Bên kia Cổng Trời

[bodoibienphong]

Ngay lúc đó, anh em công an kéo sang đưa Đăng về đồn. Đăng chia người canh gác, sẵn sàng chiến đấu đến cùng nếu quân Song tấn công.

Đêm ấy và ngày hôm sau, không thấy phỉ tấn công. Một cơ quan sở cho biết, đêm đó, quân Hoàng phục các ngả đường, chỉ chờ anh em công an ra là tiêu diệt rồi đổ cho phỉ giết.

Anh em càng thấy bàn tay thao túng của Dịp Chí Tường. Phải tìm cách bắt Tường mới có thể hoạt động được.

Một hôm, Đăng sang thăm mụ Síu. Sau những câu hỏi han xã giao, Đăng ca thán:

- Dạo này ông Dịp Chí Tường có nhiều quyền quá. Điều gì ông nói, cụ Hoàng cũng nhất nhất nghe theo. Cứ đà này thì rồi chẳng mấy lúc, chẳng còn ai dám đụng đến ông ấy. Công an chúng tôi đã đành, nhưng còn cụ và bà Thuận nữa…

Mụ Síu nghe lời Đăng nói, lộn ruột với Tường lắm rồi, gật gù tán thành. Đăng nói tiếp:

- Chúng tôi cũng thấy lo cho cụ Hoàng, muốn tìm cách trừ hậu họa cho cụ, nhưng không biết làm gì. Cụ luôn luôn ở bên cụ Hoàng, cụ khuyên một tiếng thì dân Đồng Văn được nhờ.

- Tôi cũng nghĩ như ông, nhưng còn phải tính.

Mấy hôm sau Síu gặp Thuận bàn bạc nhưng Thuận đang say mê Tường, không nghe lời mẹ.

Một hôm, sau buổi tụng kinh niệm Phật, mụ Síu đang sắp tràng hạt bỏ vào chiếc tráp khảm trai thì Hội vào báo là Hoàng cần gặp gấp.

Síu cởi áo chùng, cất quyển kinh, đủng đỉnh vào cung.

Hoàng vừa dứt bữa thuốc, đang đăm đăm suy nghĩ, thấy mẹ vợ vào, vội hỏi:

- Có ông Dương Kim Đao, đại diện Ủy ban tỉnh lên gặp tôi, xin bắt Dịp Chí Tường. Thật nan giải, bà nghĩ thế nào?

Mụ Síu trầm tĩnh:

- Bây giờ Chính phủ Việt Minh mạnh lắm. Vùng biên giới đã được thông. Giải phóng quân Trung Quốc bao bọc ta. Chỉ cần một lời đề nghị của Việt Minh là chúng tràn vào làm cỏ ta. Cán bộ Việt Minh cũng tràn lên đây. Nhiều tên người Thổ, người Mán, cả người Mèo nghèo khổ cũng nghe lời bọn cán bộ. Bọn người Hoa thì sẵn sàng nghe theo Giải phóng quân. Ta không thể ra mặt chống cự lại chúng, phải lựa chiều gió mà che.

Mụ uống một hớp nước đào pha đường rồi tiếp:

- Thằng Tường làm ăn lộ liễu quá. Bọn Việt Minh biết tỏng nó là gián điệp rồi. Đây là lệnh của Chính phủ Việt Minh, ta không nên chống lại, vì thằng Tàu này mà mang họa vào thân.

Hoàng băn khoăn:

- Thằng Song vừa được Việt Minh gọi đi học lục quân. Tôi không muốn cho nó đi, nhưng nó nói nên đi. Học được bài bản quân sự của Cộng sản để chống lại Cộng sản càng hay. Tôi muốn đợi hỏi ý nó không biết thế nào?

Mụ Síu xua xua chiếc điếu can:

- Không cần hỏi thằng Song! Đợi đến bao giờ nó mới về? Mà có về, nó cũng không giao. Lần chần càng hại cho ta! Với lại, xem ra thằng Tường cứ định gạ gẫm con Thuận! Phải tống nó đi!

Nghe lời vị cựu quân sư, máu ghen trong người nổi lên, Hoàng nhận lời giao Tường cho Việt Minh. Kế hoạch bắt Tường được sắp sẵn.

Trong khi đó, các chiến sĩ Công an khẩn trương chuẩn bị bắt Tường.

Đã ba hôm, anh em công an tập trung về Phó Bảng bí mật nằm trên căn gác ở đồn, không ló ra đường, chờ lệnh. Hôm thứ nhất, anh em được lệnh khoảng 5 giờ sáng thì hành động, nhưng Hoàng chưa nghe nên lại hoãn. Hôm thứ hai không tin gì.

Mãi hôm thứ ba mới được lệnh đón Tường.

Ngay sau đó, một tên lính từ Sà Phìn phóng ngựa ra Phó Bảng đưa cho Tường một bức thư của Hoàng. Trong thư nói, Hoàng ốm nặng, cần gặp Tường ngay.

Dịp Chí Tường vội vã phóng ngựa vào Sà Phìn.

Hắn xuống ngựa, vội vã vào cung. Vừa qua cổng, Sùng Vạn Lù cùng quân cấm vệ đã mai phục sẵn trong dinh ập ra bắt. Tường ngơ ngác không hiểu, hỏi Lù:

- Sao ông bắt tôi?

- Lệnh Lão quan cho bắt mày!

Tường chợt hiểu, nghiến răng chửi kẻ lật lọng.

Tường bị Lù dẫn giải về nộp cho Đăng. Trước khi Lù đi, mụ Síu dặn nhỏ:

- Bọn thằng Chiu, Quả, Văn mà biết, thế nào cũng cho quân đuổi theo đánh tháo cho Tường, phải đi đường tắt, nghe chưa?

Lù nghe lời mụ, dẫn Tường đi theo đường tắt. Đúng như dự tính của mụ. Lù vừa dẫn Tường đi khỏi Sà Phìn một lúc thì Mã Học Văn, Sùng Mí Chiu, Hầu Vạn Quả phóng ngựa về Sà Phìn, đi thẳng vào cung, rập đầu hỏi Hoàng:

- Sao Lão quan lại giao Tường cho Việt Minh?

Mụ Síu ngồi bên cạnh, đập tay xuống sập quát:

- Ta giao đấy, ta giao đấy! Bọn các người không hiểu thời thế, định cho Giải phóng quân và Việt Minh làm cỏ mảnh đất Đồng Văn này sao?

Hoàng ậm ờ, bứt đầu nhăn nhó.

Bọn Văn rút ra ngoài, bàn cách đánh tháo cho Tường. Chúng lấy thêm quân, phi ngựa theo đường chính, đuổi theo. Đồng thời lệnh cho bọn lính gác Phố Cáo, Cổng Trời giữ Tường lại.

Lù dẫn Tường đi tắt, thoát khỏi sự bao vây của Văn. Phạm Minh Đăng cùng các chiến sĩ công an đón Tường dẫn đi tiếp.

Sáng hôm sau, trông thấy Đăng, Tường cười gằn:

- Tôi không bao giờ nghĩ sẽ gặp ông như thế này!

Đăng cũng cười:

- Ta gặp nhau như thế này là điều tất nhiên thôi!

[bodoibienphong]

8

Cho quân đuổi theo Sùng Vạn Lù để cứu Dịp Chí Tường không kịp, Mã Học Văn bực bội trở về nhà.

Giữa lúc đó, Mã Chính Lâm cũng về thăm. Hai cha con ngồi vào mâm rượu. Đặt chén xuống mâm, Văn nói với con:

- Bây giờ con đã trưởng thành. Con có nghe người ta nói, ở Đồng Văn này, hiện nay có bốn trang vương tôn anh hùng chỉ huy quân đội Đồng Văn, là con anh con và Song, Ân? Vậy con phải xứng đáng là người họ Mã ta, là người Mèo ta, phải như con hổ, con báo, không như con hươu, con nai.

- Dạ!

- Có chuyện cha muốn nói với con từ lâu!

- Thưa cha, chuyện gì cha cứ dạy!

Văn đặt chén, giọng lắng hẳn xuống:

- Ngày xưa cha và ông Sính Và cùng bị Tây bắt giam trong một nhà tù. Cha bị tù vì chỉ nghe theo lệnh của cụ Đạo, không nghe theo châu đoàn Nguyễn của Tây, đã từng chỉ huy quân Mèo chống lại châu đoàn. Ông Và tù vì bị Nghĩa tố cáo tội giết con. Ở trong tù, nghe nói cha có hai con trai, ông có con gái út là Vàng Thị Mai, em Chí Ân, cha và ông hứa với nhau sẽ làm thông gia. Anh Minh con thì đã có vợ, còn con. Con Mai cũng đủ “công, dung, ngôn, hạnh”, cha muốn con và con Mai thành gia thất. Con thấy thế nào?

Còn trẻ, đang say mê trận mạc, chưa muốn lấy vợ, nhưng ý cha đã thế, Lâm không muốn cưỡng lại. Từ trước đến nay, Lâm nhất nhất nghe theo lời cha.
Mã Học Văn sung sướng mỉm cười. Nhưng ngay sau đó, Văn lo âu, nói tiếp:

- Còn chuyện nữa, cha cũng muốn nói với con. Cha được nghe những cán bộ lên đây, ông Mai Trung Lâm, ông Thanh Phong nói về Chính phủ Việt Minh. Cứ như lời họ nói thì Chính phủ Việt Minh tốt với dân nghèo, nhưng không tốt với những người giàu có, quyền thế. Con biết đấy, cụ Hoàng chẳng ưa gì Chính phủ Việt Minh. Vì thời thế, bề ngoài cụ phải tỏ ra theo mà thôi, nhưng bên trong, việc cụ, cụ cứ làm. Cụ phải chống lại đến cùng, không thì mất hết quyền thế, tiền bạc. Con là tướng của cụ con phải theo cụ. Đừng có nghe bọn cán bộ lên dỗ ngon dỗ ngọt. Theo họ rồi mất đầu con ạ! Trước sau, như cha, con phải tận trung, không được phản lại họ Hoàng!

- Dạ!

Văn mỉm cười nhưng vẫn không trút được nỗi lo âu.

Đúng như nỗi lo lắng của Văn, lâu nay Lâm có nhiều suy nghĩ khác thường. Vừa qua, nhiều cán bộ lên Đồng Văn hoạt động, Lâm gặp gỡ, trò chuyện. Trong số đó có ông Nguyễn Mạnh Giao. Tiếp xúc với ông, Lâm thấy ông hiểu rộng, biết nhiều, tính điềm đạm. Vốn ham hiểu biết, Lâm gần gụi và quý mến ông. Những buổi tâm sự, trò chuyện thân mật giữa hai người kéo dài đến khuya. Ông thích cùng Lâm đi săn trong rừng vắng. Trong những buổi đi săn, hai người càng thân mật và cởi mở.

Chuyện trò với ông, Lâm hiểu rằng chính phủ Việt Minh, không như Hoàng nói, là muốn đưa người Kinh lên tiêu diệt hết người Mèo chiếm lấy Đồng Văn, mà Chính phủ đó thương yêu người Mèo.

Một hôm, ngồi trên núi, nhìn xuống những người dân rách rưới đang trồng bắp dưới nương, ông Giao hỏi Lâm:

- Anh thấy đời sống người Mèo ta thế nào? Đã no chưa? Biết chữ chưa?

Lâm thở dài:

- Có người còn chết đói dọc đường, dân Mèo còn đói lắm. Có mấy ai biết chữ đâu, trừ con cái những người giàu có.

- Thế thì, làm sao cho dân khỏi đói, khỏi dốt?

Lâm không biết trả lời thế nào.

- Cụ Hoàng có làm cho dân Mèo no ấm, biết chữ không?

Lâm im lặng. Nói là cụ Hoàng làm cho dân no ấm thì không đúng, cụ Hoàng chỉ vơ vét làm giàu chứ bao giờ nghĩ đến đân.

Ông Giao suy nghĩ một hồi, chưa giải thích cho Lâm vội, lại hỏi:

- Anh có biết chuyện cụ Hoàng liên hệ với Pháp không?

Lâm lắc đầu.

- Thế anh có biết Cắm Sìn là người của ai không?

- Không.

- Tại sao dưới xuôi lên, nó không qua thị xã Hà Giang mà lại qua đường Bảo Lạc? Tại sao không do Chính phủ giới thiệu mà đi lén lút như tên buôn lậu thế?

