Trung tướng Nguyễn Bình

[Giangtvx]

            
        Điều cần làm cấp thiết trước mắt là phải làm sao lấy lại và củng cố lòng tin của đồng bào vào sự nghiệp kháng chiến, cứu nước. Vì vậy, Nguyên Bình đã tự viết bản Thông cáo số 1 gửi nhân dân Nam Bộ. Toàn văn bản Thông cáo như sau :

        Hỡi đồng bào!

        Pháp đã đầu hàng phát xít, nhân dân ta giành lại chính quyền từ tay quân Nhật.

        Nay Pháp núp sau quân Anh đồng minh trở lại xâm chiếm nước ta một lần nữa.

        Hồ Chủ tịch đã thay đồng bào phát lời nguyền : "Thà chết chứ không chịu làm nô lệ lần nào nữa!"

        Như vậy là ta quyết chiến đấu đến cùng để gìn giữ chính quyền của ta. Lịch sử từ ngàn xưa của ta : chiến là tất thắng, hòa là đầu hàng, là nô dịch. Hòa thì một Tô Định, một Liễu Thăng, một Sầm Nghi Đông cũng đè đầu cưỡi cổ. Đánh thì Thoát Hoan dòng dõi Thành Cát Tư Hãn, Đông Điều, Hitler, ta cũng thắng.

        Truyền thống của dân tộc ta được thể hiện qua cánh tay Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung.

        Một dân tộc kiêu hùng, một đánh hai mươi mà dám đánh và biết đánh thắng.

        Một người con gái Việt Nam cũng mang trong mình cái hào khí đó ngang qua miếu thờ Sầm Nghi Đống trề môi cười khinh thị : "Ví thử tôi được làm nam tử thì sự nghiệp anh hùng há bấy nhiêu!".

        Trải qua các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Lê, Nguyễn, thời nào cũng có người đánh thắng giặc, giữ được nước.

        Bây giờ đến lượt chúng ta phải đảm đương cái sứ mạng cao cả đó. Chúng ta quyết đánh và quyết thắng.

        Tôi được lịnh vào Nam cùng đồng bào đánh giặc, giữ nước. Với nhiệm vụ này tôi thề trước Tổ quốc, trước đồng bào rằng : Sẽ chiến đấu đến giọt máu cuối cùng, chưa thành công tôi không chạy trốn, chưa thành công tôi quyết không lui về. Nếu Nam Bộ mất, tôi cùng chết với Nam Bộ. Khẩu súng Wicker tôi mang theo người là vật kỷ niệm của đồng bào, đồng chí thành Tô Hiệu (Hải Phòng) tặng tôi trong giờ đưa tiễn với ý thức dặn dò và gửi gắm niềm tin. Tôi đã lặng lẽ và xúc động nhận nó với lời tâm nguyện : "Vì dân, vì nhà tận diệt quân thù và sẽ dùng nó tự sát khi phải cái nhục mất nước".

        Đây là cuộc toàn dân kháng chiến cứu nước, không phân biệt già, trẻ, gái, trai. Đồng bào hãy đồng tâm quyết đánh và quyết thắng.

        Chống giặc tại nhà, tại làng, thôn, ấp, suối, rừng. Không cộng tác với giặc, không buôn bán, làm công cho giặc. Thực hiện triệt để vườn không nhà trống.

        Đối với địch thực hiện ba không : không nghe, không thấy, không biết.

        Đánh địch bằng mọi thứ vũ khí, không có súng thì dùng dao, bai, cuốc, xẻng, gậy gộc...

        Chúng ta quyết đánh và quyết thắng.

Ngày 22 tháng 10 năm 1945
NGUYỄN BÌNH¹       

        Bản Thông cáo này không những chỉ phân phát ở Thủ Dầu Một mà còn được in và phân phát ở cả Sài Gòn - Chợ Lớn và các tỉnh khác ở Nam Bộ. Bản Thông cáo này không những chỉ có tác dụng "như một lời hịch cứu nước" khích lệ ý chí chống giặc ngoại xâm, củng cố thêm lòng tin vào sự nghiệp đánh giặc, cứu nước của đồng bào, mà còn có tác dụng như một ngọn roi quất vào mặt giặc. Báo chí Sài Gòn đều đăng tin "Tướng Nguyễn Bình đã vào Nam Bộ" và coi bản Thông cáo này như một chiến thư làm quân giặc và bè lũ tay sai run sợ.

        Lúc này quân địch mới chỉ chọc thủng chứ chưa hoàn toàn phá vỡ vòng vây nên phải rải quân rất mỏng để trấn giữ các nơi mới chiếm. Kế hoạch "đánh nhanh, thắng nhanh" của Lơ-cléc bước đầu đã bị chặn lại. Ta vẫn tiếp tục thực hiện chủ trương "trong đánh, ngoài vây", cầm chân địch, tạo nên khoảng thời gian cần thiết để tổ chức, xây dựng và củng cố lực lượng kháng chiến về các mặt cho Sài Gòn, cũng như toàn Nam Bộ.

        Ngày 25 tháng 10 năm 1945, Xứ ủy Nam Bộ tổ chức hội nghị tại Thiên Hộ (thuộc xã Hậu Mỹ, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho) với sự có mặt các đồng chí Hoàng Quốc Việt, Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn cùng nhiều đồng chí khác mới ở nhà tù Côn Đảo về.

        Hội nghị biểu dương tinh thần chiến dấu anh dũng của quân và dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, đồng thời chỉ rõ những non yếu trong việc xây dựng lực lượng vũ trang. Hội nghị quyết định gấp rút xây dựng lực lượng, lấy du kích là chính, thực hiện vườn không nhà trống, đẩy mạnh trừ gian, xây dựng cơ sở bí mật trong thành phố, khôi phục chính quyền cách mạng ở những nơi bị tan rã...

----------------------
       1. Người sưu tầm bản Thông cáo số 1 do Trung tướng Nguyễn Binh soạn thảo là Đại tá Nguyễn Xuân Diệu.

[Giangtvx]

        Điểm non yếu nhất của lực lượng vũ trang Nam Bộ lúc này là thiếu sự chỉ huy thống nhất, nhiều đơn vị hoạt động lẻ tẻ không những hiệu suất chiến đấu không cao mà còn rất dễ bị địch tiêu diệt, như nhưng cái gọi là "Đệ nhị, Đệ tam và Đệ tứ sư đoàn", bộ đội Nguyễn Văn Sổ, bộ đội HT.29... đã từng tuyên thệ trung thành với Chính phủ Hồ Chí Minh, nhưng qua vài lần "thử lửa" khi địch nống ra, coi như đã "tiêu tan nhuệ khí chống Pháp" và sau đó thì tan rã; không những thế mà còn trở thành tai họa cho nhân dân, gây cản trở cho kháng chiến. Cụ thể là :

        - Đệ nhất sư đoàn : Gồm toàn lính cộng hòa vệ binh (garde indigène) của Pháp do Kiều Công Cung - nguyên thiếu úy quân đội Pháp, làm sư đoàn trưởng. Sau "thử lửa" còn lại hai bộ phận. Bộ phận thứ nhất do Nguyễn Văn Quạn - sư đoàn phó chỉ huy, kéo về Khu 8. Bộ phận thứ hai do Trương Văn Giàu - sư đoàn phó chỉ huy, kéo về Khu 9.

        - Đệ nhị sư đoàn : Nguyên là tổ chức Đại Việt - tay sai cũ của Nhật, do Lương Văn Tương và Vũ Tam Anh cầm đầu.

        - Đệ tam sư đoàn : Vốn là "Thanh niên phòng vệ đoàn" của Nhật, lúc đầu khoảng 600 người, sau lôi kéo thêm thanh niên lên 5.000 người, do Nguyễn Hòa Hiệp chỉ huy. Nguyễn Hòa Hiệp là một nhân sĩ Nam Bộ có trình độ nặng đầu óc kỳ thị Bắc - Nam, không chịu sự chỉ huy của Tư lệnh Nguyễn Bình.

        - Đệ tứ sư đoàn : Gồm bọn thân Nhật và tập hợp lính cũ cùng những tên trốt-kít, những phần tử đội lốt tôn giáo, khoảng 2.000 người.

