Sự thật về X.30 (Tập 1+2)

[Giangtvx]

        - Cháu đã trình Sờ Cảnh sát chưa ?

        - Con đã đi báo với Sở Cảnh sát Nữu Ước rồi. Người ta hứa sẽ tìm hộ con, nhưng con không tin sẽ tìm thấy, vì qua báo chí, con thấy hàng ngày ở thành phố Nữu Ước xảy ra hàng nghìn vụ phạm pháp : giết người, ăn cắp xe hơi, cướp của có vũ khí mà nhiều vụ không thể tìm ra được thủ phạm thì việc mất chiếc ví nhỏ bé của con, họ quan tâm gì đến.

        - Cháu không được nói về Hoa Kỳ như vậy ! Cháu mới ờ Pháp sang, chưa hiểu Hoa Kỳ đấy thôi. Báo chí hay làm to chuyện giật gân để gợi tò mò. Đây là đất nước của tự do. Cháu hãy tin ở Cảnh sát Hoa Kỳ. Họ nhiều và được đào tạo cẩn thận lắm. Họ hứa tìm hộ cháu thì biết đâu họ chẳng tìm ra.

        Diệm vẫn soi mói nhìn Định hỏi tiếp :

        - À ... thế sau cái dạo bác gặp cháu năm 1946, rồi cháu làm những gì ? Cháu kể chuyện cho bác nghe.

        Định thản nhiên :

        Năm 1946, sau khi gặp Cụ lớn ở Hà Nội, và đưa Cụ lớn vào thành rồi, con vẫn liên lạc với người Pháp và ông Nhu. Ít lâu sau, người Pháp cho con biết Cụ lớn đã qua Hồng Kông va sẽ đi Pháp, nhờ Pháp đưa thêm viện binh sang đánh Việt Minh, con muốn đi theo Cụ lớn quá mà không được. Ông Nhu cử con trở lại Huế mang theo bức thư của ông gởi Đức Khâm mạng Đờ-ra-pi-ê¹, triệu tập một hội nghị thành lập Liên đoàn Công giáo chống Cộng với sự bảo trợ của người Pháp. Con phải gian khổ lắm mới gặp được Đức Khâm mạng và trình bức thư lên Ngài. Con được dự cuộc họp bí mật đó tại Phú Cam. Đức Khâm mạng Đơ-ra-pi-ê sơ hở thế nào để lọt một nữ công an Việt Minh vào trong đám đại biểu họp kín². Thế là toàn bộ tổ chức và mưu đồ của Đức Khâm mạng với ông Nhu bị bại lộ. Nhiều người của ta bị bắt ngay chưa kịp hành động gì cả. Con sự quá, chạy trốn vào khu Pháp kiều, nương nhờ tướng Lơ-bơ-rít lúc bấy giờ có mặt ở Huế. Tướng Lơ-bo-rít cho máy bay đưa con vào Sài gòn. Thấy con còn trẻ, có học ít nhiều, là con một gia đình đã từng có công với chính phủ Bảo hộ trước đây, tướng Lơ-bơ-rít giúp đỡ con tiếp tục học tập, để thâu nhận nền văn hóa tốt đẹp của nước Pháp. Năm 1947, con đỗ tú tài ở Sài Gòn. Sau đó, con được học bổng sang Pháp. Năm vừa qua, con tốt nghiệp luật khoa tiến sĩ. Mấy trường Đại học ở Pháp mời con giáng dạy nhưng nghĩ đến thù nhà chưa trả, vận mệnh đất nước đang nghiêng ngửa, con không thế an tâm ở nước ngoài được. Đầu năm nay con về nước nhà và như đã thưa với Cụ lớn, con may mắn được gặp Cha Cơ-rát-xơ³...

        Cái nhìn của Diệm dịu xuống :

        - Cháu lặn lội tìm bác như vậy, hẳn có ý định ?

        Giọng Định tha thiết :

        - Thầy con xưa kia đã theo hầu Cụ lớn. Con còn trẻ tuổi, mang nặng thù nhà, nhưng không biết phải làm gì. Con thật bơ vơ như người đứng giữa ngã ba đường, nếu không gặp được Cụ lớn... Con quyết tâm nối chí thầy con, một lòng một dạ trung thành với Cụ lớn. Con chỉ mong gặp được Cụ lớn, xin Cụ lớn chỉ bảo, con phải làm gì. Con xin làm bất cứ việc gì Cụ lớn sai khiến. Từ bao năm nay, con vẫn tâm niệm rằng chỉ có đi theo Cụ lớn, con mới có thể trả được thù nhà.

        - Cháu nghĩ thể là phải lắm. Bác rất sung sướng gặp lại cháu. Bác cháu ta có rất nhiều việc phải làm, rất nhiều việc phải làm.

        Diệm đứng dậy, giơ một nắm tay vè phía xa, đe dọa :

        - Bác còn sống đây thì bọn Việt Minh đừng hòng yên ổn với bác. Bác sẽ lập lại tôn ti trật tự. Bác sẽ trở về nước, sẽ xử tất cả những đứa nào đã giết thầy cháu, sẽ xử tất cả những đứa nào chống đối. Người Mỹ sẽ giúp chúng ta. Chúng ta sẽ không thiếu súng đạn, tiền bạc.

        Rồi Diệm chỉ tay về phía quyển sách của Hít-le như để dẫn chứng :

        - Bất độc bất anh hùng. Muốn làm được việc lớn thì phải biết tàn nhẫn, phải có bàn tay sắt. Cháu phải nhớ lấy điều đó.

        Định im lặng nghe Ngô Đình Diệm nói với thái độ thành khẩn. Ngô Đình Diệm trở về bàn ngồi, vẫy tay cho Định kéo ghé nhích lại gần và nói :

        - Bắt đầu từ hôm nay cháu là người của bác. Cháu có định ở lại Hoa Kỳ lâu không ?

        - Bẩm Cụ lớn, con không có ý định ở lại đây lâu. Thù cha chưa trả, con không thể nào an tâm ờ lại đất nước phồn hoa này được.

----------------
        1. Drapier, Khâm mạng Tòa thánh Huế.

        2. Xem Đọ Sức - Tiểu thuyết phản gián - Nhà xuất bản Thuận Hóa. In lần thứ I năm 1986, in lần thứ II năm 1988. Cùng một tác giả.
     
        3. Père Cras. cố đạo Pháp thuộc dòng Rédemptoriste, hoạt động tình báo cho S.E.D.C.E, ở Huế, trong những năm trước và sau Thế giói đại chiến thứ hai.

[Giangtvx]

        Diệm gật gù :

        - Đúng. Cháu nên trở về Việt Nam ngay. Cháu muốn trả thù cho thầy cháu, muốn tuổi trẻ của cháu sớm thành đạt, cháu hãy nghe lời bác, làm tất cả những việc gì bác trao cho cháu.

        Định ngoan ngoãn :

        - Con xin tuân theo lời dạy của Cụ lớn.

        Diệm nói thong thả :

        - Cháu hãy trở về Viẽt Nam. Chúng ta muốn làm việc lớn thì phải có lực lượng. Đàng sau chúng ta đã có người Mỹ rồi, nhưng người Mỹ không muốn xuất đầu lộ diện. Người Mỹ chỉ muốn đưa cố vấn và vũ khí sang giúp chúng ta, chúng ta phải làm lấy. Việc của chúng ta thật là nặng nề. Chúng ta vừa phải chống lại bọn cộng sản, vừa phải gạt bỏ những người thân Pháp. Cho nên ngay từ bây giờ chúng ta phải có nhiều người của mình ở trong nước, ở cả vùng người Pháp lẫn vùng Việt Minh kiểm soát. Từ cuối năm 1951, bác có phái Lê Mậu Thành (Phan Thúc Định cau mày, cố nhớ lại một điều gì. Cái tên Lê Mậu Thành anh đã nghe thấy ở đâu một lần rồi) giáo sư nổi tiếng ở Huế vờ theo Cộng sản, vào chiến khu Việt Minh ỏ miền Trung Trung phần, để lập "Nhóm kháng chiến quốc gia" nhầm phục sẵn ở đó, đợi thời cơ, làm đảo chính. Không hiểu anh ta đã gây được lực lượng ở trong đó chưa mà từ hai năm nay, bác chưa nhận được liên lạc gì của anh ta. Tin tức báo về, chưa chính xác cho lắm cho biết anh ta vẫn còn sống và hình như đã lọt vào làm việc ở một cơ quan của Việt Minh¹. Bác giao cho cháu việc thứ nhứt là tìm mọi cách liên lạc được với anh ta, xem anh ta mở rộng được màng lưới đến đâu rồi, đã sẵn sàng hoạt động chưa.

