Béc-lin tháng năm 1945

[Giangtvx]

        Vốn quen phục tùng một cách mù quáng, sùng bái mệnh lệnh những kẻ còn lại vẫn hành động và hành động một cách khá nghiêm chỉnh.

        Han-xơ Phrít, giám đốc đài phát thanh Đức đã khai tại bộ tham mưu mặt trận về cuộc họp của y với tướng Bua- đốp-phơ, sĩ quan trợ lý trưởng của Hít-le.

        Ngày 1 tháng 5 Phrít đã mời Bua-đốp-phơ tới gặp ông ta tại hầm trú ẩn của bộ tuyền truyền để thảo luận về điều kiện đầu hàng của các đơn vị quân đóng ở Béc-lin. Bua-đốp-phơ nói với tôi: "Trước lúc tự sát, quốc trưởng đã viết đi chúc trong đó kiên quyết cấm không được đả động gì đến vấn đề đầu hàng và ngài hạ lệnh phải tiếp tục chiến đấu đến hơi thở cuối cùng". Do đó cuộc nới chuyện giữa tôi với tướng Bua-đốp-phơ khá là nặng nề, căng thẳng.

        Cái chết của Hít-le đã làm không khí căng thẳng trong hầm trú ẳn của hắn giảm bớt. Đã xuất hiện những loại thuốc lá mà trước đó không ai đươc hút khi có mặt Hít-le. Một không khí náo nhiệt ngấm ngầm - người ta uống rượu vang và chuẩn bị chạy trốn.

        Rát-ten-hu-be: "Quốc trưởng chết. Mọi người sống trong hầm đều biết ngay tin này. Điều ngạc nhiên đối với tôi là sự kiện này không gây được ấn tượng gì nặng nề khó chiu. Thật ra sau đấy, thình thoảng đây dó trong các góc hăm khác nhau lại vang lên những phát súng - đó là những phát súng của những người đã mất hết hi vong được cứu thoát khỏi cảnh khốn cùng này. Nhưng phần lớn những người trú trong hầm lại bận bịu với việc chuẩn bị tháo chạy".

        Hun-xe: "Trong khi xác Hít-le và E-va Brao-nơ đang được thiêu, tôi đi vào phòng họp. Ở đây những người có trách nhiệm đang thảo luận tình hình vừa diễn ra và mệnh lệnh của quốc trưởng, theo đó, sau khi ông ta chết chúng tôi phải chia ra thành từng nhóm nhỏ để vượt ra khỏi Béc-lin đang bị bao vây. Tôi nghe nói ngài Boóc-man dự định là trong bất cứ tình huống nào cũng phải chạy được tới chỗ đô đốc Đê-nít đế thông báo cho ông ta biết những ý định của quốc trưởng trước khi chết. Tôi không biết đó là ý định gì. Sau đấy tôi ra khỏi phòng họp và rẽ về phòng tôi nằm nghĩ một lát". Sau đó Hun-xe được báo cho biết "tướng Crếp đã được ủy nhiệm bắt liên lạc với nguyên soái Nga Giu-cốp để đàm phán ngừng bắn, đình chỉ chiến sự; và như vậy là việc phá vây của các đơn vị Bức ở Béc- lin không đặt ra nữa. Sau đấy tôi đến sở chỉ huy đội SS chiến đấu của Môn-ke". Các đội này được thành lập từ các tiểu đoàn tuần tiễu và các đội hậu cần SS.

        Tướng Crếp được ủy nhiệm thông báo cho bộ chỉ huy quân đội Liên Xô về việc Hít-le chết và đề nghị ngừng bắn ở Béc-lin để các thành viên chính phủ mới của nước Đức liên lạc được với người đứng đầu chính phủ là đô đốc Đê-nít đóng ở ngoại ô Béc-lin cùng thảo luận các quyết định tiếp theo để bắt đầu đàm phán với chính phủ Liên Xô. Với sứ mạng đó Crếp đã gửi cho nguyên soái Giu-cốp bức thư do Gơ-ben thảo cùng với bản di chúc của Hít-le trao toàn bộ quyền hành cho tướng hải quân Đê-nít và bộ trưởng Gơ-ben.

        Bức thư của Gơ-ben do Crếp trao đã được nguyên soái Giu-cốp công bố, có đoạn kết thúc như sau: "Tôi trao cho Boóc-man quyền liền lạc với lãnh tụ của nhân dân Liên Xô. Sự liên lạc này nhằm mục đích tiến hành thương lượng với các cường quốc để tránh những tồn thất to lớn hơn".

        Cái ý định này thật là ngộ nghĩnh.

        Mấy giờ chờ đợi trả lời trôi qua và người ta cũng hi vọng vào việc thoát ra khỏi Béc-lin.

        Những dòng nhật ký của Boóc-man ngày 30-4-45 có nói đến cái chết của Hít-le và E-va Brao-nơ.

        Đến ngày 1 tháng 5 dòng nhật ký này chi vẻn vẹn có một câu, rõ ràng là được ghi sau khi Crếp đã trở về:

        "Ý định vượt khỗi vòng vây Béc-lin!"

        Đến, đây nhật ký đứt đoạn.

        Trước đây, hồi 18 giờ Boóc-man đã thông báo bằng điện tín cho đô đốc Đê-nít là quốc trưởng chỉ định ông ta là người kế vị thay Gơ-rinh.

        Còn Đê-nít, do chưa biết Hít-le đã chết nên đã báo tin: "Thưa quốc trưởng! Lòng trung thành của tôi đối với Ngài là vô hạn. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể được để cứu Béc-lin. Tuy vậy, nếu số phận trao cho tôi nghĩa vụ lãnh đạo đế chế chúng ta với tư cách là người kế tục Ngài thì tôi sẽ tiếp tục chiến đấu đến cùng".

        Hồi 7 giờ 40 sáng 1 tháng 5 Boóc-man đã gửi bức điện khẩn tối mật cho Đê-nít mà chúng tôi đã tìm thấy trong cặp hồ sơ của ông ta:"Lời di chúc đã có hiệu lực. Tôi sẽ cố gắng hết sức để đến chỗ ngài sớm nhất. Trước khi tôi đến, đề nghị hãy hoãn chưa công bố vội di chúc này".   

        Cũng ngày hôm ấy, lức 15 giờ ông ta cùng Gơ-ben đã gửi tiếp cho Đê-nít bức điện thứ hai báo tin quốc trưởng đã tự sát và danh sách những người được Hỉt-le chỉ định vào các cương vị mới. "Theo lệnh quốc trưởng, bản di chúc sẽ được phổ biến cho ngài, cho thống chế Séc-nơ và cơ quan an ninh. Ngài Boóc-man hôm nay sẽ đến gặp ngài để thông báo tình hình cụ thể. Hình thức và thơi gian thông báo cho quân đội sẽ do ngài quyết định. Ngài hãy xác định ngay hành động của mình. Gơ-ben. Boóc-man".

[Giangtvx]

        "Tiếng nút chai kêu bôm bốp trong quầy rượu - Rát- ten-hu-be viết : - Bọn SS đã dùng rượu để trấn an nỗi sợ hãi dưới các làn đạn của quân Nga".

        Trong hầm chỉ còn lại những người ít bị khả năng phải trả giá nhất. Bọn có tội đã lần lượt chuồn hết.

        Phrít: "Ngày 1 tháng 5, Nau-man, đã đến gặp tôi tại hầm trú ần và thông báo: "Quốc trường chết đã được 24 giờ rồi. Gơ-ben cũng đã tự sát ngay sau đó". Tôi hỏi ông ta về việc quốc trưởng và Gơ-ben chết ra sao, nhưng ông ta đã trả lời: "Tôi, không, còn tinh thần và thì giờ để trả lời cho ông nữa. Tôi cần phải trở lại ngay cho kịp vì một số đơn vị chung ta đang chuẩn bị vượt khỏi Béc-lin và tôi muốn tham gia vượt vây cùng họ".
      
