Nghệ thuật quân sự trong chiến đấu ★★

[macbupda]

TRẬN HÒA THÀNH CỦA ĐẠI ĐỘI ĐẶC CÔNG 3 VÀ ĐẠI ĐỘI BỘ BINH 2 QUÂN KHU 4
(25-26.8.1966)

Trận tập kích của Đại đội đặc công 3 Tiểu đoàn 31 và Đại đội bộ binh 2 Tiểu đoàn 6 Quân khu 4 vào 2 đại đội pháo 105mm, 1 trung đội pháo 175mm, 1 đại đội bộ binh lính đánh thuê, 2 đại đội ngụy, 2 đại đội tăng M41, 1 trung đội thiết giáp M113; 2 khẩu cối 81mm, 1 khẩu cối 106,7mm và một số súng phóng lựu M72, M79 đóng ở căn cứ Hòa Thành (tây huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) - một căn cứ được xây dựng vững chắc, có công sự, chiến hào, xung quanh có nhiều hàng rào dây thép gai, xen kẽ có các bãi mìn; nhằm tiêu diệt lực lượng, phương tiện chiến tranh của địch, tạo điều kiện cho ta hoạt động trên các hướng và đẩy mạnh phong trào du kích chiến tranh ở địa phương.

Để hoàn thành nhiệm vụ, chỉ huy đơn vị sử dụng 72 chiến sĩ, gồm 37 người của Đại đội 3 và 24 người của Đại đội 2, cùng với 5 liên lạc và 6 du kích của lực lượng vũ trang địa phương. Trong đó, sử dụng một tiểu đội của Đại đội 2 chặn viện, đón lõng ở phía đông; một trung đội bộ binh của huyện Cam Lộ bảo vệ đường lui quân ở bắc làng Quật Xá; một trung đội cối 81mm (4 khẩu) kiềm chế pháo địch ở Cam Lộ.

24 giờ ngày 25 tháng 8, các đơn vị hành quân chiếm lĩnh trận địa.

2 giờ 32 phút ngày 26 tháng 8, tổ 1 vào đến hầm pháo, gặp một lính gác địch đi đến, buộc phải nổ súng tiêu diệt. Nghe tiếng súng nổ, cả tổ dùng thủ pháo, tiểu liên đánh vào khu để pháo 175mm tiêu diệt địch. Các tổ khác của mũi 1 và mũi 2 nhanh chóng đánh chiếm vị trí chỉ huy tiểu đoàn địch, phá hủy các khẩu pháo; dùng B40 bắn xe tăng, xe bọc thép. Mũi 3, khi đến hàng rào thì súng ở mũi 1 nổ, lập tức toàn mũi vượt rào tiếp cận mục tiêu. Vì vào gấp nên vướng mìn sáng, đội hình bị lộ. Địch dùng hỏa lực ngăn chặn, một số bộ binh bị thương phải lùi ra ngoài hàng rào. Các tổ nhanh chóng đánh địch trong các nhà, diệt xe tăng, phá các khẩu pháo cối của địch.

Sau 28 phút chiến đấu, ta làm chủ trận địa pháo, nhưng địch ở các dãy đồi phía bắc và tây bắc vẫn đánh trả khá mạnh vào giữa trận địa, pháo sáng địch bắn lên nhiều và cho xe tăng, xe bọc thép vòng phía nam ra phản kích. Lúc này lực lượng ta đã hết bộc phá, không đủ sức tiêu diệt tiếp lực lượng địch còn lại. Ta tổ chức lui quân. Suốt ngày 26 tháng 8, địch dùng phi pháo liên tiếp đánh phá các dãy đồi phía nam trận địa pháo và cho 32 trực thăng, 5 xe GMC chở xác chết, cho máy bay ném bom xăng đốt cháy toàn bộ căn cứ. Số địch còn sống sót di chuyển về phía tây.

Trận Hòa Thành kết thúc, 238 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu; 8 khẩu pháo 105mm, 2 khẩu pháo I75mm, 1 khẩu cối 106,7mm, 2 khẩu cối 81mm và 1 trạm ra đa bị phá hủy; 6 xe tăng, xe thiết giáp, 4 xe GMC, 1 xe jeép bị bắn cháy.

Lần đầu tiên trên đường 9, đặc công và bộ binh hiệp đồng chặt chẽ đánh vào một trận địa pháo của địch, với lực lượng lớn, phạm vi rộng, bố trí trong công sự có hỏa lực, vật cản và bộ binh bảo vệ chu đáo. Thắng lợi của trận đánh đã động viên, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ các đơn vị, nhân dân địa phương, ghi thêm truyền thống vẻ vang của đơn vị, cổ vũ phong trào chiến tranh du kích ở địa phương.

TRẬN MỸ HÒA CỦA ĐẠI ĐỘI 1
(16.9.1966)

Trận tập kích của Đại độí 1 Tiểu đoàn 4 Trung đoàn bộ binh 2 được tăng cường một trung đội bộ đội địa phương huyện Cam Lộ vào quân địch đi càn quét tạm dừng ở khu vực điểm cao 31 cụm thành hai cụm, một ở phía tây - mỏm A và một ở phía đông - mỏm B thuộc Mỹ Hòa, huyện Cam Lộ tỉnh Quảng Trị; nhằm tiêu diệt, góp phần bẻ gãy các trận càn của địch.

18 giờ ngày 16 tháng 9. các đơn vị vào vị trí tập kết ở tây bắc điểm cao 34. 20 giờ bắt đầu tiếp cận, Sau hai giờ triển khai lực lượng áp sát các mục tiêu cách địch 5m nhưng chúng không biết.

Khi đến nơi. ta phát hiện địch thay đổi vị trí, chúng không đóng trên đồi, mà rời xuống đóng dưới chân đồi và phân tán đóng thêm một cụm ở phía nam - mỏm C. Tuy vậy, đại đội vẫn quyết tâm đánh theo kế hoạch cũ và không xử trí gì thêm.

Mũi một bao vảy địch ở mỏm A, địch vẫn ngủ, không phát hiện được hành động của ta. Trung đội trưởng cho một tổ tiếp tục bò sát mục tiêu, khi cách địch khoảng 3m, một tên địch phát hiện bắn làm một trong tổ hy sinh. Ngay lập tức trung đội trưởng cho mũi mình nổ súng. Toàn mũi dùng lựu đạn ném vào những khu vực có tiếng động, sau đó xung phong, dùng tiểu liên bắn găm, bắn gần diệt các tốp địch. Sau một thời gian ngắn, lực lượng địch ở mỏm A cơ bản bị diệt. Chỉ huy mũi một cho lực lượng phát triển xuống phía nam, nhưng bị hỏa lực địch ngăn chặn không tiến lên được. Chỉ huy ra lệnh cho B40 diệt hỏa điểm địch, sau đó cho mũi mình rút về căn cứ theo kế hoạch.

Mũi hai chia làm hai tổ, luồn sâu áp sát gần địch. Nghe tiếng súng nổ của mũi một, chỉ huy ra lệnh nổ súng diệt địch. Toàn mũi dùng lựu đạn ném vào khu vực có tiếng động và xung phong, dùng súng tiểu liên gắn gần, bắn găm, trong một thời gian ngắn đã tiêu diệt gọn địch ở mỏm B.

2 giờ ngày 17 tháng 9, trận đánh kết thúc; 144 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu.

Trận đánh thắng lợi để lại nhiều kinh nghiệm quý về sử dụng lực lượng đủ sức hoàn thành nhiệm vụ; về sử dụng lực lượng dự bị đúng thời cơ; về hiệp đồng chiến đấu nhất là trong thời kỳ đầu đánh Mỹ.

[macbupda]

TRẬN ĐIỂM CAO C1
(12.11.1966)

Trận tập kích của Trung đoàn bộ binh 88 được tăng cường Tiểu đoàn bộ binh 7 Trung đoàn 66. Tiểu đoàn súng cối 32 (6 khẩu cối 120mm) của Mặt trận Tây Nguyên và đại đội súng máy phòng không 12,7mm (6 khẩu) vào tiểu đoàn bộ binh 2, đại đội pháo 105mm (6 khẩu), một trung đội cối 106,7mm của trung đoàn 8, lữ đoàn 2 sư đoàn bộ binh 4 Mỹ và một đại đội biệt kích ngụy tại điểm cao C1 nay thuộc xã Mô Rây. huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum; nhằm tiêu diệt toàn bộ quân địch vừa đổ bộ xuống các bãi C1 và C1b.

16 giờ 57 phút ngày 12 tháng 11, sau khi củng cố vị trí đứng chân, địch đưa lực lượng nống ra cả trên hai hướng của các tiểu đoàn 2 và 7. Trung đoàn trưởng ra lệnh nổ súng tiến công. Lập tức cối 120mm bắn hiệu chỉnh, sau do bắn dồn dập vào các mục tiêu quy định. Hết thời gian bắn chuẩn bị nhưng trên hướng chủ yếu các đại đội vẫn cách vị trí xuất phát xung phong 700 - 800m. Trước tình hình đó, trung đoàn lệnh cho cối 120mm và 82mm của trung đoàn và của Tiểu đoàn 2 tiếp tục bắn chi viện cho bộ binh chiếm lĩnh. Địch phản ứng bắn ra thưa thớt. Lúc này cả hữu tuyến và vô tuyến điện liên lạc giữa trung đoàn với các tiểu đoàn đều không hoạt động được.

18 giờ, Tiểu đoàn 2 lệnh cho bộ binh xung phong. Đại đội 5 bị lạc nên Đại đội 7 được lệnh thay thế, nhưng cũng chỉ có một trung đội lên đến vị trí xuất phát xung phong. Mặc dù lực lượng ít, nhưng đại đội trưởng Đại đội 7 vẫn chỉ huy đơn vị đánh thẳng vào trận địa địch, diệt và làm bị thương một số tên ở chân điểm cao và phát triển lên đỉnh C1.