        Thấy Ngô Đình Diệm ngưng lại, Định hỏi :

        - Thưa Cụ lớn con xin hỏi một điều : Lê Mậu Thành có đáng tin cậy không ? Vì con sợ khoảng thời gian hai năm không có liên lạc ấy, lòng người có thể có những đổi thay, ai mà đoán trước được?

        Diệm xua bàn tay ngắn ngủn :

        - Cháu đa nghi như thế là tốt, nhưng bác tin ở Lé Mậu Thành. Cũng như bác tin ở cháu đây. Đấy, cháu xem, bác có cần phải mở thư của Đức Cha Vĩnh Long ra đâu, mà bác vẫn tin cháu. Giáo sư Lê Mậu Thành cũng có mối thù không đội trời chung với bọn Việt Minh như cháu. Cha Lê Mậu Thành là cụ Nghị Dục, trước đây là một đại điền chủ có hàng nghìn mẫu ruộng đất, dinh cơ đồ sộ thế mà mát hết. Lê Mậu Thành lại là người có mang một lý tường quốc gia sâu sắc, quả rát đáng tin cậy của chúng ta.

        - Nếu tìm được Lê Mậu Thành thì con làm thế nào đế anh ta biết con là người của Cụ lớn phái về ?

        Diệm mỉm cười :

        - Bác sẽ viết thư riêng trả lời Đức Cha Vĩnh Long. Cháu về yết kiến Đức Cha, Người sẽ dặn dò cháu mật khẩu để liên lạc với Lê Mậu Thành. Việc thứ hai là cháu nhân danh một nhà trí thức quốc gia, tiếp xúc với các tổ chức công khai, các giáo phái trong vùng người Pháp kiểm soát, thăm dò thái độ của họ ra sao để bác dễ xử sự với họ sau này. Cháu tìm hết cách lôi kéo một số người trong bọn họ về với chúng ta.

        Mấy đảng phái công khai như Việt Nam Quốc dân đảng, Đại Việt quốc gia liên minh đang múa may, thì chắc cũng dễ nói chuyện với bọn chúng thôi, vì bọn chúng gió chiều nào che chiều ấy, ai mạnh thì chúng theo. Còn các giáo phái thì bác hơi e ngại vì Đức Cha Vĩnh Long có cho biết người Pháp nắm họ khá chặt. Công việc này cháu sẽ gặp khó khăn đấy !

        Diệm ngưng lại nhìn Phan Thúc Định có ý thăm dò. Định cúi đầu :
         
        - Con xin đem hết sức ra làm việc, đổ đền cm sự tín nhiệm của Cụ lớn, xứng đáng với sự ủy thác của Cụ lớn.

        Ngô Đình Diệm xoa hai tay vào nhau :

        - Việc của chúng ta thật nặng nề. Cùng một lúc vừa phải có người của chúng ta ở vùng Việt Minh, vừa phải có người của chúng ta ở vùng Pháp kiểm soát. Cần bao nhiêu tiền, người Mỹ sẽ giúp chúng ta. Nhung kẻ thù của chúng ta là Việt Minh Cộng sản. Dù sao, chúng ta cũng phải thừa nhận là chúng có lý tưởng và lý tưởng áy đă thu hút được nhiều người. Để đối chọi với Việt Minh cho có kết quả, chúng ta phải có một lý tưởng có sức thu hút mọi người theo chúng ta. Bác giao cho chú Nhu, với sự giúp đỡ của các giáo sư Mỹ ở trường này, xây dựng một học thuyết, một lý tưởng, một nền triết học riêng khả dĩ có thể chống lại được Cộng sản. Một học thuyết làm người ta mê tín tuân theo như tuân theo một đạo giáo...

-------------------
        1. Xem truyện phán gián CẤT VÓ - NXB Quân đội Nhân dân năm 1967 - NXB Thuận Hóa tái bản năm 1987 - Cùng một tác giả.

[Giangtvx]

        Ngố Đình Diệm cười thỏa mãn làm những thớ thịt vốn bì bì trên mặt Diệm nở ra :

        - Việc thành công, bác về nước, cháu sẽ là người thân cận của bác, cháu có công lớn, ước mơ tuổi trẻ của cháu nhát định sẽ được mãn nguyện.

        Phan Thúc Định kính cẩn ngồi nghe những lời vừa là nhiệm vụ, vừa là bài học, vừa là lời hứa hẹn động viên của Diệm.

        - Cháu ở đây ăn cơm với bác - Diệm lại nói.

        - Thưa Cụ lớn, con xin phép Cụ lớn cho con về khách sạn thu xếp. Con nóng lòng muốn về nước. Con gặp Cụ lớn ở đây, được Cụ lớn chỉ bảo cho tham gia vào việc lớn là con mãn nguyện rồi. Con không muốn để thời gian trôi phí...

        - Được, bác cũng không giữ cháu. Bác cũng rất nóng ruột. Vậy ngày mai cháu lại đây, bác viết thư cho cháu về trình với Đức Cha Vĩnh Long. Ở nước Mỹ nầy, cháu cần tiền tiêu, cứ bảo bác. Còn về nước, nếu cháu cần bao nhiêu, cháu cứ xin Đức Cha Vĩnh Long.

        Phan Thúc Định đứng lên lễ phép :

        - Con xin phép Cụ lớn. Con kính chào Cụ lớn.

        Diệm vẫn ngồi yên sau bàn giấy, chìa bàn tay ngắn ra. Phan Thúc Định đỡ lấy, hơi cúi đầu.

        Cánh cửa khép lại sau lưng Phan thúc Định chưa được lâu thì lại có tiếng gõ cửa. Diệm dõng dạc :

        - Mời vào.

        Cánh cửa mở rộng, Phi-sin và Lên-sđên hiện ra. Thái độ Diệm thay đổi, niềm nở đứng dậy đón hai tên Mỹ.

        - Gút mo-ning¹.

        Phi-sin hỏi ngay :

        - Ông vừa tiếp Phan Thúc Định ?

        - Vâng.

        Hai tên Mỹ ngồi xuống ghế bành, vắt chéo chân, rút thuốc lá ra hút. Lên-sđên hỏi :

        - Ông thấy anh ta thế nào ?

        - Chúng ta dùng được. Chắc chắn là Đức Cha anh tôi cũng dã thầm tra anh ta rồi, đây có cả thư của anh tôi

        Lúc ấy, Diệm vừa đọc, vừa dịch lại cho hai tên Mỹ nghe thư của Ngô Đình Thục.

        "Chú Diệm

        Nhăn dịp anh Phan Thúc Định sang Mỹ, tôi viết thư này nhờ anh mang cho chú (Diệm giải thích : khi anh tôi nhờ ai cầm thư tay mang sang cho tôi như thế nầy, tức là đã ngầm giới thiệu người đó với tôi là tôi có thề sử dụng được).

