12 năm bên cạnh Hitler

[Giangtvx]

        Trong những năm tranh quyền, Hitler thích thú thắp những ngọn nến trên cây Noel trong dịp Giáng sinh. Sự dịu dàng của niềm vui gia đình là một cần thiết với ông. Tuy nhiên ông không bao giờ chứng tỏ bằng hôn nhân sự ham thích trẻ con của ông. Hạnh phúc đích thật của gia đinh ở nơi ông hoàn toàn bí mật. Người đàn bà trừ vài trường hợp qua đường và sự liên hệ của ông với Eva Braun, ông xem như vợ một người đàn ông khác. Và con cái của những kẻ khác ông chỉ gần gũi chúng trong niềm vui ngây thơ của những đám trẻ con. Hitler là một người bị dồn ép về tinh thương, về niềm vui gia đình, về tất cả gì tạo ra hạnh phúc trong phần tử tự nhiên của xã hội và ông đau khổ về điều đó. Tâm hồn thiếu thốn này, đã tự phản đối để đi đến hạnh phúc tự nhiên và đơn giản, luôn luôn đi tìm sự quân bình. Trong cuộc sống riêng rẽ của ông, ông tạo ra một thế giới mộng tưởng, khinh rẻ tất cả những tình cảm cao quí của con người. Sự lo lắng thường trực và sự mất thăng bằng trong tình cảm này đã nhanh chóng biến đổi thành sự lãnh đạm rồi đến sự vô luân. Cuối cùng Hitler chỉ còn là một con quái vật hung tợn và quyền năng.

        Ý tưởng gia đình và hôn nhân thật xa lạ đối với ông, nên không ngạc nhiên gì khi ông lạnh lùng gửi hàng triệu thanh niên đến chỗ chết, với một sự thỏa mãn là hy sinh họ cho một trách vụ mà ông tưởng họ được ban cho. Cái chết của một người đối với ông hoàn toàn không có gì cảm động. Ông chỉ thấy nhân loại dưới dạng thức một chuỗi người dài mà ông ta là cái khóa chính đầu tiên. Dưới mắt ông, trẻ con không gì khác hơn là một yếu tố cho phép chiếc khẩu một khoảng sống rộng hay hẹp. Ném qua bên kia mọi quan niệm triết lý, ông thấy thật bình thường khi dùng đống tro của các thân thể bị thiêu sống trong các trại giam làm phân bón cho các vườn rau để nuôi sống lính SS.

        Tuy vậy, Hitler thường không tự chủ được cái đà tự nhiên đó. Có những lúc, lo lắng, ông tìm cách bám víu vào một điều gì có thể đem lại cho ông sự an bình nội tâm mà thiếu nó không ai có thể sung sướng được.

        Trong các cuộc họp mặt của chúng tôi bên cạnh ngọn lửa, ông luôn luôn là đề tài của kỷ niệm thơ ấu. Khi nhắc đến nó, tôi cảm thấy ông run lên dây tơ hạnh phúc, hạnh phúc nguyên thủy mà ông biết trong căn nhà khiêm tốn của ông, bảo bọc trong tình mẫu tử. Chính trong sự gợi lại tuổi thơ mà ông đã được trú ngụ trong cuộc sống đơn độc của mình.

        Một khoảng đời sung sướng khác của ông là những năm chiến đấu trước khi lên cầm quyền. Thuở đó ông không có thì giờ suy tư. Với một sự lì lợm có một không hai, ông theo đuổi mục tiêu cao quí của mình. Ông hoàn toàn bị thu hút trong trách vụ. Ông không còn tỏ ra cần tìm một quân bình tâm lý. Nhưng trong những năm thử thách của ông, ông có bên cạnh những đồng chí hy sinh, những người bạn thật sự, chứ không phải những chú cừu của Panurge, chứ không phải những kẻ lợi dụng, luôn luôn là nơi nương tựa cho một sự nối kết hạnh phúc. Vào thuở đó, nhóm của ông, thể xác và tâm hồn đều hiến cho lý tưởng, chung nhau mọi đau khổ, mọi quân thù và mọi niềm vui.

        Từ đó, Hitler đã giữ rất lâu sự trung thành phi thường đối với các đồng chí của ông. Ở các người đó, đa số già dặn, nhưng nhuốm mình trong môi trường khó khăn của hoạt động chính trị thực sự xáo trộn, ông tìm được một nơi an trú cho tâm hồn. Một vài người trong bọn họ đã say sưa với thành công kỳ lạ mà họ đã biết, một số khác chưa biết thích hợp với những biến chuyển hay gánh chịu những trách vụ nặng nề về phần họ. Một số khác nữa đã phản bội ông và trở thành đối thủ. Nhưng luôn luôn người ta đau đớn nhận ra rằng những người quanh ông đểu ở một trình độ dưới mức trung bình.

        Điều đó không cấm Weber, Gratt và cả một tay Maurice mày tao với ông. Hamann và Holfmann gọi ông một cách cụt ngủn « ông Hitler ». Trong trạng thái lo lắng của bệnh thần kinh và mất quân bình tâm hồn, những người đó xuất hiện như một cái phao để ông bấu víu trong những lúc ngã lòng. Sự trung thành và tình bạn của các đồng chí đầu tiên này đối với ông là một thứ thuốc bổ mang đầy sinh lực. Do đó, số tiền hàng tháng mà Hitler phải trả nặng nhất là cho những người ông bảo trợ.

        Tôi chỉ kể ra một thí dụ về Streicher mà ông phải cho nghỉ việc khi ông hay tin rằng ông này đã bảo bạn gái ông làm một cái hộp bằng vàng khối với những chiếc nhẫn được sưu tập để cung cấp cho kho tàng chiến tranh của Đức. Hitler rất bối rối về biện pháp này của ông. Nhiều năm sau, ông muốn bỏ qua và muốn phục chức cho Le Gauleiter de Franconie.

        Đối với Schaub cũng thế. Schaub trở thành sĩ quan tùy viên của Hitler nhờ Bormann khi ông này thành công trong việc hạ bệ Buckner vi sự ganh tị.

[Giangtvx]

        Schaub là một hội viên sáng lập của phong trào Quốc xã. Hitler thường kể cho chúng tôi nghe rằng vào lúc khởi đầu của thời kỳ hoạt động, ông bị đập vào mắt bởi một người hiện diện một cách trung thành vào các buổi họp và theo dõi mọi cuộc diễn hành. Từ những gặp gỡ đầu tiên đã nảy nở một tinh bạn thân thiết, nhất là khi Schaub đã cùng Hitier chia xẻ sự tù tội ở Landsberg. Từ khi được tự do, ông ta phụ tá việc nhà cho Hitler. Schaub không chỉ giải quyết các công việc thuộc riêng cá nhân Quốc trường, mà còn trở thành người thân tình của Quốc trường trong các công việc quốc sự bí mật nhất. Schaub lo việc cung cấp tin tức cho Hitler về các chương trình chiếu bóng, kịch nghệ, sắp đặt các cuộc thăm viếng riêng tư, trả các ngân khoản bằng chi phiếu, sắp đặt các tài liệu riêng, giữ tủ sắt đựng các văn kiện nguyên bản về những hợp đồng quốc tế và các bản ghi chú quan trọng của Hitler, và giúp ông tiến hành các công việc riêng tư nhất.

        Người ta có nói là Schaub, trong mắt chủ ông, là kẻ đáng tin cậy nhất. Với tính tình bất thường, nhưng hay dụng mưu, khốn thay ông ta lại hay lợi dụng đặc ân của mình để thõa mãn vài sự trả thù cá nhân. Biết rằng Hitler hay thích các bài "xã luận tai tiếng" của bộ tham mưu, ông thấy có bổn phận mang về các việc nhỏ nhặt mà những người quanh ông gặp phải. Hitler nghe một cách thích thú và thường dùng các biện pháp kỹ luật đối với các cộng sự viên một cách không tương xứng tí nào so với các lỗi nhẹ thuộc về tình cảm của họ.