        Lực lượng trung thành với kháng chiến trong nội thành Sài Gòn - Chợ Lớn chỉ còn lại một số thanh niên xung phong và Quốc gia tự vệ cuộc được trang bị 120 súng các loại, 3.000 lựu đạn. Ngoài ra còn có một số tổ chức khác như Đảng Dao găm ở chợ Thiếc, nhóm Hùng Vương, nhóm Cảm tử và nghiệp đoàn Lê Phụng Hiểu (thuộc Tổng công đoàn Nam Bộ) vùng cầu chữ Y và Nhà đèn Chợ Quán, Ban ám sát, Ban trinh sát. Ban hành động... đều cố gắng bám trụ hoạt động. Ở vòng ngoài, Tỉnh ủy Gia Định đã gấp rút thành lập lực lượng vũ trang chiến đấu ngay tại chỗ. Đơn vị có tên gọi lúc đầu là Giải phóng quân liên quận Hóc Môn - Bà Điểm - Đức Hòa, do các đồng chí Cao Đức Luốc, Tô Ký, Trần Văn Trà, Huỳnh Tấn Chùa... chỉ huy. Cũng cần kể thêm một số đơn vị mang tên người đứng đầu như bộ đội Huỳnh Văn Một (Đức Hòa), bộ đội Nguyễn Văn Thước (Tân Bình), bộ đội Trương Văn Bang (Cần Giuộc) và các đơn vị bộ đội thuộc lực lượng Bình Xuyên như : bộ đội Tám Mạnh, bộ đội Dương Văn Dương, Dương Văn Hà, bộ đội Bảy Viễn...

        Một đặc điểm nổi bật của thời kỳ thoái trào này là các sư đoàn Đệ nhị, Đệ tam, Đệ tứ tan rã. Riêng Bình Xuyên không tan, vì họ có cơ sở quần chúng ở các địa phương như Cần Giuộc, Cần Đước, Long Thành, Bà Rịa, Bà Quẹo, Hóc Môn... "Họ là một lớp người dưới mức trung lưu, không ít người là nhân dân lao động, trong cuộc sống luôn luôn vật lộn với đói nghèo, áp bức, và thiên nhiên khắc nghiệt, đã phải chung lưng đấu cật, kéo bè kết cánh, lấy thủy chung và nghĩa khí đối xử với nhau để cùng được sống và làm người. Họ mang nhiều nét đẹp và nét xấu của các nhà hảo hán xa xưa, của các vị "anh hùng Lương Sơn Bạc" đã được "thời đại hóa" trên mảnh đất Nam Bộ dưới vai những tay anh chị xưng hùng nhất khoảnh, tác oai tác quái ở vùng Rừng Sác, vùng đồng lầy hiểm trở khép chặt các đầu mối giao thông nối liền Sài Gòn với biển cả ở phía đông và với vựa thóc gạo ở các tỉnh miền Tây. Họ làm không ít việc nghĩa - cướp của nhà giàu bớt cho nhà nghèo, giết cò bót Tây, trừng trị cường hào, lính kín - cũng tự nhiên như cho đi "mò tôm" một người khác cánh hay đi cướp (đi hát) ghe thuyền của nông dân lương thiện chở lúa và hột vịt (trứng) về bán ở thành phố. Bình Xuyên là một nét đặc thù vừa đậm đà tính địa phương vừa mang đặc điểm dân tộc rõ nét. Chưa nơi nào trên thế giới lại có một hiện tượng xã hội đa dạng như hiện tượng Bình Xuyên. Không hoàn toàn là đảng chính trị, là phe phái tôn giáo; không là cướp, là phỉ, là giang hồ chọc trời khuấy nước... mà vẫn hao hao gợi lên tất cả những hiện tượng ấy"¹.

---------------------------
        1. Lời giới thiệu Người Bình Xuyên.

[Giangtvx]

        Nguyễn Bình biết rất rõ đặc điểm này. Vì vậy, ngay từ ngày đầu tới Nam Bộ, ông đã đặc biệt lưu ý đến Bình Xuyên, không hề có ý định tiêu diệt Bình Xuyên mà có kế hoạch sử dụng, cải tạo Bình Xuyên thành một lực lượng có ích cho kháng chiến, cứu nước. Cách mạng tháng Tám thành công, Bình Xuyên đã tự nguyện quy phục cách mạng. Dương Văn Dương, Dương Văn Hà, Tám Mạnh là lãnh tụ của Bình Xuyên đều là Đảng viên Cộng sản từ trước Cách mạng tháng Tám. Hai Vĩnh và nhiều anh em khác của Bình Xuyên đều là những người yêu nước. Chính vì vậy mà Nguyễn Bình chủ trương tranh thủ Bình Xuyên. Không phải chỉ tranh thủ trước mắt mà là tranh thủ lâu dài với hy vọng họ tìm thấy trong hoạt động cách mạng một lối thoát cho những điều tích cực của người lao động bị áp bức, của người dân mất nước và người trọng nghĩa khinh tài vốn tiềm tàng trong họ.

        "Nguyễn Bình đã chú ý lôi kéo con cái của những người lãnh đạo Bình xuyên đưa họ vào học ở trường quân chính để bồi dưỡng đào tạo họ trở thành những cán bộ cách mạng sau này. Như hai người con của anh Mười Trí, một người con của anh Hai Vĩnh (tên là Mai Chương, sau này là Thiếu tướng), một người con của anh Năm Triệu... tất cả đều trưởng thành trở nên cán bộ tốt, phục vụ đắc lực cho cách mạng. Điều này nói lên tầm nhìn xa rộng của Nguyễn Bình"¹.

        Thời gian này Thủ Dầu Một chưa bị quân Pháp chiếm. Do được sự giúp đỡ của chính quyền và tổ chức Việt Minh tỉnh Thủ Dầu Một, Nguyễn Bình phái những người có uy tín đi mời tất cả chỉ huy các đơn vị vũ trang về họp tại An Phú Xã - một địa điểm ở hữu ngạn sông Sài Gòn, nay thuộc huyện Củ Chi, một vị trí ở ngang với thị xã Thủ Dầu Một.

        Ngày 22 tháng 11 năm 1945, hội nghị An Phú Xã đã được triệu tập có mặt đầy đủ đại diện các đơn vị vũ trang. Có thể coi đây là một hội nghị quân sự lớn nhất của Nam Bộ từ trước tới lúc đó, vì trước Nguyễn Bình, Trung ương đã cử một số người vào nhưng không làm nổi.

        Về dự hội nghị, đồng chí Trần Văn Trà đã nêu ý kiến với Nguyễn Bình: "Dựa vào uy thế của Trung ương, mong đồng chí làm được nhiệm vụ lịch sử lúc đầu kháng chiến này là thống nhất chỉ huy tất cả các lực lượng, đưa vào trật tự và kỷ luật thì kháng chiến mới thành công. Giải phóng quân xin vì nhiệm vụ ấy mà chấp hành nghiêm chỉnh mọi mệnh lệnh của đồng chí".

        Các đại biểu rất nhớ lời thề trịnh trọng của Nguyễn Bình tại hội nghị : "Chưa thành công ta quyết chưa lui về Nam Bộ mất, ta sẽ vì Nam Bộ chết. Đây là khẩu súng mà trong giờ tiễn biệt Tô Hiệu thành đã kỷ niệm cho ta để vì dân, tận diệt kẻ thù, để vì nước hủy mình không sống nhục". Nguyễn Bình rút khẩu súng đeo bên người, trang trọng giơ cao để mọi người nhìn rõ. Lời thề của Nguyễn Bình đã có sức mạnh xoáy vào lòng người, đã hoàn toàn chinh phục được mọi người trong hội nghị.

