thềm nhìn ra cửa kính tôi đã nhận thấy bóng một người khách lúi húi bên quầy hàng.
  Tôi bước vào, và chợt giật nảy mình. Gát-ca đang sừng sững đứng kia! Phải, chính cái tên đã cùng nằm bệnh viện với tôi và một lần tôi đã chạm trán hắn tại sở mật thám Đức. Hắn hơi liếc mắt về phía tôi rồi lại thản nhiên cúi xuống. Tôi đánh bạo bước tới quầy hàng. Trước mặt Gát-ca bày ngổn ngang những tấm ảnh đàn bà khỏa thân với những kiểu cực kỳ lố lăng trơ trẽn. Chủ quán hỏi tôi bằng tiếng Đức:
  -- Ngài cần gì ạ?
  Tôi lưỡng lự nhưng lại trấn tĩnh ngay và điềm nhiên nói:
  -- Tôi đang tìm bộ sách "Phau-xtơ" in lần thứ nhất vào năm 1808.
  -- Ngài đòi hỏi cao xa quá.
  Tôi năn nỉ:
  -- Bao nhiêu tiền tôi cũng mua.
  -- Ở quán sách bé bỏng này làm thế nào mà kiếm ra của hiếm như vậy được? Nhưng tôi lại có bộ sách in lần gần đây nhất với những bức minh họa của tác giả.
  -- Nhưng tôi chỉ cần bộ sách xuất bản năm 1808 thôi.
  Lão chủ hiệu vẫn gạ:
  -- Tôi không lấy đắt ông đâu.
  -- Nhưng tôi không cần loại ấy. Nếu cụ không có thì tôi xin đi tìm nơi khác vậy.
  Chợt lão chủ đứng phắt dậy, đẩy cửa sau thông vào căn buồng chật hẹp. Trong đó kê một chiếc giường sắt nhỏ, một cái bàn gỗ tạp và một chiếc ghế đẩu trên để cái xô đựng nước. Gian buồng này chẳng khác gì ngục tối. Lão khẽ mời tôi:
  -- Mời ông vào.
  Song lão vẫn đứng ngoài. Tôi bước vào và chưa kịp ngó quanh thì Gát-ca đã lẻn theo ngay. Cánh cửa tức khắc đóng ập lại.
  Gát-ca xếp gọn tập bưu ảnh lại như một cỗ bài và đặt lên bàn rồi bảo tôi bằng tiếng Nga:
  -- Ngồi xuống đồng chí Ma-ca-rốp. Tôi đợi đồng chí đã lâu.
  Tôi bàng hoàng chưa dám tin rằng chính Gát-ca là người mà tôi sẽ phải phó thác cả sinh mệnh của mình. Tôi ngập ngừng nói:
  -- Tôi đến đây nhận lệnh của thủ trưởng.
  Gát-ca cười:
  -- Làm gì mà trịnh trọng vậy. Chúng ta đâu có phải ràng buộc với nhau bằng những sợi dây nghi thức ấy -- Tôi có cảm tưởng như là anh ta đã gỡ cho tôi thoát khỏi những cạm bẫy lâu nay vẫn vây bọc lấy mình. Lời anh nói thật đơn giản -- Hãy làm quen nhau cái đã. Tôi là thiếu tá Prô-nin. Năm ngoái tôi có phụ trách những phần việc liên quan tới vùng Ban-tích. Do đó mà hiện nay trên phái tôi đến đây...
  Prô-nin có cái giọng nói điềm đạm, giản dị và tự nhiên của những con người rắn rỏi. Anh tiếp:
  -- Tôi cần phải tỏ ra giống hệt những kẻ mà mình đang cần phải chiếm lấy lòng tin của chúng. Bây giờ tôi không phải là thượng sỹ như hồi mới ra viện mà là trung úy rồi. Trung úy Gát-ca không những là không muốn thua anh kém em mà còn muốn trội hơn họ nữa. Cả sở mật thám đều biết là không ai thu nhặt được một bộ bưu ảnh đầy đủ như tôi. Nó làm cho tôi có cớ để giao thiệp rộng. Dưới danh nghĩa đó tôi rất thuận tiện sục vào các quán sách cũ. Ông Gát-ca đang tìm cho trọn bộ ảnh mà lại!