        Anh Định là con trai cụ Tuần Phan Thúc Ngân, bạn đồng liêu của chú chắc chú đã biết. Anh đến tôi từ lâu nhung tôi bận việc, nên bây giờ mới giới thiệu anh sang gặp chú dược, (ý anh tôi muốn nói : anh tôi đã để thời gian điều tra về Định rồi). Anh Định là một thanh niên có nhiệt huyết, muốn phụng sự đạo cả. Chú hãy nói con đường tuân theo ý Chúa để anh Định rõ. (ý anh tôi muốn nói : có thể giao nhiệm vụ cho Định hoạt động được).

        "Tiện đây tôi báo tin gia đình ta để chú rõ : Gia dình ta mọi người đều mạnh khỏe, các cháu mỗi ngày một thêm đông. Riêng "bên ngoại" vẫn gập nhiều khó khăn, tôi chẳng được tin gỉ cà. (ý anh tôi muốn nói : tổ chức cứa chúng ta ở trong vùng người Pháp kiểm soát tốt, có thêm nhiều người tham gia. Còn riêng vùng Việt Minh kiểm soát như thế nầy là không thể làm ăn gì được).

        "Chúc chú mạnh khỏe, Chúa sẽ ban phước lành cho chúng ta".

Ngô Đình Thục”       

        Hai tên Mỹ nghe Diệm vừa đọc thư, vừa giải thích những ý ngầm trong thư, dáng trầm ngâm. Khi Diệm đọc xong, Phi-sin nói :

        - Ở chỗ nào chúng ta cũng vào được, chỉ riêng vùng Việt Minh kiểm soát vẫn là một vùng rất bí mật đối với chúng ta.

        Như để chứng minh thêm lời của Phi-sin, Lên-sđên ngậm ngùi:

        - Nghiên cứu các báo cáo từ Việt Nam gởi về, tôi cũng lấy làm   lạ. Đầu năm 1950, cơ quan tình báo của ta có giao cho Phòng Nhì Pháp một nhân viên tên là Hồ Minh vào chiến khu Việt Minh ở Thừa Thiên để tổ chức "Chiến khu quốc gia" nhưng bị bại lộ². Ông Diệm phái Lê Mậu Thành vào vùng chiến khu Việt Minh ở miền Trung Trung phần từ năm 1951 đến nay cũng không làm ăn được gì. Những tổ chức Đại Việt quốc gia liên minh, Việt Nam Quốc dân đảng ở mấy tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và Phú Yên sẵn sàng theo ta thì cũng như rắn nằm tịt trong hang, không dám thò đầu ra. Phía Bắc Việt Nam, những nhóm "Liên hiệp quốc gia", "Liên tôn chống Cộng" ở ba tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh đều tan rã cả. Cả một nhóm người của Phòng Nhì Pháp giới thiệu với ta định đưa vào Thanh Hóa lập "Chiến khu quốc gia" thì bị Việt Minh lừa cho bắt gọn³. Những điệp viên được huấn luyện rất công phu của Phòng Nhì Pháp như Hải Đường, Trà Mi, Nguyễn Phước v.v... được phái ra vùng Khu 4 của Việt Minh đến nay vẫn chưa có tin tức gì⁴. Người Pháp đã mất vào đây bao nhiêu của, bao nhiêu người... Thế là thế nào ? Chúng ta phải tìm hiểu cho ra. Vì khi ông Diệm về nước thì không phải thông qua Phòng Nhì của Pháp nữa, mà chính chúng ta phải đấu trực diện với tình báo Việt Minh.

---------------
        1, Good morning (Tiếng Anh) : Chào buổi sáng.

        2. Vụ này đả bị công an Thừa Thiên khám phá, hồi ấy đài Tiếng nói Việt Nam đã vạch tràn âm mưu và thủ đoạn của đich trước dư luận thế giới.

        3. Vụ này xảy ra ở Thanh Hóa. bị công an bắt gọn vào năm 1950.

        4. Xem "CẤT VỐ". Truyện phản gián - Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ờ  Hà Nội in năm 1967 - Cùng một tác giả.

[Giangtvx]

        Phi - sin quả quyết :

        - Không. Nhất định chúng ta phải hơn bọn Phòng Nhì Pháp. Với những kỹ thuật tiên tiến, với đô-la, với những phương tiện đầy đủ, với những người được chúng ta đào tạo kỹ lưỡng, với một kế hoạch hành động tỉ mỉ, chu đáo, nhất định chúng ta phải hơn người Pháp.

        Ngô Đình Diệm gật đầu :

        - Tôi cũng đồng ý với giáo sư.

        Lên-sđên hỏi Diệm :

        - Thế ông đã giao nhiệm vụ hoạt động cho Định ?

        - Tôi đã giao cho anh ta một vài việc rồi. Tát nhiên mới chỉ là những việc thử thách bước đầu. Anh ta không thế nắm được điều gì quan trọng của chúng ta cả.

        Diệm quay về mở tủ, lấy chiếc ví của Phan Thúc Định, kéo ở ví ra chiếc ảnh Đức Bà Ma-ri-a :

        - Mặc dù anh tôi cũng đã gỏi cho tôi vật này.

        Diệm cất chiếc ảnh vào chiếc ví, trả lại cho Lên-sđên.

        - Phan Thúc Định đã nói cho tôi rõ việc "mất cắp" chiếc ví này. Người của chúng ta làm rất giỏi. Định không biết mất vào lúc nào khi dạo chơi trên phố. Anh ta nói tất cả những gì có trong ví, không giấu một thứ gì. Bây giờ, tôi xin trả lại đại tá.

        Lên-sđên cầm lấy chiếc ví :

        - Chiều nay, tôi sẽ cho Sở Cảnh sát Nữu Ước gọi điện báo cho anh ta biết đã tìm ra chiếc ví và mời anh ta đến nhận.

        - Đại tá trả Định tất cả những thứ có trong ví nay ? - Diệm hỏi.

        Lên-sđên mỉm cười.

        - Trả lại tất cả, trừ đô-la trong ví, để cho nó hợp lý.

        Và hắn hỏi Ngô Đình Diệm :

        - Bao giờ anh ta về nước ?

        - Anh ta định ngày mai - Diệm đáp.

        Lên-sđên nói :

        - Trong giai đoạn này, chúng ta phải cử một người bí mật giám sát những hoạt động của anh ta. Nguyên tắc của chúng ta là như thế.

        - Cử ai ? - Diệm hỏi.

        Lên-sđên suy nghĩ một lát, rồi thong thả nói :

        - Theo ý tôi, nên cho một người của ta mà tình báo Pháp và Định chưa hề biết về làm việc đó. Tôi đề nghị cho Phạm Xuân Phòng, bí mật về Việt Nam vừa làm những việc ta định giao cho Phòng, vừa theo dõi Phan Thúc Định.

[Giangtvx]

     
4. VÂN ANH

        Sân bay Tân Sơn Nhát đầy máy bay quân sự và máy bay dân dụng. Những đường băng rộng thênh thang dài vút. Có những đường băng bê tông nhẵn lì. Có những đường băng rải lưới thép. Đây là đầu não của con đường hàng không tỏa di khắp Đông Dương đi châu Âu, châu Á, châu Mỹ...

        Cách 5 phút lại có một chiếc máy bay cất cánh, hoặc hạ cánh. Những người lính không quân, thợ máy, lính thông tin, quần áo ka-ki, mũ ca-lô xanh nước biển hoặc mũ lưỡi trai đen bọc vải trắng, những cô chiêu đãi viên hàng không váy hẹp màu xanh nước biển, sơ-mi trắng, mũ ca-lô xanh đi lại tấp nập.

