Béc-lin tháng năm 1945

[Giangtvx]

        Niềm vui chiến thắng tràn ngập thường kèm theo nỗi buồn và cả đau xót của tồn thất, hi sinh - Làm sao để kìm lại được ? Có cái gì, có chiến thắng nào có thể so sánh được với những cố gắng vĩ đại, với những hi sinh không thể tính toán hết trên chặng đường dài để đạp tới nó không?

        Sáng sớm ngày 9 tháng 5 làng Bu-sơ Béc-lịn sôi động hẳn lên. Mọi người nhẫy múa hò reo, ca hát với đủ các giọng trong khi chừ đợi một cuộc lễ mừng Chiến thắng quang vinh, một cuộc lễ có lẽ sẽ là hoan hỉ nhất chưa từng có từ trước đến nay. Đường làng toàn ngập các chiến sĩ bá vai nhau vừa đi vừa hát. Các chiến sĩ gái vội vàng giặt áo choàng.   

        Thế nhưng trong buổi sáng hoan hỉ hôm ấy, tôi và đại tá Goóc-bu-sin lại có nhiệm vụ mới - chúng tôi phải đi tìm viên nha sĩ cũ của Hít-le.

        Ngoài đường, những chiếc xe kéo pháo vẫn đi lại, trên một nòng pháo vẫn còn in hằn dòng chữ "Tiến về Béc- lin" giống như dòng chữ viết trên thành chiếc xe tải đã loang lổ của chúng tôi.

        Các chiến sĩ Hồng quân, súng lớn và xe pháo tất cả đều như cũ. Nhưng không hiểu sao chúng tôi nhìn vẫn thấy có cái gì đó mới lạ.

        Các khẩu pháo sẽ không "phải nhả đạn nữa, các chiến sĩ sẽ không phải lao vào các trận đánh giáp lá cà nữa. Nền hòa bình mong mỏi từ lâu đang đến với mảnh đất này, và không phải chỉ có những trận đánh xa xôi trên dòng sông Von-ga mà cả những trận đánh gần gũi mới hôm qua đây đã thúc giục chúng tôi đến với Béc-lin - một thành phố đã đi vào lịch sử của cuộc chiến tranh này.

        Hôm qua trời nắng nóng như mùa hè, nhưng hôm nay bầu trời có vẻ giận dỗi điều gì. Trời không nắng, hơi âm u. Nhưng những cây hoa còn sót lại vẫn nở rộ, hương tỏa ngào ngạt nhẹ nhàng dễ chịu, và trên bãi cỏ xanh lác đác lá vàng có một đôi trai gái Đức đang ngồi bên nhau. Trên khuôn mặt non trẻ của họ như hiện rõ những nét rạng rỡ nói lên rằng, chiến tranh đã kết thúc, không còn kinh hoàng nữa, không còn chết chóc nữa và cuộc sống lại trở về với trái đất chúng ta.

        Từ một làng ngoại ô đang gần như nguyên vẹn chúng tôi lại trở vào trung tâm thành phố bị đổ nát hoang tàn.

        Một đôi nơi vẫn còn những đám cháy âm ỉ khói. Không khí thành phố vẫn còn đông đặc mùi chiến trận. Trên một bức tường đổ treo tấm khăn đỏ - một lá cờ tự tạo vội vã do các chiến sĩ nghĩ ra và luôn luôn quàng ngang thắt lưng để chờ ngày đưa nó vào Béc-lin - thủ đô của cái nước Đức mà ho có nhiệm vụ phải chiến thắng.

        Liệu chúng tôi có thể hi vọng tìm được những người cần tìm trong cảnh hỗn loạn của thành phố bị chiến tranh tàn phà nặng nề này không?

        Chiếc xe "Pho" chiến lợi phẩm cùng lái xe Xéc-gây đã đưa chúng tôi đi khắp nơi trong thành phố gần như suốt ngày 9 tháng 5 hôm ấy. Xéc-gây chàng trai Xi-bia hiền lành ấy đã cùng chúng tôi đi suốt chặng đường từ Pô-dơ-nan tới đây.

        Nhiều lần chúng tôi đã phải dừng lại hỏi thăm những người đi đường chỉ hộ phố này hoặc phố kia. May mà có mấy chú bé Béc-ỉin đã sẵn lòng ngồi vào xe để chỉ đường cho chúng tôi. Cuối cùng, chúng tôi đến được một trong các viện y học của Hội từ thiện, chuyên khoa tai - mũi - họng, do giáo sư Các Phôn Ai-ken làm giám đốc. Ông đã từng chữa răng cho Hít-le. Chúng tôi bước vào nhà, tầng dưới là bệnh viện. Đèn trần tỏa ánh sáng yếu ớt. Phần đông những người bị thương nằm ở đây là dân thường. Các cô y tá mặc áo dài xám, vẻ mặt mệt mỗi lặng lẽ làm công việc của mình. Trước cảnh dân chen chác nhau trong một căn hầm chật hẹp, bẩn thỉu, người ta cảm thấy sâu sắc không khí hãi hùng của chiến tranh vừa mới chấm dứt trọn một ngày.

        Giáo sư Các Phôn Ai-ken đang có mặt ở đây. Đó là một ông già gầy, cao. Chúng tôi được biết ông đã làm việc ở đầy suốt ngày đêm ngay ca trong những lúc nguy hiểm nhất, trong những điều kiện thật kinh khủng, tàn khốc. Ông đã ở lại không bỏ chạy ngay cả trong giờ phút nước Đức đầu hàng và tấm gương của ông đã lôi kéo được nhiều nhân viên bệnh viện ở lại. Chúng tôi vội vã trao đổi với ông về mục đích cuộc "viếng thăm này".

        Đúng là ông đã chữa bệnh viêm họng cho Hít-le từ năm 1935 lúc y còn là thủ tướng Đức. Sau vụ mưu sát tháng bảy năm 1944 ông ta còn chữa cho Hít-le một lần nữa, vì màng nhĩ bị hỏng do vụ nổ gâỵ nên, sức nghe của hắn đã bị giảm sút rõ rệt, tuy nhiên không cần phải mổ và đã hồi phục được. Ông ta cho gọi giáo sư bác sĩ Mô-ren, một trong những bác sĩ riêng của Hít-le và, theo ông còn một nha sĩ riêng nữa của Hít-le mà ông ta không biết tên. Đúng là chúng tôi đang cần tìm viên nha sĩ này. Giáo sư Ai-ken lại cho người đến bệnh viện chữa răng của Hội từ thiện. Một sinh viên đến và anh ta biết tên của người nha sĩ này - đó là giáo sư Blát-ske. Anh ta vui vẻ đưa chúng tôi tới nhà ông.

[Giangtvx]

        Anh sinh viên dáng người hoạt bát, vui vẻ, mặc chiếc áo khoác mùa hè, đầu trần, mái tóc đen sáng lượn sóng trên khuôn mặt tròn.

        Anh ta đi xe cùng chúng tôi. Hỏi chuyện nhau chúng tôi mới biết anh ta là người Bun-ga-ri, đang học ở Béc- lin thì chiến tranh ập tới và anh ta không kịp về tổ quốc nữa.

        Trên các đường phố trung tâm đã được dọn dẹp gạch ngói vỡ, những chiếc xe quân sự treo cờ đỏ mừng chiến thắng đang đi lại. Dân Đức cũng đã ra đường. Họ đi xe đạp đèo theo các bọc hành lý khá to. Cũng có xe đèo trẻ em và các loại đồ ăn. Đã một tuần rồi, Béc-lin không còn chiến tranh và khắp nơi nơi người ta đền cảm thấy nhẹ nhõm. Những ngày hòa bình đầu tiên này đến với những người dân Béc-lin, đưa họ về với những lo toan hàng ngày cho cuộc sống mới. Người trên đường phố đông lên rõ rệt - họ đi lại trên phố, dắt trẻ em hoặc đẩy trên những xe đẩy.