Từ hướng bắc, Đại đội 6 chiếm được ngã ba đường mòn gần đỉnh C1, nhưng lực lượng đi đầu bị tổn thất, trong khi đó máy bay địch đánh trúng đội hình nên phân đội không đủ sức phát triển tiếp.

Sau 20 phút xung phong, tiểu đoàn mới tìm thấy Đại đội 5 và điều một trung đội lên tiến công, một giờ sau mới điều được cả Đại đội 5 vào chiến đấu. Do kho đạn địch nổ dữ dội nên Đại đội 7 không phát triển qua được, một trung đội của Đại đội 5 vòng qua phía tây đánh chiếm các công sự vòng ngoài. Bị ta tiến công từ nhiều phía, nhiều tên địch chết, số còn lại lui dần lên đỉnh C1 cụm lại chống cự quyết liệt. Do tổ chức lúng túng, đại đội trưởng hy sinh, Đại đội 5 bị bom địch đánh trúng, thương vong nhiều, lại mất liên lạc với tiểu đoàn, trong khi đó phân đội cối 82mm và ĐKZ của tiểu đoàn lại “bị bỏ quên” ở phía sau không sử dụng, nên hướng tiểu đoàn không phát triển tiến công được.

21 giờ, bằng liên lạc chạy chân, Tiểu đoàn 2 đề nghị trung đoàn cho lực lượng dự bị vào chiến đấu. Nhưng do chưa nắm được tình hình của hướng chủ yếu nên trung đoàn không đồng ý và cử tham mưu phó xuống tăng cường chỉ huy cho tiểu đoàn. Đến 2 giờ 30 phút ngày 13, trước tình hình không phát triển được, trung đoàn quyết định cho dự bị vào tăng cường cho Tiểu đoàn 2. Một giờ sau đại đội dự bị mới bắt đầu xuất phát được. Trong khi đó địch trên đỉnh chỉ còn gần một đại đội vẫn tiếp tục chống cự.

Trên hướng Tiểu đoàn 7, Đại đội 1 bị lạc còn các đại đội 2 và 3 vào chiếm lĩnh đúng vị trí. Sau khi cối bắn chuẩn bị, các đại đội lên điểm cao C1b không thấy có địch, nhưng Tiểu đoàn 7 lại không nhanh chóng đưa đơn vị tiến sang điểm cao C1 như lệnh của trung đoàn, nên bị địch đánh bom bi và pháo vào ngay vị trí của tiểu đoàn. Sau khi củng cố đơn vị lần thứ ba, tiểu đoàn trưởng mới lệnh cho tiểu đoàn vượt qua khe đồi phía bắc đánh lên C1 và để tránh bom pháo. Khi cơ động vượt khe, đội hình bị bom, tiểu đoàn chỉ nắm được một đại đội, Đại đội 2 nắm được 20 người, Đại đội 3 chỉ nắm được 7 người. Phân đội ĐKZ cơ động đến nam C1, nhưng do không có dự kiến trước, triển khai trận địa xa nên lúng túng không bắn được. Lúc này súng cối cũng hết đạn.

Trước nhũng khó khăn ngày càng lớn, trung đoàn lệnh cho các đơn vị lui quân, đồng thời lệnh cho cối 120mm và cối 82mm bắn vào quân địch ở C1 để đơn vị lui quân. 4 giờ ngày 13 tháng 11, trung đoàn trưởng xuống thu quân ở Tiểu đoàn 2, trung đoàn phó xuống thu quân của Tiểu đoàn 7.

Trận đánh kết thúc, ta đánh thiệt hại nặng tiểu đoàn bộ binh 2 của địch, phá 6 khẩu pháo 105mm và 3 khẩu cối 106,7mm.

Trận tập kích ở điểm cao C1 giúp ta hiểu rõ hơn thủ đoạn tác chiến của địch khi chúng đổ bộ đường không sâu vào hậu phương của ta. Để đánh thắng địch, ta phải chuẩn bị tốt trận địa và bảo vệ trận địa chu đáo; chỉ huy phải nắm chắc diễn biến trận đánh, có quyết tâm cao sâu sát linh hoạt và quyết đoán.

[macbupda]

TRẬN CỒN BÔNG CỦA DU KÍCH XÃ HÒA HẢI
(14.11.1966)

Trận tập kích của du kích xã Hòa Hải, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, do xã đội trưởng trực tiếp chỉ huy, trang bị chủ yếu là tiểu liên, lựu đạn và thủ pháo, vào một trung đội lính thủy đánh bộ địch đi càn dừng lại, trú quân ở Cồn Bông thuộc thôn Tân Trà, xã Hòa Hải, huyện Hòa Vang (Đà Nẵng); nhằm tiêu diệt địch, phá cuộc càn của chúng trên địa bàn, mở ra phong trào thi đua diệt địch trong toàn xã.

20 giờ ngày 14 tháng 11, các bộ phận hành quân vào chiếm lĩnh trận địa. 22 giờ, các đơn vị áp sát mục tiêu và sẵn sàng nổ súng đánh địch ở Cồn Bông. Khi xã đội trưởng đến sát nhà bạt trung tâm, bất ngờ dùng lựu đạn đánh thẳng vào bên trong. Lập tức các tổ dùng lựu đạn, thủ pháo đánh vào các nhà bạt, hầm trú ẩn, công sự chiến đấu của địch. Bị đánh bất ngờ, địch không kịp phản ứng, một số tên bị ta tiêu diệt. Hơn 10 phút sau, những tên còn lại mới nổ súng chống trả. Ta dựa vào công sự và tận dụng vũ khí vừa lấy được của địch chiến đấu hơn một giờ mới lui quân.

Biết lực lượng ở Cồn Bông bị ta tiến công, trung đội địch ở Khe Một đến chi viện. Đợi địch lọt vào trận địa, tiểu đội đồng loạt nổ súng vào đội hình của chúng, một số tên chết tại chỗ, một số chạy ra xa và bắn trả quyết liệt. Để bảo toàn lực lượng, các tổ giải quyết thương binh, tử sĩ và lui quân về vị trí quy định.

Sau hơn một giừ chiến đấu, du kích đánh thiệt hại nặng đại đội địch, loại khỏi vòng chiến đấu 80 tên, thu 1 khẩu ĐKZ, 1 khẩu M79, 3 khẩu tiểu liên, phá 8 nhà bạt, 2 máy thông tin PRC25.

Chiến thắng Cồn Bông của du kích xã Hòa Hải cho thấy: Để đánh thắng địch phải nắm vững quy luật hoạt động, vận dụng cách đánh, chọn thời cơ tiêu diệt địch phù hợp. Phải có quyết tâm chiến đấu cao, dũng cảm tiếp cận địch, đánh đúng chỗ yếu của chúng.

TRẬN THA THƠM CỦA ĐẠI ĐỘI 24
(24.11.1966)

Trận tập kích của Đại đội trinh sát 24 Trung đoàn bộ binh 673 Quân khu Tây Bắc đánh vào sở chỉ huy binh đoàn cơ động số 17 (GM17) của địch ở thị trấn Tha Thơm, tỉnh Xiêng Khoảng (Lào); nhằm tiêu diệt chỉ huy và một bộ phận quân địch, tạo điều kiện cho các bộ phận khác đánh địch, giải phóng khu vực Tha Thơm.

Phòng ngự ở Tha Thơm, binh đoàn 17 bố trí tiểu đoàn 6 (BI6) ở các khu vực sân bay, Ta Viêng, Phu Sắc Nọi, Bản Đông và ở khu đồi Koong Le cũ, phía bắc sân bay; tiểu đoàn 12 (BI 12) bố trí ở các khu vực Nghiu Nhầy, Xiềng Than, Sao Nọi và Mường Nham, sở chỉ huy binh đoàn ở tây bắc sân bay. Trong khu vực chỉ huy, chúng xây dựng nhiều nhà, có một số đoạn hào và công sự dã chiến để bảo vệ sở chỉ huy.

Đại đội 24 tham gia chiến đấu có 36 người, phối hợp với Đại đội 15 Tiểu đoàn 2 Pathét Lào tập kích sở chỉ huy GM17 và vị trí chỉ huy của tiểu đoàn 6, trận địa pháo ở khu vực sân bay Tha Thơm; diệt chỉ huy, phá hủy súng, pháo, kho tàng của địch.

Để tiêu diệt địch, chỉ huy trận đánh tổ chức lực lượng thành 3 mũi: Mũi tiến công chủ yếu có 10 trinh sát của Đại đội 24 và 10 chiến sĩ Pathét Lào, có nhiệm vụ tiêu diệt chỉ huy GM17 và chỉ huy tiểu đoàn 6 ở bắc sân bay. Mũi thứ yếu gồm 5 trinh sát và 10 chiến sĩ Pathét Lào đánh vào trận địa pháo địch ở đông nam sân bay. Mũi phối hợp do một trung đội đảm nhiệm, đón lõng địch ở khu vực đồi Koong Le sẵn sàng diệt địch rút chạy, đồng thời ngăn chặn địch từ đồi Koong Le ra ứng cứu cho địch ở Tha Thơm.

17 giờ ngày 23 tháng 11, các mũi hành quân chiếm lĩnh trận địa. 2 giờ ngày 24, bộ đội vào vị trí chiếm lĩnh bí mật, sẵn sàng đánh địch.

4 giờ ngày 24, mũi chủ yếu bắn B40 vào nhà chỉ huy địch, làm 4 nhà bốc cháy. Bộ đội nhanh chóng chớp thời cơ, xung phong diệt địch, đánh chiếm sở chỉ huy GM17.

