Đền tội

[Giangtvx]

        Chúng tôi tiếp tục đi vào sâu thành phố cổ kính. Vả lại dùng từ "đi" ở đây không đắt cho lắm. Chúng tôi thận trọng lách giữa những đống đổ nát, bởi vì chính bản thân cái thành phố từng nổi tiếng trong những cẩm nang du lịch, không còn nữa. Không quân Anh và Mỹ trong giờ phút chia tay đã ra sức oanh tạc cái thành phố Nuyrembe cổ kính đến mức độ nó đã biến thành một đống gạch vụn khổng lồ. Ở đó, trong những tháng sau chiến tranh, người Đức chỉ làm được mỗi việc là khai thông lối đi dọc theo các đường phố. Ở đây đã xảy ra một điều khó hiểu: những nhà máy chế tạo xe tăng, đại bác, động cơ mảy bay vẫn còn khá nguyên vẹn. Vùng ngoại ô quý tộc, nơi ở của lớp người giàu và những tên chủ của tất cả các nhà máy đã nuôi dưỡng chiến tranh đó cũng được giữ gìn rất tuyệt, còn nhũng khu phố cổ kính thì bị san bằng. Có chỗ đi xe, có chỗ đi bộ, chúng tôi lách qua những đống gạch vụn. Một người đàn ông thấp bé đội chiếc mũ dạ có cài chiếc lông ngỗng, mặc áo đi săn và quần soóc bằng da mịn vấy dầu mỡ để lộ ra hai đầu gối tái xanh vì lạnh, được gọi đến làm người dẫn đường cho chúng tôi. Chúng tôi tặng ông một bao thuốc lá, món quà đó khiến ông ta bằng lòng ngay. Đã từ lâu ông ta không được hút những điếu thuốc lá ra hồn. Chúng tôi thấy rõ rằng anh chàng lái xe của chúng tôi quả là một người không thể thay thế được. Anh ta dịch khá nhanh nhẹn tất cả những gì mà người hướng dẫn tình nguyện đã thuyết minh. Chúng tôi nối đuôi nhau lách qua những đống đổ nát, có chỗ chúng tôi đoán ra được đường phố trước đây chẳng qua là nhờ vào mấy dấu vết tình cờ: một bức tường còn nguyên vẹn như có phép màu, một cái cổng mờ vào một khoảng không hoặc một tấm biển xanh đề tên phố nằm chỏng chơ trên đổng gạch vụn.

        Bầu không khí hoang tàn như ngày tận thế ấy đã lập tức bao trùm lấy chúng tôi ngay ở phía sau vòm cuốn nặng nề của cổng Bắc. Rất khó mà dùng mắt tái tạo lại diện mạo của cái thành phố cổ kính đã từng nổi tiếng một thời về vẻ đẹp của nó, mặc dầu ta cầm trong tay bản chỉ dẫn cho khách du lịch và gắn mình với những vật định hướng còn sót lại. Trên quảng trường cổ kính Hantơmác từng nổi tiếng bởi kiểu kiến trúc gôtích tuyệt đẹp và sau này mang tên quảng trường Ađônphơ Hítle, chỉ còn độc cái vòi phun nước. Nhả thờ Đức bà trứ danh, một công trình tuyệt tác của các kiến trúc sư thế kỷ 13, bây giờ trông giống như một tấm phông trang trí sân khấu bị gió đánh tả tơi.

        Đâu đâu cũng toàn cảnh đô nát hoang tàn. Ấy thế mà chiếc cầu uốn cong Antenbluke bắc qua sông Pehơnao - nay nối liền với những đống gạch vụn này với những đống gạch vụn khác - vẫn còn nguyên vẹn. Mặt trước của toà thị chính cổ kính, nơi cách đây sáu thế kỷ những tổ tiên của các bị cáo hôm nay đã thông qua những đạo luật phân biệt chủng tộc, đứng trơ vơ xiêu vẹo. Chúng tôi trèo lên toà lâu đài cổ giữa hai hàng gạch vỡ, và nhìn vào tấm biển màu xanh nằm giữa đống gạch vụn, biết rằng mình đang ở trên đại lộ Buốcghécstrác. Bản thân toà lâu đài đứng vươn cao trên núi như một khối lù lù màu xám, nó cũng bị hư hại nặng: các bức tường rạn nứt cả, ngọn tháp cổ đổ xiêu xiêu.

        -  Các ông chắc rất khoái khi nhìn thấy các đồng minh đã trả thù bọn Đức như thế nào cho những thành phố bị tàn phá của các ông - anh chàng lái xe lên tiếng và nói thêm, - người đời đã có câu: "xác kẻ thù toả mùi dễ chịu".

        Cả ba chúng tôi ngạc nhiên quay lại phía anh ta. Khoái à? Đúng, tất cả chúng tôi đều nhìn thấy thành phố Calinin thân yêu của tôi bị hư hại, những đống gạch vụn ở Xtalingrát, những nhà thờ bị đánh sập ở Kiép, những khung nhà bằng đá trơ trụi ô Minxcơ mà Hítle nhìn từ trên máy bay xuống với tất cả sự hể hả. Nhưng có ai lại vui sướng khi quan sát những cảnh huỷ diệt dã man đối với thành phố Đức cổ kính tráng lệ này? Nếu những ngôi nhà của các tên chủ nhà máy chế tạo vũ khí và của bọn dẫn đầu các đám rước đuốc bị phá huỷ thì điều đó rất công bằng. Nhưng tôi xin nhắc lại rằng khu ngoại ô của bọn quý tộc cũng như những nhà máy quân sự vẫn còn nguyên vẹn. Thật ra điều này không chứng minh được, nhưng có tin đồn rằng một phần cổ phiếu đáng kể của những nhà máy đã nằm trong tay các Côngxoócxiom¹ của Mỹ.

-----------------
        1. Tức là nhóm xí nghiệp đồng minh.

[Giangtvx]

        - Vâng, vâng. Những người Mỹ tất nhiên là có thể không làm điều đó, - gã lái xe vội vã đồng tình, có lẽ anh ta đã nắm bắt được tâm trạng của chúng tôi và ghé người về phía tôi nói thêm, - nói chung những người Mỹ là giống mọi rợ văn minh.

        Kinh nghiệm của chiến tranh đã dạy cho tôi một vài điều. Nghe xong câu nói thầm sau cùng đó, tôi đâm cảnh giác theo linh tính và bắt đầu quan sát anh chàng mới quen này. Cuộc tham quan những đống đổ nát kết thúc. Chúng tôi trả công cho người Đức dẫn đường bằng mấy bao thuốc lá. Ông ta tỏ vẻ ngạc nhiên và rối rít cảm ơn bằng cách thay đi đổi lại những câu nói "danke" "fill danke" "danke schõn" và thậm chí "her- zlichen dank" vốn tương ứng với câu "rất cám ơn" ở ta...

