Béc-lin tháng năm 1945

[Giangtvx]

       
        Ngày 3 tháng 5 một nhóm tướng lĩnh Bộ tham mưu mặt trận đã đến văn phòng quốc trưởng. Khi đi qua một hố bê tông mà bọn Bức đã vất đầy xác những nạn nhân trong các cuộc ném bom và bắn phá, một vị tướng đã chỉ tay vào một cái xác và nói: "Hắn đấy!" Xác chết mặc áo cổ đứng, cũng có bộ ria mép hao hao giống Hít-le. Xác được đưa lên khỏi hố và mặc dầu ngay lúc ấy người ta đã khẳng định ngay: không phải Hít-le, nhưng dầu sao chúng tôi vẫn cứ phải xem xét, điều tra. Những nhân chứng cũng nhận định ngay: "Không phải hắn!" Thế nhưng cái xác của người đàn ông mặc áo cồ đứng, đề ria mép kiều Hít-le và mang bít tất tay ấy vẫn cứ phải để nằm trong phòng khánh tiết ở văn phòng quốc trưởng cho đến khi chuyên viên nhận dạng của chúng ta - nguyên tham tán đại sứ quán Liên Xô tại Béc-lin người đã nhiều lần gặp Hít-le khi còn sống, từ Mát-xcơ-va bay tới xác nhận không phải hắn.

        Nhưng con người xấu số vô danh ẩy cũng đã làm phát sinh trong giới báo chí câu chuyện hoang đường về "những người giống nhau" mà thỉnh thoảng, dù muốn hay không người ta vẫn cố lưu truyền dai dẳng cho đến tận ngày nay. Người ta viết khá nhiều về "con người giống nhau"- này. Thậm chí người ta còn quay phim và cố tình gán ghép đây là Hít-le. Và mới gần đầy thôi đã xảy ra chuyện nực cười khi người ta lôi từ trong kho lưu trữ phim ra những hình ảnh "Hít-le" với dòng chú thích của một anh chàng quay phim hiếu danh và cứ phớt lờ đi dựng thành phim. Câu chuyện giật gân này đã làm chấn động báo chí nước ngoài.

        Những ngày đầu tháng năm 1945 ấý ở Béc-lin, trong các điều kiện hết sức phức tạp như vậy chúng tôi đã phải thành lập một nhóm điều tra nhằm tập họp mọi cố gắng của cán bộ tình báo để phân tích, đánh giá, loại bỏ tất cả những giả thiết giả dối, hoang đường và đồng thời vạch ra phương pháp truy tìm mới. Chỉ huy nhóm này là đại tá Va-xi-li I-van-nô-vít Goóc-bu-sm.

        Chứng tôi lại lần tìm, khám xét từng thước vuông dưới căn hầm văn phòng quốc trưởng đã hoang vắng. Đâu đâu cũng thấy cảnh đổ vỡ. Những chiếc bàn nghiêng ngả, lộn xộn, những chiếc máy chữ bị phá hủy, sàn hầm dưới chân chúng tôi đầy những mảnh kính vỡ và giấy tờ vương vãi. Những căn hầm ngách, những căn phòng như có vẻ rộng thêm ra, các hành lang và lối đi như dài hơn. Đây đó những mảng tường bê tông bị nứt và trong các hành lang có cả những vũng nước đọng. Không khí ẩm ướt, nặng nề bao trùm toàn khu bầm, hệ thống quạt máy vẫn làm việc khi Hít-le còn ở đây giờ hầu như không còn hoạt động được nữa. Càng đi sâu càng khó thở hơn. Hầm mờ mờ tối... Khắp nơi sau những góc hầm và phòng ngách lúc thì có tiếng xào xạc, lúc thì im lặng như tờ và bất thình lình đôi lúc vang lên một tiếng đạn nổ của một tên sĩ quan nào đó đã hoàn toàn tuyệt vọng. 

        Tiếng giày nghiến trên kỉnh vỡ, tiếng thở nặng nề là những tiếng động duy nhất của các chiến sĩ đi mò mẫm trong bóng tối lờ mờ dưới "dinh thự" cuối cùng của chính phủ quốc xã Đức. Thỉnh thoảng họ lại va phải những hòm rượu còn nguyên vẹn, hoặc gọi nhau soi đèn pin quan sát những mảng trang trí cầu kỳ dưới căn hầm của đế chế thứ ba. Thỉnh thoảng chúng tôi lại giật thót mình khi nghe tiếng lên đạn và tiếng hô của những chiến sĩ gác chi cách mình có vài ba bước: "Khan-đơ-khốc" - họ phải hô âm "kh" thay cho âm "h" của tiếng Đức¹.

        Tình hình thật phức tạp và đầy mâu thuẫn. Bên trên, tức là trên đường phố Béc-lin chiến tranh đã kết thúc. Thế những ở đây, dưới căn hầm hoang vắng và lộn xộn này, chúng tôi đang phải mò mẫm đi tìm cho ra kẻ đã gây ra cuộc chiến tranh này. Những người được giao công việc đều làm hết sức mình, không cảm thấy mệt mỏi hay chán nản bởi vì mỗi người đều nhận thức được trách nhiệm to lớn của mình, trên vai họ là cả sức nặng của bốn năm chiến tranh.

        Trong hoàn cảnh phức tạp như vậy việc trước tiên là phải xác định được sơ đồ hầm ngầm, phát hiện ra những ngóc ngách ngầm, những phòng bí mật và kiểm tra thật kỹ càng từng mét vuông một. Cần phải sục sạo, tìm kiếm.

        Xác của tướng Crếp trong bộ quân phục màu xám với đôi quân hàm bị tuột đã được phát hiện ngay trong sân. Ông ta cũng tự sát bằng thuốc độc.

        Còn về cái chết của Hít-le thì chưa có gì rõ ràng cả. Nếu chỉ căn cứ vào những lời xác nhận của phó đô đốc Phốc là người đã khẳng định về cái chết của Hít-le qua lời thông báo của Gơ-ben, và nếu cứ bằng lòng với lời khai của Snêy-de kỹ thuật viên đoàn xe về lý do bắt hắn mang xẵng tới thì trong chuỗi tin tức này vẫn còn thiếu một mắt xích chính - đó là những người đã trực tiếp tham gia đốt xác Hít-le. Hoặc là chỉ cần người được mục kích thật sự có thể xác đinh nơi đốt xác và đốt thế nào, hoặc giả cùng lắm là người nào đó được nghe tả lại một cách tương đối chi tiết sự kiện này.

---------------------
       1. Theo nguyên văn "Han-đơ Hốc".

[Giangtvx]

        Tin đồn mỗi ngày một lan nhanh. Có người được nghe nói là xác Hít-le đã bị thiêu thành than và tro của hắn đã được tên Ac-xman, thủ lĩnh thanh niên quốc xã mang đi khi binh đoàn của tướng Môn-ke phá vây; và thú thật là trong nhưng ngày ấy chúng tôi cũng đã để mất dấu vết của tên này.    "

        Cho rằng Hít-le đã bị thiêu ra tro phải chăng như vậy là đã tin vào lời tên Toóc-nốp lính nuôi chó, nói với tên đầu bếp Lan-gơ: "Quốc trưởng đã chết và không còn xác" hay sao ? Nếu đúng xác Hít-le không còn hoặc không thể tìm ra thì chúng tôi sẽ không bao giờ đưa ra được trước thế giới những chứng cứ không thể chối cãi về cái chết của hắn. Sự mất tích của Hít-le sẽ còn là một điều bí mật và, sẽ phát sinh ra bao nhiêu câu chuyện hoang đường khác. Và như thế chỉ làm cho những người sùng bái hắn vui thích mà thôi.   