        Đại lộ Cuốc-phuốc-xten-đam là một trong những đại lộ tráng lệ của thành phố cũng ở trong cảnh đồ nát như các phố khác của Béc-lin. Nhưng ngôi nhà số 213, hay nói đúng hơn, phòng làm việc của giáo sư Blất-ske vẫn nguyên vẹn. Khi vừa vào cửa, chúng tôi gặp ngay một người không mặc áo choàng, ở ve áo vét tông đen cài một dải hăng đỏ nhỏ - dấu hiệu tỏ tình đoàn ket, hữu nghi, chào đón người Nga. Thật đáng ngạc nhiên vì trong những ngày này cái dấu hiệu duy nhất ngự trị ở đấy là màu trắng - màu đầu hàng. Đây là giáo sư - bác sĩ Brúc-cơ.

        Khi biết chúng tôi tới tìm giáo sư Blát-ske, ông cho biết Blát-ske rời Béc-lin đáp máy bay đi Béc-xtê-ga-đcn cùng một sĩ quan tùy tùng của Hít-le.

        Chúng tôi cùng bác sĩ lên tầng giữa và ông dẫn chúng tôi vào một phòng chữa răng rộng rãi, thoáng mát, có nhiều cửa sổ.

        Biết rằng bác sĩ Brúc-cơ là người ngoài cuộc nên đại tá Goóc-bu-sin hỏi ông ta xem có biết ai là người cộng sự của bác sĩ Blát-ske không ?

        - A! - Bác sĩ Brúc-cơ kêu lên - Các ngài muốn hồi cô Cát-sen, cô Phrây-Ien Han-xéc-man phải không? Nhà cô ta ở gần ngay đây thôi.

        Rồi ông bảo anh sinh viên đi tìm cô ta.

        - Phố Pa-ri-xe, nhà số 39 - 40, phòng 1- bác sĩ Brúc-cơ nói với anh.

        Trong khi chờ đợi, bác sĩ mời chúng tôi ngồi vào những chiếc ghế bành sang trọng, bọc da mềm mà mới đây ít lâu thôi, bọn cầm đầu quốc xã, khách hàng của Blát-ske, nha sĩ riêng của Hít-le từ năm 1932, đã từng ngồi chờ.

        Bác sĩ Brúc-cơ ngồi trong chiếc ghế bành khác tiếp chuyện chúng tôi. Trước đây ông cũng là một nha sĩ đã sống và hành nghề ở tỉnh lẻ - cô Cát-sen Han-xéc-man trợ lý của bác sĩ Blát-ske mà anh sinh viên đi gọi trước là học trò, sau là trợ lý của ông ta. Về sau nữa cô và em gái đã giúp Brúc-cơ trốn tránh, sống với tên, họ khác vì ông ta là người Do Thái.

        Đang nói chuyện thì một phụ nữ bước vào. Khuôn mặt xinh đẹp, dáng người cao cân đối, khoác chiếc măng-tô màu xanh sẫm, đầu đội khăn choàng đề lộ đôi hoa tai vàng.

        -  Cô Cát-sen - bác sĩ Brúc-cơ nói - xin giới thiệu, đây là các sĩ quan người Nga. Họ có việc muốn hỏi cô, nghe chưa xong câu nói cô ta đã òa lên khóc.

        -  Chà, cô Cát-sen! - Bác sĩ Brúc-cơ hơi ngượng, giơ cao hai tay, nói tiếp - Này, đây là những người bạn của chúng ta.

        Bác sĩ người thấp bé hơn cô ta nhiều thế nhưng ông cầm tay cô ta vuốt ve an ủi như đối với một cô bé. Chế độ quốc xã đã đặt họ vào hai thái cực đối lập. Cô ta là người có đặc quyền, là người của Hít-le, còn bác sĩ là người ngoài vòng pháp luật, một người bị truy lùng và đã được gia đình cô ta cứu giúp. Nhìn họ, tói thầm nghĩ, cuộc đời có lắm đổi thay phức tạp và không bao  giờ chịu đóng khung trong khuôn khổ chật hẹp của giáo lý quốc xã.

        Chúng tôi bắt chuyện tự nhiên và cô ta cũng cảm thấy yên tâm, cởi mở dần dần. Cát-sen ba lăm tuồi. Chồng chưa cưới của cô trước là giáo viên, sau bị động viên là hạ sĩ quan và hiện đang ở đâu bên Na Uy và cũng biệt vô âm tín. Giáo sư Blát-ske đề nghi cô cùng bay đến Béc-xtê- ga-đen nhưng cô từ chối. Cô làm việc với giáo sư Bỉát-ske từ năm 1937. Cô trông thấy Hít-le lần cuối cùng vào đầu tháng tư này tại văn phòng quốc trưởng. Đến ngày 12 tháng 5 ở đại lộ Pa-ri-xe cô nghe tin đồn Hít-le đã chết và xác đã bị đốt.

        Cô ta kể lại cho chúng tôi nhiều chi tiết về Hít-le, về gia đình Gơ-ben nhưng đó là về cuối câu chuyện - còn lúc ấy, khi ở trong phòng bác sĩ Blất-ske, đại tá Goóc-bu- sin bảo tôi hỏi cô ta xem bệnh án Hít-le có còn ở trong phòng này không.

        Han-xéc-man trả lời ngay là có và đi lấy hộp phiếu. Chúng tôi hồi hộp nhìn ngón tay cô ta lướt nhanh trên các từ phích. Lần lượt lướt qua mắt chúng tôi các phiếu bệnh án của Him-le, rồi Lây, của Đi-tơ-rích giám đốc báo chí quốc xã, rồi đến phiếu của Go-ben..., vợ và con hắn...

[Giangtvx]

        Trong phòng giáo sư Blát-ske yên lặng đến nỗi có thể nghe được cả hơi thở dài, đứt quãng của bác sĩ Brúc-cơ không hiểu được mục đích công việc chúng tôi, ông ta chỉ cầu mong có một điều là mọi việc trôi chảy tốt đẹp. Còn anh sinh viên thì mới bắt đầu hiểu ra, cũng bị thu hút vào sự sốt ruột của chúng tôi, anh ta đứng yên, nghiêng đầu chờ đọi.

        Đây rồi - phiếu bệnh án của Hít-le. Chính hẳn đây rồi. Nhưng lại không có phim chụp hàm răng của hắn. Theo ý kiến cô Cát-sen thì các tấm phim đó có thể ở văn phòng quốc trưởng, trong phòng làm việc của Blát-ske, gần đây người ta đã làm thêm răng giả cho Hít-le nhưng chưa kịp lắp vào.

        Chúng tôi từ biệt bác sĩ Brúc-co và anh sinh viên rồi theo Cát-sen vội vàng trở lại vẫn phòng quốc trưởng.

        Từ giờ phút ấy về sau tôi không được gặp lại anh sinh viên người Bun-ga-ri ấy nữa. Mãi hai mươi năm sau, vào năm 1965, khi người ta lại dựng lên vấn đề Hít-le còn sống hay chết thi tôi bỗng tình cò gặp lại trên tò báo "Stern" bức ảnh anh ta, vẫn mái tóc gọn sóng mềm mại như xưa, vẫn khuôn mặt thanh tú, tuy nhiên thời gian có làm thay đổi nét trẻ trung. Tôi được biết, tên anh là Mi- khai-in An-na-u-dốp, bác sĩ, hiện dang ở Kít-lo. Tôi say sưa đọc bài báo làm chấn động dư luận thế giói của anh kể về chuyến công tác của chúng tôi năm xưa và nói thêm nhiều chi tiết, về chính sự tham gia của anh về việc xác minh cái chết của Hít-le...

        .. ..Chúng tôi bỏ xe, đi bộ dọc theo đại lộ Vin-hem Stra- de còn ngổn ngang gạch ngói và thưa thớt bóng người.

        Lại đến văn phòng quốc trưởng, một tòa nhà dài, tường chi chít vết đạn, đen ngòm những khói, thủng nhiều chỗ với một dãy bao lớn duy nhất chạy suốt chiều dài mặt tiền, tượng trưng cho "khối thống nhất ý chí Đức" mà Hít-le muốn thể hiện trong các dịp lễ long trọng của quốc xã.

        Trên một mặt tường khác có dán bản mệnh lệnh của tướng Béc-da-rin tư lệnh ủy ban quân quản Béc-lin, in trên giấy màu vàng da cam.

