Chuyến bay giành tự do

[Giangtvx]

        Một người Pháp làm trường nhà  ¹đã nghe thấy câu đối đáp giữa Cơ-ri-vô-nô-gốp với tên phiên dịch. Do đó, anh đã được bắt liên lạc với tổ chức bí mật của những người cộng sản Pháp. Một thời gian sau, tổ chức bí mật đã tim cách chuyển được người sĩ quan xô-viết này từ nhà giam trừng phạt đến nhà giam chung. Cơ-ri-vô-nô-gồp bắt đầu làm việc ở công trường làm đá. Ở đây, anh đã quen với Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp. Vài tháng sau họ bị điều ra hòn đảo U-giê-đôm cùng với một bộ phận lớn tù binh.

        Trong "đội phi hành" cần phải chọn lựa được những người cứng rắn, dũng cảm, đủ sức đương đầu được với mọi thử thách, Đê-va-ta-ép cũng đã quen với Pi-ô-tơ-rơ Cu-tê-rơ- ghin, một người cao lớn, tầm vóc rắn chắc, sinh trưởng ở Xi-bê-ri. Pi-ô-tơ-rơ không những gan dạ, kiên quyết mà còn là một đồng chí tốt, hiền hậu, có tấm lòng vị tha, Mi-khai đã thầy rõ điều này vào dịp các tù binh phải mang các vật ngụy trang ra trường bay. Vác nặng quá, Đê-va-ta-ép phải khó nhọc lắm mới đi được trên con đường phù tuyết ẩm, Đôi giầy gỗ đã bị trượt, Anh bị xảy chân xuýt ngã, Lúc đó Pi-ô-tơ-rơ Cu- tê-rơ-ghin đã kịp tới giúp đỡ Mi-khai. Đê-va-ta-ép nghĩ: "Chúng minh cần phải có người hiệp sĩ này!", Trong lúc tâm sự với Cu-te-rơ-ghin, anh đã cho đồng chí Xi-bê-ri này biết kế hoạch vượt ngục, Cu-te-rơ-ghin không cần suy nghĩ đắn đo đã nhận sẽ giúp Mi-khai mọi sự.

        Trong đội dũng cảm này còn có cả Vô-lô-đi-a Nem-tren-cô mới 19 tuổi, I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp biết rõ anh chàng người Bi-ê-lô-rút-xi này, đã giới thiệu với Mi-khai, I-van và Vô-lô- đi-a đã sống cùng với nhau hai năm ở trên đảo. Bọn phát-xít đã xua đuổi Vô-lô-đi-a từ làng quê của anh ở gần Gô-men sang Đức. Trong khi tra tấn, tụi Ghét-ta-pô đã đánh dập mắt bên trái của anh, Mặt anh bị biến dạng đi.

        Những bạn tù do Đê-va-ta-ép chọn vào đội của mình đã từng nhiều lần vượt ngục. Chính vì tội đó họ mới đưa ra Xơ- vi-nê-mun-đê, Mi-khai E-mét-xơ cũng ở trong số đó, Trước khi bị bắt, anh là chính trị viên một đội du kích ở U-cơ-ren. Cùng với các lực lượng nhân dân căm thù bọn phát-xít, anh đã làm trật bánh nhiều đoàn xe lừa Đức, phá sập nhiều cầu xe lửa, Một lần, ở làng Cơ-rát-xnô Giơ-na-mê-nốc gần Đơ-nhi- ép-pơ-rô-nê-tơ-rốp-xky, đội du kích do Mi-khai E-mét-xơ dẫn đầu đang đêm đã tấn công vào bọn lính áp giải và giải phóng được cho mấy trăm chiến sĩ và sĩ quan xô-viết bị chúng đưa sang Đức.

        Mùa đông năm 1942, bộ tư lệnh Đức đã phải cử một đơn vị tiễu phạt đi càn quét du kích. Vòng vây của đích xiết chặt. Từ chỗ bị vây đến trận tuyến khoảng chừng hai trăm năm mươi cây số. Không có chỗ nào ẩn nấp được vì chung quanh thảo nguyên đã bị phủ tuyết. Đến con chim đậu trên tuyết cũng nhìn thấy nữa là cả một đội du kích. Các chiến sĩ du kích đã chiến đấu đến khả năng cuối cùng. Lực lượng của họ mỗi ngày một ít đi. Vì vậy ban chỉ huy đã quyết định cử riêng một bộ phận nhỏ vượt vòng vây từ đây tới Xum-si-na để bắt liên lạc với đội du kích của I-xi-do Cốp-pác đang hoạt động ở khu vực Pu-ti-vơ-lơ.

        Bộ phận này đã đi suốt hai ngày hai đêm qua thảo nguyên bão tuyết. Mi-khai E-mét-xơ đã bị tê cóng tất cả chân tay vào đúng lúc đội quân tiễu phạt của địch đuổi đánh và anh đã bị bắt làm tù binh. Bọn phát-xít đã giải anh đi hết trại giam này đến trại giam khác. Nhưng không bao giờ anh rời bỏ ý định vượt ngục. Lần vượt ngục đầu tiên của anh là ở gần Béc-lanh, khi anh cùng với các bạn tù khác phải đi sửa đường. Nhưng, cực thay, con đường xuyên qua đất Đức đó lại không đưa anh về được tới quê hương. Mi-khai E-mét-xơ đã bị bắt và bị đóng gông sắt giải đi Giác-xen-hao-den.

        Sau khi đến đây, anh lại bị giải đi cùng với những người tù khác tói một trại giam ở gần thành phố Ô-ra-ni-en-buốc để dọn dẹp thành phố sau mỗi lẩn bị ném bom. Một lần, thừa dịp này E-mét-xơ đã nấp vào một cái hẩm nhà đổ nát, mặc vào người bộ quẩn áo thường phục vừa mới kiếm được trong cảnh hỗn loạn rồi đi ra phố lúc ban đêm.

        E-mét-xơ cứ thế đi miết về phía đông. Tới một thành phố khác, anh gặp một người con gái U-cơ-ren bị bọn phát- xít bắt đưa sang Đức. Bị rơi vào cảnh nô lệ, cô gái này đã nhiều lần định tự vẫn đề thoát kiếp tôi đòi. Cô đã lầy trộm chủ nhà, cho người bạn đồng hương ăn no bánh mì với dầu thảo mộc rồi quyết tâm theo anh chạy trốn về Tổ quốc.

-------------------
        1. Trong mỗi nhà giam, có một người tù được chỉ định làm trưởng nhà để tiện giao dịch với bọn Đức.

[Giangtvx]

        Hai người đã tránh bọn lính gác, lọt được vào sân ga rồi leo lên một toa xe, chui vào trong tấm bạt có in đấu hiệu chữ thập ngoặc¹theo đoàn xe lửa quân sự đi sang mặt trận phía đông... Trong tầm bạt này là các khẩu pháo. Hai người chạy trốn đã bí mật vượt qua được một nửa nước Đức, nhưng đến một nhà ga kia thì bị phát hiện. Thế là lại tù! Lại trở về cuộc sống tôi đòi đáng nguyền rủa ! Mi-khai E-mét-xơ bị giải đi Xơ-vi-nê-mun-đê. Nhưng đến đấy anh vẫn còn hy vọng vượt ngục. Do đó anh đã nhanh chóng kết hợp với Đê-va-ta- ép và các bạn của Đê-va-ta-ép.

        Còn Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lổp thì cũng đã từng vượt ngục hai lần trước khi bị giải đến Xơ-vi-nê-mun-đê và đều bị thất bại. Càng thân với Xô-cô-lốp, Mi-khai Đê-va-ta-ép càng tin chắc rắng con người này bao giờ cũng sẵn sàng vượt mọi khó khăn để giành tự do.