        Vì lý do đó, Schaub bị mọi người ghét bỏ, nhưng không ai dám công khai đương đầu, vì ảnh hưởng mạnh của ông ta đối với Quốc trưởng. Quốc trường không hay rằng Schaub có tật xấu là uống rượu. Nhưng nếu Hitler biết ông có một cô bạn là một cô gái sống ở hè phố Bá Linh, thì khó mà ông tha thứ cho sự phóng túng này. Tuy nhiên, ông chịu đựng được tất cả mọi sự. Khi có ai cho ông hay là người tùy viên của ông vừa tạo một vụ xì căng đan vì say sưa, trong một dịp tiếp tân nào đó, Hitler chỉ đưa tay đập mạnh vào không khí một cách chán nản và trả lời bằng một câu bất di dịch : « Tôi biết tật xấu của hắn ta, thật đáng buồn. Nhưng bạn muốn gì, tôi chỉ có mình hắn ta, và không ai thay thế hắn ta được».

        Những cuộc cãi cọ của Hitler với Ley thì lại thuộc lãnh vực múa rối vĩ đai.

        Dưới mắt Hitler, chủ tịch « Mặt trận lao động Đức» là một người tổ chức có tài năng và có lý tưởng, với những tư tưởng kỳ quặc. Hitler hay nói về sự thán phục của ông trong các công việc xã hội của ông ta, thực hiện cho giới thợ thuyền.

        Ông vẫn biết rằng Ley khó thành một vị thánh. Ngay cả vào những năm cuối, tính tình Ley trở nên dần dần tai tiếng và các bài ông cho xuất hiện trên báo chí làm khó chịu con mắt các nhà điều khiển đảng. Hitler không để mình bị ảnh hưởng, và xác định là một vài tầng lớp dân chúng cần loại văn chương của Ley.

        Thời bà Igna Ley còn sống, Hitler là khách mời thường xuyên của bà. Ông thấy ở bà Ley một nét đẹp đáng chú ý và xem bà như một vị thánh của chồng bà khi ông tin rằng bà đã thành công trong việc làm ông bỏ thói quen hút thuốc và uống rượu bằng mọi cách. Tuy vậy mọi người đều biết rằng hai thói xấu đó, với những cơn mạnh mẽ tột độ, đã tiếp tục tàn phá Ley. Cho đến bây giờ tôi chằng hiểu làm thế nào Hitler có thể tin tưởng được kẻ say sưa kinh niên đó có thể thay đổi được thói quen đáng thương hại của ông ta dưới ảnh hưởng tốt của bà vợ.

        Hitler thấy vui thú trong môi trường nghệ sĩ mà ông tìm thấy ở họ hàng Ley. Hơn nữa bà Ley lại là hậu bổi của một gia đình nghệ sĩ xa xưa. Sự tự vẫn của người đàn bà trẻ đó làm Hitler thương tiếc vô cùng. Sự đoạn giao trong công việc với Goebbel, và cái chết của bà Ley, đã cùng lúc cướp mất sự vui thú ở ông trong việc thỉnh thoảng lại đắm mình trong một không khí khiến ông thay đổi hẳn trong các buổi tối bên ngọn lửa.

        Ley si tình vợ một cách khôi hài. Vời sự hiện diện của bà vợ, ông tạo cảm tưởng như một chú công múa may bên cạnh con mái. Một hôm, ở Berghof ông đưa tôi đến bàn ăn, ông bảo tôi, với sự cảm động khi chỉ vợ ông đi trước, trong tay Hitler : « Nàng tuyệt diệu quá, rực rỡ quá phải không cô ? « Tôi phải cố nở một nụ cười trước sự khoe khoang phi lý như vậy.

[Giangtvx]

        Tôi phải kể sự kiện đó để cho thấy Ley gắn bó với vợ ông đến độ nào, ông bày tỏ sự đam mê như thế nào, và để giải thích thái độ của ông, sau cái chết của bà vợ, khiến ông đã trở nên, đối mọi người, kể cả Hitler, một động lực của sự đau đớn đến thành ngu dại. Quốc trưởng xúc động khi hay tin Ley nối kết với một người đàn bà nguy hiểm, chừng 19 tuổi người Estonie mà mục đích là để nhắc lại cho ông người vợ đã mất. Bác sĩ Morell lãnh trách nhiệm chuyền trong chúng tôi các bức ảnh của bà vũ nữ đó, những bức ảnh mà mọi người thấy có một sự giống nhau đặc biệt với bà Ley. Với sự khẩn khoản của Ley, cách để tóc, sự trang điểm và trang sức của cô ta đều hoàn toàn làm giống bà Ley, khiến người ta có thể tưởng mình bị ám ảnh bởi một ảo tưởng. Tuy nhiên, tôi phải thêm rằng cô nàng Estonie này vượt xa bà Ley về trí thông minh và tài khéo léo. Ley có ý nghĩ sẽ được Hitler dễ dàng tha thứ khi nhấn mạnh sự giống nhau giữa cô nàng ông bảo trợ và bà vợ mới mất của ông. Ông hy vọng sẽ được phép cưới cô ta. Nhưng sự sắp xếp của ông đã bị hố. Hitler cho rằng sự làm sống lại người vợ đã mất bằng những nét của một người đàn bà khác như là một sự miệt thị người quá cố. Ông nói vói tôi rằng trong những sự kiện đó, ông không bao giờ còn bước chân đến nhà Ley nữa.

        Tôi tưởng rằng Hitler chỉ chú ý đến một người bạn vĩ đại độc nhất đã ảnh hưởng thật sự ở ông, đó là thi sĩ Eckharh.

        Người ta có thể tự hỏi tại sao Hitler, sau chiến tranh 1914-1918, có thể đến những nơi mà bình thường phải cấm từ cấp cai trong cuộc đại chiến. Nhiều người không biết rằng từ 1930 ông đã quen thi sĩ Eckharh. Sự ngẫu nhiên khiến thi sĩ dự kiến trong một cuộc họp trong khung cảnh buổi họp mặt trẻ trung NSDAP, Hitler với sự hăng hái cố hữu, đã mô tả trạng thái hỗn độn trong đó Đức quốc phải tranh luận với nhau, ông cầu mong dân chúng hãy hoàn thành một cố gắng bùng dậy trong sự chấp nhận một chủ thuyết mới về Quốc xã. Nguồn từ lực ông phát ra, những luận cứ ngọc ngà, tài ăn nói đam mê đã đập mạnh vào phần sâu thẳm của nhà thi sĩ già yêu nước. Eckharh hoàn toàn bị thu hút, ông tỏ ý rằng sẽ theo Hitler mà ông cho như người được toàn thế giới nói đến. Tức khắc, ông về ở vùng quê để thu góp tình cảm dân chúng trong các chỗ xã giao ở Munich. Ông giới thiệu Hitler với các xưởng kỹ nghệ, với các công chức cao cấp, các nghệ sĩ và chứng tỏ một kẻ đầy nhiệt tâm không biết mệt để thu góp những người quốc gia Bavière vào phong trào quốc xã. Eckharh chống đối mạnh mẽ tiên kiến mà một vài nơi không chấp nhận một hạ sĩ, không địa vị, không gốc tích, cầm đầu một phong trào với mục đích thống nhất ý chí nước Đức. ông không lùi bước trước một hy sinh nào để làm giảm sự do dự của các môi trường về tiền tệ và kinh tế trước « kẻ vô danh hôm qua» tự đặt mình là kẻ giải phóng quê hương. Thi sĩ trở thành một nguồn thu hút của những kẻ gia nhập đảng mới. Không hề biết mệt nhọc, ông tổ chức các cuộc hội họp, khiến sự tuyên truyền dè dặt lúc đầu bùng nổ thành một tổ chức thực sự.

