Từ biên giới tây nam đến đất chùa tháp Tập 1+2+3

[Giangtvx]

       

*

*        *

        Khoảng 19 giờ ngày 5 tháng 12, trong rừng trời tối đen như mực. Lệnh lên đường luồn sâu sang đất địch. Được thông báo từ đây sang mục tiêu toàn đầm lầy, cỏ lác và có nhiều chốt của Pôn Pốt. Trinh sát phải dẫn đường luồn lách, tránh né các chốt của chúng, không được cho địch phát hiện. Gặp địch cũng phải nằm im không nổ súng và phải tìm đường tránh.

        Ra đến rìa rừng là gặp cánh đồng lầy. Đến bây giờ tôi vẫn còn cảm giác rợn người khi bước đầu tiên lội giữa lầy hôm đó. Nước ngập giày rồi cứ từ từ lún sâu dần, tới gối, có chỗ tới bẹn. Đi trong nước, dầm trong nước không phải một tiếng, hai tiếng đồng hồ mà suốt từ 19 giờ tối cho đến sáng hôm sau. Mùi cỏ rác sình láy hôi hám ùa lên, chắc nơi này là cánh đồng, là đầm lầy nguyên sinh mà những người lính Sư đoàn 341 đặt chân khám phá đầu tiên. Tôi chợt nghĩ như vậy. Mọi người được truyền lệnh: Bước dưới nước không được để phát ra tiếng nước động. Tiếng bước chân cộng hưởng của cả đoàn quân hàng ngàn người sẽ là rất lớn.

        Đi, cứ đi, cứ dò dẫm rồi lại nghỉ, lại đi. Nhưng ở đây là đứng nghỉ chứ làm sao mà ngồi được, giữa đầm nước này. Mệt và rét vì ngầm nước lâu, nhưng không một ai kêu ca. Mà kêu ca với ai được giữa không gian tĩnh lặng thế này. Mà mọi người cùng đi cùng chịu đựng, từ ông Trung đoàn trưởng tới ông bác sĩ, anh nuôi, lính chiến, binh nhất, binh nhì. Mỗi người mang vũ khí đạn dược khoảng hơn 20 - 30kg. Mỗi người đeo một cái bồng tư trang nhỏ sau lưng. Được làm bằng cái vỏ bao cát của lính Việt Nam cộng hòa thời trước. Khổ nhất là các anh em hỏa lực súng 12,7 ly, cối 82 ly và ĐKZ75. Họ phải khiêng khí tài rất nặng, mà không được phép để xuống nước. Lúc đi lúc dừng, số vũ khí, khí tài đểu ở trên vai người khiêng. Tôi chợt nghĩ tuổi này khoảng 18 đến 20, ở nhà bố mẹ còn phải lo cho từng ly từng tý, có khi sáng còn phải gọi mãi mới dậy. Còn ở đây lại thế này, mọi người hay nói câu cửa miệng: “Đã làm lính là phải chịu đựng vất vả, hy sinh” thật ngắn gọn, nhưng có ai biết được trước trận đánh, trước hy sinh người ta phải chịu đựng cơ cực thế này...

        Đoàn quân đang rồng rắn bì bõm trong nước, chợt thấy một tốp mấy người đang đứng, nổi nhất là Trung đoàn trưởng Trần Măng, người cao lớn, tay cầm nâng dây hữu tuyến để anh em chui qua, dây hữu tuyến này là của lính Pôn Pốt. Anh Măng nói: “Các em cố gắng nhé". Sao bình thường họp hành thì nói đồng chí nọ, đồng chí kia. Còn bây giờ các cấp thủ trưởng lại chỉ gọi lính là em nhỉ. Đang phần tâm bởi suy nghĩ đó, rồi nghe pằng, pằng, pằng. Mấy loạt AK bắn vể phía chúng tôi, đạn chiu chiu, viên thì găm xuống nước, viên thì vọt lên trời.

        Loạt đạn của Pôn Pốt bắn khá bất ngờ. Mọi người theo phản xạ ngồi thụp hoặc khom người xuống. Nhưng nước, làm sao mà ngổi được. Cũng chẳng có chỗ nào nấp mà tránh đạn, đành đứng yên chịu trận. Một đồng chí trinh sát bị thương vào vai, may vết thương không nặng lắm. Anh em băng bó xong lại dìu đi tiếp. Bọn Pôn Pốt ở chốt chắc chắn bắn bú họa thôi. Sau một vài loạt AK, rồi đêm tối lại im lìm bao phủ, đầm lầy rất rộng mà sao không có một tiếng kêu của ếch nhái? Như vùng đất chết. Ở'quê mình, cứ có nước là có cá, có ếch nhái, đêm tối thế này là chúng kêu rên rỉ. Đội hình lặng lẽ hơn, mọi người dò dẫm như đi trong nín thở.

        Toàn đơn vị vẫn mải miết hành tiến cố gắng phát ra tiếng động ít nhất, phải giữ bí mật thật nghiêm, cho dù có người mang bên mình, vác trên vai súng đạn nặng trĩu. Cả Trung đoàn vẫn tiến vòng vèo, luồn vào sâu đất địch. Thỉnh thoảng lại có tiếng pháo 85 ly của ta bắn vào các mục tiêu của Pôn Pốt. Nhưng mục tiêu bắn pháo là để dẫn đường cho đơn vị tiến nhập, vì đầm lầy quá rộng, khó có thể đi theo phương vị. Hướng pháo nổ là những tọa độ, là mục tiêu cần đến. Lần trước, cũng luồn sâu nhưng chỉ có một Đại đội 3. Còn hôm nay, trận này luồn sâu vào đất địch có cả Trung đoàn hàng ngàn người, nên tư tưởng anh em cũng đỡ nghĩ ngợi hơn, cho dù hôm nay luồn sâu khổ hơn lần trước rất nhiều.

        Khoảng 3 giờ sáng, ngày 6 tháng 12 gần đến mục tiêu, lại gặp Trung đoàn trưởng Trần Măng cùng hai đồng chí Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 và 3 đang động viên anh em. Trung đoàn trưởng Trần Măng của chúng tôi là cán bộ chỉ huy sâu sát chiến sĩ. Đồng chí Nguyễn Minh Tân, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, quê Thanh Trì, Hà Nội. Đồng chí Nguyễn Minh Tân là người sôi nổi, tuy nhiên có lúc tính nóng nảy, đáng yêu. Đồng chí Nguyễn Song Thao, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 quê ở Long Sơn, Anh Sơn, Nghệ An, đang chia làm ba hướng đánh. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Sông Thao trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mỹ, một cán bộ gan dạ, năng nổ, có tài công tác tham mưu, tác chiến. Các đơn vị hỏa lực cũng đã được phân đi với các mũi. Sở chỉ huy Trung đoàn ở ngay vị trí đó cùng các trinh sát, vận tải thông tin. Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2 tiền nhập tiếp. Khoảng một cây số nữa thì có bờ mương, là địa điểm tập kết cuối cùng. Bờ mương không cao lắm mà đất còn ướt nhẹp. Chắc bọn này mới đào. Theo quan sát, từ đây vào phum theo hướng đánh của Đại đội 3 còn khoảng 300- 400 mét nữa. Như vậy, khi tiến công là phải vận động hơi xa. Nhưng trinh sát báo không thể tiến thêm được nữa vì bên kia mương vẫn là đầm lầy, có cây tràm xăm xắp nước. Ta lợi dụng bờ mương nước nghỉ, đợi lệnh tấn công. Pháo dẫn đường vẫn bắn cầm canh có vẻ rất thưa thớt, lạc lõng. Trời đã tang tảng sáng, mọi người tranh thủ nghỉ ngơi và đào công sự. Tôi nói anh em đào trận địa cối. Lần này hai khẩu đội răm rắp theo lệnh, mặc dù rất mệt. Đất ở đây nhão cũng dễ đào, nhưng tôi nghĩ bắn cối sẽ rất khó vì bùn lún, nên tôi nhắc anh em lấy phần tử bắn cộng thêm tầm bắn 200 mét nữa, để trừ lún bùn. Bộ đội bám dày đặc dọc bờ mương. Bên cạnh tôi là anh em Tiểu đoàn 3, gióng súng 12,7 ly nghe lách cách tiếng kim loại va chạm, dù ai cũng đã thành thục thao tác và đã quá khẽ khàng.

[Giangtvx]

       
        Tôi nói mọi người lấy cơm nắm ra ăn. Trời ơi! Cơm nắm, nắm cơm chắc đã bị ngầm nước lâu, lại đeo ở bên người quăng quật nên đã vữa hết. Ngậm ngùi nhưng đói và mệt và vì sự sống nên vốc cơm ăn với muối vừng, may gói muối tôi lại cẩn thận để ở túi áo trên ngực nên không bị ướt mấy cũng vẫn thấy ngon.