        Trên cửa lớn của dinh là tấm biểu tượng bằng đồng, hình con đại bàng đang xòe cánh hai chân quắp chiếc quốc huy, tượng trưng của chủ nghĩa phát xít.

        Mấy ngày sau chúng tói được biết tấm biểu tượng này được dỡ đi và chuyển về Mát-xcơ-va và hiện nay vẫn còn đặt ở bảo tàng các Lực lượng vũ trang Liên Xô.

        Người chiến sĩ gác không cho chúng tôi vào - vì đội bảo vệ được lệnh không cho bất cứ ai đến đây nếu không có giấy phép đặc biệt của tư lệnh ủy ban quân quản Béc-lin.

        Đại tá Goóc-bu-sin phải mất một lúc trình bày họ mới để cho vào. Chúng tôi đẩy mạnh cánh cửa gỗ sồi nặng nề. Bên phải là phòng khánh tiết, cửa bị phá vỡ, đèn chùm trên trần rơ.ỉ xuống sàn nhà. Bên trái là một cầu thang thoai thoải dẫn xuống hầm trú ẩn. Hít-le ở tại đây cho đến ngày 21 tháng 4, khi pháo binh của quân đội Xô-viết bắt đầu bắn phá vào trung tâm Béc-lin. Hắn bị chôn vùi dưới đống gạnh vụn vì tòa nhà dinh quốc trưởng có nguy cơ bị sụp đổ do đạn trái phá của quân ta nên hắn đã rời sang "hầm quốc trưởng" xây ở ngoài vườn.

        Chúng tôi qua phòng trước có tường xây vòm và bắt đầu bước xuống hầm. Hai lối đi thoai thoải và ba chúng tôi chỉ có một chiếc đèn pin sáng yếu ớt. Chung quanh tối mò, trống trải và vắng lặng đến ghê người. Tại phòng bá âm, nơi Gơ-ben thường đọc diễn văn giờ đây một chiến sĩ đang nằm ngủ, chiếc mũ ca lô che nửa mặt. Chỉ có Cát-sen Han-xéc-man mới biết phương hướng. Cô ta chỉ vừa từ biệt "ngôi mộ bạo chúa" này ba ngày trước khi Béc-lin thất thủ. Cô đưa chúng tôi vào một căn phòng nhỏ, nơi giáo sư Blát-ske làm việc trước khi chạy khỏi Béc-lin. Ánh đèn pin yếu ớt soi chiếc ghế ngồi của nha sĩ, một ghế dài có gối xếp và chiếc bàn quay. Một tấm hình chụp con chó của quốc trưởng đang được viên tùy tùng của Hít-le dắt đi dạo trong vườn, lay lắt trên nền nhà. Không khí ầm ướt sặc mùi mốc.

        Chúng tôi bắt đầu lục tìm trong tủ đựng phim, trong ngăn kéo bàn giấy, trong bàn để đầu giường ngủ.

        Nhờ có Cát-sen tích cực tìm kiếm, chúng tôi đã tìm thấy tấm phim chụp hàm răng Hít-le và mấy chiếc răng bằng vàng mà hắn chưa dùng đến. Thật là may, rất may vì mấy ngày trước đây, bom đạn đã giội xuống khu vườn này nhưng không hiểu sao căn phòng nhỏ này lại "được chừa ra", hầu như nguyên vẹn.

        Chúng tôi đi ra, mang theo "các vật quý" vừa tìm được.

        Vừa lên xe thì máy lại hỏng. Lái xe Xéc-gây đành phải mở nắp thùng xe, còn ba chúng tôi xuống đứng đợi ngay dưới vòm cong Bran-đbua.

[Giangtvx]

        Tôi bỗng như hình dung thấy giữa sáu hàng cột oai vệ kia là những đám rước đuốc của bọn đảng viên quốc xã; trên bao lơn khách sạn "Crai-se-hốp" như vẫn đang hiện rõ cái bóng dáng xấu xí của gã Gơ-ben cùng những thân hình khác của các "chiến hữu" Hít-le và tên Hít-le đang rướn thẳng cánh tay của nó ra phía trước, chào cái đám đông cuồng loạn. Ánh đuốc bập bùng như hòa lẫn cùng ánh lửa các đám cháy, các dinh thự đổ nát đang bùng cháy cùng những ánh lửa của các đống sách vở bị đốt cháy ngùn ngụt. Bọn quốc xã đã bị thiêu cháy ngay trong các đám lửa dở chính chúng nhen lên. Trong quân đội quốc xã, bọn lính của các đơn vị phóng hỏa được gọi là "lính cầm đuốc" với một sự điên loạn tàn bạo chúng đã tung hoành khắp nơi trong bộ đồng phục rằn ri giữa những kẻ bất hạnh đang bị chúng khủng bố.

        Xe chữa xong chủng tôi tiếp tục đi được một quãng thì bỗng nghe rộ lên một loạt súng, xé tan bầu không khí yên tĩnh mới được mấy ngày nay.

        Thoạt đầu tôi hơi hốt hoảng. Chuyện gì lại xảy ra thế này? Tôi thoáng nghĩ. Chả lẽ lại còn đánh nhau chăng? .

        Tôi chưa hiểu ngay - đó là những loạt súng chào mừng.

        Trên những đống đỗ nát ghê tởm, khói bụi còn bay lên từ những tòa nhà gục đổ do các trận đánh lớn gây nên, từ tòa nhà ảm đạm của quốc hội Đức, từ đám cỏ mùa xuân đạn bắn lên vun vút, tiếng đạn gầm của pháo binh, tiếng đạn súng nhỏ ríu ríu và trên bầu trời đầy khói đen ấy bùng lên những loạt pháo hoa lớn giữa ban ngày. Pháo hạng nặng lại gầm thét, súng lớn súng bé thi nhau rộ lên giòn tan, reo vui hòa lẫn tiếng hò reo huyên náo mỗi lúc một dâng lên, đất trời rung chuyển quanh chúng tôi như lúc đánh nhau mấy ngày trước đây. Chúng tôi sững sờ, hán hoan !...

        Đó là những loạt súng chào mừng ngày 9 tháng 5, ngày chiến thắng thiêng liêng, ngày chiến thắng chủ nghĩa phát xít Đức, chiến thắng sư tàn bạo và đồi bại thấp hèn...

        Chúng tôi vội bước ra khỏi xe. Cô Cát-sen nói gì đó tôi không nghe rõ nữa. Súng lại rộ lên quanh tôi. Một đơn vị pháo phòng không đang bắn chào mừng, mảnh đạn rơi rải rác ngay quanh chỗ chúng tôi đứng, đập lên mặt cầu thép gãy gục, phát ra những tiếng nổ giòn giã.

        Chúng tôi đứng im lặng, trào nước mắt, lòng tràn trề vui sướng và hạnh phúc nhưng đồng thời cũng rộn lên niềm đau xót thương tiếc những đồng chí, bạn bè và những người thân của chúng tôi đã không được sống đến ngày Chiến thắng này.

[Giangtvx]

       

KHÔNG PHẢI CHUYỆN TRINH THÁM

        Những người thích truyện phiêu lưu, trinh thám có lẽ sẽ thất vọng vì không có những cuộc phục kích, không có những cuộc đọ súng trong các góc hầm, không có những đổ vỡ nào cả. Tôi cũng muốn nói thêm cả với những người thích truyện huyền thoại là, không có cả chuyện: người giống nhau nữa.

        Tôi đã có dịp nói về sự xuất hiện của những "người giống người". Đã có trường hợp "người giống nhau" xuất hiện. Khi trung tướng Béc-da-rin, tư lệnh quân quản Béc-lin hứa rằng ông sẽ đề nghị phong Anh hùng Liên Xô cho người nào tìm được xác Hít-le, thế là vài ngày sau xuất hiện một lúc "sáu cái xác Hít-le". Và thế là hôm sau cũng lan truyền ngay cái huyền thoại "người giống nhau".

        Trong giai đoạn quan trọng nhất của nhiệm vụ điều tra chúng tôi đã gặp may. Trường họp gặp may này cũng chỉ là một sự ngẫu nhiên và không phải lúc nào sư ngẫu nhiên như vậy cũng có thể lặp lại.