        Chúng tôi lại tổng hợp những tin tức nhận được, lại phải tìm kiếm những người có thể xác định tình hình chính xác hơn.

        Dân chúng, các chiến sĩ, sĩ quan và cả những người từ Mát-xcơ-va mới bay đến, các phóng viên đều kéo nhau đến đây và chúng tôi cứ phải cản họ lại. Họ sẽ đi xem các căn phòng trong dinh quốc trưởng, xuống các tầng hầm, bước vào những buồng riêng của Hít-le. Họ muốn mình sẽ là người được chứng kiến những sự kiện lịch sử. Mọi người đều muốn đến đây và họ cũng có quyền được làm việc đó. Nhưng bây giờ chưa phải là lúc đi tham quan như vậy.

        Công việc tìm kiếm vẫn phải tiếp tục dưới đất, trong các gian buồng và cả trong vườn hoa cũng như những đường phố tiếp giáp với dinh quốc trưởng.
         
Ngày 2 tháng 5, báo "Pra-vđa" đăng tin : "Tối hôm qua, đài phát thanh Đức đã công bố thông báo của cái gọi là "Đại bản doanh quốc trưởng" nói rằng, Hít-le đã chết vào lúc xế chiều ngày 1 tháng 5. Bản thông báo nêu rõ, ngày 30 tháng 4 Hít-le đã chỉ định người thay thế mình là đô đốc Đê-nít... Những điều thông báo trên đây của đài phát thanh Đức rõ ràng là một thủ đoạn mới của bọn phát xít. Với việc xác nhận công khai về cái chết của Hít-le, bọn phát xít Đức hy vọng rằng, như vậy sẽ tạo cho Hít-le khả năng rút khỏi vũ đài và đi vào hoạt động bí mật".

        ... Sáng 4 tháng 5, tôi gặp gã thợ đốt lò một con người lặng lẽ, nhỏ nhắn nhưng hoàn toàn có vẻ lịch thiệp, một con người mà hầu như không ai ở trong văn phòng này chú ý tới cả.

        Ngay từ hôm trước gã đã khai là, khi đang ngồi thơ thằn một mình ở lối đi, gã thấy người ta khiêng từ trong phòng Hít-le ra xác hai người cuộn trong chiếc chăn len xám mà gã nhận rõ là xác quốc trưởng và E-va Brao-nơ- Bà ta mặc bộ quần áo đen. Gã chỉ ngồi nhìn chứ không hỏi thêm điều gì cả. Trong những giọng nói đồng thanh như vậy thì không thể không nghe được một giọng to nhất và có vẻ tin cậy nhất. Bản thân gã-thợ đốt lò là một con người thấp kém và khiêm nhường, thì gã cũng khó mà lường được quy mô của những sự kiện trên đây.

        Còn phó đô đốc Phốc là người thích hợp hơn với sự kiện này nhưng ông ta chưa phải là nhân chứng duy nhất chính xác.

        Gã thợ đốt lò có lẽ là người Đức đầu tiên cho tôi biết về "dám cưới" của Hít-le. Quả thật lúc ấy, trong cái thành phố Béc-lin đầy khói lửa chiến trận và những đám cháy lớn như vậy, khi nghe điều này tôi thậm chí cho rằng đây là một tin vô lý, hoang đường. Tôi liếc nhìn con người bé nhỏ, nhẫn nhục, xấu xí ngồi trước mặt tôi, gã đang ủ rũ ngồi đây và cố lục trong trí nhớ nghèo nàn của mình những hình ảnh rối rắm của những sự kiện chi vừa mới xảy ra cách đây ba bốn hôm thôi, thế nhưng đối vói gã thì việc đó như đã diễn ra từ thời xa xưa nào rồi. Trong đấu óc tôi cũng vậy, những sư kiện này không phải là sự biến đồi của ba bốn ngày đêm nữa mằ là sư thay đối của cả một thời đại.

        Tôi không còn nhớ ra tên họ của gã thợ đốt lò. Gã đột nhiên như một cái dấu trong cuốn sách lịch sử, tình cờ đặt vào cái trang cần thiết nhất. Nhưng những trang sách ấy có thể lúc rỗi rãi ta mới cần đọc to nó.

        Bác sĩ Cun-xơ hầu như phát điên và mất trí trước những điều lão phải chịu đựng. Lão ta rơi vào văn phòng quốc trưởng luc ấy thật là tình cờ và đã buộc phải tham gia vào vụ giết hại mấy đứa trẻ nhà Gơ-ben. Ngày đầu tiên tất cả những gì lão nói khi khai với chúng tôi cũng chỉ xoay quanh có cái chuyện thảm thương và tàn bạo này. Nhưng đến ngày 4 tháng 5, khi đã hơi hồi tâm và dần dần suy nghĩ lại, lão ta đã nhớ được những chi tiết cụ thể xảy ra trong những ngày trước đấy.

[Giangtvx]

        Trong khi xác nhận chuyện làm lễ thành hôn giữa Hít-le với E-va Brao-nơ là có thật, lão đã nhớ lại được một nét mới, hôm ấy, Brao-nơ khi ngồi nói chuyện phiếm với giáo sư Hát-de, cục trưởng cục quân y trực thuộc văn phòng quốc trưởng với sự, có mặt của Cun-xơ, có kể bọn trẻ con nhà Gơ-ben vẫn quen gọi bà ta là: "Tan-tê Brao-nơ - cô Brao-nơ", thì bà ta đã chữa lại là "Tan-te Brao-nơ Hít-le -Cô Brao-nơ Hít-le"¹.

        Sau đấy lão ta còn nhớ thêm được một chi tiết nữa, khi lão đang ngồi chơi bài trong phòng trà dưới hầm ngầm quốc trưởng cùng với Hát-de và hai nữ thư ký riêng của Hít-le là Giun-gơ và Khơ-rít-chi-an thì E-va đi vào và mời cả hội bài bốn người đó sang phòng bên uống cà phê. Brao-nơ vui miệng khoe rằng, quốc trưởng đã viết di chúc và di chức đó đang được chuyền ra ngoài Béc-lin, giờ đây quốc trưởng đang chờ sự công nhận chính thức chúc thư này và lúc đó ngài sẽ chết. Bà ta nói thêm: "Tất cả mọi người đều phản bội chúng tôi - cả Him-le lẫn Gơ-rinh*. Ba ta nói "Chết không phải là điều khó vì thuốc độc đã được thử nghiệm qua mấy con chó. Thuốc rất mạnh".

        Bác sĩ Curi-xơ khẳng đinh chắc chắn rằng, câu chuyện dưới phòng trà diễn ra đủng vào tối 30 tháng 4. Nếu hợp với các nguồn tin khác thì lúc đó Hít-le không còn sống nữa.

        - Tóm lại, mỗi bước đi của chúng tôi đều gặp phải những trở ngại và mâu thuẫn. Nhưng cũng không thể bỏ qua lời khẳng định có tính ngẫu nhiên của lão bác sĩ Cun-xơ. Lão ta nói rằng, vợ Gơ-ben khi nói cho lão biết về việc Hít-le tự sát cũng không thêm được điều gì có tính khẳng định ngoài cái câu chung là Hít-le đã tự sát. Có những tin đồn - Cun-xơ nói - xác Hít-le đã bị thiêu ở trong khu vườn dinh quốc trưởng.

        - Ông nghe tin này do ai thông báo? - Đại tá Goóc- bu-sin hỏi lại.   