        Đã 5 giờ 25 phút, đằng đông trời đã ửng hổng. ừng... ùng... ùng,"các loại pháo của Sư đoàn đồng loạt bắn. Rồi bắn cấp tập dồn dập vào các mục tiêu. Dọc tuyến biên giới từ đường số 13 đến đường số 1, cuộc tấn công cấp Quân đoàn toàn tuyến từ đường số 13 đến đường số 1 bắt đầu.

        Đúng 5 giờ 45 phút lệnh xung phong. Các loại súng ĐKZ, B40, B41 và 12,7 ly đồng loạt phát hỏa, bắn vào hướng tấn công, bộ đội ào qua mương nước. Nước ngập đến cổ, nhưng mương nước không rộng lắm anh em vọt qua ngay. Khẩu 12,7 ly của Đại đội 16 tăng cường cạnh tôi, vẫn nhả đạn thùng... thùng... thùng bắn yểm trợ cho bộ binh xông lên. Vẫn tiếng thét xung phong to nhất là của anh Tiễn, chính trị viên, đã

        có nhiều tiếng súng bắn trả của bọn Pôn Pốt. Tôi hô anh em bắn cối vào làng. Bắn thử quả thứ nhất. Toong, bẹt... Bùn đất của nơi để cối văng tứ tung. Không kịp theo dõi đạn rơi, nhưng thấy đất bùn nhão quá, sợ đạn rơi vào đội hình ta nên tôi không cho bắn nữa, ra lệnh thu cối tiến theo bộ binh. Vừa dứt lời, thì một con chim, không phải, mà là một quả đạn lao đến rất nhanh. Trong tích tắc tôi cúi người xuống theo phản xạ. Bọp... một tiếng thật gọn. Quả B40 cắm ngập vào đám bùn đất của anh em đào đắp lên, đuôi cánh rung rung. Ngay sát tôi và khẩu đội cối, đạn không nổ. Hú hồn vía. Lúc đó không thể giải thích được tại sao? Tôi giục anh em thu cối, vọt nhanh đề phòng đạn B40 nổ chậm.

        Tụt xuống mương nước, lội mấy bước là lại leo được sang bên kia. Bọn này đào mương sao lại đắp đất có một bên. Thoáng nghĩ vậy rồi chạy tiến tiếp. Đúng như trinh sát nói đầm lầy xăm xắp nước có những bụi cây tràm nhỏ, nhưng chạy chậm được. Tiến tiếp khoảng 40- 50 mét thấy anh Tiễn mặt đỏ gay, đang cắn dầy hữu tuyến của Pôn Pốt, cắn nhằng nhằng mãi mà không đứt. Tôi nói anh để tôi, tôi rút dao găm cắt, nhưng cắt không được. Nền đất bùn nên không có chỗ kê để chặt. Nhìn sợi dây hữu tuyến, tôi tự hỏi, sao chúng nó chỉ có một sợi chứ không hai sợi như mình? Tôi để dây ngang qua miệng khẩu AK. Một tay tôi giữ gán miệng nòng, để cho dây ở giữa ngang nòng súng, tay phải bóp cò pằng, pằng... đạn cắm xuống bùn tóe lên. Sợi dây trằn qua không đứt. Tôi lại nghĩ nhanh lấy dao găm cạo lớp vỏ nhựa, rồi cắm chỗ đó xuống bùn cho nó chạm mát. Đến bây giờ ngồi nghĩ lại, vẫn thấy những hành động đó thật buồn cười và có phần “ngớ ngẩn” nữa.

        Tiếp tục hành tiến vào phum. Các loại súng bộ binh vẫn nổ. Thỉnh thoảng lại có tiếng ầm - đoàng của B40, B41 hoặc ĐKZ, vẫn tiếng thét xung phong của anh Tiễn, Chính trị viên trưởng. Sao ông này hô hét khỏe thế? Bộ binh đã chiếm được các trận địa rìa làng tiến vào phum. Gặp và cắt ngang đường bộ 241, đuổi Pôn Pốt chạy ra cánh đồng. Rải rác là xác những thằng Pôn Pốt trúng đạn ở tư thế đối kháng hay nằm xấp do bị trúng đạn khi chạy. Anh em sau ào lên gặp những thằng này, còn cẩn thận bồi thêm mấy phát nữa.

        Khẩu đội tôi đã lên đến đường 241, đất cứng quan sát mục tiêu quá rõ, bắt đầu phát huy tác dụng. Anh em nhanh chóng lấy phần tử, bắn đuổi địch. Đạn trúng đích, cứ thấy bọn Pôn Pốt biến mất trong ruộng lúa, khói đạn cối nổ bùng lên rồi lại thấy chúng đứng dậy chạy, nhưng có vẻ thưa hơn. Cho chúng mày nhớ đời! Tôi cho anh em bắn thêm mấy quả nữa rồi thôi, để tiết kiệm đạn. Vì biết rằng trận chiến hôm nay mới chỉ bắt đẩu.

        Toàn Đại đội tạm dừng xốc lại đội hình. Đại đội 3 như vậy sau 30 phút tiến công đã chiếm gọn khu vực hậu cần Trung đoàn 21 của địch, diệt hơn 30 tên. Số vũ khí thu được rất nhiều. Phía ta bị thương 3 đồng chí, hy sinh 1 là đồng chí Tạ Mạnh Hiển, Tiểu đội trưởng, trong lúc truy kích địch qua đường 241 ra cánh đồng, bị trúng 1 viên đạn thẳng của Pôn Pốt đúng giữa trán. Đồng chí Hiển, quê ở Thống Nhất, Hưng Hà, Thái Bình. Một trong 6 đồng chí cùng được về phép, cùng lấy vợ, chưa có con. Sự hy sinh của các đồng chí là nỗi đau xót khôn tả của người thân và góa bụa của người vợ trẻ. Chiến tranh tàn khốc vậy đó.

[Giangtvx]

        Cùng lúc được thông báo, Đại đội 1 và 2 đã làm chủ trận địa cối của Pôn Pốt diệt 25 tên, thu được 2 khẩu cối 120 ly và nhiều súng các loại. Đồng chí Ngô Khắc Quyển, nhập ngũ 1975, đã bắn liền hơn 10 quả B40, diệt được các mục tiêu. Đó là hiệu quả diệt địch ít thấy. Đồng chí Ngô Khắc Quyển quê ở Thọ Thành, Thường Xuân, Thanh Hóa; Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Sông Thao, quê ở Anh Sơn- Nghệ An, hai người cán bộ ưu tú này đã hy sinh trong trận tiến công địch ở hướng đường số 13, Bến sỏi ngày 18 tháng 7 năm 1978. Hai đồng chí được Quốc hội truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang.

        Trong khi đó, Tiểu đoàn 3 tiến công sang Săng Kum - Miên Chay, gặp khó khăn vì địch chốt trong rừng thưa nên phòng thủ quyết liệt. Tấn công trực diện gặp khó, Tiểu đoàn trưởng Thao và Chính trị viên Tiểu đoàn hội ý rồi sử dụng Đại đội 9 và mũi chọc sâu là Trung đội 2 do đồng chí Trung đội trưởng Nguyễn Cảnh Hồi chỉ huy vòng phải đánh tạt sườn. Đội hình địch rối loạn, bị chia cắt. Các Đại đội 10, 11 ào lên tiêu diệt và chiếm các mục tiêu. Bọn Pôn Pốt vỡ trận tháo chạy về hướng Tây như một đàn vịt. Tiểu đoàn 3 thừa thắng xông lên truy kích ra mãi ngoài xa cánh đồng. Mục tiêu tấn công của Tiểu đoàn 3 đã hoàn thành.

        Trung đoàn thông báo: Hướng đường số 1, Tiểu đoàn 2 của Trung đoàn 273 cùng đội hình mạnh của Trung đoàn 14, Sư đoàn 7 phát triển thuận lợi. Tiểu đoàn 2 đã tiến đánh qua Pavét 1 về hướng Chi Phu. Trung đoàn 14 tiến đánh thẳng về phía Cầu Parasot.

        Trung đoàn 266 cũng đã hoàn thành các mục tiêu bên trái của Trung đoàn 273, cũng đã tạm dừng truy kích để xốc lại đội hình.