        Cát-sen Han-xéc-man có thể bay đi Béc-xtê-ga-den cùng nhân viên của Hít-le khi hắn phái họ đến đây trước để chuẩn bị cho hắn chuồn về đây. Và chính giáo sư Blát-ske cũng đề nghị cô ta bay đến đấy cùng ông ta. Nhưng cô ta đã từ chối.

        Lý do, theo như cô ta nói với tôi là, nhà cô có một khu trại nghỉ hè ở ngoại ô Béc-lin và cô ta đã chôn giấu ở đấy nhiều tài sản của mình để tránh bom đạn làm cháy. Cô quyết định trở về đấy lấy các loại của cải quý giá của mình. Và chính vì vậy mà cô ta đã bị mắc kẹt lại đây.

        Cái trường hợp ngẫu nhiên này được coi như sự ngẫu nhiên của lịch sử. Vì Cát-sen là người duy nhất ờ đây biết được và nhớ hết được mọi đặc điểm của hàm răng Hít-le và sự tham gia của cô ta vào việc tìm kiếm này là có tính chất quyết định.

        Với sự tham gia của cô ta, chúng tôi đã tìm được chứng cứ lịch sử không thể chối cãi được về cái chết của Hít-le và lưu lại cho các thế hệ mai sau.

        Lúc đầu, theo trí nhớ, cô đã mô tả hàm răng của Hít-le khá chính xác. Đại tá Goóc-bu-sin, thiếu tá Bư-xtơ-rốp và tôi cùng làm việc với cô ở khu ngoại ô Béc-lin.

        Hai mươi năm sau bà ta đã nhắc tới buổi nói chuyện này trên một tạp chí ở Tây Đức. Bà ta viết:

        "Tôi không thể nào quên được buổi nói chuyện với viên đại tá và thiếu tá cùng cô phiên dịch người Nga hôm ấy tại ngôi nhà nhỏ ở ngoại ô Béc-lin...

        Người ta đưa cho tôi một hàm răng giả. Tôi cầm trong tay chiếc cầu răng và quan sát kỹ. Tôi nhớ rõ tất cả những đặc điềm của hàm răng này và nén thở, thốt lên: "Đấy đúng là hàm răng của quốc trưởng A-đôn-phơ Hít-le".

        Mấy hôm sau có các chuyên gia y tế tới gặp Cát-sen và trong biên bản ghi rõ, trong cuộc nói chuyện với trưởng phòng răng hàm mặt viện quân y mặt trận, đại tá quân y Sơ-ca-ráp-xki ngày 11-5-1945, nữ nha sĩ Han-xéc-man đã miêu tả rõ ràng và chi tiết hàm răng và các răng của Hít-le. Lời miêu tả của cô ta trùng khớp với những kết luận của tổ giải phẫu răng của một xác chết đàn ông bị cháy sém mà chúng ta đã tìm thấy trong khu vườn dinh quốc trưởng. Cô ta cũng đã mô tả đúng theo trí nhớ mọi chi tiết về chiếc cầu răng giả của Hít-le mà cô ta đã tham gia làm.

        Phrít Ét-man, một nhân viên khoa răng - hàm làm việc trong phòng thí nghiệm riêng của giáo sư Blát-ske từ năm 1938 là người được giao làm bộ hàm giả cho Hít-le, khi được gọi đến đã miêu tả khá đúng những chi tiết quan trọng mà anh ta còn nhớ được. Sau đó anh ta được đưa đến Bu-sơ.

        Khi đưa cho xem chiếc cầu răng giả của Hít-le anh ta nhận ra ngay. Anh ta nói một cách đầy khẳng định khi trông thấy cầu răng của E-va Brao-nơ.

        "Chiếc cầu răng này do chính tay tôi làm" - Tôi ghi đúng lời anh ta nói với tôi hôm 11 tháng 5" - và cam đoan rằng tôi không hề làm thêm chiếc cầu răng nào cho ai khác, giống như chiếc này. Tôi nhớ dạo đó là mùa thu năm bốn tư".

        Tất cả chứng cứ và biên bản cũng như tài liệu điều tra về cái chết của Hít-le được lập thành hồ sơ đặc biệt chuyển cấp tốc về Mát-xcơ-va.

        Mấy năm sau tôi lại được nhìn thấy ảnh của Phrít Ét- man trong một tờ báo Đức. Ảnh chụp anh ta đang giơ hai ngón tay tuyên thệ trước tòa án ở Béc-ten-han-de khẳng định rằng chính anh ta đã trông thấy và tham gia vào việc xác định bộ răng hàm của Hít-le ngày 11 tháng 5 năm 1945, và như vậy, anh ta là người chứng kiến thực sự Hít-le đã chết.

        Ngày 18 tháng 5-1945 - khi chúng tôi đã chuyển tới một thành phố nhỏ khác quanh khu vực Béc-lin - một vị tướng đại diện của Đại bản doanh từ Mát-xcơ-va tới để kiềm tra lần nữa những vấn đề đã nêu trong báo cáo của chúng tôi về chuyện Hít-le tự sát và ông sẽ phải làm báo cáo chính thức về sự kiện này cho Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh.

        Lại bắt đầu những cuộc điều tra mới. Lại hỏi lại những nhân chứng chính. Tôi lại được dự với tư cách phiên dịch của vị tướng, ông tự đặt câu hỏi, tự nghiên cứu các tài liệu, lời khai và đối chiếu chúng. Ngoài biên bản tốc ký ra, vào giờ nghỉ, toàn bộ lời khai này được chuyển ngay qua hệ thống đường dây nóng về thẳng Đại bản doanh cho Xta-lin.

        Vào cuối ngày hôm sau là đỉnh cao của cuộc điều tra cuối cùng đầy quan trọng này - cuộc khai quật thi hài Hít-le.

        Các bạn hãy hình dung quang cảnh hôm ấy. Tại một thị trấn ngoại ô Béc-lin khi trời đã bắt đầu, tối bỗng xuất hiện một đoàn xe quân sự lặng lẽ nối đuôi nhau đi tới vùng ngoại ô vắng lặng. Đoàn xe dừng lại cách một khu rừng thưa không xa vào lúc giờ giới nghiêm để tránh những cặp mắt tò mò của dân chúng địa phương. Tại đây là nơi chôn thi hài còn lại của vợ chồng Hít-le, từ Bu-Sơ chuyển tới cách đây mấy hôm. Đoàn người đi bộ do thiếu tá Bư-xtơ-rốp dẫn đường. Sau anh là vị tướng - tổng thanh tra quân đội, đặc phái viên của Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh. Bản thân đồng chí Tổng tư lệnh muốn người phái viên của mình phải tận mắt trông thấy và xác nhận đúng sự kiện này tại chỗ. Tiếp theo sau ông là một sĩ quan của Bộ chỉ huy quân quản, mấy chiến sĩ công binh. Sau họ là hai nha sĩ của Hít-le, cô Cát-sen Han-xéc-man và nhân viên kỹ thuật làm hàm giả Phrít Ét-rnan, tên ss trong đội bảo vệ riêng của Hít-le là Ha-ri Man-héc-hau-den và một số tên tù binh Đức khác.

        Hoàn người lặng lẽ đi vào rừng và tôi cảm thấy đôi vai mình nặng trĩu khí đứng trước sự kiện này - chúng tôi đang đi tới điều bí mật nhất tới cái chết của tên bạo chúa.

        Cuối cùng chúng tôi đã vào đến khu rừng nơi có hai ngôi mộ được bố trí các vọng gác suốt ngày đêm rất nghiêm mật. Những chiếc hòm được đào và đưa lên khỏi mặt đất.

        Biên ban được lập tại chỗ trước mặt vị tướng tổng thanh tra quân đội. Tất cả mọi người có mặt, gồm cả sĩ quan, binh lính Nga lẫn người Đức - nhân viên y tế và tù binh, trừ vị tướng, đều phải ký vào biên bản xác nhận về cái chết của Hít-le, xác nhận việc và nơi chôn hắn. Sáng sớm hôm sau biên ban được vị đại diện của Bộ Tổng tư lệnh đưa về trao cho Xta-lin.