        - Các ông chẳng nên hậu hĩnh như thế, - gã lái xe nhận xét, - điều đó không hẳn là khôn ngoan. Chỉ cần cho hắn một bao là đủ, - và gã lại hạ giọng nói chỉ đủ cho tôi nghe, - Bọn mẽo là chúa keo kiệt. Ông có biết không, một tên lính của họ sau khi vui đùa với một cô gái Đức đã tặng cô bé một chiếc bít tất dài, còn chiếc kia cô ả ngày hôm sau phải kiếm nốt ở chỗ tên bạn của hắn. Họ không nuông chiều người Đức.

        Dường như không hiểu những điều gã vừa nói ra, tôi liền hỏi:

        - Anh có biết sân vận động nơi Hítle thường tổ chức đại hội ở đâu không?

        -  Thưa có, thưa có - gã nhanh nhẹn đáp.

        Xe chúng tôi chui ra khỏi những đống gạch vụn. phóng trên đường phố của vùng ngoại ô quý tộc còn nguyên vẹn.

        Và từ đằng xa chúng tôi đã thấy hiện rõ hình dáng lô nhô của những khán đài khổng lồ màu trắng bao choán cả một cánh đồng rộng lớn. So với nó, thì sân vận động nổi tiếng Xtơragơ ở Praha, nơi máy bay của chúng tôi đã có lần phải đỗ xuống, chỉ như một bãi bóng chuyền. Chính tại nơi đây đã diễn ra những cuộc dạ hội của bọn Hítle với sự tham gia của gần nửa triệu đảng viên đảng Quốc xã từ khắp nước Đức kéo đến.

        Đi vòng quanh hết sân vận động này không phải là chóng. Ở giữa khán đài lớn nhô lên một hình khối màu trang, đứng trên cái bục đó trong những cuộc dạ hội là quốc trưởng cùng với những kẻ mà hiện nay đang ngồi trên ghế bị cáo. Từ trên diễn đàn này, hắn đã gào lên những bài diễn thuyết huênh hoang nói rằng con đại bàng Đức đã dang rộng đôi cánh hùng mạnh trên bầu trời châu Âu và chẳng bao lâu nữa, nó cũng sẽ tung cánh cả trên bầu trời châu Á. Hiện nay con đại bàng đó đã bị cạy ra khỏi phần trên của khán đài, còn ở chỗ cái bục mà Hítle thường đứng để gào rống lên, có mấy gã lính thủy Mỹ cao lớn lực lưỡng đang đùa nghịch cười nói hô hố và chụp ảnh làm kỷ niệm. Nói cho đúng, ở đây cũng chả có gì đáng xem hơn nữa, và chúng tôi quay trở lại thành phố bị phá huỷ.

        Dọc đường, giữa cảnh điêu tàn, chúng tôi gặp những tượng đài vẫn còn nguyên vẹn, những nhà phát minh, những nhà thơ nào đó. Bức tượng Hanxơ Xác bằng đồng đen ngồi trên một chồng sách, ông ta dang tay ra một cách ngạc nhiên chắc vì không hiểu nổi làm sao nhiều thế hệ thị dân đã sống yên ổn trong cái thành phố cổ này, đã uống bia, ăn xúc xích

        vói món bắp cải, đã làm việc, đã đọc kinh thanh, còn lũ con cháu của những người thị dân ấy lại xây sân vận động và cộng khai gào thét về sự cần thiết phải mở rộng không gian sống của nước Đức ra khắp cả năm châu, hùng hổ đe doạ sẽ tiêu diệt tất cả nhũng ai không tán thành điều đó. Và để trả lời cho những ước mơ điên cuồng ấy, cái đám đông gần nửa triệu người đã hoá rồ rống lên "muôn năm" và "hoan hô".

        Và bầy hung nô hiện đại đã tiến công những nước thanh bình ở châu Âu, các quốc gia lần lượt gục xuống dưới bánh xe bọc thép của chúng. Máu đã tuôn chảy. Những quả bom đã trút xuống những di tích văn hoá. Tràn vào các thành phố, bọn hung nô hiện đại đã cướp bóc và phá phách như ông tổ và bậc tiền bối về mặt tinh thần của chúng là Phriđrích Bácbarôxa đã từng nằm mơ thấy. Chính toà lâu đài của vị hoàng đế Đức này đã được xây cất trên đỉnh ngọn núi hoa cương hùng vĩ đứng khống chế ở phía trên thành phố Nuyrembe.

        Cuộc sống ở đây đã diễn ra như vậy cho đến khi Hítle với cuồng vọng làm bá chủ toàn cầu đã tung những đạo quân được coi là vô địch để chống Liên bang Xô viết. Gieo gió ắt gặp bão. Xứ sở của bọn phân biệt chủng tộc phản động, chiếc nôi của chủ nghĩa quốc xã là Nuyrembe đang chuẩn bị để trở thành huyệt chôn chính bản thân chúng.

[Giangtvx]

        Hiện nay những người dân của cái thành phố giàu có một thời đó đang sống rất khó khăn. Tại khu trung tâm, dân chúng phải chui rúc trong những chiếc hầm tránh bom, những chiếc boongke, những túp lều dựng lên tạm bợ giữa cảnh hoang tàn, ghép lại bằng những mảnh hòm, tấm ván, cánh cửa. Đây đó có thể nhìn thấy một cái ống sắt tây nhô lên giữa đống gạch vụn và từ đó một ngọn khói toả ra. Chỉ cần dừng lại là lập tức nhìn thấy ngay trẻ em, những đứa trẻ gầy gò, mắt sâu hõm nhưng được rửa ráy sạch sẽ và mặc những chiếc áo măng tô mạng cẩn thận. Chúng không chìa tay ra xin của bố thí. Chúng đứng im lặng, nhưng đôi mắt của chúng cầu xin một cách rõ rệt. Chúng tôi nhớ tới các trẻ em ở Xtalingrát, Kháccốp, Pôntava rồi chẳng ai bảo ai đều cho nhũng trẻ em Đức ít tiền lẻ của mình.

        Anh chàng lái xe lại nhận xét:

        - Những người Nga các ông độ lượng lắm. Sau tất cả nhũng gì mà các ông phải chịu đựng vì chúng tôi thì nhìn thấy cảnh tượng này thật là kỳ lạ. Còn bọn mẽo thì...

        - Xem ra anh rất không ưa những người Mỹ nhỉ?

        Tôi nói rõ to ngắt lời gã cốt để cho mọi người nghe thấy. Gã sợ hãi ngoái lại nhìn những người bạn đường của tôi.

        - Tôi ấy à? Đâu có! Tôi chỉ muốn nói rằng họ là những người hoàn toàn khác các ông.

        Tôi cảm thấy ở tôi sự cảnh giác tuy hãy còn chưa có ý thức đầy đủ và thậm chí sự ác cảm đối với cái anh chàng mẫn cán này ngày một tăng lên, mặc dầu anh ta lái xe rất thiện nghệ, nói tiếng Nga không đến nỗi nào và có thái độ rất cung kính. Mối ác cảm đã trở nên đặc biệt rõ rệt sau một sự việc nhỏ xảy ra ở cổng Bắc là nơi bắt đầu cái phần còn nguyên vẹn của thành phố. Ở đây có tàu điện, còn ô tô hạn hữu lắm mới nhìn thấy. Có mấy lần chúng tôi gặp những cỗ xe ngựa bốn bánh nặng nề đóng theo kiểu cổ và thậm chí cả cỗ xe hai bánh do hai con ngựa gầy gò kéo. Trước đây đã có lúc khách du lịch từng ngồi trên những cỗ xe ngựa như thế này để đi thăm thành phố. Bầy giờ không có xăng nên những cỗ xe ngựa du lịch được dùng để chuyên chở thực sự thay thế cho xe ô tô.