        Với tư cách là phái viên của Chính phủ Trung ương, của Bác Hồ, Nguyễn Bình kết luận : "Đừng bao giờ để bọn địch xé lẻ chúng ta ra mà diệt gọn từng đơn vị. Bài học bẻ đũa từng chiếc lẽ nào ta không biết. Muốn đánh thắng thằng Tây, chúng ta phải tập hợp thành một khối. Tôi đề nghị từ nay không gọi bộ đội ông A, ông B, mà ta gọi bộ đội chúng ta bằng cái tên chung là Giải phóng quân. Phiên hiệu thứ tự từ nay như sau :

        Bộ đội tỉnh Thủ Dầu Một do anh Huỳnh Kim Trương chỉ huy là Chi đội 1. Bộ đội Bình Xuyên do anh Lương Văn Trọng đại diện là Chi đội 2 và 3. Bộ đội anh Huỳnh Văn Trí (Bà Quẹo) là Chi đội 4. Bộ đội anh Phạm Hữu Đức (Tân An) là Chi đội 5. Bộ đội anh Nguyễn Văn Dung (Gia định) là Chi đội 6. Bộ đội anh Nguyễn Thanh Bạch và anh Nguyễn Hoài Thanh (Tây Ninh) là Chi đội 7 và 8. Bộ đội anh Lê Văn Viễn (Bảy Viễn - Phú Thọ) là Chi đội 9. Bộ đội anh Huỳnh Văn Nghệ (Biên Hòa) là Chi đội 10. Bộ đội anh Trịnh Khánh Vàng (Tây Ninh) là Chi đội 11. Bộ đội anh Tô Ký (Hóc Môn - Bà Điểm - Đức Hòa) là Chi đội 12. Bộ đội anh Mười Thìn (Tổng công đoàn) là Chi đội đội 13. Bộ đội anh Trần Văn Trà (Tân An) là Chi đội 14. Bộ đội anh Huỳnh Văn Một (Đức Hòa) là Chi đội 15"².

---------------------------
        1. Tư liệu do Đại tá Nguyễn Xuân Diệu - nguyên Giám đốc Trường quân chính Quân khu 7, cung cấp.

        2. Bùi Sinh: Kể chuyện về Trung tướng Nguyễn Bình, Nxb Quân đội nhân dân, sđd. tr.71-72.

[Giangtvx]

        Hội nghị nhất trí tán thành và bầu Nguyễn Bình làm Tổng Tư lệnh Giải phóng quân Nam Bộ. Ngày hôm sau (23-11-1945), Nguyễn Bình tự viết bản Thông cáo số 2 như sau :

        Hịch chống xâm lăng có 3 điều chống:

        1. Chống hợp tác với giặc.

        2. Chống tổ chức và hoạt động vô chính phủ.

        3. Chống khủng bố và ức hiếp nhân dân.

        Từ ngày 22 tháng 11 năm 1945 các lực lượng vũ trang sẽ thống nhất quân hiệu GIẢI PHÓNG QUÂN NAM BỘ.

        Ngoài lực lượng chánh quy, các tỉnh còn tổ chức các đơn vị trợ chiến gồm địa phương quân và dân quân du kích gọi tắt là dân quân.

        Các tổ chức vũ trang nhiều hay ít, tập thể hay cá nhân không nằm trong hệ thống Quân Giải phóng kể trên coi như hoạt động bất hợp pháp, phải giải tán để tránh tình trạng manh động, vô chính phủ.

        NGUYỄN BÌNH

        Từ đây tên tuổi Nguyễn Bình nhanh chóng gắn liền với các hoạt động quân sự toàn Nam Bộ. Với Hội nghị An Phú Xã, về danh nghĩa lực lượng vũ trang đã thống nhất quy về một mối, nhưng thực chất Đảng chưa hoàn toàn nắm được tổ chức, quyền chỉ huy, nhất là với các Chi đội "quân Bình Xuyên". Những đơn vị này đều hoạt động độc lập, tự lo lấy việc đảm bảo hậu cần. Tình hình khá lộn xộn, các đơn vị muốn đánh thế nào, đánh ở đâu tùy ý, không đánh thì rút đi nơi khác, khi cao hứng rủ nhau đánh một trận cho ra trò, có khi thách nhau ai hơn ai kém, đơn vị mạnh hiếp đáp lấn át đơn vị yếu,... Hiện tượng bắt cóc, cướp của vẫn thường xảy ra nơi này nơi khác.

        Đầu năm 1946, bộ đội Bình Xuyên lần lượt rút khỏi Sài Gòn theo sông Lòng Tàu hoặc Soài Rạp vào Rừng Sác. Nhóm Ba Dương, Năm Hà đóng ở vùng Phước An, Phước Thọ, Vũng Gấm thuộc huyện Long Thành. Còn Hai Vĩnh và gia đình bên vợ (Tám Mạnh) đóng đô ở núi Nứa, Bà Trau - một cù lao nằm giữa Bà Rịa và Vũng Tàu. Công việc đầu tiên của Hai Vĩnh là đắp nền cất trại chuyển máy từ dưới thuyền lên lập công binh xưởng sản xuất lựu đạn.

        Nguyên Hùng - tác giả "Người Bình Xuyên"  thuật lại : "Một hôm, Hai Vĩnh nhận được thư của Nguyễn Bình mời tới Bà Rịa có việc cần. Đến nơi thì biết đây là vụ bắt Ba Nhỏ. Ba Nhỏ là dân anh chị lưu lạc giang hồ đầu tiên ở Xóm Củi, sau qua vùng Thị Nghè - Bà Chiểu. Sau khi mặt trận Thị Nghè - Bà Chiểu bị vỡ, Ba Nhỏ rút quân ra Bà Rịa. Đi tới đâu Ba Nhỏ nhũng nhiễu tới đó, bắt chánh quyền phải nạp tiền nuôi quân, đóng quân ở nhà nào có gái đẹp, hắn cưỡng hiếp thô bạo. Lúc này ta vẫn còn phong tỏa thành phố Sài Gòn, một hôm Ba Nhỏ cưỡi ngựa, mang gươm tuần tiễu dọc sông Cầu Bông, hắn thấy dân quân ở bến đò bắt một người dàn bà giấu một ký thịt trong giỏ xách, toan qua Tân Định. Người đàn bà này thú nhận có con gái và hai đứa cháu ngoại kẹt trong thành phố. Bà sợ cháu ngoại đói. Đúng vào lúc đó, Ba Nhỏ cưỡi ngựa đi ngang qua, chưa nghe hết đầu đuôi, Ba Nhỏ cho là một vụ vi phạm lệnh phong tỏa thành phố nên đã nhảy xuống ngựa, rút gươm xô người đàn bà kia quỳ xuống chặt đầu. Cảnh tượng thương tâm ấy làm cho dân chúng vô cùng oán hận. Thư gửi thưa kiện Ba Nhỏ rất nhiều, trong đó có cả đơn của Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa. Tư lệnh Nguyễn Bình quyết xử Ba Nhỏ để làm gương. Trong công văn quyết định bắt xử Ba Nhỏ, Nguyễn Bình viết : "Tôi được Trung ương cử vào Nam để thống nhất các lực lượng vũ trang và nêu cao kỷ luật quân đội cách mạng. Cha mẹ hay anh em tôi mà phạm tội, nếu là tội đáng tử hình, chính tôi đây là đao phủ".

        Dương Bạch Mai ra lệnh cho Huỳnh Công Vinh - Trưởng ty Công an Bà Rịa bắt, nhưng Vinh không bắt được vì Ba Nhỏ có lực lượng võ trang mạnh. Được biết Ba Nhỏ là dân giang hồ, chỉ nể các tay anh chị, Nguyễn Bình giao công tác này cho Hai Vĩnh.

        Lúc Hai Vĩnh tới Bà Rịa thì Ba Nhỏ đang tìm bắn Dương Bạch Mai là người ký giấy bắt Ba Nhỏ. Hai Vĩnh cùng một bảo vệ đến thánh thất Cao Đài gặp Ba Nhỏ. Thấy Hai Vĩnh, Ba Nhỏ trao cây súng máy cho tên vệ sĩ, bước tới chào :

        - Anh Hai đi đâu đấy? Đi bắt tôi phải không?

        Hai Vĩnh ôn tồn :

        - Bắt Ba Nhỏ đâu phải chuyện dễ. Tôi đến đây để làm nhịp cầu thông cảm giữa Tư lệnh Nguyễn Bình và Ba Nhỏ.

        - Nhịp cầu thông cảm? Anh nói gì vậy?

        - Anh hùng tử chứ khí hùng nào tử ! Tôi nghĩ rằng anh Ba nên theo tôi đi gặp Tư lệnh Nguyễn Bình để trình bày mọi việc hơn là tránh né thế này. Thái độ ngang bướng của anh Ba càng làm người ta ngộ nhận là anh Ba tính đi theo con đường của Phan Tấn Đạt (một tên phản bội)...