        - Tôi nghe chính ông Rát-ten-hu-be, tướng ss, chỉ huy đội bảo vệ Hít-le và cũng là người chịu trách nhiệm về việc bảo vệ trong văn phòng quốc trưởng. ông ta nói: "Quốc trưởng đã bỏ chúng ta và giờ đây chúng ta phải đưa xác ông lên mặt đất thôi".

        Vào ngày 4 tháng 5, chúng tôi đã có được những chứng cứ đáng tin cậy hơn đó là lời công nhận của chính viên tướng bảo vệ riêng của Hít-le qua lời khai của bác sĩ Cun-xơ.

        Một lần nữa lại phải quay về cái nơi của ngày đầu tiên, khu vườn trong dinh quốc trường sẽ là nơi tiến hành các cuộc truy tìm chính.

------------------
        1. Theo phong tục, châu Âu, người con gái khi lấy chồng đều đổi theo họ chồng, ở đây có nghĩa Brao-no đã là vợ chính thức của Hít-le - N.D.

[Giangtvx]

       
NHỮNG TÀI LIỆU BẮT ĐƯỢC TRONG "HẦM QUỐC TRƯỞNG"
VÀ Ở KHU VỰC CHUNG QUANH

        Trong tay tôi ngồn ngộn bao tài liệu.

        Những báo cáo từ chiến trường. Những mệnh lệnh từ bộ chỉ huy lữ đoàn Môn-ke, đơn vị bảo vệ khu dinh quốc trưởng. Những điện báo khẩn, mật.

        Trong phòng làm việc của Gơ-ben ngoài hai va ly tài liệu và những cuốn nhật ký riêng của hắn, còn phát hiện thêm mấy kịch bản do các tác giả gửi đến hắn xin kiểm duyệt. Một "cuốn sổ" vàng khá dày - món quà của các chiến hữu đảng Quốc xã tặng nhân dịp hắn bốn mươi tuổi, trong đó ngoài các bức ảnh kỷ niệm trên từng trang còn ghi rõ bút tích của Gơ-ben.

        Làm việc trong hầm ngầm rất khó khăn, tôi đã phải làm việc liền mấy ngày trong một căn phòng thuộc văn phòng quốc trưởng để tập họp các tài liệu. Đây là phòng chờ của Hít-le khi ra phòng khách, hoặc còn là phòng gì nữa thì tôi không biết đích xác lắm. Tôi khó mà phân biệt dược sơ đồ toàn khu dinh quốc trưởng. Mọi thứ trong phòng đều bị đảo lộn tung lên. Có thể tại đây đã diễn ra trận đánh, cuối cùng của Hồng quân với bọn ss bảo vệ khu dinh quốc trưởng.

        Bàn ghế đồ ngả nghiêng, trần bi lở từng mảng, mảnh kính vỡ vương vãi khắp sàn phòng. Cho đến giờ tôi vẫn còn nhớ rõ cảnh tượng phòng khánh tiết trong dinh quốc trưởng với la liệt từng bó lớn tài liệu do các chiến sĩ tình báo của chúng ta mang tới đề nghiên cứu.

        Trong phòng Gơ-ben còn tìm thấy mấy bó tài liệu riêng của Mác-đa Gơ-ben cất kỹ trong va ly.

        Mụ ta đã mang xuống hăm ngầm những gì kể từ ngày 22 tháng 4 sau khi bọn chúng phải rời phố Géc-man Gơ-rin ?

        Té ra đây là bản thống kê những tài sản riêng trong ngôi nhà bị đốt cháy ở Lan-kê. Và cả những bản liệt kê tài sản trong khti nhà hắn xây hồi đầu chiến tranh ở Svan- nen-véc-de. Đây là nơi Gơ-ben huấn luyện và tung ra những đội tuyên truyền ma quái của hắn.   

        Một khu nhà chật ních những bộ đồ gỗ, những khay bạc, những bộ đồ ăn mạ vàng. Bản thống kê ghi đủ tất cả những vật dụng nhỏ nhất như: từng chiếc gạt tàn thuốc lá, chiếc gối đi-văng trong vô số gian phòng, từng chiếc khăn tay của bác sĩ riêng của Gơ-ben. Và cứ như vậy từ phòng này sang phòng khác, từ ngồi nhà chính đến những căn phòng phụ. Phòng ngủ của hai vợ chồng, phòng làm việc, rồi lại phòng ngủ của lũ con, của các trợ lý, phòng khách, phòng tiếp phòng cách nhau bằng các lối đi riêng, cầu thang, hành lang, bậc thềm rồi lại phòng làm việc của bọn nhân viên phục vụ, phòng xem phim của gia đình. Bản liệt kê tủ quần áo riêng của Gơ-ben. Bản liệt kê tủ rượu với 87 chai vang khác nhau...

        Ở đây còn cả bản liệt kê những đồ gỗ quý giá mà Gơ-ben rất tự hào hết lời khoe trong nhật ký của hắn. Và những bản ghi các hàng hóa gửi bán ở các hiệu bách hóa khác nhau từ đầu năm 1939 - các hàng này đều mang tên Mác-đa Gơ-ben. Rồi bản liệt kê tủ quần áo riêng của bọn trẻ con Gơ-ben; Chúng ghi rõ từng cái áo, từng chiếc vảy,, áo măng-tô, mũ, giày, dép, quần áo trượt tuyết,.. Chúng còn ghi cả những bộ quần áo nào của đứa lớn đã chật chuyền lại cho đưa thứ hai và cứ lần lượt như vậy tới đứa thứ ba, thứ tư, v.v. Cả quăn áo đã loại và cả thứ dự trữ nữa.

        Trong đống giấy tờ đó còn lưu giữ cả bằng khen của quốc trưởng tặng nữ vận động viên Mác-đa - người tham gia thế vận Ô-lim-pích.

[Giangtvx]

        Ở đây còn cả một tài liệu có đóng dấu của đảng Quốc xã Đức và chữ ký của tên bí thư đảng bộ Béc-lin gửi cho Mác-đa Gơ-ben. Tài liệu này là lời tiên đoán của một nhà tiên tri nổi tiếng ở Đức lúc bấy giờ. Bây là một đoạn trong đó:

        "...Ngay từ tháng tư (1942) ông ta đã đoán rằng, đầu tháng 6 này (1942) quân đồng minh sế đồ bộ vào bờ biển nước Pháp và các trận đánh sẽ diễn ra ác liệt nhưng căng thặng và ác liệt nhất là chiến cuộc vào tháng tám (1944). Ngay từ tháng bảy quân Đức sẽ sư dụng vũ khí phòng không mới có sức công phá kinh khủng đối với quân thù, đặc biệt là nước Anh (bom bay VI). Điều này dẫn tới cuộc khủng hoảng chính trị trong nội bộ nước Anh và sẽ kìm hãm cuộc tiến công tiếp tục của các nước đồng minh.

        Những trận đánh ác liệt với sư tham gia của các binh đoàn lớn hai bên sẽ đặc biệt rộ lên từ tháng tám đến tháng mười một 1944 và đến đầu tháng chạp quân đồng minh sẽ chịu thất bại nặng nề nhất trong suốt cuộc chiến tranh này.

        Đến tháng tư 1945 nước Đức chúng ta sẽ đủ khả năng tung toàn bộ lực lượng xung kích hùng mạnh sang mặt trận phía Đông và không quá mười lăm tháng sáu nước Nga sẽ bị nước Đức chinh phục hoàn toàn. Chủ nghĩa cộng sản sẽ bị thủ tiêu, bọn Do Thái sẽ bị đuổi khỏi nước Nga và nước Nga sẽ bị chia cắt ra thành nhiều tiểu quốc.