        Đây là những thắng lợi đầu tiên trong ngày. Nhưng trận chiến tiếp diễn sẽ rất gay go phức tạp. Vì lực lượng của ta và của Pôn Pốt đã lẫn lộn nhau. Bọn chúng tháo chạy nhưng lại gặp các lực lượng của ta. Vì vậy, ta và Pôn Pốt ở giữa các vòng vây của nhau. Bắt đầu diễn ra các trận đánh nhỏ cấp Trung đội, Đại đội. Hỏa lực như pháo cối không thể hỗ trợ được. Bọn Pôn Pốt bị đánh đuổi rất cay cú. Chúng đã bắt đầu quay lại phản kích, bọn ở phía trong cố sống cố chết để mở vòng vây chạy. Nên chung quanh từng đơn vị đều có địch. Ngay chúng ta cũng bị lẫn lộn giữa đơn vị nọ với đơn vị kia. Có khi cứ tưởng Pôn Pổt là đơn vị bạn. Đơn vị bạn lại tưởng là Pôn Pốt. Những điều này làm cho trận chiến căng thẳng, phức tạp lên nhiều. Bộ đội ta hy sinh và thương vong cũng không ít.

        Khoảng 8 giờ 30 địch bắt đầu phản kích từ hướng Tây Nam, Tây Bắc vào các đơn vị. Hướng Đông Bắc đã có nhiều tốp địch chạy từ phía biên giới ta về. Chúng đi thành nhiều đoàn, mỗi đoàn khoảng Trung đội, Đại đội đi theo nhiều đường. Mới đầu anh em tưởng là đơn vị bạn tiến vế, vì cũng được thông báo có các đơn vị cùng tham chiến.

        Hướng Tây Bắc chúng tiến vào rất ngông nghênh, nên anh em lại càng tưởng quân ta. Một số anh em ra bắt liên lạc, theo quy định thì có ba cách bắt liên lạc. Một là giơ mũ hoặc khăn tay lên trời quay ba vòng, bên kia cũng giơ tay lên trời quay hai vòng, cộng lại là năm, đúng mật lệnh. Hai là, hô to 75. Đối phương phải trả lời là: Hồ Chí Minh, thì cũng đúng mật khẩu. Ba là, bắn ba phát AK lên trời, đầu kia bắn hai phát cũng là đúng.

        Các chiến sĩ phát tín hiệu bắt liên lạc, lần thứ nhất quay mũ ba vòng, bên kia chúng cũng giơ tay quay mũ. Sử dụng cách thứ hai, hô to là 75 chúng cũng hô lại xa nghe không rõ.

        Anh em bán tin bán nghi, vì trông xa vài trăm mét thì trang phục quần áo rất giống của mình. Quần áo của mình màu xanh, bị ngâm nước nhìn xa nó cũng trở thành màu đen.

        Tôi dùng ống nhòm quan sát kỹ, cũng không thể nhận được ta hay địch. Chúng vẫn dàn hàng ngang tiến vào, khoảng cách đã không còn xa, anh em bắn súng hiệu, thế là chúng ào vào, vừa bắn vừa hô “trô, trô”, xông thẳng vào vị trí của ta.

        Bây giờ thì đã rõ, bọn này thật liều mạng, ngông cuồng. Các loại súng của ta bắn trả rất mãnh liệt. Nhưng hai đồng chí khi chạy ra bắt liên lạc thì hai đồng chí không chạy vào với đồng đội được nữa.

        Tôi nhanh chóng cho hai khẩu đội cối gióng súng sau một bức tường thấp, bắn yểm hộ cho đơn vị, đạn rơi rất gần cự ly khoảng hơn 100 mét và rất có tác dụng. Làm cho đội hình Pôn Pốt chùn bước. Nhưng chúng dùng thủ đoạn, cứ nằm xuống lấp nắp đạn B40, B41, ĐKZ82 bò tiến rồi lại đứng thoắt dậy bắn, rồi lại nằm nấp trong ruộng lúa, dù không nhìn thấy Pôn Pốt. Nhưng anh Trụ vẫn cho hai khẩu đại liên bắn găm xuống ruộng lúa. Chúng bò lùi ra xa, như vậy đợt phản kích thứ nhất bị bẻ gãy, anh em tiến ra ruộng lúa tìm hai đồng đội. Cánh đồng rộng tìm rất khó gặp, rất nhiều xác Pôn Pốt. Gần 30 phút sau mới thấy được đồng đội mình, một đồng chí hy sinh, một đồng chí bị thương nặng.

[Giangtvx]

       

*

*        *

        Sau đợt phản kích của Pôn Pốt, thấy vị trí đặt cối chưa thuận lợi, tôi cho anh em lùi vào trong làng. Gặp anh em phía sau của Tiểu đoàn 3 cũng đang chạy đến. Ngay phía sau anh em cũng là Pôn Pốt. Bọn này chạy ở biên giới về, rất nguy hiểm vì phía này lực lượng bộ binh không có. Đa số anh em phục vụ, anh em vừa chiến đấu, vừa lui về gần đường 241. Gặp tôi, tôi nói phía trên có Pôn Pốt đang đánh nhau, không đi được, nói anh em nhanh chóng chốt lại, tôi còn cối chi viện và giục anh em gióng cối bắn hỗ trợ. Lúc đó các hướng đều có những tiếng súng bắn qua lại rất rát, như vậy chung quanh ta đều có Pôn Pốt. Tôi nói anh em đi tìm nhặt súng AK để trang bị thêm. Cuộc chiến này mới chỉ bắt đầu.

        Trong trận chiến với Pôn Pốt, ta được trang bị thêm loại súng của Mỹ là M72, là súng chống tăng như B40 vỏ nhựa, dùng bắn một lần. Loại súng nữa là M79 thì lính ta thích dùng hơn vì nó vô cùng lợi hại, gọi là súng cối cá nhân, nó tiêu diệt và sát thương được bộ binh có vật che khuất rất chuẩn xác.

        Năm 1975 khi tấn công căn cứ Chơn Thành, Bình Long, anh em Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 273 khi mở cửa mở có 20 lớp hàng rào bị lộ. Anh em nấp sau những ụ mối to như đống rạ để tránh đạn thẳng, trong tầm 200- 300 mét. Thế là nhiều người bị trúng mảnh đạn M79, gần 200 người của hai Đại đội hy sinh và bị thương. Trong trận này, loại súng này cũng rất giúp ích cho mình tiêu diệt Pôn Pốt cố thủ ngoài đồng lúa. Vì chúng không có công sự, lợi dụng bờ mương, bờ ruộng nhưng không có che chắn bên trên. Nên anh em mình ngoài súng AK còn phải mang thêm súng M79 nữa, có nhiều đồng chí còn mang tới ba khẩu súng các loại.

        Trận chiến gần như là hỗn loạn. Các đơn vị của ta đều phải tự lực chống trả địch. Lực lượng của ta lúc này không có điều kiện chi viện cho nhau. Chỉ huy Trung đoàn và Sư đoàn cũng không thể nắm chắc được khu vực nào có địch, khu vực nào không. Vì bọn Pôn Pốt rút chạy di chuyển lung tung, gặp ta chặn đường chúng chiến đấu mở vòng vây. Nếu thấy ta cứng quá chúng lại chạy, di chuyển đi hướng khác. Chúng nó như cá đã vào trong lưới tìm đường thoát. Nhưng ở đây chúng còn vòng ngoài, hướng Tây Bắc, Tây Nam hỗ trợ. Lúc 11 giờ, được tin đồng chí Lương Trác Thành, Chính trị viên trưởng Đại đội 10 hy sinh. Đồng chí Thành, trước đây ở Đại đội 2 Tiểu đoàn 1, là một người rất cẩn trọng, có uy tín. Hồi tôi còn ở Tiểu đoàn bộ Tiểu đoàn 1, hay thường xuyên xuống làm việc về tình hình chính trị Đại đội. Đống chí Thành thường rất cẩn thận, tỉ mỉ trong báo cáo. Rất tôn trọng các trợ lý của Tiểu đoàn, lại có năng khiếu văn nghệ. Các cuộc hội họp quân chính Tiểu đoàn thường hay lên hát các bài dân ca quan họ, giọng trầm ấm, mượt mà. Quê anh Thành ở Vạn Sơn, Đồ Sơn, Hải Phòng. Hôm trước khi được điều lên tuyên huấn Trung đoàn, gặp nhau anh kể: Về phép mọi người giới thiệu ba đám, mà cô nào cũng chê mình “dừ quá”, tiếng lóng nghĩa là đứng tuổi so với cô gái. Đến chơi toàn gọi mình là chú mới ác chứ, mong được một người gọi mình là "anh” mà không được. Về phép được 25 ngày thì ở nhà 20 ngày, buồn quá trả phép sớm 5 ngày. Anh nói vui vậy. Sau trả phép, có lệnh đi chiến đấu ở biên giới, anh lại được điều về làm Chính trị viên trưởng Đại đội 10, Tiểu đoàn 3. Đâu lường anh đã hy sinh trong trận đánh này. Thêm một người lính hy sinh khi chưa hưởng được hạnh phúc đời thường. Tôi đau đớn nghĩ. Sau này, bạn bè, đồng đội gặp nhau, nhắc đến anh Thành, chúng tôi không cầm nổi nước mắt, thương anh, người xả thân cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

        Trận đấu liên tục đến quá trưa thì tương đối im tiếng súng. Vì chúng sử dụng các mũi nhỏ mở đường nhưng không thoát nên cố thủ giữa cánh đồng, có ý lẩn trốn đợi tối sẽ tính đường chuồn. Phía ngoài chúng tấn công ta ồ ạt mấy lần đều bị ta đánh lui, bị tiêu hao sinh lực lớn không dám hung hăng như trước nữa. Nên các đơn vị của ta cũng đã bắt đầu tổ chức truy quét trong cánh đồng lúa rộng lớn. Đã có những trận chiến nhỏ nhưng lại rất khốc liệt, vì bọn Pôn Pốt ngoan cố không chịu hàng, lợi dụng những bờ mương, bờ ruộng cố thủ đến cùng và bị tiêu diệt hết.