- À, ông nói thế thì tôi hiểu.

- Tôi tin anh, nói cho anh hiểu điều này, Cắm Sìn là người của Pháp cử lên đây đấy. Pháp cử Cắm Sìn lên nắm ông Hoàng và các anh, nắm người Mèo. Tôi thấy người dân Mèo tốt, nhưng người cầm đầu chưa tốt…

Từ đó, Lâm luôn luôn suy nghĩ về những điều ông Giao nói. Gặp những cán bộ Việt Minh trong các đoàn bình dân học vụ, thương mại, Lâm gần gũi hỏi han. Lâm hiểu dần cách mạng và Việt Minh, thấy dần sự thật về Hoàng. Anh thấy cần phải ủng hộ Việt Minh, ủng hộ những người theo Việt Minh, bảo vệ người dân Mèo, chống lại sự xâm nhập của Pháp và bọn tay sai của Pháp.

Biết con lâu nay chểnh mảng việc quân cơ của Hoàng, hay trầm tư suy nghĩ, gần gũi cán bộ Việt Minh, Văn lo lắng. Từ lo lắng Văn sinh ra buồn bã, mất dần những hy vọng vào con cái, vào sự nghiệp của dòng họ Mã mình. Chà, thời thế nó chuyển vần đến lạ. Có lẽ thời kỳ hoàng kim, thịnh vượng nhất của Đồng Văn, của họ Hoàng, họ Mã đã đến lúc hết rồi sao?

Mã Học Văn còn dặn dò con nhiều điều. Mãi đến khuya tiệc rượu mới tàn. Sáng hôm sau, Văn cùng con lên đường về Sà Phìn.

Người ra dắt ngựa cho Văn vào tàu không phải là Vù Mí Kẻ, mã phu của Hoàng, mà là một tên lính lạ. Vào cổng, Văn hỏi Thào Sè Na:

- Vù Mì Kẻ đi đâu rồi?

Thào Sè Na thở dài, giọng khàn như hết hơi thuốc phiện:

- Nó xin thôi làm mã phu, đi theo Việt Minh rồi! Cứ đà này, rồi cụ Hoàng hết người mất thôi!

Nghe tin Kẻ bỏ đi, Văn thất vọng, nhưng Lâm mừng mừng. Lâm nghĩ, thế ra chẳng phải chỉ một mình ta xa lánh cụ Hoàng, theo Việt Minh mà còn nhiều người khác. Ngay cả những người trong dinh Sà Phìn này.

Thấy Lâm suy nghĩ, Văn nói, cố phá vỡ những chuyện đang ám ảnh con:

- Thằng Kẻ, nó con nhà khố rách áo ôm, kẻ tôi đòi, nó làm thế, còn chúng ta là dòng dõi danh giá, bầy tôi của cụ Hoàng, ta khác, con ạ!

Bước chân vào đến tiền dinh, Văn bỗng thấy không khí rộn rập lạ. Những người đầu bếp tất bật chạy lên chạy xuống. Những cô gái chuẩn bị váy áo mới. Trong cung, từ sân đến nhà đều quét sạch sẽ. Những tấm gấm thêu chăng quanh tường. Xung quanh dinh treo đèn, kết hoa.

Văn quay sang hỏi Na:

- Có việc gì mà vui thế?

Thào Sè Na cười vui vẻ:

- Lão quan chuẩn bị đám cưới bà năm ạ!

Văn nhíu đôi lông mày rậm xếch:

- Lão quan cưới ai?

- Dạ thưa tướng quân, cưới cô Hội!

- À!

Văn lắc đầu, ngạc nhiên. Chuyện này Văn không biết từ trước. Đối với Văn, việc Hoàng lấy Hội cũng lạ như chuyện lấy Mỹ Thuận. Không hiểu tại sao, những cảnh cưới vợ không bình thường của Hoàng cứ lặp đi lặp lại… Nguyễn Thị Hội đang trang điểm. Hội sinh ra ở một làng thuộc tình Hà Đông xa xôi. Bố mẹ Hội nhà nghèo, quanh năm cày thuê, cuốc mướn mà không đủ ăn, không có mảnh đất cắm dùi. Hội rất đau xót khi nghĩ đến cái chết thảm thiết của cha mẹ, năm Ất Dậu. Hôm ấy, bố, mẹ, anh trai, em và Hội bồng bế nhau ra ngã ba làng ngồi chìa tay ăn xin. Khốn nỗi, những người đi qua cũng đang đói lả, chẳng ai cho anh em Hội được thứ gì. Đến tối, Hội đói lắm rồi. Đêm ấy, Hội ôm em co quắp ngủ. Sáng dậy Hội vừa dịu mắt nhìn thì chao ôi, bố mẹ chết cong queo bên đường. Thằng Hải vẫn còn nhay nhay vú mẹ. Hội òa lên khóc. Mấy người đi qua ném xác bố mẹ Hội lên chiếc xe bò kéo đi. Sau đó anh em Hội chia lìa mỗi người một ngả. Anh Đàm đi ở cho một bà cô họ xa. Em Hải được một người đón đi làm con nuôi, còn Hội được một người đàn bà dẫn về nhà, nuôi một thời gian rồi bán cho ông Chánh Tiên làm con ở.

Hội chăn trâu cắt cỏ cho ông Chánh được mấy tháng thì bà Be, người ở làng, ra Hà Nội buôn bán, về làng. Thấy Hội thùy mị, dễ thương, bà Be mà cả với ông Chánh Tiên. Hai bên cò kè mãi, cuối cùng ông Chánh nhận bán Hội cho bà. Bà đưa Hội ra Hà Nội, nuôi một thời gian cho khoẻ mạnh, béo tốt. Hội cứ tưởng rằng bà Be thương người, quý Hội, cho ăn ngon, mặc đẹp. Nhưng không, sau khi thấy Hội béo tốt, sáng sủa, bà Be đưa Hội lên Đồng Văn bán cho mụ Síu.

Từ trước đến nay, ngoài nghề buôn bán hàng hóa, cà phê, thuốc phiện, mụ Síu còn buôn cả người. Mụ đã từng nuôi nhiều cô gái để hầu hạ mình rồi bán cho bọn thương gia và những người giàu có. Biết Hội là món hàng tốt, Síu nhận ngay làm con nuôi rồi đưa vào Sà Phìn làm người hầu cho Hoàng.

[bodoibienphong]

Từ đó đến nay thấm thoát đã 6 năm trường. Qua những bỡ ngỡ ban đầu, Hội dần dần quen với cuộc sống của kẻ tôi đòi. Khi thì bị Hoàng hành hạ, khi thì bị mẹ nuôi đánh đập. Một lần, mụ Síu sai Hội đun trứng cáy, món ăn mang từ vùng biển lên. Hội nhãng ý để cháy già một chút. Bà mẹ nuôi cầm ngay chiếc điếu can đánh túi bụi làm Hội Thâm tím mặt mũi. Hội cứ phải cắm răng chịu đựng.

Ngày ngày, Hội chỉ còn biết chuyện trò với những người hầu khác như Khánh, người cùng quê với Hội cũng bị bán lên đây; cô Lầm, người Hoa, cô Tý, cô Ngần, cô Thịnh…

Khi biết rằng Thuận không sinh đẻ được nữa, lại không còn đứa con trai nào để nối dõi tông đường, Hoàng ngỏ ý muốn lấy vợ tư. Thuận cũng muốn có người chăm sóc chồng để có thời gian đi lại với Dịp Chí Tường và những nhân tình khác nên để Hoàng cưới cô Ngần. Thuận nghĩ rằng Ngần là người ở nên dễ bảo. Nhưng khi Ngần có mang, sợ Ngần đẻ con trai, thu hút hết của cải, mẹ con Thuận bàn nhau tìm cách ám hại Ngần.

Một hôm, Síu sai Hội bưng vào cho Ngần một cốc cà phê. Mụ dặn Hội:

- Con bảo cô Ngần uống, còn con không được uống!

Hội bưng cà phê vào. Ngần nằm trên giường, mệt mỏi. Biết trong cà phê có thuốc độc, Ngần nhất định không uống. Mụ Síu chạy vào, mặt hầm hầm, nghiến răng quát:

- Uống, tao truyền lệnh cho mày phải uống!

Ngần cố gượng dậy, xụp xuống ôm lây chân mụ Síu, lạy:

- Con lạy bà, con đang có thai!

- Có thai cũng phải uống, mau lên!

Ngần van nỉ:

- Bà cho con xin khất, sinh nở xong, con sẽ xin chết ngay trước mặt bà. Đứa bé trong bụng có tội tình gì đâu, mà nó cũng phải chết theo con? Bà theo Phật, bà làm phúc, cứu một người phúc đẳng hà sa!

Mụ Síu càng tức, sai một tên tay sai khỏe vật Ngần ra. Mụ tự tay đổ thuốc độc vào miệng Ngần. Ngần vật vã, chết trong cơn đau đớn. Hội sợ quá ngất đi trước mặt bạn.

Năm nay Hội mười sáu tuổi. Tuy không đẹp lộng lẫy như Mỹ Thuận, nhưng đang ở tuổi dậy thì, trẻ trung, nên có sức hấp dẫn ông vua Mèo đã sáu mươi tám tuổi này. Thấy quả ngon đã chín, Hoàng nhỏ to bàn bạc với người mẹ nuôi của Hội.

Thường ngày Hoàng tắm bằng sữa dê. Khi tắm thường có các nàng hầu thay phiên nhau vào kỳ và phục vụ những ham thích của ông. Mụ Síu, Hoàng nghĩ ngay đến việc này.

Một buổi, người mẹ nuôi gọi Hội đến, cười độ lượng:

- Mấy con bé con khờ dại, ngớ ngẩn không biết chiều chuộng ông Hoàng làm ngài phật lòng. Hôm nay mẹ muốn cử con được phục vụ ngài, con quý của mẹ ạ! Đó là một đặc ân đấy. Con gái, cả cái đất Đồng Văn này, đứa nào cũng muốn được cái vinh hạnh ấy, nhưng ai ban cho chúng!

Hội choáng váng cả người. Phần vì Hội sợ hãi. Hình ảnh cô Ngần ôm bụng quằn quại trong cơn hấp hối cứ chập chờn trước mắt Hội. Hội biết rằng, số phận của mình rồi cũng như Ngần mà thôi. Không có thai, có con thì thôi, có thai, có con trai, rồi lại bị mẹ và chị nuôi ám hại. Lúc đó rồi biết chạy trốn đi đâu?
Nhưng điều Hội lo lắng, đau khổ hơn là mối tình dang dở Hội giữ kín lâu nay, chỉ có Khánh biết mà thôi.

Đã gần một năm nay, Hội quen thân với Vàng Sinh Páo, người nấu bếp của Hoàng. Páo là một người Mèo Trung Quốc, nhà nghèo, từ bé làm thằng quýt rồi nấu bếp cho một nhà buôn. Páo thông minh, nấu món ăn ngon. Nhà buôn kia nhiều lần sang buôn thuốc phiện với Thuận, với Sùng Mí Chiu và qua đó gặp Hoàng. Để dễ bề đi lại buôn bán lâu dài, kiếm những món lợi kếch xù, nhà thương gia muốn có món quà lạ biếu Hoàng. Một buổi, nhà thương gia thết Hoàng bữa tiệc thịnh soạn. Hoàng khen món ăn ngon. Nhà thương gia giới thiệu luôn tài nấu nướng của Páo và tặng Hoàng món quà đặc biệt: Sinh Páo sang làm đầu bếp cho ông vua Mèo sành ăn uống này.

Cùng chung cảnh ngộ xa quê hương, cùng là cảnh tôi đòi, hầu hạ, cùng ở lứa tuổi xấp xỉ như nhau, trẻ đẹp, lại luôn luôn gặp nhau trong dinh, dưới bếp, hai người yêu nhau. Yêu nhau rồi nhưng cả hai cùng sợ Hoàng, Thuận biết nên cứ phải giấu kín mối tình đầu thầm lặng.

Cứ mỗi lần xuống bếp, bưng cơm cho Hoàng, Hội vừa hồi hộp sung sướng, vừa sợ hãi. Còn gì sung sướng bằng giữa những bức tường đá lạnh lẽo, xa lạ này, có người yêu trẻ đẹp, đẹp trai, hiền lành. Nhưng Hội không dám ở lâu, không dám nói năng, biểu lộ những tình cảm đẹp đẽ của mình. Hội biết rằng, Hoàng, Síu và Thuận sẵn sàng ném Hội cho hổ xé, khi Hội dám tự do yêu đương người mà họ không muốn gán cho Hội.