        Cùng làm một kíp lao công với Đê-va-ta-ép còn có Phê- đô A-đa-mốp người vùng Rô-xtốp, hồi trước chiến tranh lái xe hơi. Xô-cô-lốp đã thổ lộ cho A-đa-mốp biết kế hoạch vượt ngục vì anh hiểu rõ con người đầy nghị lực này. Cuộc đời của chiến sĩ A-đa-mốp đã trải qua rất nhiều bước gian truân. Mùa hè năm 1942 anh bị rơi vào nanh vuốt địch trong trận chiền đấu ờ gần Khác-cốp. Anh đã phải chịu đựng những đòn tra tấn, những lời nhạo báng, đói khát, làm việc kiệt sức. Nhưng chưa tới đầu năm 1943 anh đã vượt ngục thành công, rồi lại tiến ra mặt trận. Thỉnh thoảng, anh lại đi trinh sát ở vùng hậu địch. Nhưng rồi anh lại bị bắt làm tù binh lần thứ hai. Đến lẩn này thì bọn Ghét-ta-pô đã giam chặt con người bất khuất đó vào trại tập trung Búc-khen-van rồi ít lâu sau lại giải anh đến đảo U-giê-đôm. Người lái xe của nông trường cũng đã chịu đựng tất cả mọi cảnh trong tù. Lòng yêu Tổ quốc và lòng khao khát tự do đã đem sức lực đến cho anh và kêu gọi anh lập những kỳ công mới.

        Trong khi gặp gỡ các bạn, Đê-va-ta-ép đã thảo luận tỉ mỉ với họ kế hoạch chiếm lấy máy bay. Vấn đề là cẩn phải chuyển được ra làm việc tại một kíp lao công ở trường bay. Hiện nay mới chỉ có một mình Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp được làm việc trong kíp này.

        Một sự may mắn kỳ lạ là chính tên SS Éc-vin làm trưởng khối, đã giúp họ thực hiện được ý định. Câu chuyện như sau: một lần tên Éc-vin nhận của tên lính bảo vệ chiếc vòng vàng đề gắn thêm vào đó viên ngọc đỏ. Tên trưởng khối này đã cất chiếc vòng đó vào một chiếc tù con ở đầu giường, nghĩ rằng không một ai trong số tù nhân dám lây trộm. Nhưng chiếc vòng đã bi mất. Ai đã ăn cắp?

        Theo lệnh tên Éc-vin, tất cả tù nhân đã phải cởi trần truồng và lộn tất cả túi quần áo rách rưới ra để khám. Nhưng vẫn không có kết quả. Bọn Đức liền bắt đầu khám đến những người bị giam trong trại tập trung về tội hình. Chúng đã nhanh chóng tìm thấy vật bị mất trong túi tên Ca-pô, tức là tên trưởng kíp lao công làm việc tại trường bay, một tên mà các tù nhân thường ám chỉ là "Di-gan"¹. Bọn ss đã xông vào tên "kẻ cắp" này, đánh nó một trận nhừ tử đến nỗi nó không sống nổi tới giò điểm danh buổi tối nữa.

        Trong khi đội lao công ờ trường bay khuyết trưởng kíp, Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp đã tạm thời được giữ chức vụ đó vì anh biết ít nhiều tiếng Đức.

        Hi vọng của I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp vào việc "đề bạt" đồng chí mình đã thực hiện được: bọn Hít-le, sau thời kỳ tổng động viên đã tuyển lựa các tù nhân để tự giám sát lấy nhau trong trại giam.

        "Tên Ca-pô mới"³đã khéo léo báo cáo với trưởng khối về việc đưa người đi làm. Anh đã nhận được nhiệm vụ và đã làm tròn mọi chức trách, chủ yếu là đã chuyển được Mi-khai Đê-va-ta-ép và Vơ-la-đi-mia Nem-tren-cô sang làm việc ở kíp của anh. Thật ra thì việc chuyển người từ nơi này sang nơi khác cũng có nhiều mạo hiểm vì bọn Đức có thể nghi ngờ. Ví dụ như I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp đang, làm thợ nguội trong nhà đã thỏa thuận đi làm nhiệm vụ nặng nhọc ở trường bay và do đó đã làm cho một vài người tù phải ngạc nhiên. Rồi ít lâu sau Pi-ô-tơ-rơ Cu-te-rơ-ghin và Mi-khai E-mét-xơ cũng tìm được cách chuyển được sang kíp lao công ở trường bay.

        Nhiều người trong "đội phi hành" đã bị bọn phát-xít bắt giam hàng mấy năm nay rồi. Được cùng ở một chỗ với nhau, các bạn đã hồi hộp nghe Mi-khai Đê-va-ta-ép kể chuyện Tồ quốc, chuyện các trận chiến đấu tiến công của quân đội xô-viết. Ngay cả đây, tại trường bay Pê-ê-nê-mun-đê này cũng thấy rõ quân đội xô-viết đang đánh địch những đòn dữ dội. Các máy bay xô-viết đến ném bom hòn đảo U-giê-đôm mỗi ngày một nhiều. Sau mỗi cuộc "viếng thăm" đó, đường băng cất cánh và hạ cánh ở trường bay trên đảo lại xuất hiện nhiều hố bom. Các tù binh đã phải lấy đất lấp những hố đó và phủ xi măng lên trên, và ở đây, sau lớp hàng rào dây thép gai, vẫn vẳng đến những tin tức cho biết các đơn vị xô-viết đang chiến đấu thắng lợi trên đất Đức. Các tin tức đó đã khích lệ những người tù, bồi bổ sức lực cho họ.

--------------------
        1. Dấu hiệu của bọn phát-xít Đức.
 
        2. Tên một dân tộc trước kia nghèo đói thường đi hát rong và chữa thuốc, bị các dân tộc khác khinh ghét cho là hay lừa đảo và hay ăn cắp.
 
        3. Nguyên văn: họ. Người châu Ẳu thưò’ng gọi nhau bằng họ.

[Giangtvx]

        Đê-va-ta-ép vẫn thường phải trả lời nhiều câu hỏi của các bạn. Vô-lô-đi-a Nem-tren-cô đã hỏi anh khá lâu về các quân hàm kiểu mới, bắt đầu ban hành trong quân đội xô-viết hồi đầu năm 1943, Pi-ô-tơ-rô Cu-te-rơ-ghin hỏi về nhà máy luyện kim Cu-dơ-nét-scơ là nơi mình đã từng làm việc hồi trước chiến tranh. Mi-khai vui mừng nhận thấy rằng sau mỗi lần trò chuyện như vậy, "đội phi hành" của anh càng đoàn kết hơn, vững mạnh hơn.

        Mọi người trong đội cũng đã chuẩn bị cả các vũ khí để tần công đội lính bảo vệ. Thật là loại vũ khí khác thường: I-van Cơri-vô-nô-gốp kiếm được một cái chìa khóa sắt tương đối nặng có vòng ở phía tay cầm, Pi-ô-tơ-rơ Cu-te-rơ-ghin có một cục sắt nhặt được ở trường bay và một đồng chí khác thì lượm được một hòn đá.

        Những người tham dự vào cuộc vượt ngục sắp tới không khỏi lo lắng về sức khỏe của người phi công là Mi khai đã bị kiệt sức rất nhiều. Xương bả vai của anh nhô cả lên dưới lớp giấy lót trong áo kẻ dọc, còn đôi gò má thì gồ lên trên bộ mặt vàng ệnh. Họ bảo nhau:

        - Liệu anh chàng ốm yếu này có thể lái được máy bay không, nhất là máy bay Đức mà anh ta chưa hề bay lần nào ?

        Đề có thể nâng đỡ người phi công một phần, họ đã tấm bổ cho anh bằng cách chia sẻ những mẩu thức ăn nhỏ xíu của họ, riêng I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp đã nhiều lần đưa cho Mi-khai cả bát cháo loãng của mình. Còn anh thì chờ đền lúc đã chia súp cù cải cho tù hết nhẵn đền tận đáy chảo rồi mới tình nguyện xin đi rửa chảo để vét nốt chỗ cặn còn lại.

        Mi-khai đã trầm ngâm suy tính nhiều về chuyến bay sắp tới, bởi vì cần phải dự tính sớm mọi việc. Khi có thời cơ hoạt động thì thắng lợi có thề giải quyết từng phút. Cần phải hành động chắc chắn, mà muốn vậy thi cần phải dự kiến thật đầy đủ. Thực hiện chuyến bay này rất khó. Anh là phi công khu trục, nhưng lại phải lái máy bay ném bom của địch mà anh mới chỉ nhìn qua trong lúc chiến đấu trên không với bọn phát-xít, cơ cấu của nó thế nào anh chưa rõ. Những lúc chiến đấu anh vẫn tìm chỗ phạm của loại máy bay "Hanh-ken" này để cố hạ được nó ngay từ vòng đầu. Còn ở đây thì lại phải lập tức cất cánh ngay bằng chiếc máy bay đó, bất cứ trở ngại nào cũng có thể nguy hại tới tính mệnh¹.