        Đến mùa hè năm 1946 các tàu ngầm Đức sẽ được trang bị vũ khí mới, rất mạnh và nhờ đó đến khoáng tháng tám 1946 các hạm đội Anh - Mỹ sẽ bị nhấn chìm xuống đáy biển...".

        Còn đây là một bút tích của Mác-đa ghi trong một tài liệu khác; "Ga-ran-đô bi bắt làm tù binh". Ga-ran-đô là con trai cả của người chồng trước của Mác-đa. Bốn năm trước Gơ-ben cũng đã ghi nhật ký "Mác-đa rất hạnh phúc vì Ga-ran-đô được tặng thưởng và từ nay có thể coi hắn là đứa trẻ đã trường thành" (14-7-1941). Trong tài liệu này ghi đầy đủ tất cả những gì liên quan tới đứa con riêng từ ngày bị bắt làm tù binh. Từ thứ nhất - trường hợp bị bắt làm tù binh. Đây là bản báo cáo của viên sĩ quan chi huy tường thuật cụ thể trường hợp này và gửi đích danh "bác sĩ Gơ-ben". Người ta trông thấy cậu con trai riêng của bà phu nhân bộ trưởng lần cuối cùng trong một trận đánh ở khu đông dâu cư một nước châu Phi. Sau đó là thơ của chính Ga-ran-đô viết từ trại tù binh Mỹ gửi cho mẹ. Hắn viết là hắn sống khá tốt. Có cả ảnh chụp hắn đang đứng trước một bồn hoa. Đó cũng là tấm bưu thiếp chúc mừng mẹ hắn nhân ngày "Những bà mẹ Đức".

        Trong các giấy tờ của Boóc-man chúng tôi chú ý tới một bức điện. Nó được cất trong tủ lưu trữ riêng và tôi đã có dịp đọc lại nó. Tôi nghĩ, mặc dầu thời gian đã qua đi nhưng có lẽ cho đến nay nó vẫn không kém phần thú vị.

        "22-4-1945.

        Gửi ngài Hô-men Ô-béc-dan-béc-gơ

         Tôi đồng ý với đề nghị vượt qua đại dương theo hướng năm.

        Boóc-man".

        Bức điện này có nghĩa gì vậy ?

        Có lẽ Boóc-man đang nói tới chỗ nương thân mới của hắn ở ngoài phạm vi nước Đức. Liệu hắn đã thoát được khỏi Béc-lin chứa? Còn Hít-le?

        Đã hình thành được một không khí nào đó, đã phác lên những hình ảnh nào đó nhưng những chứng cứ cụ thể, trực tiếp đến những gì đã xảy ra với Hít-le thì trong các tài liệu đều không một lời ghi chép.

        Nếu như lúc ấy trong tay tôi có được cuốn nhật ký cua Mác-tin Boóc-man như hiện giờ đang nằm trước mặt tôi thì có lẽ tôi đã không để sót những dòng chữ sau đây:

        "Chủ nhật 29-4.

        Chiến sự đã bước sang ngày thứ hai. Trong đêm 28 rạng 29 tháng 4, báo chí nước ngoài đã đưa tin về đề nghị đầu hàng của Him-le. Lễ thành hôn của A-đôn-phcr Hít-le và E-va Brao-nơ. Quốc trưởng đọc cho ghi di chúc riêng và di chúc chính trị của mình.

        Bọn phản bội I-dôn-đơ, Him-le và lũ tướng lĩnh hèn mạt đã để chúng tôi lại cho bọn Bôn-sê-vích! Lại những trận đánh ác liệt!

        Theo đài phát thanh của đối phương, quân Mỹ đã bắt đầu tiến công vào Muy-ních !".

        30-4-45.

        "A-đôn-phơ Hít-le...

        E-va...!"   

        Và bên cạnh cái tên của chúng là dấu thánh gíá vĩnh biệt của Boóc-mam

        Nếu như lúc ấy chúng tôi được đọc những dòng chữ này thì chúng tôi có thể đã xác định được một điều quan trọng nhất lúc bấy giờ là: Hít-le đã chết vào ngày 30 tháng 4. Nhưng cuốn nhạt ký này không rơi vào tay chúng tôi. Nó được các chiến sĩ tình báo của đơn vị tập đoàn quân bạn nhặt được trên một đường phố Béc-lin và không ai chuyển cho chúng tôi cả. Thật ra, những tình huống kỳ lạ khi nhặt được cuốn nhật ký này vào lúc ấy chưa chắc đã thực sự làm cho chúng tôi tin cậy vi có thể đây là những dòng chữ tung tin giả, đánh lừa buộc chúng tôi phải cảnh giác không tin ngay một cách mù quáng. Nhưng giờ đây thì nó là những dòng chữ thật sự do Boóc-man ghi lại trong nhật ký của hắn và hắn đã đánh rơi khi định rứt chạy cùng binh đoàn của tướng Môn-ke.

        Cuốn nhật ký đã ghi chép lại những sự kiện theo kiểu khác nhưng dầu sao cũng làm chúng tôi nhớ lại một cách khủng khiếp những cuốn nhật ký khác của bọn tướng lĩnh ngu ngốc của nước Đức vì cái giọng quái gở giống nhau của chúng.

        Sự giống nhau của chúng với nhật ký của Gơ-ben không phải đâu khác mà chính ở chỗ chung cùng một tư tưởng quái đản do Hít-le đẻ ra và chủ nghĩa phát xít Đức đã sùng bái nó.

[Giangtvx]

MỘT NGÀY DÀI

        Ngày 4 tháng 5 người ta đã tìm thấy hai xác chết một đàn ông và một đàn bà bị thiêu cháy trong khu vườn dinh quốc trưởng.

        Hôm ấy trời nắng và có gió. Một nhóm chiến sĩ gồm các đồng chí Tru-ca-rốp, Ô-lây-nít, Xê-rô-úc và các sĩ quan thượng úy Pa-na-xốp, trung tá Cli-men-cô đang đứng hóng gió gần cửa ra vào khu hầm ngầm của Hít-le.

        Gió lùa những mảnh thiếc bị nung trắng, những dây kim loại và cành cây lung lay trên thảm cỏ.

        Hai cái xác cháy đen trông thật dễ sự nằm im lìm trong 1   tấm chăn len xám, bám đầy đất ẩm.

        Đúng vào sáng hôm ấy chúng tôi lại quyết đinh đi thăm thành phố. Tôi cùng đi với mấy chiến sĩ và anh lái xe Xéc-gây. Chúng tôi dừng lại ở cổng chiến thắng Bran- đbua... Tại đây, các đơn vị quân đội Đức đã từng chinh phục Vác-sa-va, Bru-xen, Pa-ri trở về nện vang gót giày chiến thắng trên quảng trường và diễu qua cổng này. Ngay cạnh quảng trường ngập gạch ngói vỡ, mảng tường đổ, những thanh dầm sắt cong queo, vẫn còn những đám cháy

        âm ỉ từ tòa lâu đài quốc hội bốc lên. Trên nóc tròn chính của tòa lâu đài phất phơ ngọn cờ đỏ chiến thắng của Hồng quân Liên Xô.