Một lần, Hội bưng mâm cơm, Páo nhìn theo. Hội luống cuống thế nào, vấp vào ngưỡng cửa bếp, mâm cơm bị đổ. Hôm ấy, chờ mãi không thấy cơm bưng lên, Thuận đi xuống bếp, Hội đang khóc bên mâm cơm đổ, Sinh Páo đang thu dọn, muốn vét thức ăn còn lại, sắp mâm khác. Thuận nghiến răng, túm tóc Hội, ra lệnh cho Sùng Vạn Lù lấy roi da, nọc Hội ra đánh một trận nên thân. Da Hội rươm rướm máu, Thuận còn sai người lấy muối sát vào vết roi. Páo nhìn Hội quằn quại, lòng đau như cắt.

Những đêm trăng, ngoài nương tiếng khèn nổi lên tha thiết. Các đôi trai gái Mèo đi chơi. Páo muốn rủ Hội đi chơi trên núi nhưng không dám. Páo biết rằng, không thể lọt qua con mắt Thào Sè Na và mọi người, không thể tránh được những trận lôi đình của Síu, Thuận…

Nghe lời của mẹ nuôi sai mình vào kỳ cho Hoàng, Hội hoảng sợ. Hội chỉ biết xuống bếp khóc. Páo hỏi, nhưng Hội không dám nói thật.

Chẳng còn cách nào thoát được cảnh đọa đầy. Mụ Síu thì nghiến răng nghiến lợi bắt Hội vào nhà tắm…

Thế rồi tai họa đã đến đúng như nỗi sợ hãi của Hội. Hôm ấy, đang tắm, Hoàng ôm chầm lấy Hội. Hội toan chạy vùng ra nhưng bên ngoài cửa đã đóng kín rồi.

Khi trở về bếp, Hội như người bị cảm. Cô vừa khóc, vừa nói với Páo:

- Em không thể ở đây được nữa rồi, ta trốn khỏi đây đi thôi!

Như đoán được những chuyện đã xảy ra, Páo đau đớn, thương Hội, căm tức Hoàng. Hai người loay hoay tìm cách trốn nhưng không biết lọt ra khỏi dinh như thế nào…

Và hôm nay, Hoàng làm lễ cưới Hội.

Mã Học Văn bước vào hậu dinh. Người ta đang sửa sang nhà cửa, mũ áo cho chàng rể gần 70 tuổi. Trong một căn phòng ở trung dinh, các cô hầu đang trang điểm cho Hội. Mụ Síu chạy lên chạy xuống.

- Thế nào, cô dâu có tươi không? - Mụ Síu hỏi một người hầu.

- Dạ, thưa cụ, cô dâu buồn lắm ạ, mặt cô như tàu lá héo!

- Bảo nó, phải vui lên hiểu chưa, ngày cưới chứ không phải ngày đưa ma!

Trong khi đó, dưới bếp, Páo như ngây như dại. Tay đảo thịt trong chảo mà ruột gan cứ như tơ vò. Thế là Páo vĩnh viễn mất Hội, từ nay không còn người san sẻ những nỗi nhọc nhằn của thân tôi đòi và nỗi buồn xa quê hương.

Cứ triền miên suy nghĩ cho đến khi cô Lầm nói: “Thịt bò xào già lửa rồi, dai đấy!”. Páo mới giật mình nhìn vào chảo thịt. Cô Lầm cười hóm hỉnh, chế giễu.
Làm vợ Hoàng, nhưng Hội cứ như người hầu. Mỹ Thuận trước muốn có Hội nằm bên Hoàng thay mình, để thị lang chạ với người khác, nhưng nay thì lại ghen, hành hạ Hội.

Hội có thai. Hôm xuống bếp bê cơm, ngửi thấy mùi mỡ, Hội nôn ọe ngay góc bếp. Páo trông thấy, sựng người. Bao cảm giác lẫn lộn trong anh. Anh choáng váng đau xót, nuối tiếc, thương cho số phận của người yêu, cám cảnh thân phận mình.

Páo muốn đến đỡ Hội, an ủi Hội nhưng anh lại sợ có người trông thấy, vu cho hai người đi lại với nhau thì Hội lại bị hành hạ, đánh đập. Anh có thể bị chúng giết ngay lập tức. Thân mình thì chẳng tiếc nhưng anh vẫn thương Hội.

[bodoibienphong]

Một hôm Hội xuống bếp bưng nồi chân khỉ hầm tam thất cho Hoàng và Thuận dùng “xú dệ”(1). Páo rủ Hội đi trốn. Hội gạt nước mắt, nhìn xuống bụng mình:

- Em sẵn sàng đi với anh, nhưng còn đứa bé trong bụng này, nó không phải hòn máu của anh…

- Em đừng nghĩ thế, con em cũng là…

Páo không nói được nữa. Hội chần chừ, sợ hãi. Cô sợ cho mình thì ít nhưng sợ cho tương lai đứa bé thì nhiều. Cô không tin là thoát khỏi nhà Hoàng, sẽ tìm được nơi yên ổn, tránh được tay chân của hắn.

Không rủ được Hội, nhưng không thể ở lại nhà này ngày ngày nhìn người yêu bị hành hạ, Páo chia tay Hội. Anh lấy chiếc túi hoa của Hội may và thêu cho anh, quàng lên vai. Hội nhìn anh nước mắt lưng tròng. Anh len lén đi ra khỏi bếp, qua bãi sỏi, vượt tường đá, lao vào đêm tối. Hội nhìn theo. Bóng Páo thấp thoáng, mờ mờ cho đến khi khuất sau những hàng cây thông núi thẳng đứng.

Hội lo lắng không biết rồi đời Páo sẽ ra sao? Liệu có lọt được khỏi đất Đồng Văn tàn ác không? Páo đi đâu, làm gì và sống như thế nào đây? Mong Páo không bị bắt và đừng tự tử vì cô. Hội rì rầm khấn: “Trời Phật phù hộ cho anh ấy! Anh ấy là người Mèo Trung Quốc, ở phương xa đến đây, bơ vơ, khổ cực quá! Trời Phật hãy rủ lòng thương, phù hộ độ trì cho anh ấy!”

Âu cháo bưng lên bị nguội. Thuận chửi xa xả rồi vơ phất trần đánh Hội.

Từ ngày làm vợ Hoàng, bị các bạn lánh xa dần, Hội càng buồn. Người bạn thân của Hội là Khánh, cũng muốn thoát khỏi cảnh hầu hạ. Sau khi nói cho Hội biết Cách mạng đã tràn lên Đồng Văn, nhiều cán bộ lên công tác, Khánh xin Mỹ Thuận:

- Xin bà cho chúng con được tham gia công việc trong hội phụ nữ của bà.

Tưởng rằng bà chủ tịch hội phụ nữ huyện khuyến khích, bằng lòng ngay, nhưng bà cau mặt nói:

- A, lũ bay định làm cán bộ à? Hoạt động à? Dại lắm con ơi! Làm cán bộ, đi lại với cán bộ, rồi to bụng lúc nào không biết đấy! Béo bở gì mà đi!

Khánh định hỏi thị: “Thế bà làm chủ tịch hội phụ nữ huyện thì sao?”, nhưng lại sợ Thuận nổi xung lên đánh đập, đành im. Với lại, Khánh biết Thuận vừa suy bụng ta ra bụng người, vừa không muốn cho các cô thoát khỏi cảnh tôi đòi.

Ít lâu sau, Khánh bỏ lại bộ quần áo dài Thuận may cho để tiếp khách rồi trốn khỏi Sà Phìn về thị xã Hà Giang. Từ nay Hội không biết san sẻ nỗi buồn, tủi cực với ai.

[bodoibienphong]

9

Sau khi bị Hoàng Chí Ân đánh bại, anh em Dương Trung Nhân cùng Hầu Vạn Quả chạy sang Trung Quốc, đến cư trú ở Côn Minh nương nhờ dưới bóng của Vòong Diu Số. Lúc này, anh em Dương đã thất cơ lỡ vận, nên Diu Số rất khinh bỉ, nhạt nhẽo. Hơn nữa, Diu Số thấy quân cách mạng tiến triển, tràn xuống biên giới, hắn cần phải liên minh với Hoàng giữ biên giới. Hoàng vừa thắng Dương, thanh thế đang lên. Hoàng lại đánh tiếng cảnh báo Diu Số đã giúp Dương. Vì thế, Số cần có con bài, nối lại ngoại giao với Hoàng. Muốn thế, trước hết phải tống khứ anh em họ Dương đi, đồng thời tìm người liên hệ, hòa đàm với Hoàng. Diu Số nghĩ ngay đến Hầu Vạn Quả.

Một buổi, Số mở tiệc chiêu đãi riêng Quả. Sau tiệc rượu, thấy Quả cao hứng, hăng hái ca tụng tấm lòng rộng lượng và tình nghĩa của mình, Số liền nói với Quả:

- Chúng tôi muốn cử ngài về Đồng Văn, liên hệ với Hoàng, nói cho Hoàng biết là chúng tôi sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao trở lại với ông ta, ngài thấy thế nào?

Hầu Vạn Quả đắn đo:

- Tôi với Hoàng có hiềm khích, tôi về thế nào Hoàng cũng khép tội tôi.

Diu Số cười, nói:

- Ngài không ngại. Sự liên minh giữa chúng tôi và Hoàng là để cùng bảo vệ biên giới, chống kẻ thù chung là Cộng sản. Hơn nữa, chúng tôi sẽ có món quà quý để ngài mang về. Tôi tin rằng, món quà nhỏ bé nhưng quý giá này sẽ làm Hoàng hài lòng, làm thay đổi thái độ hiềm khích của ông ta với chúng tôi và mối tình hữu nghị giữa hai lân quốc sẽ được thắt chặt!

- Thưa ngài tỉnh trưởng, đó chẳng hay là món quà gì mà hiệu nghiệm thế ạ?

- Tôi sẽ trao cho ngài một đôi lợn trắng, giống lợn hiếm có và quý của chúng tôi. Đôi lợn này nói lên tình giao hảo của chúng tôi đối với các ngài. Hơn nữa, chúng tôi sẵn sàng bán vũ khí, lương thực để các ngài có sức lực chống Cộng sản lâu dài. Nếu Hoàng đồng ý nối lại quan hệ ngoại giao, chúng tôi sẵn sàng ký ngay một hiệp ước thân thiện. Như thế là ngài sẽ có công lớn đối với Hoàng. Vì quyền lợi của Hoàng, vì mối bang giao với chúng tôi, tôi tin rằng Hoàng sẽ xóa hết tội lỗi cho ngài, còn có thể thưởng công cho ngài. Ngài sẽ được sủng ái như trước!

Biết rõ điều đó, nhưng Quả cố vòi thêm món tiền, rồi nhận lời về Đồng Văn.

Quả đem điều đó nói với anh em Dương. Trung Nhân, Mí Sàng giật mình, thất vọng. Hai anh em bàn bạc, thấy chỉ có cách về Hà Nội, liên hệ với Pháp, mới hòng có nơi nương tựa và có dịp trả thù Hoàng. Anh em Dương nghĩ sẽ sử dụng Quả làm nội ứng cho mình khi có dịp trở về. Thế là ba người chia tay nhau: Hầu Vạn Quả trở về Đồng Văn, anh em Dương ở lại chờ ngày về Hà Nội theo Pháp.

Hôm chia tay, Sàng nói với Quả:

- Anh có về, nhớ nói cho Hoàng biết rằng anh em ta không đội trời chung với Hoàng đâu. Chúng ta sẽ về quét bọn Hoàng ra khỏi Đồng Văn như quét bọn chó má, anh nhớ nói với Hoàng!

Quả đi được mấy hôm thì anh em Dương về Hà Nội. Lúc này Mí Sàng đã lấy được một người Hoa. Không muốn cho vợ đi theo, làm cản trở công việc, Sàng bỏ vợ lại Côn Minh rồi cùng anh qua đường Lạng Sơn về Hà Nội.