  Prô-nin lắng nghe tiếng sột soạt ở sau bức vách, ngừng một lát rồi lại quay sang tôi:
  -- Chúng ta cần trò chuyện cặn kẽ hơn. Nhưng bây giờ ít thì giờ quá và chỗ này cũng không tiện. Tôi không thể ngồi lâu được vì chúng có thể sinh nghi ông chủ quán. Mà ông ta còn cần dùng cho Tổ quốc Lét-tô-ni. Hẹn anh...
  Prô-nin nghĩ trong mấy giây:
  -- Mai... mai nhé. Từ 12 đến 1 giờ trưa quan Gát-ca sẽ đưa tình nhân đến công viên Quốc tế chơi. Ban đêm ở sở mật thám rất bận rộn nên ban ngày có thể nghỉ ngơi, chơi bời được...
  Anh rút sổ tay ra, xé một tờ giấy và phác vội sơ đồ.
  -- Dừng lại đây nhé, đây là chỗ ngoặt, đây là lối rẽ, bên phải có biển chỉ đường... Nhớ là cạnh tấm biển thứ hai nhé. Anh có mang xe đi theo được không? Ông Gát-ca sẽ ngồi chơi với tình nhân ở đấy. Xe anh giả vờ hỏng bộ phận nào đó, máy tắc, anh chạy đến nhờ tôi chữa giúp. Nhớ chưa?
  Prô-nin đứng lên:
  -- Tôi ra ngay bây giờ, còn anh thì 10 phút sau hãy ra và về lối khác. Anh có tiền đấy không nhỉ?
  -- Không nhiều lắm. Tôi không ngờ...
  -- Ít cũng được. Nhớ mua về vài quyển sách mỏng nhé.
  Prô-nin cầm lấy tập ảnh đi ra ngoài. Sau khi nghe tiếng chuông kêu tôi cũng vội vã ra khỏi căn phòng. Ông chủ hiệu thản nhiên nhìn tôi. Tôi hỏi mua dăm số báo tiếng Đức, rồi lững thững dạo qua quảng trường, đi loanh quanh qua các phố hồi lâu mới trở về nhà.
  Buổi chiều tôi báo với An-cốp-xcai-a:
  -- Sớm mai tôi cần dùng xe.
  Ả cười:
  -- Ô, nói dễ nghe thật!
  -- Nhưng xe của tôi cơ mà?
  -- Nếu thực tình anh muốn kế nghiệp Blây. Nhưng anh định đi đâu vậy?
  Tôi đánh bạo đáp:
  -- Đến chỗ hẹn để gặp một nhân viên tác chiến của sở mật thám.
  -- Theo chương trình hội đàm giữa anh với Ê-din-ghe phải không?
  -- Phải. Tôi thấy mình cần phải gần hắn.
  Không hiểu vì duyên cớ gì mà trong đôi mắt xanh thẳm của ả chợt ánh lên một tia mừng rỡ. Ả thân mật bảo tôi:
  -- Những việc cần làm, tôi sẽ giải thích sau. Còn xe thì cứ đánh vào sân, và ngày mai anh có muốn đi đến Béc-lin cũng được.
  Sáng sớm hôm sau, Mác-ta dọn cho tôi một đĩa cá tươi rán thơm phức. Hình như chị có liên lạc với thuyền chài hay các trại trồng rau ở vùng ngoại thành Ri-ga. Ăn xong, tôi lái xe ra công viên.
  Dưới bóng cây, tôi thấy Prô-nin đang ngồi trên thảm cỏ. Nắng thu ấm áp chan hòa khắp vườn cây. Lá vàng lác đác rơi xuống mặt đường. Gát-ca duỗi chân có vẻ khoan khoái lắm. Trên tờ giấy trải rộng trước mặt anh bày ngổn ngang nào xúc xích, nào thịt ướp, nào bơ... một chai rượu vốt-ca to tướng và hai cái cốc giấy.