        Ba Nhỏ ngẫm nghĩ im lặng. Hai Vĩnh nói tiếp :

        - Đi với tôi anh Ba! Trắng đen thế nào tôi không biết, nhưng tôi hứa danh dự với anh Ba là không ai đụng tới anh Ba khi có tôi bên cạnh.

        Ba Nhỏ nghe theo đi với Hai Vĩnh gặp Huỳnh Công Vinh. Vinh trình giấy bắt cho Ba Nhỏ xem. Ba Nhỏ cau mày nhìn Hai Vĩnh. Hai Vĩnh khuyên :

        - Anh Ba nên tôn trọng kỷ luật. Anh nên giao súng. Chuyện đâu còn có đó. Tôi đã đề nghị với anh Vinh là phải đối xử với anh Ba khác thiên hạ. Đây là một tay giang hồ có cỡ.

[Giangtvx]

        Nghe lời Hai Vĩnh, Ba Nhỏ trao súng cho Huỳnh Công Vinh, bó mình chịu tội.

        Phiên tòa xử Ba Nhỏ được tổ chức tại chùa Phước Lai, gần Chợ Mới, Long Thành. Hai Vĩnh bận công tác không dự được. Nhưng ông Tám Mạnh có mặt kể lại cho Hai Vĩnh nghe giờ cuối cùng của Ba Nhỏ :

        - Thật xứng đáng là một tay "anh chị".

        Thành phần tòa án gồm có Tư lệnh Nguyễn Bình, Ba Dương, Tám Mạnh. Trước phiên tòa xử, ba đồng chí này đã nhất trí với bản án tử hình để làm gương trong ba quân...

        Ba phát súng báo hiệu phiên tòa bắt đầu. Ba Nhỏ được đưa ra trước vành móng ngựa. Hắn rất bình tĩnh nhìn thẳng những người ngồi xử mình. Thừa phái đọc bản tội trạng dài sọc. Công tố viên buộc tội rồi biện hộ sư xin tòa giảm án. Sau mười lăm phút nghị án. Tư lệnh Nguyễn Bình nhân danh Chánh án tuyên án "Ba Nhỏ đáng tội tử hình và bản án được thi hành ngay tại chỗ".

        Ba Nhỏ không một chút xúc động :

        - Cám ơn anh Ba đã chỉ rõ những sai lầm của tôi. Tội tôi làm tôi chịu. Xin Tòa cho một ân huệ cuối cùng : để tôi tự xử lấy. Anh Ba, cho mượn cây súng của anh.

        Nguyễn Bình tháo súng, đưa cho Ba Nhỏ. Tay mặt cầm súng, tay trái chỉ ngực, Ba Nhỏ hỏi như đùa :

        - Chỗ này chết không? - Ngón trỏ hắn dịch xuống bụng : - chỗ này chết không? - Rồi hắn bóp cò "cạch".

        Tiếng cò súng vang lên trong không khí im lặng như tờ.

        Không một ai dám thở mạnh. Ba Nhỏ cười vang :

        - Đến giờ phút này mà anh Ba vẫn chưa tin tôi. Anh Ba, cho xin gắp đạn khác !

        Lần này thì đạn nổ thật và Ba Nhỏ đã đền tội.

        Vụ xử án này là một sự kiện lớn lúc bấy giờ vì trong vụ án xử này có hai nhân vật nổi bật : Chánh án Ba Bình và tử tội Ba Nhỏ. Cả hai đều nêu gương dũng cảm hơn người. Nếu không phải là Ba Bình chánh án thì không đời nào cho Ba Nhỏ tự xử bằng chính cây súng của Chánh án. Và nếu không phải là Ba Nhỏ thì khẩu súng kia đã chĩa vào mục tiêu khác hơn là bắn vô đầu mình. Đúng là anh hùng lại gặp anh hùng"¹.

        Vụ xử án này đã có tác dụng đề cao kỷ luật của quân đội cách mạng, làm tăng thêm lòng tin yêu của nhân dân đối với bộ đội con em của mình.

-----------------------
        1. Nguyên Hùng - Người Bình Xuyên tr.143-145.

        Lúc này quân Pháp đã chọc thủng vòng vây, chiếm đóng Thủ Dầu Một. Nguyễn Bình chuyển sang đứng chân An Phú Xã đối diện với thị xã Thủ Dầu Một trên bờ sông Sài Gòn. Rồi từ An Phú Xã chuyển về lập Tổng hành dinh ở Tân Uyên trên bờ sông Đồng Nai. Quân Pháp biết đây là một căn cứ kháng chiến của ta nên tập trung lực lượng hải - lục - không quân đánh vào Tân Uyên. Nguyễn Bình đã tập hợp các chi đội đánh trả quyết liệt. Nhưng, để bảo toàn lực lượng, Nguyễn Bình tổ chức chuyển lực lượng về Lạc An phía thượng nguồn sông Đồng Nai, cách Tân Uyên khoảng 5 - 6 kilômét.

        Nguyễn Bình đóng Tổng hành dinh ở đây khá lâu, đã mở rộng địa bàn và xây dựng quy mô, biến nơi đây thành một chiến khu, trung tâm chỉ đạo kháng chiến ở Miền Đông nổi tiếng.

        Trong khi quân Pháp tiến công vào Tân Uyên, thì trong nội thành, quân ta tiến công trụ sở Tổng hành dinh Cao ủy Pháp (phòng thương mại cũ ở Quai de Belgique, nay là Bến Chương Dương, góc Mac Mahon - Nam Kỳ Khởi Nghĩa) khiến quân Anh; quân Nhật đóng ở các tỉnh lân cận phải cấp tốc về Sài Gòn cứu nguy cho quân Pháp.

        Sau đó, đêm 8 tháng 12 năm 1945, lực lượng vũ trang Sài Gòn lại bất ngờ tiến công trại lính Pháp ở đường Frédéric - Drouhet (Hùng Vương), phóng lửa đất trại lính; giặc chết hàng trăm, số bị thương nằm chật nhiều bệnh viện Sài Gòn (Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ ra thông báo ghi nhận trận đánh này là "trận đánh lớn nhất chưa từng xảy ra ở Nam Bộ).

        *

        *    *

        Sau Hiệp định sơ bộ 6-3-1946, Trung ương chỉ thị cho Nam Bộ, nhân thời cơ này nhanh chóng phục hồi và phát triển các cơ sở tại vùng bị chiếm. Hội nghị Xứ ủy cuối tháng 3 năm 1946 quyết định chia Nam Bộ thành ba khu cho phù hợp với tình hình mới : Khu 7, Khu 8 và Khu 9. Nguyễn Bình được Xứ ủy chỉ định làm Khu trưởng Khu 7 - một chiến trường trọng điểm, gay go ác liệt nhất. Ông đã sống gian khổ, lăn lộn mạo hiểm ở khắp các mặt trận. Với phong cách bình dị, anh hùng, hào hiệp, gan dạ, táo bạo; sống có nghĩa có tình nên không những đã thực sự cảm hóa được những người Bình Xuyên mà còn tranh thủ được nhiều thân sĩ và trí thức Nam Bộ; nhiều người đã hết lòng hết sức giúp đỡ ông, một lòng một dạ đi theo kháng chiến, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp cách mạng.

[Giangtvx]

        Theo "Người Bình Xuyên" của Nguyên Hùng : Sau Hội nghị An Phú Xã, Nguyễn Bình điểm qua các bộ đội ở miền Đông Nam Bộ. Đúng như ông nhận định từ trước, bộ đội Bình Xuyên của Ba Dương tương đối hùng hậu hơn cả, Nguyễn Bình nhất định sẽ liên kết với Ba Dương để nắm Bình Xuyên. Cách liên kết hữu hiệu là nâng Ba Dương lên chức Khu bộ phó. Nghĩ sao làm vậy, Nguyễn Bình xuống Phước An là nơi Ba Dương đóng quân, lấy giấy trong xắc cốt ra viết liền một mạch :

VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
ĐỘC LẬP - TỰ DO - HẠNH PHÚC

GIẤY BỔ NHẬM

        Nguyễn Bình, Khu bộ trưởng Khu thứ 7 nước Việt Nam bổ nhậm đồng chí Dương Văn Dương là Khu bộ phó.