        Tại khu vục còn nguyên vẹn này, trên một cột dán quảng cáo, chúng tôi nhìn thấy một tấm áp phích vẽ mấy cô gái tóc vàng, vú nở, đang uốn éo nhảy một điệu vũ gì đó trong bộ y phục của bà Ê-va. Hộp đêm! Rất nhiều trò khoái lạc! Chỉ dành riêng cho quân nhân các nước Đồng Minh. Chúng tôi nói đùa với nhau rằng cũng nên tổ chức một cuộc tham quan ở đấy cho những người đại diện của giới báo chí. Anh chàng lái xe nghe lỏm được câu chuyện đó nên tưởng thật nên tuyên bố rằng ngay hôm nay anh có thể giới thiệu chúng tôi với những cô gái trẻ, con nhà lành. Rằng anh ta sẽ làm việc đó một cách vô tư do "lòng kính trọng đối với các sĩ quan Nga quả cảm". Cuộc tiêu khiển sẽ không đắt và có thể thanh toán không chi bằng tiền mặt mà thậm chí cả bằng thực phẩm thì càng tốt.

        - Những nàng cung nữ thượng hảo hạng! Cực kỳ hiện đại.

        - Cậu đào đâu ra cái thằng cha ấy thế? - Crusinxki hỏi khá to.

        Tôi chưa kịp trả lời thì xe chúng tôi đã tới khu trại báo chí. Tôi cho các bạn đồng hành xuống rồi bảo chở tôi tới Pháp viện. Cần phải chuyển cho phòng đại diện báo bài ký tôi viết từ hôm qua. Khi chỉ còn lại hai chúng tôi, anh chàng lái xe hỏi tôi xem tôi có hài lòng về anh ta vừa lái xe đưa chúng tôi đi tham quan không?

        - Anh lái xe không đến nỗi tồi.

        Và anh ta lập tức dốc bầu tâm sự:

        - Thưa ông sĩ quan, tôi ghét bọn Mỹ lắm. Họ tầm thường, họ là những người không có trình độ học thức và rất thô bạo. Những người châu Âu chúng tôi phát tởm vì họ. Người Nga lại là một chuyện khác. Tôi rất thích các ông, và tôi có thể giúp ích cho các ông được nhiều việc. Tôi rất thông thạo thành phố, ở đây tôi có nhiều bạn bè, đó là nhũng người rất đứng đắn. Tôi có thể giới thiệu ông với họ.

        Rõ ràng đây là chuyện được đằng chân lân đằng đầu, và tôi liền ngắt lời anh ta một cách thẳng thừng. Tôi quên rằng đã hỏi anh ta hôm qua nên hơi cáu kỉnh cất tiếng:

        - Anh làm thế nào mà biết được tiếng Nga khá thế?

        - Chính tôi đã nói với ông rồi mà, tôi ở vùng biển Bantích Phôncơđâysơ, - gã lái xe trả lời có phần bối rối, - ở đó có nhũng người Nga tuyệt vời và tôi đã kết bạn với họ. Xin ông đừng nghĩ rằng tôi đã cầm súng để chống lại nước Nga. Tôi đã ở các tiểu đoàn công binh làm nhiệm vụ xây dựng đường sá, sân bay. Tôi có thể đặt tay lên kinh thánh mà thề rằng tôi không bắn vào các đồng bào của ông.

[Giangtvx]

        Xe chúng tôi đã tới Pháp viện. Anh chàng lái xe nhảy ra khỏi buồng lái, đi vòng quanh xe để mở cửa cho tôi.

        - Thưa ông ngày mai đánh xe đến vào lúc mấy giờ và ở đâu?

        - Mỗi tháng anh muốn lĩnh được bao nhiêu?

        - Ở đây người ta trả tôi hai trăm mác - gã đáp và nêu lên con số ít hơn một cách vô lý.

        - Ngày hôm nay tôi trả cho anh mười lăm mác. Anh hãy đánh xe vào ga-ra và có thể nghỉ ngơi được rồi.

        - Warum?¹ - anh ta hỏi bằng tiếng Đúc.

        - Auf wiedersenhen² - tôi đáp.

        Sau đó, khi tìm được cô phiên dịch Maia, một cô gái nhỏ nhắn đeo quân hàm thiếu uý mà tất cả chúng tôi gọi đùa là "Chú lính chì", tôi yêu cầu cô cho tôi liên lạc bằng điện thoại với viên đại uý Mỹ phụ trách việc điều hành ô tô.

        - Ông đại úy đang ở bên máy, - qua mấy phút sau cô ta nói, - ông ta hỏi rằng đồng chí có ưng anh lái xe do ông ấy phái đến không? Anh ta có am hiểu xe cộ không?

        - Cô hãy trả lời ông ấy rằng, có điều cô hãy cố dịch cho chính xác nhé: - "xe cộ thì anh ta am hiểu, nhưng người thì không", cô phiên dịch ngạc nhiên ngoái nhìn tôi - đúng đấy cô cứ dịch như thế, một diễn viên, cô hiểu đúng ý tôi chứ... Cô hãy nói thêm rằng tôi ngỏ lời cám ơn đại úy về sự giúp đỡ chí tình và xin thành thật khuyên ông ấy không nên dùng cái anh chàng đó nữa.

        - Ông đại uý hỏi rằng thế ai sẽ lái xe cho đồng chí?

        - Cô nói hộ rằng tạm thời tôi sẽ đi bộ và hãy tạm biệt ông ấy một cách lịch sự nhất.

        Cô gái đặt ống nghe xuống.

        - Đồng chí có biết không, tôi cảm thấy rằng ông đại uý rất đau lòng.

        - Lại thế nữa cơ à? Tôi cũng vậy.

        Thế là tôi lại rút khỏi nhóm phóng viên đáng kính được sử dụng xe và trở thành một phóng viên đi bộ, hay là "bác phóng bộ³, như chúng tôi thường nói trong những năm tháng chiến tranh.

------------------
        1. Tại sao? (Tiếng Đức).