  Nhưng điều làm cho tôi chú ý nhất là cô gái trẻ đẹp ngồi đối diện với Gát-ca. Nét mặt của thiếu nữ đầy đặn, nước da trắng mịn, mắt xanh biếc, ngực nở căng... Nhan sắc đó thừa sức để chinh phục cả những kẻ tài ba hơn một tên sĩ quan Đức. Tôi hãm xịch xe lại bên cặp tình nhân và nhảy tót xuống mở nắp xe ra, cúi nhìn vào máy... rồi quay đầu về phía họ nói to:
  -- Chà, chị kiếm được một đức ông chồng thật là xứng đáng!  Ông ấy có biết chữa xe không nhỉ?
  Gát-ca đứng dậy cười tủm:
  -- Ngọn gió lành nào đã mang ngài đến đây thế?
  Anh thì thầm điều gì với thiếu nữ. Cô này khẽ gật đầu, cúi xuống ngắt một ngọn cỏ đưa lên môi nhấm nhấm rồi bước về lối cổng công viên.
  Prô-nin tiến lại gần tôi:
  -- Nào, bỏ dụng cụ ra đây.
  Tôi lôi ra một chiếc túi đựng kìm và mỏ lết. Prô-nin bày dụng cụ ra cạnh xe rồi chúng tôi ngồi xuống vệ đường. Tôi tò mò hỏi ngay:
  -- Anh mò đâu ra được cô bé kháu thế?
  Prô-nin cười đắc ý:
  -- Xinh lắm hả?
  -- Chẳng kém gì một đóa hải đường hàm tiếu hay một bông hồng hé nụ... thật là bức tranh tố nữ đặt bên pho tượng đồng. Một giai nhân như vậy lại phải đi nâng khăn sửa túi cho một sĩ quan phát xít.
  Prô-nin cười:
  -- Nhưng cô ta đâu có nâng khăn sửa túi. Công nhân xưởng bánh kẹo và đoàn viên thanh niên cộng sản đấy. Cô ta còn lạ gì bộ mặt thật của quan Gát-ca này. Tôi mang theo có việc cả đấy chứ. Nếu cô ta quay trở lại đây tức là có bóng người lạ và chúng mình phải lập tức giả vờ hì hục chữa xe.
  Để bắt đầu câu chuyện chính, Prô-nin thân mật bảo tôi:
  -- Trước tiên cậu hãy kể lại cho tớ nghe những việc đã xảy ra với cậu từng ngày, từng giai đoạn từ khi tới Ri-ga đến nay. Kể thật tỉ mỉ: cậu đã làm gì, sống ra sao, giao thiệp với những ai?

[namvinh789]

  Tôi kể lại tất cả mọi điều tai nghe mắt thấy từ buổi tối bên bờ sông Đô-gáp đến nay. Prô-nin ngồi bứt những lá cỏ xung quanh, nét mặt đăm chiêu.
  -- Bây giờ chúng ta thử phân tích ván cờ này xem. Hãy bắt đầu từ cái buổi tối kỳ lạ đó. Tất nhiên không phải tình cờ mà An-cốp-xcai-a gặp cậu, chắc chắn là vì ả cần dùng cậu vào một việc gì đó. Ả lợi dụng cậu vào một mục đích cụ thể nào thì chưa rõ lắm. Lấy trí xét đoán mà suy ra thì không phải vì mục đích cá nhân mà vì lợi ích của một cơ quan gián điệp. Vậy thì cơ quan gián điệp nước nào? Cũng hãy còn mập mờ. Sau khi mọi việc đã xảy ra xong xuôi, và nhất là sau khi cậu lại tìm ra ả trong tiệm ăn thì ả dự đoán rằng thế nào cậu cũng sẽ báo cho cơ quan có trách nhiệm biết những việc mà cậu đã trông thấy. Để đề phòng bất trắc chúng quyết định khử cậu. Nhưng sau đó lại không giết chết! Chính mọi điều bí hiểm bắt đầu từ đó...
  Prô-nin quay nhìn về phía cô gái. Cô ta vẫn đi đi lại lại trước cổng. Anh nói tiếp:
  -- Tất cả những sự việc éo le xảy ra với cậu chứng tỏ rằng An-cốp-xcai-a đã run tay, nếu nói theo nghĩa bóng. Tại sao vậy? Chưa chắc trong đó đã vương vấn một chút tình gì. Tuy nhiên có thể quả quyết rằng, trong mấy giây cuối cùng ả đã thay đổi ý định và bảo vệ tính mạng cho cậu, dùng cậu thay Blây, rồi trận ném bom Ri-ga đã giúp ả thực hiện trót lọt âm mưu xảo quyệt đó.
