CHƯƠNG VIII
HẸN MỘT NGÀY VỀ
Trận địa liên khu I đã bị thu hẹp đến mức nguy hiểm, các chiến sĩ trụ bám ở đây không còn được phép lùi thêm một bước nào nữa.
Phía Nam, đường ranh giới vẫn là chiến tuyến cũ giữ vững được từ bốn năm chục ngày nay, từ dãy nhà số chẵn của phố Hàng Gai kéo qua phố Cầu Gỗ, Hàng Thùng. Nhưng phía Tây, địch lấn đến Hàng Hòm, Hàng Thiếc, Hàng Vải Thâm; phía Bắc, địch lấn được đến Hàng Chiếu. Hàng Mã, Hàng Đồng; còn ở phía Đông thì pháo thuyền địch kiểm soát sông Hồng khống chế các khu bãi Phúc Tân, Phúc Xá, Cầu Đất.
Trận địa trụ bám, mỗi bề ngang dọc chỉ cồn khoảng bốn năm trăm mét. Sau trận Đồng Xuân, các đơn vị nhận được lệnh của trung đoàn: không để cho địch tiến thêm nữa, phải tìm cách chiếm lại một số điểm mới bị mất.
Các chiến sĩ cảm tử thủ đô biết rất rõ rằng mình đang đứng trước một tình thế rất hiểm nghèo. Từ sáng ngày 15-2, địch không ngừng dội bom đạn vào liên khu I, chúng còn tiếp tục bắn phá nữa, nhiều ngày liền, tiêu hao lực lượng ta, tàn phá các chiến tuyến của ta, rồi cuối cùng là những đợt xung phong. Địch muốn ta phải đầu hàng, bằng không thì sẽ bị tiêu diệt. Chiều 15-2, liên khu ủy triệu tập một cuộc họp bàn kế hoạch đối phó với tình hình mới. Thành phần gồm có các bí thư chi bộ, chi ủy viên, trung đoàn trưởng và các tiểu đoàn trưởng. Vấn đề chính được nêu ra trong cuộc họp này là:
Tình hình lúc này có hai vấn đề nghiêm trọng:
1 - Số đạn cho mỗi khẩu súng trường chỉ còn 7-8 viên.
2 - Đường tiếp tế từ ngoài vào bị tắc nghẽn đã hơn nửa tháng nay, gạo ăn cho toàn trung đoàn chỉ còn 5 ngày nữa.
Trong khi đó địch đã có quân tăng viện nhiều, sẽ bắn phá mạnh, đánh mạnh dồn ta vào một phạm vi hẹp rồi tiêu diệt ta vậy cần xử trí thế nào? đã đến lúc cần phải thận trọng cân nhắc tiếp tục trụ bám hay là vượt vòng vây?
Nhiều người choáng váng, khi nghe nói "vượt vòng vây". Thế là bỏ Hà Nội ư? Không được thế, phải sống chết với thủ đô như các bậc tiền liệt Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu đời đời không phai mờ tấm gương trung kiên; phải đánh đến người cuối cùng trên trận địa liên khu 1 - Hà Nội như những quyết tử quân Nam Tư giữa thủ đô Bê-ô-grát năm 1915; đánh đến cùng, càn bộ và chiến sĩ trung đoàn Thủ đô đã qua những buổi ban đầu bối rối, đã chiến đấu đầy tự tin và tự hào nhất định sẽ còn tiêu diệt được nhiều quân thù. Nhưng rồi ai nấy đều nhất trí với chủ trương của Liên khu ủy do đồng chí Lê Trung Toản trình bày.
Anh phân tích:
- Chúng ta trụ bám ở liên khu I, đến hôm nay đã giam chân địch được gần hai tháng ở trong trung tâm thủ đô, đó là một thắng lợi lớn. Nay địch đang bao vây ta, vây rất chặt, đang hy vọng tiêu diệt ta, mà ta rút đi một cách an toàn, bảo vệ được lực lượng của mình là bồi cho địch một đòn nữa rất đau ta lại giành thêm một thắng lợi lớn nữa. Lực lượng của chúng ta đông, những cán bộ và chiến sĩ đã được rèn luyện thử thách trong chiến đấu là cái vốn rất quý phải bảo toàn lực lượng để kháng chiến lâu dài. Ra đi hôm nay để mai ngày trở về giải phóng thủ đô, thế mới trọn lời thề sống chết với thủ đô.