        Phốc : "Thỏ lĩnh SS Môn-ke chịu trách nhiệm bảo vệ toàn khu Vực dinh quốc trưởmg thấy rằng tiếp tục kháng cự thêm là vô ích và theo lệnh của tư lệnh thành phố Bée- lin, ông ta đã tập hợp đám tàn quân của mình được khoảng 500 ngươi. Một số quan chức dân sư cũng đến nhập vào với đám quân ông ta để cùng hi vọng góp phần vào cuộc phà vây Toàn bộ đám quân này đang tập hợp ở cổng số 3 gần dinh quốc trưởng... Trong số đó, sẽ có tôi".

        Lời bác bỏ do tướng Xô-cô-lốp-xki và Trui-cốp - (đại diện bộ chỉ huy Hồng quân) truyền đạt riêng cho Crếp là vấn để đặt ra bây giờ là đầu hàng vô điều kiện, như thỏa thuận chung của quân đồng minh. Lời bác bỏ này là kết thúc cuối cùng đối với Gơ-ben. Hắn đã nói với phó đô đốc Phốc rằng hắn và các con hắn không còn gì để mà hi vọng nữa. Hắn đã chết.

        Hắn đã nói thật, không cần kết hợp diệu hộ và thói đạo đức giả nữa. Trong di chúc của mình Gơ-ben viết rằng, để thi hành mệnh lệnh của quốc trưởng, hắn rời bỏ thủ đô và tham gia chính phủ mới do Hít-le chỉ định chính là để được chia sẻ cùng quốc trưởng những khó khăn trong những ngày này.   

        Nhưng chừng nào còn sống thì chính Hít-le đã không rời Gơ-ben nửa bước. Sau khi quyết định ở lại Béc-lịn vào ngày 22 tháng 4, Hít-le tập hơp chung quanh mình những kẻ trung thành nhất trong đó có vợ chồng Gơ-ben, vì tin vào sự phục tùng tuyệt đối của gã nên đã đặc biệt cho cả nhà Gơ-ben vào ở chung trong hầm trú ẩn.

        Mác-đa Gơ-ben nói với bác sĩ Cun-xơ và nữ phi công Han-na Rây-trơ rằng hà ta đã nhiều lần khuyên và tha thiết đề nghị Hít-le rời khỏi Béc-lin. Có lúc Hít-le đã đồng ý như vậy, do đó cả nhà Gơ-ben sẽ có cơ hội rời khỏi đây. Chưa chắc bà ta đã nghĩ như vậy. Có một chứng cứ cho thấy bà ta đã đề nghị với chồng đưa lũ trẻ ra khỏi hầm trú ẩn này, chuyển sang đường hầm xe điện ngầm nhưng cũng không thực hiện được.

        Từ lâu Gơ-ben đi có ý định giết lũ con khi cảm thấy thất bại không thể cứu vãn được và y giao việc này cho bà vợ ngoan ngoãn của y. Ngay từ tháng 8 năm 1943 y đã tiết lộ điều đó với tên trợ lý trung thanh Phôn Ô-ven. Tên này viết "lúc ấy ông ta chỉ có một ý nghĩ là, làm như vậy để trốn trách nhiệm với lịch sử".

        'Hám danh, đó là bản chất sẵn có của Gơ-ben. Cho đến ngày cuối cùng của đợi mình, y vẫn luôn tìm cách hại các đối thủ của mình, y luôn tìm cách đẩy những kẻ này ra trước vị quốc trưởng của y trong tư thế và hoan cảnh bất lọi nhất và trong nhật ký, hắn đã tự ca tụng tán dương mình đủ mọi điều và còn tính rằng cuốn nhật ký của  y sữ là cuốn biên niên sử, là một tài liệu mà qua đấy những người theo chủ nghĩa cuống tín có thể tự hào được.

        Trong bức thư vĩnh biệt gửi cho Ga-ran-đô, con riêng của người chồng trước, đang bị quân Mỹ bắt làm tù binh, ngồi viết từ hầm quốc trưởng, Mác-đa đã triết lý :

        "... Cái thế giới sẽ xuất hiện sau thế giới của quốc trưởng chúng ta và của chủ nghĩa quốc xã sẽ là một thế giới không đáng để ta sống, dó đó mẹ đã quyết định sẽ máng theo những đứa em của con đi theo mình sang thế giới bên kia. Mẹ tin rằng Thượng đế rộng lượng sẽ tha thứ cho mẹ nếu như me đã giải thoát cho chúng khỏi kiếp sống sau này".

        Sau phần tả lại tình hình chịu đựng những điều kiện trong hầm quốc trưởng những ngày vừa qua của những đứa trẻ "sắp được giải thoát" ấy, mụ báo tin đầy tư hào : "Tối hôm qua, quốc trưởng đã tự tay cởi chiếc huy hiệu đảng bằng vàng và trao lại cho mẹ. Mẹ cảm thấy hết sức tự hào và hạnh phúc vì điều này".

        Còn Gơ-ben trong bức thư vĩnh biệt gửi cho Ga-ran-đô cũng viết một giọng như vậy, hắn nhắc đến việc quốc trưởng của hắn đã gắn huy hiệu vàng cho... "người mẹ đầy hạnh phúc của anh".

[Giangtvx]

        Cả hai thư này đều đo nữ phi công Han-na Rây-trơ đưa ra khỏi Béc-lin tối 28 tháng 4. Bức thư này được Gơ-ben gửi sau một ngày, khi Hít-le đã viết xong "chúc thư" cùng danh sách những thành viên mới của cái chính phủ do hắn chỉ định. Chính vì vậy nên y mới có thể hãnh diện thông báo cho đứa con riêng của vợ biết "giờ phút huy hoàng" của y.   

        Danh vọng đã đạt được.

        Trong căn hầm nằm sâu dưới lòng đất này, tất cả những cái gì là lố bích nhất đang hòa vào với nhau ở đây. Đó là sự thất vọng chán chường với điệu bộ kênh kiệu, đó là tinh thần cuồng tín với thói đạo đức giả, đó là cái chết và sứ sống.

        Gơ-ben được mệnh danh là "con chó trung thành của Hít-le". Đối với con chó trung thành và yêu quý nhất của hắn là con Blôn-di, Hít-le đã cho nếm thử ống thuốc độc. Còn đối với Gơ-ben và cả gia đình y thì hắn vẫn giữ lại bên mình cho đến phút chót cuộc đời khi đã quá muộn không còn thì giờ đâu mà nghĩ tới kẻ khác. Với một sự phản bội mới của những người "bạn chiến đấu của quốc trưởng" Gơ-ben càng được bước cao hơn lên bậc thang danh vọng và đã đạt được mục đích ước vọng của đời mình "làm người hùng số hai của đế chế Đức". Và cuối cùng là, vào ngày thứ hai sau "lễ cưới" khi các chiến sĩ quân đội Liên Xô anh hùng đã tràn vào tòa nhà quốc hội Đức, Hít-le liền ký lệnh đưa Gơ-ben lên chức thủ tướng cái chính phủ của một nhà nước đã bị đánh tan tành. Vở hài kịch vẫn tiếp diễn. Gơ-ben nhận chức vụ mới để rồi một ngày sau đó đi theo vết của Hít-le.

        Viên trung úy Toóc-nốp, sĩ quan nuôi chó của Hít-le, lần cuối cùng tới nhà bếp gặp Lan-gơ để lấy thức ăn cho chó. Lần trước anh ta đến đã báo tin Hít-le chết, lần này anh ta lại mang tới cho nhà bếp một tín mới khác. "Anh ta đến tôi vào quãng từ 8-9 giờ sáng 1 tháng 5, đầu bếp Lan-gơ kể lại với tôi, và báo cho tôi biết tin là Gơ-ben cùng vợ đã tự sát tại vườn gần hầm quốc trưởng. Chỉ thế thôi, trung úy Toóc-nốp không báo thêm được chi tiết gì tỉ mĩ hơn... Tối 1 tháng 5 anh ta chuẩn bị chuồn khỏi dinh quốc trường bằng cách theo một nhóm vũ trang chọc thủng vòng vây của quân đội Nga để thoát ra ngoài. Anh ta đi thoát hay không, tôi không biết".