        Nhưng sự giúp đỡ vật chất này không bao nhiêu so với ảnh hường trực tiếp mà Eckharh tác động trên các môn đồ của ông. Già hơn 20 tuổi, Hitler xem ông như một ân nhân và một người bạn trung thành. Sự hiểu biết rộng rãi, tính khôi hài tinh mẫn và sự thông minh sâu sắc làm ông cảm động đến nỗi Hitler là ngưòi đa nghi về vấn đề này, đã coi ông như môn sinh. Hai người sống trong tình bạn chân thật. Ảnh hưởng của Eckhah hẳn nhiên đã xác định trên tính tình và sự hiểu biết của Hitler. Ảnh hưởng đó đã tránh cho ông những bước đầu nhiều dò dẫm đẳng cay và đau đớn.

        Khi Eckharh cho trình diễn tác phẩm của ông phỏng theo một vở kịch của Henri Ibsen, ông thường lui tới Bá Linh. Mỗi lần như vậy, Hitler lại đi theo thi sĩ, và ông có dịp dạo trong các môi trường của giới quyền quí cao sang ở Bá Linh, những người còn bướng bỉnh với ý tưởng của ông hơn ở Munich nữa. Hitler nhờ bạn, đã giao thiệp với các văn sĩ nổi danh, các nhà kinh tế giá trị và các nghệ sĩ tài ba.

        Cái chết của Eckharh đối với Hitler là một cú nặng. Trong đời ông, ông không bao giờ còn tìm được một người bạn mà ông đã chung sổng trong một sự hòa điệu về tư tưởng và tình cảm. Mỗi lần nhắc lại thi sĩ với tôi, mắt ông mờ lệ. Sau khi cầm quyền, Hitler thường nhắc lại sự tiếc nuối cái chết quá sớm của nhà thi si đến nỗi bây giờ ông có thể giao cho ông ta tài sản mà trước kia ông ta đã xài cho ông.

[Giangtvx]

        Tuy vậy, nếu tôi đã nói từ đầu chương này rằng Hitler hoàn toàn trung thành với các chiến hữu đầu tiên của ông, mặc cảm mang ơn này nảy nở trong những năm sau cùng của cuộc sống, dưới những biến cố dồn dập. Tôi biết nhiều người, nhất là các vị tướng lãnh những người mà ông đã ta bày tỏ tình bạn đáng trọng trong nhiều năm dài và bỗng nhiên, rơi vào trong quên lãng. Một số lớn những người bạn đầu tiên của ông đã làm ông phẫn nộ mà không có sự giải thích có thể thừa nhận được nào về sự thay đổi thái độ của ông. Tôi muốn kể thí dụ đặc biệt về Bác sĩ Brandt, người mà từ năm 1933 đã theo Hitler đi khắp nước.

        Cũng nên giải thích, bằng cách nào, vị Bác sĩ trẻ này đã được lòng Hitler, vì ông ta, trong trường hợp đặc biệt này đã tỏ bày mọi sự vong ân và thù ghét mà ông có thể làm khi có người làm ông mất lòng tin.

       Trong thòi gian ở tù của Hitler và các người trung thanh đầu tiên với ông ở Lansberg, những người này thường trao đổi thư từ cho qua thì giờ, trong khi vị chỉ huy của họ viết cuốn kinh thư chủ nghĩa quốc xã «Mein Kampf». Ernil Maurice, người tài xế đầu tiên của ông, viết một bức thư thán phục cho Anni Rehborn, người vô địch thế giới về bơi lội thời đó. Tiếp theo là một cuộc trao đổi thư từ đều đặn khi Hitler mãn tù, nhà nữ thể thao gia được tài xế ông giới thiệu với ông. Hitler và cô Rehborn kết tình thân hữu. Một hôm cô ta cho ông biết vị hôn phu của mình, một y sĩ phụ giáo ở Bochum. Đó là bác sĩ Karl Brandt.

        Thời đó, Hitler có thói quen chạy xe bơi bạt mạng qua các vùng quê nước Đức. Trong một cuộc di chuyển ông bị một tai nạn, trong đó vị tùy viên của ông, Bruchner bị thương nặng. Sự ngẫu nhiên đưa đầy Bác sĩ Brandt và cô Rehborn đi theo đoàn tùy từng. Sự khéo léo của Bác sĩ Brandt khi săn sóc cấp thời các người bị thương với phương tiện biến chế đã gợi sự chú ý của Hitler. Ông phong ngay chức y sĩ riêng cho Brandt. Brandt nhận chức vị đó với sự cảm động và tiếp tục theo học ở đại học Bá Linh, ở đó ông xuất thân với tước vị bác sĩ giải phẫu nổi tiếng. Tuy nhiên sự hợp tác giữa Quốc trường đệ tam Reich và y sĩ của ông bị xáo trộn khi Bác sĩ Morell xuất hiện, và được phong làm y sĩ hộ thân của Hitler.

        Brandt chối bỏ cách thức chữa bệnh của Morell và công nhiên xem ông ta như lang băm. Ông làm trò cười về sự khoe khoang và sự khao khát lợi dụng của "thầy lang" của Hitler. Không những chỉ có những cãi vã đầy sóng gió giữa Brandt và Morell mà cũng có những trận dữ dội giữa Hitler và Brandt, về Morell vội vã mang lại cho vị chỉ huy của ông tất cả những sự xúc phạm mà ông là đề tài. Hitler chịu sự trị liệu của Morell và hay nghe những điều Morell kể lể. Để tránh những âm mưu làm hại Morell ông cho hai đối thủ chức giáo sư.

        Trong thời kỳ chiến tranh, Hitler ít nhờ Brandt săn sóc, Brandt chỉ còn săn sóc y tế cho các toán ở mặt trận miền đông. Được giữ chức Tổng ủy viên Y tế công cộng và vệ sinh toàn quốc, chính nhờ tước vị này ông đã làm những cuộc nghiên cứu và thí nghiệm khiến ông bị khiển trách dữ dội ở Nuremberg.

        Tuy nhiên, thời đó Brandt còn được Hitler nể nang. Hitler thường mời ông hội kiến tay đôi. Điều không thể làm Bormann không ganh tị và khinh khi. Nhiều âm mưu sâu độc nhất được thiết lập đề làm Hitler xa Brandt. ông này, khốn thay lại quá ngay thẳng nên không rơi vào cạm bẫy nguy hiềm và cay độc quanh ông.

        Brandt luôn luôn đặt Hitler trong sự cảnh giác về các trị liệu của Morell. Một hôm ông mời các cộng sự viên thân cận của Quốc trưởng đến để cắt nghĩa cho họ là không nên để sức khỏe yếu ớt của Hitler trong tay một lang băm. Chính Hitler, tháng 9 năm 1944 đã làm một trận dữ dội khi Brandt khuyên ông tự chữa bằng cách dùng các loại thuốc đã được biết. Khi Brandt chứng minh cho ông rằng một vài gói mà Morell cho ông uống có chứa các loại độc dược, Hitler quay lưng lại và cho ông nghỉ việc luôn.

        Tinh cảm Hitler thường bộc lộ vói Brandt đã trở thành sự thù hận một cách mù quáng đến nỗi ông có cảm tưởng chính Brandt tìm cách đầu độc ông. Với ông, sự thù nghịch giữa 2 y sĩ là bằng chứng rằng Brandt đã dự vào một băng đồng mưu quyết gây khó cho ông. Sự thù hận tăng lên trong các tháng cuối của chiến trận. Tháng 3 năm 1945, ông hay tin Brandt sửa soạn đến miền tây Đức, trong một vùng mà tối hôm trước đã bị Đồng minh chiếm đóng. Hitler cho cử chỉ này là một sự phản bội và tuyên án tử hình Brandt. Các toán quân Hoa kỳ đến đúng lúc để cứu vị y sĩ ra khỏi pháp trường. Nhưng chỉ một phần, tòa án Nuremberg trong lúc tuyên án giảo hình Brandt đã làm hài lòng Hitler dưới suối vàng.