Ký tên: Bình           
NGUYỄN BÌNH       

        Chỉ vẻn vẹn có một câu, cũng chẳng có đóng dấu, nhưng đây là một quyết định quan trọng đối với Ba Dương và bộ đội Bình Xuyên. Nó động viên tinh thần tất cả mọi người. Nhưng nhiệm vụ Nguyễn Bình giao cho Ba Dương còn quan trọng hơn. Ông nói :

        - Tình hình ở đây tương đối ổn. Nhưng còn Khu 8 và Khu 9. Tôi đóng ở Thủ Dầu Một, còn anh đi xuống dưới, vừa đi vừa đánh, thu nhận các nhóm lẻ tẻ. Anh đi một vòng rồi về đây. Chắc chắn là tình hình sẽ dễ chịu hơn. Ngay từ bây giờ, anh hãy chuẩn bị sẵn sàng chuyến viễn chinh này.

        Ba Dương liền triệu tập hội nghị cán bộ tại Rạch Su trình bày việc đưa quân xuống tăng cường chiến khu Bến Tre, tiếp cứu mặt trận An Hóa - Giao Hòa bị Tây uy hiếp nặng.

        Theo lệnh Khu trưởng Nguyễn Bình, Ba Dương chỉ thị cho các đơn vị bộ đội Bình Xuyên chọn đơn vị nào có thành tích lập liên quân đi Bến Tre.

        Năm Hà (Dương Văn Hà - em trai của Dương Văn Dương) được giao trọng trách giữ trại. Còn Ba Dương đích thân chỉ huy bộ đội trong chuyến đi này. Bấy giờ cuối tháng chạp, Tết đã gần kề, Ba Dương tổ chức cho bộ đội ăn Tết trước đồng bào ba ngày. Đây là một cái Tết khó quên giữa sông Cái mênh mông và rừng xanh chằng chịt. Khung cảnh giống hệt vùng Lương Sơn Bạc.

        Tám giờ tối 30 Tết, Ba Dương ra lệnh xuất quân. Tất cả vượt sông Soài Rạp, ngược lên xã Tân Dân. Vừa đi vừa đánh để tạo khí thế, đánh đâu thắng đó. Khi tới Bình Phục Nhứt, quận Chợ Gạo, dù mệt nhoài, anh em vẫn đào công sự phục kích địch, trước khi hành quân vô tỉnh Bến Tre. Đến bờ nam Cửa Tiểu thì được tin mặt trận An Hóa - Giao Hòa đã mất. Ba Dương quyết định kéo quân qua xã Châu Bình đánh đoàn tàu chở thực phẩm của địch tại ngã ba Giồng Trôm, sau đó về xã Bình Khương; xuống tới Gò Công thống nhất với lực lượng bộ đội của Hai Lung giải giáp Đệ tam sư đoàn của Nguyễn Hòa Hiệp đã có hành động quân phiệt,làm nhân dân ca thán. Tới Giao Hòa, Ba Dương đang tổ chức hội nghị bàn cách tiến quân vào Bến Tre thì được tin Tây sắp tiến công. Hai Lung dàn quân nghênh chiến, còn Ba Dương rút qua sông Ba Lại đóng quân tại Châu Phú. Hai chiếc Spitfire lên bắn phá dọn đường cho bộ binh, vì chưa đào được phòng tuyến, Ba Dương chạy ra đống rơm sau nhà, vừa xoay quanh cây rơm để tránh đạn vừa ra lệnh cho bộ đội tản ra. Không may ông trúng đạn, tử thương. Cái chết bất ngờ của Ba Dương khiến lực lượng Bình Xuyên trên đường hành quân xa phải quay trở lại. Năm Hà nhớ mãi lời dặn của Ba Dương lúc chia tay : "Chú phải giữ kỹ anh em, đừng để chúng xách súng đi lung tung. Bây giờ mình là bộ đội cách mạng rồi". Càng ngẫm, càng thương anh Ba Dương. Ngày Ba Dương tử trận là ngày 16 tháng 1 năm 1946. Vài tuần sau, Liên chi đội 2 - 3 tổ chức lễ truy điệu cố Khu bộ phó Dương Văn Dương và phấn khởi dược nghe Nguyễn Bình đọc quyết định của Chính phủ Trung ương phong đồng chí Dương Văn Dương quân hàm phiếu tướng, đồng thời đổi tên con kinh Lagrange chạy từ Vàm Cỏ Tây tới dãy Cờ Đen là kinh Dương Văn Dương. Anh em Bình Xuyên cũng được củng cố tinh thần khi Năm Hà đọc thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh chia buồn cùng gia đình đồng chí Dương Văn Dương đã anh dũng hy sinh trên chiến trường Nam Bộ.

        Ba Dương tử trận đánh thức tham vọng trong lòng Bảy Viễn. Giấc mơ chủ sơn trại mà hắn đã tiết lộ với Mười Trí trong chuyến vượt ngục Côn Đảo, có cơ thực hiện. Bảy Viễn cho rằng Ba Dương chết rồi, Năm Hà lên thay là không xứng đáng vì Năm Hà không phải là tay anh chị có vai vế. Cho nên người nắm Bình Xuyên phải là Bảy Viễn. Để chuẩn bị cho kế hoạch thay thế Ba Dương, Bảy Viễn gửi thư mời các Chi đội trưởng Bình Xuyên về hội nghị bầu ban chỉ huy thống nhất, Bảy Viễn cũng đề nghị chia vùng đóng quân : Hai Vĩnh ở Phước thọ, Trương Văn Giàu ở Cầu Lò Rèn - Phước Long, Bảy Viễn ở Phước An.

[Giangtvx]

        Bảy Viễn tin tưởng sẽ được bộ hạ bầu mình làm tham mưu trưởng liên quân Bình Xuyên. Nhưng Bảy Viễn không biết đa số Bình Xuyên xem hắn là kẻ tiếm quyền. Hai Vĩnh một mặt đề nghị chỉ cấp đại đội mới được dự hội nghị, một mặt vạch cho anh em thấy rõ Bảy Viễn không có công trận gì trong bộ đội Bình Xuyên vì trong những ngày đầu kháng chiến, bộ đội Bảy Viễn đã đụng đầu nhiều trận càn của Pháp ở Phú Thọ, Gò Cát, Hiệp Hòa và Bàu Cò, Láng Le, trận nào cũng rút chạy. Nhất là trận Cầu Xáng - Hiệp Hòa, Chi đội 9 thiệt hại nặng, phải chôn súng mà chạy xuống bưng "chém vè".

        Bộ tham mưu Bình Xuyên lập tức họp bầu Năm Hà lên thay chủ tướng Ba Dương trước tham vọng của Bảy Viễn. Một bức thư gửi Khu trưởng Nguyên Bình báo cáo về việc bầu cử đó, đồng thời hỏi ý kiến về việc mượn tiền của dân để nuôi quân. Ngày 12 tháng 4 năm 1946, Nguyễn Bình viết thư trả lời, nguyên văn như sau:
       
       
          VỆ QUỐC ĐOÀN                                   VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
        TỔNG HÀNH DINH                                 ĐỘC LẬP - TỰ DO - HẠNH PHÚC
             Số 713/HB   
         Ngày 12-4-1946
                                         Nguyễn Bình, Khu bộ trưởng Khu thứ 7 nước Việt Nam.

        Kính gửi đồng chí Dương Văn Hà - Tư lệnh Vệ quốc đoàn Bình Xuyên. Về việc đồng chí được cử thay đồng chí Dương, tôi rất tán thành. Mong đồng chí đừng phụ lòng mong mỏi ký thác của anh em chiến sĩ Bình Xuyên, của tôi, của đồng chí Dương Văn Dương đã quá cố, nhất là giữ tiếng tăm cho đồng chí Dương là người lỗi lạc khác hẳn với Đệ tam, Đệ tứ sư đoàn phản động và chỉ lôi kéo bè phái. Có được như vậy mới thật là xứng đáng với anh linh đồng chí Dương Văn Dương, người đã hy sinh oanh liệt cho Tổ quốc. Ngoài ra, tôi không đồng ý việc mượn tiền dân. Bộ đội nên tăng gia sản xuất để dân được nhẹ phần đóng góp.