        Những người trú trong hầm cùng chạy ra quảng trường Vin-hem rồi theo đường xe điện ngầm chạy tới đại lộ Phri- đrích. Từ đây các nhóm vũ trang của Môn-ke có thể phà vây để chạy tiếp ra ngoài nhưng hỏa lực pháo binh Hồng quân quá mạnh nên đã làm phá sản kế hoạch phá vây lớn. Họ lại phải chia ra nhiều nhóm nhỏ khác.

        Hun-xe: "Tôi cùng với hai cô nữ thư ký của quốc trưởng là Khơ-rit-chi-an và Giun-gơ, thiếu úy Man- xi-an cần vụ quốc trưởng và cô nữ thư ký của Boóc-man là Criu-gơ phải phá vây để chạy lên phía Bắc đến gặp Môn-ke. Đúng 22 giờ bắt đầu hành động. Nhóm chúng tôi an toàn và nguyên vẹn đến được khu vực nhà ga Vét-din- gơ thì gặp phải một đơn vị đối phương. Sau khi đi vòng vèo tránh đụng độ, đến tảng sáng ngày 2 tháng 5 chứng tôi đến được chỗ quán bia ở gần ga. Qua những lởi bàn tán của đám binh sĩ đứng xum quanh đấy, tôi nghe tin Béc-lin đã đầu hàng, và qua giọng điệu của họ tôi biết đây là bọn lính mất tinh thần, bọn quân tan rã. Bốn người phụ nữ trong nhóm tôi sau đấy được một viên sĩ quan SS của :Môn-ke dẫn đi, họ lập tức rời ngay quán bia. Tôi cũng không biết họ được dẫn đi đâu. Ít lâu sau, tôi và Shun-hai- xơ bị bắt làm từ binh ở ngay quán bia này".

        Nhóm Boóc-man, Rát-ten-hu-be, bác sĩ Stun-phéc-ghe và lái xe Kem-pe trốn trong một chiếc xe tang nên đã đi được khá xa. Nhưng một quả lựu đạn từ một căn nhà bên đường ném ra nổ ngay bên sườn trái xe, nơi Boóc-man và Rát-ten-hu-be ngồi, và khói trùm lên hai người này.

        "Tôi bị thương và rơi vào tay quân Nga" - Rát-ten-hu- be viết trong bản khai cung.

        Tin đồn về Hít-le chết lan từ hầm ngầm quốc trưởng sang đến các hầm khác trong khu dinh quốc trưởng, nhưng không ai biết rõ thực sự hoàn cảnh và thực chất cái chết ra sao.

        Cố duy trì nhưng huyền thoại về sự vĩ đại của quốc trưởng, người thừa kế của y, đô đốc Đê-nít đã tuyên bố láo xược rằng, Hít-le đã ngã xuống ở hàng đầu những người bảo vệ Béc-lin.

        Tướng Vây-lin-gơ, sau khi nghe tin Hít-le tự sát đã tuyên bố rằng hành động đó không xứng đáng với một vị tổng tư lệnh trong khi quân đội của ông ta vẫn đang tiếp tục chiến đấu! Tối mồng 1 rạng ngày 2 tháng 5 ông tập hợp một số nghị sĩ quốc hội. Sáng sớm mồng 2 tháng 5, Vây-lin-gơ vượt chiến tuyến, ổng ta gửi các đơn vị binh sĩ Béc-lin:

        "Đêm 30 tháng 4, quốc trưởng đã bỏ chúng ta cho số mệnh mặc dù chúng ta là những người đã tuyệt đối trung thành với ngài. Các anh cho rằng, nghĩa vụ của các anh là thi hành mệnh lệnh của quốc trưởng, tiếp tục chiến đấu bảo vệ Béc-lin, mặc dầu thiếu súng lớn, đạn dược, bất chấp cả tình hình đang làm cho cuộc chiến đấu của các anh trở nên vô nghĩa.

        Mỗi giờ phút kéo dài cuộc chiến đấu vô nghĩa này trôi quá là mỗi giờ kéo dài thêm nỗi thống khổ kinh khủng của dân chúng Bec-lin và các thương binh của chúng ta. Mọi ngườì ngã xuống giờ đây trong cuộc chiến đấu bảo vệ Béc-lin này, chỉ là một sự hy sinh vô ích.

        Theo thỏa thuận với Bộ chỉ huy tối cao quan đội Xô- viết, tôi hạ lệnh các đơn vị ngừng bắn ngay tức khắc".

        Ngày 2 tháng 5, Béc-lin đầu hàng.

[Giangtvx]

             

MỘT KHÂU ĐANG THIẾU HAY LÀ MỘT MẮT XÍCH CHƯA HOÀN CHỈNH

        Trọng khi chúng tôi vẫn đang chúi mũi vào những sự kiện xảy ra trong những ngày cuối cùng dưới hầm Hít-le, thì trên mặt đất đã diễn ra một cuộc sống khác.

        Một hôm chúng tôi dừng lại ở ngoại ô Béc-lin, tại khu nhà trong đó có một số phòng của Bộ Tham mưu mặt trận đang đóng tạm. Cạnh một ngôi nhà mà chúng tôi được phân ở có một chiếc xe bò chở đầy đồ đạc và thực phẩm với lá cờ nhỏ màu đỏ-trắng-xanh của nước Ý cắm ở đầu xe. Con bò buộc ở càng xe đang im lặng nhẫn nại đứng chờ chủ nhân của nó.

        Chỏng tôi bước vào căn phòng, trong đó vọng ra tiếng nhạc. Các cửa lớn nhỏ đều đã mở tung. Trong phòng lớn có mấy người Ý đang ngồi. Họ bận những bộ quăn áo nhàu nát cũ kỹ, tay ôm những chiếc hộp các tông lớn trên đầu gối và tất cả đangs say sưa lắng nghe tiếng nhạc. Người nhạc công trẻ của họ đang say mê lướt tay trên nhữbg phím đàn đương cầm. Trên mặt đàn cũng là một chiếc hộp các tông mở nắp, lòi ra một con búp bê khá lớn. Té ra trên đường tới đây, khi đi qua một cửa hàng bán búp bê vô chủ, mỗi người đã lấy một con làm kỷ niệm.

        Thấy chúng tôi vào, họ ồn ào cất tiếng chào và đứng dậy. Đáp lại lời chào hỏi của chúng tôi bằng tiếng Đức, họ nhăn mặt lắc đầu tỏ ý không muốn nói chuyện với chúng tôi bằng cái thứ tiếng của kẻ thù đáng nguyền rủa của họ. Họ vừa nói một câu bằng tiếng Ỷ, vừa chỉ vào ngực mình. Chúng tôi chưa hiểu gì thì anh nhạc công trẻ tuồi liền cầm lấy con búp bê đặt trên giá đàn, trinh trọng mang đến tặng tôi, hay nói đúng hơn là giúi vào tay tôi và mẩy người bạn của anh ta reo lên vui vẻ, vỗ vỗ vào lưng anh ta một cách thân mật trìu mến.

        Họ ra đi, vừa đi vừa hát và múa những con búp bê to trong tay mình. Con ngựa và chiếc xe kéo đứng ngoài đường cùng với các gói thực phẩm kia là toàn bộ tài sản và lương thực nuôi sống họ trên chặng đường dài trở về quê hương nước Ý.

        - Tiêu diệt Hít-le! - Họ hét lên cái tiếng này với chúng tôi thay cho lời chào từ biệt.

        Tiếc rằng, trong những ngày này chúng tôi không gặp được hai nhân chứng quan trọng nhất được chứng kiến tận mắt cái chết của Hít-le là Hun-xe và Rit-ten-hu-be. Cả hai lúc ấy đang là tù binh của một quân đoàn bạn mà chúng tôi không biết. Mãi sau này những lời khai của họ mới được bổ sung và tập hợp chung vào với các tài liệu của chúng tôi trong phòng lưu trữ. Cho đến giờ, tôi mới được đọc chúng.