Về đến Hà Nội, anh em Dương xin vào làm nhân viên Phòng nhì của quân đội Pháp. Dương Mí Sàng được sung vào đội GCMA, dưới sự chỉ huy của tên quan ba biệt kích Sô-mét. Biết rõ lai lịch anh em Dương, Sô-mét mừng, nói với Sàng:

- Bọn phản động muốn tìm cuộc sống vinh thân phì gia đến xin làm việc cho chúng tôi nhung nhúc, nhưng chúng tôi không hy vọng ở chúng chút nào. Chỉ có những người dân tộc thiểu số, yêu quê hương, sống chết với quê hương như anh mới hòng ngăn chặn được làn sóng Cộng sản tràn lên vùng rừng núi. Chúng tôi hy vọng ở anh.

Mấy năm sau, Hoàng cử người về Hà Nội, mang thư của hắn gửi Bộ Tư lệnh quân đội Pháp, yêu cầu cho quân nhảy dù xuống Đồng Văn theo như kế hoạch Mỹ Thuận đã bàn trước kia với tướng Sa-lăng.

Công việc đưa toán biệt kích nhảy dù xuống Đồng Văn được giao cho Sô-mét. Sô-mét gọi Mí Sàng vào phòng riêng nói:

- Cấp trên cử anh cùng Phờ-răng-xoa và khoảng 50 chiến sĩ biệt kích trong đội GCMA nhảy dù xuống Đồng Văn, phối hợp với Hoàng quét bọn Cộng sản khỏi Đồng Văn, lập một căn cứ, chờ khi quân đội Pháp đánh từ dưới lên, các anh sẽ từ trên đánh xuống. Đây là nhiệm vụ quan trọng.

Dương Mí Sàng lo sợ:

- Tôi với Hoàng vốn là kẻ tử thù. Tôi không thể cộng tác với Hoàng được!

Sô-mét ôn tồn:

- Điều cao cả là anh dẹp thù riêng nhỏ nhặt để phụng sự cho sự nghiệp giải phóng quê hương của anh.

- Nhưng Hoàng sẽ giết tôi!

Sô-mét cười:

- Hoàng căm thù anh nhưng không bằng căm thù Cộng sản. Anh và Hoàng cùng có một kẻ thù nguy hiểm. Nhất định hắn sẽ cộng tác với anh để hướng vào mục tiêu chính. Vả lại, chúng tôi đã điều đình với hắn rồi. Hắn thỏa thuận xóa thù hằn riêng, bảo vệ anh khi anh về!

Sàng nhận lời. Vào một ngày đầu tháng 7 năm 1952, Sàng cùng với Phờ-răng-xoa được gọi đến giao nhiệm vụ.

Hai tên bước vào một căn phòng, trên bày sẵn bia, rượu vang, hoa quả tươi.

Sau vài tuần rượu, Sô-mét đưa cho Sàng một phong thư, nói:

- Đây là thư của tướng Sa-lăng gửi Hoàng. Anh cầm về. Mọi việc đã được tướng Sa-lăng lo liệu chu tất.

Sau đó Sô-mét bàn kế hoạch và định ngày giờ xuất phát.

Sàng bước ra khỏi phòng, trong lòng không vui. Một cảm giác nặng nề, tưng tức trong lòng. Thế đấy! Nương tựa vào kẻ thù, cầu xin kẻ thù che chở, thật là nhục nhã. Hoàng là tên hay lật lọng, xảo trá, tính mạng mình sẽ ra sao? Không chết vì bàn tay Việt Minh rồi cũng chết vì bàn tay hắn. Nhưng người Pháp đã ra lệnh, ta phải làm. Sau này sẽ tìm cách lật hắn sau. Ngày xưa, Câu Tiễn còn nằm gai nếm mật bao năm để trả thù, ta phải theo gương người xưa.

Sàng nhìn sang bên cạnh. Phờ-răng-xoa im lặng bước đi, nét mặt lo âu.

Phờ-răng-xoa là một tên Tây lai Tày. Mẹ hắn - cô Vấn - là một người Tày ở Cao Bằng. Khi quân Pháp tràn lên, đóng đồn ở Cao Bằng, cô ăn nằm với một tên lính Pháp, mang thai và đẻ ra đứa con, không lấy chồng - đúng hơn là không lấy được chồng. Phờ-răng-xoa lớn lên, được một tên Tây đưa về Hà Nội, cho vào trường, huấn luyện thành một nhân viên mật thám. Bọn Tây biết rằng những tên lai làm việc cho Pháp rất tận tụy. Đối với những người thuộc dân tộc Việt Nam, bọn lai này khinh bỉ, sẵn sàng tàn sát và giết chóc. Hắn được lấy tên Tây. Và đúng thế, Phờ-răng-xoa trở thành một tên tay sai đắc lực. Hắn được sung vào đội GCM A, ít lâu sau được phong hàm “quan chờ” (chuẩn úy).

Vì từ bé, lớn lên với mẹ ở quê hương, rừng núi, đi lang thang ở vùng giáp với Cao Bằng, Hà Giang, hắn thông thuộc đường rừng núi nên được cử cùng đi với Dương Mí Sàng về Đồng Văn.

Có Phờ-răng-xoa cùng đi trong nhóm, Dương Mí Sàng yên tâm hơn, vì Phờ-răng-xoa sẽ thành tên liên lạc thông thạo.

Hai tên về phòng riêng chia món tiền Sô-mét cấp trước khi đi, trong đó có cả tiền lương tháng, tiền trợ cấp và tiền tử tuất. Mặc dù số tiền chi cho chúng đã bị Sô-mét bớt xén bỏ túi một nửa, nhưng vẫn còn rất lớn.

Trong những ngày chờ đợi nhảy dù, Sàng lao vào cuộc sống gấp, nhầy nhụa, đồi trụy trong cái thành bị chiếm này.

Ngày ra đi đã tới, Phờ-răng-xoa cùng 51 tên biệt kích ra sân bay. Sô-mét đến tận nơi khích lệ chúng. Máy bay cất cánh lao về phía Mèo Vạc.

Sàng hồi hộp nhìn đèn hiệu. Đèn hiệu báo đã gần tới mục tiêu.

Nhìn qua cửa máy bay, hắn biết rằng dưới kia là nơi chôn rau cắt rốn của hắn. Những dãy núi, những cánh rừng bí ẩn trải dài dưới kia đang chờ hắn.

[bodoibienphong]

Đèn hiệu nhấp nháy báo đã đến mục tiêu. Mí Sàng bước ra cửa và bị hất vào không trung. Một phút như ngất. Khi mở mắt ra, hắn nhìn thấy mình nằm giữa một khoảng đất trên sườn núi. Vốn thông thuộc đường đất, chẳng mấy chốc hắn lần ra được con đường mòn dẫn về phố Mèo Vạc.

Hắn tìm một lùm cây, chui vào đó, quan sát trên đường, chờ đón những người nào quen thuộc về hỏi han tình hình. Mấy hôm sau, hắn bỗng thấy Vàng Dúng Mỉ đi qua. Nhìn trước nhìn sau không có ai, Sàng đón đường gặp Mỉ. Hai tên kéo nhau vào rừng, Sàng hỏi:

- Từ ngày ta chạy trốn đi, tình hình Mèo Vạc thế nào?

Mỉ buồn bã thưa:

- Từ ngày đó, Mèo Vạc thuộc về đất Hoàng. Bất đắc dĩ tôi phải theo hắn. Hắn phong tôi làm chủ tịch Mèo Vạc. Dân dưới quyền hắn. Một số cán bộ Việt Minh lên tuyên truyền, lôi kéo dân. Thế của chúng mạnh lắm. Một số người thân tín của Hoàng cũng theo Việt Minh như Mã Chính Lâm, Vù Mí Kẻ.

Sàng ngạc nhiên, than thở:

- Thế a! Cảnh vật vẫn như xưa mà con người thay đổi nhiều quá thế rồi ư? Anh nói Mã Chính Lâm theo Việt Minh?

- Đúng thế, giờ nó là Huyện đội trưởng. Hôm vừa qua thấy nhóm của anh nhảy xuống Lũng Pù, chính nó chỉ huy quân bắt được 51 người, có tên Tây lai, chỉ còn có anh là trốn thoát thôi. Hiện giờ nó dẫn dân quân, bộ đội đi lùng sục anh! Anh cẩn thận.

Sàng gật đầu:

- Vợ thằng Lâm là em ta, may ra nó nghĩ tình máu mủ. Nhưng tốt hơn là phải bí mật.

Im lặng một lúc, Sàng nói tiếp:

- Có bức thư của Sa-lăng gửi Hoàng, ta muốn gửi cho hắn.

- Anh cứ đưa tôi gửi cho.

Dúng Mỉ mang thư đi, hắn sẽ tìm nơi đưa Sàng về ẩn náu. Đêm ấy, Sàng mò mẫm ra mộ Dương Thụ Nghĩa. Mộ bị Chí Ân phá, lấp lại sơ sài. Hắn quỳ xuống trước mộ rì rầm khấn bái, cầu xin vong hồn cha cho hắn tai qua nạn khỏi, thoát được cảnh vây ráp của Việt Minh để có cơ trả thù cho ta.

Hôm sau, Vàng Dúng Mỉ đến gặp hắn, đưa về nhà Vù Vạn Sèo, Sèo là bộ hạ của Sàng trước kia. Sèo đào một căn hầm giữa nhà, trên đặt bếp, lỗ thông hơi dẫn ra chuồng bò.

Sàng thông dâm với vợ Sèo. Một đêm, thấy Sèo có vẻ khả nghi như muốn báo người bắt mình, Sàng liền giết chết cả hai vợ chồng, rồi mang hai đứa con gái Sèo, một đứa 17 tuổi, một đứa 18 tuổi, chạy vào rừng.

Từ đó hai đứa bé thành vợ Sàng. Cái hang sâu trở thành căn nhà cho Sàng và hai đứa bé ở. Sàng sai chúng về liên lạc với người chị dâu của Sàng (vợ Dương Mí Chính) tên là Sùng Thị Mỉ.

Thị Mỉ ngày ngày tiếp tế cho Sàng.

Ngay khi phát hiện nhóm biệt kích của Sàng nhảy xuống Mèo Vạc, tỉnh đội, Ty Công an Hà Giang nhận nhiệm vụ bắt nhóm biệt kích này.

Tỉnh đội giao cho Mã Chính Lâm phối hợp với Phạm Minh Đăng bắt Sàng.

Nghe tin đó, Hoàng gọi Chí Ân vào cung bàn luận. Hoàng nói:

- Vàng Dúng Mỉ vừa đưa thư của tướng Sa-lăng gửi ta. Thư nói ta đón và giúp đỡ bọn thằng Sàng. Chẳng may cả nhóm bị Việt Minh bắt gọn, chỉ thằng
Sàng trốn được. Ta phải cứu hắn khỏi bàn tay của bọn Việt Minh. Con thấy thế nào?

Chí Ân vẫn còn nung nấu mối thù với Sàng, chỉ muốn nhân dịp này trả được mối thù cho cha, cho anh. Nhưng mặt khác Ân cho rằng, Việt Minh đối với họ Hoàng, với hắn, còn nguy hiểm hơn. Nhiệm vụ Hoàng giao phải thi hành. Khốn nỗi, giờ đây, không còn như những năm trước, tự do muốn làm gì thì làm. Thế Việt Minh mạnh, người dân đã phần nào giác ngộ, nhiều tướng thân tín của Hoàng còn ngả theo Việt Minh, một số lừng chừng đứng giữa. Ngay Hoàng, Chí Song và hắn, bên ngoài cũng không dám chống lại Việt Minh một cách trắng trợn, phải khoác áo làm cán bộ quân đội Việt Minh… vì thế phải kín đáo, thì mới thành công.

Trong khi Chính Lâm dẫn quân đi lùng sục bắt Sàng thì Ân cũng dẫn quân đi tìm cách cứu Sàng. Những lúc gặp Lâm, Ân tỏ ra phối hợp với Lâm bắt Sàng nhưng bên trong là dò hỏi tìm cách đánh động cứu Sàng. Lâm cũng biết điều đó nên luôn tìm cách đánh lạc hướng Ân.

Lâm dẫn quân về Mèo Vạc, tối tối cho người xuống dân phát động, hỏi han. Một hôm, nghe bà con nói phong phanh, Mí Tỏa biết chỗ Sàng ở, Lâm tìm gặp Tỏa. Lúc này, Tỏa mắc tội giết người đang bị công an bắt. Tỏa nói nếu giảm tội cho nó, nó sẽ khai về Sàng. Lâm trao đổi với Đăng, khích lệ Tỏa. Tỏa nói rõ mối quan hệ của Sàng và Thị Mỷ.