[Giangtvx]

        Phản kích mấy lần không được, lực lượng bị vây cũng còn nhiều, chúng gọi pháo và các loại cối 82 ly, 60 ly bắn vào khu vực kiểm soát của ta làm một số đồng chí bị thương vong. Trong số các đồng chí hy sinh có anh Phạm Văn Long. Long trước làm công vụ cho chính ủy Trung đoàn Vũ Trường Long. Sau chuyển về thông tin hữu tuyến Tiểu đoàn 1, quê Long ở Đông Hòa, Đông Hưng, Thái Bình. Gia đình Long đi theo đạo Thiên Chúa. Dáng Long cao ráo, da trắng đẹp, trông rất thư sinh, thường trò chuyện với tôi. Cùng sinh năm 1954 ngang tuổi em gái tôi nên hay trêu nhận là em rể. Thế mà lại ra đi, mất mát hy sinh toàn những người gần gũi thân thiết, lòng ngậm ngùi đau thương càng nhiều gấp bội.

        Củng diễn biến trong buổi sáng ngày 6 tháng 12, khi nhận được lệnh đưa dẫn các thương binh nhẹ về phía sau của Tiểu đoàn 3. Đồng chí tân binh Trần Thanh Thụy trên đường đưa thương binh về gặp khoảng 1 Trung đội địch. Rất bất ngờ nhưng cũng rất dũng cảm, một mình Thụy cùng mấy đồng chí thương binh chống chọi với Trung đội của Pôn Pốt, tiêu diệt được 5 tên. Bọn còn lại bỏ chạy. Thụy bị thương nặng. Cả nhóm thương binh không về căn cứ ngay được. Có một đồng chí chạy lạc mất phương hướng rồi về được tới cứ ở rừng Phước Chỉ, hốt hoảng kể rằng Thụy và một số anh em thương binh có thể bị Pôn Pốt bắt.

        Đến 5 giờ chiểu tình hình đã tạm yên, Tiểu đoàn 3 được lệnh trở về Phước Chỉ, còn Đại đội bộ phận chốt lại, Tiểu đoàn 3 rồng rắn trở về. Ở cứ phát hiện thấy Tiểu đoàn 3 lại tưởng là Pôn Pốt, suy luận Thụy dẫn đường cho Pôn Pốt tấn công hậu cứ, thế là anh em hậu cứ chạy tán loạn. Ở cứ toàn anh nuôi, hậu cần, quân y và mấy anh em trợ lý, chỉ có mấy đồng chí trinh sát có bản lĩnh ở lại bám địch. Sau khi biết là bộ đội mình đi chiến đấu trở về, mọi người mới vỡ lẽ, bừng lại vui vẻ, nhưng ai nấy đều ngượng ngùng. Và việc này, nó đã trở thành một đề tài châm biếm vui mãi sau này.

        Buổi chiều, toàn mặt trận đã lặng im tiếng súng, bọn Pôn Pốt củng không thấy bắn pháo nã cối gì nữa. Lính ta được lệnh, các đơn vị chốt ngay vị trí đang dừng chân. Làm nhiệm vụ đề phòng địch mật tập, phản kích, củng cố trang thiết bị, nhất là hậu cần tại chỗ để bồi bổ sức khỏe. Thu gom vũ khí của Pôn Pốt, trang bị thêm cho mình. Tập trung thương binh, liệt sĩ đợi lệnh.

        Lính ta được dịp xả hơi, tận dụng lương thực, thực phẩm của Pôn Pốt để lại. Gạo, gà, vịt sao nhiều thế. Những cái đầm nhỏ, mà những con cá lóc, cá rô, cá trê thật lớn. Hết nấu cơm lại nấu cháo với những thứ đó, thật lý tưởng. Mọi người ăn no nê, nghỉ ngơi đợi lệnh. Ai cũng nghĩ chiều tối sẽ có “nước mã hồi”, được trở về biên giới.

        Gần 5 giờ chiểu, Tiểu đoàn 3 được lệnh về biên giới. Khiêng cáng thương binh, liệt sĩ về nước. Còn Tiểu đoàn 1 và các đơn vị của Trung đoàn 266 chốt chặn lại. Được phép chuẩn bị lương thực tại chỗ 4 ngày. Thật là vô lý. Mọi người mừng hụt nhưng cũng phải chấp hành mệnh lệnh. Ai cũng nghĩ đến cái đêm đầu tiên chốt ở Pavét 1 rất khốc liệt. Chiều tối dần, đội hình Tiểu đoàn chốt thành hình tam giác ở khu vực đường 241. Ở đây có một ngả ba. Đang buồn lo với bao suy nghĩ, thì thấy có khoảng một Trung đội của anh em Trung đoàn 266, đang lần mò đến và áp giải một tên lính Pôn Pốt bị thương nhẹ. Hỏi ra mới biết anh em say sưa truy đuổi địch nên lạc mất đơn vị. Ngoài đồng chí chỉ huy, còn toàn lính trẻ. Vui quá, chúng tôi bèn rủ anh em ở lại chốt luôn với Đại đội 3. Thêm quân thêm lính giữa đất thù này thật ấm lòng. Anh em đồng ý ở lại, được dịp, những thực phẩm định để dành ngày mai, đem ra khao anh em 266 hết. Đơn vị nọ đơn vị kia kể về trận luồn sâu và đánh Pôn Pốt trong ngày thật sôi nổi.

        Trời tối hẳn. Phân công gác xong, mọi người cũng để nguyên trang bị, nằm ngủ dưới đất. Khoảng 22 giờ thấy đất có vẻ rung chuyển, dỏng tai lên có tiếng ì ầm rất nặng. Đúng tiếng xe tăng rồi, tiếng động này là cả đoàn chứ không phải một vài chiếc. Mọi người chôm cả dậy vồ lấy súng đạn. Nhưng tiếng ì ầm còn xa lắm. Ai cũng nghĩ và tự hỏi bọn này lại dùng xe tăng- thiết giáp đánh đêm với mình à?

[Giangtvx]

        Cùng lúc đó, liên lạc Đại đội chạy xuống báo giọng hoảng hốt: “Lệnh của Tiểu đoàn tất cả tay súng chống tăng B40, B41, ĐKZ75, DKZ82 của các đơn vị tập trung lên gần đường 241 ”. Trực tiếp do cán bộ Tiểu đoàn chỉ huy. Ta đang phát hiện có đoàn xe tăng rất nhiều, tiến từ hướng Tây Bắc về theo đường 241. Có cả xe chở lính nữa.

        Tình hình gay go phức tạp đây. Mọi người chẳng ai nói với nhau câu gì, lầm lũi kiểm lại vũ khí súng đạn, chuẩn bị cho trận chiến khốc liệt sắp xảy ra.

        Tiếng ầm ầm của đoàn xe mỗi lúc một rõ hơn. Chẳng ai giục, nhưng mọi người đều tự giác củng cố hầm hào cho sâu hơn. Còn kiếm thêm những mảnh gỗ làm nắp hầm. Mấy anh em lính trẻ Trung đoàn 266 ở cùng chỗ tôi, lính 1977 nói giọng trong trẻo thật ngây thơ: “Anh ơi, nếu xe tăng vào đây, em sẽ nhảy lên tương lựu đạn vào trong xe như anh hùng Cù Chính Lan ấy .

        Nghe giọng nói trong trẻo ngây thơ, nhìn động tác biểu cảm của anh em thật se lòng. Tôi nói: “Em đã học cách nhảy lên xe tăng, xe bọc thép chưa?”. Anh em trả lời là chưa. Mới chỉ học có lăn lê, bò toài và bắn súng AK, đội ngũ. Không thể nói gì hơn. Tôi nói đánh xe tăng không dễ như các em tưởng và không như trong phim đâu. Các anh tập mãi mới nhảy được lên xe đấy. Mọi người phải hết sức cẩn thận.