        Đi vòng quanh những hố đạn lớn và những đống gạch vụn, chúng tôi đến trước tòa nhà này. Chúng tôi bước lên từng bậc thềm cao. Ngước mắt nhìn dãy cột đá vốn trắng phau giờ đây nhuộm mùi thuốc đạn đã trở nên đen xỉn đang kiên nhẫn chống đỡ lớp mái nặng nề, chứng tôi đưa mắt nhìn nhau trong lòng lẫn lộn nhiều cảm giác khó ta. Một chiến sĩ Hồng quân đang ngủ - ngồi dựa lưng vào chiếc cột, đầu quấn băng chiếc mũ mềm che mắt. Anh chiến sĩ cận vệ đề ria mép đi với tôi vẻ trầm ngâm cuốn điếu thuốc hút. Những khung cửa sổ lớn tầng dưới bọc gỗ bồ đề trắng chi chít đầy những chữ ký của những người đã đến trước chúng tôi. Xéogây rút mẩu bút chì và viết ngay dưới một chữ ký của người nào đó: "Giờ đây đang ở đâu, bạn thân nhất của tôi? Tôi đã vào Béc-lin, đang đi tìm Hít-le!" Tiếp theo là tôi, nhưng tôi xúc động quá chẳng biết viết gì, chỉ viết mấy chữ "Chào mừng các bạn đồng hương Mat-xcư-va  và ký tên mình xuống đấy.

        Chúng tôi đi vào bên trong tòa nhà hòa vào dòng bộ đội đông đảo ở đấy. Họ đang đi nhặt những đống giấy tờ, chọn lọc và tìm những tờ mỏng đề "cuốn thuốc lá".

        Xem xét sư qua toàn khu lâu đài này, chúng tôi tiếp tục đi "dạo phố". Hầu như ngoài đường phố chưa co người dân nào. Trên các bức tường và những cột tròn còn dán nguyên vẹn lời kêu gọi của tư lệnh phưưng diện quân Bi-ê-lô-ru-xi-a thứ nhất gửi nhân dân Béc-lin và tỉnh Bran- đbua trong đó có câu: "... Hiện nay Đức không còn chính phủ nào tồn tại nữa..." Thỉnh thoảng đây đó chúng tôi gặp những tốp dân chúng đang đào bới các đống đo nát, chọn từng viên ngói, viên gạch còn nguyên xếp lại với nhau. Mấy chiến sĩ thông tin, cánh tay đeo băng đỏ đang dán những bản thông báo của Bộ tư lệnh ủy ban quân quản thành phố. Một nhóm đồng bộ đội đang dựng khán đài bằng gỗ chuẩn bị cho lễ mừng chiến thắng ở ngay giữa Béc-lin. Chính giữa lễ đài nổi bật một ngôi sao đỏ khá to, chung quanh kết cờ của các nước cộng hòa liên bang.

         Dòng xe vận tải nặng nề và chậm chạp lách qua những đống gạch vỡ. Các cô gái điều hành giao thông, tay đeo bẵng trắng được phát từ ngày đầu tiên công vào Béc-lin đang đứng trong các chòi cảnh sát cũ trên các ngả đường phố, liên tục điều khiển không mệt mỏi dòng xe cộ đi lại.

        Nhìn họ quả thật chứng tôi không giấu nổi xúc động. Tôi nhớ lại, chỉ vừa cách đây không lâu họ còn đang khoác áo ngụy trang đứng trên các nẻo đường ra mặt trận, điều khiển các đoàn xe tiến về hướng Tây. Họ điều khiền rất kiên quyết theo đúng điều lệnh. Có lái xe nào tỏ ra bướng bỉnh hay đùa cọt lập tức sẽ được hưởng một báng súng cảnh cáo nện vào cửa xe ngay.

        Một đơn vị bộ binh đi qua nện gót giày đinh lộp cộp một cách khoái trá và tự hào trên mặt đường, làm đoàn xe phải dừng lại nhường đường. Trên tay các chỉ huy đều thấy những lá cờ đỏ bọc trong bao cờ.

        Từng nhóm dân chúng Béc-lin đứng vây quanh các bản nhật lệnh của ủy ban quân quản thành phố và ghi chép cần thận những định suất thực phẩm sẽ được phân phối.

        Chúng tôi đi qua chiếc cầu bắc trên sông Sơ-pre, vòng qua chiếc xe tải đang đi ngược lên. Hai bên thành xe nổi bật dòng chữ mờ mờ trong bụi đất "bảo đảm xe chạy suốt chặng đường chiến tranh". Một phụ nữ ngồi trong ca bin xe, thò đầu ra ngoài vẫy tay cười với mọi người. Tôi vẫy lại. Cô giương to đôi mắt nhìn tôi, miệng cười như rộng hơn và hét gọi điều gì đó tựa như đã nhận ra tôi là người quen: với một giọng the thé đến chói tai:"A-lét ngoẻo rồi".

[Giangtvx]

VIỆC XẢY RA NHƯ THẾ NÀO

        Hôm 4 tháng 5 khi đi qua khu vườn trong dinh quốc trưởng, Tru-ca-rốp, chiến sĩ trinh sát trong đội của trung tá Cli-men-cô, bỗng đễ ý đến một hố bom .bên trái tôi vào cửa hầm của Hít-le. Điều làm cho anh chú ý đặc biệt là đất dưới chân anh xôm xốp và trong đống giấy tờ cùng như vỏ đạn vương vãi trong hố, còn có một cái gì như mảnh chăn xám lộ ra bên trên. Tru-ca-rốp nhảy vào hố bom, cúi xuống nhìn cho kỹ hơn và phát hiện ra ngay mình đang đứng trên hai cái xác một đàn ông và một đàn bà đã cháy thành than nằm dưới một lớp đất mỏng: Anh gọi thêm ba đồng chí khác giúp mình và bốn người đã khai quật hai cái xác đó lên. Hít-le và E-va Brao-nơ đã được phát hiện ra như vậy.

        Ngày hôm sau những người tìm ra xác hai vợ chồng Hít-le đã được ký vào biên bản sau đây:

        "Th/p Béc-lin. Bộ chỉ huy Tập đoàn quân.

BIÊN BẢN

Ngày 5 tháng 5 năm 1945.       

        Chúng tôi, những người ký tên dưới đây gồm thượng úy Pa-na-xốp A-lếc-xây A-lếc-xan-đrô-vít và các chiến sĩ Tru-ca-rốp I-van Đmi-tơ-ri-ê-vít, Ô-lê-chíc Ép-ghê-nhí Xtê- pa-nô-vít và Xê-rô-úc, I-li-a E-pho-rê-mô-vít xác nhận rằng, hồi xế chiều ngày 4-5-1945 chung tôi đã phát hiện và tìm thấy hai xác người - một xác đàn bà, một xác đàn ông -  đã bị thiêu cháy thành than ở hố bom gần cửa hầm ngầm riêng của Hít-le trong khu vực vườn hoa dinh quốc trưởng, gần nơi trước đây đã phát hiện ra xác của vợ chồng Gơ-ben

        Hai xác đã bị đốt cháy, và biến dạng nghiêm trọng đến mức không thể nhận rõ là xác người nào.

        Cả hai xác nằm bên nhau dưới hố bom cách lối vào hầm ngầm của Hít-le ba mét, và được phủ một lớp đất mỏng.
Sau đấy chúng tôi đào rộng thêm ở hố bom và phát hiện được xác hai con chó nữa - một con lớn và một con bé".

        Một biên bản được lập tiếp:

        " ...Nhóm tìm kiếm chúng tôi phát hiện thêm hai con chó đã chết.

        Đặc điểm của chúng:

        1. Con chó lớn nòi béc-giê, giống chó cái, lông màu xám, thẫm, thân cao, trên cỗ còn một vòng xích nhỏ. Không phát hiện thấy vết thương hay máu trên thân chó.

        2. Con chó bé màu đen, không có vòng dây xích, chỗ xương hàm trên bi đánh vỡ và có máu ở đây.

        Hai xác chó này được phát hiện cũng trong hố bom, nằm cách nhau 1,5 mét và cùng phủ một lớp đất mỏng cách hai xác chết ba bước.