Thị Mỷ được gọi lên gặp Lâm. Mới đầu thị cố giấu, nhưng sau thấy nét mặt nghiêm khắc của Lâm, thị chột dạ. Ngay lúc đó, Lâm hỏi:

- Chị vừa giao Sàng cho ai coi sóc, tôi gọi người đó lên gặp chị nhé!

Mỷ tái mặt. Đúng là thấy động, Mỷ nhờ Trà Chính dẫn Sàng từ hang cũ đến một hang kín đáo hơn. Thị Mỷ đành khai là đã nhờ Trà Chính dẫn Sàng đi giấu.
Trà Chính bị gọi ngay đến gặp Lâm. Chính nhận lời dẫn Lâm cùng bộ đội đi bắt Sàng. Trên đường đi, Chính nói:

- Thằng Sàng giỏi võ lắm, một mình nó đánh thắng mười người là thường. Nó lại có hai khẩu súng. Các anh phải cẩn thận!

Một hang đá hiện ra dưới lùm cây um tùm. Lâm mạnh dạn đi vào. Khẩu Bro-ninh chĩa về phía trước.

Sàng đang nằm bên bàn đèn hút thuốc phiện. Tóc chùm lấp tai. Mặt đen nhẻm. Thấy tiếng động, Sàng quay ra. Nhìn nòng súng chĩa vào mình, Sàng khẽ kêu lên:

- Lâm, em định giết anh sao?

Sàng vẫn nằm bên bàn đèn, tin tưởng vào sự thuyết phục của mình.

Lâm nói dõng dạc:

- Anh một đường, tôi một đường. Chúng ta là kẻ thù của nhau rồi. Mời anh đi!

Sàng đem tình anh em, nằn nì thuyết phục. Nhưng Lâm kiên quyết chối từ, hô du kích vào bắt hắn.

Lâm dẫn Sàng đến Lũng Phìn. Chí Ân hộc tốc chạy tới. Ân muốn cứu Sàng nhưng muộn mất rồi. Trong số người dẫn Sàng, Ân nhận ra có nhiều người lạ. Cứu Sàng, hắn sẽ bị lộ, vin vào cớ này, Việt Minh cho quân lên quét chúng thì nguy.

Chờ dịp, Chí Ân nói với Lâm cho gặp riêng Sàng, căn dặn:

- Anh không được khai về sự liên hệ của cụ Hoàng với Pháp. Không được nói về bức thư của Sa-lăng gửi cụ, nghe chưa? Anh mà khai ra, chúng tôi không để anh yên đâu!

Sàng nhìn Chí Ân, vừa khinh bỉ, vừa căm ghét. Hắn bỗng oán người Pháp ném hắn vào nơi tử địa, gặp lại bọn hèn nhát, phản bội.

Hoàng Chí Ân trở về Sà Phìn. Hoàng thất vọng. Mụ Síu, Mỹ Thuận, Song, Ân, Sùng Mí Chiu cùng họp bàn, thảo ngay một bức thư gửi cho tướng Sa-lăng. Trong thư nói rõ tình hình nhóm Dương Mí Sàng, yêu cầu Pháp cho quân nhảy dù tiếp xuống Đồng Văn.

Nhận được thư cầu cứu của Hoàng, Sa-lăng cho người mang thư báo Hoàng, Pháp sẽ cho một nhóm biệt kích khác nhảy xuống Hoàng Xu Phì rồi từ đó tiến sang Đồng Văn.

Hoàng giao bức thư đó cho Song, Ân xem xét, bàn bạc.

Chí Ân bước vào phòng. Chiếc bàn đèn đã bày sẵn. Song đang nằm hút thuốc phiện. Song rung rung tấm thân phì nộn, nhả khói, mắt lim dim. Ân nằm xuống bên Song. Song gọi, một người gầy gò bước vào, bộ mặt có vẻ ngây ngô. Ân nhận ra đó là Lầm Sùng, người vẫn tiêm thuốc phiện hầu Song xưa nay.

Sùng nằm xuống cạnh hai người, tay thoăn thoắt tiêm thuốc. Song và Ân rít hết điếu này đến điếu khác. Cho đến khi đã say ngây ngất, Song rút trong túi áo ra một mảnh giấy, nói với Ân:

- Đây là thư của Sa-lăng gửi ông, anh đọc xem!

Ân vắt tay qua người Lầm Sùng, đón mảnh giấy trong tay Song đút vào túi áo ngực của mình.

Sùng vẫn tiêm thuốc liên tiếp. Song, Ân hút chán, ngồi dậy mở tủ lấy rượu uống đến khi say mèm, lăn ra ngủ.

Lúc này Lầm Sùng mới nhổm dậy, khéo léo móc mảnh giấy trong túi Ân, đọc nhanh rồi bỏ vào túi Ân như trước.

Nội dung bức thư được Lầm Sùng báo về cho công an. Một kế hoạch đối phó với âm mưu của Pháp và Hoàng được phác họa.

Nhận được tin báo ngày giờ, nơi nhóm biệt kích nhảy dù xuống Hoàng Xu Phì, Hoàng họp các tay chân bàn bạc, phân công quân đi đón.

Để đánh lạc hướng quân ta, Pháp cho máy bay bắn phá Ngam La, Đường Thượng, hút lực lượng ta vào đó. Đồng thời chúng cho nhóm biệt kích nhẩy xuống Hoàng Xu Phì, rồi từ đó tràn sang Đồng Văn.

Nhưng âm mưu chúng bị bại lộ. Nhóm biệt kích vừa nhảy xuống đã bị quân ta tiêu diệt gọn. Toán quân do Song, Ân, Lù chỉ huy đón quân Pháp đành rút về.

Ngay sau đó, chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng. Pháp rút khỏi miền Bắc. Hoàng choáng váng, họp các tay chân căn dặn:

- Pháp thua Việt Minh rồi. Ta cũng khó nổi lên. Phải lựa chiều gió, vờ theo Việt Minh. Ta đã xin quẻ. Thần thánh dạy rằng: Phải chờ đến năm Con Lợn đánh mới thắng Việt Minh!

[bodoibienphong]

10

Một ngày mùa hạ năm Kỷ Hợi (1959), tại ngôi “nhà trắng”, sau khi rít liền mấy điếu thuốc phiện, Hoàng nhổm dậy nhìn ra chợ, thấp thỏm chờ đợi. Mỹ Thuận ngừng tay tiêm thuốc, nhìn chồng, buồn bã suy nghĩ miên man.

Từ ngày hòa bình lập lại đến giờ, mới có 4 năm, mà mảnh đất Đồng Văn này thay đổi nhiều quá.

Đầu tiên là những cánh tay đắc lực, những tướng chỉ huy rơi rụng, xa dần vợ chồng thị. Mã Học Văn đã già, không chỉ huy quân đội nữa, Hoàng cho về làm chủ tịch xã Sủng Là để giữ vùng Sủng Là, Phó Bảng, rồi đưa vào làm ủy viên Mặt trận. Bề ngoài làm cán bộ Việt Minh nhưng bên trong Văn một lòng một dạ với họ Hoàng. Hai con Văn mỗi đứa một ngả. Mã Chính Minh không chỉ huy quân chính quy nữa, về chỉ huy dân quân xã Sủng Là, nằm im chờ thời cơ. Mã Chính Lâm làm Huyện đội trưởng, theo hẳn cách mạng, chống lại Hoàng.

Chí Song làm Ủy viên Ủy ban khu. Chí Ân làm cán bộ tỉnh. “Chà, có tiếng mà không có miếng! Chức quyền cao đấy, nhưng xa cái đất Đồng Văn này thì còn làm ăn được gì, lại cũng đành chờ thời thôi”. Rồi quyền hành, nguồn lợi của vợ chồng thị cứ bị mất dần.

Mọi thứ thuế, Chính phủ thu, Hoàng không được thu nữa. Chính phủ vận động nhân dân bỏ trồng thuốc phiện, vì thuốc phiện làm cho người ta ốm yếu gày còm, lại là thứ bọn gian thương nước ngoài lợi dụng buôn bán. Thị nhìn những cánh rừng thuốc phiện trước kia không còn nữa mà lòng đau như cắt. Mỗi năm thế là thị mất món tiền lớn. Thay vào đó Chính phủ bảo dân trồng bắp.

Để chống lại, Hoàng cho Sùng Mí Chiu đổi “Cứu quốc tiễu cộng đảng” thành “Hội đánh rắn đỏ”. Hội ngấm ngầm tập hợp lực lượng. Năm 1956, Hoàng cho Giàng Vạn Sùng chuẩn bị quân, định nổi lên đánh chính quyền theo vụ Nậm Trịnh bên Trung Quốc. Nhưng rồi vụ Nậm Trịnh bị dập tắt, Giàng Vạn Sùng không dám nổi lên. Từ đó đến nay, Hoàng phải im lặng chờ thời.

Vừa qua, bầu lại Hội đồng nhân dân, Hoàng không trúng cử, không được làm chủ tịch Đồng Văn nữa. Thay hắn là Vù Mí Kẻ. Thị nghĩ: “Chà, sự đời thật là lạ lùng, Vù Mí Kẻ, thằng mã phu của chồng ta mà làm chủ tịch. Chẳng có chữ nghĩa gì, nghèo xơ xác, mà lại làm quan đứng đầu huyện này ư? Thế mà dân Mèo lại hớn hở nói: “Chả cần có chữ trong bụng nhiều, cần nhất là tấm lòng vì người Mèo nghèo khổ”. Ở dưới các xã, tất cả các chủ tịch cũ, tay chân Hoàng bị thay thế. - “Toàn bọn khố rách áo ôm, tay chân của Cộng sản lên thay. Thật sâu bọ lên làm người”.

Chính quyền thu súng. Những súng trước kia Hoàng trang bị cho lính của mình, sau chuyển cho “dân quân” các xã, chờ khi nào cụ gọi thì nổi lên. Bây giờ lấy giao cho xã đội, dân quân mới. Thấy cứ để ta thu hết thì chúng lấy đâu ra súng nổi lên sau này, Hoàng đã ra lệnh cho xã đội cũ kiên quyết không trao lại súng. Mã Chính Lâm đi các xã đòi thu, Hoàng cử Mã Học Văn đến phá.

Chính quyền lại làm đường ô tô từ Hà Giang lên Đồng Văn, để chở dầu, muối, hàng hóa lên cho dân. “Thế thì ta còn buôn bán với ai? Thế thì dân nó sướng, nó sướng rồi càng theo Cộng sản, nó không theo mình” Thuận nghĩ.

Hoàng lo nhất là mấy tháng nay, cả Đồng Văn đang phát động dân vào hợp tác, làm ăn chung. Ruộng đất tập trung lên chủ nghĩa xã hội. Nếu đẩy được dân lên hợp tác, lên xã hội chủ nghĩa thì Hoàng không còn hy vọng tự do bóc lột, quyền hành như xưa nữa.

Điều sợ nhất vừa qua chính quyền bắt một loạt tới 40 tên đặc vụ lẩn lút ở Đồng Văn. Thuận tiếc Sần Sử Phán, một nữ đặc vụ, vợ tên Hầu sư trưởng Tưởng, Phán được Chí Song, Chí Ân giấu ở nhà Mã Học Văn. Song, Ân dùng Phán vừa làm người liên lạc giữa bọn đặc vụ Tưởng và chúng, vừa làm đồ giải trí. Chán chê, Song, Ân gả cho tên đặc vụ Cắm Nhục Coóng. Phán và chồng cùng bị bắt trong số 40 tên đặc vụ kia. Là đàn bà, có bản lĩnh như Phán là hiếm lắm. Giá như thời thế không chuyển vần, còn quyền hành như trước, thị sẽ lấy Phán làm thư ký riêng.

- Thuốc!

Tiếng Hoàng gọi làm thị ngừng suy nghĩ. Thị vội đưa bàn tay búp măng, thoăn thoắt tiêm thuốc.

Bỗng có tiếng chân bước vội lên gác. Thào Sè Na vào báo:

- Thưa Lã quan, Vàng Chúng Dình đến gặp Lão quan!

Hoàng ra lệnh:

- Cho vào!

Thào Sè Na hấp tấp chạy ra. Mỹ Thuận ngừng tay tiêm thuốc, quay sang hỏi chồng:

- Chúng Dình là người thế nào?