        Lúc ấy, quả thật chúng tôi cần có được một nhân chứng thực sự đã chứng kiến cái chết của Hít-le, chứng kiến việc thiêu và chôn xác hắn. Việc điều tra đang tiến hành thì các chiến sĩ tình báo của trung tá Cli-men-cô dẫn đến cho chúng tôi tên Ha-ri Men-géc-hau-deri, lính ss thuộc đội cận vệ riêng của Hít-le. Vóc ngưừi cao lớn, vai rộng, hắn đã kịp thay quần áo thường dân. Hắn mặc chiếc bành tô chật cứng, chắc không phải là của hắn, nên hai cánh tay to và dài đã lòi cả ra ngoài hai ống tay quá ngắn. Thiếu tá Bư-xtơ-rốp hỏi cung hắn, còn tôi làm phiên dịch. Chúng tôi ngồi trên một đống củi thông chất ở ngoài sân.

        Men-géc-hau-den kể: "Ngày 30 tháng tư tôi đứng gác ở dinh quốc trưởng, đang đi dọc theo hành lang nhà bếp và phòng ăn. Ngoài ra tôi còn có nhiệm vụ quan sát khu vườn trước mặt vì cách phòng ăn 80 mét là hầm trú ẩn của quốc trưởng.

        Vừa đi hết dọc hành lang tôi rẽ vào nhà bếp và gặp Bau-ơ, cần vụ của quốc trưởng, anh ta xúc động ghé vào tai tôi nói nhỏ, Hít-le đã tự sát bằng súng trong hầm ngầm. Tôi hỏi thêm là "bà quốc trường" đang ở đâu. Bau-ơ cho biết bà ta cũng đã chết trong hầm rồi nhưng không rõ là cũng tự sát bằng súng hay là uống thuốc độc.

        Tồi nói chuyện với Bau-ơ có vài ba phút thôi: anh ta đang vội. Anh ta phải vào bếp chuẩn bị phục vụ đoàn tùy tùng đang ở trong hầm quốc trưởng và mấy phút sau lại quay trở về hầm.

        Tôi không tin lắm vào lời "rỉ tai" của Bau-ơ và vẫn lặng lẽ đi tuần dọc theo hành lang.

        Khoảng hơn một giờ sau khi gặp Bau-ơ, khi bước ra thảm cỏ cách hầm quốc trưởng độ 60 - 80 mét, tôi bỗng thấy từ cửa phụ căn hầm, ngài Hun-xe sĩ quan tùy tùng của Hít-le và Lin-cơ, đầy tớ riêng của Hít-le đang khiêng xác Hít-le để gần lối ra vào chừng hai mét rồi quay đi và sau mấy phút lại trở lại với xác của E-va Brao-nơ. Cả hai xác được để vào cùng một chỗ. Gần đấy tôi thấy có hai can xăng loại hai chục lít. Hun-xe và Lin-gơ tưới xăng vào xác chểt và châm lửa đốt...

        Thiếu tá Bư-xtơ-rốp hỏi thêm là ngoài anh ta ra, trong đội bảo vệ còn có aỉ nhìn thấy việc đốt xác Hít-le này nữa.

        Man-géc-hau-den không biết chính xác. "Trong tất cả những người đứng phiên gác hôm ấy, chỉ có tôi là người đứng gần hầm trú ẩn nhất". Ánh ta cúi xuống và vẽ sơ đồ khu vườn hoa.

        Như vậy là cái mắt xích thiếu trong cuộc điều tra này đã được bỡ sung phần nào - đó là người trực tiếp tham gia hoặc là người chứng kiến việc đốt xác, chúng tôi coi đây là nhân chứng quan trọng nhất trong giai đoạn điều tra sơ bộ - Việc truy tìm dấu vết Hít-ler Chúng tôi cùng Man-gée-hau-den vào phòng và ghi lại tất cả những điều hắn ta vừa nói.

[Giangtvx]

        Từ vị trí gác của mình, Man-géc-hau-den chỉ nhìn thấy có Hun-xe va Lin-gơ mà thôi. Còn những tên khác cùng Gơ-ben và Boóc-man thì đứng phía trong hầm để vừa giám sát việc đốt xác vừa tránh đạn nên hắn không nhìn thấy.

        Những trận đánh vẫn diễn ra cách đấy không xá. Khu dinh quốc trưởng vẫn chìm trong khói đạn. Tiếng đạn rít, tiếng pháo nổ dữ dội bốc tung từng cột đất hòa với tiếng cây đổ, tường sập, cửa kính vỡ tạo nên một khung cảnh và những âm thanh thật kinh hoàng. Gió thổi mạnh làm tung bay những mảnh quần áo cháy dở trên xác chết.

        Lửa cháy bừng bừng, rồi tắt ngấm, cháy âm ỉ. Lại phải đổ, thêm xăng... Một lần nữa ngọn lửa lại bùng lên, reo phần phật...

        Sau đó là chuyện gì đến với tên SS Man-géc-hau-đen ?

        Đúng là chỉ còn lại mình hắn và hắn đã bỏ chạy không cần chờ lệnh gì cả. "Đúng ngày 30 tháng 4 hôm ấy, tôi cải trang thành dân thương và trốn trong hầm trú ẩn".

        Thiếu tá Bư-xta-rốp chìa cho hắn xem ảnh khu vườn hoa trong dinh quốc trưởng và bảo hắn : "Anh hãy kể lại những gì anh biết, những gì anh trông thấy trên tấm ảnh này".

        'Trên tấm ảnh này tôi thấy chụp lối cửa phụ của hầm trú ẩn Hít-le. Đây là nơi tôi biết rõ và có thể chỉ nơi đốt xác Hít-le và vợ ông ta, cũng như nơi người ta chôn hài cốt họ".   

        Tấm ảnh với những dấu chữ thập chỉ dẫn do chính Man-géc-hau-Hen ghi vào được lưu giữ tại phòng lưu trữ.

        Hôm sau Man-géc-hau-den còn nói rằng, hắn có thể chỉ ngay cả chỗ người ta đã tạm đặt xác ở đâu, sau đấy khiêng ra vất chỗ nào và phủ đất lên thế nào... Hắn không biết rằng, ngay sau đấy hài cốt đã được khai quật và mang đi khỏi đây.

        Trung tá Cli-men-cô cùng nhóm sĩ quan và chiến sĩ trong đội điều tra cùng Man-géc-hau-den đi vào văn phòng dinh quốc trưởng.   

        Biên bản đầu tiên được lập :

        Ngày 13, tháng 5, năm 1945.

        T/P Béc-lin

         Chúng tôi, những người ký tên dưới đây... cùng với  nhân chứng Ha-ri Man-géc-hau-den, ngày hôm nay đã xem xét kỹ nơi chôn xác quốc trưởng đế chế A-đôn-phơ Hít-le và vợ.

         ...Việc xem xét nơi do nhân chứng Man-géc-hau-den chỉ đã chứng tỏ lời khai của nhân chứng là đúng... Hơn nữa những lời khai của nhân chứng là đúng vì từ trong chiếc hố rộng mà nhân chứng đã khai và chỉ ra trong buổi hỏi cung ngày 4 tháng 5 năm 1945 đã phát hiện được hai xác người, một đàn ông và một đàn bà đã bị thiêu cháy và hai con chó bị chết vì thuốc độc mà theo những nhân chứng khác xác nhận là hai con chó của Hít-le và vợ ông ta, E-va Brao-nơ đã nuôi khi còn sống.

        Bản vẽ ước lượng bằng mắt và những ảnh chụp nơi chôn xác Hít-le và vợ hẳn do nhân chứng Man-géc-hau-den khẳng định được kèm theo biên Bản này.

        Biên bản này làm tại dinh quốc trưởng tại Béc-lin".

        Những người ký tên dưới biên bản có trung tá Cli-men-cô, thượng úy Ca-tu-sép, thiếu tá cận vệ Ga-bê-lốc, thiếu úy phóng viên nhiếp ảnh Ca-la-snhi-cốp, các binh nhì O-lây-nhíc, Tru-ca-rốp, Na-vát-sơ, Mi-an-kin!

        Về sau, tại bộ tham mưu mặt trận người ta cho tôi biết rằng, tên ss Man-géc-hau-den trong các bản tự khai đã thú nhận thêm rằng hắn không phải chỉ là người quan sát mà sau đấy đã là người tham gia việc đốt xác này. Về điều quan trọng này lúc đó tôỉ không được biết và giờ đây tôi cũng không tìm thấy những bản tự khai này của hắn tại phòng lưu trữ.   