        Có cơ sở đề nhận đinh rằng, hai con chó này chết vì bị đầu độc cách đây khoảng 5 đến 6 ngày vì chưa có mùi hôi thối và lộng da chưa bị rụng.

        Nhằm mục đích tìm ra những chứng cớ xác định xem hai con chó này là của ai, và nguyên nhân cũng như chất độc đã dẫn đến cái chết của chúng, tổ tìm kiếm chúng tôi đã xem xét cẩn thận tỉ mỉ khu vực phát hiện ra chúng và tìm thấy:

        1. Hai ống thuốc tiêm màu đen.

        2. Mấy tờ giấy xé trong một cuốn sách in và một tờ giấy có chữ ký còn nguyên.

        3. Một tấm thẻ đồng quàng vào dây da, dài khoảng 18-20 cm khắc dòng chữ: "Hay bảo vệ ta bên cạnh mày".

        4. Sáu tờ giấy bạc loại 100 Mác.

        5. Một chiếc thẻ đồng hình tròn, khắc con số 31907...

        Những người lập biên bản:

        Đại úy Bê-ri-a-bin, thượng úy cận vệ Pa-na-xốp, trung sĩ Xi-bô-kin, các binh nhì A-la-bu-din, Ki-ri-lốp, Cốc-sắc và Gu-li-ép".

        Hai con chó dễ dàng nhận được ra ngay. Con béc-giê lớn là "chó riêng của Hít-le" như trong một biên ban khác đã ghi là "thân cao, tai dài". Không nhận rõ được mặt của hai xác bị đốt cháy. Nhưng sau khi nghiên cứu và khám nghiệm kỹ thì cũng xác định được đó là Hít-le và E-va Brao-nơ. Trên hai xác dầu sao vẫn còn tìm thấy những đặc điểm để xác định.

        Chúng tôi lại phải đi sâu vào những chi tiết trong những ngày cuối cùng của Hít-le để xác lập lại những sự kiện nhằm xác đinh được dứt khoát hai cái xác bị đốt cháy đến biến dạng kia đúng là xác Hít-le và vợ hắn E-va Brao-nơ".

[Giangtvx]

KHÔNG PHẢI LÀ HUYỀN THỌẠI

        Phải nói rằng, lúc ấy chúng tôi cũng đã thu thập được nhiều tài liệu, sự kiện, đã tập hợp, đối chiếu và cảm thấy được không khí chính của những biến cố. Nhưng giờ đây, khi có thêm những tài liệu quý giá của Viện lưu trữ ghi rõ đầy đủ những tình tiết trong những ngày cuối cùng của đế chế thứ ba thì tôi lại có thêm khả năng để một lần nữa nhìn lại những sự kiện và hình dung chúng một cách rõ ràng hơn.   

         NHỮNG DỰ BOÁN

        Đọc nhật kỷ của Boóc-man, phó chủ tịch đảng Quốc xã của Hít-le, chúng ta thấy rõ, ngoài việc ghi chép nhịp điệu làm việc hằng ngày của hắn như dự các cuộc họp với quốc trưởng, các buổi tiếp tân, việc cách chức hay đề bạt một nhân vật nào đó ra khỏi vị trí này hoặc vào vị trí kia, dự những bữa cơm tối với E-va, ký lệnh khen thưởng và giải quyết những việc riêng của gia đình hắn còn để lộ mối lo lắng ngày càng tăng về những cuộc tiến công của quân đội Xô-viết trên mặt trận phía Đông. Ngay từ tháng giêng 1945 những lo lắng này đã hẳn rõ trong nhật ký của hắn:

        "Bọn Bôn-sê-vích sáng nay đã mở cuộc tiến công lớn, nhưng trước hết vẫn phải cùng với vợ con đến Rây-hen- hát thăm khu trồng nấm của ông già Phân Mác-cơ".

        Ngày hôm sau: "Chủ nhật, 14-1. Thăm cô Héc-ken".

        "Thứ bảy, 20-1. Trưa nay được tin tình hình mặt trận phía Đông đã trở nên đáng lo ngại hơn. Quân ta phải rút khỏi tỉnh Vác-tê-gau (Ba Lan), các đơn vị xe tăng tiền tiêu của quân địch đang tiến về Ca-tô-vi-se,".

        "Thứ bảy, 3-2. Cả buổi sáng hôm nay bọn chúng đã đánh phá mạnh Béc-lin. Các cuộc ném bom của chúng đã gây ra thiệt hại đáng kề, dinh quốc trưởng mới, phòng ở riêng của Hít-le, phòng ăn, vườn mùa đông và trụ sở đảng bị hư hại khá nghiêm trọng.

        Chiến sự trên sông Ô-đe ngày càng dữ dội.

        Tầng tiền sảnh trụ sở đảng bị bom ném sập".

        "Không quân của chúng đã lần đến tận Đrét-xđen, tiến công vào Vây-ma và oanh tạc cả Béc-lin". Cuộc ném bom lần thứ hai vào trụ sơ đảng lần này lại mạnh hơn lần trước. Quân Nga đã chiếm Ki-u-de-lin và Sla-vơ - đây là những sư kiện củng cố thêm niềm tin chính trị của người Nga".

        Mỗi ngày qua đi cuốn nhật ký của hắn lại càng thêm những dòng đầy bi quan thất vọng:

        "Bị chọc khá sâu ở Pô-mê-ra-ní-a. Xe tăng của chúng đã tới trước Côn-béc, Sla-va Hram-baa.

        Ờ phía Tây chỉ còn được một bàn đạp duy nhất" (4-3).

        "Bọn Anh cũng đã tiến công ở Can.

        Bọn Nga đã tới Át-đam-mơ !!!" (8-3).

        “Cuộc tiến công lớn đằu tiền vào Bộ tuyên truyền” (14-3). “Xe tăng Nga đã tới Vác-buốc-hi-xen" (28-3).

        "Gu-đê-ri-an bị cách chức. Hít-le cũng đã cho tiến sĩ Đi-tơ-rích, người chỉ huy bọn nhà báo ở đây về vườn. Và "trưa nay xe tăng Nga đã tới Bê-vê-run-ghen. Đêm qua "tăng đã tới Héc-phen-dơ" (30-3).

        "Xe tăng Ngà đã tới Vin-ne Nê-stát" (1-4).

        "Bôn-sê-vích đã vào Viên. Quân Anh - Mỹ đã vào tỉnh Tiu-rin-gơ" (5-4).

        Cho đến giữa tháng tư, liền trong ba ngày nhật ký Boóc- man chỉ ghi đi ghi lại có một câu : "Những trận đánh lớn trên sông. Ô-đe !", "Vẫn những trận đánh lớn trên sông Ô-đe!", "Những trận đánh lớn trên sông Ô-đe đang tiếp diễn !!!".

        Và đã đến lúc những công sự kiên cố trên sông Ô-đe không được coi là vững chắc nữa. Hắn không thấy trước được là, chỉ còn hơn hai tháng nữa là đến ngày tận số của đế chế thứ ba. 24-2, ngày kỷ niệm thành lập đảng Quốc xã, Hít-le tuyên bố: "25 năm trước đây tôi đã tuyên bố thắng lợi tương lai của phong trào, của đảng ta. Hôm nay, với niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của nhân dân, tôi có thể tiên đoán trước, thắng lợi cuối cùng nhất định sẽ đến với nước đại Đức chúng ta!".

        Bốn tuần trước, các chuyên viên quân sự Đức đã đi đến kết luận rằng, "Mọi phương án đều sẽ thất bại". Nhưng những lời tiện đoán đó của quốc trưởng đã được khẳng định thêm bằng bản mệnh lệnh của Hít-le về việc thành lập các tòa án quân sự lưu động nhằm ngăn chặn, đấu tranh với hiện tượng tan rã mất tinh thần trong quân đội. Những người Đức nào tỏ ý nghi ngờ và mất tin tưởng vào thắng lợi đều bị trừng phạt ngay tức khắc, không thương tiếc.