[Giangtvx]

NHỮNG ĐIỀU MỈA MAI CỦA LỊCH SỬ

        Những trận đánh dữ dội cuối cùng. Cuộc bao vây thành phố. Nhưng dòng người nô lệ vừa được giải phóng, vừa được thoát ra khỏi hỏa ngục trần gian. Những đám cháy, những đống đồ nảt, những người chạy loạn, những thảm cảnh... Sự thất bại thảm hại của một cuộc phiêu liêu. Cái chết của tên bạo chúạ. Cái chết của những trẻ thơ vô tội...

        Sau những bức tranh bị đát đó là những phát hiện gì? Những sự kiện mang tính thời sự như vậy cần lọc ra chi tiết nào ? Nó có ý nghĩa gì đối với những vận mệnh khác nhau, bí ẩn của nhân loại ?

        Có thể, có người nào đã tỉnh táo sẽ lọc ra được những trùng hợp lịch sử đầy mỉa mai trong cái chết của tên bạo chúa. Không phẵi là ngay lúc ấy trong những ngày căng thẳng và khẩn trương này mà phải qua bao nhiêu năm tháng tới tận bây giờ chúng ta mới thấy rõ hơn những dấu hiệu trùng lặp mỉa mai ấy.

        Lịch sử đã sắp xếp khéo léo và vô tình đến nỗi, trận đánh dữ dội quyết định và đẫm mảu cuối cùng đối với cuộc đời hắn - tên bạo chúa ấy - và của cả cái đế chế do hắn dựng nên ấy tính từ khi hai phát đạn pháo hiệu của bộ đội Xô-viết bắn vào Béc-lin lại đúng vào ngày 20 tháng 4, ngày sinh của Hít-le. Lịch sử cũng sắp xếp vô tình đến nỗi những chiếc kim đồng hồ chỉ đúng vào 3 giờ 30 sáng khi hắn tự sát lại đúng vào cái giờ mà hắn đã hạ lệnh tiến công vào Liên Xô mấy năm trước đây, tất nhiên, mặc dầu có sự chênh lệnh về thời gian. để thực hiện ý muốn cuối cùng của tên bạo chúa, những kẻ bảo vệ hắn đã đốt xác hắn theo đúng cái mệnh lệnh mà hắn đã ra trước đây về việc đốt xác phi tang tất cả những nạn nhân của các trại tập trung phát xít khi có nguy cơ để những trại này rơi vào tay Hồng quân, hòng che giấu tội ác của hắn. Lịch sử cũng sắp xếp làm sao để xác hắn không bị đốt thành tro như hắn muốn mà chỉ cháy đỏ trong cái hố rác nông cạn mà người ta đã vội vã vùi hắn vào đấy. Lịch sử cũng sắp xếp thật oái oăm ở chỗ là khi chết hằn vẫn được nằm cạnh con chó do hắn đầu độc thí nghiệm hôm trước và bị vất xuống đấy theo lệnh của chính hắn.

        Lịch sử cũng sắp xếp một cách trùng hợp là những ống thuốc độc Hít-le dùng cũng chính là những ống thuốc được phát hiện và chế tạo ở ngay tại viện thí nghiệm Bu-Sơ nơi chính Hít-le đã hạ lệnh dùng nó làm nơi thí nghiệm cái gọi là "nhân loại chủng tộc" một hành động dã man chưa từng thấy gây nển những hậu quả tàn bạo đối với bao con người. Và lịch sử cũng sắp xếp thật trùng hợp ở chỗ, người chỉ huy cuộc phẫu thuật Hít-le cũng không phải ai khác mà chính là viên bác sĩ Phau-xtơ.

        Còn gì nữa? Trong quá trình điều tra sư thật về cái chết của tên bạo chúa còn phát hiện thêm những gì? Đó là cả một chuỗi xích những việc bất ngờ...

        Trong thưc tế, lịch sử cũng gặp được thuận lợi khi nó dựa vào những chuvện thần thánh ma quỷ, những truyền thuyết, những huyền thoại, những lời đồn đại để làm sao sư thật về cái chết của Hít-le không bị phanh phui.

        Và, trong khi chạy xuôi chạy ngược hết từ ngoại ô vào trung tâm rồi lại từ trung tâm ra ngoại ô, đến một bệnh viện nào đó, tôi quên tên một bác sĩ không nổi tiếng lắm đã nêu ra tên một bác sĩ chữa bệnh cho Hít-le, - Phôn Ai-ken. Và trong đống gạch vụn của cả một thành phố đồ nát, cháy trụi chúng tôi đã tìm ra người bác sĩ đó tại nơi làm việc ở một trạm quân y của ông ta đặt dưới căn hầm vững chắc. Người giáo sư này vội cử ngay người đi tìm những bệnh án về răng-hàm-mặt của Hít-le tại phòng bên cạnh. Và một lát sau, như đã nói ở trên, một anh sinh viên lanh lợi, cởi mở có mớ tóc lượn sóng với khuôn mặt sáng sủa đã xuất hiện trước mặt chúng tôi. Anh là sinh viên năm thứ ba khoa răng-hàm-mặt của trường đại học quân y ngay giữa thủ đô đế chế ba và vì những sự kiện ở nước mình, anh ta bị kẹt lại đấy. Khi được biết chúng tôi cần gặp nha sĩ riêng của Hít-le, người sinh viên y khoa Bun-ga-ri trẻ tuổi này đã sẵn sàng cùng chúng tôi lên xe chạy trên khắp đường phố lồi lõm hố đạn, lấp đầy gạch vỡ đi tìm con người nắm trong tay những bí mật của tền bạo chúa. Lúc ấy, cả anh ta và cả chúng tôi cũng không thể biết được rằng, hai mươi năm sau, chính anh ta, trong một cuộc phỏng vấn của báo chí phương tây đã đưa ra những lời tuyên bố làm chấn động dư luận báo chí thế giới. Ngay sau lòi tuyên bố đó của anh ta, trên bầu trời, trên không gian cao thẳm kia chen chúc nhau những làn sóng điện truyền đi nhanh nhất những lời tuyên bố này và các nhân viên đài phát thanh trên thế giới dõng dạc kêu lên: "Người nắm điều bí mật nhất của thế kỷ chúng ta : Bác sĩ nha khoa Mi-khai-in Ác-na-u-dốp! Bác sĩ nha khoa ở Ki-lơ!".

        Và tiếp theo sau đó là sự xuất hiện hoàn toàn tình cờ, ngẫu nhiên của một bóng người nhỏ nhắn có cái tên là Brúc-cơ, với cái nghề bác sĩ-giáo sư, và khi biết rõ sứ mệnh của chúng tôi ông ta hầu như đã trao tận tay chúng tôi một món quà quý giá nhất - cô nha sĩ Cát-sen Han- xéc-man.

        Như đã nói ở trên, cô ta không phải là người làm việc trực tiếp dưới quyền của giáo sư Blát-ske và đã không cùng bay với ông ta đến Béc-xte-ga-đen. Và do đó cô đa không biến đi như Blát-ske hoặc ẩn trốn đâu đó trong các thành phố khác hay tan xác cùng máy bay mình như nhiều trường hợp khác. Và nếu như vậy thì trong tay chúng tôi sẽ chẳng bao giờ có được cái vật chứng vô giá. Không, tôi xin nhắc lại, cô ta đã ở lại Béc-lin để đến cái nơi cô ta cất giấu các tài sản riêng. "Hãy bảo vệ cuộc sống và tài sản của các bạn khỏi bị bõm đạn kẻ thù phá hủy", - lời kêu gọi đó còn nổi rõ trên những tấm ấp phích dán ở các tường nhà Béc-lin để tự cứu mình thoát khỏi thảm họa và đúng với lô-gích của nó, cô đã tạm sống ở ngoại ô Béc-lin, ở cái điểm mà cô đã chọn là nơi chôn giấu tài sản và đã lánh xa được dòng người di tản khỏi Béc-lin. Cô ta đã sống ở đây đúng vào cái thời điểm hoàn toàn ngẫu nhiên khi anh chàng sinh viên Bun-ga-ri đến tìm cô. Và cô đã xuất hiện tại phòng làm việc của Blát-ske trước mặt chúng tôi và ngẫu nhiên trở thành nhân chứng chính của cuộc điều tra.