        Nhưng tôi cũng đã đọc được bản ghi chép của thủ trưởng hắn là tướng SS Rát-ten-hu-be:

        "Xác Hít-le và E-va Brao-nơ cháy không đều và tôi phải xuống hầm hạ lệnh lấy thêm xăng. Khi tôi bước lên mặt đất, cả hai xác đều bị phủ một lớp đất mỏng và tên lính canh Man-géc-hau-den đã báo cáo với tôi là hắn không thể đứng ở vị trí gác được vì mùi khét nồng nặc và theo lệnh của Hun-xe hắn cùng các tên SS khác đã vất hai cái xác này xuống hố xi măng nơi đã chôn hai con chó từ trước".

        Tiếp theo những đoạn thuật lại việc chúng hối hả chuẩn bị chạy trốn khỏi hầm ngầm sau cái chết của Hít-le. Rát-ten-hu-be lại nhắc tới tên lính Man-géo-hau-đen:

        "Thật là kinh tởm cho những đầu óc thực đụng, tên SS Man-géc-hau-den đã lẻn vào bàn giấy của Hít-le tháo gỡ huy hiệu bằng vàng gắn trên chiếc áo dài của Hít-le ở trên ghế. Hắn hi vọng rằng đây là một vật quý giá và đem bán cho người Mỹ thì sẽ được nhiều tiền".

[Giangtvx]

LẠI NHỮNG ỐNG THUỐC ĐỘC

        Tất nhiên khi xem tả lại không khí những cuộc truy tìm này, bạn đọc có lẽ khó hình dung được tính chất khẩn trương căng thẳng của chúng tôi lúc ấy. Bởi vì thời gian đó có những việc làm có tổ chức, có những việc làm một cách mò mẫm, tự phát, có việc đạt được kết quả tương đối dễ dàng còn có những việc phải mất nhiều công sức và căng thẳng. Giờ đây, thời gian trôi qua đã lâu, nhiều khó khăn vướng mắc và trở ngại đã được khắc phục, còn lúc ấy trên bước đường điều tra đôi khi vấp phải những trở ngại không lường trước được.

        Một trong những nguyên nhân nảy sinh những trở ngại này là sự bí mật đặc biệt bao trùm chung quanh việc phát hiện và điều tra về Hít-le.

        Chúng tôi có lệnh phải rời ngay khu vực dinh quốc trưởng bởi vì theo quyết định của bộ chỉ huy mặt trận, toàn bộ khu vực chính phủ cũng như toàn thành phố Béc- lin được chuyển giao cho quân đoàn của tướng Béc-da-rin quản lý và những chiến sĩ bảo vệ đầu tiên của đơn vị này đã tiếp quản cả vị trí và họ được lệnh nhất thiết không cho ai đi vào khu vực này. Do đó việc tiếp tục tiến hành công việc điều tra ở ngay trong căn hầm quốc trưởng là hết sức khó khăn. Bởi vì chúng tôi không thể làm công khai việc này dù đây cũng là nhiệm vụ quan trọng nhưng lại không được phép cho bất cứ ai biết.,

        Nhưng chúng tôi cũng không muốn chuyển giao "chiến lợi phẩm" này cho ai khác và nói thật ra, không thể bỏ công việc đang tiến hành được.

        Chúng tôi đành phải thực hiện một "chiến dich" di chuyển bí mật. Sáng ngày 4 tháng 5 đại úy Bê-ri-a-bin cùng lái xe đã đột nhập vào hầm quốc trưởng và "đánh cắp" hai cái xác của Hít-le và E-va Brao-nơ gói vào chăn và lừa lúc người lính gác vừa vòng sang góc khác, hai người liền khênh hai xác đó luồn qua hàng rào đi ra đường lên xe chở hai chiếc hòm đang chờ sẵn.

        Chúng tôi đến Bu-Sơ một phố ở về phía Đông-Bắc ngoại ô Béc-lin. Tôi cũng không nhớ rõ là chúng tôi đã ở tại một ngôi nhà nhỏ hay chỉ là một nhà kho, vì thời gian đã quá lâu. Xác của vợ chồng Gơ-ben cùng các con của hắn bị bố mẹ giết chết cũng được đưa đến đây. Và theo lệnh của trung tá Goóc-bu-sin, xác của Hít-le và E-va cũng được đưa tới đây. Đường phố này yên tĩnh, vắng vẻ và ít cây nên trông bầu trời có vẻ rộng hơn ở trong thành phố. Bọn trẻ đang nô đùa đuổi nhau bằng xe đạp. Còn người lớn thì trầm ngâm đi lại; nét mặt đăm chiêu trong suy nghĩ nặng nề và cứ thản nhiên đi qua gian hầm ngay cạnh phố, chẳng hề tự hỏi rằng, việc gì đang diễn ra ở đây.

        Nếu như lúc ấy tôi có thể hình dung được rằng, vài chục năm sau tôi lại có nhiệm vụ kể lại một cách tỉ mỉ tất cả những gì đã xảy ra ở đây thì có lẽ tôi đã chú ý kỹ càng hơn đến những chiếc hòm xấu xí kia và ghé mắt nhìn lại hai cái xác chết cháy đen khủng khiếp và kinh tởm kia vì lúc ấy tôi nghĩ, mình đã nhìn thấy nó ở  Béc-lin rồi, việc gì phải tò mò nữa. Và tôi đi qua hai chiếc hòm không mảy may quan tâm tới nó.

        Chính ở đây, ở Bu-Sơ này, ngay sau khi lên cầm quyền, Hít-le đã hạ lệnh biến ngôi bệnh viện cổ kính nổi tiếng xưa kia của khu phố này thành viện nghiên cứu "bẩm tính chủng tộc" - một công việc vô nhân đạo chưa từng có trên thế giới. Năm 1936 chúng đã lập một phiếu ghi tiềm năng sinh vật di truyền của tất cả dân chúng quận Pan-cọp, một quận lớn của Béc-lin. Số phận của từng con người, mọi quyền của họ trong đó có cả quyền được kết hôn, quyền được sống ở đâu, quyền chọn nghề nghiệp cho đến cả quyền sống đều phụ thuộc vào những gì ghi trong phiếu kiểm tra kia!      

        Và lịch sử trớ trêu lại đưa Hít-le trở về đây để người ta xét nghiệm lại hắn trong cái bệnh viện giải phẫu này.

        Sau khi phát hiện thi hài vợ chồng và các con của Gơ- ben, ngày 3 thắng 5, một ủy ban gồm các bác sĩ, sĩ quan quân y lúc bấy giờ đang hoạt động tại bệnh viện phẫu thuật dã chiến số 496, được thành lập theo lệnh của trung tướng, ủy viên Hội đồng quân sự phương diện quân Bi-ê-lô-ru- xi-a thứ nhất. Ủy ban này gồm những chuyên gia, những nhà bệnh lý học nổi tiếng nhất tham gia như : trung tá Cra-ép-xki, -trưởng phòng bệnh lý Hồng-quân, các bác sĩ Mà-rân-xơ, Bô-gu-xláp-xki, Gun-kê-vit. Lãnh đạo ủy ban này là trung tá, trưởng pháp y Cục quân y mặt trận Bi-ê-lô-ru-xi-a thứ nhất Phau-xtơ I-ô-xi-phô-vit Sca-rap-xki.

        Oái oăm thay, việc giải phẫu xác Hít-le lại do bác sĩ Phau-xtơ chỉ đao.

        Trực tiếp mổ xác là nữ bác sĩ quân y An-na I-a-cốp- lép-na Ma-ran-xo, trưởng phòng pháp y mặt trận Bi-ê-lô- ru-xi-a thứ nhất.

        Cuộc giải phẫu tiến hành ngày 8 tháng 5;

[Giangtvx]

        Biên bản giải phẫu miêu tả Hít-le dưới con mắt các chuyên gia như sau: "Xác một người đàn ông đã cháy thành than, bị biến dạng nghiêm trọng do lửa đốt được đặt trong chiếc hòm gỗ dài 163 xăng-ti-mét, rộng 55 xăng- ti-mét, cao 53 xăng-ti-mét; xác chết còn vương một mảnh vải dệt kim khố 23 X 8 xăng-ti-mét, màu vàng nhạt-giống như loai sơ-mi dệt.