[Giangtvx]

       
Từ sự kính trọng đến sự lổ bịch chỉ một bước

(HITLER)        

       

CHƯƠNG IX

        Từ trước chúng ta đã thấy rằng Hitler có hai cách để thành công, được phát triển đến mức độ tài tình : ý chí và trí nhớ. Điều lạ hơn nữa là sự cứng rắn và ương ngạnh của ông kết hợp thành một nét khác của tính tình luôn luôn nhẹ nhàng và đầy âm mưu của ông.

        Nếu Hitler là một quái vật của ý chí, một thiên tài về trí nhớ, thì cũng là, tôi không đám nói nhất là, một bậc thầy của các trò hề và đạo đức giả. Một tính đạo đức giả tự nhiên đến nỗi, chính ông cũng bị lầm, và tính toán đến nỗi được thực hiện trong từng cử chỉ, từng hành động.

        Hitler chất chứa trong mình cái định lý ghi ở đầu chương. Trong các cuộc nói chuyện với chúng tôi, ông nhắc lại mãi câu nói đó và giải thích rằng ông dùng nó như một nguyên tắc để không bao giờ bị mất mặt trước kẻ đối thoại hay trong mắt những kẻ chung quanh.

        Thường ông nhấn mạnh câu đó bằng cách nháy lại câu ca dao bình dân xác định rằng : "Với người bồi phòng, không có kẻ cao quí”.

        Với một nghệ thuật khéo léo trong niềm lo lắng không có được hào quang trên vương miện, Hitler trong mọi trường hợp biết cách tự tạo chiếc mặt nạ cho mình. Sự lo sợ đi sai đường ở ông đã trở thành một cơn bệnh. Nó giải thích sự man trá mà Hitler hay dùng trong nhiều trường hợp.

        Trên kia, tôi đã nhấn mạnh sự khó khăn của Morell, y sĩ trẻ, khi làm cho ông chịu để đấm bóp hay chụp hình quang tuyến X. Hitler bị ám ảnh bởi sự khó chịu khi cởi áo quần trước người lạ, sợ rằng người này sẽ lợi dụng điều đó để làm hư tiếng tăm của ông. Hơn nữa, người bồi phòng không bao giờ được quyền vào phòng ông khi ông chưa ăn mặc từ đầu đến chân. Sự lo lắng "Không biết người ta sẽ nói gì” được biểu lộ trong mọi sự nhỏ nhặt nhất. Chẳng hạn, từ khi cầm quyền Hitler không mặc chiếc quần ngắn bằng da, hay dùng ở xứ Bavière nữa. Ông tiếc không được ăn mặc tự do như vậy, song, ông nói, để mặc các quần ngắn thì phải có cặp đùi sạm nắng mà tôi không được như vậy. Một cách đơn giản ông ta sợ với ý tưởng là sẽ lố bịch trong cách ăn mặc bậy bạ như vậy ở tư thế Quốc trường.

        Theo nguyên tắc, ông cũng tránh cả việc thư từ với các bà quen biết. Một hôm một bức thư tỏ tỉnh của Streicher rơi vào tay một kẻ bẻm mép. Các chữ dùng trong thư nóng bỏng đến nỗi vị Gauleiter ở Franconie trở nên trò cười cho công chúng. Vì thế Hitler cho rằng các người tai mắt cấm viết thư tình. Rõ ràng là ông ta có thư từ với cô bạn Eva. Nhưng tôi biết thư của ông luôn luôn gồm những câu ngắn gọn và không bao giờ chứa chất tính cảm. Nó được đưa tay từ người viết đến người nhận do Bormann, Schaub hay Fegelein và không bao giờ gửi bằng đường bưu điện.

        Hitler săn sóc với sự chú ý đặc biệt các cuộc tổ chức tiếp tân của ông. Ông lo sợ với ý nghĩ rằng nhân viên của ông có thể nhầm lẫn trước các khách khứa, sự nhầm lẫn có thể làm lu mờ uy thế của ông. Tôi đã nghe ông dọa nạt Kallenberg, viên quản gia của ông, những trừng phạt nặng nề về việc làm bậy trong một buổi dạ hội. Ông có thói quen hội họp nhân viên trước mỗi buồi tiếp tân để nhắc nhở họ về các điều quan trọng trong phần việc của mỗi người. Trước khi khách đến ông thường nhìn qua trên bàn để xem xét có món gì thiếu không . Năm 1939 khi Ribbentrop từ Moscou trở về, ông hỏi dài dòng vị sĩ quan tùy viên, người đã đi theo ông ta. Khi ông này nói cho ông hay rằng Staline trước khi mời khách vào bàn ăn đã quan sát bàn ăn rất lâu để xem có thiếu gì ở đấy không, tôi cẩn thận xét rằng : "Staline hình như có cùng mối lo như ngài về 1 sự trình diễn không chê trách được. «Và tôi đã tự quyến rủ bởi câu nói này : «Các gia nhân của tôi và căn nhà của tôi luôn luôn hoàn toàn».

        Tôi có thể kể vô số thí dụ chứng tỏ mối ám ảnh của Hitler muốn tránh sự xâm phạm vào uy tín của ông. Đoạn sau đầy là biểu trưng mà tôi không thể không ghi chép nó.

        Trước khi cầm quyền, có người biếu ông một con chó nhỏ loại scotch — tenier mà ông xem như bạn. Những cử chỉ âu yếm của chú chó nhỏ làm ông thích thú thấy rõ. «Burly», tên nó, có toàn quyền, nó dẫm lên ghế bành, nó cắn rách các hồ sơ bí mật nhất. Hitler chơi với nó như một đứa trẻ. Nhưng ông luôn luôn coi chừng không để sự giải trí này lọt vào mắt người ngoài. Ngay cả trước mắt tôi, ông đẩy con vật một cách tàn bạo khi nó lại gần, để rồi gọi nó lại với những câu dịu dàng âu yếm nhất khi tôi rời khỏi phòng. Ông cấm Hoffmann, người thợ chụp hình, đưa ra công chúng bức hình chụp ông đang đùa với Burly, giải thích rằng một người trong địa vị ông không thể trình diện trước công chúng bên cạnh một con chó.

[Giangtvx]

     
        Nếu Hitler sẵn sóc tỉ mỉ dáng vẻ bên ngoài của ông, ông cũng mang cùng sự lo lắng cho danh tiếng của ông mà ông muốn không ai động đến. Không bất cứ trường hợp nào ông chịu mất danh tiếng để dàn xếp các cuộc cãi cọ hay làm trọng tài để phân xử các trận tranh luận. Cảm quan về trách nhiệm của ông rất co giãn. Với những âm mưu gần như đê tiện, ông biết đặt mình ra ngoài trong những hoàn cảnh có thể làm hư danh.

        Tôi đã thấy ông hành động như vậy với một sự thiếu hẳn sự cẩn thận. Người biết mọi việc như ông lại luôn luôn thiếu sáng suốt để có thể tránh cho mình những vấn đề gai góc. Ông biết dùng vật hy sinh một cách tài tình. Ông dùng những chiêu bài công lý, thật thà để che đậy những lý đo sâu xa các hành động của ông và để đẩy xa mọi sự làm hư danh có thể xảy đến cho ông.