        Phan Thúc Định, vẫn chiếc cặp du lịch trên tay, với bộ quần áo đúng thời trang, bước vào phòng khách sân bay, người đông nghịt ồn ào. Chỗ này vài ba viên sĩ quan người Pháp đang đứng nói chuyện gẫu. Chỗ kia, mấy hành khách đang quây quanh quày giải khát, uống nước, ăn bánh ngọt. Có hành khách tay chắp sau lưng đi bước một quanh phòng, vẻ chờ đợi. Có hành khách ngồi thản nhiên trên ghế, mở báo xem, phì phèo điếu thuốc lá trên môi. Theo thói quen, bao giờ Phan Thúc Định cũng quan sát khắp gian phòng, đặc biệt chú ý đến những người hành khách ngồi có vẻ ung dung xem báo. Trong những người cầm tờ báo che lấp mặt hoặc đang chăm chú xem sách kia, có kẻ nào cần phải đề phòng không ? Kinh nghiệm cho biết những người ấy mới là những người anh phải quan tâm đến.

        Hình như không có gì đặc biệt cả. Anh đến gần sát giờ máy bay cát cánh. Có tiếng loa mời những hành khách đi Huế ra máy bay. Mọi người ra máy bay, theo sau cô chiêu đãi viên thân hình dong dỏng, xinh xắn, cặp môi tô son màu phớt tím luôn nở nụ cười duyên dáng. Chiếc thang máy bay đã để sẵn ở cửa một chiếc máy bay Công-sten-la-siông bốn động cơ của hãng "Pháp quốc Hàng không". Cô chiêu đãi viên dừng bước, đứng sang cạnh thang, giơ tay nghiêng đầu rất kiểu cách, nói bằng tiếng Pháp :

        -  Xin mời quí vị lên máy bay.

        Hành khách lần lượt bước lên thang, vào chỗ ngồi của mình.

        Phan Thúc Định bước vào khoang máy bay, ý tứ đưa mắt nhìn một lượt các hành khách. Nhanh như chớp, anh thu vào đôi mắt sắc sảo của mình những đặc điểm biểu lộ trên nét mặt đám hành khách cùng đi. Mấy sĩ quan và hạ sĩ quan Pháp người thì ngồi trầm tư, người thì thầm nói nhỏ với nhau. Máy ông người Việt cỡ trung niên được Phan Thúc Định chia làm hai loại : người nào láu táu, mặt lộ vẻ sốt ruột chắc là nhà buôn đi giao dịch ; người nào có quần áo phẳng phiu, đầu mượt bóng, nét mặt đăm chiêu thì chắc là công chức cao cấp của chính phủ Bảo Đại hoặc là một thứ "chính khách" chưa kiếm chác được gì, đi Huế để vận động một ghế ngồi nào đó có thể hốt bạc được. Một bà già - hay nói đúng hơn một "mệ" Huế búi tóc bằng trâm ngà, cổ đeo "kiềng" vàng, lên máy bay vẫn cầm hộp trầu trên tay. Cuối khoang máy bay có một người đàn ông khoảng gần năm mươi tuổi, chải chuốt, đeo kính mát gọng to, ngồi bên cạnh một cô gái mười sáu, mười bảy tuổi.

        Người đàn ông ít nói, chỉ gật đầu hoặc lắc đầu như sợ người khác nghe mát giọng của mình, trong khi đó cô gái hay nhí nhảnh hỏi chuyện. Cô gái tóc buông xỏa kiểu tóc các nữ sinh trung học, mặc một chiếc áo dài trắng diếm hoa nhỏ và thưa, màu xanh; trán rộng, lông mày thanh, đôi mắt đen láy thông minh, mũi dọc dừa, đối môi gọn nhỏ. Cô gái nói chuyện đôi lúc pha một câu tiếng Pháp. Qua câu chuyện loáng thoáng, Phan Thúc Định biết đấy là hai cha con.

        Anh ngồi xuống ghế, ghế bên cạnh anh vẫn còn trống. Anh tự hỏi trong đám hành khách này ai là người của C.I.A ? Ai là người của SEDCE¹ ? Ai là người của Việt Minh ? Có ai theo dõi mình không ? Lại còn có thể có những gián điệp của các nước khác nữa. Bởi vì, từ sau cuộc chiến tranh Nga-Nhật và từ đầu thế kỷ 20 này, tất cả các nước trên thế giới đều thấy rõ vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tình báo. Nó có thể góp phần quyết định vào thắng hoặc bại của mỗi bên. Trước cuộc chiến tranh Nga-Nhật 1905, hàng nghìn gián điệp Nhật Bản đóng vai thợ giày, thợ cắt tóc đá lọt vào đất Nga làm cho tất cả những cuộc vận chuyển, kế hoạch tác chiến của quân đội Nga Hoàng bị Bộ Tổng Tham Mưu quân đội Nhật Bản nắm vững. Rồi trong hai cuộc chiến tranh Thế giới thứ nhất và thứ hai, diễn ra bao nhiêu cuộc đấu trí giữa các cơ quan tình báo Gết-ta-pô của Đức, Hắc Long của Nhật với Phòng Nhì của Pháp, Intelligence Service của Anh, Ghê-pi-iu của Nga, v.v... Riêng ở Đông Dương này trước khi Nhật đổ bộ vào, đã có hàng trăm, hàng nghìn gián điệp Nhật đóng vai bán kem, bán sâm cao-ly, nhà buôn, du học sinh, sang sục sạo khắp nơi. Trong cuộc chiến tranh Việt-Pháp năm 1949 vụ tình báo Việt Minh lấy được bản báo cáo của tướng Rơ-ve chẳng làm chấn động thế giới đấy ư ? Vụ đó đã làm cho kế hoạch hành quân của Pháp bị thất bại ngay từ bước đầu, làm cho chính phủ Pháp suýt bị đổ và nhiều nhân viên chỉ huy SEDCE phải bị cách chức. Những nơi nóng bỏng trên thế giới đều là nơi thu hút, tập trung những gián điệp quốc tế. Việt Nam đang là một trong những nơi nóng bỏng nhất thế giới. Pháp đang muốn chèo chống giữ cho con thuyền tả tơi của mình trước cơn bão táp tấn công của Việt Minh, Mỹ đang muốn thay chân Pháp, Nhật đang muốn đục nước béo cò, Tưởng đang muốn nắm số Hoa kiều đông đảo ở đây, Anh muốn dò la để giữ vững ảnh hưởng của mình ở Mã Lai, Tân Gia Ba, Miến Điện, v.v...

------------------
       1. SEDCE : Service cTétude et documentation de contre - espionnage (Sở nghiên cứu và tư liệu phản gián)

[Giangtvx]

        Việc anh về nước với nhiệm vụ của Ngô Đình Diệm giao cho ấy, liệu có cơ quan nào biết và đang theo dõi ? Anh cứ phải đề phòng. Một điều nữa làm anh phải suy nghĩ là làm thế nào liên lạc được với Lê Mậu Thành ? Làm thế nào biết được hoạt động và thái độ của Lê Mậu Thành ?

        Từ Mỹ về Pa-ri, từ Pa-ri về Sài Gòn, Định hy vọng nhiều vào cuộc tiếp xúc với Giám mục Ngô Đình Thục, chắc chắn ông ta sẽ giúp đỡ anh dễ dàng trong việc hoàn tất nhiệm vụ của Ngô Đình Diệm giao cho. Nhưng khi đến Vĩnh Long, gặp Ngô Đình Thục, Định thấy tự mình phải xoay sở lấy là chính.

        -  Từ mùa thu năm 1951 đến nay - Ngô Đình Thục nói - Tôi chưa nhận được báo cáo nào của Lê Mậu Thành cả, nhưng nguồn tin riêng cho tôi biết Lê Mậu Thành vẫn còn sống và đang ở một cơ quan của Việt Minh. Còn lòng trung thành của anh ta đối với Cụ Thượng (chỉ Ngô Đình Diệm) thế nào thì chưa có bằng chứng gì bảo đảm. Cụ Thượng ở xa không rõ đấy thôi, chứ chưa nối được trạm liên lạc nào giữa Lê Mậu Thành với chúng tôi. Có thể anh ta phải phục xuống tạm thời cắt đứt mọi mối liên lạc để giữ mình, cũng có thể anh ta không còn là người của chúng ta nữa.