        2. Chào tạm biệt (tiếng Đức).

        3. Tiếng Nga là peshkor, là từ ghép bởi hai chữ peshij korrespondent (phóng viên đi bộ).

[Giangtvx]

PHÒNG SỐ 158

        Người ta nói rằng con người sẽ quen với tất cả, chúng tôi cũng quen dần với dòng tài liệu hủng khiếp mà hàng ngày cái bộ máy toà án cồng kềnh và dềnh dàng xử lý. Vào những ngày đẹp trời, khiến cho lòng rạo rực nhớ lại vào những mùa xuân ở Tơvécxcơ vốn thường đến muộn hơn mùa xuân ở Bavarơ nhưng không kém phần ngoạn mục và làm xúc động mạnh mẽ lòng người. Vào những ngày như thế thật khó mà ngồi được trong cái hội trường đã bắt đầu làm cho người ta phát ngấy. Do chiếu sáng nhân tạo nên một số người đâm ra đau mắt. Một vài vị thẩm phán, các phóng viên chúng tôi và các bị cáo phải đeo kính râm. Chẳng phải dấu giếm làm gì, trong các phiên toà, những dãy ghế trong lô dành riêng cho phóng viên cứ thưa dần, thế nhưng trong các quán rượu, người lại như nêm cối. Chính ở đó, hôm nay tôi đã hoàn toàn bất ngờ gặp lại một người quen cũ mà lần đầu tiên tôi tiếp xúc tại Praha vào những giờ phút hồi hộp, khi nghĩa quân đã mở những cuộc chiến đấu để bảo vệ những cây cầu, trong khi xe tăng Liên Xô mới đang tiến gần tới ngoại ô của thủ đô Tiệp Khắc. Do muốn viết được bài báo cuối cùng về trận chiến đấu cuối cùng của cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tôi xin nguyên soái I.s Cônhép cấp cho một chiếc máy bay với một phi công có kinh nghiệm để sau khi bay qua những binh đoàn xe tăng đi chi viện cho nghĩa quân, sẽ hạ cánh xuống một noi nào đó gần thành phố. Tôi chờ sẵn ở đó để miêu tả cuộc gặp gỡ giữa những chiếc xe tăng đầu tiên của các tập đoàn quân của tướng Lêliusencô và Rưbancô. Vị nguyên soái có trái tim chính uỷ đã thấu hiểu nỗi lòng của các phóng viên chúng tôi, nên chiếc máy bay đã được cấp. Vào lúc trời chưa sáng, chúng tôi đã cất cánh bay từ Đorêdơđen xuống phía nam Praha. Tôi sẽ không miêu tả tỉ mỉ cuộc hành trình ấy. Thực chất không phải là ở đó. Chúng tôi hạ cánh an toàn xuống sân bay Chim ưng ở Xtoragốpvô. Các nghĩa quân đưa chúng tôi tới trung tâm thành phố, và ở đó, bên những đống đổ nát của toà thị chính đang bốc cháy, lần đầu tiên tôi gặp một người mà hôm nay tôi chạm trán ở đây, trong toà nhà Pháp viện này.

        Bọn SS có súng máy hãy còn đang chiếm các gác thượng trong những ngôi nhà quây chung quanh quảng trường Xtarômếchkôe Namếchxtiê. Chúng không cho dập tắt đám cháy và cứ khi có một nghĩa quân nào nhô ra quảng trường thì mặt đường nhựa lại bị một loạt đạn bắn thủng lỗ chỗ. Còn cái người mà tôi đang nói tới thì mặc một bộ combinedôn màu nâu nhạt, đầu đội mũ nồi có đính một dải băng ba mầu, ngồi nhấp nhổm giữa những đống đổ nát, lắp một cái ống kính chụp xa dài dài vào máy ảnh và cố chụp những tên SS. Hễ khẩu súng nhả đạn thì anh ta chúi xuống nấp, khi nào ngừng, lại hướng ống kính lên phía gác thượng.

        Tôi và đồng chí phi công lên tiếng gọi anh ta. Anh ngoái lại và khi nhìn thấy hai sĩ quan mặc quân phục Liên Xô, anh liền đâm bổ về phía chúng tôi. Nhưng trước khi chìa tay ra bắt, anh ta lại ngồi xuống, chụp thêm mấy kiểu nữa rồi tự giới thiệu:

        - Karen Gaéc. Phóng viên nhiếp ảnh.

        - Đồng chí là nghĩa quân à?

        - Là nghĩa quân, nhưng trước hết là một phóng viên nhiếp ảnh...

        Chúng tôi đã làm quen với nhau như vậy. Sau đó khi xe tăng Liên Xô đã vào thành phố và dùng chiếc lá chắn bằng thép ngăn những sư đoàn Đức đang tiến lại gần, người đó đã mời chúng tôi về nhà riêng. Anh giới thiệu tôi với cô vợ, một diễn viên xinh đẹp chuyên sắm vai trong các vở hài nhạc kịch, và cho chúng tôi xem những quyển an bom của mình. Té ra anh ta là nhà nhiếp ảnh chuyên chụp động vật. Những bức ảnh của anh ta được nổi tiếng ở nhiều nước.

        Và giờ đây tôi lại gặp anh tại quán rượu báo chí. Chúng tôi gọi cà phê và cùng ôn lại những kỷ niệm cũ. Anh vẫn là anh chàng Karen hiếu động, to đùng, hiền hậu, vui tính, giống như một người khổng lồ bị miễn cưỡng nhét trong bộ quân phục may theo kiểu phương Tây. vẫn như mọi khi, anh sống sôi nổi với nhiều kế hoạch, nhiều dự kiến, vui mừng một cách ầm ĩ về những gì đã làm được và tự hào về điều mình sẽ làm. Anh mơ ước làm được một tập anbom về toà án Nuyrembe, trong đó phản ánh được quá khứ và hiện tại của các bị cáo, việc xét xử, cảnh tượng những tội ác.

        - Anh vừa mới đến à? Chúng tôi đã làm quen với các bạn của anh đang ngồi cạnh, đó là Vixen Nesa, lan Đôrơ.

        - Không. Tôi ở đây ngay từ đầu đấy chứ. Tôi ngồi đối diện với dãy ghế của các bị cáo, sau tấm kính và hướng ống kính vào chúng để chờ thời điểm thích hợp. Việc này có lẽ thú vị hơn là chụp các thú rừng. Nếu anh muốn, tôi sẽ cho anh xem tôi đã chụp như thế nào nhé.

[Giangtvx]

        Anh bỏ ra ngoài một lát, rồi đem đến cái cặp các tông. Bằng một động tác bất lịch sự mang tính nghề nghiệp thuần tuý nhưng được làm dịu bớt bời nụ cười đáng yêu, anh xua ra khỏi cửa sổ mấy gã người Anh nào đó và nhanh nhẹn bày lên bậu cửa những tấm ảnh. Và tôi thật sửng sốt về sức biểu cảm của những khoảnh khắc lịch sử được ghi lại trên những tấm ảnh đó. Đây là đường phố Nuyrembe được trang hoàng bằng những lá cờ, trên đó đang rầm rập bước một đoàn quân SS dài vô tận với những lá cờ chữ thập ngoặc bay phấp phới, còn hai bên vỉa hè là một đám đông, vẻ mặt hớn hở đang la hét như điên, như dại và bám kín cả bức tượng Hanxơ Xác. Còn trên một bức ảnh khác cũng chụp từ góc độ này, cũng vào đúng giờ này trong ngày và cũng chính đường phố đó nhưng đã biến thành những đống gạch vụn và ở giữa phố, Hanxơ Xác nhô lên từ những đống gạch đổ nát và có một nhóm người đang gò lưng kéo chiếc xe bò chở những đồ tạp nham cũ kỹ.