        Khi ông muốn tẩy chay ai, ông ít khi thú nhận những động lực thực sự, mà luôn luôn dùng những chiêu bài đưa mọi người vào lầm lẫn. Tôi chỉ nêu ra thí dụ về Thống chế Von Blomberg nạn nhân của một âm mưu đê tiện nhất đã đưa ông ra khỏi chức vụ cầm đâu quân lực. Khi ông cho Hitler hay tin ông ta sẽ cưới cô thư ký của ông ta Hitler tìm ra những chiêu bài tưởng tượng để đẩy ông ta ra khỏi địa vị hiện tại khi ông đang thành hình những chương trình tổ chức quốc gia. Quốc trưởng đồng ý cho ông kết hôn và giữ vai trò nhân chứng bên cạnh Goering. Von Biomberg ngạc nhiên vô cùng khi người ta đưa ra một biên bản của Gestapo ghi những chi tiết nghi ngờ về quá khứ của cô vợ trẻ của ông để đưa ông ra khỏi quân đội. Hitler tiên đoán tất cả, ngay cả vụ ly dị của Von Blomberg điều có thể làm đảo lộn chương trình của ông. Trong đơn xin từ chức ông bị buộc phải ghi một câu rằng, trong trường hợp đó ông chỉ được trở lại chức cũ sau một năm sống ở ngoại quốc.

        Vài tháng sau biến cố đó, quân đội dưới sự điều khiển trực tiếp của Hitler tràn sang Áo. Tôi tin rằng việc đó đã được sắp xếp cẩn thận để đưa Hitler đến việc thực hiện chương trình xâm chiếm Áo quốc, chương trình mà Von Blomberg dám chống đối.

        Trong một trường hợp tương tự khác liên quan đến đại úy hải quân Albrecht, cố vấn hải quân của ông, đô đốc hạm đội Đức đã có biện pháp chế tài khi viên sĩ quan này kết hôn với một cô gái thuộc giới trung cấp. Hitler chống ý kiến đô đốc bằng sự tán thành hôn lễ. Điều đó chứng tỏ rằng Hitler nếu không có hậu ý, cũng có thể chấp nhận trong trường hợp Thống chế Von Blomberg.

        Trong những cuộc nói chuyện quanh ngọn lửa trường hợp này thường được nhắc đến. Tuy vậy Hitler luôn luôn tránh trách nhiệm và đặt sự trục xuất Von Blomberg là do tờ trình bất khả kháng của giai cấp sĩ quan trong Bộ Tổng Tham mưu của Wehrmacht. Điều bất ngờ là sau vụ ám sát hụt ngày 20-7-1944 Hitler đã lật lại hồ sơ vụ Von Blombcrg. Thật đáng sợ, ông đổ trách nhiệm cho các sĩ quan của Bộ Tổng Tham mưu về mọi hậu quả mà quân đội phải chịu, và đưa ra, như chứng tích của tội ác, việc họ buộc ông ký cho phép kết hôn bất tương xứng của Von Blomberg trước lễ cưới chứ không phải về lâu sau đó.

        Hitler có một sự ham mê điên cuồng trong việc sắp đặt các vụ kết hôn. Tôi biết các trường hợp nhiều người bị ông ghét bỏ vì ông không cưới người đàn bà ông đề nghị. Tôi kể ra đây trường hợp tùy viên của ông, ông Bruckner người đã không theo ý muốn của Hitler cưới người đàn bà mà ông ta có nhiều cảm tình. Bruckner từ chối lời khuyên của Xếp và còn đưa sự phản đối đến việc cưới con gái của một bà mà hình như liên can đến lần ly dị đầu tiên của bà Goebbels. Hitler, để tỏ tâm tình với bà Goebbels, đã chống đối hôn lễ của Bruckner với cô gái hoàn toàn vô tội trong mối tình của bà Goebbels. Nhưng Bruckner đã chứng tỏ một ý chí không lay chuyển. Ông ta cho rằng thời gian sẽ giúp Hitler quên đi sự giận dữ này. Nhưng ông đã không tính đến thù vặt của Quốc trường. Từ lúc đó, mọi sự việc của ông đều bị xếp chỉ trích. Cuộc sống trờ nên khó thở và cuối cùng ông phải xin thôi việc.

        Những năm sau, Hitler không bao giờ chấp nhận rẳng Bruckner bị ghét bỏ vì ông ta dám đương đầu với ông, nhưng sự dọa dẫm của ông tiếp tục trong các câu chuyện. Không bao giờ tên bà vợ Bruckner được nói đến, trong lúc đó ông khen ngợi người đàn bà mà Bruckner không chịu cưới.

[Giangtvx]

        Tôi kể thêm một chuyện về người thanh niên thuộc hạ của Hitler, người có ý định cưới em bà Eva Braun. Hitler phán đoán rất thuận lợi về dự định này và tiên đoán một tương lai sáng lạng. Tuy vậy, sự kết hôn không xảy ra bởi nhiều lý do cá nhân. Hitler bày tò sự căm giận tối đa. Ông không hề biết tha thứ, trái lại sự bất bình của ông tăng cao và ông nuôi dưỡng mối hận thù chống lại những người không tuân theo lệnh của ông và theo những trạng thái tâm hồn của ông, mà sớm chầy gì ông cũng phải thỏa mãn. Chính vậy mà người thanh niên đó về sau đã phải chịu hậu quả sự chứng tỏ tính độc lập của anh ta. Một hôm, trong lúc hội thảo với các tướng lãnh một chú ruồi làm Hitler bực mình. Ông ra lệnh cho vị sĩ quan trẻ tuổi đó đuổi nó đi, nhưng anh ta có vẻ làm như không nghe thấy mệnh lệnh lố lăng đó. Hitler trở nên hung dữ và nói với anh ta, giọng hách dịch : «Anh là một tên thiếu khả năng». Trong khi một thư ký của tôi ở trong tình trạng có thể phục vụ với kết quả mỹ mãn, trong chiếc tàu ngầm loại bỏ túi đâu tiên, thì anh, sĩ quan ss, anh không đủ khả năng đuổi một con ruồi. Người sĩ quan trẻ tuổi phải rời phòng hợp tức khắc và bị đưa đi ra một đơn vị chiến đấu ở mặt trận miền Đông.

        Sự ghét bỏ đại sứ Hewel cũng đáng được ghi ra đây.

        Ông này phạm lỗi không mời cô Eva Braun đến dự tiệc cưới. Sự thiếu sót này đã đưa Hitler đến sự hờn giận lạnh lùng, không phát biểu ra ngoài nhưng ấp ủ dưới than hồng để chờ dịp thuận tiện bùng nổ. Đổi với ông, Hewel không còn nữa. Điều này thật đáng ngạc nhiên vì ông ta là một trong các chiến hữu đầu tiên của ông và đã cùng ông bị tù ờ Lansberg. Sau khi được tự do, ông đã lưu vong ờ Ấn Độ trong mười năm. Khi trở về vào 1937 ông được chọn làm sĩ quan liên lạc giữa Hitler và Ribbentrop. Hewel ngang hàng đại sứ, trong khi ông ta không hề ở trong ngoại giao đoàn. Sự tiến thân khác thường và ân huệ đặc biệt mà Hitler cho ông chứng tỏ Hitler trọng ông thế nào. Ông thường chế nhạo Hewel vì vào tuổi ông ta, ông ta không tìm được người đàn bà nào ưng ý. Cuối cùng, trong dịp lễ cưới, lỗi lầm xã giao đó đã hoàn toàn chấm dứt tình bạn giữa ông và Hitler. Hewel đã chạm tự ái người đàn bà sủng ái của Quốc trưởng : lỗi lầm không thể tha thứ.

        Từ đó, mọi việc Hewel làm đều sai quấy. Các bàn phúc trình của ông mà trước kia sự rõ ràng về văn phạm làm Hitler thích thú, trở thành một tập giấy lộn.» Với những câu đầu voi đuôi chuột. Hitler chưa dám cho ông nghỉ việc nhưng âm mưu để ông ta mất uy tín đối với người chung quanh, Trong các buổi trà khuya, ông khéo léo gợi rằng cộng tác viên của ông chỉ là một kẻ chạy theo của hồi môn. Không bao giờ ông dám nêu lý do đích thực khiến Hewel làm ông hết trọng. Ông quá đạo đức giả, không thể cho thấy sự đê tiện và tính ích kỷ hẹp hòi của ông.