        Phan Thúc Định không biết những lời của Ngô Đình Thục là thực hay giả. Vì trong ngôi nhà uy nghi của Tòa Giám mục Vĩnh Long, Ngô Đình Thục đã điều khiển nhiều việc bí mật, ngoài việc lên bục giảng đạo, ngồi buồng kín rửa tội, Thục đã từng phản bội người ta và bị người ta phản bội nhiều lần, cho nên ông ta rất già dặn công việc tiếp xúc với mọi người.

        Ngô Đình Thục hạ giọng nói tiếp :

        - Cụ Thượng đã giao trách nhiệm cho anh, thì anh nên cố gắng làm cho xong. Anh nên tìm mọi cách liên lạc được với Lê Mậu Thành. Nếu anh trực tiếp gặp được Thành thì càng tốt, nói cho Thành rõ những điều Cụ Thượng đã dặn.

        - Nhưng thưa Đức Cha, làm thế nào con có thể bắt liên lạc được với Thành ? Cha có cách nào giúp cho con được không?

        Ngô Đình Thục nheo mắt cười tinh quái, bộ mặt khác hẳn lúc giảng đạo :

        -  Cái đó tùy thuộc vào trí thông minh và tài tháo vát của anh. Tôi chỉ giúp được anh mật khẩu để liên lạc với Thành mà thôi.
-   
        Ngô Đình Thục mở khóa chiếc tủ lim lớn đàng sau ông. Phan Thúc Định liếc nhanh vào trong tủ, thấy tủ chia làm nhiều ngăn nhỏ đánh số như tủ đựng hồ sơ. Ngô Đình Thục tìm một ngăn, lấy ra một phong bì dán kín đưa cho Định, rồi lặng lẽ đứng dậy, bắt tay Định.

        Bước chân ra khỏi Tòa Giám mục Vĩnh Long, Phan Thúc Định băn khoăn : "Có phải anh em họ Ngô thử mình không?". Nếu gặp được Lê Mậu Thành, anh em họ Ngô sẽ đặt câu hỏi : làm thế nào mà một người như mình, vừa ở Pháp về, con một kẻ tử thù của Việt Minh, lại có thể gặp được Lê Mậu Thành ở vùng chiến khu Việt Minh một cách dễ dàng? Còn nếu không gặp, không liên lạc được với Lê Mậu Thành thì nhiệm vụ của Diệm giao cho sẽ không hoàn thành. Mới chỉ có một việc bình thường, bước đầu đã không hoàn thành được thì về sau ra sao?

        Phan Thúc Định ngả người trên ghế suy nghĩ miên man. Bề ngoài trông anh có vẻ lơ đãng, thản nhiên nhưng thật ra tất cả những việc gì xảy ra quanh anh trong khoang máy bay, vẫn không lọt khỏi mắt anh. Ở anh đã hình thành cái nếp : trong bất cứ một môi trường xa lạ nào, bao giờ anh cũng chỉ để một nửa tâm trí suy nghĩ, một nửa tâm trí thì theo dõi quan sát chung quanh.

        Có một cô gái vội vã bước lên máy bay, đến ngồi ghế bỏ trống bên anh. Anh quay lại... vừa ngạc nhiên, vừa mừng rỡ :

        - Ồ... Vân Anh !

        Cô gái cũng nhận ra anh, ngạc nhiên không kém anh :

        - Anh Định, ôi, thật là một sự may mắn kỳ diệu !

        Anh quay  lại ... vừa ngạc nhiên, vừa mừng rở :

        - Ồ... Vân Anh   !

        Với mái tóc uốn chải công phu, cắt cao, để lộ chiếc cổ trắng ngần, với cặp mắt hơi buồn ẩn sau hàng mi dài vuốt thuốc, với đôi môi tô son cầu kỳ thỉnh thoảng hơi nhếch lên một cách kênh kiệu, chiếc áo dài màu xanh nước biển có thêu nổi một bông hồng trắng trên ngực trái, Vân Anh hiện ra trước mắt Phan Thúc Định vẫn diễm lệ, vẫn quyến rũ, vẫn lộng lẫy như hai năm trước...

        ... Hai năm trước, trong một buổi chiều đông, trời Pa-ri đầy hoa tuyết đầu mùa. Chàng sinh viên xóm La-tinh nghèo Phan Thúc Định đang chuẩn bị luận án tiến sĩ luật khoa đã gặp Vân Anh ở một thư viện. Xa quê hương, người cùng một nước gặp nhau, hai người làm quen với nhau dễ dàng và mau chóng trở thành đôi bạn. Những buổi gặp nhau ở thư viện, những buổi sóng đôi đưa nhau về một quãng đường, những buổi rủ nhau vào một quán cà phê ấm cúng ngồi tâm sự, Vân Anh đã kể cho Phan Thúc Định nghe về cuộc đời riêng của mình.

[Giangtvx]

      
        Vân Anh là con một viên Án sát ờ một tỉnh lẻ miền Nam Trung Bộ tên là Cao Xuân Thọ. Vì có nợ máu với nhân dân nên hồi Cách mạng Tháng Tám 1945, Thọ đã bị Tòa án Nhân dân xử tử hình. Vân Anh phải về ở với chú ruột là Cao Xuân Đăng, trước Cách mạng vốn là Tham tá Tòa sứ của Pháp, lúc đó chuyển sang làm công chức cho chánh quyền Cách mạng. Năm 1946 lúc thực dân Pháp trở lại xâm lược Việt Nam, Cao Xuân Đăng ở lại Huế, nhảy ra làm tay sai cho Pháp và được thực dân Pháp cho làm Tỉnh trưởng ở một tỉnh Trung phần. Đăng nuôi Vân Anh và cho sang Pháp học ở trường Đại học Soóc-bon-nơ.

        Một buổi đẹp trời, Phan Thúc Định và Vân Anh sánh vai nhau đi dọc bờ sông Xen¹. Họ đi qua những quán sách cũ có những ông chủ quán để râu thủy thủ, ngồi lim dim như ngủ giữa đống sách đủ loại : khoa học, văn học, lịch sử,... Họ đi qua những người Pháp đội mũ nồi, ngậm ống tẩu, ngồi câu bên bờ sông có những con chó ngoan ngoãn nằm bên cạnh.

        - Chú em chiều em lắm, không để em thiếu thốn gì cả. - Vân Anh nói - nhưng em vẫn hay buồn. Cái buồn ấy, các bạn em bảo, hiện lên đôi mắt em. Người Pháp vẫn thường bảo đấy là cửa sổ của tâm hồn. Có lẽ đúng. Bởi vì dù sao em cũng là một cô gái mồ côi. Cha em đã chết bất đắc kỳ tử.

        - Em có oán hận gì những người đã giết cha em không ?

        - Oán hận tất nhiên là có, nhưng em có thể làm gì được ? Lịch sử đã chuyển qua trang khác rồi... Vả lại, em chỉ là một người phụ nữ yếu đuối, cô đơn, đâu phải như đấng nam nhi các anh.

        - Em thiếu tình cảm gia đình nhưng em có thể có những tình cảm đẹp đẽ khác động viên em, an ủi em. Chẳng hạn... tình bạn... tình yêu...

        Vân Anh giương cặp mắt có hàng mi dài và cong, nhìn thăm thẳm vào mắt Phan Thúc Định, hình như muốn ngăn không để Định nói một câu tiếp theo :

        - Em không muốn giấu anh làm gì : em có người yêu rồi.

        Hai người im lặng. Cái xắc da trên tay Vân Anh buông thõng, đung đưa theo nhịp bước chân chậm rãi của cô. Lại mấy cửa hàng sách cũ... Lại mấy người ngồi câu... Có thêm vài anh họa sĩ dựng giá khung đang nheo mắt bôi màu lên vải... Một lát sau, Vân Anh thở dài :

        - Người yêu em ở xa lắm.

        - Ở Việt Nam ?