        Mi-khai đã hồi hộp khi nghĩ đền vần đề chọn hướng bay nào tốt hơn cả: bay trên đất liền hay bay qua bể ? Anh nhủ thầm: "Nèu mình bay theo con đường thứ nhất thì chẳc chẵn sẽ bị đội cao xạ của phát-xít bắn. Không được! Tốt nhất là bay trên mặt biển về phía bán đảo Xcan-đi-na-vo'' rồi mới rẽ về hướng đông...".

        Mi-khai bắt đẩu tận đụng mọi khả năng nhỏ nhất để nhìn vào buồng lái của máy bay Đức, để tìm hiểu cách mở máy như thế nào. Thật ra, không phải lúc nào cũng nhìn vào đó được. Kíp lao công làm việc ở trường bay dưới sự giám sát của bọn lính áp giải, chúng nó không cho phép tù đwan gần các máy bay.

        Đê-va-ta-ép bèn tim cách khác. Anh đã thu thập các bảng thiết kế máy móc của máy bay ném bom bị rơi vãi ngồn ngang ở trường bay sau mỗi lần có máy bay xô - viết đến bắn phá. Nhưng, muốn thu được những bảng chỉ dẫn của các máy bay ném bom bị phá hủy, cũng phải dùng đến mưu mẹo. Thường thường, trong lúc làm việc ở trường bay, Mi-khai đã báo cáo với tên lính áp giải, xin đi ngoài. Sau khi được phép, anh đã chạy về phía các máy bay bị phá hùy, bí mật lượm lấy những bảng chỉ dẫn cần thiết. Anh đã giấu diếm nó về nhà ngủ, nghiên cứu kỹ càng, và Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp đã dịch những lời chỉ dẫn trên tấm bảng đó ra tiếng Nga cho anh.

        Trong lúc dọn tuyết trên các máy bay, Mi-khai đã không bỏ lỡ dịp để nhòm trộm vào các buồng lái. Một lần, anh đã quan sát được tên phi công Đức lúc nó mở máy, tắt máy. Mi- khai chỉ cần được nhìn và nhớ lấy những hoạt động của máy bay sau khi mở máy. Tất nhiên, nếu tên lính áp giải nhìn thấy bất cứ người tù nào ở phía cánh máy bay, nó sẽ lập tửc lấy báng súng xua đuổi đi ngay.

        Nhiều lần Mi-khai đã cùng với các bạn mưu thực hiện kế hoạch vượt ngục của mình. Có buổi, kíp lao công trong đó có Đê-va-ta-ép được lệnh ngụy trang chiếc máy bay vận tải. Mi-khai nhin thấy các động cơ máy bay đang hoạt động. Anh liền rẽ vào phía cánh máy bay và chuẩn bị ra hiệu lệnh tấn công cho các bạn. Nhưng máy bay lại nhanh chóng tắt động cơ ngay.

------------------
        1. Nguyên văn: sẽ trị giá bằng cuộc sống.

[Giangtvx]

        Một lần khác, kíp lao công lại được lệnh đi ngụy trang chiếc máy bay "Hanh-ken 111". Mi-khai Đê-va-ta-ép định tận dụng dịp này đề chiếm lấy máy bay. Anh đã nhìn thấy rõ chiếc xe hơi chở dầu xăng tiến lại gần chiếc máy bay ném bom. Sau khi máy bay được bơm dầu xăng các động cơ bắt đầu hoạt động. Những người bạn tù đã ước định sẵn với nhau là sẽ chờ hiệu lệnh của Đê-va-ta-ép đề tấn công. Pi-ô-tơ-rơ Cu-te- rơ-ghin đã đến cạnh tên lính áp giải. Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp chuản bị tấn công tên đốc công, Vơ-la-đi-mia Nem-tren-cô chuẩn bi tấn công tên lái xe. Còn tên phi công Đức thì sẽ do Mi-khai Đê-va-ta-ép và I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp trừng trị. Hai người đã lẻn vào phía cửa máy bay, đinh bí mật lọt vào buồng lái không cho tên phi công biết. Nhưng giữa lúc đó thì một tù binh trong kíp lao công không được liên hệ với kế hoạch vượt ngục đã phát hoảng. Anh chàng trẻ tuổi này khẽ kêu lên:

        - Lẻn vào đấy làm gì ? Bọn Đức nhìn thầy, nó bắn chết hết cả bây giờ!

        Cơ-ri-vô-nô-gốp vội lấy chân gạt anh ta ra. Anh chàng thanh niên sợ tái cả mặt lại. Anh ta vội kéo chân Mi-khai, làm bọn Hít-le chú ý đến. Tên đốc công nghe thầy tiếng động vội chạy đến nhòm vào buồng lái...

        Thời cơ thích hợp để chiếm lấy máy bay đã bị bỏ lỡ. Đê-va-ta-ép đã kịp thời nhảy xuống đất, đau đớn xua tay ra hiệu cho các bạn...

        Sau đó, họ còn mưu chiếm lấy máy bay ném bom của Đức một lần nữa. Chiếc máy bay này đậu ở tận cùng trường bay, gần biển. Kíp lao công được lệnh tháo lưới ngụy trang trên máy bay ra và cất nó vào trong buồng lái. Đê-va-ta-ép đoán rằng như vậy là bọn chúng muốn chuyển máy bay sang đỗ ở chỗ khác. Một lát sau, có hai tên phi công đi xe hơi đến. Chúng mở động cơ máy bay và bắt đẩu thử máy trong buồng lái.   

        Một lần nữa, kíp lao công trường bay lại chuẩn bị tấn công. Đê-va-ta-ép đã lọt vào trong máy bay đề cất lưới ngụy trang. Theo sau anh có Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lổp, Pi-ô-tơ-rơ Cu-te-rơ-ghin và Vơ-la-đi-mia Nem-tren-cô. Họ làm ra vẻ cùng giúp nhau khiêng lưới ngụy trang. Còn Cơ-ri-vô-nô-gốp trong lúc đó thì dửng canh gần chiếc xe hơi. Không nén được sự hồi hộp, anh đã nắm chặt lấy chiếc khóa sắt, sẵn sàng bí mật choảng vảo đầu tên lái xe. Mi-khai E-mét-xơ đứng bên cạnh sẽ phải trừng trị tên lính áp giải.

        Tình hình mỗi lúc một căng thẳng, Cơ-ri-vô-nô-gốp khỏng rời mắt khỏi buồng lái máy bay, đợi chờ từng phút một cuộc tấn công. Nhưng việc đó đã không xảy ra, vì chỉ một lát sau máy bay đã tắt máy. Mi-khai vừa nhảy xuồng đất, Cơ-ri-vô-nô-gốp đã chạy lại phía anh, hỏi:

        - Tại sao không bắt đầu đi?

        Đê-va-ta-ép giải thích rằng không thể bay được vì phía trước máy bay có một đống tuyết cao như núi. Muốn dọn nó đi phải mất nhiều thời gian. Chung quanh là bọn lính Đức. Nghe thấy động chúng có thể chạy vội đến máy bay luôn.

        Những thất bại liên tiếp đó đã buộc Mi-khai Đê-va-ta- ép phải tìm tất cả mọi khả năng mới đề vượt ngục. Các bạn anh cũng đã định tâm phải địch vận một tên lính áp giải để được sự giúp đỡ. Trên hòn đảo U-giê-đôm này có một người lính Đức trước kia phục vụ trong phân đội cao xạ pháo rồi sau đó được điều động vào lính bảo vệ thay cho một tên ss phải ra mặt trận. Người lính cao và gầy này không bao giờ đánh đập các tù binh và có khi còn mang bánh mì ở nhà đến chia cho những người tù đã quá kiệt sức.

        Anh ta thường nói với các tù binh:

        - Các đồng chí chí còn bị hành hạ ít lâu nữa thôi. Sắp hết đời nước Đức phát-xít rồi.

        Chỉ vẻn vẹn cổ hai tiếng "đổng chí" thôi, nhưng nó đã nâng cao tinh thần những người tù biết mấy! Họ thấy rằng giữa đám lính Đức cũng có người lương thiện. Những người tù không biết họ tên người lính Đức này, họ chỉ nói với #nhau một cách đơn giản rằng đó là anh "đồng chí". Những lúc riêng lẻ với nhau không có bọn Ghét-ta-pô đến gần, anh lính Đức này đã chuyện trò với các tù binh xô-viết, hỏi họ về Mạc-tư-khoa, về nhân dân Nga.