        Khi sự xích mích và sự cãi vã xảy ra giữa những nhà điều khiển Đảng, Hitler không bao giờ ở về phe này hay phe kia. Ông khép mình trong thái độ trung lập đối với hai bên và luôn luôn canh chừng âm mưu của họ. Tôi thường có cảm tường rằng sự xô xát hay xảy ra giữa Hess và Goering giữa Goebbels và Ribbentrop v.v... làm ông ta vui thú. Nhưng khi ông thấy công việc quốc sự bị hư vì những cãi cọ đó, ông tỏ ngay sự bất bình, bằng cách rầy phạt với những lời dữ dằn thái độ của các vị sĩ quan. Một hôm tôi hỏi ông sao không phân xử các cuộc cãi cọ đó từ đầu để đập tan trong trứng nước. Ông trả lời một cách mơ hồ : « Tôi muốn các ông đó dàn xếp với nhau. Tôi có nhiều việc làm hơn. Tôi chế ngự mọi sự từ trên cao. »

        Sự thật là ông chỉ khiêu khích thêm các sự cãi cọ bằng thái độ của ông, trong mục đích không được thú nhận là ngăn cản sự thành lập một mặt trận thống nhất của các sĩ quan có thể chống đối quyền hạn độc nhất của ông.

        Thật lạ lùng khi nhận định rằng Hitler biết tránh trách nhiệm khi có người đến gần ông để kêu gọi sự tha thứ của ông. Ông là người đầu tiên biết sự khe khắt của luật lệ. Trước các nạn nhân, Hitler ít khi tỏ ra là một nhà độc tài ngoan cố. Một cách đơn giản, ông không có đủ can đảm để chống lại một luật lệ ông đã ban hành. Ông hứa sẽ can thiệp và trong nhiều trường hợp ông đã sữa chữa lại một vài sai lầm vì quá đáng trong luật lệ.

        Các hành động đó giải thích tại sao đã xảy ra câu chuyện lan truyền trong dân gian Đức quốc rằng Hitler không biết những sự quá quắt trong chế độ của ông.

        Chính ông phải tiêu diệt nó.

        Một hôm tôi đưa ra, trong một cuộc chuyện trò rằng, thường thường người bị oan ức la lên trong tuyệt vọng : «Nếu Quốc trưỏrng biết sự bất công này ông sẽ không tha thứ». Hitler nhìn tôi lạnh lùng và thốt ra ; «Đó là những kẻ ngu. Tôi biết hết.”

        Đó là bằng chứng rằng mọi sự can thiệp của ông vị tất cả những vi phạm mà ông dùng để lợi dụng một vài người không phải do tính hay tha thứ của ông mà là để che đậy tính khắt khe tự nhiên của ông.

[Giangtvx]

        Hitler làm rắc rối cuộc đời với tính thiếu trung thực của mình. Tôi chỉ kể thí dụ một bà phụ bếp do Morell đưa lại năm 1943 để nấu nường các món chay trong việc ăn uống đặc biệt của Quốc trưởng. Trong vòng sáu tháng, Hitler không ngớt khen ngợi tài nấu nướng của tay lính mới này. Ông còn mời bà thỉnh thoảng dự buổi uống trà với chúng tôi. Một hôm Gestapo biết rằng giòng huyết thống của bà ta không hoàn toàn thuộc dân Aryen. Sửa soạn thức ăn cho Hitler bởi một người « có một phần tư Do Thái » là điều không thể được ! Nhưng Hitler không dám trả lời bà ta lại ngay. Theo thói quen, ông đóng kịch một màn khôi hài ác độc, ông tuyên bố bị đau bao tử và không thể ăn thức nào do bà ta nấu nướng. Người nội trợ khéo tay thất vọng và không giải thích được sự biếng ăn đột ngột của ông ta. Hitler im lặng. Ông đợi đến tháng 2 năm 1944 để chấm dứt câu chuyện. Đến nghỉ ngơi dài hạn tại Berch — tesgaden, ông cho bà bếp nghỉ việc trong cùng thời gian. Nhưng ông không dám thú nhận lý do của thái độ lạ lùng đó của ông. Chính Bormann, bằng thư, đã cho bà bếp biết bà được nghỉ vĩnh viễn trong việc làm người hầu riêng của Hitler vì lý do nguồn gốc chủng tộc. Nhưng sự việc chưa được xếp lại! Người bếp gặp Hitler và kêu nài về việc bà là nạn nhân của một guồng máy bẩn thỉu. Hitler cảm thấy khó chịu và hứa sẽ đưa công việc ra ánh sáng. Ngay chiều hôm đó, đưa ra những luận cứ của bà người làm, ông nhận với chúng tôi ông không hề được chứng minh là bà nội người làm cũ của ông ta là dân Do thái, nhưng tên bà ta, gốc Thổ, đã đưa nhân viên ông đến sự sai lầm. Tuy nhiên chính các việc đó không chứng minh được gì và người đàn bà khốn khổ vĩnh viễn xa rời son chảo, nơi ngời chiếu những bữa ăn chay buồn bã của con người đạo đức giả nhất Đức quốc.

        Tôi muốn chấm dứt chương này bằng cách kể lại những phiền hà của Hitler đối với gia đình Bộ trưởng tuyên truyền Goebbels.

        Trên quan điểm thông minh, không ai chối cãi Goebbels hơn hẳn mọi thuộc hạ của Hitler. Hitler xem trọng ông đúng theo giá trị của ông như một nhà tuyên truyền tài ba chứ không như một chiến hữu trong những giờ đầu. Ông gọi ông ta dưới cái tên là kẻ chiến thắng Bá Linh. Hitler ưa thích hội đoàn của vị bộ trường cà thọt của ông. Mỗi khi khuôn mặt kiểu Machiavel của ông xuất hiện, tôi cảm thấy Hitler vui thích một cách thành thực. Các cuộc nói chuyện của họ luôn luôn sống động và bóng bẩy với những nét trí thức. Ở bàn ăn, sự thông minh chói ngời và tài biện chứng bén nhọn của Goebbels đã nghiền nát các thực khách, ông có thói quen hay chọn một người Thổ để làm đề tài khôi hài. Ông có một tài năng khá cao để lổ bịch hóa một người bằng cách bắt chước hành động, cử chỉ của người đó hay kể lại các câu chuyện về người đó vói một sự nóng bỏng và đầy màu sắc như thật. Goebbels là kẻ có tài chiến đấu, một đối thủ đáng ngại dùng nhiều mưu lược nhất.

        Hitler thường đến nhà Goebbels cho đến năm 1939, ông có nhiều cảm tình với bà Goebbels, người mà bên ngoài có vẻ bồng bột, lại có thể rất xa cách và kín đáo. Trí óc và nét thanh nhã của bà đã tạo một sự duyên dáng cho những kẻ đến gần bà. Hitler ưa thích sáu đứa con của Goebbels, được nuôi dạy cẩn thận và sớm thông minh. Hitler cũng thích khách khứa của Goebbels vì ông có dịp gặp các nghệ sĩ mà ông luôn vui thú đối với họ. Nên chú ý rằng Goebbels ít có năng lực mang lại cho Hitler niềm vui thú chính trị.

        Goebbels ít chịu khổ hạnh, nhưng cũng không sống duy vật, chỉ có thông minh và trí óc là có giá trị dưòi mắt ông. Trong chức vị Bộ trưởng Tuyên truyền, ông thống trị mọi người nhờ một ít khéo léo đúng chỗ nhưng hay dùng đi dùng lại, nên mất bớt hiệu năng.