        Mặt khác, tôi không cho phép vợ con theo bộ đội, tránh tình trạng ô hợp như Đệ tam, Đệ tứ sư đoàn, H.T 29...

NGUYỄN BÌNH       

        Được biết Năm Hà đã được Nguyễn Bình công nhận là người thay Ba Dương nắm Bình Xuyên, Bảy Viễn vẫn không bỏ mộng tiếm quyền từ lâu hằng mơ ước.

        Lúc này quân Pháp quyết tâm chiếm lại con đường 15 để dân Sài Gòn có thể đi Vũng Tàu vào cuối tuần, nhằm mục đích tuyên truyền với những chính khách từ Pháp qua, cho rằng cuộc sống đã trở lại bình thường, nhưng chúng vấp phải một trở ngại lớn là lực lượng của Liên khu quân sự Bình Xuyên đóng căn cứ ở Rừng Sác. Lực lượng Bình Xuyên chống Pháp quyết liệt, có tổ chức, có lý tưởng, có bộ đội và nhiều vị chỉ huy yêu nước giác ngộ cách mạng.

        Mặt khác, Bình Xuyên là một hiện tượng đặc biệt mà Pháp hiểu rõ từ lâu, nó bao gồm nhiều con người chọc trời khuấy nước rất khác nhau về cá tính, nhưng vẫn ràng buộc với nhau bằng mối quan hệ vô hình của một tập quán và tâm lý lâu năm hình thành như một thứ luật giang hồ... Một số đông đã đi theo cách mạng, mà đã theo là theo tới cùng. Nhưng còn một số ít thì khó tiếp nhận những "liều thuốc đắng" của cách mạng. Trong số ấy, Bảy Viễn là một nhân vật điển hình được quân Pháp đặc biệt chú ý, dùng mọi cách mua chuộc, lôi kéo để làm yếu lực lượng Bình Xuyên, chúng đã cài được hai tên Việt gian Lại Văn Sang và Lại Hữu Tài vào nằm trong Ban chỉ huy của Bảy Viễn. Vì vậy, vấn đề Bảy Viễn lúc này đã trở thành chuyện đối phó với âm mưu của giặc Pháp đối với Bình Xuyên nói riêng, hay là vấn đề chiến lược chiến thuật giữa ta và Pháp chung quanh mặt trận Sài Gòn và các tỉnh miền Đông Nam Bộ nói chung.

        Ngành Công an báo tin : Quân Pháp đang dùng vũ khí và vật chất để biến dần khu Rừng Sác từ một căn cứ kháng chiến thành một vùng đệm nằm im rồi nâng nó lên thành một chiến khu của chúng cắm sâu vào vùng kháng chiến của ta. Bọn 2B (do Lâm Ngọc Đường đại diện) với Bảy Viễn đã có một sự thỏa thuận : "Bình Xuyên sẽ giữ thái độ án binh bất động trong khu Rừng Sác để đổi lấy sự tiếp tế vũ khí và quân nhu của Pháp".

        Trước tình hình này, Nguyễn Bình chủ trương phải giữ Bảy Viễn và kéo Bảy Viễn ra khỏi căn cứ Rừng Sác và đã đề nghị Trung ương phong cho Bảy Viễn chức Khu bộ phó Khu 7.

        Được Quân khu ủy phân công, Nguyễn Bình cùng Hai Vĩnh đã lập kế hoạch tước vũ khí và giải giới Quốc vệ đội của Huỳnh Công Vinh (Trưởng ty Công an Bà Rịa đã phản bội) và bắt sống Lê Văn Huề (Chủ tịch tỉnh Bà Rịa đã phản bội). Hai tên phản bội này đã khai hết mối quan hệ của Bảy Viễn với 2B và âm mưu của Pháp đối với Rừng Sác. Được tin này, Bảy Viễn hoảng hốt triệu tập các Chi đội trưởng trong Rừng Sác họp lên án Hai Vĩnh đã ngả theo cộng sản và ra lệnh cho hai chi đội trưởng Năm Chảng và Mười Lực chỉ huy Liên chi 2 và 3 đi bắt Hai Vĩnh - nếu chống cự thì được phép bắn chết. Đồng thời ra lệnh bắt ba chính trị viên Lê Hiền (Chi đội 21), Lưu Quý Thoái (Chi đội 4), Thiết Sơn (Chi đội 25).

[Giangtvx]

        Năm Chảng là cậu vợ Hai Vĩnh rất băn khoăn. Trên đường đi bàn với Mười Lực và được Mười Lực đồng ý : Một mặt báo tin cho Hai Vĩnh, một mặt về nói với Bảy Viễn "ông ta là Khu bộ phó, chỉ có ông mới có quyền bắt Hai Vĩnh".

        Việc bắt ba chính trị viên cũng gặp phản ứng dữ dội. Hai anh Nghiệp và Dư là đại đội trưởng và đại đội phó một đại đội trong Chi đội 21 của Tư Hoạnh liền kéo đại đội bỏ đi để phản đối hành động độc tài của Bảy Viễn. Hai anh Nghiệp và Dư đưa đại đội về Biên Hòa gặp Quân khu phó Huỳnh Văn Nghệ báo cáo sự bê bối của Bảy Viễn. Huỳnh Văn Nghệ giữ đại đội này lại Chi đội 10 và báo cáo về Nguyễn Bình và Chính ủy Hai Trí ở Giồng Dinh.

        Tại Giồng Dinh, Quân khu ủy có một cuộc họp cực kỳ quan trọng bàn về vấn đề Bảy Viễn. Đã có bằng chứng cụ thể cho thấy Bảy Viễn liên lạc với Chính phủ Nam phần Việt Nam của tướng Nguyễn Văn Xuân mà Lê Văn Huề và Huỳnh Công Vinh là hai nhân chứng quan trọng. Hai cán bộ đại đội Nghiệp và Dư cũng là hai nhân chứng quan trọng. Trong tổng hành dinh của Bảy Viễn luôn có hai tên 2B là Tư Sang và Năm Tài. Chúng đang mưu toan ám hại những người có cảm tình với cộng sản, thủ tiêu những người Bắc và công khai bắt các chính trị viên.

        Quan điểm của hai nhóm chính trị và quân sự hoàn toàn trái ngược nhau. Phái chính trị do Hai Trí lãnh đạo chủ trương tiêu diệt Bảy Viễn và tiến hành thanh trừng Bình Xuyên, loại bỏ hết các phần tử theo Bảy Viễn hoặc còn lừng chừng. Phái quân sự do Nguyễn Bình lãnh đạo không đồng ý thanh trừng, cố gắng giữ nguyên các Chi đội để củng cố và phát triển chỉ nên thay đổi những cán bộ yếu kém không có khả năng chỉ huy. Trước mắt là phải kéo Bảy Viễn ra khỏi Khu Liên quân Bình Xuyên Rừng Sác, đồng thời bắt hai tên 2B Tư Sang và Năm Tài để đưa ra Tòa án quân sự xét xử trị tội cùng với Lê Văn Huề và Cò Vinh.

        Sau cùng, hội nghị tìm một giải pháp dung hòa - Huỳnh Văn Nghệ với tư cách Khu bộ phó đề nghị :

        - Anh Nguyễn Bình sắp lãnh chức Ủy viên quân sự Nam Bộ. Tôi đề nghị đưa Bảy Viễn lên giữ chức Khu bộ trưởng của anh Nguyễn Bình. Nếu Bảy Viễn chấp nhận thì phải rời bỏ Rừng Sác về đóng ở Quân khu. Bảy Viễn sẽ không còn thao túng và ta cũng dễ kiểm soát hoạt động của bọn Phòng nhì "cấy" bên cạnh Bảy Viễn.