Hiệp đồng với mũi chủ yếu, mũi thứ yếu nổ súng nhanh chóng chiếm trận địa pháo, nhưng vào đến nơi chỉ có nhà và trận địa bỏ trống, địch đã di chuyển pháo đi trước ta không nắm được.

Phối hợp với Đại đội 24, Đại đội 19 Tiểu đoàn 2 Pathét Lào đã đánh vào chỉ huy tiểu đoàn 12 và đại đội 4 địch ở Paka, diệt một số tên, thu một khẩu ĐKZ 57mm.

Cùng thời điểm trên, pháo ta bắn vào đồi Koong Le, Xiềng Than, Nghiu Nhầy diệt một số địch, số còn lại chạy về Sao Nọi.

Sau 45 phút chiến đấu, trận đánh kết thúc, hơn 100 tên địch bị diệt. Ta thu 2 khẩu ĐKZ 57mm, 2 khẩu cối 81 mm, 1 khẩu cối 60mm và một số vũ khí khác, cùng bộ đội Pathét Lào giải phóng Tha Thơm.

Nhờ trinh sát nắm chắc quy luật hoạt động của địch vận dụng cách đánh thích hợp; đánh trúng sở chỉ huy địch ngay từ đầu, làm cho chúng nhanh chóng tan rã; chỉ huy linh hoạt, mưu trí, xử trí các tình huống kịp thời; hiệp đồng chặt chẽ, thể hiện tinh thần đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa bộ đội Việt Nam và bộ đội Lào.

[macbupda]

TRẬN AN LỖ CỦA TIỂU ĐOÀN BỘ BINH 1
VÀ ĐẠI ĐỘI ĐẶC CÔNG 12 TRUNG ĐOÀN 6
(20.12.1966)

Trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 1 và Đại đội đặc công 12 Trung đoàn 6 bộ binh, được tăng cường Đại đội 16 cối 82mm, Đại đội bộ binh 3 Tiểu đoàn 6, một trung đội thông tin, một tiểu đội trinh sát do tiểu đoàn trưởng Nguyễn Đề chỉ huy vào quân địch trong căn cứ có 8 lô cốt xây bằng tường đất dày cảnh giới cả ba phía và ba lớp rào dây thép gai dày đặc, do một đại đội bảo an chốt giữ được tăng cường một đại đội của trung đoàn 3 ngụy, trang bị đại liên, trung liên, cối 60mm, cối 81mm ở An Lỗ thuộc hai thôn Thượng An - Bồ Điền, xã Phong An, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên; nhằm tiêu diệt địch, hỗ trợ cho phong trào đấu tranh chính trị của quẩn chúng, mở rộng vùng giải phóng của ta.

Sau một thời gian chuẩn bị, theo kế hoạch đêm 19 tháng 12, đơn vị hành quân chiếm lĩnh trận địa, chuẩn bị tiến công. 1 giờ ngày 20 tháng 12, tiếp theo tiếng bộc phá của đại đội chủ công, hàng trăm quả thủ pháo ở các mũi của đại đội đặc công đánh vào các lô cốt, khu nhà ở, nhà kho của địch. Cùng lúc đó hàng trăm quả cối 60, 82mm đánh vào khu vực cột số 22 làm cho trận địa pháo binh của địch bị tê liệt ngay từ đầu.

Trong khi đặc công và bộ binh ta đánh địch ở trung tâm thì hai chiến sĩ đại đội đặc công lợi dụng dòng sông theo bè chở 100kg bộc phá vượt qua các trạm gác, đèn pha của địch về hạ lưu sông Bồ. Đúng lúc quân ta làm chủ trận địa thì khối bộc phá nổ, phá sập cầu An Lỗ, cắt đứt giao thông trên tuyến đường 1A. Địch ở đây hốt hoảng tháo chạy hỗn loạn, bỏ lại đồng bọn bị thương và nhiều súng đạn.

Lần đầu tiên bộ binh kết hợp với đặc công đánh địch dã ngoại có công sự vững chắc, sau 40 phút chiến đấu, ta đã loại khỏi vòng chiến đấu một đại đội bảo an được tăng cường một đại đội của trung đoàn 3 ngụy, buộc địch phải bỏ căn cứ An Lỗ, phá vỡ cuộc càn của chúng; diệt gần 100 tên địch, bắt 40 tên, thu 600 súng và phương tiện chiến đấu các loại (có hai khẩu đại liên, 2 khẩu cối 81mm, 6 khẩu cối 60mm, 3 máy thông tin PRC 25).

Phổi hợp với bộ đội chủ lực, quân và dân ba xã Phong An, Phong Sơn, Phong Điền nổi dậy phá “ấp chiến lược”, phá trại giam giải thoát 25 cán bộ của ta bị địch bắt trong các cuộc càn quét trước đó.

Thắng lợi của trận An Lỗ là kết quả của sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo chủ trương, biện pháp của Bộ tư lệnh Quân khu Trị Thiên vào hoàn cảnh cụ thể của đơn vị đứng chân trên chiến trường Trị Thiên máu lửa.

TRẬN XUÂN SƠN CỦA TRUNG ĐOÀN 22
(26-27.12.1966)

Trận tập kích của Trung đoàn 22 Sư đoàn 3 Quân khu 5 vào một tiểu đoàn bộ binh (thiếu một đại đội) một tiểu đoàn pháo binh (2 khẩu 155mm, 6 khẩu 105mm, 4 khẩu 75mm), một đại đội trợ chiến (2 khẩu cối 81mm, 8 khẩu đại liên) thuộc lữ đoàn 1 sư đoàn không vận số 1 Mỹ đóng ở cứ điểm Xuân Sơn (thôn Xuân Sơn, xã Ân Nghĩa, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định); nhằm phối hợp với Trung đoàn 12 tiêu diệt địch ở Ân Tường, hỗ trợ cho lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân phá kế hoạch bình định của địch.

Nhận nhiệm vụ chiến đấu, Trung đoàn 22 (thiếu Tiểu đoàn 7) được tăng cường một tiểu đội công binh, một tiểu đội đặc công, một tiểu đội bộ đội địa phương huyện Hoài Ân; trang bị có 3 khẩu ĐKZ 75mm, 2 khẩu ĐKZ 57mm, 7 khẩu cối 82mm, 4 khẩu đại liên.

Để tiêu diệt địch, trung đoàn sử dụng Tiểu đoàn bộ binh 8 (được tăng cường một tiểu đội công binh) tiến công trên hướng chủ yếu. Tiểu đoàn bộ binh 9 (thiếu Đại đội 93), được tăng cường một tiểu đội đặc công của huyện Hoài Ân) tiến công trên hướng thứ yếu. Đại đội 93 làm dự bị của trung đoàn. Tiểu đội bộ binh huyện Hoài Ân đón lõng địch rút chạy. Hỏa lực cối và ĐKZ bố trí trên hướng đông bắc và đông nam tập trung chi viện cho hướng chủ yếu.

Ngày 18 tháng 12, trung đoàn bắt đầu hành quân đến 22 giờ ngày 22 tháng 12 đến vị trí tập kết, cách địch 10 - 15km.

Ngày 25 tháng 12, Đảng ủy trung đoàn họp quyết định nổ súng vào đêm 26 tháng 12. Ngay trong đêm 25, trung đoàn di chuyển lên khu vực điểm cao 198, cách địch khoảng l.000m.

17 giờ 30 phút ngày 26 tháng 12, các đơn vị vào chiếm lĩnh trận địa xuất phát tiến công, triển khai đội hình chiến đấu đến 23 giờ 50 phút mới hoàn thành.

24 giờ ngày 26 tháng 12, từ các trận địa cối, ĐKZ bắn cấp tập vào trận địa địch. Ngay loạt đạn đầu, ta đã bắn trúng sở chỉ huy, trung tâm thông tin, trận địa pháo, một số nhà bạt bốc cháy dữ dội. Khi hỏa lực chuyển bắn, bộ binh đồng loạt xung phong.

Trên hướng chủ yếu, bộ đội đã ào ạt xung phong chiếm mục tiêu tiền duyên và phát triển thẳng vào trận địa pháo. Địch chống cự mạnh, chúng dùng lựu đạn ném ra, làm ta bị thương một số, trong đó có một đại đội trưởng, nhưng bộ đội vẫn xông lên tiêu diệt địch, phát triển vào bên trong chiếm trận địa pháo, đồng thời bắt liên lạc với Đại đội 82 (bên trái).

Cánh trái, Đại đội 82 phát triển thuận lợi. Cánh phải Đại đội 81 cùng các mũi khi phát triển thì bị chặn lại, ta phải dùng thượng liên quét dọc chiến hào dập tắt các ụ đại liên, bộ đội tiếp tục xung phong. Đúng lúc đó, lực lượng dự bị của tiểu đoàn bước vào chiến đấu cùng Đại đội 81 phát triển đánh địch.

Các tiểu đội thọc sâu, mũi nhọn nhanh chóng băng qua sự ngăn chặn của địch đánh chiếm sở chỉ huy, khu thông tin, trận địa pháo và cắm lá cờ quyết chiến quyết thắng lên nòng pháo 155mm của địch.

Nhận được báo cáo của Tiểu đoàn 8, trung đoàn trưởng ra lệnh cho Đại đội 93 (dự bị của trung đoàn) bước vào chiến đấu. Được tăng cường lực lượng, Tiểu đoàn 8 nhanh chóng chiếm các vị trí còn lại, hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt địch.

Trên hướng thứ yếu, khi hỏa lực vừa dứt, các đơn vị đồng loạt xung phong tiêu diệt địch. Các mũi chính diện, vu hồi, cạnh sườn hiệp đồng chặt chẽ đánh chiếm khu thông tin, sở chỉ huy tiểu đoàn kỵ binh bay của địch, phát triển chiến đấu tiêu diệt toàn bộ quân địch.