        Năm 1940 sự liên lạc riêng tư giữa Hitler và Goebbels lạnh nhạt dần thấy rõ. Những liên hệ của ông với cô đào Lida Baarowa khiến bà Goebbels phải xin ly dị. Hitler vì lý do chính trị phản đối việc này. Ông cũng thương hại các đứa trẻ. Goebbels và vợ được gọi đến ở Berchtcngađen để dàn xếp và họ hứa với Hitler sẽ sống chung trở lại. Dịp này gia đình Goebbels chụp chung một tấm hình rồi phổ biến lên báo chí để đánh tan dư luận không hay. Nhưng Hitler hoàn toàn chán nản khi bà Goebbels nối kết với Thủ tướng Hanké. Hitler không bao giờ tha thứ cho tính phóng túng đó của bà Goebbels.

        Tuy nhiên, tôi nghĩ là Eva Braun chịu trách nhiệm trong sự hà khắt của Hitler đới với bà Goebbels. Eva mang một tự ti mặc cảm trước mặt bà Goebbels. Những chỉ trích ác độc của Eva đã ảnh hưởng nhiều đến Hitler.

        Ít lâu sau, Hitler nói với tôi là thành thực tiếc không đến nhà bà Gocbbels được nữa. ông thấy thiếu vắng không khí dễ chịu mà ông đã quen sống, nhưng những vụ xì-căng-đan đã đi quá xa khiến ông không thể không chú ý. Gocbbels cũng ít đến Bản-doanh, Nhưng sự
gia tăng các cuộc không tập xuống Bá Lỉnh trong đó Goebbels đã tỏ ra hy sinh rất nhiều trong tổ chức phòng không và cấp cứu các nạn nhân đã khiến Hitler bỏ quá khứ của ông và giao thiệp trở lại với Goebbels.

        Cuối cuộc chiến, giao thiệp giữa Hitler và bà Goebels trở lại bình thường. Ông mời cả gia đỉnh vào trú ngụ trong hầm riêng. Sự tự vẫn của Goebbcls, mang theo cả vợ và sáu con là một sự kiện phải có của một cuộc đời hoàn toàn hy sinh cho lý tưởng cho sự tuyên truyền trong đó sự vu khống và láo khoét là thứ khí giới thích dụng của ông.

[Giangtvx]

 

V ị chỉ huy của  quân đội phải sống giản dị như những người ông ta điều khiển

(HITLER)       

CHƯƠNG X

        Hitler thích có quanh mình những tác phẩm nghệ thuật. Ông cho rằng sự trang hoàng này có khả năng làm dịu thần kinh căng thẳng của ông. Trong khi lưu trú tại Berghof, tôi thấy ông luôn luôn đứng ở phòng lớn, trang hoàng một cách lộng lẫy, dừng lại rất lâu để ngắm các bức tranh. Mắt nhìn chăm chú vào bức tranh, ông di chuyển tới lui, qua bên này qua bên kia để nắm được những tiểu tiết nhỏ nhặt hay nhìn bao quát dưới một góc cạnh mới. Tay che ngang mày để nhìn kỹ hơn, ông mời người bên cạnh chia xẻ sự hăng say của ông.

        Ông mang xuống phòng lớn các bức tranh trên lầu. Ông tự mình đổi chỗ các bức tranh để cho nó những ánh sáng khác nhau, ông bận rộn như vậy hàng giờ. Đó là thời gian thích thú của ông.

        Ông thích hội họp nhưng trong phong cách của một thuyết trình viên. Sau giờ làm việc văn phòng ông cần giải trí. Lúc đầu thỉnh thoảng ông đến xem diễn kịch hay đến một hãng la ve ở đó ông trải qua vài giờ trong khung cảnh nghệ sĩ. Các cuộc chuyện trò không chủ đích ở đó là một thần dược cho ông.

        Thỉnh thoảng ông thăm mấy bạn hữu. Ông thường đến nhà Goebbes, Ley, ở đó ông gặp lại các nghệ sĩ quen biết.

        Hitler sợ giới thượng lưu. Ông chối từ các giấy mời dành cho sĩ quan cao cấp của quân đội cũng như các gia đình quí phái. Ông thấy ở đó nhiều tính cách cứng ngắt đổi với tính ưa hoạt động của ông, và ông cũng sợ tính tò mò của các hội hè thuộc loại đó mà ông bị quan sát như một vật trong cổ tàng viện.

        Tuy nhiên khi ông cảm thấy thoải mái trong một hội đoàn nào, ông có thể là tay nói chuyện rất tế nhị và trôi chảy.

        Cuộc sống này thay đổi hẳn từ ngày khởi đầu chiến tranh. Mọi sự đều khắc khe trong bản doanh, nơi ông điều khiển các cuộc hành quân. Câu cách ngôn của ông là : « Phải để cho các chiến sĩ biết rằng xếp họ đang chia xẻ những khổ cực của họ ».

        Khi bắt đầu mặt trận Ba Lan, Hitler điều khiển các cuộc hành quân trong một chiếc tàu đặc biệt ờ vùng ngoại ô Gogolin. Mỗi sáng ông đi đến mặt trận để quan sát. Buổi chiều trở về người đầy bụi bậm dơ bẩn. Mỗi lần trước khi đi, ông đọc cho tôi đánh máy những lời kêu gọi và các mệnh lệnh trong ngày cho các lính chiến. Trong lúc tiến chiếm Varsovie, ông gởi đến dân chúng lời kêu gọi họ rời thành phố. Chỉ sau cuộc hành quân ông mới đến ở tại giải trí trường Zoppot.

        Thật khó mà tường tượng một người hoạt động như Hitler lúc khởi đầu chiến tranh. Ông để  đến từng tiểu tiết của cuộc hành quân. Ông để ý một cách áp chế đến nỗi trong Bản doanh các sự tiết thực cũng được ghi lên giấy. Nhưng đó chỉ là lửa rơm. Sau đó ông giảm dần. Ông không có thi giờ để giám sát trong các nhà ăn và câu lạc bộ sĩ quan. Trong chiến trận miền Tây, ông từ chối ở trong một lâu đài sang trọng gần Bad Nauheim mà gia chủ đã dọn đi để nhượng cho ông. Ông cùng các cộng sự viên ở trong Bản doanh định trước cho ban tham mưu phụ, lập những căn nhà nhỏ ngay lưng chừng đồi thật sơ khai. Khi phát động mặt trận Pháp quốc, ông cũng chấp nhận một bộ chỉ huy đặt trong Eifel, thu hẹp trong một phòng ngủ nhỏ và một bàn làm việc cho ông, một nhà bếp và vài góc nhỏ cho phụ tá và nhân viên. Trước "hầm trú" dựng lên vội vã và một căn nhà lụp xụp bẳng gỗ dùng làm phòng ăn. Mọi vật trong nhà đều làm bằng gỗ không son phết, các chỗ ngồi, ghế bành bằng mây. Hitler ăn cơm với các cộng sự viên ở đó. Ông gọi nơi này là ổ chim bằng đá. Tất cả các nhân viên tùy tùng khác, ở trong làng gần cạnh.

        Tôi luôn luôn nhớ lại buổi sáng 11-5-1940 khi chúng tôi đến «ổ chim đá» Hitler hội họp ban tham mưu nhỏ và các cộng sự viên quanh ông. Trên nóc hầm, ông nói xuống với giọng rắn chắc, bày tỏ rằng ngay sáng hôm nay phát khởi chiến trận ở Pháp.

        Chúng tôi ngạc nhiên thấy Hitler thỏa mãn với chỗ ở đơn sơ này. Tôi thấy ông đi lại trước hầm, đắm mình trong suy tư.

        Các chiến thắng dồn dập tiếp nối, Hitler ở trong trạng thái vui vẻ. Hơn một lần, trong những năm sau, khi được thông báo những thất bại lớn lao của La Wehrmacht, ông nhắc lại nỗi đắng cay  «ổ chim đá », mà hiện giờ hoàn cảnh đã đổi khác.