Hoàng nhả hơi thuốc, thủng thẳng:

- Tên này ở Má Sấn (Tùng Cảng, Trung Quốc). Hồi Pháp thuộc, Sùng Mí Chảng đánh Pháp ở Đồng Văn ta, một tướng của Chảng là Vàng Sáy Hòa được Chảng cho cầm quân đánh Pháp. Chảng và Hòa bị ông và cha ta giúp Pháp đánh bại. Hòa chạy sang Tàu, sống lẩn lút ở Tùng Cảng, sau phản bội, làm quan cho Tưởng.

Hòa sinh ra Vàng Chúng Dình. Chúng Dình còn có tên là Vàng Diu Sài tức Vương Hữu Tài, một người họ Vương có tài.

- Cho vào!

Thào Sè Na hấp tấp chạy ra. Mỹ Thuận ngừng tay tiêm thuốc, quay sang hỏi chồng:

- Chúng Dình là người thế nào?

Hoàng nhả hơi thuốc, thủng thẳng:

- Tên này ở Má Sấn (Tùng Cảng, Trung Quốc). Hồi Pháp thuộc, Sùng Mí Chảng đánh Pháp ở Đồng Văn ta, một tướng của Chảng là Vàng Sáy Hòa được Chảng cho cầm quân đánh Pháp. Chảng và Hòa bị ông và cha ta giúp Pháp đánh bại. Hòa chạy sang Tàu, sống lẩn lút ở Tùng Cảng, sau phản bội, làm quan cho Tưởng.

Hòa sinh ra Vàng Chúng Dình. Chúng Dình còn có tên là Vàng Diu Sài tức Vương Hữu Tài, một người họ Vương có tài.

Hoàng nhỏm dậy, chống tay trên chiếc chăn len lót dưới lưng, gật đầu:

- Xin chào ngài!

Dình tháo chiếc ô đeo chéo trên lưng, dựng vào bên tường, ngồi xuống bên cạnh bàn đèn. Hoàng ngồi lên, chiêu chén nước rồi hỏi:

- Ta định đánh lại Cộng sản từ lâu nhưng chưa có thời cơ, quân lực chưa mạnh, ngài thấy thế nào?

Chúng Dình trịnh trọng thưa:

- Thưa Lão quan và phu nhân, tôi thiển nghĩ, muốn dấy binh làm việc lớn phải có ba điều: Thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Địa lợi, ta có rồi, tôi không nói làm gì, xin nói về thiên thời và nhân hòa. Lão quan biết đó, bọn Cộng sản ngày một khép chặt Lão quan. Chúng như tằm ăn lá dâu, tiến từ việc không cho thu thuế, cấm trồng thuốc phiện đến chỗ đưa cán bộ thay thế người của Lão quan.

Vừa qua, chúng bầu hội đồng nhân dân, thay từ Lão quan đến các chủ tịch xã. Các chủ tịch vừa bị gạt đang căm tức, muốn nổi lên. Chúng lại thu súng. Hiện giờ xã đội cũ, dân quân cũ chưa chịu giao cho xã đội mới, dân quân mới. Nếu ta để chậm chút nữa thì bọn chủ tịch mới, toàn là bọn nghèo khổ, sẽ lôi kéo hết dân. Bọn xã đội mới thu hết súng, ta sẽ hết. Hơn nữa, dân tình đang xao xác về chuyện hợp tác xã, không biết thực hư ra sao? Nhân cơ hội này, ta tuyên truyền, lôi kéo, họ ắt theo Lão quan. Thế thì, thời cơ đã đến, trời cho ta thắng Cộng sản đó!

Chúng Dình ngừng lời, xin hút một điếu thuốc phiện rồi nói tiếp:

- Còn về nhân hòa thì, dân Mèo từ trước đến nay vẫn ngưỡng mộ Lão quan, sống chết với Lão quan. Giờ tuy có một số theo Cộng sản nhưng cha anh theo Lão quan. Khi ta nổi lên, khí thế mạnh, họ sẽ chạy theo ta thôi. Hiện nay bên Trung Quốc của chúng tôi đang xây dựng công xã, dân tình cũng xao xác. Tôi sẽ nhân cớ này, tuyên truyền, nói xấu công xã cho dân Mèo sợ, ắt họ sẽ đứng lên chống Cộng sản. Thế là dân ủng hộ ta. Nhân hòa hiện nay là thế!
Hoàng nghe nói, thấy phải, khen Dình hiểu tình hình nội trị Đồng Văn, có thể tin được.

[bodoibienphong]

Hoàng và Thuận nhất trí với Dình là trong năm nay phải nổi lên. Hoàng muốn Dình chỉ huy quân đội của mình, nói để khích lệ:

- Hồi 56, 57 ta giả ốm, chữa thuốc mãi không khỏi, Chính phủ Cộng sản phải đưa ta đi chữa thuốc. Ta về Hà Nội. Ở đây ta đã liên lạc được với người của Ngô Đình Diệm, của Mỹ. Mỹ có cho ta máy vô tuyến điện. Ta sẽ liên lạc với miền Nam, với Mỹ. Mỹ - Diệm sẽ đưa máy bay tiếp tế súng đạn cho ta. Năm nay là năm “con lợn”, Thánh thần dạy ta đánh thế nào cũng thắng. Vậy ta giao cho ngài vàng, thuốc phiện, bạc già để tổ chức thêm người ở Trung Quốc cũng như bên này cho ta!

- Thưa Lão quan, việc chọn người phải như thế nào?

- Nên tổ chức những người buôn lậu, vì bọn này thường bị Cộng sản bắt; những người giàu vì người giàu không ưa Cộng sản. Còn dân chúng thì ta bảo bọn ở các xã lôi kéo, tổ chức.

- Tôi muốn đưa một số người Thổ vào tổ chức, Lão quan thấy thế nào?

- Ta không muốn tổ chức người Thổ. Còn nếu đứa nào thật tâm theo ta thì tùy người mà tổ chức.

Bàn đến tên tổ chức, Dình nói:

- Phàm làm việc lớn, phải có đảng để lãnh đạo, sàng lọc người, có mục tiêu rõ ràng để kêu gọi dân. Trước kia Dịp Chí Tường, Sùng Mí Chiu lập “Cứu quốc tiễu cộng đảng” sau đổi là “Hội đánh rắn đỏ”. Giờ ta cũng phải có tên. Tôi định lấy tên là “Phản cộng tổ chức hội” có được không?

Hoàng gật gù:

- “Phản cộng”, trúng bụng ta lắm, được!

Giữa trưa, Chúng Dình xin phép cáo từ. Hoàng đưa cho hắn một hộp vàng lá, một bọc thuốc phiện để tổ chức thêm quân.

Dình bước ra khỏi ngôi “nhà trắng”. Phiên chợ đang đông, người mua bán chen chúc nhau, ồn ào. Dình lẩn vào đám người trong chợ rồi về biên giới.

Lâu nay, khắp các nơi ở Đồng Văn, nhất là ở các chợ loan đi những câu chuyện kỳ lạ. Một hôm, Phạm Minh Đăng ra chợ Phó Bảng, nghe ngóng tình hình, vì lâu nay anh được các chiến sĩ báo cáo, dân tình bàn tán nhiều chuyện lạ lắm.

Đăng mặc quần áo đen, đội nón, ngồi bên cạnh hàng thắng cố. Mấy người dân vừa uống rượu, vừa kể chuyện, vẻ bí mật:

- Hiện nay ở Trung Quốc khổ lắm, người vào công xã phải ăn 36 thứ lá cây. Người ta dắt một con dê đi trước, mọi người xếp hàng đi theo sau. Con dê ăn lá gì, người ta ăn lá ấy. Trong công xã, những người làm được thì một ngày được hai lạng gạo, còn những người không làm được, những người già, trẻ con thì không được gì, chết đói hết. Quân Tưởng đánh về Bắc Kinh, Mao Chủ tịch thua phải chạy rồi!

Người ngồi bên cạnh nói tiếp:

- Tôi nghe nói, hiện nay Mỹ - Diệm chiếm Hà Nội rồi. Chỉ còn Hà Giang là chưa chiếm thôi!

Người thứ ba đặt bát rượu, thì thào:

- Ở Lũng Phìn có một con mèo biết hát, hát cao thì trời nắng, hát thấp thì trời mưa. Hát vào lá cây thì quân Cộng sản lăn ra chết như rạ. Khi đoàn dân công Mèo ta đi đến Bắc Sum, gặp hai con hoẵng đang nói chuyện với nhau. Tôi lại nghe nói, ở Pó Quang có hai con rồng đánh nhau. Rồng đỏ thua. Rồng trắng thắng. Ở phố Đồng Văn người ta thấy hai mặt trăng đánh nhau, nóng quá đến nỗi ba con trâu bị chết. Đánh nhau một hồi, trăng đỏ thua, trăng trắng thắng. Thế nghĩa là Cộng sản sẽ thua Mỹ - Diệm đấy.

Mọi người ngừng chuyện, bàn tán. Đăng đứng lên đi đến hàng bắp. Mấy người tụ tập bàn chuyện. Tiếng nói vọng ra:

- Pháp thả một con ma về Đồng Văn. Bộ đội bắn con ma không chết, bộ đội phải chạy hết!

Hàng trăm câu chuyện huyền hoặc như thế lan tràn hết nơi này đến nơi khác trong huyện. Nhiều người dân tin, lo ngày đói kém, loạn lạc sẽ ập đến.

Mã Học Văn, Mã Chính Minh cưỡi hai con ngựa hồng và bạch đi nước kiệu trên đường. Sau hai người là Giàng Sè Páo và Vàng Vạn Ly giục ngựa chạy theo.
Đi được một đoạn, Văn kìm ngựa, chờ cho Páo và Ly đi ngang, quay sang hỏi:

- Các anh có biết, hôm nay lão quan triệu tập chúng ta họp bàn việc gì không?

- Thưa lão tướng, không ạ! - Páo trả lời.

Văn quay sang nhìn Páo. Páo có thân hình to lớn, tóc hung, mắt sâu, cổ đeo ba kiềng, mũi khoằn như mỏ diều hâu. Trước trán Páo có một hạt kim cương xanh biếc. Páo rạch trán ra gắn viên kim cương vào đó. Người ta thường gọi Páo là ông “Tam thị” (ông ba mắt)

Páo vốn là chân tay thân tín của Văn. Văn tin tưởng Páo, xin với Hoàng cho làm tổng giáp Phú Lúng. Thấy Páo giàu có, trấn ngự cả vùng Phú Lúng, giáp với đất Trung Quốc, Hoàng nghe lời Văn, phong Páo làm tổng giáp. Sau Cách mạng, Hoàng vẫn giữ Páo làm chủ tịch xã Phú Lúng. Vừa qua, nhận được lệnh họp mưu việc lớn, Văn xin cho Páo cùng dự.

Văn nghe Páo trả lời, mỉm cười, cho Páo chính trị kém, chậm hiểu tình hình. Văn lại quay sang Vàng Vạn Ly:

- Anh có đoán được không?

Ly đoán lờ mờ, nhưng không dám nói vì sự việc quan trọng quá, sợ nói ra mà không đúng thì mất đầu. Nhất là sau này bại lộ, Hoàng lại truy người để lộ thì oan gia. Nghe Văn hỏi, Ly muốn nói thật vì Ly được Văn coi như người nhà. Văn trước kia là bạn với bố Ly, tổng giáp Vần Chải. Sau khi bố Ly chết, Văn coi Ly như con nuôi, thường cho tiền, thuốc phiện. Đã mấy lần Văn định xin Hoàng cho Ly làm tổng giáp. Nhưng vì thấy Ly tiền ít, đã kiệt quệ, không địch nổi Sùng Vạn Giàng nên Văn không xin nữa, Ly thường tổ chức dân xã Vần Chải chống việc thu thuế của Chính phủ, đánh đuổi cán bộ nên được Hoàng tin dùng, cho bàn việc lớn.

- Thưa lão tướng! Con đoán là chuyện tối quan trọng, quan hệ đến vận mệnh quốc gia…

Văn khen Ly nhạy bén rồi hạ giọng:

- Đúng rồi, việc gì rồi hôm nay các ngươi sẽ biết!

Bốn con ngựa lại sải dài trên đường về Sà Phìn.