        Rồi tôi chủ động lên gặp Ban chỉ huy Đại đội. Thấy ở vị trí chỉ huy mọi người cũng gấp rút chuẩn bị hầm hào, ụ súng. Anh Trụ và anh Tiễn cùng hỏi tôi tình hình dưới đó thế nào? Tôi cũng báo cáo qua về tình hình anh em, ý chí và thực lực của đơn vị mình. Tôi hỏi anh Trụ: “Súng chống tăng điều đi hết rồi mình lấy gì phòng vệ”. Anh Trụ và anh Tiễn hơi ngẩn người ra. Tôi nói luôn: “Bây giờ anh cho liên lạc đi các Trung đội xem số súngM72 còn bao nhiêu quả và nên hội ý chỉ huy để bàn cách đánh, nếu tăng thọc vào được đây”. Anh Trụ cùng nhập ngũ, cùng quê Hải Hưng với Đại đội trưởng Hồng, lính 71. Anh Hồng đã hy sinh khi chỉ huy chốt giữ tại đường số 13 trong chiến tranh chống Mỹ.

        Liên lạc Đại đội đi báo cáo các Trung đội trưởng lên hội ý. Ban chỉ huy phổ biến tình hình và dự kiến các tình huống xảy ra. Sau đó anh Tiễn phát biểu, động viên tinh thần mọi người, lên dây cót cho trận chiến sắp tới.

        Hội ý Đại đội xong, mọi người ra về nhưng nét mặt ai cũng đăm chiêu căng thẳng. Không nói ra nhưng ai cũng nhận thấy, cuộc chiến với đoàn tăng kia không đơn giản chút nào. Tôi về tới vị trí của Tiểu đội 10, hội ý sơ bộ với anh em, cả đồng chí Trung đội trưởng của Trung đoàn 266 biết về tình hình địch và diễn biến hiện trạng. Tiếng xe tăng mỗi lúc một to, ầm ào như sóng biển. Hình như nó còn bật đèn nữa. Hướng Tây Bắc quầng sáng hơn hẳn chỗ khác. Chợt nghĩ bọn này đang có âm mưu lớn đây. Cũng tất yếu thôi, chúng nó đang chủ động chọc chiếm đất ta. Bây giờ ta lại đánh, đẩy chúng sang sâu đất nó, làm gì mà chúng không cay cú. Như vậy, có khả năng chúng không đánh trong đêm, mà đang dàn trận để sớm mai tấn công ta.

        Tự nhiên như thức tỉnh, tôi hỏi anh em: “Có gì ăn không?”. Câu hỏi cũng làm phá tan không khí nặng nề. Hoài và Dự đều nói: Còn anh Phú ạ. Tôi nói anh em còn gì mang hết ra đánh chén cho khỏe quân, rồi muốn chiến gì thì chiến. Khoảng 2 giờ sáng ngày 7 tháng 12, chờ đợi mãi, trừ người gác còn mọi người cũng tìm chỗ ngả lưng. Tôi vẫn cùng đồng chí Trung đội trưởng của Trung đoàn 266 nói chuyện. Đêm tối trời đầy sao nhưng không có trăng. Mọi vật chìm trong mờ ảo, sương xuống gió mát lại vừa đánh chén xong cảm thấy thật nhẹ người.

        Chợt nhìn thấy đồng chí Nam và anh Tiễn Chính trị viên xuống, tôi giật mình nghĩ chưa biết thế nào. Thì giọng đồng chí Nam hồ hởi: “Anh Phú ơi, đoàn xe tăng là của mình”. Ôi thật bất ngờ. Gánh nặng như được trút bỏ và anh Tiễn kể là Tiểu đoàn vừa bắt liên lạc được với đoàn xe tăng. Đây là đoàn tăng thiết giáp cùng bộ binh tấn công từ hướng đường số 13 Bến Sỏi sang tới giao lộ 241 thì rẽ về đây. Mũi tấn công hỏa lực mạnh như Tiểu đoàn 2 và Trung đoàn 14, Sư đoàn 7. Nhiệm vụ của họ là bắt liên lạc và thay vị trí cho Trung đoàn 273. Để ngày mai Trung đoàn 273 và Trung đoàn 266 hành quân đánh địch về hướng đường số 1. Thật sự là một sự hợp đồng không rõ giữa

        Quân khu và Quân đoàn gây bao phiền toái lo âu. Mọi người biết tin này thì ai nấy khí thế lại tưng bừng hơn trước.

        Sáng ngày 7 tháng 2 năm 1977, sau khi bàn giao các vị trí đang chốt giữ cho Quân khu 7, toàn đội hình Trung đoàn 273, Trung đoàn 266 cơ động theo trục đường 241 về Tà Yên, để chuẩn bị tấn công vào khu vực Parasot cùng với Tiểu đoàn 2 và Trung đoàn 14 Sư đoàn 7.

[Giangtvx]

       

*

*        *

        Đường tiến quân của đơn vị tôi chia thành ba mũi, lấy trục 241 làm chuẩn, vừa đi vừa truy quét những nhóm địch nhỏ lẻ lẩn trốn trong các phum chưa chạy trốn hết.

        Trong ngày hành quân truy quét này, mũi của Tiểu đoàn 1 là tiến dọc đường 241. Mùa khô trời nóng như rang, nhưng nhiệm vụ phải tiến nhanh về địa điểm mới. Vùng này sao rất hiếm nước, khát khô cổ, đã tới trưa vừa đói vừa khát. Anh em phải tự túc lương thực mang theo, đến một phum ven đường, có một cái giếng, giếng không sâu lắm, nước trong và ngọt. Ai nấy tha hồ mà tu cho đỡ cơn khát, tới lượt tôi cũng vục mặt vào cái xô nước đó mà uống như chưa bao giờ được uống, rồi bất ngờ nằm lăn ra tắt thở. Không biết đã có ai bị thế này chưa, còn tôi hồi đó đúng là như vậy. Anh em phải làm động tác hô hấp một lúc mới tỉnh lại đi tiếp, cái đó gọi là nghẹn nước. Đúng như các cụ nói: “Chết vì ăn, vì uống”, thật nhớ đời.

        Chiều tối, toàn đội hình mới tới được địa bàn Tà Yên, làm công tác chuẩn bị ngày mai tấn công Parasot.

        Ở khu vực Parasot, sau khi lực lượng Tiểu đoàn 2 và Trung đoàn 14, Sư đoàn 7 tấn công từ Mộc Bài sang thì nhiệm vụ chốt giữ tại khu vực ngã ba Truon Tra Pec. Bọn địch co cụm và phòng ngự từ Kông Pông Ro tới Parasot. Nhiệm vụ được giao là Tiểu đoàn 2 và Trung đoàn 14 đánh vu hồi phía Tây Nam Parasot, hướng Tây Bắc Trung đoàn 273, Trung đoàn 266, đánh thắng từ Tà Yên qua. Nếu thuận lợi thì vượt cầu Parasot tới bờ sông Ba Sa.

        Ngày 8 tháng 12 chỉ huy Sư đoàn thấy tấn công buổi sáng không đảm bảo. Vì các đơn vị anh em đã rất mệt, nên quyết định điểu nghiên, nắm thêm tình hình địch và làm công tác chuẩn bị cho tốt hơn, đổi giờ tấn công, giờ G là 16 giờ 15 phút cùng ngày.

        Đúng giờ G toàn bộ lực lượng Trung đoàn 273, Trung đoàn 266, hướng vu hồi có Tiểu đoàn 2 và Trung đoàn 14 Sư đoàn 7 đồng loạt tấn công. Bọn Pôn Pốt chống cự yếu ớt rồi rút chạy. Trên đà thắng lợi, chiều tối toàn bộ đội hình Sư đoàn vượt qua cầu Parasot, tiến quân sát đến bờ sông Ba Sa. Toàn đội hình chốt chặn và truy diệt bọn Pôn Pốt ở khu vực này về tới biên giới Long An.

        Đã bảy ngày, ta làm chủ từ biên giới tới khu vực sông Ba Sa. Truy quét và tiêu diệt được rẫt nhiều địch. Một số dân tiếp tục chạy lánh nạn sang bên ta. Như vậy, với mục tiêu đưa chiến trường sang đất của bọn gây chiến đã thành công. Làm cho bọn Pôn Pốt và quan thầy của chúng vô cùng cay cú. Nhưng nếu cứ dừng chân thế này thì chúng ta cũng không thể tiêu diệt thêm được địch mà còn bị mang tiếng là “lấn chiếm”. Một số đài báo và dư luận quốc tế chưa hiểu rỏ tình hình thực tế đã "tố" vấn đề này.