[Giangtvx]

        

"NGƯỜI SIÊU PHÀM"

        Thành phố Sten-đan là điểm đóng quân cuối cùng của chúng tôi trên chặng đường dài bốn năm chiến tranh, và có lẽ vì vậy nên tôi đặc biệt vẫn nhớ đến nó.

        Chúng tôi đến đây vào tháng 7 năm 45 khi trên bản đồ nước Đức đã xuất hiện những đường ranh giới và Sten-đan là thành phố kế cận Béc-lin nên thuộc về chúng tôi quản lý. Sáng sớm người Mỹ còn đi dạo ở đây nhưng đến trưa nó đã được bàn giao cho chúng tôi.

        Thành phố còn nguyên vẹn và cuộc sống đang sôi động hẳn lên. Chúng tôi đóng quân trong những ngôi biệt thự xinh xinh trên một phố vắng, phủ đầy giàn nho. Từ sáng sớm. những người chủ các khu vườn nho đã tới đây chăm sóc chúng.

        Trẻ em Đức vẫn nô đùa vô tư trên các hè phố chẳng chú ý đến sư xuất hiện của chúng tôi. Chúng, thậm chí vẫn thích chơi trò "chiến ưanh". Trên những chiếc ghế băng dài đặt dọc các vườn cây, chúng tôi vẫn thường gặp các bà già, trùm khăn đen từ đầu đen gót, ngồi sưởi nắng và thì thào nói chuyện. Có cảm giác như ho đã mặc những bộ đồ tang này từ hồi còn trẻ vì lúc cuộc chiến tranh thế giới kết thúc thi họ đang ở tuổi trung niên mà thôi.

        Thỉnh thoảng lại xuất hiện những chiếc xe tang hai ngựa kéo. Đôi ngựa to khỏe thong thả gần như lười nhác đủng đỉnh kéo chiếc xe lắc lư trên đường.

        Chúng tôi lại nhớ đến những con ngựa kéo pháo hay kéo xe thư và nhớ tới những lúc chúng tôi mặc niệm chúng khi chúng ngã xuống trên chiến trường. Đối với chúng tôi, từ lâu chúng cũng là những người bạn thân thiết.

        Còn những con ngựa đen béo tốt trên mình được khoác hai bộ "tang phục" màu đen này đang thong thả và cũng có vẻ trịnh trọng kéo chiếc xe tang đen bóng kia có lẽ là kẻ cuối cùng được chứng kiến cái vẻ oai nghiêm và bí ẩn của cái chết - Đó là cái chết mà người ta gọi là cái chết "của mình". Đó không phải là chết vì chiến tranh, không phẫi là chết vì những vết thương đau đớn, giầy vò của kẻ tù binh - mà là cái chết của "tuổi già".

        Vào một buổi chiều, cũng đúng vào lúc chiếc xe tang đi qua được một lúc, có một đoàn tù binh Đức đi trên đường phố đó. Đoàn tù binh ấy cũng lặng lẽ bước dưới hàng cây dẫn sang một phố khác tách hẳn khỏi khu phố thương nghiệp.   

        Đoàn tù binh đi có hàng lối, mệt nhọc nặng nề sau một ngày làm việc và trở về "doanh trại" của chúng đúng vào cái giờ mọi người ra hóng gió.

        Trước khi những hàng tù binh đầu tiên xuất hiện ở đầu phố thì những người ngồi ở đây đã nghe thấy tiếng rì rào của chúng. Những con người mệt mỏi, mình thẫm mồ hôi, vẻ mặt đói khát đi thành hàng và đang hát một bài hành khúc. Tiếng hát của họ vọng đến trước khi họ xuất hiện. Lát sau họ đi tới, giong hát đều trầm trầm bài hành khúc tiếng Đức. Hàng ngũ của họ vẫn thẳng tắp.

        Chủ các ngôi nhà dọc đường ló đầu qua cừa sồ nhìn theo cái đám tù binh ấy. Trước cửa lớn mấy bà già đang ngồi trên ghế xích đu nhìn theo và bóng họ chạy dài trên hè đường. Nghe tiếng hát đến gần, họ cũng khe khẽ cất tiếng hòa theo.

        Nhưng nhìn chung thì thấy có vẻ như những con người đang thất thều vừa đi vừa hát trên đường với những bóng người đang lẩm bẩm hát và lắc lư theo điệu hát kia chẳng có gì liên hệ với nhau cả.

        Đối với tôi, việc xuất hiện của bọn tù binh Đức lúc nào cũng gây cho tôi một cảm giác bất ngờ. Lát sau, khi bài hát kết thúc - người ta nghe rõ tiếng đế ủng kéo sền sệt trên mặt đường mỗi lúc một xa dần về hướng nào đó theo lệnh của những người lính áp giải, tôi vẫn cứ bâng khuâng nhìn theo mãi về hướng ấy. Vì chúng vẫn còn là một phần hiện thân của cuộc chiến tranh vừa chấm dứt mà chúng là những kẻ thất bại.

        Xung quanh cái thành phố hầu như còn nguyên vẹn này là những đống đổ nát của chiến tranh. Hay nói cho đúng hơn thì khi chúng tôi đến đóng quân ở đây, những đống đổ nát này đã không còn gây được ấn tượng gì mạnh mẽ lắm nữa. Hai tháng đã qua kể từ khi chiến tranh kết thúc, những đống đổ nát này đã đổi màu cùng thời gian và trông có vẻ cũ kỹ rêu phong hơn.

        Ngọn núi lửa của cuộc chiến tranh, như thường thấy, đã tự tắt đi một cách nhanh chóng ngay sau khi ngừng tiếng súng. Còn anh và tôi - chúng ta chỉ là một cá thể rất nhỏ của nó, một ngọn lửa trong cái biển lửa bao la ấy thì vẫn đang thở, đang cháy trong khi cả cái núi lửa khổng lồ ấy đã tắt đi và ngọn lửa chiến tranh không thể làm bừng sáng thêm những đống đổ vỡ do nó gây nên được nữa.

[Giangtvx]

        Trên mặt trận tôi đã có nhiều dịp tiếp xúc với các loại tù binh Đức mà tâm lý đứa nào cũng đặc sệt cái chất quốc xã. Rất hiếm, nhưng cũng có những đứa có tâm hồn của những con người bình thường.

        Những người dân mà chứng tôi được tiếp xúc ở Sten- đan phần lớn là những người bình dị, cởi mở và trong họ không có cái nhân vật đặc biệt mà chủng tôi hay gọi là "tên phát xít".

        Những ngày sống trong thành phố - cái thế giới nhỏ bé và xa lạ này - đối với tôi quả là những ngày kì diệu sau chiến tranh. Tuy xa lạ nhưng tôi vẫn cứ phải tìm hiểu cuộc sống của nó, thực chất của nó trong những ngày chiến tranh cách đây không lâu.

        Khi rời Béc-lin chúng tôi vẫn mang theo nhiều tài liệu, giấy từ thu thập được từ "khu hầm quốc trưởng" và tôi đã phải nghiên cứu nó ở đây, ở Sten-đan này, trước khi gửi về bộ tham mưu mặt trận để đưa vào kho lưu trữ. Trong số những tài liệu của riêng Hỉt-ỉe tôi thấy có bản chỉ thi đặc biệt quy định thủ tục các cuộc họp có hắn tham dự. Đây là các chỉ thị về những chuyến đi "tuyên truyền" của hắn trước khi lên cầm quyền. Từ cái được gọi là "Văn phòng riêng của Hít-le" ở Muy-ních, những chỉ thi này được gửi đi cho các đảng bộ Quốc xã ở các tỉnh và thành phố khắp nước Đức. Chỉ thị cấm không được báo trước những cuộc họp được trù tính nếu như chưa có lệnh trực tiếp của Hít-le hay của viên thư ký riêng của hắn thông báo. "Đảng bộ nào vi phạm quy đinh này có thể bị trừng phạt bằng cách Hít-le sẽ hủy bỏ chuyến đi đã định sẵn của mình tới nơi đó".