        Đây là sân vận động đầy ắp những cô gái tóc vàng mập mạp, thân hình nở nang, mặc đồng phục áo len trắng và váy đen. Những cô gái trẻ trung xếp thành hàng dài vô tận đó giơ tay chào theo kiểu quốc xã. Một rừng tay, hàng loạt khuôn mặt méo xệch đi vì la hét. Ở phía xa xa trên bục khán đài màu trắng, thấy rõ hình dáng Hítle. Và đây lại là tấm ảnh khác chụp từ những địa điểm nào đó: sân vận động, những khán đài rộng lớn vắng teo, một con chó đói chạy ngang qua bãi, còn ờ cận cảnh là một gã da đen bận quân phục trung uý Mỹ đang ôn một cô gái tóc vàng bụ bẫm áp chặt người vào gã.

        Đây là Gơrinh và Hexơ trong buổi lễ kỷ niệm thường kỳ, mặc lễ phục quốc xã, ngực đeo đầy huân chương. Và đây là tấm ảnh chúng cũng ngồi cạnh nhau trên ghế bị cáo. Ribentorốp mặc áo đuôi tôm với dải băng huân chương đeo chéo qua vai mỉm cười nâng cốc rượu sâm banh tại buổi chiêu đãi ngoại giao và đây vẫn chính y ngồi trong nhà tù đang ăn món cháo đặc đựng trong gamen. Một chiếc chiến hạm khổng lồ của Anh trúng ngư lôi do tàu ngầm Đức bắn đang chìm dần xuống biển, hàng trăm người leo qua thành tàu xuống biển... Mấy tù binh dùng móc lôi ra khỏi toa tàu những người chết ở dọc đường mà không đi đến noi quy định. Hàng núi xác cạnh những lò thiêu người đang há mồm chờ đợi. Gây sự kinh hoàng đặc biệt là sự so sánh đối chiếu giữa hai bức ảnh. Bức thứ nhất chụp chính phủ Hítle do quốc trưởng đứng đầu trên đoàn chủ tịch của một đại hội đảng nào đó - ngồi ở hàng đầu tiên là Phrích, Ribentcrrốp, Gơrinh, Hítle, Rôdenbéc, Hexơ, còn ngồi phía sau cười tủm tỉm là Phuncơ, Phơrăngcơ, Siréc, Câyten, Rêđéc, Storâyhéc. Liền đó là bức ảnh thứ hai chụp những dãy ghế các bị cáo, tại đây cũng chính những nhân vật ấy, ngồi hầu như theo đúng trật tự, đang lắng nghe bản liệt kê tội ác của chúng. Trên những bức ảnh đó dường như ta thấy được sự chuyển động của chính bánh xe lịch sử lúc thì quay ngược về quá khứ không xa xôi lắm, lúc thì trở lại với ngày hôm nay. Sự so sánh đối chiếu như vậy đã làm cho những sự kiện được ghi lại trên các bức ảnh có một chiều sâu đặc biệt.

        Những bức ảnh chân dung mới tuyệt làm sao! Gaéc đã chụp được những nhân vật của mình vào đúng thời điểm, trạng thái, tâm lý, khi mà bản chất thực thụ của chúng được bộc lộ ra đầy đủ nhất. Đây Gơrinh đang phát khùng, chiếc mồm rộng như miệng ếch méo xệch đi... Còn đây Storâyhéc đang nhe răng như chó rừng. Trước đây khi xem những ký hoạ của Giucốp cũng như bây giờ nhìn bộ sưu tập ảnh của Gaéc, tôi đã thâm nhập được vào cốt lõi của hình mẫu mà họ thể hiện.

        - Tuyệt quá! để chớp được nét mặt thích hợp, anh có phải chờ đợi lâu không?

        - Đôi khi phải mất cả một phiên toà. Mà đâu phải chi một cuốn phim, - Gaéc thản nhiên đáp, anh lấy làm hài lòng về cái ấn tượng do những bức ảnh của anh gây nên.

        - Nhiều thế cơ à?

        - Khi chụp chó thì tôi còn xài tốn phim hơn nhiều.

        - Thế anh kiếm đâu ra những tấm ảnh lừng danh của quá khứ vậy?

        - Ồ, đó là bí mật nghề nghiệp của tôi, - Gaéc đáp và mỉm cười, - bí mật của hãng tôi. Nhưng chúng ta đã quen biết nhau từ những ngày ấy, thì đối với anh tôi chẳng giấu chút nào. Hơn nữa anh không phải là nhà nhiếp ảnh, tức không phải là kẻ cạnh tranh. Anh đã nghe cái tên Henrích Hốpman bao giờ chưa?

        - Chưa, mình chưa nghe thấy.

        - Đó là thợ chụp ảnh riêng của chính Hítle. Y hiện đang ở đây, trong ngôi nhà này, phòng số 158. Henrích Hốpman hiện nay là giám định viên về ảnh tài liệu. Ồ, đó là một nhân vật rất lạ! Tôi sẽ giúp anh làm quen với y.

        - Nhưng gã thợ chụp ảnh đó làm thế nào lại có mặt ở đây được?

        - Giờ tôi sẽ kể cho mà nghe.

        Và Gaéc kể một câu chuyện mà, thề có trời chứng giám, tôi không thể nào tin được nếu chính tôi không đến căn phòng bí mật 158 theo sự hướng dẫn của Gaéc và không đích thân làm quen với nhân vật chính của câu chuyện có vẻ trinh thám này.

[Giangtvx]

        Henrích là một tay thợ ảnh ranh ma, y kiếm sống bằng cách chụp ảnh những cô gái ăn mặc hở hang và bí mật truyền bá những bức ảnh đó. Sau đó, y mở rộng phạm vi hoạt động bằng cách sản xuất những tấm bưu ảnh không đứng đắn. Người mẫu là những vũ nữ và tình nhân đang trong cơn trụy lạc ở các hộp đêm hạng nhì. Một trong những người mẫu đó là cô Eva Braun. Ả không chỉ có sức hấp dẫn mà còn thông minh và tháo vát. Hốpman đã để ý tới cô ta và biến cô ta thành người giúp việc thường xuyên của mình. Trong một buổi chụp ảnh, Eva Braun lọt vào mắt Hítle. Hắn hỏi ả một câu gì đó, ả đối đáp một cách hoạt bát và thông minh. Việc làm quen bắt đầu từ đó. Vị quốc trưởng của đệ tam đế chế đã cho vời nàng Eva đến chung đụng.

        Cô ả Eva thông minh biết rằng ông bầu trước đây của ả đang còn giữ trong tay toàn bộ phim của những bức ảnh mà ả đã từng làm mẫu. Điều đó rất nguy hiểm đối với ả và thậm chí đối với người bảo trợ vĩ đại của ả cũng như đối với uy tín quốc tế của ông ta. Mọi người trong nước đều biết cái vụ Gơrinh nhờ những tang chứng như vậy đã trừ khử được kè cạnh tranh với hắn ta là viên thống chế già Blômbéc, một người được hướng ân sủng đặc biệt của quốc trưởng và giữ cái ghế bộ trưởng chiến tranh. Thông qua một số nhân vật trung gian, Gơrinh đã chắp nối lão già với cô gái Erika Gơruyn, và khi viên thống chế uể oải đến hỏi ý kiến Gơrinh xem lão có nên lấy cô gái nọ hay không thì hắn khuyên nên lấy và thậm chí còn đóng vai ông tơ hồng. Đám cưới tổ chức rất linh đình với sự có mặt của chính Hítle. Nhưng hôm sau, những bưu ảnh chụp cảnh Gơruyn đang ăn nằm với một anh chàng nào đó - vẫn lại thông qua một số nhân vật trung gian - được chuyển tới cho tờ báo lá cải của Pháp. Một vụ bê bối nổ ra. Viên thống chế Blômbéc bị cách chức. Chiếc ghế bộ trưởng chiến tranh bỏ trống. Toàn bộ câu chuyện ấy từng làm náo động cả Béclin.