        Kề cả Hít-le trong những ngày ấy cũng không hề nghĩ tói sự chiến thắng mà hắn từng ôm ấp - mà lại nghĩ đến một sự kỳ diệu nào đó có thể cứu được hắn, nghĩ đến một - khả năng thực tế để cứu hắn - đó là mậu thuẫn nẫy sinh "giữa các nước đồng minh. Gơ-ben đã ghi trong nhật ký của hắn những quan điểm chính của tên quốc trưởng của gã: "Nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là làm sao đứng vững được trong bất cứ tình huống nào. Cuộc khủng hoảng trong phe đồng minh tuy đã phát triển tới quy mô rộng lớn, nhưng vấn đề chính vẫn là đã đến lúc có thể bùng nổ trong khi chúng ta cũng có thể kháng cự được phần nào. Đó cũng là tiền đề để kết thúc chiến tranh một cách thắng lợi, đề cho cuộc khủng hoảng trong phe đồng minh sẽ nổ ra mạnh hơn trước khi chúng ta bị đánh bại. (5-3)¹.

-----------------
        1. Từ đây là những đoạn trích trong nhật ký của Gơ-ben ghi những sự kiện năm 1945. Vừa được phát hiện và công bố lần đầu tiên tại Hăm-bua (năm 1977) - TG.

[Giangtvx]

        Nhưng bộ đội Xô-viết đã chọc thủng mặt trận ở Pô-mê- ra-ni và Hít-le đã đổ toàn bộ tội lỗi cho bộ tham mưu của hắn là không biểt nhìn xa trông rộng. Hắn đã thấy rõ sự thay đổi của tình hình. Và Gơ-ben, kẻ luôn phản ánh quan điểm và tinh thần của Hít-le (chẳng hạn, trước khi mở cuộc tiến công bất ngờ vào Liên Xô một tuần lễ, hắn đã viết: "Các tướng lĩnh của chúng ta dự họp với quốc trưởng hôm thứ bảy đều được chuẩn bị rất tốt về tinh thần", nhưng giờ đây cũng trong nhật ký của mình, hắn lại đổ mọi tội lỗi cho cánh quân sư: "Tôi căm thù những con người đó như căm thù bất cứ kẻ thù nào". (28-2) Quốc trưởng cho rằng, nếu như "ông không đích thân xuất hiện ở Béc-lin và không trực tiếp nắm mọi lực lượng trong tay mình thì có lẽ, hôm nay chúng ta đã bị đẩy ra tới sông En-bơ rồi". Quốc trưởng đã nhận xét Cây-ten và I-đôn-đơ... là họ đã mệt mỏi và kiệt sức, trong tình hình cực kỳ xấu hiện nay thì không thể đưa ra một quyết định nào có tính chất toàn cục được. Trong số các tướng lĩnh chỉ có Mô-den và Séo-ne là có thể phù hợp vói chiến tranh hiện đại..." (28-3).

        Để loại trừ "hiện tượng phổ biến, không tuần thượng lệnh" của các tướng lĩnh, Hít-le đã vội vàng cho thành lập các tòa án quân sự lưu động và ra lệnh: Mỗi trường hợp xảy ra đều phải điều tra, xét xử ngay tức khắc, phải trừng phạt thật nghiêm kẻ phạm lỗi, nhất là các tướng lĩnh, đều phải bị xử bắn tại chỗ.

        Ngày 11-3, Hít-le rất hài lòng nghe báo cáo của Gơ-ben, tướng Séc-ne, một trong rất ít số tướng tá còn lại niềm tin với Hít-le, đã áp dụng "những biện pháp cực đoan", "để nâng cao tinh thần binh sĩ", ông ta đã cho treo cổ không ít sĩ quan, binh lính ngang bướng. "Đây là bài học tốt mà mọi ngưừi đều phải biết", Gơ-ben đã ghi như vậy vào nhật ký sau khi được quốc trưởng của hắn động viên, khen ngợi. Hít-le cũng được báo cáo là, để thi hành mệnh lệnh của hắn, tòa án quân sự lưu động đã tuyên án xử tử viên tướng công binh và lệnh này đã được thi hành ngay tức khác.

        "Đấy, trong tình hình này, quả là một luồng ánh sáng - Gơ-ben đã kêu lên như vậy trong nhật ký của mình - chỉ có như vậy chúng ta mới có thể cứu vãn được đế chế này".

        Chiều 27-3 Hít-le và Him-le đi dạo trong vườn dinh quốc trưởng theo Gơ-ben ghi lại thì : "Khu vườn vắng vẻ, im lìm. Hàng đống, hàng đống đất cát, gạch ngói. Hầm quốc trưởng đang được củng cố thêm". Cả hai tên đều tỏ ý phàn nàn là đã để mất cơ hội trừng phạt bọn tướng lĩnh sau khi đã giáng đòn chống lại chúng chứ không phải là chống lại tướng Rêm, vì cái tội hắn là "kẻ vô chính phủ và kẻ dục tính đồng giới". "Hắn là kẻ có cá tính, có bản lĩnh và đáng lẽ ra cái ngày 30-6 năm ấy cần phải bắn hàng mấy trăm tướng lĩnh thay cho mấy trăm tên lính xung kích của Rêm. (Đêm 30-6-1934 được gọi là "đêm trừng phạt", khi tướng Rêm - tư lệnh các đội xung kích phát xít của Hít-le lập ra cùng hàng trăm sĩ quan xung kích khác đã bị xử bắn theo lệnh của Hít-le vì nghi Rêm phản bội - chú thích của tác giả).

        Lần thứ hai, công bố lời kêu gọi tổng động viên. Lệnh động viên lấy cả thiếu niên mười sáu tuổi vào quân đội. Ở Béc-lin thành lập các tiểu đoàn lính nữ. "Các tiểu đoàn này sẽ được bố trí ở tuyến hai và sẽ trừng phạt bọn lính nam, nếu chúng bỏ tuyến một rút chạy". Tổ chức khám xét, lùng sục trên các chuyến tàu chở lính nghĩ phép để phát hiện, bắt giữ bọn đảo ngũ. Ngày 7-3 ban lệnh mới: Những binh sĩ, sĩ quan bị bắt làm tù binh "nếu không phải là đã bi thương hoặc thiếu những chứng cứ cho thấy đã chiến đấu đến cùng", thì sẽ bị trừng phạt và thân nhân của chúng sẽ bị bắt.   

        Những cuộc oanh tạc của không quân Anh - Mỹ diễn . ra hàng ngày trên các thành phố Đức (Gơ-rinh, tổng tư lệnh lực lượng không quân đã cam đoan với Hít-le là không một chiếc máy bay nào của kẻ thù có thề vượt qua biên giới Đức được). Chiến tranh không quân mà nạn nhân của nó đáng lẽ là các thành phố Luân Đôn, Mát- xcơ-va, Lê-nin-grát thì nay đã quay trở lại một cách ác liệt trên bầu trời nước Đức.

        Nhớ lại nhật ký ngày 8-7-1941 của tên tổng chỉ huy quân đội Đức đã ghi: "Quốc trường kiên quyết nhấn mạnh quyết tâm san phẳng Mát-xcơ-va và Lê-nin-grát khỏi hành tinh này". Và Gơ-ben đã nhắc lại âm mưu này của Hít-le: "Trong tương lai chúng ta không thể chấp nhận việc Lê- nin-grát đầu hàng. Nó phải bị thủ tiêu, phải bỉ san phẳng bằng những phương pháp khoa học nhất" (10-9-1941).