        Những người tù càng có thêm thiện cảm với anh lính "đồng chí" khi được biết anh đã từ chối không chịu vào đội SS. Vì thế mà anh đã bỊ phạt giam một tháng vào ngục tối.

        Sau khi biết rõ như vậy, Mi-khai Đê-va-ta-ép đã bảo Cơ-ri-vô-nô-gốp đề nghị anh "đồng chí" giúp đỡ.

        - Cậu hãy bảo anh ta đưa chúng mình lên máy bay rồi cùng bay đi với nhau.

        Đề nghị này thật là hay nhưng cũng nhiều mạo hiềm. Để cho toàn đội đang chuẩn bị vượt ngục khỏi bị lộ, I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp đã định bụng chỉ nói chuyện tay đôi với anh "đồng chí" thôi và trong trường hợp bị lộ sẽ chịu tội một mình. Như vậy chỉ phải hy sinh có một người.   ^

        Chọn được lúc thuận lợi, I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp đã nói chuyện với anh "đổng chí" bằng một thứ tièng Đức phát âm sai, đề nghị anh cùng bay đi Liên-xô:

        - Chỉ hai ba tiếng đổng hồ là đến chỗ chúng tôi thôi. Tôi cam đoan rằng anh sẽ được tuyệt đối an toàn.

        Trên gương mạt người lính Đức nở một nụ cười: .

        - Ổ, Liên bang xô-viết! Được sang đấy, thật là ước mơ của tôi...

        Nhưng anh lại buồn rầu nói tiếp luôn:

        - Tôi không thể cùng bay đi với các anh được. Gia đình tôi đông người: bốn con, bố, mẹ, vợ. Chúng nó sẽ tiêu diệt hết mất. Các anh hãy kiên nhẫn. Hít-le sắp hết đời rồi!

[Giangtvx]

        Nhưng các bạn tù không thể kiên nhẫn được. Họ đã làm mọi cách để nhanh chóng thoát khỏi trại tập trung mun-đê.

        Một lần có một chuyện bất ngờ đã xảy ra xuýt nữa tan vỡ mọi việc. Lúc đó vào buổi tối, trong nhà gỗ có một tên nào đó đã nói:

        - Ôi chao! Tổ quốc! Lũ học trò con gái vẫn phải luận về cái đề tài đó. Còn đối với tớ thi cứ chỗ nào tí ti tiền, tí ti rượu và các thứ khác thì đó là Tổ quốc rồi.

        Căm phẫn vì những lời nói ba hoa đó, Mi-khai đã nhảy bổ về phía tên vô lại đó và cho nó một cú đấm vào cằm. Tên này bị tóe máu, kêu ầm lên. Bọn Hít-le chạy ngay đến nhà ngủ. Sau khi đã nghe tên bị đánh báo cáo, chúng liền kết tội Đê- va-ta-ép một cái án gọi là "mười ngày sống". Tức là suốt trong mười ngày đó, ngày nào người tù cũng bị đánh đập, hành hạ. Sau thời gian này, ít người còn sống được... Mỗi buổi sớm khi mới bắt đầu thức dậy đề đi làm, Đê-va-ta-ép lại bị chúng đánh đập tàn nhẫn. Buổi tối, khi trở về nhà gỗ anh lại bị bọn phát-xít đem ra làm trò cười và đánh đập.

        Các bạn Mi-khai đã phải vất vả chườm cho anh đề cứu sống anh. Dường như không còn hy vọng nghĩ đền chuyện vượt ngục được nữa, bởi vì Mi-khai phải khổ nhọc lắm mới cử động được. Nhưng ý chí và tinh thần kiên cường đã giúp anh giữ được bình tĩnh. Anh đã khắc phục được đau đớn và vẫn tiếp tục đi làm...

        ... Mấy ngày liền tuyết rơi liên tiếp. Rồi bỗng bất ngờ xuất hiện một buổi sớm trời quang mây tạnh hiếm có. Kíp lao công ở trường bay được cử đi dọn tuyết trên đường băng cất cánh và hạ cánh.

        Đê-va-ta-ép tụ tập các bạn vào trong phòng rửa mặt và bảo anh em rằng:

        - Nhất định ngày hôm nay phải bay đi không thì chẳng còn bao giờ nữa!
Những lời đó nói vang lên như một mệnh lệnh. Sớm hôm đó họ đã làm việc cẩn thận để bọn lính bảo vệ khỏi để ý. Đê-va-ta-ép không rời mắt khỏi chiếc máy bay mới, hai động cơ, kiểu "Hanh-ken III" thuộc loại ném bom. Người phi công đã nhìn thầy nó được bơm xăng và hâm nóng động cơ lên như thế nào. Điểu đó có nghĩa là máy bay đã chuẩn bị để sẵn sàng cất cánh.

        Đã gần đền buổi trưa. Đội bảo vệ phải đi ăn cơm. Đê- va-ta-ép đã quyết định lợi dụng lúc đó để đoạt lấy máy bay. Anh ra hiệu cho các bạn sẵn sàng. Nhưng có một người trong bọn hỏi lại:

        - Có thể hoãn cuộc vượt ngục không?

        - Không, hôm nay nhất định chúng ta phải bay đi - Đê-va-ta-ép rắn rỏi trả lời.

        Theo lời dặn của anh, Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp đã nói với tên lính áp giải rằng: tên đốc công - không hiểu tại sao hôm đó lại không đi làm - ngày hôm qua đã dặn kíp lao công phải đi dọn hầm chứa vũ khí bị máy bay xô-viết đến bắn phá. Tên lính áp giải chửi đổng một hổi rồi cũng dẫn tù đi làm.

        Khi toàn kíp vừa chui vào hầm vũ khí, Cơ-ri-vô-nô-gốp theo kế hoạch định trước đã đứng ngay phía sau tên lính áp giải. "Liệu Đê-va-ta-ép có biết lái máy bay lạ không ? Và tất cả máy móc trên máy bay liệu có tốt không ?". Những ý nghĩ xao xuyến đó vụt xuất hiện trong óc Cơ-ri-vô-nô-gốp. Do đó, trong khi giơ cái khóa sắt nặng lên đẩu tên lính áp giải, anh vẫn còn đưa mắt nhìn Mi-khai. Người phi công đã bình tĩnh gật đầu khẳng định.

        Tên lính áp giải đã bị giết. Một vài người tù không được biết kè hoạch vượt ngục đã sợ hãi chạy tán loạn. Giữa lúc đó bỗng có tiếng nói rắn rồi của Cơ-ri-vô-nô-gốp vang lên:

        - Các cậu ơi, cứ bình tĩnh. Mi-khai là phi công. Bây giờ chúng ta bay về Tồ quốc.

        Xác tên lính ảp giải đã nhanh chóng bi phù kín bằng tuyết. Lúc đó, Đê-va-ta-ép và Xô-cô-lồp đã ở trên máy bay. Theo hiệu lệnh'của hai anh, những người còn lại đã ra khỏi hầm chứa vũ khí đề những tên lính Đức ở ngoài khỏi nghi ngờ. Lẩn này Cơ-ri-vô-nô-gốp đi vào chỗ tên lính áp giải.

        Mỗi giây đổng hồ lúc này đều quý giá. Đê-va-ta-ép đã mở cửa buồng lái, còn Cơ-ri-vô-nô-gốp đã mở máy động cơ. Muốn cho động cơ chạy phải bật điện: Nhưng mà các bình "ắc-quy" ở đâu ? Không có "ắc-quy" thì máy bay không cất cánh được! Nét mặt Mi-khai đã biến sắc, trán anh toát mổ hôi. Anh kêu lên:

        - Này cảc cậu! Đi tìm bình "ẳc-quy" mau lên!

        I-van Cơ-ri-vô-nô-gổp nhảy bồ sang phía chiếc máy bay bên cạnh. Anh đã tim thấy trong chiếc xe nhỏ tải đồ ở gần máy bay các bình "ắc-quy" phụ tùng. Lại một lát nữa mới nối được dây điện giữa các bình "ắc-quy" với hệ thống máy móc trên máy bay. Động cơ bên trái đã nổ, rối đèn bên phải. Mi- khai sốt ruột đợi nhiệt độ ở dầu máy lên cao. Sau lưng anh vang lên những tiếng nói hổi hộp:

        - Nào, Mi-khai, bay nhanh lên!