        Các chỉ thị quy định rất chi tiết mọi điều: "Nghi lễ đón tiếp Hít-le, thủ tục điều khiển cuộc họp và số tiền phải trả để được nhận giấy mời tới cuộc gặp với Hít-le và những vấn đề khác...".

        "Hít-le không thích nói chuyện từ bục diễn đàn. Do đó phải bỏ các bục này đi. Thay vào đó, bên cạnh diễn giả (tức Hít-le) lúc nào cũng phải đặt một chiếc bàn con cho viên thư ký tốc ký ghi chép. Trên bàn phải bày sẵn chai nước suối chưa mở và các chai nước ngọt khác.

        Hôm nào trời quá nóng thì phải đặt thêm bình nước đá để Hít-le có thể rửa tay, lau mặt khi cần thiết.

        Lời khai mạc của chủ tịch điều khiển hội nghị phải hết sức ngắn gọn. Sau khi Hít-le nói chuyện xong không ai được nói thêm điều gì vì những lời "phi lộ" như vậy có thể làm giảm mất sức nhạy cảm trong bài diễn thuyết của A-đôn-phơ Hít-le".

        Càng đọc những chi tiết cụ thể của các chỉ thị này tôi càng thấy rõ đây là những kịch bản của một nhà đạo diễn dàn dựng cho một diễn viên khi cần bắt hắn lên sân khấu múa rối. Và về sau chính hắn trở thành kẻ đạo diễn của những vở bị kich lớn của lịch sử vói những cuộc rước đuốc hùng vĩ, với những cuộc diễu hành vô tận, với những đống lửa ngùn ngụt thiêu đốt hàng triệu cuốn sách, với những lá cờ chữ thập ngoặc đen ngòm phần phật trong gió dưới ánh đèn cực mạnh như vẫy gọi, như thôi thúc toàn bộ đám quần chúng của hắn đi theo cơn sốt của chủ nghĩa cuồng tín, phát xít và là những công cụ lên dây cót chủ nghĩa quốc xã. Tất cả những cái dó đều nhằm phục vụ cho khát vọng của Hít-le. Sùng bái thủ lĩnh - đó chính là bản chất của chủ nghĩa phát xít và nó đòi hỏi ở đám quần chúng một sự phục tùng mù quáng.

        Ở phương Tây người ta thường tán tụng rằng, Hít-le là con người có sức thuyết phục đối với quần chúng. Liệu có cần nhắc lại là, khi còn lang thang ở Viên tìm công ăn việc làm, y đã đến một công trường và cũng trổ tài.hùng biện trước một đám công nhân và suýt bị toi mạng vì những người công nhân không chịu được bài diễn thuyết của hắn đã tống cỗ hắn đi khỏi đây khi hắn chửi bới họ và tuyên truyền cho cái thuyết quốc xã của hắn.

        Nhưng có một điều cần công nhận là hẳn - Hít-le, kẻ hùng biện và cũng là tên mỵ dân, là kẻ có tài kích động cơn loạn thần kinh của những người cuồng loạn. Ở đây không có cái gì có thể gọi là "sức thuyết phục" cả. Bản chất tự nhiên của những cơn cuồng loạn của đám quần chúng bị lừa dối là cổ thể hiểu được và ở đây không có gì là phi lý cả. Hít-le đặc biệt có sức kích động quần chúng khi y đã nắm quyền ở Đức. Và để hiểu được dân tộc này đã trao 3ố phận mình cho một kẻ như thế nào thì phải nhiều năm sau khi đã trải qua những cơn ác mộng thì người ta mới có thể vạch mặt được hắn.

        Trong vấn đề này điều thú vị nhất có lẽ là những lời khai khá đầy đủ của Rát-ten-hu-be, viên chỉ huy đội cận vệ riêng của Hít-le.

        Bị bắt làm tù binh ở ngay Béc-lin ngàv 2 tháng 5 năm 1945, y đã viết ngay bản tường trình chi tiết về cái chết của Hít-le và sau đấy, khi đã nằm trong trại tù binh ở Liên Xô, y đã khai nhiều điều khá chi tiết về con người Hít-le.

[Giangtvx]

   
        Cả hai bản khai này của y mà tôi vừa nói đến đều được giữ tại cục lưu trữ và chưa hề được công bố lần nào.

        Bản khai thứ hai được Rát-ten-hu-be đặt tên là: "Tôi đã biết Hít-le là con người như thế nào". Y đã biết Hít-le từ rất sớm và trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.

        Từ năm 1920, khi còn làm cảnh sát ở Muy-ních, Rát- ten-hu-be đã được lệnh theo dõi Hít-Ie lúc ấy bắt đầu ngo ngoe hoạt động chính trị. Sau đấy mấy năm khi tham gia một cuộc bạo động không thành, Hít-le bị bắt giam ở nhà tù Lan-xbéc-gơ và số mệnh lại giao cho Rát-ten-hu-be canh giữ "tên phạm nhân" này.

        Nhưng đến năm 1933 bọn quốc xã giành được chính quyền. Lúc bấy giờ, Him-le, nguyên là bạn học cũ của Rát- ten-hu-be từ năm 1918 ở trong trường SỊ quan với nhau, liền nhờ đến y và vốn trọng cái tài đánh hơi cùng sử dụng dùi cui của bạn, y liền gọi Rát-ten đến và giao cho y làm sĩ quan tùy tùng của mình. Dần dần Him-le đưa y lên cái chức tột đỉnh vinh quang là - chỉ huy đội cận vệ của Hít-le.

     
        Và thế là... "Vào đầu tháng 4 năm 1933 tôi lần đầu tiên được gọi đến khách sạn Các-đen-hốp" để ra mắt Hít-le. Từ đấy, từ một quan chức cảnh sát bình thường tôi liền trở thành người gần gũi nhất với ông ta, được ông ta tin cậy giao cho trách nhiệm bảo vệ riêng ông ta.

        Hôm ấy tôi còn nhớ rõ. Chỉ còn ít phút nữa Hít-le sẽ đến khách sạn này để uống trà sau bữa ăn trưa; một thói quen ông ta vẫn duy trì từ lâu. Tôi không được giải thích rõ vì sao buổi ra mắt này lại được tổ chức ngay tại bàn uống trà. Có lẽ quốc trưởng muốn tỏ cho thấy là, ông ta tiếp tôi không chính thức mà theo "tinh thần tin cậy lẫn nhau".

        Lúc ở Muy-ních mọi sư đều khác hẳn. Thời kỳ này cái "anh chàng nghiện bia có giọng nói the thé ấy" như tên lóng chúng tôi đặt cho Hít-le thời bấy giờ, đã gây cho đám cảnh sát chúng tôi không ít những điều khó chịu.

        Hít-le bắt đầu cuộc đời hoạt động chính trị của mình ở các quán bia Muy-ních. Ông ta là diễn giả hùng biện trước đám đông các nhóm, hội bia say mèm, chán nản và thất bại bởi hiệp ước Véc-xây trước nạn thất nghiệp và những nỗi kinh hoàng khác.

        "Những tư tưởng phục thù, những lời kêu gào hiếu chiến mở các cuộc hành quân sang Tây sang Đông châu Âu, những lời hò hét om sòm, những lời cầu nguyện đều được bắt đầu bằng những câu : "Chúng ta là người Đức", hoặc "Chúng ta là người lính", đều có tác dụng đặc biệt kích động những cái đầu nửa say nửa tỉnh vì rượu bia kia - Rát-ten-hu-be nhớ lại. Rát-ten-hu-be miêu tả lại những cuộc gây rối, những trận ẩu đả lúc bấy giờ. Và trước con mắt "Hít-le và các bạn bè của hắn đã vung cả dùi cui lên trong các cuộc luận chiến với các đối thù chính trị chính của mình là kỹ sư Be-len-stét-dơ... Những nhóm bạn kia luôn bâu quanh Hít-le".

        Chính ở Muy-ních Hít-le đã thành lập đảng riêng của y và chuẩn bị cuộc phiêu lưu - cướp chính quyền ở Ba-va-ri.