        Do xác bị cháy nên khó xác đinh được tuổi của người chết, nhưng cũng có thể giả định được rằng, người chết khoảng từ 50-60 tuổi, cao khoang 165 xăng-ti-met (việc đo chiều cao không chính xác lắm vì xác đã bị cháy còng queo)... Xác bị cháy gần hết tuy nhiên mùi tạnh nồng vẫn còn nặng...

        Không phát hiện thấy dấu hiệu nàọ về cái chết là do thương tích hay bệnh tật gây ra - Biên bản ghi tiếp.   

        "Trong miệng tử thi còn phát hiện thấy mảnh thủy tinh vụn của vành và đáy một ống thuốc".   

        Sau khi phân tích kỹ, tiểu ban giải phẫu kết luận rằng,

        "Chết là do uống chất độc xi-a-nuya".

        Không phát hiện được những nguyên nhân khác dẫn đến tử vong.

        Về sau này, các nhà nghiên cứu, nhà báo và các nhà viết hồi ký phương Tây cứ khăng khăng muốn người ta tin rằng Hít-le đã tự sát bằng súng. Mọt số do kém hiểu biết, số khác thì ít nhiều muốn tô vẽ cho cái chết của hắn, vì: theo tập quán quân đội Đức thì, khi một sĩ quan muốn tự sát nhất thiết phải chết bằng súng cho xứng đáng với cương vị người chỉ huy. Thế nhưng ai cũng biết, tướng Crếp - "một quân nhân nhà nòi" cũng đã chọn thuốc độc làm phương tiện tự sát.

        Đối với chúng tôi thì cách mà Hít-le chọn để tự sát không có ý nghĩa lắm trong những ngày này. Điều quan trọng chính là bác sĩ Phau-xtơ và các đồng nghiệp đầy kinh nghiệm của ông đã xét nghiệm và nghiên cứu kỹ càng và kết luận dứt khoát rằng: Hít-le đã tự sát bằng thuốc độc.

        Lúc ấy Hun-xe đang đứng ở ngoài cửa, không nghe thấy tiếng nổ nhưng ông ta cảm thấy có mùi thuốc lạ nồng nặc lọt qua cửa hé mở. Nhưng có người khác như thư ký riêng của Hít-le là Giun-ghe có nghe thấy. Bà ta nói:

        "Khi tôi từ phòng Hít-le đi ra và đang bước theo bậc cầu thang lên phía trên tôi đã nghe thấy hai tiếng súng nổ liền. Tôi đoán tiếng nổ phát ra từ phòng Hít-le".

        Dù sao chẵng nữa vẫn có người khẳng định là Hít-le đã tự sát bằng súng. Bởi vì chính Bau-ơ, cần vụ của Hít-le khi gặp tên lính gác SS Man-géc-hau-den đã nói cho hắn biết như vậy. Thế là những kẻ gần gũi với Hít-le cũng nói như thế.

        Vậy trong thực tế có tiếng súng nổ trong phòng Hít-le hay chỉ là sự tưởng tượng của những ai đó đứng sau cánh cửa phòng hắn ? Và nếu như có tiếng súng thật thì, ai đã bắn lúc ấy ?

        Chúng tôi lại phải bắt đầu tìm hiểu và phân tích cho ra vấn đề này.

        Nhưng lời khai của chỉ huy đội cận vệ của Hít-le - Rát- ten-hu-be hình như đã chiếu một tia sáng vào vấn đề này :

        "Khoảng 3-4 giờ trưa hôm ấy khi vào phòng khách của quốc trưởng - hắn viết trong bản khai cung – tôi cảm thấy có mùi thuốc độc nồng nặc. Phó chỉ huy của tôi, ông Ha-ghen hồi hộp báo rằng, quốc trưởng vừa tự sát.

        Đúng lúc ấy Lin-gơ cũng vừa tới, bà ta xác nhận tin báo này và nói thêm rằng, lúc ấy bà đã phải thực hiện mệnh lệnh khó khăn và nặng nề nhất trong đời mình.

        Tôi ngạc nhiên liếc nhìn Lin-gơ. Bà ta giải thích rằng "trước khi chết Hít-le đã hạ lệnh cho bà ta ra ngoài phòng độ mười phút, sau đấy lại trở vào và đứng đợi độ mười phút nữa rồi thi hành mệnh lệnh của quốc trưởng. Nói vậy rồi Lin-gơ bước nhanh vào phòng Hít-le và lát sau trở lại phòng khách với khẩu súng ngắn Van-te trong tay và đặt xuống bàn ngay trước mặt tôi; Nhìn qua tôi biết đây là khẩu súng riêng của quốc trưởng. Giờ thì tôi hiểu rõ mệnh lệnh của Hít-le là gì.

        Rõ ràng là Hít-le nghi ngờ độ nhạy của thuốc độc do hắn dùng quá nhiều kháng sinh trong một thời gian dài trước đây, nên đã hạ lệnh cho Lin-gơ bắn vào hắn sau khi đã uống thuốc độc ...Tên thủ lĩnh thanh niên quốc xã Ác-xnian có mặt trong cuộc nói chuyện của chúng tôi đã cầm lấy súng ngắn của Hít-le và nói là hắn sẽ giấu khẩu súng này đi.

        Tất nhiên là Rát-ten-hu-be không biết thêm một trường hợp nữa đã khiến Hít-le đưa lệnh này ra cho Lin-gơ. Đó là khi thử thuốc độc vào con chó thứ hai con chó này đã vật vã hồi lâu với cái chết ghê rợn do đó người ta đã phải bắn cho nó chết nhanh hơn. Điều này đã được xác nhận khi tìm thấy hai con chó bị đầu dộc chết vất dưới hố mặc dầu trước đây không để ý đến vết đạn và hiện tượng này không được ghi vào biên bản.

[Giangtvx]

         
        Các bác sĩ kết luận:

        "Phương pháp giết chó có thể khẳng định như sau: lúc đầu chúng bị bắt uống thuốc độc nhưng có thể liều nhẹ nên con chó chết lâu và người ta đã bắn nó". Quan sát con chó bị đầu độc có thể Hít-le đã sợ rằng thuốc độc hắn dùng sẽ tác động không nhạy lắm.

        "Lin-gơ đã được lệnh bắn vào Hít-le", - Rát-ten-hu-be khẳng định.

        Tôi cho rằng có thể lúc ấy do quá xúc động nên Lin-gơ đã run tay khi chính bà ta lại bắn vào quốc trưởng của mình và do đó đã bắn trượt,

        Như vậy hai tiếng nổ phát ra trong phòng Hít-le là do Lin-gơ gây nên. Nhưng vết tích của hai viên đạn về sau này cũng bị mất nốt.

        Có những lúc nghe tin những tên bạo chúa chết, người ta thường hay bàng hoàng tự hòi: chả lẽ chúng cũng thuộc loại người sinh ra để rồi cũng phải chết như ai hay sao ?

        Tiếp sau cái chết của chúng nếu còn những gì chưa rõ ràng hay bí ẩn một chút là người ta thêu dệt ngay thành truyền thuyết, đó cũng là trường hợp cái chết của Hít-le.

        Cái chết của hắn không giống như sự sai trái của đô đốc hải quân Đê-nít, người được Hít-le trao toàn quyền, đã tuyên bố trong một bản thông diệp rằng, Hít-le ngã xuống ở hàng đầu những người bảo vệ thủ đô nước Đức. Đó là một sự giả dối, láo xược mà chính ông ta bịa ra.

        Và đó cũng là sai trái của Ác-xman, tên thủ lĩnh thanh niên quốc xã, kẻ vừa thủ ngay khẩu súng của Hít-le khi hắn tuyên bố rằng: hắn định mang theo xác của Hít-le.

        Đó là sai trái của Kem-pe, lái xe riêng của Hít-le, với một giọng cảm kích đã viết cuốn hồi ký: "Tôi đã thiêu xác Hít-le" làm lẫn lộn trắng đen.

        Và thậm chí cũng phải kể đến cả những sai trái của người hầu phòng Lin-gơ.