        I-van Cơ-ri-vô-nô-gốp đã làm công việc của một người phi công thực thụ, không phải xoàng, mặc dầu trước kia anh chưa hề đến gần máy bay. Anh đã rút miếng gỗ chèn ra khỏi bánh máy bay, tháo nẹp ra khỏi đuôi cánh và bánh lái, tháo bao ra khỏi ống thu khí động lực¹

--------------------
        1.Những thứ này để giữ cho mảy bay đứng yên chỗ khỏi bão tuyết làm hỏng.

[Giangtvx]

         
        Tất cả mọi người đã chui vào trong buồng lái, Đê-va-ta- ép bẳt đầu lái máy bay trên đường băng cầt cánh. Nhưng sao thế này? Máy bay cử tiếp tục lăn bánh trên đường băng chứ không cất cánh lên được. Đuôi máy bay vẫn chưa chịu nhấc lên khỏi đường băng "bê-tông nhỏ". Phía trước đã rõ ràng là mặt biển đang nối sóng rồi. Chi một lát nữa là máy bay bị hút vào trong vực thẳm của biển thôi...

        Một luồng hơi phụt mạnh ra và chiếc máy bay ném bom bất ngờ rẽ ngoặt về phía trái, đột ngột đến nỗi đầu cánh bên phải sạt cả xuống nền đất. Rồi chiếc máy bay nẩy liền ba cái. Cũng may mà không xảy ra sự hư hại nào. Nhưng tại sao máy bay vẫn không rời khỏi mặt đất được ? Đê-va-ta-ép phải bảo Xô-cô-lốp kiểm tra lại cái cần lái cất cánh lên cao xem sao:

        - Cậu nhìn xem có thấy những cái nẹp đỏ ở đấy không.

        - Chả thấy cái nẹp đỏ nào cả.

        Đúng lúc đó, Mi-khai cũng nhận thấy là cái cần lái cử lắc lư tự do, chửng tỏ rằng những nẹp đỏ chưa xuất hiện thật. Đáng lẽ anh phải nhớ ra sớm hơn, nhưng vì hấp tấp nên đã quên mất. Máy bay không bốc lên cao được vì cẩn lái cất cảnh lại để ở tư thế hạ cánh.

        Giữa lúc đó từ buồng lái nhìn ra ngoài đã thấy rõ bọn Hít-le từ khắp các phía đang tất tả chạy đến. Các đồng chí lại giục giã Mi-khai.-Mi-khai bay nhanh lên, không có chết cả bây giờ!

        Đê-va-ta-ép lại bắt đầu lái máy bay vào đường "bê-tông nhỏ"¹

        . Bọn phát-xít đang chạy đến thầy thế vội rạt về một bên đề tránh máy bay. Và chiếc "Hanh-ken 111" lại bắt đầu cất cánh. Phi công nhả hết ga và thả hết phanh, Cơ-ri-vô-nô- gốp và Xô-cô-lôp cũng kịp thời tới giúp anh. Họ bám cả vào cần lái đề nẩy đuôi máy bay lên cho máy bay cất cánh bởi vì Mi-khai không còn đủ sức để vít cần lái xuống nữa. Máy bay tăng tốc độ. Nó nẩy lên một cái nữa rồi rời khỏi mặt đất. Tất cả thở phào nhẹ nhõm rồi một người nào đó xúc động cất tiếng hát:

"Vùng lên hơi khắp nô lệ trên thế gian
Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn."...

        Những lời hát của bài ca thiêng liêng mà mọi người đã biết từ hồi nhỏ, những lời đó, đối với những con người đã mệt nhoài nhưng bất khuất này là biểu hiện của Tổ quốc mình. Tất cả mọi người cùng xúc động hát theơ

        Trong lúc đó Đê-va-ta-ép bỗng cảm thấy sức ép ở bánh lái cứ tăng lên mãi. Máy bay cứ vút thẳng lên caơ Anh không thể nào làm cho nó bay ngang bằng được. Nếu cứ thế này mãi thì máy bay sẽ bị xoay như chong chóng và rơi xuống mất. Mi-khai lại phải gọi các bạn đến giúp sức. Họ lại vít chặt lấy bánh lái, nhưng vì bám chặt quá nên chiềc máy bay lại chúc xuống và hạ thấp xuống biển. Mi-khai vội nói:

        - Đừng vít chặt thế, nhè nhẹ thôi.

        Cuối cùng chiềc máy bay đã bay ngang bằng được ờ trền độ cao khoảng hai, ba trăm thước. Nhưng lại có một mối nguy cơ mới. Một người chợt kêu to:

        - Khu trục địch đuổi theo chúng mình!

        Chièc máy bay ném bom vội vã bay sát vào rìa những đám mây thấp. Chiếc máy bay đuổi theo có vẻ đã mầt hút mục tiêu. Mi-khai lại cho máy bay lên cao nữa. Vưa bay anh vừa nghiên cứu cách điểu khiển chièc máy bay ném bom này.

        Bay đến chỗ đám mây đứt quãng, một người chợt nhìn thấy một đoàn tàu thủy của phát-xít đang đi trên mặt biền, có những chiếc máy bay "Phốc-kê Vun-phơ" bay theo hộ tống. Anh em lại bắt đầu lo ngại: liệu lũ khu trục này có nhận ra chiếc máy bay chạy trốn không? Cơ-ri-vô-nô-gốp chỉ vào ba khảu súng máy đặt trên máy bay có đầy đù băng đạn tròn dự trữ và những viên đạn tiều pháo rồi nói to:

        - Đừng sợ các cậu ạ, chúng mình đã có cái đề tự vệ rối. Mà chúng mình còn có thể hạ được máy bay phát-xít nữa.

        Nhiên liệu đựng trong các thùng chứa trên máy bay còn hơn một nghìn ki-lô. Mi-khai nghĩ: "Có lẽ đù để bay đến tận Mạc-tư-khoa đấy, nhưng "hoa tiêu" thì lại không bảo đảm, mà cả bản đồ cũng không có".

        Đê-va-ta-ép đề nghị Vơ-la-đi-mia Xô-cô-lốp đang làm nhiệm vụ hoa tiêu dẫn đường tìm hộ tấm bản đồ. Phải vất vả lắm mới phát hiện được nó. Xô-cô-lốp tìm đọc tên các địa điểm đông dân nhưng không thấy có một thành phố nào ở gần trái tim Liên-xô cả. Họ chợt nghĩ ra: đây là bản đồ miền Tây nước Đức!

        Mi-khai đành định hướng bằng mặt trời và giữ vững đường bay thẳng về phía đông là nơi quê hương đất nước.

-------------------
       1. Tức là đường băng cất cánh.

[Giangtvx]

        Sau khi đánh lạc hướng được chiếc máy bay đuổi theo. Đê-va-ta-ép đã nhanh chóng lái máy bay bay trên đầt liền. Dưới cánh máy bay vụt hiện ra những bờ biển dốc thẳng rồi đến đồng ruộng và rừng nhỏ. Và đây rõ ràng là những đường hào đường hẩm và các vị trí pháo binh. Mi-khai đã nhiều lần bay đi trinh sát. Anh đã từng học giỏi cách "đọc" địa hình. Trận tuyến đã vượt qua được vài phút. Giữa lúc đó một chuyện bất ngờ đã xảy ra: cao xạ pháo xô-viết bắn vào máy bay. Anh em pháo binh Liên-xô biết thế nào được rằng trên chiếc máy bay ném bom mang dấu hiệu phát-xít này lại có người mình, những người xô-viết đang bay? Một thoáng sau các bạn báo cho Mi-khai biết rằng khoang buồng "xạ thủ - thông tin"   ¹đã bi đạn cao xạ bắn thủng hai chỗ. Sau đó lại phát hiện ra thêm năm lỗ thủng vì đạn súng máy nữa.

        Càng bay nữa thì càng nguy hiểm. Bởi vì các pháo thù cao xạ cùa mình đã từng được thao luyện trong mấy năm chiến tranh họ có thể bắn rơi máy bay. Mi-khai bèn quyết định hạ cánh: Anh bắt đầu tìm chỗ đất thuận tiện để đỗ. Hạ thầp xuống khoảng hai trăm thước anh nhìn thấy một đoàn bộ đội đang hành quân.