Sau khi làm chủ trận địa, 1 giờ 30 phút ngày 27 tháng 12, trung đoàn ra lệnh lui quân, để lại mỗi tiểu đoàn một đại đội do trung đoàn phó và tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 8 chỉ huy giải quyết các công việc còn lại, 3 giờ 30 phút phải hoàn thành và rút khỏi trận địa.

Do quá trình lui quân tổ chức không chặt nên Tiểu đoàn 8 đến 20 giờ ngày 27 tháng 12 mới về đến vị trí tạm dừng.

Lực lượng ở lại Xuân Sơn bố trí ở Gò Gai, cách trận địa l.000m. 5 giờ ngày 27 tháng 12, địch bắt đầu phản kích, chúng liên tục cho trực thăng vũ trang, máy bay phản lực đánh phá và đổ quân đánh vào trận địa nghi binh suốt ngày 27 tháng 12. Đại đội phó chì huy bộ phận này chiến đấu dũng cảm, đánh lui nhiều đợt tiến công của địch. Đến tối, thấy lực lượng nghi binh đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, trung đoàn ra lệnh rút lui an toàn.

Trên đường rút về vị trí tạm dừng, đơn vị bị địch bám theo phát hiện. Từ 14 giờ 30 phút ngày 27 đến 20 giờ ngày 30 tháng 12, địch liên tục đổ quân bao vây, dùng phi pháo đánh phá ác liệt vào đội hình của ta. Nhờ nắm chắc địch, dự báo được thủ đoạn của chúng, xử trí tình huống linh hoạt và khôn khéo, trung đoàn đã vượt sông An Lão về địa điểm an toàn ngày 31 tháng 12.

Trận đánh kết thúc, khoảng 700 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu; 11 khẩu pháo bị phá hủy; 6 máy bay trực thăng bị bắn rơi.

Thắng lợi của trận Xuân Sơn cho thấy phải: Đánh giá đúng địch, hạ quyết tâm chính xác. Khắc phục được thời tiết, tranh thủ và tạo được thế bất ngờ. Giành được thế chủ động, vận dụng cách đánh thích hợp, hiệp đồng chặt chẽ. Tổ chức chuẩn bị chiến đấu tốt, chuẩn bị chiến trường tỷ mỷ, chỉ huy chặt chẽ, sâu sát, kịp thời và linh hoạt.

[macbupda]

TRẬN SƠN QUANG CỦA TIỂU ĐOÀN 48
(1.2.1967)

Trận vận động tiến công của Tiểu đoàn 48 bộ đội địa phương Quảng Ngãi vào một đơn vị địch mang tên “Rồng Xanh” càn vào xã Sơn Quang, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi; nhằm tiêu diệt địch, giữ vững địa bàn, bảo vệ nhân dân.

Sau khi chiếm đóng huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi; quân địch liên tiếp mở các cuộc hành quân càn quét vào các thôn, xã, tìm diệt lực lượng vũ trang địa phương.

Sau đợt chiến đấu, Tiểu đoàn 48 về đóng quân ở xã Sơn Quang để củng cố, rút kinh nghiệm, đồng thời sẵn sàng phối hợp với du kích địa phương đánh địch càn quét.

Để tiêu diệt địch, tiểu đoàn bố trí Đại đội 1 ở xóm Đông Hoà; Đại đội 2 ở Xuân Thới; Đại đội 3 ở Xuân An; Đại đội 4 (hoả lực) ở Xuân Thới, sẵn sàng đánh địch theo các phương án.

8 giờ ngày 1 tháng 2, địch dùng phi pháo bắn phá các thôn Xuân An, Sơn Hải, Bình Châu. 9 giờ 30 phút, sau khi đổ quân xuống các thôn trên, địch chia làm nhiều mũi tiến vào thôn Đồng Xuân. Ta dự kiến địch sẽ hội quân ở Sơn Hải tiểu đoàn quyết định chặn địch, không cho chúng tiến vào phối hợp với cánh quân ở Sơn Hải và lệnh cho Đại đội 2 cơ động một trung đội ra chặn địch ở Gò Mè (tây nam Đồng Xuân), lực lượng còn lại bí mật vòng về phía bắc thôn Đồng Xuân đánh vào phía sau quân địch, cùng với Đại đội 3 hình thành thế bao vây diệt địch. Đại đội 3 sẵn sàng tiến sang Xuân An chặn địch, phối hợp với Đại đội 2 tiêu diệt toàn bộ quân địch.

10 giờ, địch từ Đồng Xuân tiến sang Xuân An, chúng bị Trung đội 1 chặn đánh, không vào được Xuân An, phải trở lại Đồng Xuân, dùng hoả lực bắn vào khu vực trận địa của Đại đội 1 và Đại đội 3. Trung đội 1 Đại đội 2 sau khi chiếm Gò Gà, dùng hoả lực bắn địch ở Đồng Xuân, buộc chúng quay lại đối phó.

10 giờ 10 phút, Đại đội 3 vận động sang Đồng Xuân bị địch chặn lại, đại đội để lại một tiểu đội tăng cường cho Trung đội 1 kiềm chế địch ở chính diện, đại bộ phận vòng về phía nam đường đánh vào cạnh sườn quân địch.

10 giờ 30 phút, địch cho trực thăng xuống lấy xác đồng bọn bị hoả lực đại liên của tiểu đoàn và Trung đội 1 bắn rơi một chiếc, không lấy được xác đồng bọn.

Trước việc địch dùng phi pháo đánh phá quyết liệt, tiểu đoàn động viên bộ đội, cử tham mưu trưởng xuống Đại đội 2, tiểu đoàn phó xuống Đại đội 3 tăng cường chỉ huy cho các đơn vị.

Từ 14 giờ 30 phút đến 15 giờ, các đại đội 2 và 3 hình thành nhiều mũi áp sát quân địch, đánh cả trước mặt, cạnh sườn và sau lưng chúng. Bị đánh bất ngờ, số địch còn lại vội tháo chạy, các mũi lần lượt chiếm các vị trí được giao, làm chủ trận địa.

14 giờ 30 phút, phát hiện địch từ Sơn Hải dùng thuyền vượt sông đánh vào sau Đại đội 3 để giải vây cho địch ở Đồng Xuân, tiểu đoàn tổ chức chặn địch ở nam Đồng Xuân và Gò Rọ. Khi Trung đội 1 vừa đến phía nam Đồng Xuân thì địch tới Nà Muối, trung đội nhanh chóng chiếm địa hình có lợi đánh bật địch trở lại Sơn Hải, nhưng khi thuyền ra giữa sông bị ĐKZ của ta bắn trúng thuyền, một số tên chết, một số bị thương.

Lúc này ở Đồng Xuân, các đại đội 2 và 3 xung phong vào làng; phối hợp với các hướng, các mũi lần lượt tiêu diệt toàn bộ quân địch. 17 giờ trận đánh kết thúc, ta diệt gọn một đại đội và một trung đội địch (khoảng 200 tên); bắn rơi một trực thăng, thu 40 súng các loại.

Trận Sơn Quang là một điển hình về đánh tiêu diệt của bộ đội địa phương tỉnh bằng chiến thuật vận động tiến công. Nhờ thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng trước và trong trận đánh; nhờ xử trí kịp thời các tình huống, nắm chắc thời cơ, vận dụng linh hoạt các thủ đoạn chiến đấu mà ta đã tiêu diệt nhiều địch trên địa hình đồng bằng ven biển.

[macbupda]

TRẬN LUÔNG PHABĂNG CỦA ĐỘI ĐẶC CÔNG QUÂN KHU TÂY BẮC
(2.2.1967)

Trận tập kích của Đội đặc công Quân khu Tây Bắc vào sân bay Luông Phabăng (Lào) nhằm phá huỷ phương tiện chiến tranh, tiêu diệt địch, không cho chúng rảnh tay đánh phá vùng giải phóng của ta.

Sân bay Luông Phabăng có đường băng dài hơn 2.000m, thời đó là đường hàng không duy nhất đi các nơi. Để chi viện cho các đơn vị lấn chiếm vùng Nậm Bạc, địch điều đến sân bay một đại đội, trên sân bay thường xuyên có khoảng 10 máy bay chiến đấu T28 và một số trực thăng. Ngoài máy bay, còn có khu chứa bom, chứa nhiên liệu. Sân bay thường xuyên có hai đại đội bảo vệ, tổ chức bố phòng rất cẩn mật.

Đội đặc công đánh sân bay có 42 người (kể cả 6 chiến sĩ công binh phối thuộc); trang bị có 1 súng B40, 1 trung liên, 30 tiểu liên, 4 cácbin, 2 súng ngắn và một số bộc phá. Để tiêu diệt địch trong sân bay, chỉ huy trận đánh tổ chức lực lượng thành hai hướng:

Hướng đánh địch trong sân bay gồm 21 người, tổ chức làm một mũi và ba tổ độc lập. Mũi đánh máy bay gồm 10 người, chia thành ba tổ, làm nhiệm vụ chủ yếu đánh máy bay T28 và đánh máy bay trực thăng. Các tổ độc lập có nhiệm vụ đánh khu chứa bom, dầu, khu nhà sĩ quan, khu nhà lính bảo vệ sân bay.

Hướng đánh địch ngoại tuyến gồm 15 người, chia thành bốn tổ. Một tổ làm nhiệm vụ phá cầu, phá xe cơ giới địch từ thành phố đi Đon Tro. Một tổ phục kích chặn địch ở bản Đon Tro đi sân bay, đi Phu Luông. Một tổ 3 chiến sĩ công binh chống bộ binh phục kích ở Phu Luông đi bản Đon Tro, đi sân bay. Một tổ 4 chiến sĩ công binh phục kích đoạn Cốc Van, Bố Hẹ đi Nà Tàn.