        Nhưng cuối cùng phải nói đến sai trái của nhà sử học Anh Tơ-re-vor Rô-pho đã viết trong một tác phẩm tuy có phần nghiêm túc rằng "Dù sao chăng nữa thì Hít-le cũng đã đạt được mục đích cuối, cùng của mình. Như A-la-rít La-gô-thơ tàn phá thành Rôm năm 410 và được các chiến binh của ông ta chôn cất dưới dòng sông Bu-đen-tô ở Ý, con người phá hoại hiện đại của nhân loại lần này cũng đã tránh được vĩnh viễn cái nhìn của loài người".

        Sau bốn năm chiến đấu liên tục, vô cùng gian khổ và anh dũng, Hồng quân đã tiến vào Béc-lin giải phóng loài người khỏi thảm họa phát xít Hít-le.

        Những người được giao nhiệm vụ xác minh sự thật về Hít-le đã làm việc hết sức mình. Mọi điều gì chưa rõ ràng xung quanh việc này họ đều cho là có hại vì sẽ làm nảy sinh ra những chuyện đồn đại mang tính chất thần bí, huyền thoại chỉ có lợi cho sư phục hồi chủ nghĩa quốc xã mà thôi.

        "Hít-le - xác chết hay là huyền thoại? - Đó là đầu đề bài xã luận của hãng Roi-tơ tung ra vào đầu tháng 5-1945.

        "Nghiên cứu những bộ xương người, bài báo viết -  đào bới được trong các đống đồ nát của Béc-ỉin là một công vịệc khó khăn nặng nề kéo dài hàng tuần lễ. Việc tìm kiếm đo bộ đội Hồng quân Liên Xô tiến hành, và đã tìm thấy những chứng cứ không thể bác bỏ được về cái chết của Hít-le".

        Chúng tôi hi vọng những chứng cớ đó sẽ được đưa ra trong vài ngày tới. Nhân dân đã cống hiến, hi sinh tất cả cho sự chiến thắng chủ nghĩa phát xít, hoàn toàn có quyền đòi hỏi được biết cuộc chiến tranh này đã chấm dứt bằng điều gì.

        Đưa ra câu trả lời chính xác về Hít-Ịe còn sống hay đã chết cũng là điều rất quan trọng đối vói tương lai của nước Đức sau này.

        Nhưng bỗng ngày 8 tháng 5, trên báo chí xuất hiện nguồn tin nói rằng, hình như Hít-le đang ẩn náu đâu đó trên nước Đức.

        Cũng đúng vào lúc đó một số vị chỉ huy của chúng tôi khi nghe được những phỏng đoán mơ hồ của một vài nhân vật "từ trên dội xuống" cũng đã tỏ vẻ hoài nghi về việc xác minh cái chết của Hít-le và đã không nhiệt tình ủng hộ lòng hăng hái của chúng tôi nữa.

        Thời gian, đầu có nhiều người được huy động tham gia việc tìm kiếm vết tích Hít-le. Nhưng đến ngày 8 tháng 5 nhiều cán bộ chiến sĩ tình báo được rút về các đơn vị để làm nhiệm vụ mới và nhóm tìm kiếm của đại tá Goóc- bu-sin giảm xuống còn một ít người. Cụ thể, ngoài đại tá và thiếu tá Bư-xtơ-rốp ra thì trong nhóm này còn có mỗi tôi với tư cách là phiên dịch nữa thôi.

        Chung tôi cùng nghĩ rằng, nếu như không phải ngay bây giờ, khi các sư kiện còn đang nóng hồi đã không đưa ra được các bằng chứng chính xác mà để đến vài ba năm sau và có thể lâu hơn nữa mới tìm dược sư kiện để chứng minh cho toàn thế giới và các con cháu chúng ta thì liệu họ có thể tin được không? Chúng tôi đã làm hết lòng để sư kiện về cái chết của Hít-le và việc phát hiện ra xác hắn được đưa ra một cách chính xác hay chưa hay còn phải đợi cho thời gian trôi qua đã ?

        Chính trong hoàn cành như vậy nên đại tá Goóc-bu-sin quyết định là phải nhanh chóng tìm cho được những bằng chứng không thể bác bỏ được về cái chết của Hít-le.

[Giangtvx]

             

BẰNG CHỨNG QUYẾT ĐỊNH

        Đúng vào ngày 8 tháng 5 khi chúng tôi đang ở làng Bu-sơ ngoại thành Béc-lin thì ở Các-hoóc-tê diễn ra lễ ký biên bản đầu hàng của nước Đức phát xít mà mãi hôm sau tôi mới được biết, đại đá Goóc-bu-sini gọi tôi đến và trao cho chiếc hộp nhỏ rồi nói rằng, đây là hộp đựng răng của Hít-le và tôi phải lẫy đầu ra mà giữ lấy nó. Chiếc hộp đã cũ mòn, màu boóc-đô trong lót sa-tanh, loại hộp thường dùng đựng lọ nước hoa hoặc đồ trang sức.

        Thế nhưng lần này trong chiếc hộp đó lại đang đựng một vật chứng quan trọng - chứng cứ không thể chối cãi về cái chết của Hít-le. Đó là những chiếc răng hàm của Hít-le, vì, trên thế giới này không thể có người nào có răng hay vân tay trùng nhau cả. Hơn nữa vật chứng này là thứ có thể giữ lâu được.

        Sở dĩ chiếc hộp này được giao cho tôi vì chúng tôi ở tuyến hai và người ta không biết giao cho ai cất, giữ ở đây cho chắc chắn hơn. Một nguyên nhân nữa khiến tôi được giao giữ nó là vì trong đội truy tìm chỉ còn lại, như tôi nói ở trên, có ba người nữa thôi. Mọi việc liên quan đến truy tìm Hít-le đều được giữ tuyệt đối bí mật.

        Trong cái ngày sục sôi, rộn rã đầy không khí chiến thắng đó, tôi không lúc nào rời chiếc hộp, luôn giữ nó trong túi và đôi khi cảm thấy khó chịu, lo lắng vì chỉ vô ý một chút là có thể bỏ quên nó bất cứ ở đâu. Nó đã làm tôi hầu như mất ăn mất ngủ, khổ sở lo lắng.

        Tôi ở trong một trạng thái hư hư thực thực và cảm giác đó càng tăng gấp bội nếu đem so sánh với tình hình hòa bình như hiện nay. Chiến tranh tự nó là một trạng thái bệnh hoạn. Những gì đã diễn ra trong chiến tranh, những gì con người phải trải qua trong chiến tranh đều không thể giải thích được bằng ngôn ngữ hòa bình và tất cả những cái đó đều không liên quan gì đến tâm lý học thông thường.

        Vào lúc gần nửa đêm của cái ngày 8 tháng 5 đáng ghi nhớ đó, trước lúc khóa cửa căn phòng nhỏ dành riêng cho tôi ờ tầng dưới của ngôi nhà hai tầng để đi ngủ, tôi bỗng nghe có tiếng ai gọi tôi. Tôi vội cầm ngay lấy "chiếc hộp đựng của quý" và chạy theo cầu thang hẹp gần như thẳng đứng lên gác hai, nơi có người gọi tôi.

        Cánh cửa phòng đang mở rộng. Các thiếu tá Bư-xtơ-rốp và Pít-cô đang đứng căng thẳng chờ đợi cạnh máy thu thanh, nghển cổ lắng nghe.

        Điều ngạc nhiên là mọi người chúng tôi đều biết và chờ đợi sự kiện này từ mấy hôm nay nhưng khi nghe tiếng phát thanh viên vang lên: "Lễ ký biên bản đầu hàng vô điều kiện của các lực lương vũ trang Đức"... thì cả ba chúng tôi đều lặng đi, bàng hoàng và xúc động.

        "1. Chúng tôi, ký tên dưới đây, thay mặt Bộ chỉ huy tối cao Đức nhận đầu hàng không điều kiện của tất cả các lực lương vũ trang hải, lục, không quân dưới quyền trước Bộ tư lệnh tối cao Hồng quân và trước Bộ tư lệnh tối cao quân đội viễn chinh đồng minh.