        Eva Braun cũng biết vụ đó. Tất nhiên với những khả năng của ả, việc thủ tiêu Hốpman không tốn nhiều công sức cho lắm. Thiếu gì người lúc đó ở Đức đã biến mất êm như ru. Nhưng ả biết rằng sếp của ả trước đây là kẻ nhìn xa trông rộng nên y bảo quản phim âm bản tại một nơi nào đó ở nước ngoài. Và ả còn biết rằng, nếu bị bắt, Hốpman sẽ phanh phui hết mọi chuyện ở sở mật thám Giétxtapô. Hơn nữa, gã Himle tráo trở từ lâu đã theo dõi ả. Vốn bản chất ranh ma, ả đã tìm được một biện pháp thứ ba, biện pháp đúng đắn nhất. Với sự giúp đỡ của Eva, "người thầy" của ả là Henrích Hốpman đã trở thành nhà nhiếp ảnh cung đình của Hítle và đã làm nên danh phận chói ngời. Y được phong tặng danh hiệu giáo sư và tiến sĩ nghệ thuật. Y được tặng huy hiệu vàng của đảng Quốc xã mặc dầu giờ đây y một mực nói rằng y chưa bao giờ là đảng viên của đảng Quốc xã cả. Điều này chắc chắn là đúng. Hốpman đã mở một nhà xuất bản lớn độc quyền sản xuất chân dung các lãnh tụ quốc xã, các bộ ảnh về chính phủ và các quảng cáo. Nhà xuất bản có vốn lưu thông bạc triệu. Anh chàng tình nhân cũ đã từng chung chạ với Eva mà Hốpman chụp bao nhiêu ảnh, bây giờ muốn được chấm mút tí chút nhưng bỗng nhiên bị mất tích vĩnh viễn. Eva đã công khai chung sống dưới một mái nhà với "nhân vật số 1" của nước Đức.

        Vậy là chúng tôi đi đến căn phòng bí mật số 158. Đón tiếp chủng tôi là một người Đức đứng tuổi, béo, lùn, mặc chiếc áo vét màu xám cắt theo kiểu Tiron, có khuy bằng sừng hươu và có thêu cành lá sồi ở ve áo. Khuôn mặt y đầy đặn, cổ to bè bè, có dáng dấp tiêu biểu của một người Bavarơ vẽ trong tấm tranh quảng cáo cho quán rượu bia. Đầu y đội cái mũ dạ, cặp môi dày cười toe toét, đôi mắt ti hí như mắt lợn trông rất ranh và luôn đề phòng. Y nói năng, xử sự với thái độ khá tự tin. Y tự giới thiệu một cách hãnh diện, khi xưng tên bao giờ cũng kèm thêm danh hiệu "giáo sư". Y nói rằng y rất ít thời gian, rằng ông thẩm phán vừa mới gửi cho y giám định một tập ảnh do Liên Xô đưa ra để buộc tội. Bởi vậy y chỉ có thể tiếp "ngài sĩ quan" mấy phút thôi. Lần khác y sẽ cho xem những bộ sưu tập ảnh của mình, còn bây giờ thì xin mời xem những bức ảnh mà người nước ngoài, nhất là người Mỹ, bao giờ cũng quan tâm tới. Họ trả những số tiền lớn để có thể đặt làm bộ ảnh này.

        Y quẳng lên bàn cả một tập bưu ảnh xoè ra như cái quạt, - đó là những cảnh sinh hoạt của Hítle.

[Giangtvx]

        Y quẳng bằng cái động tác mà có lẽ y đã từng quẳng ra trước mặt người mua buôn những loại ảnh khoả thân đĩ bợm. Đây là Hítle và Eva đứng ngoài hiên của ngôi nhà xây cất trên núi, chắc là ở Béctexơ Gađen... Cũng vẫn họ mặc quần áo đi săn đội mũ phớt có gài chiếc lông gà lôi... Hítle và mấy viên tướng cũng ờ ngoài hàng hiên đó, và Eva trong chiếc tạp dề giản dị mời họ uống chè... Cũng chính cô ả mặc áo tắm nằm trên bờ hồ. Có điều đáng chú ý là trong tất cả những tấm ảnh gia đình ấy Hítle không phút nào sống thực với mình. Hắn luôn luôn làm bộ điệu. Có lẽ nói chung hắn không bao giờ sống thực cả. Lúc nào cũng đóng kịch, và đóng không phải một vai mà nhiều vai.

        - Còn đây là chân dung của cô Eva bất hạnh.

        Một cô gái tóc vàng cao ráo, khá xinh, người khoẻ mạnh cân đối, lẳn chắc theo kiểu thể thao, nhung mặt hơi thô và quá đều đặn. Có dáng dấp như nhân vật Brunginđa trong "Nibelungơ¹ được trình diễn theo kiểu tỉnh lẻ.

        - Ngài xem kia, cô Eva mới tuyệt làm sao, - Hốpman nhắc lại.

        - Tôi đã nhìn thấy cô ấy rồi, - tôi trả lời một cách rất dửng dưng.

        - Bao giờ? Ở đâu? Có thật thế không? Ngài sĩ quan không nói đùa đấy chứ?

        Ngừng lại một lát, tôi thản nhiên nói:

        - Dưới hố đạn đại bác, cạnh lô cốt boongke của quốc trưởng vào ngày toà nhà quốc hội bị chiếm.

        Lẽ ra phải nói thêm rằng mặc dầu đám bạn bè và các chiến hữu của vị quốc trưởng hùng mạnh của đệ tam đế chế đã không có đủ xăng để đốt xác hắn và xác cô vợ trẻ theo như chúc thư, cả hai cái xác đã bị cháy xém đến nỗi không thể nhận ra được chí ít một vài đặc điểm. Nhưng tôi không đi vào các chi tiết bởi nói chung chưa có thông báo chính thức rằng những thi hài đó đã được tìm thấy.

        Vả lại thế cũng đáng đòi số phận của những tên độc tài phát xít và nhũng ả nhân tình của hắn. Trước vụ tự sát của Hítle ít lâu, tên độc tài Muxôlini ở Ý và người đàn bà yêu dấu của hắn là cô đào Clara Petache đã bị du kích trừng trị bằng cách treo ngược lên cạnh cây xăng tại một trong những quảng trường ở Mi lăng để cho mọi người đều trông thấy. Tất nhiên điều đó tôi cũng không nói cho Hốpman biết. Đâu phải tôi có trách nhiệm giáo dục hắn. Nghe tôi nói, y tuyên bố với một nỗi buồn có vẻ không phải là giả tạo:

        - Cô bé Eva tội nghiệp. Dù sao thì cô ta cũng không đến nỗi nào. Cô ta rất thông minh, có "gu" nghệ thuật, ăn ảnh, và có lẽ nhằm đánh vào tình cảm giai cấp của tôi, y nói thêm: - Cô ta là con gái một người lao động bình thường. Bố Braun bây giờ vẫn đi làm và kiếm miếng cơm một cách lương thiện. Có lẽ ông không tin phải không? Xin ông hãy xem đây.