        Quân Pôn Pốt cũng đã bắt đầu gượng dậy, đến ngày 12 tháng 12 chúng đã cho lực lượng phản công vào phía Tây của Parasot. Để tạo điều kiện diệt sinh lực địch, phải dụ chúng về sát biên giới của ta, mà như vậy ta mới phát huy được mọi hình thức chiến thuật bày binh bố trận.

        Sáng ngày 15 tháng 12, Sư đoàn 341 ra lệnh cho các đơn vị tổ chức lui quân. Khi chúng phản kích, làm sao có vẻ vừa đánh vừa rút, bí mật nhưng lại rầm rộ. Trung đoàn 266 và Trung đoàn 14 của Sư đoàn 7 về phía biên giới Mộc Bài. Còn Trung đoàn 273 rút ngang về hướng ngã ba Cột Cờ giáp Mộc Hóa, tỉnh Long An.

        Bọn Pôn Pốt dùng năm Tiểu đoàn tấn công ta vào khu vực bắc đường số 1, cầu Parasot, có cả pháo binh yểm trợ. Thấy ta tấn công yếu ớt và dần rút lui, bọn chúng vượt cầu Parasot bám đuổi quân ta về sát biên giới, chúng đã lại dùng pháo 105 ly bắn sang đất ta.

        Sư đoàn 341 sử dụng Tiểu đoàn 3 và Đại đội 3, Tiểu đoàn 1 của Trung đoàn 273. Được tăng cường hỏa lực 12,7 ly, ĐKZ75, bí mật luồn sâu từ hướng Mộc Hóa, áp sát chốt chặn tại cầu Parasot. Tiểu đoàn 2 có nhiệm vụ tiến công hướng chính diện từ Mộc Bài sang cùng tăng thiết giáp.

        Tiểu đoàn 1 thiếu Đại đội 3 nâng đội hình lên sau Tiểu đoàn 3 làm nhiệm vụ hỗ trợ Tiểu đoàn 3 và “be bờ” hướng Đông Nam cầu Parasot.

        Đúng 1 giờ ngày 16 tháng 12, Tiểu đoàn 3 và Đại đội 3 Tiểu đoàn 1, được lệnh xuất phát luồn sâu theo phương án. Mặc dù trong mấy ngày tác chiến liên tục, truy quét, truy đuổi địch, cán bộ và từng chiến sĩ vô cùng mệt nhọc, nhưng mọi người khi được giao và hiểu nhiệm vụ, thì không một ai kêu ca, nhanh chóng lên đường. Lại một đêm luồn sâu sang đất địch bắt đầu.

        Mệt, có thể nói là vô cùng mệt. Trong suốt từ đêm ngày 5 tháng 12 tới giờ, hơn chục ngày tác chiến, quần đảo, trời nắng như rang. Nhìn cánh đồng lúa chín rũ, ban ngày thì như có những thán khí bốc lên ngùn ngụt. Từ tối đến đêm thì hơi nóng từ đất, từ lúa bốc ra. Cánh đồng thì rộng, ôi sao mà nó rộng thế! Quê hương mình ruộng đồng được xem là thẳng cánh cò bay nhưng không bằng đây được đâu. Cánh đồng nơi đây là một màu vàng trải dài bất tận. Thỉnh thoảng lại có vạt lúa cháy. Khói bay mù mịt đến là ngạt thở. Một vài con chim chao lượn trong khói để bắt những côn trùng bay lên, thoảng trong khói mùi nẻ cốm. Như ngày xưa ta ở nhà nấu cơm bằng rơm rạ, mà có sót những hạt thóc nổ thành nẻ thơm. Lấy que cời lửa ra nhặt cho mồm nhai thật ngon, thật nhớ và nó đã trở thành kỷ niệm của tuổi thơ ở quê hương. Còn ở đây cả vạt lúa, cả đồng lúa cháy nên hương cốm mẻ thơm ngào ngạt. Nó còn quyện trong khói, trong lửa, trong khung cảnh của sa trường. Đi qua những vạt lúa đó thật nghẹt thở, thật khó chịu và xót xa đến nghẹn lòng.

        Cánh đồng thì rộng thế mà bờ ruộng thì rất ít. Anh em từng đơn vị phải đi xẻ ngang, xẻ dọc để tìm và truy quét những tốp địch lẩn trốn trong những cụm cây, những căn nhà lẻ loi nên rất mệt. Tối đêm lại nằm ngủ ngay tại cánh đồng, cỏ, lúa là giường, là chiếu, trời sao là màn. Muỗi rằn, một loài muỗi thân có vệt rằn đốt rất đau, nhiều vô kể. Tối ngủ anh em để nguyên quần áo, giày dép, súng để cạnh, đạn đã lên nòng nhưng để ở chế độ khóa an toàn. Mỗi người nằm về mỗi hướng thay nhau trực gác suốt đêm. Khăn mặt ban ngày trời nắng thì đội đầu, tối ngủ thì đắp mặt. Ản uống sinh hoạt thì toàn đồ khô, đồ nguội. Nước uống đâu được đun sôi nấu kỹ. Vũng nước nào gặp, vục mặt xuống là uống lấy uống để. Sức trai hồi đó ai cũng gầy nhom, đâu được béo tốt như bây giờ, làm sao mà không mệt. Nhiều lúc đang đi giữa trời nắng, gặp những cái giếng hoặc vũng nước, tôi và anh em gục đầu xuống gội. Nghĩ rằng nắng gặp lạnh cho nó cảm, ốm nghỉ mấy ngày chứ không thể chịu nổi rồi. Thế nhưng nó cũng chẳng ốm, chẳng ai ốm. Nhiệm vụ truy quét địch càng nặng nề hơn. Có nhiều trường hợp truy quét gặp những tốp địch ẩn trốn trong những lùm cây, những căn nhà đơn lẻ giữa cánh đồng. Chúng chủ động bắn rồi chạy, chính những loạt đạn bắn chủ động đó lại làm anh em mình dính đạn. Thế là lại phải tổ chức tấn công truy diệt. Vất vả nhất lúc đó là phải khiêng cáng thương binh, liệt sĩ đi theo đội hình rất là gian nan.

        Không biết từ đâu, lính ta có bài ca khuyết danh truyền khẩu: “Đời thằng mục, ăn cơm cục, uống nước đục, đi thì miên phục, không đi thì cấp trên giục, vê nhà thì nhục...”. Cái vận ục nó cứ kéo dài mãi theo cách phát triển của từng người, từng đơn vị. kể ra, trong chiến đấu có được những bài kiểu phong dao như vậy cũng vui, không ai nỡ cho rằng tiêu cực. Ở đây, bộ đội sống và chiến đấu không quản hy sinh đã minh chứng cho tất cả.

[Giangtvx]

       

*

*        *

        Đêm nay lại được lệnh luồn sâu vào đội hình địch. Không phải lội nước nhưng trong trạng thái của bộ đội mình sức vóc gần như cạn kiệt. Được phổ biến là cố gắng tránh địch, vì chúng đã tràn sang vùng này năm Tiểu đoàn và một số quân địa phương. Pôn Pốt còn kéo cả pháo 105 ly đặt ở vùng Rừng Sở, để tấn công truy kích ta. Nên trên đường luôn sâu vào mục tiêu là cầu Parasot sẽ có rất nhiều phức tạp. Nhưng bằng mọi giá Tiểu đoàn 3, Đại đội 3 Tiểu đoàn 1 phải chốt được ở cầu Parasot lúc 4 giờ 30 phút sáng. Nếu không đạt được mốc thời gian đó, ở vị trí đó, thì trận chiến ngày mai chẳng còn giá trị gì nhiều.