        - Vâng. Còn xa hơn nửa, vì... ở bên kia chiến tuyến,
  
        Lại một phút im lặng.

        - Xin lỗi. Em không nói thì anh không dám hỏi, em đã nói thì cho phép anh hỏi nhé : em có thể cho anh biết người áy là ai được không ? -  Phan Thúc Định hỏi.

        - Đối với anh thì được chứ. Anh Lê Mậu Thành, giáo sư trường Trung học Khải Định, Huế.

        - Người ấy ở bên kia chiến tuyến ?

        - Vâng. Mùa hè năm ngoái, lúc em vừa đỗ tú tài phần hai, cũng chính là lúc chúng em xa nhau.

        Giọng nói của Vân Anh nhỏ hẳn, trầm trầm xúc động :

        - Chúng em yêu nhau tha thiết, nhưng anh Thành lại yêu lý tưởng của anh ấy hơn cả người yêu. Anh ấy tự nhiên bỏ thành phố Huế lên chiến khu Việt Minh. Anh ấy để lại cho em một bức thư vỏn vẹn có mấy dòng : MAnh ra đi vì tiếng gợi của Tổ quốc, vì nhiộm vụ thiêng liêng đối với đất nước. Anh biết rằng em không thể đi theo anh được nhưng anh vẫn hy vọng một ngày nào đó, chúng ta sẽ gặp nhau, ở chiến khu. Sau đó, em không được tin gì của anh ấy nữa, rồi chú em nhất định bắt em sang đây du học. Em viết thư cho mấy người bạn cũ của anh Thành, ghi rõ địa chỉ của em bên này, mong mỏi nhận được thư từ tin tức của anh Thành, nhưng suốt từ đó đến nay, vẫn đằng đẵng biệt vô âm tín. Linh cảm em sợ một sự tan vỡ vì anh biết đấy, em không bao giờ đi con đường của anh Thành được. Em với anh Thành ở hai trận tuyến khác nhau : Anh Thành đã theo Việt Minh, còn em và Việt Minh có một mối thù không đội trời chung. Chao ôi, khoảng cách về không gian không sợ bằng khoảng cách về tư tưởng.

        - Trước đó, em có thấy anh Thành nói gì với em về kháng chiến không ?

        Đôi lông mày kẻ chì của Vân Anh hơi cau như cố nhớ lại chuyện cũ :

        - Anh Thành là một người rất kín đáo. Thường thường nói chuyện về văn học, nghệ thuật, anh tỏ ra hiểu biết nhiều và nói   sôi nổi. Nhưng đối với các vấn đề chính trị, thời cuộc thì anh ta thường không phát biểu gì.

        - Xin lỗi em nhé, em đừng trách anh là quá tò mò và thô lỗ, cho anh hỏi thêm một điều : Em vẫn còn yêu anh Thành ?

        - Tình cảm của em đối với anh Thành vẫn nguyên vẹn. Tình yêu trong người phụ nữ không phải là một thứ dễ đổi thay. Nhất là mối tình đầu. Sự đổi thay trong tình yêu là một điều không đẹp đẽ. Huống chi, từ trước đến nay, anh Thành đối với em vẫn rất tốt. Giữa hai chúng em, yêu nhau mấy năm trời, vẫn giữ nguyên được lòng tôn trọng nhau. Chỉ trừ việc anh Thành bỏ đi một cách đột ngột, bất ngờ... Em vẫn mong gặp anh Thành, vẫn chờ đợi anh ấy.

----------------
        1. Seine.

[Giangtvx]

        Dòng sông Xen lững lờ trôi. Thỉnh thoảng một chiếc ca-  nô chở khách lướt sóng để lại một vệt trắng dài ngầu bọt.

        Sau buổi ấy, Phan Thúc Định không gặp lại Vân Anh nữa. Có người nói Vân Anh bỏ học, qua Luân Đôn, thủ đô sương mù ảm đạm. Hình ảnh diễm lệ của Vân Anh với đôi mắt buồn sau hàng mi dài và cong, hình ảnh những ngày ngồi bên cốc cà phê thơm phức ờ khu xóm La -  tinh, hình ảnh những ngày đón nhau ở thư viện về, đi dưới những cây sên mùa đông trụi hết lá, hình ảnh một cuộc dạo chơi bên bờ sông Xen váng vất một tiếng còi ca -  nô... lùi dần vào dĩ vãng.

        Hai năm qua rồi...

        Phan Thúc Định nắm lấy bàn tay mềm mại của Vân Anh mà như thấy dĩ vãng sống lại.

        Câu chuyện cũ hiện ra, đồng thời cái tên Lê Mậu Thành nổi bật lên rõ rệt trong óc Phan Thúc Định : "À, Lê Mậu Thành đây rồi. Thế mà mình cứ cố nhớ mãi. Đáp số của bài toán đó anh em họ Ngô ra cho mình ở đây rồi".

        Chiếc máy bay đóng cửa, sau khi lướt một quãng dài trên đường băng, nó nhấc mình lên, rời khỏi mặt đất. Những căn nhà, lùm cây, những con đường phố tấp nập người và xe cộ lươn lướt dưới thân máy bay và lùi xa, bé dần lại. Rồi đến những cánh dòng, những dòng sông... Rồi nhìn thấy màu nước biển xanh ngắt... Rồi mây trắng bồng bềnh trôi bên ngoài khung cửa, trôi dưới thân máy bay...

        Trong lúc Phan Thúc Định và Vân Anh vui mừng gặp lại nhau, họ không ngờ tất cả thái độ, cử chỉ của họ đều được thu gọn, đầy đủ vào cập mắt của người đàn ông chải chuốt đeo kính mát ngồi cạnh cô con gái. Cô nữ sinh vẫn hồn nhiên không hay biết gì, vẫn ríu rít trò chuyện.

        - Con không thích Sài Gòn bằng Huế, ba ạ - Cô gái nói -  bởi vì Huế có gia đình ta. Sao ba cứ bắt con ở Sài Gòn, ít cho con về thăm Hué ?

        Người đàn ông đeo kính mát trả lời :

- Tố Loan ạ, lúc này việc học tập của con là trên hết. Con cần để thời gian vào học tập.

        - Nhưng con nhớ biệt thự của nhà ta, nhớ dòng sông Hương lắm.

        Người đàn ông im lặng, trầm tư như đang suy nghĩ gì làm cô gái không dám hỏi thêm nửa. Sau cặp kính mát hướng thẳng về phía trước mặt, cặp mắt ngời ấy vẫn thỉnh thoảng nhanh chóng liếc nhìn về phía Phan Thúc Định và Vân Anh.

        - Không ngờ lại gặp Vân Anh ở đây . - Phan Thúc Định nói.

        - Em cũng vậy. Đúng là quả đất tròn thật.

        - Sau buổi em nói chuyện với anh ở bên dòng sông Xen, em đi đâu mà anh không nhận được tin tức gì của em cả ?

        - Hồi ấy em mê những bi kịch của Sếch- spia lắm... Em nảy ra ý dịnh muốn đi sâu vào ngôn ngữ Anh. Được chú em đồng ý, em qua Anh và xin vào học trường Đại học Kem- brít- giơ. Mải học nên cũng không viết thư từ cho ai cả, anh tha lối cho. Còn anh, đã bảo vệ xong luận án rồi chứ ?

        - Cảm ơn em, xong rồi.

        - Xin có lời chúc mừng anh.

        Một cô chiêu đãi viên người Pháp dong dỏng, duyên dáng bưng khay kẹo, bánh ngọt và nước hoa quả đốn mời hành khách. Cập dưới khay bánh kẹo, cô ta cầm một bản quảng cáo các đường bay của hãng "Pháp quốc Hàng không" in màu sắc sặc sỡ. Đến chỗ Phan Thúc Định, Định nhật mấy chiếc kẹo sô- cô- la sữa, rồi lịch sự hỏi cô chiêu đãi viên :

        - Xin lối, cô có thể cho tôi xin tờ quảng cáo nầy được không?