Đồng chí Lê Trung Toản cũng nhẹ nhàng phê phán, những ai trong cuộc họp này còn chưa dứt khoát từ bỏ quan điểm đánh đến cùng đồng thời cũng là để góp với các đồng chí cấp ủy, với các cán bộ thêm một lý ỉẽ giải thích với các đảng viên và chiến sĩ trong đơn vị về chủ trương mới của liên khu ủy.
- Vượt vòng vây không phải là chạy trốn, mạnh ai nấy thoát, mà là một trận đánh, một cuộc tấn công thực sự vào âm mưu địch, một chiến công mới của ta cho thanh danh thủ đô thêm rạng rỡ, một nguồn động viên đồng bào cả nước đang bước vào kháng chiến có thêm lòng tin tưởng. Như vậy, chúng ta phải thắng trận này với sự thiệt hại ít nhất, phải thắng lớn. Ngược lại, thử hỏi nếu vẫn tiếp tục kiên trì trụ bám, đánh đến cùng thì với số đạn còn lại quá ít ỏi, chúng ta cũng không thể kéo dài cuộc chiến đấu được bao lâu nữa, đánh đến người cuối cùng sẽ gây được tiếng vang lớn đấy, song có giải quyết được vấn đề gì thiết thực không?
Hội nghị đã nhất trí với chủ trương vượt vòng vây. Nhưng rút đi bằng con đường nào? Xung quanh trận địa trụ bám, địch cắm vị trí dày đặc thành một vành tròn đường bán kính trên dưới 5 cây số. Sát nách liên khu I là những điểm tập trung quân cơ động của địch. Các đường lớn đường nhỏ, các lối có thể đi được ra ngoài thành đều có vị trí địch chốt giữ, phong tỏa, có một con đường từ Nhật Tân, Yên Phụ, dọc bãi ngoài đê sông Hồng đến Cột đồng hồ vào liên khu I, trước đây ta vẫn sử dụng vào ban đêm để tiếp tế gạo, thực phẩm ở ngoại thành vào và đưa nhân dân ra đi tản cư thì từ sau Tết đã hoàn toàn tắc nghẽn.
Những người dự cuộc họp này tuổi đời rất trẻ, từ 20 đến 25, nhưng nét mặt già đanh lại đến gấp đôi tuổi thật của họ vì những ngày qua lãnh đạo và tổ chức một cuộc chiến đấu quyết liệt, căng thẳng và giờ đây lại đang tập trung suy nghĩ để tìm ra một con đường giành thắng lợi mới trong hoàn cảnh hết sức khó khăn.
Vượt vòng vây bằng con đường nào địch không ngờ? Rút đi bí mật. hay vừa đánh vừa rút? đi tập trong cả trung đoàn hay phân tán từng tốp nhỏ? Tất cả phụ thuộc vào con đường được lựa chọn.
Đi lên phía Bắc thì địch đã đóng tới Chèm, đường dài gần chục cây số.
Đi về phía Nam cùng không thể được, địch có quân cơ động mạnh ở Đồn Thủy và kiểm soát chặt chẽ từ Cầu Đất qua Phà Đen, Lương Yên xuống đến Vĩnh Tuy
Phía Tây có thành Hà Nội án ngữ.
Còn phía Đông, phải qua Sông Hồng. Ai dám nghĩ rằng 1200 con người, có thể bơi qua sông rộng trong tiết trời giá lạnh?
Có ý kiến đề nghị theo cống ngầm xuống Vĩnh Tuy. Nhưng làm sao có thể đi chót lọt gọn trong một đêm với số người đông như thế?...
Bàn đi tính lại chưa thấy lối ra, cuộc họp phải tạm nghỉ để hôm sau bàn tiếp.
Dilber MC Theme by HarzeM