  Tôi vẫn đinh ninh là sở dĩ Prô-nin biết được ít nhiều về Blây đều do tôi nói lại, nhưng sau đó mới biết mình nhầm. Anh giảng giải:
  -- Cơ quan tình báo ta đều thừa biết rằng tên phái viên gián điệp Anh đội lốt Béc-din. Nhưng nghĩ rằng trong cuộc chiến tranh chống phát xít, nước Anh sẽ là bạn đồng minh của ta nên chỉ dám sát hắn chứ không hề đụng chạm đến... -- Anh cau mày -- Và bây giờ tôi mới biết Blây đã xỏ chúng mình. Tất cả đám tay chân của hắn, rải rác ở các rạp hát, cửa hiệu, làm nghề bồi bàn, bán vé, uốn tóc đều chỉ là cái mặt nạ lừa bịp. Bọn Đức hiểu rõ như vậy. Chúng cũng chả cần gì đến cá nhân Blây lắm. Nhưng chúng rất chú ý đến bọn tay chân của hắn. Do đó chúng muốn nắm Blây. Chả kẻ nào muốn nuôi ong tay áo, để bom nổ chậm của kẻ thù trong nhà cả. Bọn Đức hoặc muốn phá nổ quả bom ấy đi hoặc cướp lấy để dùng.
  Tôi cãi:
  -- Nhưng Ê-din-ghe có đả động gì đến đám tay sai Blây đâu. Ngược lại hắn tỏ ra rất cần tôi.
  Prô-nin xua tay:
  -- Đừng ngớ ngẩn nữa. Thoạt tiên chúng định mua chuộc Blây và khi Blây đã bị ràng buộc vào chúng rồi, chúng mới giở giọng đòi giao nộp đám thủ hạ kia.
  -- Nhưng tôi có biết gì về bọn này đâu?  Và tôi thấy rằng chúng ta không thể nào đùa dai mãi với bọn Đức được.
  Prô-nin nghiêm trang bảo:
  -- Vấn đề là ở chỗ phải nắm cho được lưới tay sai bí mật đó. Địa vị của cậu cho chúng ta rất nhiều khả năng để đi sâu vào những bí mật của Blây. Cậu phải cáng đáng lấy công việc đó trước Tổ quốc. Chúng ta không thể bỏ qua bọn tay chân của Intelligence service. Đó là một công tác nặng nề mà cấp trên đã giao phó cho cậu. Hầu hết nhân dân Liên Xô đang hi sinh cho cuộc chiến tranh hiện tại để bảo đảm thắng lợi. Nhưng riêng cậu lại có trách nhiệm phải hành động cho ngày mai, để dập tắt mồi lửa của cuộc chiến tranh khác trong tương lai.
  Prô-nin dặn dò tôi cụ thể phải xử sự và hành động ra sao, nhắc nhở phải nhẫn nại, bình tĩnh, can đảm, và thận trọng.
  Anh trách tôi:
  -- Cậu rất thiếu điềm tĩnh. Hay để lộ tình cảm ra trên nét mặt, mà đối với một tình báo viên thì đó là một nhược điểm lớn. Hãy nhớ lại chuyện ở nhà thương xem...
  -- Nhưng dạo đó anh cũng đã lòi đuôi ra rồi!
  Prô-nin ngạc nhiên:
  -- Về việc gì?
  -- Ý định của tôi toàn chỉ nhằm một mục đích. Thế mà anh lại buông tha tôi...
  -- Đáng lẽ sáng hôm sau phải nộp cậu cho Giét-ta-pô chứ gì?
  -- Không, anh đã nói tiếng Nga.
  Prô-nin ranh mãnh nháy mắt:
  -- Gát-ca sinh trưởng ở nước Nga mà lại... Còn cậu, nếu hiểu được tiếng Nga tức là tỏ ra mình không phải là người mình đang đội lốt.
  -- Thế sao anh lại biết tôi là Ma-ca-rốp?