        Cô chiêu đãi viên nhìn Định mỉm cười, đưa tờ quảng cáo cho Định :

        - Rất vui lòng biếu ông...

        Mắt người đàn ông đeo kính mát nhìn quanh tờ quảng cáo. Tờ quảng cáo gấp nếp lại thành nhiều trang nhỏ, ở trang đằu tiên có in hình huy hiệu hãng Tháp quốc Hàng không nửa mình một con ngựa trắng có cánh bay lên và ảnh cổng Khải Hoàn Môn của thủ đô nước Pháp.

        Phan Thúc Định hỏi thêm cô chiêu đãi viên :

        - Ở Huế, tôi muốn đặt trước vé máy bay thì gọi điện thoại số bao nhiêu ?

        Cô chiêu đãi viên vẫn duyên dáng :

        - Thưa ông số diện thoại 377. Lúc nào chúng tôi cũng sẵn sàng hầu ông.

        - Cảm ơn cô.

        Cô chiêu đãi viên đi sang hàng ghế khác. Phan Thúc Định cất tờ quảng cáo vào trong túi áo ròi nói với Vân Anh :

        - Anh thích có những kỷ niệm nho nhỏ trong mỗi chuyến đi.

        - Em về nhà ai ở Huế ? - Định hỏi.

        - Chú em hiện nay làm việc ở Huế. Em về nhà chú em. Chú em đã hẹn ra đón em ở sân bay,

        - Em về nhà thôi chứ ? Có dự định làm gì nữa không ?

        Vân Anh nói nho nhỏ như hơi gió thoảng bên tai Định :

        - Em định tìm gặp cho được anh Lê Mậu Thành.

        Phan Thúc Định nhìn vào mắt Vân Anh. Anh thấy đôi mắt đượm buồn ấy sâu như biển thẳm.

        Óc anh nẩy ra một ý nghĩ rất nhanh khi nghe Vân Anh nhắc đến tên Lê Mậu Thành : sự gặp gỡ tình cờ với người con gái này biết đâu chẳng giúp anh giải được con toán hắc búa do anh em họ Ngô ra cho anh. Gặp Lê Mậu Thành bây giờ thì không nên, nhưng vẫn phải bắt được liên lạc với Lê Mậu Thành cho Ngô Đình Diệm. Hay nhất là qua một người khác để có thể chắp được đường dây với Lê Mậu Thành. Có thể qua Vân Anh.

[Giangtvx]

   
        Phan Thúc Định nói nhỏ :

        - Em làm thế nào tìm gặp được anh ấy ?

        Giọng Vân Anh có vẻ bí mật :

        - Em sẽ nói chuyện với anh sau.

        Những khu rừng màu xanh bát ngát, con đường Số 1 như một sợi chỉ, rồi lại đến làng mạc, ruộng nương nhỏ xíu hiện ra dưới thân máy bay.

        Máy bay hạ cánh xuống sân bay Phú Bài. Hành khách lục đục bước xuống. Người đàn ông đeo kính mát dần dà bước xuống sau Phan Thúc Định và Vân Anh.

        Ở phòng khách đã có một người đàn ông cao to, mặt bèn bẹt, đầu vuốt mượt, y phục sang trọng và diêm dúa một cách quá đáng, bước ra đón Vân Anh. Vân Anh chào :

        - Chú ạ ! Chú bận thế mà cũng ra đón cháu.

        Rồi cô quay sang giới thiệu với Phan Thúc Định :

        - Đây là chú em, em đã nói chuyện với anh. Xin giới thiệu với chú đây là anh Phan Thúc Định, tiến sĩ luật khoa, bạn của con từ hồi ở bên Pháp.

        - Hân hạnh !

        - Hân hạnh !

        Cao Xuân Đảng hỏi Định :

        - Có ai đi đón anh không ?

        - Thưa ông, không ạ.

        - Anh về phố nào ? Tôi có xe, xin mời anh về cùng.

        - Cảm ơn ông, tôi trọ ở khách sạn. Tôi có một số việc mua bán ở ngoài phố nữa. Xin ông cho phép vài hôm nữa tôi được đốn thăm ông và Vân Anh. Xin mời ông và Vân Anh cứ về trước.

        Cao Xuân Đáng không mời thêm câu nào nữa, mở ví rút ra một cái danh thiếp ghi địa chỉ mình, chìa tay ra bắt tay Định:

        - Đây là địa chỉ của tôi, lúc nào rảnh, mời anh đến chơi.

        Vân Anh cũng chìa tay nuột nà, móng sơn đỏ chót ra :

        - Thế nào anh cũng lại thăm em nhé ! Tạm biệt !

        Hai chú cháu bước ra một cái xi- trô- en 15 màu đen. Cao Xuân Đáng cầm lái láy, mở máy. Bên trong cửa xe, Vân Anh còn thò bàn lay trắng nuốt ra vẫy Định.

        Định cũng bước lên chiếc xe ca của hãng Hàng Khỏng về thành phố.

        Người đàn ông đeo kính mát, lúc ấy mới cùng con gái bước ra. Miệng gã lẩm bẩm một con số :

        - 377.

        Trên cái cặp du lịch gã xách, có một cái thiếp nhỏ ghi tên: Phạm Xuân Phòng.

        Ba ngày sau, Phan Thúc Định theo địa chỉ trên tấm danh thiếp tìm đến nhà Cao Xuân Đáng thăm Vân Anh.

        Cao Xuân Đăng đi vắng. Vân Anh tiếp Định ở phòng khách bày toàn đồ đạc cổ kính : bộ sa- lông kiểu Trung Quốc bằng gỗ lim mặt đá vân, một chiếc tủ chạm trổ rồng phượng cầu kỳ, những bức tứ bình vẽ điển tích đầy chữ Hán.

        Sau những chuyộn xã giao bình thường, Phan Thúc Định dẫn đầu câu chuyện vào ván đè ý định của Vân Anh định đi gập Lê Mậu Thành. Vân Anh nhìn Định như dò hỏi, nhưng cũng thong thả nói:

        - Cách đây ba tháng, em ở Luân Đôn về Sài Gòn. Em gặp một người bạn trai trước cùng học ở Huế cho em biết chắc chắn là giáo sư Lê Mậu Thành hiện đang ở chiến khu Việt Minh trong tỉnh Thừa Thiên. Người bạn đó cũng đã bỏ học ra đi theo Việt Minh. Hắn có gặp giáo sư Lê Mậu Thành ở ngoài đó. Hắn không thổ lầm được, vì trước hắn đã nghe anh Thành giảng. ít lâu sau, hắn không chịu dược gian khổ nên lại trốn về đầu hàng nhà đương cuôc Pháp. Đươc biết tin anh Thành, em nảy ra ý định quyốt di tìm anh ấy. Em biết nhiêu phụ nữ ỏ trong nay có chòng ngoài kia vẫn ra thám chồng được...

        Phan Thúc Định nhìn cách trang điểm lúc nào cũng cầu kỳ, chải chuốt của Vân Anh hỏi :

        - Em làm thế nào để ra được ngoài ấy ?

        - Hoậc là em sẽ đi theo một bà nào ra thăm chồng ở ngoài ấy ; hoặc là em đến một người cậu có con đi theo Việt Minh, em sẽ nhờ cậu ấy bắn tin là em muốn bỏ vùng quốc gia lên chiến khu. Chắc Việt Minh sẽ không từ chối một người trí thức muốn theo họ. Hoặc là em sẽ viết đơn hẳn hoi xin phép Việt Minh ra gặp anh Lê Mậu Thành.

        - Em làm như viết đơn gởi Việt Minh dễ lắm !

        - Em được biết hiện ở Huế đây, có một trạm liên lạc của Việt Minh, gọi là Trạm 14 Nội thành".