Từ ngày 28 tháng 1, Đội đặc công từ Sốp Vi theo đường triền núi tiếp cận mục tiêu. 23 giờ ngày 1 tháng 2, đơn vị tiếp cận sát mục tiêu theo kế hoạch, sẵn sàng nổ súng.

0 giờ 5 phút ngày 2 tháng 2, B40 bắn vào nơi để máy bay T28, từ các hướng, quân ta nhanh chóng tiếp cận mục tiêu, ném lựu đạn, đánh bộc phá phá huỷ các máy bay, tiêu diệt địch ở các mục tiêu được phân công, cả sân bay như một bể lửa do xăng dầu cháy, đạn nổ, đến sáng vẫn chưa hết.

9 giờ, hai ôtô chạy từ thành phố đi Đon Tro. Xe đi trước vướng mìn, mìn nổ làm đổ xe, xe đi sau không kịp phanh lao xuống đường ngầm cũng bị đổ. Địch chết và bị thương một số.

Trận đánh giành thắng lợi. Địch có 9 máy bay T28, hai máy bay trực thăng bị phá huỷ; hàng trăm tấn bom đạn và xăng dầu bị phá nổ và bị đốt cháy, 80 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu; sân bay bị phá hỏng nặng (do bom nổ), địch phải sửa chữa 15 ngày sau mới hoạt động trở lại.

Lần đầu tiên địch bị ta đánh vào một trung tâm quân sự ngay giữa thành phố lớn ở Bắc Lào, làm tinh thần binh lính hoang mang, không còn nơi nào là an toàn với chúng Nhân dân phấn khởi, tin vào thắng lợi của cách mạng, tin tưởng vào bộ đội tình nguyện Việt Nam.

TRẬN NẬM SOONG CỦA TRUNG ĐỘI 3 ĐẠI ĐỘI TRINH SÁT 41
(5.2.1967)

Trận tập kích của Trung đội 3 Đại đội trinh sát 41 Sư đoàn 316 vào trận địa pháo binh địch ở Nậm Soong (Mường Sủi) nhằm phá huỷ trận địa pháo của địch, sẵn sàng đánh địch càn quét.

Để chi viện cho lực lượng của chúng giữ các điểm cao, địch bố trí ở Nậm Soong hai trận địa pháo 155mm: trận địa bắc đường 4 có 4 khẩu; trận địa ở nam đường 7 có 4 khẩu. Xung quanh trận địa địch tổ chức các chốt tiền tiêu bảo vệ. Lực lượng ở các chốt từ một trung đội (thiếu) đến một trung đội; có hoả lực cối, đại liên đi cùng.

Hai trận địa pháo có khoảng 80 tên địch. Pháo đặt trong công sự, địch ở phân tán trong công sự chiến đấu và giao thông hào, có ĐKZ và đại liên trực tiếp bảo vệ. Xung quanh trận địa có rào dầy thép gai, có mắt “thần” của chó, ngỗng hỗ trợ bảo vệ.

Trung đội trinh sát 3 được tăng cường một súng B40, một ĐKZ 57mm, một y tá, do cán bộ đại đội chỉ huy cùng một chuyên gia của mặt trận Phu Cút. Trang bị mỗi người một khẩu AK, ngoài ra còn 11 khối bộc phá từ 4 đến 8kg, khi chiến đấu được hoả lực cối 82mm của Tiểu đoàn 701 trực tiếp chi viện.

Để đánh địch, chỉ huy tổ chức lực lượng thành các bộ phận: Tiểu đội trinh sát 7 được tăng cường một B40, một chiến sĩ bộc phá và 9 quả bộc phá khối, do trung đội trưởng trinh sát chỉ huy, đánh địch trên hướng chủ yếu. Tiểu đội trinh sát 8, do trung đội phó chỉ huy, đánh địch ở hướng thứ yếu, tiêu diệt tiền tiêu 5 của địch, tiêu diệt lực lượng bảo vệ trận địa pháo. Bộ phận hoả lực gồm ĐKZ 57mm, cối 82mm, sẵn sàng tập kích hoả lực vào trận địa địch. Tiểu đội trinh sát 9 làm dự bị.

16 giờ ngày 4 tháng 2 năm 1967, trung đội từ Phu Sô vào chiếm lĩnh trận địa.

2 giờ 50 phút ngày 5 tháng 2, Tiểu đội 7 trên hướng chủ yếu nổ súng đánh địch. Địch phát hiện ta, tập trung hoả lực ngăn chặn, làm hai đồng chí hy sinh. Tiểu đội 7 phải tổ chức đưa tử sĩ ra. Trên hướng Tiểu đội 8, nhờ bí mật tiếp cận địch và mở cửa thành công nên khi nổ súng đã nhanh chóng diệt lính gác và dùng B40 bắn vào nhà số 1 diệt địch. Địch tập trung hoả lực chặn Tiểu đội 8. Xạ thủ B40 hy sinh, tiểu đội phải đưa tử sĩ ra và rút về vị trí quan sát 2 của đơn vị. Bộ phận hoả lực sau khi bắn hết đạn phải lui về phía sau.

Sau hơn một giờ chiến đấu, 4 giờ ngày 5 tháng 2, địch tăng viện binh đến giải toả. Các đơn vị ta tổ chức diệt địch phản kích, diệt xe cơ giới. Chiếc xe thứ hai đổ quân xuống đã bị các chiến sĩ Tiểu đội 9 dùng hoả lực ngăn chặn quyết liệt, diệt nhiều địch, buộc chúng bỏ chạy xuống đường. Ta truy kích, dùng bộc phá diệt chiếc xe thứ hai. Đến 5 giờ, địch tăng cường 4 xe cở quân đến tiếp tục phản kích. Nhận thấy địch tăng cường ứng cứu, tiếp tục đánh địch không lợi, đại đội trưởng ra lệnh lui quân.

Ta diệt 60 tên địch, phá 2 xe chở quân. 1 khẩu trung liên, 1 khẩu đại liên, bắn cháy 2 nhà của địch.

Trận đánh thắng lợi cho thấy: Phải làm tốt công tác lãnh đạo tư tưởng, xây dựng quyết tâm chiến đấu cho đơn vị cả trước, trong, sau chiến đấu. Phải tổ chức chuẩn bị chiến đấu nhanh, tinh thần chiến đấu dũng cảm, cán bộ chỉ huy mưu trí, linh hoạt. Đoàn kết hiệp đồng chiến đấu giữa đơn vị với các đơn vị đến tăng cường, phối thuộc tốt.

[macbupda]

TRẬN QUANG THẠNH CỦA TRUNG ĐOÀN BỘ BINH 1 SƯ ĐOÀN 2
(15.2.1967)

Trận tiến công địch phòng ngự trong công sự vững chắc của Trung đoàn bộ binh 1 Sư đoàn 2 Quân khu 5, được tăng cường hai đại đội ĐKZ75mm, một tiểu đoàn súng 12,7mm (thiếu), hai khẩu cối 82mm, hai khẩu ĐKZ 57mm của Tiểu đoàn 70, và 6 khẩu súng phun lửa của sư đoàn; đánh vào tiểu đoàn 3 (thiếu) lữ đoàn Rồng xanh, một đại đội sư đoàn Mãnh hổ, một phân đội hoả lực có 3 khẩu cối 81mm, 5 khẩu cối 60mm và 7 khẩu đại liên đóng giữ ở cứ điểm Quang Thạnh thuộc xã Sơn Kim, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi; nhằm tiêu diệt đối tượng địch nổi tiếng tàn ác.

Để tiêu diệt địch, trung đoàn giao nhiệm vụ cho các đơn vị:

- Tiểu đoàn bộ binh 40, được tăng cường 2 khẩu ĐKZ 75mm của sư đoàn, 2 khẩu ĐKZ 57mm của Tiểu đoàn 70 và 3 khẩu phun lửa, đảm nhận tiến công trên hướng chủ yếu; chiếm lĩnh phía tây (dọc chiến hào ấp chiến lược), đánh thẳng vào sở chỉ huy, trung tâm thông tin, trận địa hoả lực.

- Tiểu đoàn bộ binh 60, được tăng cường 2 khẩu ĐKZ 75mm của Trung đoàn 21, 2 khẩu phun lửa, đảm nhiệm hướng tiến công quan trọng; chiếm lĩnh ở phía bắc, tây bắc dọc theo chiến hào, nam đường mòn đánh thẳng vào khu vực phía bắc diệt địch ở khu 2, phối hợp với Tiểu đoàn 40 diệt địch ở khu 1, sau đó phát triển xuống khu 3, tiêu diệt toàn bộ quân địch.

- Tiểu đoàn bộ binh 90 (thiếu một trung đội), được tăng cường 1 súng phun lửa, chiếm lĩnh phía tây làng bỏ hoang, làm nhiệm vụ lực lượng dự bị; sẵn sàng bước vào chiến đấu trên các hướng theo lệnh của trung đoàn.

- Một trung đội của Tiểu đoàn 90, được tăng cường một khẩu đại liên, chiếm lĩnh địa hình phía đông và đông nam làm nhiệm vụ dương công của trung đoàn.

- Đại đội ĐKZ 75mm của trung đoàn, chiếm lĩnh trận địa phía tây, có nhiệm vụ tiêu diệt các hoả điểm, phá hoại các lô cốt ở tiền duyên và tung thâm; chi viện cho tiểu đoàn bộ đánh chiếm tiền duyên và phát triển bên trong tiêu diệt cứ điểm.

- Đại đội cối 81 và 82mm có nhiệm vụ tiêu diệt lực lượng, phá huỷ lô cốt và các hoả lực bắn thẳng, vòng cầu của địch.

- Tiểu đoàn 12,7mm, chiếm lĩnh trận địa phía tây nam có nhiệm vụ bắn máy bay yểm trợ đắc lực cho trung đoàn hoàn thành nhiệm vụ.