Khi đến đoạn đường rẽ xuống dinh Sà Phìn, đoàn của Văn gặp Vàng Dúng Mỉ và Lý Nhè Lùng đang đi tới. Mọi người chào hỏi, đưa bi-đông rượu mời nhau rồi cùng vào dinh.

Văn nhìn Lý Nhè Lùng có vẻ hài lòng. Gia đình Lý Nhè Lùng ở Sơn Vĩ, đã từng ba đời làm tướng phỉ, tung hoành ở vùng biên giới xa xôi. Trước kia Dương Trung Nhân đã bao lần cho quân tiêu diệt Lùng, nhưng không diệt được, quân Nhân còn bị phỉ của Lùng giết rất nhiều. Từ ngày Hoàng thắng Dương, Lùng quy hàng Hoàng, đem phỉ của mình nhập vào quân Hoàng. Hoàng cho Lùng làm chủ tịch xã Sơn Vĩ, trấn ải vùng biên giới hiểm yếu này. Lợi dụng chức vụ, Lùng chuyên buôn lậu thuốc phiện giữa Trung Quốc và Đồng Văn. Lùng làm giàu nhanh chóng. Hắn lấy tới năm vợ. Mới cưới một cô vợ trẻ đẹp, hắn yêu quý lắm. Lùng thích chơi ngựa. Những con ngựa hay, đẹp, bao nhiêu tiền hắn cũng mua. Con ngựa hồng của Lùng có nước đi hay nhất Đồng Văn.

Một tên lục lâm, một tướng phỉ có kinh nghiệm như thế mà được xung vào đội quân chống Cộng thì còn gì bằng.

Văn bước vào hậu cung. Trong đó có những nhân vật thân tín nhất của Hoàng. Những tướng, những tên đứng đầu các xã đều có mặt, ngồi trên hàng ghế quây quanh chiếc bàn dài. Lần lượt từ trên xuống dưới: Vàng Chúng Dình, Hầu Vạn Quả, Sùng Mí Chiu, Giàng Vạn Sùng, Sùng Vạn Lù, Thào Sè Na, Vàng Chỉn Cáo, Giàng Sàn Sấn. Ngoài ra còn có những tên chỉ huy mới: Lồ Sinh Ly, Giàng Mí Thùng, Lồ Cho Ván.

Mọi người yên vị thì Hoàng, Mỹ Thuận, Chí Song, Chí Ân bước ra.

Hoàng chủ trì cuộc họp. Sau khi nhìn các đại biểu một lượt, Hoàng nói:

- Hôm nay ta triệu tập các anh để thảo luận một việc tối quan trọng. Từ lâu rồi, chúng ta bị Chính phủ Cộng sản o ép. Chúng bênh vực bọn dân nghèo hèn, cướp dần quyền lợi của chúng ta. Chúng mở ra phong trào “xây dựng khu tự trị”, rồi “cải cách dân chủ” để đấu tố, gạt chúng ta ra khỏi chính quyền, thu vũ khí của chúng ta. Chúng không cho chúng ta trồng thuốc phiện, thu thuế, bắt chúng ta làm đường Đồng Văn. Biết đến bao giờ làm xong đường? Thời xưa, thằng Pháp giàu thế mà cũng không dám nghĩ đến chuyện làm đường Đồng Văn này. Mà làm đường cho chúng đem xe lên lấy hết của cải của ta, đem quân nhanh để đàn áp ta à? Huyện Đồng Văn đa số dân không biết chữ, có công việc gì đều do cán bộ Kinh, Thổ giải quyết. Chúng coi ta như trẻ con.

[bodoibienphong]

Nói đến đây, Hoàng vừa tỏ ra xúc động, thương những người của mình bị o ép, vừa mệt vì hết hơi thuốc, tạm nghỉ. Chí Song ì ạch kéo cái bụng phệ đứng lên, trịnh trọng nói:

- Tôi vừa họp ở Trung ương, về đến Khu thì được lệnh của ông tôi, tôi về ngay Hà Giang gọi anh Ân cùng về. Xin có vài ý kiến. Đúng như ông tôi đã nói, chúng ta đã vất vả hơn mười năm nay rồi, tới nay người già gọi các anh đến đây làm việc tốt. Ở trong hàng ngũ Cộng sản, tôi biết rõ. Chúng ta mà không nổi lên thì rồi mất hết. Ngay như tôi, bề ngoài là cán bộ khu, anh Ân là cán bộ tỉnh, mà chúng nó coi như bù nhìn. Các anh phải nỗ lực mà làm. Có tôi và anh Ân giúp đỡ. Phải đánh, không đánh thì dân coi ta như cây gỗ mục, như bù nhìn!

Chí Ân đứng lên mím môi tỏ vẻ căm giận, đập tay xuống bàn:

- Bọn cán bộ Kinh lên đây o ép chúng ta. Vợ thì bị chúng hủ hóa, chồng thì bị dùng như trâu ngựa, các anh có ức không?

Sau khi rít liền mấy điếu thuốc, Hoàng hồi sức, nói tiếp:

- Các anh còn nhớ đến vua Đà, Tổ của người Mèo Đồng Văn chúng ta không? Ta xin nhắc lại chuyện đó để các anh tưởng nhớ đến khí tiết của cha ông ta. Trước kia, bọn Thổ và bọn Xạ Phang chiếm đất ở Đồng Văn này. Sau đó một tên tù tưởng người Lô Lố tên là Ngô Minh Quân đưa 10 vạn tên Lô Lố di cư xuống Đồng Văn, sinh sống ở đây. Vua nhà Nguyễn sai bọn người Thổ cầm quân đánh bọn Lô Lố nhưng không tiêu diệt được chúng.

Cách đây khoảng 3 thế kỷ, người Mèo ta di cư xuống. Lúc này bọn Lô Lố chiếm hết đất. Người Mèo ta đành phải làm thuê ruộng đất cho chúng. Bọn Lô Lố áp bức người Mèo ta hết sức dã man, bắt ta nộp cống vật, mật gấu, xương hổ, mật ong, thú rừng và gái đẹp. Chúng còn đánh đập người Mèo tàn khốc. Con gái Mèo ta đi qua ruộng lúa của chúng, chúng bảo, váy người Mèo rộng làm rụng hoa lúa, phải đền, tức là phải cho chúng hiếp. Người Xạ Phang cũng hùa vào áp bức người Mèo ta.

Không thể chịu được, một lãnh tụ Mèo ta là Sùng Chí Đà đã phất cờ khởi nghĩa, đánh lại bọn Lô Lố và Xạ Phang. Toàn thể người Mèo ta theo. Sùng Chí Đà xưng vua và đặt là “Thuận thiên chúa”. Quân Mèo ta đánh đâu thắng đó, quét quân Lô Lố và Xạ Phang như quét kiến. Ta diệt 10 vạn tên Lô Lố, xương chất thành núi, máu chảy thành sông.

Thế là dân Mèo ta thắng. Vua Đà dựng thành ở Đường Thượng.

Các anh có thấy không? Bọn người Kinh lên đây không khác gì bọn Lô Lố. Bọn Thổ không khác gì bọn Xạ Phang. Chúng ta phải noi gương vua Đà, đứng lên quét hết chúng đi. Cứ nổi lên! Nhân dân cả huyện này là của ta cả. Cách mạng nó không có nhà ở, không có dân, ta không cho nó ăn thì nó chết. Việc này không phải chỉ riêng chúng ta làm. Ta đã liên lạc với Mỹ - Diệm. Họ đã hứa, sẽ ủng hộ ta.

Họp bàn như thế, ai có ý kiến gì thì bổ sung đi.

Hoàng quay lại nhìn xung quanh một lượt. Vàng Chỉn Cáo nghển cái cổ gầy khẳng khiu:

- Nghe Lão quan nói thế, chúng tôi thấy rất đúng. Nếu tất cả đồng tâm hợp lực tất sẽ lấy được Đồng Văn. Nhưng súng đạn sợ không đủ?

Hoàng xua tay:

- Khi chúng ta dùng hết súng đạn của Đồng Văn thì Mỹ và Ngô Đình Diệm sẽ cho máy bay tiếp tế cho chúng ta.

Mã Chính Minh từ nãy vẫn yên lặng ngồi nghe, giờ mới lên tiếng hỏi:

- Liên lạc trong bao lâu thì mới có máy bay đến ạ?

Hoàng giải thích ngay:

- Không sợ lâu đâu. Nước nào xảy ra việc gì thì người Mỹ cũng biết, vì người ta có máy vô tuyến điện. Chúng ta nói chuyện gì thì họ cũng nghe thấy hết. Ta đã cử người đi liên lạc rồi. Còn thắc mắc gì nữa không?

Mọi người im lặng, trong bụng còn thắc mắc nhưng không dám hỏi, sợ Hoàng cho là nhát gan, không quả quyết. Người nọ nhìn người kia, Giàng Vạn Sùng nói:

- Chúng con không còn thắc mắc gì nữa.

- Thế thì ta phân công.

Hoàng nói xong, đọc bản danh sách viết sẵn:

- Trước hết ta chia số người chỉ huy thành hai bộ phận. Bộ phận bí mật hoạt động trong lòng địch gồm có: Sùng Vạn Lù, Sùng Mí Chiu, Hầu Vạn Quả, Thào Sè Na, Mã Chính Minh.

Bộ phận trực tiếp chỉ huy quân ta đánh nhau với Cộng sản có: Vàng Chúng Dình, Giàng Vạn Sùng, Vàng Chỉn Cáo, Lý Nhè Lùng, Giàng Sàng Sấn, Vàng Vạn Ly.

Thay ta chỉ huy chung là Mã Học Văn.

Tổng chỉ huy quân đội là Vàng Chúng Dình.

Phụ trách ngoại giao là Hầu Vạn Quả.

Phụ trách kinh tế là Sùng Mí Chiu.

Riêng về vũ khí, Thào Sè Na cai quản.

Hoàng phân chia xong, ngừng lời. Bọn chúng bàn bạc. Để dễ dàng chỉ huy, chúng nhất trí chia Đồng Văn làm hai khu vực (tức là hai mặt trận):

Khu I gồm các xã phía tây, từ Cắn Tỷ đến Sủng Là. Chỉ huy chung là Vàng Chỉn Cáo.

Khu II gồm các xã phía đông, từ Sà Phìn đến Sơn Vĩ do Giàng Vạn Sùng phụ trách.

Cuối cuộc họp, chúng bàn kế hoạch đánh. Giàng Vạn Sùng nói:

- Bây giờ lão quan đi thăm các xã, động viên dân chúng, hiểu dụ nhân tâm. Như thế dân sẽ theo, nhân đó ta nổi lên cướp các xã.

Nhiều tên khen phải. Hoàng xua tay:

- Không được. Làm như thế sẽ lộ, việc lớn chẳng thành. Trước hết ta sẽ về Hà Nội, lấy cớ là họp Quốc hội. Như thế có hai điều lợi. Nếu như các anh đánh mạnh, quân ta thắng thì tất Cộng sản sẽ phải cho ta lên điều đình với các anh. Nhân đó ta bắt chúng phải trả Đồng Văn về cho chúng ta, ta tha hồ tự do mọi mặt. Nếu như các anh thua, ai bị bắt thì ta xin với Quốc hội tha cho các anh. Ở đó, Cộng sản sẽ không nghi ngờ gì ta, ta chỉ huy các anh đến cùng, ta liên lạc được với Mỹ - Diệm.

Hầu Vạn Quả cười khểnh. Ai cũng bảo, lão già lẩm cẩm rồi, suốt ngày nằm bên bàn đèn, biết gì chuyện thiên hạ? Té ra là nhầm, hắn ta thâm lắm đấy chứ. Quả này còn lạ gì, hắn chuồn về Hà Nội, tội vạ để bọn ở đây gánh hết, ném đá giấu tay. Mình ở đây thắng, lão về ăn phần, cướp hết quyền lợi, kể công chỉ huy. Mình ở đây thua, thằng nào chết thì uổng mạng đã đành, nhưng thằng nào thua, rủi có bị bắt, hắn ta chối phắt, phủi tay, có khi còn gán ta tội nặng hơn. Hắn ta vẫn vô tội. Khôn thật, dùng xương máu của người khác để mưu cầu danh lợi. Nham hiểm như thế là cùng. Được rồi, ta sẽ dùng độc trị độc, để rồi xem thằng nào hơn thằng nào?