  -- Tất nhiên là chưa biết ngay được. Tớ chú ý đến các bệnh nhân được ưu đãi trong nhà thương, và cậu không lọt qua mắt tớ. Hơn nữa cậu rất hay để lộ tình cảm ra ngoài. Blây cũng có thể mưu giết Gát-ca, vì nhiều lý do cho nên hành động của cậu lúc đầu chưa làm tớ nghi lắm, nhưng sau khi thấy cậu hiểu tiếng Nga, lúc đó tớ mới nắm được cái đuôi của cậu và có thiện cảm với cậu ngay. Khi ra khỏi nhà thương, tớ liền giao cho vài người điều tra ông Béc-din!...
  -- Và biết rằng Béc-din chính là Ma-ca-rốp?
  -- Đúng. Như tớ đã nói, mấy năm sau này tớ phụ trách công tác liên quan đến vùng Ban-tích. Cái chết của cậu có vài điểm làm cho tớ sinh nghi và để ý nghiên cứu. Tất nhiên tớ không dám quả quyết cậu còn sống. Nhưng chiến tranh đã ngăn trở mọi việc. Đầu tháng 7 bọn Đức chiếm Ri-ga. Tất cả đều phải gác sang một bên. Tuy vậy tớ vẫn đến Ri-ga nhưng với mục đích khác. Khi đã ngờ rằng cậu không phải là Blây thì tớ lại tự hỏi: "thế thì cậu là ai?". Tớ đã trông thấy ảnh cậu mà tớ vốn có trí nhớ nhà nghề. Thoạt gặp cậu tớ có cảm giác ngờ ngợ là đã trông thấy người này ở đâu rồi.
  Prô-nin nhìn tôi với một vẻ thân ái hơi khác thường rồi nói tiếp:
  -- Tớ không hiểu cảnh ngộ nào đã bắt cậu đội cái lốt Béc-din. Cũng có thể nghi cho cậu những điều xấu xa, nhưng ở Ri-ga và Mát-xcơ-va đã dò xét điều tra về cậu. Cậu tỏ ra vẫn trung thành. Tớ đã xin ý kiến các đồng chí trên rồi quyết định bắt liên lạc với cậu.
  Lời nói của Prô-nin khiến tôi toát mồ hôi, biết rõ được hoàn cảnh nguy hiểm của mình. Chả thế mà An-cốp-xcai-a quả quyết rằng tôi không còn lối thoát nữa. Ngẫm ra cũng có lý. Tôi bàng hoàng thú thực với Prô-nin:
  -- Quả thật bây giờ tôi mới biết rõ được cái địa vị tiến thoái lưỡng nan của mình. Thật cũng dễ lẫn tôi với bọn phản bội, đầu hàng...
  -- Tiếng rằng chính cậu cũng không tự mình thanh minh việc đó. Có thể bị nhầm lẫn, nhưng trước khi kết luận về một người nào thì phải thử thách lại năm lần bảy lượt và như cậu biết đấy, việc kiểm tra đã chứng minh rằng chúng tôi không nhầm...
  Tôi quá cảm xúc nên ngồi lặng đi một lát. Cuối cùng không biết nói sao nữa tôi chỉ nói vắn tắt:
  -- Đồng chí Prô-nin, tôi xin sẵn sàng tuân lệnh đồng chí.
  -- Theo tớ thì việc chính đã nói hết rồi đấy. Nhiệm vụ của cậu là phát hiện ra lưới điệp viên bí mật của Blsay ở vùng Ban-tích. Chỉ có thế thôi. Nhưng việc này không phải dễ đâu, tuy nhiên dựa vào hoàn cảnh thuận lợi hiện nay cậu có nhiều khả năng nhất để hoàn thành nhiệm vụ này. Nên lợi dụng An-cốp-xcai-a. Hãy khai thác ở ả tất cả những cái gì có thể. Nhưng đối với con yêu quái ấy cũng cần hết sức thận trọng, vì nếu ả nhận thấy rằng công bồi dưỡng cậu chỉ là công dã tràng thì lần thứ hai tay súng ả sẽ không run nữa đâu. Đối với bọn Đức thì nên nhân cơ hội chúng đang say mê với chiến thắng, nhưng chớ coi thường chúng, vì bộ máy nhà nước của bọn Quốc xã không phải là tồi, mà cơ quan gián điệp của chúng lại được tổ chức theo một trình độ khá cao. Chúng dụ dỗ cậu vì chúng thừa hiểu một tên do thám khi đã bị bắt quả tang thì không có lối thoát nào khác ngoài con đường đầu hàng. Cần phải lợi dụng việc này. Chúng mình cần cóc gì giữ uy tín cho bọn Intelligence service, cứ nhận lời làm tay sai cho chúng đi. Dù sao thì bọn chúng cũng sẽ tha thứ cho cậu một vài lầm lỗi, vì thà rằng chúng có một tên gián điệp đã rơi mặt nạ ở Ri-ga còn hơn là một tên khác từ bên Anh tới mà chúng chưa hề quen biết. Có thể tin chắc rằng nếu bắt Blây thì bọn Anh sẽ cử sang đây một phái viên do thám khác.