        Cuộc chỉnh biến không thành. Cuộc "khởi nghĩa" bị thất bại. Chính phủ địa phương Ba-va-ri bắt nhóm phiêu lưu của y và bỏ tù cả Hít-le tại nhà tù ở Lan-xbéc-gơ.

        "Tôi nhận được lệnh, - Rát-ten-hu-be viết tiếp, -  không được đánh đập tra tấn người bị giam bằng cách của cảnh sát mà phải bảo vệ và dành cho ông ta được thoải mái đi lại trong khuôn khổ khu vườn nhà giam. Những người cùng hội cùng thuyền với ông ta được tự do ra vào tiếp xúc với ông ta ngay trong phòng giam và phòng này có cảm giác như là một phòng khách sang trọng của một chính khách chứ không phải là phòng giam của một kẻ tội phạm, ông ta được cấp một máy chữ và cô thư ký đánh máy Héc-ca. Với sư giúp đỡ của cô ta, ông ta đã hoàn thành, cuốn sách "Đời tôi".

        Cuốn "Đời tôi" về sau được coi như cuốn cương lĩnh của chủ nghĩa quốc xã và "kinh thánh của mọi gia đình Đức".

        Trong cuốn "kinh thánh" này người Đức được coi là chủng tộc "thượng đẳng", được kêu gọi phải nắm lấy "toàn bộ thế giới" thống trị cả hoàn cầu. Cái đối tượng đầu tiên và trước hết mà "dân tộc thượng đẳng Đức có quyền thống trị" này là nước Nga...

        Nhưng đó là chuyện của thời đã qua. Còn bây giờ là năm 1933. Ở Các-đen-hốp lại diễn ra cuộc gặp gỡ thú vị đầy giật gân của hai con người trước đây đã từng gặp nhau không ít nhưng trong hoàn cảnh hoàn toàn ưái ngược - một tên cai tù và kẻ bị tù.

        Giờ đây không phải là Rát-ten-hu-be tiếp Hít-le như con người trước đây ông ta "giám sát" mà là đến để quỳ gối trước vị quốc trưởng mới của ông ta. Hít-le đến khách sạn bằng xe riêng và đi giữa những hàng bảo vệ SS hùng hổ.

[Giangtvx]

        Tất cả những gì đã từng xảy ra trước đây giờ hầu như không còn lưu lại dấu vết gì nữa và Hít-le bay giờ có vẻ như là một Hít-le khác. Hít-le "mới" đã được thay đổi bởi bức tường quyền hành vô hạn. Hình ảnh Hít-le đã xua tan ngay những tưởng tượng và hình dung của Rát- ten-hu-be qua sự tuyên truyền mạnh mẽ của bọn quốc xã đã nắm quyền trong tay. Điều này được thể hiện rõ trong câu chuyện giữa hai con người này.

        "Câu chuyện của chúng tôi không có gì sâu sắc. Ông ta chỉ hỏi loanh quanh về tình hình dân chúng Béc-lin, về chương trình nhà hát và qua chén trà tôi thấy rõ thái độ khoan dung và tin tưởng của quốc trưởng đối với tôi. Nghe nói, ông ta có tài gây thiện cảm đối với người khác và thú thực tôi cũng thấy có thiện cảm ngay với ông ta".

        "Con người trước đây bị coi là nhỏ nhen giờ bỗng trở thành con người vĩ đại. Con người trước dây không hề gây được một niềm tin nhỏ nhoi nào, giờ đây thậm chí được sùng kính, được biết ơn. Và tất cả những gì trước đây trong ông ta bị coi là kích động, phô trương thì giờ đây được coi là anh hùng, là rất quan trọng".

        "Đối với tôi, Hít-le là một "ngươi siêu phàm", một người hùng dũng như mẫu của cơ quan tuyên truyền quốc xã vẽ nên... Tất cả mọi cái trong ông ta đối với tôi đều có ý nghĩa cả... Tôi thầm nghĩ và cảm thấy hạnh phúc, vững tin và thỏa mãn cho rằng con người đó xứng đáng với bộ mặt của một quốc trưởng. Thậm chí bộ ria xén gọn, mái tóc cắt ngắn rẽ ngôi cân đối, một mái hơi phủ xuống chiếc trán phẳng cũng làm cho tôi thấy hãnh diện và gây được sự kính trọng đối với những ai được tiếp xúc với con người ấy.

        Sự thay đổi nhanh chóng tính cách, dáng điệu gây ấn tượng cùng những cái khoát tay dứt khoát, giọng nói the thé sắc sảo với những lời kêu gào mạnh mẽ đều làm cho tôi ngạc nhiên thực sự, khiến tôi tự nguyện nhận thấy trong ông ta là một "con người xuất chúng, siêu phàm".

        Đó mới là "quốc trưởng của tôi" và tôi tự hào là ông ta đã đánh giá đúng tôi, dùng tôi như một người gần gũi nhất đối với ông ta.

        Trong cái bản tự khai này của mình, Rát-ten-hu-be không nêu ra vấn đề mà chính y cần giải đáp là trước đây y đã coi Hít-le là một kẻ nguy hiểm, một con rối chính trị nguy hiểm thế mà bây giờ lại là "đấng thượng đế" của y. Nhưng chúng ta có đầy đủ quyền để nói thay cho y rằng y là còn người chỉ biết phục tùng, chỉ biết nhìn vào sự kiện hiện tại và những con người con mắt của một kẻ chịu khuất phục quyền hành. Chính vì thế mà trước đây y đã theo dõi sát sao Hít-le, miêu tả hắn như một kẻ phiêu lưu, ích kỷ và phô trương. Thế nhưng giờ đây, Hít-le lại chính là chính quyền. Và mặc dầu Rát-ten-hu-be, thậm chí vẫn muốn giữ quan điểm riêng của mình vơi con người đó nhưng không phải phút chốc có thể nhắm mắt làm ngơ được.

        Nhưng có một mặt khác của vấn để đáng để chúng ta chú ý hơn.

        Rát-ten-hu-be có đầy đủ lý do để sợ hãi trước cuộc gặp gỡ với Hít-le "Tôi sợ. Tôi sợ quốc trường sẽ không hài lòng lắm khi nhớ lại những sự kiện trước đây khi thấy tôi vì chính tôi là người sẽ gợi lại những kỷ niệm đó. Nhưng ông Him-le đã an ủi tôi và nói rằng, mặc dầu biết tôi nhưng ông ta vẫn đồng ý chấp nhận đề bạt tôi vào cái chức vụ này".

        Và dầu sao, Rát-ten-hu-be cũng cảm thấy căng thẳng chờ đợi cuộc ra mắt này, lo lắng sư xuất hiện của Hít-le. Còn phải nói gì hơn nữa! Bởi vì y chính là viên sĩ quan canh sát đã đích thân theo dõi Hít-le từ những ngày ở Muy-ních. Vì y chính là tên giám thị nhà tù, còn Hít-le là kẻ tù nhân.

        Rát-ten-hu-be cũng không nêu lên vấn đề là tại sao Hít-le lại tin tưởng và giao phó số mệnh cuộc đời mình cho y bảo vệ. Và tại sao chính sự lựa chọn này lại được giao cho chính ngay y ? Tại sao Hít-le không chọn một người nào đó trong so những "chiến hữu" thân cận của mình ở Muy-ních ?

        Và cái phút chờ đợi căng thẳng đã chấm dứt khi Hít-le xuất hiện ở phòng chờ của khách sạn, viên sĩ quan tùy từng liền giới thiệu Rất-ten-hu-be với y, "Hít-le đã bắt tay tôi khá niềm nở và nói: "Tôi tin rằng ông cũng sẽ phục vụ tôi đắc lực như trước đây đã phục vụ chính phủ Bác-va-xcờ". Ông nói những lời này không có vẻ châm biếm gì cả và tôi hiểu ngay rằng tôi chẳng còn có gì phải lo lắng vô ích nữa".

        Rát-ten-hu-be cảm thấy hoan hỉ trước việc được phục vụ một "chính quyền bạo lực" mới. Y cũng hoan hỉ vì sẽ có dịp được thi thố vô hạn lòng trung thành của mình đối với việc đàn áp hoặc cứu vớt nhưng con ngưới dưới quyền y.