        - Hoan hô! Bộ binh chúng mình đang đi!

        Mi-khai đã chọn được một cánh đồng đã cày ở phía sau làng để hạ cánh, Tất nhiên, địa điểm này rất khó đỗ máy bay. Ở một vài chỗ, thấy có cả những đám băng đã tan và tuyết mới rơi. Trên đường hạ cánh, phi công nhìn thầy có một quả đồi mà trước kia anh không nhận ra, Khi máy bay vừa chạm đất thì thiết bị hạ cánh bị vỡ luôn và máy bay đã lướt bằng "bụng" trên đám đất đen rồi nằm chết dí ngay tại chỗ,

        Mi-khai hồi hộp kêu to:

        - Trèo ra thôi các bạn ơi ỉ

        Cũng trong lúc đó các chiến sĩ bộ binh của chúng ta đã nắm chặt súng tự động trong tư thề sẵn sàng chiến đầu, cẩn thận tiến đến gần chiếc máy bay có dấu hiệu chữ thập ngoặc ở phía đuôi, Họ đã ngạc nhiên ghê gớm khi nghe thấy tiếng gọi:

        - Anh em ơi! Chúng tôi là người nhà, người Nga đây !

        Và họ nhìn thấy có những người hốc hác, mặc quần áo kẻ dọc, đeo thẻ tù ở ngực, đứng trên cánh máy bay, Nhiều tiếng hỏi gần như vang lên cùng một lúc:

        - Các anh là ai ?

        - Chúng tôi là những người xô-viết như các anh thôi. Nhưng chúng tôi đã bị phát-xít Đức bắt làm tù binh, Chúng tôi đã bay thoát được trên chiếc máy bay này đây.

        Thoáng một cái, tất cả những người đó đã nhạy từ trên cánh máy bay xuống, chạy về phía các chiến sĩ, ôm chặt lấy họ, hôn họ, tranh nhau kể cho họ nghe chuyện vượt trại tập trung. Trên những khuôn mặt võ vàng, trào ra những giọt lệ sung sướng và cảm động. Mới buổi sáng nay họ còn bị giam cầm, bị lính áp giải quát mắng, bị đe dọa xử bắn, Thế mà bây giờ họ đã được tự do!

        Đồng chí tiểu đoàn trường cùng chạy theo các chiến sĩ về phía chiếc máy bay đã đề nghị:

        - Thế ai đã lái chiếc máy bay ném bom này ? Các bạn chỉ cho tôi biết người phi công gan dạ đó với !

        Một người đi đôi guốc nông thôn, trà lời:

        - Đây, người phi công cùa chúng tôi đây!

        Đồng chí sĩ quan bắt tay Mi-khai, tự giới thiệu:

        - Tôi là đại úy Cuốc-ma-nồp.

        Đê-va-ta-ép cũng tự giới thiệu là thượng úy, và cho biết rằng trước khi bi bắt anh là phi công khu trục, phục vụ ở sư đoàn do đồng chí A-lếch-xan-đơ-rơ Pô-cơ-rứt-skin chỉ huy.

        - À ra anh đấy ! Anh gần bằng chỉ huy của mình rồi !

        Cuốc-ma-nốp nhận xét như vậy và nhìn kỹ Đê-va-ta-ép. Con người này bề ngoài không có vẻ gì đặc biệt so với những anh em khác cùng mặc bộ quần áo kẻ dọc. Anh cũng đã kiệt sức, mặt mũi râu ria xồm soàm. Chỉ có đôi gò má nhô lên trong lớp da vàng ệnh là rộng và cặp mắt đặc biệt ánh lên sáng ngời.

        Chiếc máy bay ném bom hai động cơ kiểu Đức đã buộc đồng chí sĩ quan và các chiến sĩ phải chú ý đến nó. Giống như một con chim khổng lồ bị bắn rơi, nó nằm giang rộng đôi cánh trên cánh đồng. Chung quanh ngổn ngang những bộ phận lẻ tẻ bị văng ra khỏi máy bay khi chạm mạnh xuống đất.

        Đại úy Cuốc-ma-nốp trèo lên cánh máy bay trước tiên. Các chiến sĩ cũng bước theo anh. Ngoảnh về phía Mi-khai, đồng chí sĩ quan để nghị:

        - À, mà đồng chí cho chúng tôi xem chiến lợi phẩm của các đồng chí chứ.

        Được một chiến sĩ giúp sức, Mi-khai đã leo lên cánh máy bay. Rồi, y như một người hướng dẫn các khách tham quan, anh bắt đầu kể chuyện về chiếc máy bay ném bom của Đức mà buổi sáng nay anh mới chỉ dám nhìn thầm vụng, lén lút, không dám để tên lính áp giải biết. Cùng với phi công, đồng chí sĩ quan và hai chiền sĩ nữa đã chui vào trong máy bay. Họ đã nhìn thấy ba khẩu súng máy với các băng đạn tròn dự trữ và những viên đạn tiểu pháo. Phía dưới khoang buồng của xạ thủ - thông tin bị hai lỗ thủng. Đó là kết quả bắn của các chiến sĩ cao xạ pháo. Ngoài ra, còn có năm lỗ thủng khác bị đạn súng máy khoan thủng. Chiếc đèn pha trong buồng máy có nhựa hóa học bọc ngoài cũng bị bắn vỡ.

---------------------
        1. Đặt ơ phía bụng máy bay nẻm bom để chống lại máy bay khu trục. Trong khoang này có đặt súng máy. Người thông tin ra-đi-ô kiêm cả nhiệm vụ bắn súng máy.

[Giangtvx]

     
         Một chiến sĩ nhận xét:

        - Lạ thật, thế mà toàn bộ các đồng chí trên máy bay vẫn an toàn!

        Một chiến sĩ khác nhỏ nhẹ xét đoán:

        - Nhưng chỉ nháy mắt nữa thì cũng có thể bị bắn rơi...

        Đại úy Cuốc-ma-nốp kết luận:

        - Tóm lại, họ là những vị anh hùng, các cậu ạ!

        Rồi nhìn vào đồng hồ, đồng chí tuyên bố:

        - Các đổng chí, chúng ta phải kết thúc cuộc tham quan thôi. Đến bữa ăn rồi.

        Các chiến sĩ đã dìu những người mới bay tới đến tận nhà ăn và thết họ món bắp cải nấu theo kiểu U-cơ-ren và món cháo lúa mạch đen.

        Đổng chí cấp dưỡng nói:

        - Các đồng chí bay tới rất kịp thời. Vừa đúng bữa.

        Nhưng đồng chí đã nói tiếp ngay:

        - Chỉ có một điều là chúng tôi không thể cho các đồng chí ăn nhiều được. Tôi sợ các đồng chí sẽ bị đau bụng sau một thời gian phải ăn đói ở trại tập trung...

        Những người bạn mới đã ăn uống rầt háu, hình như trên đời này không còn gì ngon hơn bữa ăn đó nữa. Đến tối họ đã nghe không biết mỏi các bạn chiến đấu kể chuyện. Không phải là chuyện nữa mà là tin tức mới đúng. Họ rất vui mừng được biết tin quân đội xô-viết đã chiến đấu trên lãnh thổ kẻ địch và đang tiền công thắng lợi, giải phóng nhiều nước châu Âu khỏi ách phát-xít chiếm đóng.

        Các nhân viên trong đội phi hành cũng đã đi tìm kiếm các bạn đồng hương để hỏi thăm tin tức quê nhà.

        - Đồng chí nào ở Goóc-ki đấy ?

        Cơ-ri-vô-nô-gốp vừa mới hỏi, đã có mấy chiến sĩ người vùng sông Von-ga hưởng ứng, Và họ tranh nhau nói chuyện ồn ào.