        Y chìa cho tôi bài báo cắt ra từ một tờ báo của quân đội Mỹ, tờ "Sao và vạch". Quả thật trong đó có đăng một bài phỏng vấn ông già Braun. Ông lão kể con cà con kê rằng hai đứa con gái của ông là những cô gái ngoan ngoãn, giản dị, chịu khó chăm chỉ. Chẳng may một ả vừa mắt tên Hítle rồ dại, rồi tiếp theo đó, ả thứ hai lấy tên tướng SS Phơghêlâynơ. Thằng rể lớn bắn chết thằng rể nhỏ. Và thế là bây giờ ông lão khi về già sống thui thủi một thân một mình. Chẳng lẽ đó là số phận xứng đáng dành cho một người lao động ngay thật hay sao?...

        Chúng tôi rời khỏi căn phòng sau khi để lại trên bàn một chút quà tặng - một chai Uýtki "Con ngựa trắng" và một hộp thịt lợn kho khá nặng. Ngài tiến sĩ nghệ thuật kiêm giáo sư hý hoáy lục lọi đống phim và làm bộ như không nhìn thấy những thứ tặng phẩm.

------------------
        1. Tác phẩm anh hùng ca, được xây dựng trên cơ sở thần thoại và truyền thuyết cổ đại của Đức - ND.

[Giangtvx]

CHÚNG TÔI ĂN KHÔNG NGON, NGỦ KHÔNG YÊN

        Tôi đã ghi lại được lời phát biểu của thẩm phán Giécxơn, công tố viên trưởng của Mỹ. Mờ đầu bài diễn văn đầu tiên của mình, ông ta hứa hẹn:

        - Chúng tôi bắt đầu đưa ra những bằng chứng về các tội ác chống lại loài người... Thưa các ngài, tôi xin nói trước rằng những tội ác này thật rùng rợn, chúng sẽ làm cho các ngài mất ăn mất ngủ.

        Thú thực, khi nghe những lời đó, các nhà báo Liên Xô đưa mắt nhìn nhau: liệu có thể nào gây nên sự phản ứng tương tự ở những người đã tận mắt mình nhìn thấy những vụ thảm sát ở Babilắc, Tơrêblinca, Maiđanếch, Ôtxvenxim? Nhưng ông thẩm phán hoá ra có lý. Đối với đế chế quốc xã, việc thủ tiêu người là một công nghiệp lớn, phát triển rộng rãi, được kế hoạch hoá chu đáo và có tổ chức. Chúng tôi đã quen chịu đựng những bằng chứng khủng khiếp, đã được tôi luyện, dường như đã chai cứng lại, và điều đó không làm chúng tôi mất ngủ, nhất là không làm chúng tôi mất ăn.

        Cả hai thứ đó chúng tôi đều mất, và mất không phải theo kiểu nói bóng nói gió mà là mất với ý nghĩa đầy đủ của từ đó khi trợ lý của công tố viên trưởng Liên Xô là Lép Nicolaiêvích Xmiếcnổp bước lên diễn đàn. Là một luật gia có trình độ, một nhà hùng biện xuất sắc, trong những bài phát biểu của mình biết cách không chỉ hướng tới trái tim mà còn tới lý trí của các quan toà. Ông nêu lên những số liệu và cùng cố chúng bằng những chứng cớ đã gây nên sự cãi lộn ngay cả ở hàng ghế các bị cáo, đến nỗi Sáctơ thấy trong người khó chịu và người ta đã phải vực hắn ra ngoài để cho uống thuốc an thần. Không, cái cảnh này không thể quên được và tôi sẽ miêu tả nó thật tỉ mỉ bời vì sau này, khi năm tháng trôi qua, người ta khó mà tin được rằng những điều như vậy đã có thể xảy ra trên trái đất -  trên hành tinh đông đặc những sinh vật có lý trí.

        Bài phát biểu của công tố viên trưởng Liên Xô đã được thông báo từ tối hôm trước. Bởi vậy cho nên khoang lô dành cho báo chí vốn trong những ngày này đã chật ních các phóng viên, hôm nay càng như nêm cối.

        Bước vào hội trường, chúng tôi rất ngạc nhiên thấy ở giữa phòng đặt những cái giá trưng bày, còn nằm trên bàn là những vật nặng nề có vải phủ kín. Trên bục của công tố viên cũng đặt một vật gì đó phủ khăn bàn, còn trên bàn trợ tá đặt một cuốn sách khá dầy, bìa da nom giống như cuốn sách đầu tiên ở thòi Trung cổ.

        Xmiếc nốp khi nêu lên số lượng nạn nhân bị giết hại tại một trong những trại giam của quốc xã, đã giơ lên cho mọi người xem cái cuốn sách đóng bìa rất đẹp đó. Không, đây không phải là cuốn an bom gia đình của những người sống trong một toà lâu đài nào đó trên bờ sông Gianh, và cũng chẳng phải bộ sưu tập ảnh về các con ngựa đua được giải thường. Đây là bản danh sách dài vô tận nhũng người thuộc các quốc tịch khác nhau đã bị bắn hoặc bị đầu độc bằng hơi ngạt. Ông công tố viên khệ nệ giơ quyển sách to bản đó lên và quay về phía quan toà nói:

        - Đây chỉ là bản phúc trình công việc của viên thiếu tướng cảnh sát Stơrupơ lên cấp trên của hắn về việc thủ tiêu một cách có kết quả khu Do Thái ở Vácsava. Đây chỉ là tên những người đã bị chết. Đề nghị các ngài xếp cuốn sách này vào loại những bằng chứng vật chất.

        Đến đây mọi con mắt đều đổ dồn về phía ghế các bị cáo, nơi viên tướng toàn quyền Ba Lan là Hanxơ Pranxơ hạ cặp kính râm xuống che mắt và ngồi im như phỗng. Tên ác ôn này có lẽ muốn quan tâm tới vị trí của hắn trong lịch sử nên có thói quen ghi nhật ký về những công việc tội lỗi và những suy nghĩ của hắn về việc đó. Những cuốn nhật ký khiến người ta phải sửng sốt về sự vô liêm sỉ ấy. Tôi đã được nghe một phụ tá khác của công tố viên Liên Xô là Lép Rômanôvích Xâynin kể lại. Ông là một người nổi tiếng không chỉ như một luật gia mà còn như một nhà chính luận và nhà văn, tác giả của tập "Hồi ký của người dự thẩm".

        Hàng chục cuốn vở dày từng thổ lộ ruột gan tên quốc xã, bây giờ là những bằng chứng để buộc tội.