        - Em giỏi thật. Vừa ở nước ngoài về được mấy tháng sao em biết được nhanh vậy ?

        Vân Anh ngước nhìn Phan Thúc Định, môi trên đỏ chót hơi nhếch lên :

        - Anh tò mò quá nhỉ.

        Phan Thúc Định cảm thấy ở Vân Anh có một điều gì bí ẩn mà anh chưa rõ. "Tại sao cô ta lại biết được ? Cô ta tìm gặp Lê Mậu Thành có phải do tiếng gọi của tình yêu không ? Chắc không phải chỉ có thế. Còn có cái gì nữa chứ ?". Nhưng bắt người thiếu nữ này nói rỏ sự thật không phải là chuyện dễ. Phan Thúc Định phải dùng một đòn táo bạo hơn :

        - Vân Anh ạ, có một điều trước dây anh chưa nói cho em rõ là anh có quen anh Thành từ xưa. Nếu Vân Anh gặp anh

        Thành, thì nói hộ anh rằng : "Người bạn cũ cứa Thành nhà ở bên núi Ngự Bình có lời hỏi thăm và muốn biết anh Thành đã làm xong sự nghiệp lớn chưa ?"

        Vân Anh mỉm cười :

        - Vâng, em sẽ nhắc đúng như lời anh dặn : "Người bạn cũ của Thành nhà ở bên núi Ngự Bình có lời hỏi thăm..."

        - Vân Anh có nói với anh Thành viết thư cho "người bạn ở bên núi Ngự", nhé !

        - Viết nói gì ?

        - Điều ấy tùy anh Thành thôi.

        Nụ cười trên môi Vân Anh trở nên bí mật :

        - Hay là giữa anh và anh Thành có âm mưu gì ?

        Rồi Vân Anh nhún vai :

        - Phải. Biết đâu đấy. Đời bây giờ chỗ nào chẳng có âm mưu, bí mật và bí mật.

        Phan Thúc Định cười to :

        - Em bắt nọn giỏi thật.

        Vân Anh khẽ đập vào tay Phan Thúc Định, giọng đổi khác :

        - Ông tiến sĩ luật ơi ! Ông hãy nói thật với tôi đi : Có phải người ta đã giao cho ông nhiệm vụ bắt mối liên lạc với anh Lê Mậu Thành đó không ? Nếu không, tại sao lại có mật khẩu "núi Ngự Bình"...? Nhưng thôi, đó là công việc của các anh. Còn tôi, tôi chỉ cần gặp anh Thành là đủ rồi. Và, anh yên chí, tôi hứa khi gặp anh Thành, tôi sẽ nói lại lời anh dặn...

        - Thế... cô là ai ?

        - Em là em... là Vân Anh !

[Giangtvx]

5. GẶP LẠI NGƯỜI XƯẠ...

        Đồng chí Vũ Long - Trưởng Ban Công tác đặc biệt Trị-Thiên đặt tập hồ sơ trên tay xuống, hỏi người ngồi trước mặt mình, đồng chí Trần Mai - Đội trưởng một Đội công tác Nội thành của thành phố Huế :

        - Đồng chí vừa nói trong đơn xin phép vào chiến khu của Cao Thị Vân Anh ghi là vào thăm ai ?

        - Báo cáo anh, cô ta xin vào thăm Lê Mậu Thành và nói là chồng chưa cưới.

        - Đồng chí cho tôi biết rõ hơn về Vân Anh.

        Trần Mai mở chiếc xắc - cốt đặt bên mình, lấy ra quyển sổ tay, anh tìm một trang có ghi về điều Vũ Long hỏi, nói :

-            Như anh đã biết sơ qua đấy : Vân Anh, năm nay hai mươi nhăm tuổi, con Án sát Cao Xuân Thọ. Thọ bề ngoài là một quan lại của triều đình bù nhìn Huế, nhưng là một chỉ điểm riêng của tên Khâm sứ cáo già Pháp Gơ-ráp-phơi ¹- Hắn đã cài một số tay chân xuông tận các xã, thôn để dò la những hoạt động của nhân dân. Hắn đã xử rất nặng những người đấu tranh cho độc lập, tự do - ngay cả những viên quan lại của Nam triều, người nào liêm khiết, dễ dãi với nhân dân cũng bị hắn báo cáo ngầm cho Pháp biết. Hắn đã nhận nhiều ân huệ về tiền nong, ruộng đất của thực dân Pháp ban thưởng cho công lao đó. Thực dân Pháp đang dự định thăng hắn lên Tổng đốc thì Cách mạng Tháng Tám bùng nổ. Hắn đã chống đối lại Cách mạng, hô lính bắn vào đoàn nhân dân biểu tình thị uy cướp chính quyền.

        Trước khí thế của nhân dân, bọn lính không theo lệnh hắn đã bỏ chạy hết. Hắn bị bắt và bị Tòa án Nhân dân két án tử hình. Vợ hắn đem Vân Anh về ở với người em ruột của hắn là Tham tá Cao Xuân Đăng. Ít lâu sau, vợ hắn cũng chết, Vân Anh ở với Cao Xuân Đăng. Đăng ra làm tay sai cho Pháp, khi Pháp quay trở lại. Do công lao của tên anh ruột trước đây, do thái độ trung thành với đế quốc, Đăng được bọn thực dân cho làm Tỉnh trưởng. Hắn muốn leo lên nữa, nên thường thì thọt đi lại nhà riêng tên Nguyễn Đệ - Đổng lý văn phòng của Bảo Đại -  định làm một ghế Bộ trưởng, Thứ trưởng gì đó của chính phủ bù nhìn. Hắn nuôi Vân Anh cũng có dụng ý riêng. Hắn muốn dựa vào công lao đối với thực dân và cái chết của tên Thọ để được tín nhiệm với Pháp. Tuy mang tiếng là nuôi Vân Anh, nhưng thực ra tất cả tiền ăn học của Vân Anh hồi ở Huế cũng như học bổng sang Pháp du học của Vân Anh đều do Pháp trợ cấp hết.

        Hình như chính Vân Anh cũng không biết điều đó, bởi vì mọi việc đơn từ xin xỏ, kể công với thực dân Pháp đều do Đăng làm, mọi giấy từ chứng nhận cũ của tên Thọ, Đăng còn giữ được cả. Riêng về Vân Anh thì hồi còn đi học ở Huế thường ít nói, hay buồn, hay tránh những cuộc tụ họp đông đảo của học sinh, thanh niên. Trong thời kỳ này, Vân Anh gặp Lê Mậu Thành và yêu Thành - sau đó Lê Mậu Thành ra vùng ta thì Vân Anh cũng sang Pháp. Theo sự điều tra của ta thì thời kỳ Vân Anh ở Pháp, chủ yếu là đi học chứ chưa có hoạt động gì cho bọn đế quốc cả. Lúc sang học ở Cambridge thì có hiện tượng hay vào Phòng thông tin Mỹ mượn sách báo. Mùa hè năm nay trước khi về nước, cô ta có sang Mỹ một tháng dưới danh nghĩa ở trong đoàn đi du lịch tìm hiểu nước Mỹ, do Phòng thông tin Mỹ ở Anh tổ chức.

        Việc sang Mỹ làn này Vân Anh không cho ai biết cả. Về nước, cô ta có đến Phòng thông tin Mỹ ở Sài Gòn vài lần. Theo sự phán đoán của tôi thì có thể là Vân Anh đã bị bọn tình báo nước ngoài mua chuộc trong thời kỳ ở Anh. Việc cô ta đến Phòng thông tin Mỹ ở Sài Gòn chắc không phải chỉ đế mượn sách, mà có thể là để nhận chỉ thị gì của bọn địch. Bởi vì rất nhiều tên gián điệp của Mỹ không bao giờ đến tiếp xúc trực tiếp với Tòa Đại sứ Mỹ mà chỉ qua bọn đội lốt nhân viên Phòng thông tin.

----------------
        1. Gratteuil