        Pi-ô-tơ-rơ Cu-te-rơ-ghin đã bị các chiến sĩ Xi-bê-ri vây quanh, còn Mi-khai E-mét-xơ thì nói chuyện bằng tiếng U- cơ-ren với các chiến sĩ vùng Xum-xcơ, vô-lô-đi-a Nem-tren- cô nói chuyện bằng tiếng Bi-ê-lô-rút-xi với các chiến sĩ vùng Gô-mê-li. Người Ca-dắc, Tác-ta, Kiếc-ghi-di, Ư-dơ-bếch, Gơ- ru-gi-a¹... các chiến sĩ thuộc nhiều dân tộc khác nhau đã say nghe câu chuyện của những người có thể nói là từ bên kia thế giới trở về,

        Tình yêu nồng nhiệt đối với Tổ quốc, tinh thần bền bỉ và lòng tin vững chắc vào chân lý của tư tưởng đã giúp những con người xô-viết bình thường không khuất phục trước kẻ địch và thoát khỏi cảnh nô lệ bọn phát-xít, Mi-khai Đê-va-ta- ép đã nói rất đúng như sau:

        -  Tổ quốc! Đối với người xô-viết, không gì có thề quý hơn cuộc sống bằng Tổ quốc. Trong những ngày tháng sống trong cảnh nô lệ phát-xít, chúng tôi chỉ sống được bằng một mơ ước là trở về đất nước xô-viết thân thuộc. Chúng tôi đã làm tất cả mọi cách để nhanh chóng trở về. Trong tình huống gian khổ gần như là cùng cực, chúng tôi đã tìm được lối thoát, đã vượt khỏi nhà tù của kẻ địch, Tổ quốc ơi, chúng con luôn luôn ở bên Mẹ!   

        Sau khi chiếc máy bay ném bom do Mi-khai Đê-va-ta-ép lái đã lẩn vào trong những đám mây tuyết hạ thấp trên mặt biển thì ở bên kia mặt trận, trong trường bay Pê-ê-nê-mun- đê đã xảy ra những chuyện gì?

        ... Đúng lúc chiếc "Hanh-ken III" vừa rời khỏi đường băng cất cánh và bắt đầu vút lên cao thì những ánh lửa hình rẻ quạt cũng vút lên nền trời. Theo tín hiệu "báo động", bọn Hít-le ở khắp các phía đã đổ xô về trường bay.

        - A-sơ-tung! A-sơ-tung! (chú ý! chú ý!) -- tiềng nói hốt hoảng vang lên trong thinh không - Những chiếc máy bay khu trục vừa đi làm nhiệm vụ chiến đấu trở về sân bay được lệnh phải đuổi theo ngay chiếc "Hanh-ken III" vừa mới bay ra phía biển và hạ bằng được chiếc máy bay chạy trốn đó!

        Tên đại tá Van-te Đan-lơ là người đầu tiên nhận được lệnh này bằng vô tuyến điện, trong lúc đang lái chiếc "Phốc- kê Vun-phơ" của hắn về trường bay. Chiếc máy bay khu trục phát-xít này lập tức vòng trở lại phóng đuổi theo chiếc máy bay ném bom. Nó đã đuổi kịp, đã nổ súng bẳn, nhưng không kết quả. Tên phi công Đan-lơ này được coi là xuất sắc nhất của trung đoàn, hắn thường dùng chiến thuật con hổ: nó đã không hạ được đối phương ngay từ vòng đầu, thế nghĩa là đối phương đã thoát chết...

        Mặc dầu bọn Hít-le cố sức truyền đi các tin đồn nói rằng "Hanh-ken III" mà các chiến sĩ xô-viết dũng cảm bay đi đã bị bắn rơi xuống biển, nhưng không ai tin những lời bịa đặt đó của chúng. Vài ngày sau, chính bọn phát-xít cũng phải tin chắc là chiếc máy bay ném bom này đã bay qua trận tuyến một cách thuận lợi. Chúng đã phải tin như vậy, bởi vì có một đêm các máy bay xô-viết đã đèn oanh tạc Pê-ê-nê-mun-đê một trận dữ dội nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, trận ném bom này rất trúng đích, như là có một bàn tay vô hình nào đó đã hướng dẫn những chiếc máy bay sao đỏ bay tới các mục tiêu quân sự quan trọng nhất.

        Sự việc đã xảy ra như thế này: sau khi đã đáp máy bay tới các vị trí của bộ đội xô-viết ở gần Vác-xô-vi, các tù binh cũ đã kể lại ngay cho bộ chỉ huy rõ tất cả những điều đã được trông thấy trên hòn đảo đáng nguyền rủa ở biển Ban-tích. Họ đã vẽ sơ đồ, ghi rõ những vị trí ở trường bay, địa điểm của bộ tư lệnh địch, các bệ phóng tên lửa "V" và viện nghiên cứu về tên, lửa. Những chỉ dẫn quan trọng đó thật khó lấy gì đánh giá được!

-------------------
        1. Còn gọi là Giê-oóc-gi.

[Giangtvx]

        Cuộc bắn phá mạnh mẽ của các máy bay ném bom xô- viết vào Pê-ê-nê-mun-đê như sấm sét từ trên trời giáng xuống đầu bọn phát-xít. Các máy bay xô-viết đã bay từ chỗ khuất lưới lửa cao xạ tới ném bom tàn phá mạnh viện nghiên cứu tên lửa, các bệ phóng tên lửa, trường bay, khu vực các cán bộ khoa học. Sau vụ ném bom, các nhà cửa trên đảo vẫn còn cháy lâu, nhiều tiếng nổ vẫn còn vang lên. Bọn Đức đã phải tốn nhiều thời gian mới lấp được các hố bom trên trường bay và ổn định được cuộc sống bình thường.

        Tụi Hít-le ở Pê-ê-nê-mun-đê chưa kịp hoàn hồn sau trận ném bom đêm của các máy bay xô-viết thì một tai họa khác lại rơi xuống đầu bọn chúng. Ngày 13 tháng Hai năm 1945, tên tổng tư lệnh các lực lượng không quân phát-xít là Gơ- rinh đã cùng với bọn tùy tùng bất ngờ ập tới trường bay. Sau khi biết tin các tù binh đã chiếm lấy chiếc máy bay ném bom bay đi mất, hắn đã quyết định đích thân tới điều tra biến cố phi thường đó và trừng phạt những kẻ phạm lỗi.

        Tên thống chế Đức này đã tiến hành điều tra ở Pê-ê-nê- mun-đê như thế nào ? Điều này, mãi mười lăm năm sau chúng ta mới được biết, nhờ ở các tài liệu tìm thấy trong các tập hồ sơ lưu trữ để ở Béc-lanh mà tờ báo "Văn học" của Liên- xô trong số ra ngày 7 tháng Tư năm 1960 đã thuật lại:

        "... Gơ-rinh đã đi chiếc xe "li-mu-din" màu đen, kiểu "Méc-xê-đét", phóng đến. Đáp lại động tác chào của tên thủ trưởng đơn vị, hắn chỉ khoát tay một cái hững hờ. Còn thủ lĩnh tối cao của đội quân ss là tên trung tướng Bu-le cùng đi với tên thống chế thì không thèm đếm xỉa gì đến lời chào của tên thù trưởng đơn vị cả.

        Gơ-rinh đã nắm lấy vạt áo tên thủ trường đơn vị, giật mạnh một cái rồi điên cuồng thét lên:

        - Mày là đồ ăn hại! Ai đã cho phép mày lấy tù binh phi công người Nga vào làm trong trường bay?

        Rồi hắn quay sang phía các phi công Đức:

        - Chúng mày là lũ khốn kiếp ! Chúng mày đã để cho chiếc máy bay ném bom có bọn tù binh Nga tếch đi mất. Chúng mày sẽ phải đền tội... Trước khi mặt trời lặn tất cả chúng mày sẽ bị bắn tuốt. Tao sẽ cho lập tòa án binh...   

        Tên ss BuTe bắt đầu tiền hành cuộc điều tra ngắn tại chỗ. Hắn đã tích thu các quân hàm và cuống huân chương của tên quản trị trưởng trại tập trung, tuyên bồ bắt giam tên này và truy tố trước tòa án quân sự. Một số lính bảo vệ trại tập trung và đơn vị không quân cũng chịu chung số phận. Bọn bị bắt giữ đã bị giam trong ngục tối, còn tên quản trị trưởng thì bị quản thúc ở nhà. Chỉ riêng tên phi công đã lái chiếc "Phốc- kê Vun-phơ" đuổi đánh chiếc "Hanh-ken III là được tha bổng: người ta cho rằng hắn đã hết đạn vì vừa mới bay đi làm nhiệm vụ chiến đấu về thì phải đuổi theo chiếc "Hanh- ken" ngay.