        Mọi người lên đường, hướng hành quân từ khu vực Cột Cờ, Mộc Hóa, Long An về hướng cầu Parasot. Đi theo đường đất rồi cắt theo các ruộng lúa, để tránh gặp địch. Đây là lần luồn sâu thứ ba nên anh em đã tương đối quen thuộc địa hình, cũng đã hiểu được những khó khăn, vất vả. Mỗi Đại đội cách nhau 15 phút xuất phát, để tạo nghi binh như là những đơn vị nhỏ lẻ. Đại đội 3 đi phối thuộc nhưng đi gần sau cùng. Cả đội hình hành tiến làm ba đường, chứ không theo đội hình hàng dọc. Tuyệt đối không được sử dụng máy vô tuyến. Hữu tuyến thì không thể có rồi. Ngày hôm qua, để thực hiện việc nghi binh bằng cách cho các máy vô tuyến ra lệnh rút quân nửa kín nửa hở, phát sóng nhiều lần, để lừa đài kỹ thuật của Pôn Pốt. Vì vậy, Tiểu đoàn 3, Đại đội 3 phải thực hiện nhiệm vụ luồn sâu theo kế hoạch độc lập. Cũng không có pháo binh dẫn đường như trận trước. Đi, vẫn lại lúc đi, lúc nghỉ vì phải tránh địch và phải đợi trinh sát bám trước rồi quay về dẫn đội hình đi. Khi nghỉ, hạn chế nghỉ trên đường, phải xuống cách đường 20- 30 mét đề phòng gặp những toán lính Pôn Pốt hành quân đêm. Có mấy tình huống xảy ra với Đại đội 3 và Đại đội 9. Khi hành quân được hơn 1 giờ có lệnh tạm dừng nghỉ. Anh em quá mệt, ngồi ngay trên đường, mọi người gục xuống ngủ vùi. Đúng lúc đó có khoảng 1 Trung đội lính Pôn Pốt đi qua. Thấy anh em ngủ, chúng lại tưởng là đồng đội, chúng lay gọi. Anh em mình choàng tỉnh nhưng ú ớ nói không ra tiếng, nhưng cũng nhận ra ngay là Pôn Pốt, không kịp xử lý cứ kệ chúng đi qua. Thật hú vía. Tiếp đến một lần nữa anh em nghỉ cách bờ ruộng khoảng 20 mét, thì cũng gặp khoảng một Đại đội Pôn Pốt đi qua. Ai nấy nín thở chuẩn bị chiến đấu. Nhưng chúng vội hành quân về hướng ta, nên không phát hiện được Đại đội 3 đang nấp ở ruộng lúa.

        Riêng đội hình đi cuối của Đại đội 9 thì bị lộ, hai bên bắn nhau một lúc, cứ thế này thì không đến được mục tiêu. Đại đội 9 xử lý tình huống là, cử 2 Tiểu đội ở lại đánh chặn Pôn Pốt, lợi dụng đêm tối vừa chiến đấu vừa rút theo ý định.

        Trời đã tảng sáng, mục tiêu còn xa, việc hành quân gấp gáp hơn. Mọi người đã rất mệt. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Song Thao cùng trợ lý tác chiến cứ dừng, rồi lại lùi xuống đội hình, rồi lại đi lên trước đội hình đi đấu, đôn đốc, động viên, hối thúc anh em. Giục anh em vận động cho kịp thời gian. Nhưng anh em chỉ vận động được ít bước rồi lại hành tiến không thể vận động được nữa. Mệt và đói. Có lệnh tranh thủ vừa đi vừa cảnh giới và phải vừa ăn cơm, mỗi người một nắm Cơm Vắt. Ai nấy móc cơm ra gặm. Miếng cơm là lại mút miếng thịt kho mặn, vừa đi vừa nhai để tăng sức quân. Không biết ngày xưa, khi ông Nguyễn Huệ thần tốc từ Tam Điệp ra đánh Ngọc Hồi, Đống Đa có hành quân kiểu này không? Chứ anh em mình không thể nào nhanh hơn được nữa. Lính của vua Quang Trung xưa, binh khí chỉ có cung tên với kiếm, giáo mác rất nhẹ. Còn lính mình bây giờ phải mang trang bị súng ống, đạn dược rất nặng. Ba cơ số đạn, có nhiều anh em mang tới 3- 4 khẩu súng các loại. Anh Ngọc, Trung đội trưởng mang súng AK, B40, M79 còn kèm cả khẩu côn nữa nên chắc chắn là trang bị nặng hơn lính của vua Quang Trung xưa rất nhiều.

[Giangtvx]

        Đúng 4 giờ 20 phút sáng, đội hình Đại đội 10, Đại đội 11 đã bám được vào khu vực phía Nam cầu Parasot đợi Đại đội 12. Mươi phút sau hỏa lực Đại đội 12 cũng đã tới. Bọn Pôn Pốt ở đây vẫn chưa biết gì, chúng cứ tưởng quân ta cũng là những đơn vị của nó. Chúng đứng lố nhố rất đông ở gần cầu và cạnh lan can giữa cẩu. Anh em 12,7 ly thao tác rất nhanh. Hai Đại đội bộ binh dàn thế tiến công. Bọn Pôn Pốt ở cầu còn giơ tay vẫy vẫy như chào hay như ám hiệu bắt liên lạc. Lệnh phát hỏa. Đầu tiên là 2 khẩu 12,7 ly điểm xạ thùng thùng thùng - thùng thùng thùng xé tan sự yên tĩnh của buổi sớm. Nhằm bắn thẳng vào số lính Pôn Pốt đang tụm ở đầu cầu và giữa cầu. Rồi hỏa lực B40, B41 ùng oàng, các loại súng thi nhau nhả đạn. Bọn Pôn Pốt hoảng loạn, vài thằng rơi từ giữa cầu xuống sông. Cối 82 ly, cối 60 ly cũng bắn cấp tập vào khu vực quanh đầu cầu. Đại đội 10 và 11 dũng mãnh xung phong, đánh chiếm mục tiêu đầu cầu rồi vượt sang bên kia đường. Bọn Pôn Pốt hình như bây giờ mới hiểu chuyện gì đã xảy ra. Vỡ lẽ là vỡ trận. Mạnh thằng nào thằng ấy chạy, vọt qua cầu và vọt về hướng Tây Bắc cầu. Không thằng nào kịp bắn trả. Sau 20 phút chiến đấu đội hình Tiểu đoàn 3 và Đại đội 3 đã chiếm gọn khu vực đẩu cầu. Tiểu đoàn trưởng Thao nhanh chóng tổ chức chốt chặn thành vành đai ở đầu cầu. Đại đội 3 và 11 ở hướng Tây Nam. Đại đội 10 và 9 hướng Tây Bắc. Hướng bắn chính là trục đường số 1 về hướng Việt Nam. Một khẩu 12,7 ly quay về hướng bên kia cầu, vẫn nhả đạn bắn đuổi chúng chạy xa đẩu cầu bên kia. Các loại bộ đàm được phép hoạt động. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Song Thao gọi bộ đàm trực tiếp cho Sư đoàn trưởng Vũ Cao. Báo cáo nhiệm vụ của Tiểu đoàn 3 luồn sâu vào mục tiêu đã hoàn thành.

        Nhận được điện của Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Sông Thao, Sư đoàn trưởng Vũ Cao vỗ vai tham mưu phó Thuật một cái thật mạnh và nói: “Thắng rồi”, cả Sở chỉ huy bừng lên không khí chiến thắng nhưng mọi người vội nén lại rất nhanh vì Sở chỉ huy tránh sự ổn ào. Như chỉ đợi có thế, vì khi giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn 3 và Đại đội 3 luồn sâu vào chốt đón lõng ở cầu Parasot. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nể vì Tiểu đoàn 3 không được phép liên lạc. Phải độc lập tác chiến, độc lập xử lý các tình huống khi xảy ra. Nếu Tiểu đoàn 3 thành công thì ý định chiến thuật mới thành công, ngược lại nên sự trông ngóng nặng nề của chỉ huy Sư đoàn là không thể tránh được, theo lời kể sau này của các chỉ huy.

        Lệnh tấn công được phát ra. Pháo binh khai hỏa bắn về khu vực Rừng Sở nơi đặt pháo của Pôn Pốt và bên kia cầu Parasot. Lệnh cho Tiểu đoàn 2 cùng tăng thiết giáp xung phong dọc theo hướng đường số 1 hành tiến nhanh. Các loại pháo thi nhau bắn vào các mục tiêu. Dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Võ Văn Nhung và Tiểu đoàn trưởng Đào Viết Tuyển. đồng chí Tiểu đoàn trưởng Nhung đã hy sinh anh dũng trong trận đánh sau này.

        Thời gian qua đi, cứ mỗi trận đánh lại thêm cán bộ, chiến sĩ ưu tú nhất hy sinh hoặc bị thương. Tiểu đoàn trưởng Võ Văn Nhung là một cán bộ còn rất trẻ, đấy tài năng, hy sinh là mất mát cho quân đội ta.

        Lúc này đội hình Tiểu đoàn 3 đã tổ chức xong trận địa chốt. Anh em củng cố ngay hầm hào công sự. Bọn Pôn Pốt chạy mất hổn, chưa dám phản kích, anh em tranh thủ ăn nốt phần cơm để lấy sức chiến đấu. Hồi hộp hướng về phía đường số 1 từ hướng Việt Nam sang. Chưa bị phản kích bằng bộ binh nhưng pháo 105 ly và các loại cối của địch từ trong Svây Riêng bắt đầu bắn vào đội hình Tiểu đoàn 3. Mật độ rất dày đặc, nhiều anh em đã bị trúng đạn của chúng. Lúc đầu anh em còn bị cả pháo 105 ly của ta nện vào đội hình nữa chứ. Sau ít quả, được báo về pháo 105 ly và 122 ly của ta mới chỉnh sang các mục tiêu bên kia cầu. Nhưng ác cái là không với được tới vị trí đặt pháo trong Svây Riêng của Pôn Pốt. Nên chúng càng tự do bắn để trả thù, bắn trong cay cú, vì bị ta bất ngờ luồn sầu đánh chiếm bờ Đông Bắc cầu.