- Đại đội 12,7mm của trung đoàn, chiếm lĩnh trận địa phía tây, có nhiệm vụ chế áp tiêu diệt địch ở tiền duyên và chi viện trong trung tâm cho Tiểu đoàn 40 chiến đấu.

17 giờ, bộ phận điều chỉnh và nắm địch tiếp tục quan sát; 18 giờ ngày 14 tháng 2, các đơn vị hành quân vào chiếm lĩnh trận địa. Nhưng do những sự cố trong quá trình hành quân Tiểu đoàn 40 bị lạc và Tiểu đoàn 60 bị lộ bí mật, nên 1 giờ 30 phút ngày 15 tháng 2, các đơn vị mới chiếm lĩnh xong, riêng Tiểu đoàn 40 trên hướng chủ yếu còn đang tiếp tục triển khai.

3 giờ 30 phút, trung đoàn nổ súng tiến công. Tất cả các trận địa hoả lực đánh phá mãnh liệt vào các mục tiêu được phân công, chi viện đắc lực cho bộ binh mở cửa và sát thương địch trong cứ điểm.

Địch phát hiện được hướng tiến công chủ yếu, dùng hoả lực ngăn chặn quyết liệt, bộ đội ta không vượt qua cửa mở được. Trước tình hình đó, trung đoàn lệnh riêng một đại đội của Tiểu đoàn 90 tăng cường cho Tiểu đoàn 40 và ra lệnh cho Tiểu đoàn 60 đánh mạnh nhanh chóng phát triển vào tung thâm, lệnh hoả lực cối chuyển lên bắn vào khu vực 3, ĐKZ tiếp tục chế áp và diệt các hoả điểm mới xuất hiện; trung đoàn phó đang đi với bộ phận dự bị vào giúp Tiểu đoàn 40 khắc phục khó khăn, đánh chiếm các mục tiêu theo kế hoạch.

4 giờ 10 phút, đội dự bị đã bắt liên lạc được với hướng chủ yếu nhưng không đánh được vì đại bộ phận của Tiểu đoàn 40 vẫn ở cuối hào, địch đánh mạnh, ta không phát triển lên được. Tiểu đoàn 60 phát triển hết khu 2, tổ chức đánh vào khu 3. Thấy hướng chủ yếu khó khăn, trung đoàn trưởng cho trưởng ban tác chiến vào chuyển một bộ phận của Tiểu đoàn 40 về hướng thứ yếu. Nhưng toàn bộ đội hình của Tiểu đoàn 40 đã nhích theo đội hình của hướng chủ yếu nên không quay lại được. Trung đoàn trưởng quyết tâm mở cửa mới và đưa thê đội 2 vào chiến đấu, lệnh cho ĐKZ chế áp khu 1 yểm hộ cho thê đội 2 vào chiến đấu.[176]

5 giờ 30 phút, quân ta đã làm chủ gần hết cứ điểm nhưng quân địch còn ngoan cố chiếm các mỏm đá lớn ở khu 3 chống cự, ta tiếp tục tiến công nhưng không đủ mạnh để dứt điểm. Trong khi đó hoả lực của địch từ các nơi bắn mãnh liệt vào khu 1 và khu 2 làm ta thương vong một số.

6 giờ 30 phút, trời sáng rõ, thấy đánh kéo dài không có lợi, trung đoàn ra lệnh làm chủ trận địa, chuyển thương binh về sau. Ta đang xốc lại đội hình thì địch dùng phi pháo định chế áp ngay vào cứ điểm. Trong cứ điểm chỉ còn một bộ phận của các tiểu đoàn 60 và 90 nên trung đoàn trưởng ra lệnh giải quyết nốt tử sĩ và lui quân theo kế hoạch.

7 giờ 10 phút, trận đánh kết thúc. Ta chưa làm chủ hoàn toàn được cứ điểm, nhưng đã loại khỏi vòng chiến đấu 420 tên địch; thu 30 súng các loại và một số quân dụng, phá huỷ nhiều vũ khí, trang bị trong cứ điểm.

Trận tiêu diệt cứ điểm Quang Thạnh tuy còn một số khuyết điểm, chưa tiêu diệt triệt để quân địch, nhưng trận đánh đã để lại nhiều kinh nghiệm quý về đánh địch trong công sự vững chắc bằng phương pháp hiệp đồng binh chủng; về công tác chuẩn bị và tổ chức chiến đấu phải hết sức tỷ mỷ, chu đáo; về chỉ huy đánh địch trong công sự vững chắc phải cụ thể, sâu sát; về nắm vững các khâu then chốt, các tình huống phức tạp để xử trí kịp thời, nhất là trong quá trình phát triển chiến đấu vào trung tâm cứ điểm; về huấn luyện và vận dụng các hình thức chiến thuật trong quá trình phát triển chiến đấu đánh địch phòng ngự trong công sự vững chắc.

[macbupda]

TRẬN GIỒNG CÁT CỦA TIỂU ĐOÀN BỘ BINH 261
(17.2.1967)

Trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 261, được tăng cường hai đại đội bộ binh của Tiểu đoàn 516, một trung đội súng 12,7mm (4 khẩu) vào tiểu đoàn biệt động quân 32 và đại đội bảo an 994, hai trung đội dân vệ tại Giồng Cát thuộc xã Châu Hưng, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre; nhằm tiêu diệt địch, tạo điều kiện cho quần chúng đấu tranh chính trị, đòi về làng cũ làm ăn, xây dựng phong trào du kích phát triển, làm tan rã ngày càng nhiều lực lượng địch.

18 giờ 30 phút ngày 17 tháng 2, các đơn vị lần lượt vượt sông Ba Lai vào chiếm lĩnh vị trí tạm dừng. 21 giờ 30 phút, các đơn vị bí mật vào chiếm lĩnh vị trí xuất phát tiến công.

23 giờ 45 phút ngày 17 tháng 2, được lệnh tiến công, các đơn vị bí mật vận động sát địch. 23 giờ 55 phút, các đại đội 3 và 5 lần lượt chạm địch và nổ súng. Tiếp đó đến 24 giờ, các đại đội 4, 1 và 2 cũng gặp địch và nổ súng. Địch dựa vào công sự, bờ ấp chiến lược chống trả và xin chi viện. Với những tay súng dày dạn trận mạc, quân ta vận dụng linh hoạt các thủ đoạn chiến đấu, lần lượt tiêu diệt hết các ổ đề kháng, địch không kịp chống cự.

0 giờ 15 phút ngày 18 tháng 2, bị ta tiến công tiêu diệt từ nhiều hướng, số địch còn lại chạy về cố thủ ở khu vực bốt cũ, bốt mới và trường học. Chúng dựa vào công sự và vật cản thiên nhiên điên cuồng dùng hoả lực ngăn chặn xung kích của ta. Vượt qua đạn lửa, các mũi bộ binh lần lượt chiếm từng lô cốt, ụ súng, từng mét tường ấp chiến lược. Địch cho trực thăng vũ trang đến chi viện, bị ta bắn rơi hai chiếc.

Ở khu vực trường học, địch lợi dụng kiến trúc kiên cố, dùng hoả lực ngăn chặn ta trên các hướng. Các đại đội 2, 3 và 5 nhiều lần xung phong nhưng đều bị chặn lại. Thấy tiếp tục tiến công càng gặp khó khăn, lực lượng càng thương vong nhiều, tiểu đoàn quyết định dùng Đại đội 1 kiềm chế để các đại đội khác làm công tác thương binh, tử sĩ và lui quân.

Trận đánh kết thúc, tiểu đoàn 32 biệt động quân, đại đội 994 bảo an của địch bị loại khỏi vòng chiến đấu, 3 máy bay trực thăng và 1 chiếc C47 bị bắn rơi. Ta thu 50 súng các loại. Quá trình kiềm chế trận địa pháo, ta diệt 30 tên pháo thủ, phá hỏng một khẩu 105mm.

TRẬN MÍT DÉP CỦA TIỂU ĐOÀN BỘ BINH 7 TRUNG ĐOÀN 66
(12.3.1967)

Trận vận động tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 7 Trung đoàn 66 Mặt trận Tây Nguyên vào một đại đội bộ binh địch thuộc lữ đoàn 2 sư đoàn bộ binh 4 và các đại đội A và H thuộc tiểu đoàn 2 trung đoàn 35 lữ đoàn 3 sư đoàn 25 “Tia chớp nhiệt đới” của Mỹ ở khu vực Mít Dép (nay thuộc xã Mô Rây, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum).

Thực hiện cuộc “tìm diệt” chủ lực ta, ngày 10 tháng 3, Mỹ đổ bộ đường không một đại đội thuộc lữ đoàn 2 sư đoàn 4 xuống khu vực Mít Dép, bị ta chặn đánh, địch dùng trực thăng đổ tiếp các đại đội A và H xuống ứng cứu.

Phát hiện được địch, tiểu đoàn dùng phương pháp vận động tiến công lần lượt tiêu diệt quân địch. Bị bao vây, chia cắt chặn đánh liên tục, địch ở mặt đất tìm mọi cách đối phó, co cụm chờ viện binh. Trên không, chúng dùng nhiều loại máy bay (kể cả B52) đánh phá, nhưng không chặn được sức mạnh tiến công của quân ta.

16 giờ, một đại đội địch chia làm nhiều mũi tiến lên đồi 3. Khi chúng còn cách trận địa của ta khoảng 50m thì bị hoả lực 12,7mm và các loại tiểu liên tiêu diệt. Đến 6 giờ ngày 13 tháng 3 năm 1967, trận đánh kết thúc; 254 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu. Ta thu 13 súng các loại và nhiều đồ dùng quân sự.