Nghe Hoàng nói xong, Chí Song đứng lên trịnh trọng:

- Các anh cứ yên trí. Nổi lên, là tôi và anh Ân sẽ lên giúp các anh. Thắng thì thôi, thua thì tôi đề nghị với Trung ương xí xóa mọi chuyện ngay. Xin lấy danh dự thề với các anh, tôi không bỏ rơi các anh đâu! Tôi sẽ sống chết với các anh cho đến hơi thở cuối cùng.

Mỹ Thuận từ đầu đến giờ ngồi im lặng nghe, giờ muốn thổ lộ chí khí của mình. Hoàng cũng muốn cho các tướng thấy vợ mình còn giữ được tinh thần, chí khí như xưa nên ra hiệu cho mọi người im, giới thiệu vợ phát biểu. Mỹ Thuận tỏ ra xúc động nói:

- Thấy các vị bàn việc lớn, tuy là phụ nữ nhưng tôi cũng thấy phấn khởi. Tôi thấy rằng, người Mèo ta nghe hiệu lệnh là nó khắc cầm súng ra đánh Cộng sản ngay. Chỉ sợ ta không làm thôi. Bây giờ các anh phải cố gắng, phải làm kịch liệt, làm đến khi thành công chứ không được giữa chừng bỏ dở.

Mọi người bàn tán khen ngợi, Hoàng kết thúc:

- Chúng ta như cá ở dưới suối, Cộng sản như kiến hai bên bờ. Nước cạn thì kiến tha cá, nước lớn thì cá nuốt kiến. Ta phải làm cho nước suối lớn, tha hết bọn Cộng sản đi!

[bodoibienphong]

11

Vàng Chỉn Cáo trở về Cắn Tỷ. Từ đó trong xã, nhất là thôn Bát Đại Sơn, xẩy ra nhiều chuyện khác thường.

Bắt đầu là 4 lò rèn ở Bát Đại Sơn đỏ lửa ngày đêm. Những khẩu súng kíp, giáp 5, giáp 3, trung chính, được đào lên từ trong các hầm sâu, các hang hốc. Khẩu nào hỏng được sửa chữa ngay. Người ta phá cả chảo gang, nung chì làm đạn. Những cây bố-tử được chẻ ra đốt thành than, trộn với hồng hoàng làm thuốc súng. Ban đêm tiếng gọi nhau í ới, tiếng chân đi lại rầm rập. Ánh đuốc bập bùng trôi trong sương mù bồng bềnh, kéo đi thành vệt như suối đỏ. Thỉnh thoảng tiếng súng nổ vu vơ. Người ta tụ nhau trong rừng vắng, trong các hang sâu, bàn tán, bí ẩn.

Các dân quân giấu súng trong rừng, không chịu nộp cho Mã Chính Lâm.

Một buổi chiều sương mù, trong khu đất rộng, ẩn kín trong rừng Bát Đại Sơn, các thanh niên, trung niên tập trung đông nghìn nghịt, vòng trong vòng ngoài. Có đủ người các xã Cắn Tỷ, Na Khê, Bạch Đích… Trên một tảng đá cao, Vàng Chỉn Cáo đứng thẳng, nói lớn:

- Hôm nay, được lệnh của Lão quan, chúng tôi mời bà con đến đây khai hội làm việc lớn.

Sau khi vạch một loạt những điều mà Cáo gọi là “tội ác của Cộng sản”, Cáo nói:

- Nếu làm được đường Đồng Văn, thì trâu đực đẻ được con, tôi xin lấy đầu làm đòn kê cho bà con băm rau lợn. Bà con có thấy không, Cộng sản lấy người đi làm đường, toàn thanh niên khỏe, trẻ là để rán mỡ đó. Mậu dịch đem mỡ lên đây, toàn là mỡ những người đi làm đường đó.

Tiếng ồn ào, căm thù trào lên, tiếng chửi rủa tục tĩu. Chờ cho tiếng ồn ào bớt dần, Cáo tiếp:

- Địa phương này không có cụ Hoàng, không có chúng tôi coi giữ thì đã tan nát từ lâu rồi. Hồi Nhật, trong hang Thành Thánh nổ một phát súng, hiện ra một lá cờ xanh, một lá cờ vàng. Chúng tôi cúng Thành Thánh một con lợn, một con bò, sau đó ta đánh thắng Nhật. Vừa qua, ở hang Thành Thánh cũng nổ một phát súng, hiện ra hai lá cờ cao bằng núi: một xanh một vàng. Thế là Thành Thánh bảo ta đánh Cộng sản sẽ thắng đó. Hôm vừa qua, tôi lại nhìn thấy trong hang có một ông mặt đỏ râu dài bảo tôi: “Phải đánh lại Cộng sản đi, Thành Thánh sẽ phù hộ”.

Cụ Hoàng sẽ về Hà Nội chỉ huy, liên lạc nhờ các nước giúp ta. Trên này Vua sẽ ra. Đó là đứa trẻ tai dài chấm vai, đẻ ra ba ngày đã biết nói; há miệng, đạn địch rơi hết vào miệng; vãi đậu thành binh. Vì thế, từ giờ trở đi, hễ ai đẻ con phải xem có phải là Vua ra không, báo ngay cho ta biết.

Tôi xin báo cho bà con biết, vừa qua, có ngài Vàng Chúng Dình từ Đại quốc sang giúp ta, chỉ huy quân đội ta. Ngài Tổng Tư lệnh là con Vàng Sáy Hòa. Ngày xưa Hòa theo Mí Chảng đánh Pháp. Mí Chảng có một hòn ngọc có phép lạ. Khi giơ hòn ngọc lên, đạn Pháp bắn ra lập tức thành giấy. Mí Chảng đánh đâu thắng đó. Sau Mí Chảng đánh rơi mất hòn ngọc đó. Sáy Hòa chuyền lại cho Chúng Dình. Bây giờ Chúng Dình còn giữ được hòn ngọc đó nên tất chúng ta thắng quân Cộng sản một cách dễ dàng thôi.

Mọi người nhìn nhau, mặt mày rạng rỡ, tin tưởng. Cáo lấy bốn đẫn tre đóng vào bốn góc trên một mảnh đất nhỏ; lấy bốn nén hương đốt lên cắm vào bốn đẫn tre, rồi rì rầm khấn:

- Thành Thánh hãy phù hộ độ trì cho chúng con bách chiến bách thắng. Súng bộ đội bắn không nổ, súng chúng con bắn đâu trúng đó. Chúng con xin khấn Thành Thánh một con trâu đen, một con lợn, 10 tập giấy vàng, 12 tập giấy bạc, 10 bó hương!

Khấn xong, Chỉn Cáo cầm một con gà trắng trong tay hồi lâu rồi bói. Sau đó, hắn đặt con gà xuống khúc gỗ kê trước mặt. Cáo cầm đầu gà, sai một tên cầm chân gà. Cáo giơ tay chặt phăng đầu gà, vất qua đầu hàng người bao quanh. Cáo hứng tiết gà vào trong một vò rượu rồi lật ngược 4 đẫn tre cắm ngược lại. Cáo quay sang phía những người đứng xung quanh nói lớn:

- Ai theo chúng ta làm việc nghĩa thì sẽ sống. Ai không theo thì sẽ chết như con gà này. Khi nào những ống tre kia sống, ra lá được thì những người không theo ta mới sống được. Bây giờ ta hãy bắn súng lên, nếu nổ thì ta xuất quân đi đánh Cộng sản!

Sau tiếng hô của Cáo, lần lượt 7 phát súng nổ vang, dội vào vách đá.

Cáo dõng dạc tuyên bố:

- Thế là Thành Thánh ủng hộ chúng ta. Đồng bào về chuẩn bị lương thực, ngày mai trở đi ta sẽ gác Cổng trời, không cho cán bộ đi qua nữa. Chủ lực quân của ta sẽ đi đánh chiếm các nơi trong toàn khu!

Cáo phong và phân công 22 đại đội trưởng phụ trách phỉ các thôn.

Thanh niên, trung niên trong thôn đi họp hết. Những người còn lại lo lắng. Họ đoán rằng sẽ có loạn đến nơi.

Vù Thị Vá, vệ sinh viên của thôn, một cô gái 20 tuổi, cũng trằn trọc không sao ngủ được. Bỗng nghe 7 tiếng súng nổ, Vá vùng dạy. Thấy mẹ vẫn nằm im, đoán đã ngủ, cô len lén mở cánh cửa liếp. Ánh lửa bếp đỏ soi rõ bóng cô trên vách.

Mẹ Vá - bà Thào Thị Song - hé mắt nhìn theo con gái, hoảng hốt gọi:

- Vá, không được đi đâu cả!

Nghe tiếng gọi, Vá đành trở vào nằm xuống bên mẹ. Bà mẹ ôm riết lấy con, lo lắng. Chồng chết, bà nuôi ba con nhỏ. Ba đứa, mỗi đứa một nết. Thằng anh cả, Vù Soa Páo và đứa em út, Vù Thị Mỷ tính nhút nhát, nhu nhược. Còn con Vá này tính bạo dạn quá. Chồng chết được hai năm, bà đem con sang ở với người em chồng tên là Vù Dúng Hòa. Ông giúp bà nuôi con.

Năm Vá 16 tuổi, bà Song đưa con ra ở riêng. Lúc này mẹ con Vá nghèo lắm. Gia sản chẳng có gì. Ba anh em Vá đi làm nương thuê, mỗi ngày chỉ được một ống bắp, không đủ ăn. Anh Vù Sao Páo lấy vợ, không có tiền cưới. Chùng chình mãi, cuối cùng phải vay thịt, rượu một nhà giàu, trả lãi nặng. Cưới xong vợ, anh Páo không có tiền trả. Người chủ nợ vài ngày lại đến nhà chửi rủa.

Hòa bình lập lại, phong trào xã bắt đầu lên. Nhà Vá được cứu tế 15 mét vải, 3 yến gạo. Nhà nước cho vay tiền mua một con bò.

Ba năm bò đẻ được 3 con. Có bò, có ruộng, nhà làm ăn khấm khá, trả nợ. Từ đó, mẹ Vá biết ơn cách mạng. Nhưng anh Vá vẫn lạc hậu. Cán bộ xin cho Vá đi học chữ và thoát ly, anh Páo bảo:

- Con gái đi học với cán bộ rồi chửa hoang mất thôi. Chửa hoang, mang bụng xề, nhà không chứa đâu, ra rừng mà ở!

Vá cãi lại anh:

- Nhờ cách mạng anh mới trả nợ được tiền cưới vợ. Anh không ơn lại còn nói xấu. Còn chửa hoang hay không là tùy người thôi. Khối người ở nhà cũng chửa hoang thì sao?

Ông anh ứ cổ không biết nói sao. Vá được đi học chữ ở Phó Bảng. Từ đó, có cái chữ trong bụng, cô càng hiểu cách mạng tốt như thế nào.

Khi Vá đi học, ở nhà, Sè Sấu, tên tay sai của Cáo đến nói:

- Cách mạng sắp thua rồi, mày theo chúng ta đi thôi! Ở nhà cán bộ nó lên nó giết hết!

Vừa sợ chân tay Cáo, vừa sợ cán bộ, Páo chạy lên rừng ở.

Vá học xong, về làm vệ sinh viên xã. Bà mẹ nói với Vá:

- Thằng anh mày sợ cán bộ, lên rừng ở rồi.

Vá lên rừng. Lặn lội tìm kiếm mãi mới gặp anh:

- Anh lên đây ở với con ma con quỷ. Con hổ nó bắt thì sao? Mẹ mong anh đấy!

Páo về nhà. Sè Sấu đến bảo:

- Cách mạng sắp thua rồi, mày cứ ở nhà chờ chúng tao!

Páo tưởng thật, nói với Vá:

- Cách mạng nó sắp thua rồi, tao không phải trả tiền vay mua bò nữa!

Vá bực bội nói:

- Nhờ cách mạng mà ta có 3 con bò, anh có tiền trả nợ cưới vợ, không có thì cứt gà cũng không có dính chân đâu! Sao anh định phản lại cách mạng thế?
Mấy hôm nay, Vá thấy bọn chân tay Cáo đến nhà luôn. Tối, chú Hòa, anh Páo rủ nhau đi vào rừng. Vá đoán có chuyện hội họp. Lại nghe 7 phát súng. Vá biết chúng nổi phỉ rồi, toan chạy đi báo cán bộ bên Ủy ban trên huyện. Bị mẹ giữ lại, Vá nằm mà bụng nóng như lửa đốt. Làm thế nào đây?