        Sáng kiến của Tám Nghệ được mọi người tán thưởng và cử ngay Tám Nghệ lãnh sứ mạng vào hang hùm để thuyết phục Bảy Viễn bỏ sào huyệt đi lãnh chức Khu bộ trưởng. Trong trường hợp này, kẻ đi sứ phải có cái dũng cảm của một Kinh Kha và cái trí của một Tô Tần. Không ai lãnh sứ mạng đó xứng đáng hơn Tám Nghệ. Tám Nghệ còn đang phân vân, Hai Vĩnh góp ý :

        - Anh Tám xuống Rừng Sác thuyết phục Bảy Viễn là phải. Trước đây anh Tám cũng đã xuống dự lễ nhận chức Khu bộ phó của Bảy Viễn.

        Tám Nghệ lắc đầu :

        - Trước khác, nay khác. Trước không có vấn để gì. Còn nay thì nó biết là ta đã nắm bằng chứng nó bí mật "đi đêm" với thằng Tây. Vô đó không khéo sẽ bị nó thủ tiêu chứ chẳng chơi.

        Hai Vĩnh nhận định :

        - Tôi nghĩ là Bảy Viễn không dám động đến anh, bởi Chi đội 10 của anh công trận bằng mấy Chi đội 9 của y. Anh lại là Khu bộ phó có tài hơn y. Huống chi anh đang giữ đại đội chủ lực của Chi đội 21. Nếu y chịu thì anh sẽ trả đại đội ấy cho Tư Hoạnh, nếu y cả gan chống anh thì y đã lòi mặt phản động, nếu cần thì đem theo vài đơn vị.

        Tám Nghệ lắc đầu :

        - Đi rầm rộ như vậy Bảy Viễn sinh nghi. Không, tôi sẽ đi một mình...

        Khi nhất định đi Rừng Sác, Tám Nghệ bàn kế hoạch cụ thể với Nguyễn Bình : Quân khu sẽ điện cho Bảy Viễn biết quyết định của Trung ương phong Bảy Viễn lên Khu bộ trưởng Khu 7 và mời Bảy Viễn về Quân khu nhận chức. Sau vài ngày Tám Nghệ mới đi Rừng Sác. Trong khi đó Hai Vĩnh chuẩn bị tách các chi đội khỏi ảnh hưởng của Bảy Viễn. Đó là cách "chia lửa" hữu hiệu nhất mà Hai Vĩnh dành cho Tám Nghệ, vì khi mất các chi đội mạnh, Bảy Viễn như cua gãy càng sẽ không còn hung hăng như trước...

        Tám Nghệ "đơn thương độc mã" xuống Rừng Sác, đến Tổng hành dinh Bảy Viễn như một người bạn, thái độ rất tự nhiên thoải mái, nói cười rổn rản, vờ như không thấy tâm trạng bồn chồn của gia chủ :

        - Tôi đinh ninh lần này sẽ được dự một tiệc liên hoan còn linh đình hơn lần anh Bảy nhận chức Khu bộ phó. Nhưng sao êm ru thế này ? Anh Bảy đã nhận được điện của Quân khu chưa ?

[Giangtvx]

        Bảy Viễn gật :

        - Được điện ba ngày nay, nhưng...

        - Nhưng sao ?

        - Tôi định điện lên Quân khu nhường chức Khu bộ trưởng cho anh. Anh xứng đáng hơn tôi. Chi đội 10 của anh nay là Trung đoàn 210 tập nhiều thành tích, có nhiều chiến công hơn cả Liên khu Bình Xuyên chúng tôi.

        Tám Nghệ khoát tay, cười nói :

        - Thôi đừng "gắp bỏ qua bỏ lại". Chính tôi là người gợi ý Quân khu ủy đề nghị Trung ương phong chức Khu bộ trưởng cho anh đó. Dù anh có nhường lại, tôi cũng không nhận. Bởi tôi đã suy tính kỹ rồi : Chúng ta cần đưa ra các nhân sĩ tên tuổi để mở rộng đoàn kết toàn dân. Mà anh là người khét tiếng trong giới giang hồ, còn tôi thì chỉ là một chiến sĩ vô danh...

        Bảy Viễn cười :

        - Anh Tám chớ khiêm nhường quá mức như vậy. Tôi tự thấy không xứng đáng với chức đó. Nhưng anh Tám tới dây chắc là có mục đích...

        - Đúng, tôi làm gì cũng có mục đích. Tôi đến để cùng anh Bảy đi Nam Bộ. Nguyễn Bình đã lập Văn phòng Ủy viên quân sự Nam Bộ của ông tại xã Nhơn Hòa Lập trên kinh Dương Văn Dương. Lễ bàn giao chức Khu bộ trưởng sẽ tổ chức tại đó. Làm long trọng lắm. Sẽ có đầy đủ các cấp lãnh đạo quân - dân - chính Nam Bộ tham dự. Tôi đến bàn với anh để ta cùng đi cho có bạn...

        Tiệc rượu đã dọn lên, Bảy Viễn mời Tám Nghệ cụng ly :

        - Tôi còn đang phân vân... Nguyễn Bình có ý gì mà đề nghị Trung ương phong tôi làm Khu bộ trưởng. Có phải hắn muốn "điệu hổ ly sơn" không ? Nguyễn Bình là người Bắc, còn tụi mình là người Nam. Ai cho nó cái quyền chỉ huy tụi mình ?

        Tám Nghệ kêu lên :

        - Anh Bảy, nói gì kỳ vậy. Tới giờ này anh Bảy còn phân biệt Nam - Bắc sao ? Không nên ! Nước Việt Nam là một, dân ba kỳ có khác nhau về phong tục tập quán, nhưng đều chung một đất Tổ, một tiếng nói, một nguyện vọng là độc lập. Không kể Nam hay Bắc, hễ có tài là cách mạng trọng dụng.

        - Nhưng Nguyễn Bình tài ở chỗ nào? Anh chỉ tôi coi?

        Tám Nghệ ôn tồn, giọng chậm rãi :

        - Nguyễn Bình có tài chớ ! Bằng chứng là ông ta đã dám nhận công tác thống nhất các lực lượng võ trang thuộc các phe phái... nói xin lỗi... vô tổ chức, vô chính phủ. Một người đơn độc từ Bắc vào Nam để đương đầu với bao nhiêu thử thách, bao nhiêu hiểm nguy. Đến nay chưa có vụ chống đối nào đáng kể. Như vậy ta phải khách quan nhìn nhận Nguyễn Bình có tài...

        Tiệc rượu kết thúc trong khi câu chuyện chưa đi tới đâu. Trời nóng bức, Tám Nghệ cởi quần áo xuống bến tắm.

        Năm Tài ở phòng bên rình nghe liền nói với Bảy Viễn :

        - Tám Nghệ là thằng Cộng sản, ngài Khu bộ phó chớ nghe nó. Nó xuống dây là vâng lịnh Nguyễn Bình thi hành độc kế "điệu hổ ly sơn". Nó là cánh tay mặt của Nguyễn Bình. Nhân dịp nó xuống đây, ta thủ tiêu nó cho rồi. Đội commăngđô đã sẵn sàng, chỉ cần ngài Khu bộ phó ra lệnh.

        Bảy Viễn trợn trừng :

        - Không được! Tao không cho phép! Tám Nghệ là thượng khách của tao. Giới giang hồ không hèn mạt như vậy.

        Năm Tài sượng sùng lui ra.

        Tám Nghệ bình tĩnh xuống bến, ông lao xuống sông bơi sải một hơi, bàn chân ông đập nước đều đều làm nước bắn lên loang loáng ánh mặt trời.

        Cùng trong lúc đó, trên một chiếc ghe bầu, ba tên commăngđô nâng súng nhắm vào Tám Nghệ đang đùa giỡn với làn nước mát. Ba họng súng tựa trên thành cửa sổ chiếc ghe bầu nhích qua nhích lại trong khi Tư Sang nóng lòng chờ đợi ám hiệu của Năm Tài. Nhưng Năm Tài đã thất bại trong cuộc thuyết phục Bảy Viễn. Hắn lật đật thông báo để Tư Sang hủy bỏ kế hoạch. Với giọng tiếc rẻ, Tư Sang bảo ba tên lính :

        - Vụ này "xù" rồi. Đừng nhắm nữa... bỏ súng xuống !

        Ba tên commăngđô tiếc ngẩn tiếc ngơ "con mồi" đang ở trong tầm tay.