        Sau khi điều tra xong, tên Gơ-rinh đã kêu rít lên và đi ra xe. Hắn hét lên, bảo tên tài xế lái chiếc "Méc-xê-đét".

        - Đi! Lái tao ra khỏi cái hố phân này !...

        Ngày hôm sau, những tên ss phụ trách tòa án quân sự đã tới Xơ-vi-nê-mun-đê. Tên quản trị trưởng trại giam các tù binh, bốn tên lính ss thuộc đội bảo vệ và một số lính khác đã bị kết án xử bắn. Cả bọn đã bị tống lên xe vận tải, đưa đi một nơi không ai biết. Chỉ riêng tên thủ trưởng đơn vị không quân là được phóng thích khỏi bị quản thúc nhờ có lệnh của Hít-le đích thân can thiệp...".

        ... Dù cho tên Gơ-rinh và đồng bọn có điên cuồng lên cũng vô ích thôi, các anh hùng đã đi xa rồi. Họ đã giành được tự do trên chiếc máy bay địch. Nhưng phải chăng đôi cánh của chiếc máy bay địch đã đưa họ bay đi ? Không phải! Họ đã được đưa về quê hương đất nước trên đôi cánh của tinh thần dũng cảm, của lòng yêu Tổ quốc nồng nhiệt, bền vững, suốt đời

[Giangtvx]

   

KỶ CÔNG CỦA ĐỒNG CHÍ LÀ KỲ CÔNG CỦA NHÂN DÂN TA

        Đừng quên !... Hãy kiên nhẫn thu đưỢC  những chứng cớ về những người đã ngã xuống cho họ và cho các bạn... Tôi muốn tất cả mọi người đều biêt đến họ  để khỏi có những anh hùng vô danh!

GIU-LI-ÚT PHU-XÍCH       

        Cuộc đời nô lệ kinh khủng trong nhà ngục phát-xít đã kết thúc. Mười người xô-viết yêu nước đã trở về quê hương đất nước. I-van Cơ-ri-vô-nô-gồp đã hồi tưởng lại: "Không phải vì tính mạng của mình mà chúng tôi đã nghĩ đến việc thực hiện chuyến bay đó. Không! Chúng tôi đã bay về, chủ yếu là để có thể lại tiếp tục chiến đấu với kẻ địch".

        Sau một tháng rưỡi nghỉ ngơi, bảy người tù cũ đã được biên chế vào các trung đoàn bộ binh, những người này được bắn tiểu liên, những người khác là xạ thủ súng máy. Lần này họ đã tiến vào đất địch không phải là các tù binh nữa mà là các quân nhân xô-viết.

        Những người anh hùng trong nhà tù của kẻ địch lại trở thành anh hùng trên mặt trận. Tháng Tư năm 1945, Vơ-la- di-mia Xô-cô-lốp, người "hoa tiêu dẫn đường trong chuyến bay bất thường hồi trước đã gửi cho Đê-va-ta-ép và Cơ-ri- vô-nô-gốp một bức thư, trong đó viết:

        "Mi-sa và Va-nhi-a ¹

        Tôi viết gửi các bạn ở ngay trong chiến hào bên bờ sông Ô-đe. Chung quanh tôi, đạn nổ súng reo. Các đơn vị chúng ta đang chiến đấu tấn công. Tôi rất vui mừng lại được trở thành một chiến sĩ Hổng quân. Cách đây ít lâu tôi đã được đề bạt là thượng sĩ. Thủ trưởng trung đoàn của chúng tôi là một anh hùng Liên bang xô-viết. Tôi sẽ cùng với đồng chí đó chiếm lấy Béc-lanh!".

        Hai ngưòi tù cũ nữa là Phê-đô Pê-tơ-rô-vích A-đa-mốp và chàng thanh niên Bi-ê-lô-rút-xi là Vơ-la-đi-mia Nem-tren-cô đã tỏ ra cực kỳ dũng cảm trong trận chọc thùng phòng tuyến Ô-đe. Họ đã được chính phủ tặng thưởng huân chương. Trong bản ghi công khen thưởng hiện còn giữ ở hồ sơ lưu trữ của Bộ Quốc phòng Liên-xô, có ghi:

        "Xạ thủ Phê-đô Pê-tơ-rỏ-vỉch A-đa-mốp thuộc đại đội 7, ngày 18 tháng Tư năm 1945 đã tỏ ra xuất sắc trong trận chiền đấu mở rộng bàn đạp ở bờ phía tây sông Ô-đe. Đồng chí là người đầu tiên đã đột nhập thị trấn và đã chiền đấu dũng cảm, kiên cường, dùng súng trường tiêu diệt được ba tên địch. Chỉ sau khi bị thương nặng A-đa-mốp mới chịu rời trận đìa... ".

        Một bản ghi công vắn tắt nữa đã viết rằng: "... Ngày 17 tháng Tư năm 1945, hạ sĩ Vơ-la-đi-mia Rô-ma-nô-vích Nem-tren-cô, khẩu đội trưởng súng máy đã ở trong đội đầu tiên vượt sang bờ phía tây sông ô-đe và đã dùng hỏa lực súng máy đánh lui đợt phản công của địch, tiêu diệt 25 tên".

        Thế là những người tù cũ, nắm vũ khí trong tay, đã phẫn nộ đánh tơi bời kẻ đích là những bọn đã gây cho nhân dân ta nhiều đau thương thiệt hại.

        ... Cuộc chiến đấu vĩ đại để giải phóng Tổ quốc đã kết thúc. Các chiến sĩ lại trở về với công cuộc lao động hòa bình. Bà cụ A-cu-li-na Đơ-mi-tơ-rép-na và chị Phao-di-a Hai-ru- lốp-na Đê-va-ta-ê-va đã đợi mãi người chiến sĩ của minh. Mặc dù họ không còn hy vọng rằng Mi-khai sẽ trở về nhưng họ vẫn cứ đợi. Và họ đã đợi đến cùng!

        ... Mùa thu năm 1957, các báo chí xô-viết lần đầu tiên đã thuật lại cuộc vượt ngục của Đê-va-ta-ép và các bạn của anh.  Ngày 19 tháng Tám năm đó, Chủ tịch đoàn xô-viết tối cao Liên-xô đã tặng anh danh hiệu "Anh hùng Liên bang xô-viết".

        Một tháng sau, nguyên soái không quân K.A. Ve-rơ-si- nhin, tổng tư lệnh các lực lượng không quân xô-viết đã trao tặng Đê-va-ta-ép huân chương Lê-nin và huy chương Sao vàng. Trong khi nhiệt liệt chúc mừng người anh hùng, nguyên soái đã nói:

        - Cuộc vượt ngục bằng máy bay của đồng chí cùng với chín đồng chí khác là một gương vô song về tinh thần dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng.

        - Vì Liên bang xô-viết, phục vụ!

        Người phi công xô-viết xúc động đáp lại. Tất cả cuộc đời của Đê-va-ta-ép gói ghém trong một câu nói đó.

        Ngày nay, ai là người trên đất nước chúng ta mà không biết đến người thuyền trường có gắn huy chương Sao vàng trên ngực áo mầu xanh, phụ trách chiếc tàu chở hành khách "Sao-băng"  chạy trên sông Von-ga ? Mọi người thường gọi anh là "con người có cánh". Điều đó không phải ngẫu nhiên. Trong chiến tranh Mi-khai Đê-va-ta-ép đã biết lái những máy bay khu trục loại nhanh. Bây giờ, bàn tay rắn chắc của anh lại nắm vững guồng lái tàu thủy. Dù anh không lái máy bay nữa mà lái tàu thủy chạy sông, nhưng vẫn là loại tàu có cánh ngẩm dưới nước. Vẫn là loại chạy nhanh! Điều đó thích hợp với con người có lý trí và dũng cảm. Dù phụ trách ngành công tác nào cũng không bao giờ Mi-khai lùi bước trước khó khăn. Đó là đặc điểm của anh. Chính vì vậy mà từ hồi còn trẻ anh đã thực hiện được ước mơ của mình là trở thành phi công, ngoài mặt trận anh đã đánh tơi bời bọn chiếm đóng, còn trong những ngày gian khổ bị phát-xít bắt giam anh đã không ngã lòng và đã vượt ngục về với tự do;

-------------------
       1. Tức là Mi-khai và I-van, gọi một cách trìu mến.