        Khoảng 6 giờ 45 phút, tiếng động cơ ô tô từ hướng Việt Nam chạy trên đường số 1 về hướng cẩu mỗi lúc một to, rồi rõ dần. Hai xe Hồng Hà kéo pháo, trên mỗi xe lố nhố mấy chục

        thằng Pôn Pốt. Đường xấu lại kéo pháo nên chúng cố cũng không thể chạy nhanh được. Anh em hồi hộp, cái hồi hộp như người đi mai phục săn mồi, và khi thấy con mồi đã xuất hiện theo đúng ý định, 500 mét, 400 mét, rồi 300 mét. Bọn trên xe ngó nghiêng chĩa súng AK sang hai bên đường. Nhưng chúng vẫn chạy về phía cầu như không biết gì. Lệnh phát hỏa, các loại súng đồng loạt nhả đạn. Tiếng B40, B41 ùng oàng, tiếng thùng, thùng, thùng điểm xạ của 12,7 ly hai bên bắn chéo cánh xẻ tập trung vào chiếc đi đầu. Chiếc xe khựng lại rồi một viên đạn vạch đường số 12,7 ly đã trúng thùng xăng. Lửa bùng òa lên, bọn Pôn Pốt nhảy hết xuống, vứt xe cắm đầu cắm cổ chạy, chiếc xe sau cũng phanh đứng lại, rồi lính cũng nhảy xuống chạy hết. Anh em xuất kích tiêu diệt gần như gọn bọn Pôn Pốt trên hai xe này. Ta thu được hai khẩu pháo 105 ly, chiếc xe đi đầu bị cháy, đạn trên xe phát nổ ầm ẩm. Chiếc xe và pháo đi sau thu nguyên vẹn. Chiến công thật rực rỡ. Tiểu đoàn trưởng Thao báo vể Sở chỉ huy Sư đoàn thắng lợi vừa đạt được. Sư đoàn trưởng biểu dương khen ngợi và lệnh cho Tiểu đoàn 3 bảo vệ 2 khẩu pháo vừa chiếm được. Chốt giữ, chuẩn bị chiến đấu với lính bộ binh của Pôn Pốt rút chạy về đó. Đề phòng bọn bên kia cầu phản kích sang. Anh em rất vui, song cũng thấy ngay những trận chiến ác liệt sắp diễn ra ngay chính tại nơi đây.

[Giangtvx]

       

*

*       *

        Sau khi vận động truy kích đánh tiêu diệt và tan rã gần hết số lính Pôn Pốt ở trên 2 xe kéo pháo. Đội hình của các đơn vị lại trở về vị trí chốt để chuẩn bị cho đánh địch chạy từ hướng Việt Nam về và có thể bọn bên kia cấu tập kích theo dọc bờ sông. Pháo và cối 82 ly của Pôn Pốt bắt đầu bắn vào khu vực này ngày càng nhiều. Đội hình Đại đội 3 và 11 lẫn lộn. Vừa bố trí xong vị trí 2 khẩu đội cối. Nghe tiếng rít của đạn pháo, tôi cùng anh em vội nằm tránh, đạn nổ ầm. Quá gần, mảnh đạn và đất đá bay rào rào. Nhưng rất may không ai việc gì. Tôi hô mọi người lợi dụng hầm hào cũ ẩn nấp tránh đạn pháo. Gần tôi có thêm một hầm chiến đấu của quân Pôn Pốt. Chạy mấy bước xuống được hầm, vị trí thật thuận lợi cho phòng thủ hướng Việt Nam sang. Lại có những tiếng rít của pháo cối. Nhìn lên thấy anh em Tiểu đoàn 3 chạy đến, cứ nằm rồi lại đứng lên chạy tìm hầm ẩn nấp. Nhìn thấy một đồng chí trên người đầy súng đạn, đeo AK, tay phải xách khẩu B40, tay trái cầm khẩu M79, dây đạn M79 vắt chéo qua vai sáng loáng. Tôi vời lại vị trí, sau mới biết là anh Ngọc, Đại đội trưởng Đại đội 11. Ngọc khoe vói tôi là vừa diệt được mấy thằng Pôn Pốt bằng B40. Khi chúng chạy xa thì chỉnh M79 bắn đuổi thật khoái. Dáng người thấp đậm to vâm như con gấu. Ngọc cười ngoác cái mồm rộng khoe hàm răng trắng khỏe đều tăm tắp. Tính khí thật thoải mái dễ gần, nói chuyện đánh nhau mà cứ như đùa. Tôi nghĩ đồng đội này “Bản lĩnh đây”, đi chiến, đi gác hay luồn sâu có những đồng đội như thế này thì thật vững lòng. Vài ba câu xã giao xong kêu đói và hỏi: “Anh còn gì ăn không?”. Tôi là người gầy, ăn ít nhưng lại hay lo xa. Ngoài cơ số quy định mang theo, bao giờ cũng phải phòng thủ một phong lương khô trong bồng. Không mấy khi được phép sử dụng. Lần này thì được dịp bỏ ra thết đãi đồng đội cùng phối thuộc. Nhìn Ngọc vừa nhồm nhoàm nhai lương khô, vừa ngửa cổ tu nước ùng ục trông đến mà thèm. Loáng cái đã hết cả phong. Ăn xong, Ngọc lại lấy thêm khẩu côn ra khoe, tay dứ dứ làm động tác bắn trông rất chuyên nghiệp. Những năm sau này gặp lại nhau, anh em vẫn ôn lại cái kỷ niệm ban đầu đó. Sau này, anh Ngọc là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2. Hiện nay anh Ngọc sống ở Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh.

        Bọn Pôn Pốt bắn ngày càng dày đặc hơn. Đại đội 12 được lệnh bắn cối 82 ly phản công vào trận địa cối của Pôn Pốt bên kia cầu. Toong, toong, toong. Mới cấp tập có hơn chục quả mà mấy khẩu 82 ly của Pôn Pốt đã im bặt. Như vậy, bọn này chúa sợ phản pháo. Đúng là đồ chết nhát. Nhưng pháo 105 ly của chúng vẫn ầm oàng đều đều, không cấp tập như trước nữa. Nhưng cũng làm anh em thật khó chịu và gây thêm thương vong cho ta.

        Đang thắc mắc là tại sao pháo của mình không bắn, thì anh Trụ cùrtg đồng chí Nam liên lạc đến, nói qua về nhiệm vụ. Anh Trụ nói thêm rằng anh Thao đã điện về yêu cầu pháo binh ta khóa mõm mấy khẩu pháo của Pôn Pốt rồi. Nhưng phải đợi Tiểu đoàn 2 tiến thêm lên. Xe pháo kéo lên qua Rừng Sở mới bắn được, anh em cứ phải ở hầm chịu trận. Khoảng 30 phút nữa thì mới thấy tiếng ùng ùng đề pa của pháo 122 ly. Nghe tiếng đạn vo vo bay qua đầu rồi nổ âm âm nơi xa, chắc cũng cách đây hàng chục cây số. Nhưng rồi pháo của Pôn Pốt cũng đã im bặt, như vậy là hết đời chúng mày. Với vị trí này, đội hình này thì đố thằng nào chạy qua được. Chúng mày muốn chết thì vào đây!

        Mấy khẩu pháo của Pôn Pốt đã bị pháo binh ta khống chế không thể bắn được nữa. Tiểu đoàn 2 đã tiến tới gần Parasat. Bọn Pôn Pốt đã biết là ta có lực lượng đón lõng ở cầu rồi. Nên chúng không tháo chạy theo đường số 1 nữa, mà tản ra chạy theo hướng Tây Bắc và Đông Nam. Hướng Tây Bắc thì mình không có lực lượng be bờ, còn hướng Tiểu đoàn 1 thì đã thấy súng nổ dồn dập, chắc bọn này chạy gặp quân ta đón lõng. Tiếng súng nổ chỉ khoảng mười phút rồi im lặng. Cả trận tuyến đã yên ắng. Bọn Pôn Pốt chưa hết bàng hoàng, chúng chưa hiểu hết ý đổ chiến thuật của ta nên cũng không thằng nào dám tập kích vào khu vực này mà đang tìm cách chạy tháo thân.