        Tắm xong, Tám Nghệ nai nịt gọn gàng, cáo từ Bảy Viễn :

        - Lễ tấn phong Khu bộ trưởng dự định vào ngày sinh nhật Hồ Chủ tịch. Đây tới đó còn một tuần. Anh Bảy nên suy nghĩ kỹ. Nguyễn Bình không có ý đồ gì đâu. Nếu nghi ngại thì đem theo vài đại đội "cưng". Theo tôi nghĩ thì đây cũng là một dịp tốt để hai bên giải quyết những thắc mắc và những hiểu lầm... Tôi cũng có mặt tại đó. Hy vọng sẽ gặp anh Bảy và chúng ta sẽ cụng ly say mèm một bữa...

        - Về sao anh Tám? Tôi muốn mời anh ở lại chơi vài ngày nói chuyện cho thỏa tâm tình. Mình rất hợp "giơ" với nhau. Anh không phải là giới giang hồ như chúng tôi, nhưng anh rất là hảo hớn. Nội việc một mình anh đơn thương độc mã tới đây đủ chứng tỏ điều đó rồi. Lúc anh lội dưới sông...

[Giangtvx]

        Tám Nghệ cười :

        - Những chuyện ấy tôi đã dự kiến trước rồi. Nhưng tôi tin giới giang hồ quý trọng nhất là danh dự. Tôi tin chắc rằng không đời nào anh Bảy để thủ hạ ám sát tôi ngay trong tổng hành dinh của mình, nếu làm thì Bảy Viễn đã không còn là Bảy Viễn... Thôi xin chào tạm biệt...

        Tám Nghệ đi rồi, Bảy Viễn vẫn còn đăm chiêu suy nghĩ. Hắn giật mình khi nghĩ lại thần chết đã rình rập Tám Nghệ trong khi ông ta ung dung lặn hụp trên sông.

        Bảy Viễn họp tùy tướng lại bàn chuyện đi Nam Bộ. Cuộc họp này có cả Lâm Ngọc Đường và Môrít Thiên. Lâm Ngọc Đường nắm quyền chủ động, quyết định :

        - Tôi đã suy tính kỹ rồi. Đi dự lễ tấn phong có nhiều cái lợi. Thứ nhất chứng tỏ cho chúng thấy ta đường đường chính chính, quang minh chính đại, không việc gì phải sợ. Thứ hai, ta biểu dương lực lượng cho chúng ngán, nếu có muốn trở mặt cũng không dám.

        Bảy Viễn gật gù :

        - Ta sẽ đưa một liên quân chủ lực mạnh hơn liên quân đã hộ tống Hai Vĩnh lên Quân khu trước đây.

        Bảy Viễn chọn trong mỗi chi đội thân tín của mình một trung đội chủ lực để lập liên quân đi Quân khu. Chuyến đi này được xem như một vụ "hồng môn hội yến" cho nên ai nấy đều nôn nao muốn dự. Bộ tham mưu gồm có hai anh em Tư Sang, Năm Tài, Năm Bé và Bảy Cao. Bảy Viễn rất hãnh diện trước một lực lượng hùng mạnh như vậy.

        Qua ba ngày ròng rã, hai đại đội chủ lực hộ tống Bảy Viễn tới xã Nhơn Hòa Lập. Tất cả "dồn binh hạ trại" tại xóm Nhà Thờ và bắt đầu vào phô trương lực lượng. Các khẩu trung liên và đại liên được đặt trước sân, nòng súng chĩa lên trời, đạn cả băng dài, đỏ au chạy từ ổ đạn đến thùng đạn đặt dưới chân súng...

        Lễ tấn phong vẫn tiến hành như đã dự định. Chủ tịch Ủy ban nhân dân Nam Bộ - Phạm Văn Bạch đọc quyết định phong chức Khu trưởng Khu 7 cho "đồng chí" Lê Văn Viễn. Nguyễn Bình làm lễ bàn giao. Một bữa tiệc liên hoan kết thúc lễ tấn phong.

        Sau bữa tiệc, Bảy Viễn nhận được giấy mời của Ban tổ chức mời dự lễ khai mạc triển lãm hội họa mừng sinh nhật Hồ Chủ tịch. Bảy Viễn đang xem tranh, bỗng có người chạm nhẹ vào cánh tay, Nguyễn Bình ra hiệu mời Bảy Viễn đến một góc vắng người :

        - Tôi muốn nói chuyện riêng với anh về vài vấn đề. Nói tại đây có tiện không?

        - Tiện chớ ! Vấn đề gì đó?

        Nguyễn Bình đứng thẳng người, khoanh tay trước ngực, nhìn thẳng vào mặt Bảy Viễn :

        - Chúng tôi được tin bọn Phòng nhì đã chui vào hàng ngũ của anh. Chúng lại được anh trọng dụng nữa...

        - Chúng là ai vậy ?

        Nguyễn Bình cau mày :

        - Anh thật tình không biết? Chúng là hai anh em Lại Văn Sang và Lại Hữu Tài. Hai tên này vô cùng lợi hại. Nhất là Tài. Tôi muốn anh giao chúng nó cho chúng tôi...

        Bảy Viễn cười nhạt :

        - Anh có bằng chứng? Tình báo của anh có chính xác?

        Nguyễn Bình gật đầu :

        - Trước khi quyết định làm chuyện gì, chúng tôi phải nắm đủ bằng chứng. Tình báo của chúng tôi ít khi nào sai lầm. Thằng Tài đã nhiều lần tiếp xúc với các tổ chức phản động trên thành. Nếu tôi trưng đầy đủ bằng cớ, anh có giao nó cho tôi không?

        Bảy Viễn nghiêm nghị :

        - Tôi phải xem các bằng cớ đã... Còn vấn đề gì nữa?

        Nguyễn Bình khoát tay :

        - Vấn đề thứ hai không cấp bách như việc giao nạp thằng Tài. Đó là việc thu thuế trong bộ đội Bình Xuyên. Các trung đoàn các tỉnh đều tự túc để dân trong tỉnh được nhẹ gánh nuôi quân. Đó là con đường nên noi theo. Mình là bộ đội cách mạng mà dựa vào thuế sòng bạc, nhà chứa thì mất hết ý nghĩa. Nhưng vấn đề này tính sau. Cần giải quyết tên Tài sớm. Bao giờ anh có thể giao nó cho tôi ?

        Bảy Viễn lạnh lùng :

        - Tôi vừa trả lời câu hỏi đó rồi. Tôi phải xem các bằng cớ trước đã.

        Nguyễn Bình cố ghìm cơn nóng :

        - Ta tiếp tục đi xem tranh...

        Trở về nơi đóng quân, Bảy Viễn họp các gia tướng lại và nói:

        - Nguyễn Bình đòi tao giao hai anh em Tư Sang, Năm Tài cho nó. Nhất là Năm Tài. Nó quả quyết hai đứa bây là "Đơ dem Buya Rô" (Phòng nhì).

        Tài và Sang xám mặt :

        - Ngài trả lời thế nào ?

        - Làm sao tao chịu giao hai đứa bay cho nó ? Tao ậm ờ bảo hắn trưng bằng cớ đã.

        Tư Sang góp ý :

        - Đừng để nó đánh trước.

        - Dĩ nhiên là như vậy. Giao hai đứa bay thì dứt khoát là tao không giao. Mà không giao thì rắc rối lớn - Hắn vỗ trán thở dài - Đấu trí với nó mệt óc quá.

        Năm Tài nói :

        - Tình thế này mình phải tính trước mới được. Ông Lâm Ngọc Đường có dặn tôi thế này : "Nếu ta thấy Nguyễn Bình quyết tiêu diệt giáo phái thì tốt hơn hết là ta nên rút về Thành. Người Pháp và Thủ tướng Nguyễn Văn Xuân luôn giang hai cánh tay đón các phần tử quốc gia trong hàng ngũ kháng chiến trở về với Chính phủ Bảo Đại".

        Bảy Viễn thở dài :

        - Đầu Tây là điều tao tối kỵ. Theo kháng chiến, tao mới mở mặt mở mày : Ủy viên quân sự, Tư lịnh Bình Xuyên, Khu bộ phó, Khu bộ trưởng... vinh quang hết cỡ rồi. Với thằng Tây, tao chỉ là thằng ăn cướp, là tên tù vượt ngục...