        2. Bộ chỉ huy tối cao Đức sẽ tức khắc ra lệnh cho tất cả bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang hải, lục, không quân Đức và tất cả các lực lượng dưới quyền khác ngừng bắn ngay vào hồi 23,01 giờ theo giờ chung của châu Âu ngay đêm 8 tháng 5 năm 1945. Tất cả các đơn vị Đức sẽ ở nguyên tại chỗ khi có lệnh này và phải giao nộp toàn bộ vũ khí...".   

        Tiếng Lê-vi-tan vang lên: "Lễ kỷ niệm Chiến thắng cuộc Chiến tranh giữ nước vĩ đại sẽ được tổ chức tại..." Chúng tôi sung sướng hoan hô và vỗ tay reo hò.

        Sau đó chúng tôi lặng lẽ rót rượu. Tôi để chiếc hộp xuống sàn gác. Ba chúng tôi nâng cốc nghẹn ngào, cảm động, suy nghĩ mông lung và chìm đắm trong tiếng rền vang của những loạt đại bác chào mừng từ Mat-xcơ-va xa xôi đang gầm len trong máy thu thanh.

        Tôi bước theo cầu thang gỗ hẹp xuống tầng một. Tôi bỗng như bị choáng và vội ghì chặt chiếc hộp trong vòng tay, dựa lưng vào thành cầu thang.

        Trời! Chả lẽ điều đó đã đến vói tôi? Tôi có cam giác như đấy chỉ là điều tưởng tượng! Phải chăng là tôi đang ở đây, đang ghì chặt vào mình một chiếc hộp nhỏ đựng một phần cơ thể của tên Hít-le - bạo chúa - ngay trong giờ phút nước Đức đầu hàng hay không ?

[Giangtvx]

*

*       *

        Giờ đây tôi vẫn còn nhớ mãi cái cảm giác khó quên của lần tôi trở lại Béc-lin sau bao năm chấm dứt chiến tranh. Từ đại lộ Sây-khao-de với hai hàng cây xanh um tùm, chuyến tàu đưa tôi đi về phía Đông chạy bẵng qua những dãy nhà một, hai tầng mới, qua những công trường xây dựng, qua những khu vườn công viên, qua những dãy ống khói nhà máy cao ngất kéo dài, kéo dài dọc theo những cánh đồng bát ngát tới tận chân trời phía Đông tràn ngập một màu cỏ xanh mơn mơn và có cảm giác như mình đã ra khỏi vùng ngoại ô thành phố, thế nhưng đây vẫn là nội thành Béc-lin trước chiến tranh. Và cuối cùng rồi tôi cũng ra đến ga Béc-lin Bu-Sơ, nhà ga xa nhất của thành phố.

        Làng Bu-sơ bây giờ không còn nhận ra được nữa - và cam giác này tất nhiên là của riêng tôi thôi - Bu-Sơ đã hoàn toàn khác xưa - đông đúc, tấp nập và nhiều nhà cửa khang trang sau những vườn cây xanh mát.

        Tôi đi tìm lại ngôi nhà mà hồi tháng năm năm ấy chúng tôi đã ở tạm mấy ngày nhưng không thấy đâu, tôi đành nhờ hai người đàn ông gặp trên đường phố chỉ đùm -  đó là hai người trông có vẻ khác với những con người đang vội vã khẩn trương đi lại quanh tôi. Hai người đàn ông này thong thả như người đi dạo, cũng ngắm nhìn phố xá với vẻ tò mò chiêm ngưỡng như tôi. Trên nét mặt họ in hằn những nếp nhăn nặng nề dấu ấn thời gian, đầu đội những chiếc mũ rộng vành của những người chăn cừu thường đội và cả hai đang dừng lại trước một quầy bia hơi đông đúc. Họ có vẻ không được tự nhiên lắm khi gặp tôi ở đây, một người nước ngoài trong cái quán bia ồn ào có vẻ xô bồ này.

        Họ tưởng tôi là người du lich.

        -  Không, tôi là người đã từng ở đây hồi tháng 5 năm 45.

        Cả hai cùng nhún vai không hiểu, nhíu mày và dường như không tin tôi. Cuối cùng rồi họ cũng nói rằng, họ cũng đã từng ở Xta-lin-grát trong thời kỳ chiến tranh.

        Thế là chúng tôi cùng bắt chuyện, hết chuyện này đến chuyện khác chẳng có đầu có đuôi gì cả. Cả ba chúng tôi dường như cùng ngạc nhiên và cùng thú vị về cuộc gặp gỡ bất ngờ này. Vì cả ba chúng tôi, tuy ở hai trận tuyến khác nhau hồi ấy, nhưng trên vai chúng tôi còn in hằn gánh nặng của những năm tháng không thể nào quên ấy.

        Tôi còn nhớ một cửa hiệu chữa đồng hồ lúc ấy và tôi đi đến đấy, hi vọng sẽ tìm gặp được đúng ông chủ hiệu là người đã từng sống lâu năm ở đây. Chiếc chuông đồng treo trên cánh cổng rung lên báo tin có khách tới. Từ sau nhà một ông già mặc áo khoác trắng dài đến tận gối bước ra - ông chủ hiệu đồng hồ phố lễ như người ta vẫn thường gọi những ông thợ thủ công như vậy.

        Ông già làng Bu-Sơ của cái nước Đức xưa nhìn tôi qua cặp kính lão. Dẫn tôi ra tới đầu đường, ông già đưa cho tôi mành giấy vẽ "sơ đồ" khu làng mới để tôi dễ tìm.

        Trời đã về chiều. Ráng hoàng hôn vàng rực màu da cam, mọi người đang trở về nhà sau một ngày làm việc, trẻ em tung tăng tíu tít từ các vườn trẻ trở về bi bô khoe chuyện, hai hàng cây trong công viên như nặng nề rũ xuống sau một ngày đùa vui cùng gió nắng mệt nhoài, ngôi sao vàng chóe ánh lên trên tấm bia lớn trong nghĩa trang.

        "Vinh quang đời đời thuộc về các chiến sĩ trong cuộc chiến đấu giải phóng loài người khỏi ách phát xít".

        Chính từ hướng này, bộ đội tập đoàn quân số 3 của chúng tôi đã tiến vào Béc-lin năm ấy.

        Tôi bồi hồi đạo bước trên đường phố, đì tìm ngôi nhà với chiếc cầu thang gỗ hẹp dạo ấy, nơi tôi đã đứng lặng đi với chiếc hộp con trong tay sung suớng trào nước mắt đón mừng ngày chiến thắng...

        Thế nào là Chiển thắng ? Người ta có thể nhìn thấy nó được tượng trưng trên tượng đài Vích-tô-ri-a trang nghiêm. Người ta có thể hình dung thấy nó được thể hiện trong những công trình kiến trúc ca ngợi chiến thắng mà ta vẫn gọi là khải hoàn Prô-pi-lây, cổng chiến thắng Bran-đbua.

        Nhưng đối vứi một con người đã tham gia chiến tranh thì Chiến thắng - có nghĩa là gì? Chiến thắng là thế nào đối với một con người đã và đang sống trên một đất nước trải qua bao mất mát? Đối với một con người đã đi suốt từ đầu cuộc chiến tranh vừa qua tới tận Béc-lin, thì đó là gì - hai chữ "Chiến thắng" ấy ? Làm thế nào để nắm bắt được đúng nghĩa của nó ? Đó phải chăng là tiếng reo tột độ sung sướng kéo dài "A, A...!" của người lính nào đó trên đĩnh cao của tòa nhà quốc hội năm nào, vì đó là tiếng reo của Chiến thắng, đó là tiếng reo như muốn nói lên: Thôi, thế là hết, thế là ta còn sống, và tim anh ta lịm đi trong niềm vui bất tận, thế là ta sẽ được dạo chơi trên đường phố quê hương thân yêu, mắt ta sẽ được nhìn bầu trời trong xanh, phóng tầm nhìn ra xung quanh ta và sẽ được "làm việc như ta hằng mong muốn vì chiến tranh không còn nữa, và sẽ chẳng bao giờ còn nữa. Và đó cũng là nỗi đau xót vì những mất mát và cũng là sự lo lắng trước tương lai đầy nặng nề đang đến với anh.