Trận Mít Dép thắng lợi cho thấy: Phải nắm chắc địch, có nhiều phương án chiến đấu, nắm vững thời cơ, cơ động lực lượng bao vây tiến công liên tục và kịp thời. Trong vận động tiến công, phải tổ chức đội hình hợp lý, hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng, vận dụng tốt các thủ đoạn chặn đầu, khóa đuôi, tạt sườn, bao vây, chia cắt, đánh địch co cụm và giỏi đánh gần.

[macbupda]

TRẬN CẨU SÔNG CHÙA CỦA DU KÍCH XÃ BÌNH TRUNG
(12 - 13.3.1967)

Trận tập kích của du kích xã Bình Trung, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi (27 người). trang bị chủ yếu là tiểu liên và súng trường, lựu đan. thủ pháo và thuốc nổ TNT. được tăng cường một tiểu đội công binh của tỉnh; đánh vào lực lượng dân vệ và nghĩa quân chốt giữ cầu sông Chùa, nối thông quốc lộ 1A. ở giữa thôn Phú Lộc, xã Bình Trung, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; nhằm têu diệt lực lượng địch, phá cầu, cắt giao thông của địch, mở rộng hành lang hoạt động và hỗ trợ phong trào quần chúng đấu tranh.

18 giờ ngày 12 tháng 3, đơn vị hành quân chiếm lĩnh trận địa. 19 giờ, đội hình cách đường sắt 150m, dừng lại bắt liên lạc với bộ phận trinh sát đi trước. Lúc này tổ trinh sát phát hiện một trung đội địch đang tiến về đường xe lửa đã nổ súng diệt một lên, làm bị thương một tên khác. Số địch còn lại hốt hoảng lấy xác và vội vàng rút về trụ sở hội đồng xã. Mặc dù gặp địch và nổ súng nhưng địch chưa phái hiện được ý định của ta, nên xã đội trưởng vẫn cho du kích thực hiện theo kế hoạch.

24 giờ, đội hình cách cầu 200m, dừng lại và được cơ sở cho biết thêm: chiều ngày 12 tháng 3, địch mới tăng thêm một trung đội bảo an ra cầu sông Chùa. Do địch mới tăng quân, chưa ổn định đội hình và công sự còn thiếu, nên đơn vị vẫn quyết tâm tiến công theo ý định.

1 giờ ngày 13 tháng 3, các mũi đã áp sát địch, khi còn cách chúng khoảng 20m, mũi thứ yếu 2 bị địch phát hiện và nổ súng. Ngay lập tức xã đội trưởng cho trung liên nổ súng kiềm chế địch ở lô cốt phía bắc cầu, đồng thời chỉ huy lực lượng đồng loạt nổ súng diệt địch, đánh chiếm các lô cốt. Địch quá bất ngờ không kịp chổng trả và nhanh chóng bị ta tiêu diệt. Chiếm được lô cốt, công binh dùng thuốc nổ phá cầu.

Sau 20 phút chiến đấu, ta diệt và làm bị thương 32 tên địch, thu một khẩu trung liên, một khẩu tiểu liên, 4 thùng đạn; phá sập một cầu, 3 lô cốt và 3 nhà ở của địch.

Nét nổi bật của trận cầu sông Chùa là chỉ huy đã nhận định chính xác tình hình địch, giữ vững quyết tâm cơ động lực lượng vào triển khai tiến công địch; chỉ huy bình tĩnh, kiên quyết, xử trí tình huống sáng tạo, linh hoạt, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

TRẬN HANG ĐÁ CỦA TIỂU ĐOÀN 5
(21.3.1967)

Trận vận động tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 5 Mặt trận Tây Nguyên đánh vào các đại đội A và C của tiểu đoàn 2 trung đoàn 35 lữ đoàn 3 sư đoàn bộ binh 4 Mỹ hành quân càn quét ở khu vực tây bắc Hang Đá, nay thuộc xã Mô Rây, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum; nhằm tiêu diệt địch, buộc chúng phải tăng cường lực lượng lên Tây Nguyên, ta chia lửa với quân và dân miền Đông Nam Bộ đang đánh mạnh khi địch thực hiện cuộc hành quân Gianxơn - Xity.

14 giờ ngày 21 tháng 3, vọng gác xa của Đại đội 8 báo cáo phát hiện dấu hiệu có địch. Tiểu đoàn trưởng chỉ thị đại đội trưởng Đại đội 8 và tham mưu trưởng tiểu đoàn đưa thêm trinh sát nắm địch và lệnh toàn đơn bị sẵn sàng chiến đấu theo kế hoạch.

14 giờ 30 phút, trinh sát báo cáo có khoảng hai trung đội đến một đại đội từ hướng bắc tiến xuống giữa vị trí trú quân của các đại đội 7 và 8. Chúng tiến bằng hai đường, cách nhau khoảng 50m, mỗi đường khoảng một trung đội, đang ở cách Đại đội 8 khoảng 300 đến 400m về phía tây nam.

Trước tình hình rất khẩn trương, tiểu đoàn lệnh cho Đại đội 6 nhanh chóng vận động ra hướng Đại đội 8 chặn đầu, Đại đội 7 làm nhiệm vụ khoá đuôi, Đại đội 8 sử dụng phân đội đại liên cơ động theo Đại đội 6, lực lượng súng cối chuẩn bị bắn vào đội hình địch, Đại đội 5 làm dự bị, sẵn sàng tiến công trên hướng chủ yếu khi địch xuất hiện hai đại đội. Vừa triển khai bộ đội sẵn sàng đánh địch theo phương án, tiểu đoàn trưởng vừa báo cáo quyết tâm chiến đấu với trung đoàn.

14 giờ 40 phút, thấy địch đến gần, tiểu đoàn ra lệnh tiến công. Các đại đội 6, 7 và 8 xuất kích đánh địch, Đại đội 5 cơ động lên vị trí của tiểu đoàn bộ, đợi lệnh.

Trong khi triển khai tiếp cận địch, phát hiện thấy địch khá nhiều, tiểu đoàn trưởng quyết định đưa Đại đội 5 vào chiến đấu trên đoạn tiếp giáp giữa Đại đội 6 và Đại đội 1.

15 giờ 40 phút, cối ngừng bắn, từ các hướng quân ta xung phong đánh vào quân địch. Đại đội 5 chia cắt đại đội C của địch ra nhiều khối nhỏ. Đại đội 6 hình thành hai mũi vu hồi quân địch, tạo điều kiện cho Đại đội 5 diệt địch trong vòng vây.

Đại đội 7 chia làm hai mũi. Một mũi đánh thẳng lên đồi phía tây Đại đội 8, bắt liên lạc với Đại đội 6, phát hiện phía sau có địch, quay lại bất ngờ nổ súng, dồn địch xuống thung lũng, tạo điều kiện cho Đại đội 5 diệt gọn. Một mũi tiến công lên đồi nhưng bị thương vong phải lùi lại. Cùng lúc đó, thấy địch dùng trực thăng đổ quân xuống phía tây nam. Không kịp lấy tử sĩ, mũi 2 quay lại tiến công địch đang đổ bộ, để địch ở trên đồi dùng hoả lực uy hiếp cạnh sườn Đại đội 5 và sau lưng Đại đội 6.

16 giờ 5 phút, ta cơ bản diệt được đại đội C của địch. Nhưng lúc này, địch cho đại đội A từ phía tây tiến sang chiếm được đồi phía tây Đại đội 8, uy hiếp Đại đội 6 và chặn được Đại đội 5, sau đó xung phong đánh lui Đại đội 7. Trong khi đó phi pháo địch bắn mạnh và Đại đội 5 và Đại đội 6. Trước tình hình đó, tiểu đoàn trưởng quyết định dùng hỏa lực đánh vào đội hình Đại đội A của địch và giải quyết thương binh, tử sĩ để lui quân.

17 giờ 30 phút, trận đánh kết thúc, khoảng 200 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu, hai máy bay trực thăng bị bắn rơi, ta thu một số súng các loại.

Thắng lợi của trận Hang Đá cho thấy, Tiểu đoàn 5 đã tổ chức nắm địch nhanh, hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ, chấp hành mệnh lệnh nghiêm; hình thành thế trận thọc sâu, chia cắt, vu hồi, bao vây tương đối chặt chẽ, nhịp nhàng. Nhờ vậy, tiểu đoàn đã phát huy được sức mạnh chiến đấu của cả bộ binh và hỏa lực, từng tổ, tiểu đội, trung đội và đại đội. chính sức mạnh đó mà hơn hai giờ chiến đấu liên tục, tiểu đoàn đã diệt nhiều địch, bắn rơi nhiều máy bay, buộc quân địch phải rút khỏi khu vực về phòng thủ trên tuyến đường 15.

[macbupda]

TRẬN ĐỒNG RÙM CỦA SƯ ĐOÀN 9
(21.3.1967)

Trận tập kích của Sư đoàn bộ binh 9 (thiếu Trung đoàn 1) nhằm đánh vào một tiểu đoàn của lữ đoàn 3 sư đoàn 1 bộ binh, một tiểu đoàn của lữ đoàn dù 173. một tiểu đoàn xe tăng, xe thiết giáp; một tiểu đoàn pháo hỗn hợp (pháo 105mm và cối 106,7mm), sở chỉ huy nhẹ của lữ đoàn 3 sư đoàn bộ binh 4 tại Đồng Rùm, thuộc xã Thanh Đông, huyện Dương Minh Châu (nay là huyện Tân Biên), tỉnh Tây Ninh.

Sau khi trinh sát địch và tiến hành chiếm lĩnh trận địa, sư đoàn trưởng quyết định giờ nổ súng lùi lại 40 phút so với quyết tâm.