        Thế nhưng, giờ đầy trong nhật ký ghi ngày 8-3-1945, Gơ-ben đã đau đớn thốt lên: "Chúng tá đang bị oanh tạc suốt ngày đêm. Những tồn thất thật nặng nề... Chúng ta không có gì để chống lại những đòn đánh mạnh mẽ bằng không quân của đối phương. Đế chế của chúng ta đã biến thành những đống hoang tàn vì những đợt đánh phá dữ dội của cuộc chiến tranh trên không".

[Giangtvx]

        Giao thông bị ngưng trệ. Điện thất thường. Cả Béc-lin biến thành đám cháy lớn. Bưu điện không làm việc. Than ngày càng hiếm. Chất đốt cũng bị hạn chế đến mức thấp nhất.

        Khẩu phần lương thực trên toàn nước Đức bị giảm nghiêm trọng. Dân chúng bị đói rét. Trung tuần tháng ba 1945 bộ trưởng chiến tranh Đức, tướng Spe-e-rơ cho rằng, chiến tranh đã thất bại, vì hiện nay nền kinh tế Đức chỉ còn thoi thóp được bốn tuần lễ nữa thôi.

        "Chúng ta đang gặp khó khăn lớn về vấn đề công nhân nước ngoài, - chúng tôi đọc trong nhật ký Gơ-ben - Chúng ta cần phải thuyết phục họ, cố gắng cầm giữ họ lại chừng nào mà nền công nghiệp Béc-lin còn hoạt động được. Chí ít ra thì trong khi bị bao vây, chúng ta cũng phải hết sức cố gắng bảo đảm cho nền công nghiệp Béc-lin, nhất là công nghiệp chiến tranh, làm việc được. Nhưng mặt khác, thủ đô của đế chế chúng ta, hiện còn sử dụng tới 100.000 công nhân từ phía Đông. Nếu chúng rơi vào tay bọn Xô- viết thì chỉ trong vòng ba bốn ngày sau là chúng sẽ trở thành bộ binh Bôn-sê-vích và sẽ chống lại chúng ta. Vì vậy nên chúng ta phải hết sức cố gắng, trong trường hợp cần thiết, làm sao cô lập chúng thật nhanh".

        Không khó khăn gì mà không hình dung được ý nghĩa tàn bạo dã man nhất của những dòng chữ này.

        Các cuộc tiến công thần tốc của bộ đội Xô-viết đã phá vỡ kế hoạch và ý đồ man rợ của bọn phát xít và cứu được những con người đã hoàn toàn tuyệt vọng này.

        "Khi chúng ta chiến thắng, ai sẽ hỏi chúng ta về phương pháp ? Chúng ta không cần phải có phương pháp gì, lương tâm buộc chứng ta phải chiến thắng bởi vì nếu không nhân dân chúng ta và cả chúng ta cũng như những gì quý giá đối với chúng ta đều bị tiêu diệt sạch", đó là những lời Hít-le đã nói với Gơ-ben một tuần trước khi hắn hạ lệnh tiến công vào Liên Xô.

        Hít-le hứa rằng, thành quả của cuộc chiến tranh này sẽ làm cho nhân dân Đức giàu có, mang lại cho họ những miền đất đai rộng lớn và sự thống trị toàn thế giới. Nhưng thắng lợi không thề giành được bằng những tội ác man rợ. Tất cả đều đã đổ vỡ. Đám cháy đang lan đến gần, Hít- le và những tòng phạm tội ác với hắn đang bị tiêu diệt. Nhưng khi những sự kiện này đang diễn ra thì Hít-le lại nguyền rủa với vẻ căm thù rằng: nhân dân Đức đã lừa đối cả lòng tin và hi vọng của hắn.

        19-3, hắn ra lệnh về cái gọi là "thủ tiêu tất cả" nhưng lần này đến lượt nước Đức. Lùa dân chúng đi (nhưng đi đâu) phá hủy các thành phố, làng mạc đã lọt vào tay quân thu. Việc người Đức bị tước đi những điều kiện đề sinh sống và tồn tại cũng không có ý nghĩa gì cả. Thái độ của Hít-le đối với vấn đề này thế nào đều được thể hiện trong mệnh lệnh của hắn gửi cho viên bộ trưởng Spê-e-rơ như sau: Không cần biết là dân chúng sẽ làm thế nào để sống, sẽ sống bằng gì. Trái lại đó là điều kiện tốt nhất để họ tư tiêu diệt mình bởi vì gần đây dân chúng Đức đã tỏ ra yếu đuối... Sau thất bại chỉ còn lại những gì không giá trị mà thôi.   ’

        Quân Mỹ còn cách Béc-lin 240 ki-lô-mét. Còn Hồng quân là 80 ki-lô-mét.

        Trải qua cơn ác mộng của cuộc rút lui thảm hại ở ngoại ô Mát-xcơ-va tháng chạp 1941, Hít-le nói với Gơ-ben rang : "Thoáng một chút yếu đuối, hắn (Hít-le) cảm thấy mặt trận biển thành cái đà trượt và cơn thảm họa đã đưa Na-pô- lê-ông vào bóng tối hình như đang đến với hắn"...

        Giờ đây Hít-le lại trở lại những sự kiện ấy: "Các tướng lĩnh chúng ta lần đầu tiên đứng trước cơn khủng hoảng đúng vào lúc đáng lẽ ra chỉ cần họ giành được một thắng lợi nào đó ‘thế nhưng họ lại cùng nhau bỏ chạy đến tận biên giới đế chế" - Hít-le đã tâm sự như vậy với Gơ- ben (31-3).

        Thật là một điều trớ trêu, nhưng quả thật giờ đây những bức tranh ảm đạm của cuộc rút chạy cũng như sự sụp đo của bọn chỉ huy lại tác động ngược lại với hắn -- lại là điều đáng khích lệ. Hắn đang nuôi ảo tưởng rằng mối nguy cơ này sẽ đánh thức được tinh thần dân tộc của người Đức và trong cơn nguy biến này, trong khi chiến đấu đề bảo vệ đế chế thứ ba của chúng, quân đội Đức cũng sẽ có được cái tinh thần giống như đối phương của chúng đã cố khi bảo vệ Mát-xcơ-va, và họ sẽ tạo nên được bước ngoặt của chiến tranh.

        Nắm được suy nghĩ và tâm tư của quốc trưởng, trong khoảnh khắc nào đó, Gơ-ben đã gọi cuộc chiến đấu bảo vệ Mát-xcơ-va là "một ví dụ đáng lạc quan".

        Trong nhật ký của hắn vào những ngày này đầy những lời ca tụng quốc trưởng. Một phần nào, đấy là những lời khoa trương rỗng tuếch, tự kỷ ám thị, mà Gơ-ben vốn cần đến để không cho ngay chính mình nghi ngờ về khả năng Hít-le có thề thay đổi được tình thế. ,   

        "Tôi xúc động sâu sắc khi thấy quốc trưởng nắm công việc rất vững vàng". Nhưng cũng những dòng nhật ký khắc ghi ngay ngày hôm ấy lại viết: "quốc trưởng mong muốn các chỉ huy ngoài chiến trường biết cách dẫn dắt bọn lính trẻ cho xứng đáng, không quản gì cái việc chúng vẫn còn chưa biết cách cầm thìa nĩa ăn uống ra sao... Những hiện pháp đó là rất tốt và có lẽ có tác dụng. Nhưng họ đã áp dụng chúng hơi muộn nếu như không nói là quá muộn" (12-3).