        Và đây, Xmiếcnốp trích dẫn một trong những suy nghĩ của Phranxơ ghi trên giấy: "Điều mà chúng ta bắt hàng triệu tên Do Thái phải chết đói chỉ cần được xem xét một cách sơ qua mà thôi".

        Phranxơ đã nhận trích đoạn này rút ra từ những cuốn nhật ký của y, bằng một nụ cười gằn. Nhưng khi cuốn sách ghi tên tuổi của những người bị giết được chuyển lên bàn thẩm phán và từ trên diễn đàn đã vang lên một cách công khai câu chuyện bi thương về việc thủ tiêu khu Do Thái ở Vácsava thì Phranxơ ngả người ra lung ghế, bẻ gãy cây bút chì. Rõ ràng hắn bắt đầu tỏ ra mất bình tĩnh, khiến cho tên Rôdenbẻc ngồi cạnh hắn phải nhăn mặt một cách khinh bi và lấy cùi tay thúc hắn một cách lộ liễu.

        Mỗi một trang, mỗi một dòng của cái quyển sách khủng khiếp đó đã kể cho toàn thế giới nghe về những sự thật nấp sau khái niệm "Quốc xã".

[Giangtvx]

        Trong trình tự tố tụng, các văn kiện buộc tội của Mỹ đã nói nhiều tới việc giết người hàng loạt ờ ngay trên nước Đức và tại các nước bị chiếm đóng, về việc hàng trăm nghìn người bị mất tài sản, bị đuổi ra khỏi nhà, hàng triệu người bị chết trong những phòng hơi ngạt và trên những chiếc xe giết người bằng hơi độc. Song những điều chứa đựng trong bản phúc trình của viên thiếu tướng Stơruphơ, chúng tôi chưa được nghe bao giờ. Ngày 23 tháng tư năm 1943 tên thù lĩnh tối cao SS ra một mệnh lệnh thông qua tên trùm SS ở Cracốp: "Thủ tiêu khu Do Thái ở Vácsava với tất cả sự tàn bạo và không thương xót".

        Phúc trình lên thượng cấp về việc thi hành mệnh lệnh đó, Stơruphơ cho biết: "Tôi đã quyết định huỷ diệt toàn bộ lãnh thổ nơi bọn Do Thái ẩn náu, bằng lửa, bằng cách đốt tùng ngôi nhà và không cho những người sống trong đó chạy ra".

        Tiếp theo đó, bản phúc trình tường thuật việc thực hiện biện pháp đó như thế nào. Những tên SS và bọn quân cảnh, công binh được phái đến hỗ trợ đã bịt những cửa ra vào, đóng kín các cửa sổ tầng dưới rồi đốt nhà. Trong những ngôi nhà lèn chặt các gia đình bị dồn từ khắp nơi trong thành phố vang lên tiếng kêu xé ruột xé gan của nhũng người bị thiêu sống. Bằng bản năng họ chạy lên tầng trên để cố thoát thân, nhưng ngọn lửa lớn đã đuổi theo sau họ. Các tù nhân đã quang những tấm đệm qua cửa sổ rồi ném trẻ con và ông bà già lên nhũng tấm nệm đó với hy vọng sẽ cứu được họ.

        Sau đó chính bản thân nhũng người này cũng lao qua của sổ xuống dưới đất. Kết quả là bị gãy chân, vỡ sọ, cũng đến chết. Những người lành lặn như nhờ có phép thần thông, cố bò khỏi đám cháy và mang theo các trẻ em, nhưng lập tức họ bị truy nã. Bản phúc trình viết: "Binh lính nghiêm chỉnh thực thi nhiệm vụ của mình và đã bắn chết chúng để chấm dứt sự hấp hối và giải thoát cho chúng khỏi những nỗi đau đớn không cần thiết".

        Storuphơ là một viên chức nhà binh được đào tạo trong nhà trường Hítle, y đã tự tay miêu tả tất cả những điều đó trong bản báo cáo gửi thượng cấp. Ở cuối bản báo cáo, chắc là sợ cấp trên vẫn còn nghi ngờ mình quá dễ dãi hoặc chểnh mảng đối với công việc, y đặc biệt nhấn mạnh rằng những kẻ may mắn ẩn nấp trong các đống gạch vụn, đã bị quân lính cho chó đi sục sạo. Y thú nhận rằng một số tên bị truy nã vẫn tìm cách chui được xuống cống thoát nước và từ đó vọng lên tiếng kêu rên của họ. Để nhằm "chấm dứt những nỗi đau khổ vô ích", một trung đội binh chủng hoá học được huy động tới. Chúng thả lựu đạn hơi ngạt xuống cửa cống, và khi những người lẩn trốn thò đầu lên khỏi cửa cống để thở thì họ bị bắn chết như những con chuột chui ra khỏi hang. "Chỉ trong một ngày, - Storuphơ kể, - chúng tôi đã mở 183 nắp cống và thả lựu đạn hơi ngạt xuống đó. Những tên Do Thái tưởng đó là hơi độc nên cố chui lên trên, số đông bọn Do Thái - rất tiếc là không đếm được chính xác - bị tiêu diệt bằng cách làm phá sập hệ thống cống thoát nước. Trong công việc này lính công binh tỏ ra là những người dũng cảm và thiện nghệ".

        Tiếp đó, trong khi viết những đoạn ngoại đề trữ tình, cứ tạm gọi là như vậy trong bản phúc trình, khi đánh giá hành động của những kẻ tham gia chiến dịch dã man đó, Stcrruphơ đã vẽ lên cái lý tưởng của người Đức do bọn quốc xã tạo ra: "Sự kháng cự càng mạnh bao nhiêu thì những người thuộc đội quân SS, cảnh sát và các lực lượng vũ trang càng tỏ ra tàn bạo và thẳng tay bấy nhiêu... Họ thực thi nhiệm vụ của mình với sự hợp tác chặt chẽ và thể hiện những tấm gương về tinh thần cao cả của quân nhân... Họ làm việc không biết mệt từ sáng cho đến tối. Họ lùng sục bọn Do Thái và không thương xót chúng... Các binh sĩ và sĩ quan, lực lượng cảnh sát và đặc biệt là những người từng chiến đấu ở ngoài mặt trận, đã thể hiện một cách quả cảm và tuyệt vời với tinh thần Đức quốc của mình".

        Đó là cái lý tưởng công dân của nhà nước quốc xã. Đó là tấm gương mà những kẻ giờ đây ngồi trên ghế bị cáo đã noi theo và mong muốn giáo dục lên "những người Đức chân chính". Chúng đã lý giải nghĩa vụ dân tộc của mình và đã hiểu theo cách của chúng những khái niệm vĩnh cửu của loài người là danh dự, dũng cảm như thế đấy. Đó là những điều chúng khoe khoang, những chiến tích mà chúng khen thưởng.

        - Cậu có biết là bây giờ mình vừa nảy ra một ý nghĩ như thế nào không? - Iuri Ivanốpxki vừa nói với tôi vừa bẻ những ngón tay một cách xúc động. - Nếu như máu của tất cả những người bị chúng giết, bị chúng đầu độc và hành hạ từ dưới mặt đất phọt lên thì chúng sẽ chết sặc trong cái hồ máu ấy mất.