5 giờ 38 phút. Trung đoàn 2 đảm nhiệm trên hướng tiến công chủ yếu chiếm lĩnh xong, Trung đoàn 16, Tiểu đoàn 9 đang chiếm lĩnh; các tiểu đoàn 7, 8 còn cách trận địa của địch khoảng 600m, sư đoàn trưởng ra lệnh cho Trung đoàn 2 nổ súng đúng giờ quy định.

5 giờ 40 phút, Trung đoàn 2 nổ súng tiến công địch. Lợi dụng cối và ĐKZ bắn cấp tập vào trận địa địch, các tiểu đoàn 4, 6 từ mép rừng vận động ra trảng. Mũi Đại đội 1 Tiểu đoàn 4 gặp các chốt tiền tiêu của địch, nhanh chóng nổ súng tiêu diệt và phát triển chiến đấu diệt một số xe tăng địch bố trí ở vòng ngoài. Đại đội 2 thọc sâu đánh trúng sở chỉ huy địch. Hiệp đồng với Tiểu đoàn 4, cối của Tiểu đoàn 6 chuyển bắn sâu vào tung thâm; các đại đội 13, 11 diệt được 5 xe tăng, phá vỡ tuyến phòng ngự vòng ngoài của chúng. Khi tuyến bộ binh cơ giới vòng ngoài của địch bị phá vỡ, các mũi đang phát triển thì Đại đội bộ binh 13 bị bộ binh địch từ phía trong phản kích đánh vào sườn trái. Trước tình hình đó, tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6 đề nghị cho đội dự bị của tiểu đoàn vào chiến đấu giữa hai đại đội 11 và 13. Lúc 5 giờ 55 phút, các mũi của Trung đoàn 2 chiếm được tuyến công sự vòng ngoài, phát triển vào tung thâm.

Trên hướng thứ yếu, các tiểu đoàn 7 và 9 Trung đoàn 16 đang tiếp cận, nghe tiếng súng nổ nhanh chóng vận động để kịp phối hợp chiến đấu với Trung đoàn 2.

Bị đánh bất ngờ, 20 phút sau khi ta nổ súng, trận địa pháo địch ở cầu Lộc Ninh được máy bay trinh sát L19 chỉ mục tiêu bắn xung quanh trảng chi viện cho cụm chốt, nhưng bộ đội ta đã tiến sâu vào trận địa địch, nên tránh được thương vong.

Trung đoàn 2, nhất là Tiểu đoàn 6 phát triển chiến đấu nhanh, diệt nhiều ụ súng và thu được một số súng địch và các đại đội đã bắt được liên lạc với nhau trong trận địa địch. 6 giờ 10 phút, khoảng một đại đội địch phản kích vào bên phải Đại đội 13, tiểu đoàn trưởng cho Đại đội 13 ngăn chặn địch và đề nghị trung đoàn trưởng cho lực lượng dự bị vào chiến đấu. Đại đội 13 đẩy lùi phản kích của địch, phát triển về hướng trận địa pháo. Trung đoàn lệnh cho Tiểu đoàn 6 nhanh chóng chiếm trận địa pháo địch, tạo điều kiện cho đội dự bị của trung đoàn bước vào chiến đấu. Tiểu đoàn 5 được lệnh đưa một đại đội vào chiến đấu bên phải Đại đội 11 Tiểu đoàn 6, do Đại đội 11 dẫn đường và chỉ mục tiêu.

6 giờ 14 phút, Tiểu đoàn 4 đang phát triển bị khoảng một đại đội địch phản kích vào bên phải của Đại đội 2, tiểu đoàn phải đưa Đại đội 3 vào chiến đấu bên phải Đại đội 2 để ngăn chặn địch phản kích và án ngữ bắc tiểu đoàn, diệt sở chỉ huy và trận địa pháo địch, nhưng do Đại đội 3 không vào cánh phải Đại đội 2 mà vào giữa hai Đại đội 1 và Đại đội 2 nên không ngăn được địch, Đại đội 2 bị hoả lực ngăn chặn phải dừng lại.

Trên hướng Trung đoàn 16, lúc 6 giờ 5 phút, do hoả lực chi viện không hiệu quả, nên Tiểu đoàn 7 không triển khai được. 6 giờ 15 phút Tiểu đoàn 9 xung phong chiếm mục tiêu ở tiền duyên địch. Hiệp đồng chiến đấu với Tiểu đoàn 9, Đại đội 3 và một trung đội của Đại đội 2 cùng Tiểu đoàn 7 đánh chiếm tiền duyên địch.

6 giờ 30 phút, Tiểu đoàn 4 cơ bản đã chiếm được sở chỉ huy, diệt một số xe tăng địch, bắt liên lạc được với Tiểu đoàn 6, nhưng bị hoả lực địch ngăn chặn không lên được. Tiểu đoàn 4 dùng hoả lực chi viện và cho các mũi tiếp tục tiến công phối hợp với Tiểu đoàn 6. Đến 6 giờ 59 phút, Tiểu đoàn 6 chiếm được toàn bộ lô cốt và trận địa pháo ở khu vực phía nam, phát hiện địch phản kích, tiểu đoàn dùng hoả lực chi viện, đồng thời sẵn sàng lực lượng đánh địch phản kích trên hướng tiểu đoàn đảm nhiệm. Lúc này trời đã sáng rõ, máy bay địch đánh mạnh vào khu vực bắc và nam trảng. Nhiều tốp máy bay phản lực, trực thăng vũ trang rà thấp ném bom, bắn phá vào các vạt rừng xung quanh trảng, ngăn chặn không cho ta phát triển.

Hướng Trung đoàn 16, Tiểu đoàn 7 và Tiểu đoàn 9 chiếm được tuyến chiến hào 1, tiếp tục phát triển vào tuyến 2 thi phát hiện địch đang bỏ chạy. Tiểu đoàn 9 nhanh chóng chiếm tuyến 2, Tiểu đoàn 7 phát triển chiến đấu phối hợp với Tiểu đoàn 9 diệt địch; 5 phút sau hai tiểu đoàn chiếm được tuyến 2, tiếp tục phát triển vào tuyến 3, nhưng bị các cụm bộ binh và xe tăng địch ngăn chặn, Tiểu đoàn 9 không phát triển được, Tiểu đoàn 7 trong quá trình phát triển bị lạc hướng. Lúc này khoảng một đại đội xe tăng địch từ Hương Hào. Địch bất ngờ đánh vào sườn Tiểu đoàn 7. Cả hai đại đội của Trung đoàn 16 đã chiến đấu quyết liệt với lực lượng địch phản kích và lực lượng trong trận địa.

6 giờ 55 phút, Trung đoàn 2 chiếm được sở chỉ huy, khu thông tin, trận địa pháo địch. Nhưng Trung đoàn 16 gặp khó khăn, lực lượng địch từ ngoài chốt vào phản kích cứu nguy cho lực lượng còn lại trong trận địa. Sư đoàn trưởng lệnh cho Trung đoàn 2 tiếp tục phát triển lên hướng bắc chi viện cho Trung đoàn 16 diệt địch.

Phi pháo địch bắn mạnh vào khu vực trận địa đã mất nhằm ngăn chặn và sát thương ta, đồng thời đánh phá xung quanh trận địa; trực thăng vũ trang rà sát phóng rốc két, bắn phá chi viện cho xe tăng từ ngoài phản kích vào cứu nguy cho lực lượng trong trận địa.

7 giờ, Trung đoàn 2 đã diệt hết địch trong khu vực được giao nhưng đơn vị không còn đủ sức phát triển lên phía bắc và đề nghị cho lui quân. Trước tình hình đó, sư đoàn trưởng đồng ý cho trung đoàn đưa thương binh, tử sĩ ra và lui quân.

Cũng thời điểm này, trên hướng Trung đoàn 16, bộ binh và xe tăng địch chia làm hai mũi đánh vào Tiểu đoàn 7. Do lực lượng địch đông, hoả lực xe tăng mạnh, nên tiểu đoàn không phát triển được. Tiểu đoàn đề nghị đưa lực lượng dự bị vào chiến đấu nhưng lực lượng dự bị cũng bị địch chặn lại không vào được.

7 giờ 40 phút, trung đoàn trưởng ra lệnh cho các tiểu đoàn 7 và 9 lui quân. Nhưng Tiểu đoàn 9 còn hai đại đội đang chiến đấu trong tung thâm. Trung đoàn và tiểu đoàn phải tập trung hoả lực chi viện, đẩy lùi các đợt phản kích của địch, đến 8 giờ hai đại đội của Tiểu đoàn 9 mới rút ra và rời khỏi trận địa.

Sau gần ba giờ chiến đấu, quân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên địch; phá huỷ 18 khẩu pháo 105mm và cối 106,7mm; bắn cháy nhiều xe tăng, xe bọc thép⁽¹⁾; bắn rơi 12 máy bay, thu nhiều vũ khí, đạn dược.

Trận Đồng Rùm là trận tập kích cấp sư đoàn (thiếu) trong chiến dịch phản công, tuy ta không diệt gọn được toàn bộ quân địch, nhưng có giá trị lớn về vận dụng chiến thuật tập kích với thời gian chuẩn bị ngắn, bằng lối đánh gần, bí mật tiếp cận, đột kích nhanh, bất ngờ thọc sâu vào tung thâm, ngay từ đầu đánh trúng các mục tiêu quan trọng như sở chỉ huy, khu trung tâm, trận địa hỏa lực, góp phần bẻ gãy cánh quân phía Nam, buộc địch phải rút quân khỏi vùng căn cứ Bắc Tây Ninh, chấm dứt cuộc hành quân Gianxơn - Xity.

⁽¹⁾ Theo báo cáo trận tập kích Đồng Rùm của Sư đoàn 9 ngày 21 tháng 3 năm 1967, ta bắn cháy, bắn hỏng 84 xe tăng, xe bọc thép.