  Prô-nin nói với tôi điềm tĩnh như nói về một việc thông thường hàng ngày. Giọng nói nghiêm nghị và tin tưởng đó đã làm cho tôi nghĩ nhiều đến nhiệm vụ phải hoàn thành công tác hơn là nghĩ đến sự nguy hiểm.
  Anh kết thúc câu chuyện:
  -- Bây giờ đến việc liên lạc. Tớ cũng tán thành để Giê-lê-nốp đóng vai lái xe cho cậu...
  Tôi cố sức giữ cho khỏi lộ nỗi vui mừng ra ngoài, nhưng chắc là không giấu nổi con mắt tinh ranh của Prô-nin. Anh giải thích:
  -- Việc này tất nhiên là khá liều lĩnh và nguy hiểm cho cậu cũng như cho Giê-lê-nốp, nhưng nó mang lại rất nhiều triển vọng cho việc hoạt động của anh ta. Nguyên Giê-lê-nốp còn phải đảm nhiệm cả việc liên lạc với du kích Lét-tô-ni mà người lái xe của Blây thì tất nhiên có dịp để đi khắp mọi nơi cho nên ta phải tính nước liều vậy. Giê-lê-nốp sẽ giả mạo là con một tên chủ xưởng người Nga chạy sang Lét-tô-ni từ hồi Cách mạng tháng Mười. Giấy tờ của anh ta rất đầy đủ với tên là Vích-to Sa-ru-sin. Anh ta sẽ đến xin làm lái xe cho cậu. Nếu chúng ngờ Giê-lê-nốp là gián điệp Anh thì cũng chẳng sợ vì anh ta nói tiếng Anh không chê vào đâu được. Nhưng nếu anh ta bị lộ chân tướng thì cậu phải vờ làm bộ ngơ ngác cho thật khéo. Trong trường hợp đó chớ nên bao che một chút nào cho Giê-lê-nốp cả mà cố tỏ ra cuống quýt, tức giận làm như là tình báo Liên Xô phái người đến theo dõi Blây. Trong khi Giê-lê-nốp ở nhà cậu thì anh ta sẽ giữ liên lạc giữa tớ và cậu. Nhưng nếu có việc gì bất trắc thì lại ra quán sách cũ và dùng mật khẩu cậu đã biết đấy. Không nên lộ việc gì với chủ quán cả. Cậu cứ nói là trước đây có gặp ông Gát-ca ở đó và ông ta hứa cho cậu mượn một cuốn truyện ly kỳ bằng tiếng Pháp...
  Chúng tôi bắt tay nhau. Prô-nin mỉm cười:
  -- Thế là xong. Chúc cậu thành công. Về đi thôi.
  Tôi chui vào xe. Máy vừa nổ ran thì cô gái đã vội vàng trở lại chỗ Prô-nin. Khi xe lướt sát qua mặt thiếu nữ tôi gật đầu chào nhưng cô ta không đáp lại.
  Về tới nhà, tôi trông thấy Mác-ta đang đứng đợi ở cổng. Tôi chưa kịp xuống xe thì chị đã chạy đến hớt hải:
  -- Ông Béc-din, ông trốn ngay đi cho! Ông vừa ra khỏi nhà một lát thì đã có hai ông lính SS đến đây tìm ông. Cháu thưa là ông cũng sắp về. Họ đang ngồi đợi ông trong phòng khách. Cháu lạy ông, ông trốn ngay đi cho, càng sớm càng tốt. Chắc là họ đến bắt ông đấy thôi.