        Hitler rời Eifel để theo đoàn quân và đóng tại « Bruly- le-Pẹche », một làng nhỏ cách Bruxelles 100 km. Hitler ở trong một chòi bằng gỗ và ban tham mưu ở trong nhà xứ và trong trường học. Gian giữa của ngôi giáo đường nhỏ bé mà tường mới tô vôi và phòng ca treo một tấm màng lớn được dùng làm phòng ăn và phòng chiếu bóng. Bên cạnh căn chòi một phòng trú máy bay được dựng lên trong sự vội vã. Ông không bao giờ ở đây, nhưng thường theo dõi các máy bay đối phương bay qua trên đầu chúng tôi. Một lần các trái bom lửa rơi xuống trên căn nhà có ban phòng vệ và Gastapo ở. Nhưng mọi người vẫn ở ngoài trong thời gian không tập của máy bay Đồng minh. Hitler đặt tên Bản doanh này là «Wolfsschlucht» (Dốc đồi chó sói).

        Chính tại đó ông được báo tin Pháp đầu hàng.

[Giangtvx]

        Hitler trở qua Pháp xem lại nơi đóng quân của ông hồi 1914-1918. Rồi ông đến Ba Lê thăm viếng Les Invalides, Opéra v.v... Khi trở về, ông hãnh diện kể lại rằng ông biết các ngõ ngách trong hành lang của Opéra hơn cả người hướng dẫn. Ông đã nghiên cứu kiến trúc của Opéra hồi còn thanh niên và các chi tiếc đã khắc sâu vào trí ông.

        Chúng tôi chỉ ở một thời gian ngắn trong Bản doanh thứ ba, gọi là Tallenbergo trong Foret Noirc. Ở đó chỉ có vài bunker ẩm thấp và hầu như không thể sống được.

        Ở mặt trận Youges lavic, Hitler không rời toa xe đặc biệt của ông. Ở đó ông có thể thảo chương trình mặt trận Nga trong sự yên tĩnh hoàn toàn. Khi phát khởi cuộc tấn công vũ bảo vào quốc gia vĩ đại Nga sô, ông ở vào vùng viễn đông Hồi quốc, cách một thành phố buồn tẻ của thị xã Rastenburg 14 km. Chỗ này được mang tên 1A Wolfsschanze» Khi tôi hỏi ông tại sao danh từ «wolf» hay được ghép vào tên đặt cho Bản doanh, ông giải thích rằng trong thời kỳ kháng chiến, ông mang tên wolf ( chó sói).

        Sự hăng hái bao bọc chúng tôi, song Hitler vẫn có vẻ nghiêm trọng. Khi sĩ quan tùy viên của ông, người tưởng mình hiểu rõ Nga sô sau một thời gian ngắn sống ở đó, xác nhận rằng chiến trận này cũng ngắn ngủi như các chiến trận khác và vùng đất đai rộng lớn sẽ vỡ ra như một bọt xà phòng, Hitler trả lời trong suy tư rằng ông xem Nga sô như con tàu ma trong vở nhạc kịch nổi danh của Wagner. Rồi ông tiếp : «Lúc khởi đầu mỗi trận chiến, người ta đầy một cánh cửa rộng lớn của một văn phòng tối om mà không bao giờ biết có gì bí ẩn núp đàng sau.»

        Tuy vậy, sau những thành công đầu tiên do các toán lính Đức mang lại, ông trở nên lạc quan. Tôi nhờ tháng 8 năm 1941 khi dùng trà ở giải trí trường, Hitler dán mắt trên một bàn đồ treo tường. Với giọng nói thật rè, ông phát biểu : «Trong vài tuần, chúng ta sẽ ở Moscou. Không nghi ngờ gỉ nữa. Tôi sẽ cho lệnh triệt hạ thành phố này và cho xây một hồ nhân tạo để cung cấp điện. Tên Moscou sẽ vĩnh viễn biến mất».

        Chúng tôi nghe lạnh xương sổng.

        Khi các toán quân kinh ngạc với một mùa đông ghê sợ, khiến họ bất động trong vùng tuyết trắng của Nga sô, Hitler hơi thay đổi tính tỉnh nhưng vẫn tin ở chiến thắng tương lai: «Chỉ còn một màng mỏng phải vượt qua. Nên kiên nhẫn một chút. Sự kháng cự của Nga không lâu đâu».

        Tuy nhiên, chúng tôi phải ở lâu ở Wolfsschanze, Trong mùa hè 1942, Hitler ở tạm trong một Bản doanh gọi là «Werwolf» bên cạnh Winitza. Ở đó ít ra chúng tôi cũng được sống trong những căn nhà xây dựng bằng những thân cây. Lúc trở về Wolfsschanze vào tháng 10 cùng năm thật là cực nhọc.

        Lần theo sự tiến triển của chiến trận ở Nga, với những thăng trầm «Wolfsschanze» cũng được tu sửa. Lần lần người ta xây thêm một phòng chiếu bóng, một phòng uống trà, một căn nhà rất tiện nghi cho Goering. Ông này chỉ xuất hiện chốc lát, hai lần một tháng. Hitter giải thích sự xây dựng căn nhà với sự chấp nhận một cách triết lý rằng có nhiều người cần một sự tiện nghi sang trọng để hướng dẫn cuộc chiến.

        Từ đó, cuộc sổng dễ chịu hơn. Một phòng uống cà phê lớn được dựng lên, ở đó thuộc hạ Hitler tổ chức các buổi dạ tiệc. Nhưng khi chúng tôi thích thú vì khỏi phải ở trong bunker (hầm trú) thì Hitler không rời bunker của ông. Chúng tôi nói rằng cuộc sống tù túng như vậy là thiếu vệ sinh, nhưng vô ích ông nói là không thể ngủ trong các chòi đó vì chúng là những thùng dội, và ông đã trải qua hai năm sau cùng cuộc chiến, chôn mình nơi trú ẩn mà ông chỉ bước ra để hít vài hơi không khí. Trong khi chúng tôi là nạn nhân của sự xáo trộn tuần hoàn và những cơn đau đầu khi ngủ trong không khí bưng bịt của bunker, ông lại tỏ ra thoải mái trong không khí nhân tạo đó.

        Căn phòng ông ở trang trí thật đơn sơ. Thời bình Hitler thường quen tiêu những số tiền lớn để trang hoàng hoa tươi trong phòng. Giờ đây ông không thích cả những bó hoa dại chúng tôi trang hoàng trên bàn giấy riêng. Ông nói : «Tôi muốn giữ hết sức cho Bản doanh không có vẻ sang trọng và tiện nghi mà các chiến sĩ đang thiếu. Tôi luôn cho rằng khi các sĩ quan và binh lính đến đây để tự tay tôi tuyên dương họ, sự đơn sơ quanh tôi sẽ cho họ một ấn tượng tốt.

        Thảm họa ở Stalingrad đã đưa Hítler vào sự thối chí sâu đậm. Ông bị ám ảnh bởi sự đầu hàng của Paulus. Để làm ông thay đổi Bormann tặng ông một con chó berger. Tuy vậy Hitler xa dần các buổi hội. Ông trở nên ghét đàn bà ghê gớm. Ông cũng không ăn cơm chung với tham mưu trưởng của ông ở câu lạc bộ sĩ quan, vì tướng Jodl đã dám làm phật ý ông khi ông ta cãi lại ông trên bàn ăn. Từ đó ông ẩn một mình trong bunker riêng, ăn cơm đơn độc và chỉ đối diện với chú chó Đức. Việc giải trí của ông là nuôi dưỡng con chó này trong khi chính ông, một mình giữa bốn bức tường xi măng cốt sắt, nuốt một cách buồn bã các món ăn rau đậu của ông.