Ký ức người lính đặc công

[thongdiepthoigian]

4.2. Tiêu diệt cứ điểm núi Thơm

Đầu năm 1970, tỉnh Phú Yên được Mỹ - Ngụy chọn làm tỉnh thí điểm thực hiện kế hoạch "Bình định cấp tốc" trong chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của đế quốc Mỹ. Riêng chiến trường Tuy Hòa II, lực lượng quân Mỹ, Nam Triều Tiên, quân đội Việt Nam cộng hòa và đội ngũ cán bộ bình định, ngoài lực lượng tại chỗ đã có, chúng còn được bổ sung tăng cường nhiều đơn vị mới. Chúng tăng cường tiểu đoàn Nam Triều Tiên và trận địa pháo đóng ở gò Đá, sát chân núi Chóp Chài. Đóng chốt một đại đội ở núi Mò O, xã Hòa Quang và nhiều đại đội trực tiếp đi càn quét. Quân Mỹ cũng tăng cường một tiểu đoàn của Sư đoàn bộ binh 4, có cả lính Thái Lan đóng quân ở huyện Sông Cầu.


Ngoài các trận địa pháo 105 ly, 155 ly, chúng còn bố trí thêm hai trận địa pháo 175 ly (loại pháo được chúng mệnh danh là "Vua chiến trường") ở Củng Sơn và Xuân Phước, sẵn sàng chi viện cho toàn tỉnh, về lực lượng bảo an, chúng thành lập đến 6 liên đội (228, 259, 253, 211, 226 và 227), ngoài ra có Tiểu đoàn bảo an 20, để cơ động ứng cứu khi có chiến sự nổ ra.


Về phía ta, tỉnh chủ trương mở chiến dịch tấn công bằng hai chân, ba mũi. Mục tiêu của chiến dịch là: Tiêu diệt lực lượng kìm kẹp của địch, hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy giành chính quyền, vận động binh lính địch đào ngũ, giải tán lực lượng dân vệ.

Trước khi Đại đội đặc công 202 của chúng tôi tiêu diệt cứ điểm núi Thơm, địch dùng 2 tiểu đoàn lính Nam Triều Tiên mở cuộc càn quét vào vùng Kim Sơn. Tiểu đoàn bộ binh 96, Tiểu đoàn bộ binh 13 của Tỉnh đội Phú Yên đã nhanh chóng tổ chức phản công địch. Chỉ sau ba ngày ta đã tiêu diệt trên 100 lính Nam Triều Tiên, bắn rơi một máy bay trinh sát L19. Tiếp theo ta liên tiếp sử dụng hai tiểu đoàn này đánh địch ở Hòa Vang, Xuân Hòa, sân bay Khu Chiến diệt gần 300 tên địch.


Tiểu đoàn đặc công 14 tập kích vào quân cảng Vũng Rô, Sở chỉ huy Trung đoàn 28 "Bạch Mã" Nam Triều Tiên, tiêu diệt 70 tên Mỹ và hàng trăm lính Nam Triều Tiên. Phá hỏng bốn khẩu pháo 105 ly, hai xe lội nước M113 cùng nhiều kho đạn.

Đại đội đặc công 202 của tôi lúc này do anh Lương Tấn Thịnh làm Đại đội trưởng, anh Năm là Chính trị viên, về cơ bản đã trinh sát nắm xong tình hình đóng quân, bố phòng của địch đóng tại núi Thơm, quá trình trinh sát có chị Cúc là Xã đội trưởng và một số du kích phối hợp dẫn đường nắm tình hình, di biến động của địch.


Núi Thơm thuộc xã An Chấn, huyện Tuy An, nằm sát đường số 1 và đường sắt, vị trí ở phía Bắc cách thị xã Tuy Hòa khoảng hai chục cây số, phía Đông là biển, phía Tây là đồi núi không cao lắm, là vùng căn cứ của ta.

Về lực lượng địch đóng chốt ở đây, có Đại đội bảo an 152, được bổ sung tăng cường hỏa lực, phòng ngự trong công sự vững chắc, có cả hầm ngầm, với 12 lớp rào dây thép gai đủ các loại bao quanh, xen kẽ là các loại mìn. Về vũ khí, chúng có súng cối 106 ly, cối 81 ly, các loại đại liên, trung liên và ĐKZ.


Phía Tây Nam có trận địa pháo ở gò Đá của Nam Triều Tiên sẵn sàng bắn chi viện, ngoài ra chúng còn được yểm trợ bằng không quân ở sân bay Đông Tác.

Từ căn cứ đóng quân tại hòn Đác, đại đội chúng tôi được quán triệt nhiệm vụ, nghe truyền đạt mệnh lệnh chiến đấu trên sa bàn. Lực lượng đi đánh biên chế ba phân đội, với 31 tay súng, trang bị gọn nhẹ. Mỗi phân đội có hai khẩu B40, súng AK cơ số đạn hai băng, thủ pháo mỗi người 12 quả, súng phóng lựu M79 mang 15 quả đạn, mỗi phân đội có một y tá đi cùng để cấp cứu thương binh. Tỉnh đội cử một trợ lý đặc công là anh Lưu "hói" tăng cường đi cùng đơn vị.


Trong trận này tôi được phân công sử dụng cối cá nhân (súng phóng lựu) M79 lấy được của địch, phân đội tôi do anh Nghiêm làm Phân đội trưởng, có nhiệm vụ đánh từ phía Bắc núi Thơm vào. Dẫn đường cho mũi của tôi là anh Ngọc, người Nam Hà. Anh Ngọc người rất to cao, anh cao tới một mét bẩy, tầm vóc này với thế hệ chúng tôi là đáng kính nể rồi. Anh có nước da hơi đen, đẹp trai, anh đi cùng mũi 2 - mũi chủ yếu, đánh vào giữa cứ điểm từ phía biển lên nhằm cắt đôi đội hình địch. Còn mũi 3 do anh Chinh, người Kim Bôi, Hòa Bình làm mũi trưởng, có nhiệm vụ đánh từ phía Nam lên. Khi tiến công nếu mũi nào bị "tà" tức bị thương vong thì hai mũi còn lại phải đánh sang chi viện để giải quyết các mục tiêu của mũi bạn.


Địa điểm tập kết là suối Hổ. Chúng tôi để lại ba lô, cởi quần áo tiến hành bôi ngụy trang từ mặt đến chân, lấy lại đồng hồ cho khớp giờ với nhau, tất cả đồng hồ Automatic đều có dạ quang để xem được ban đêm.

Đại đội bí mật hành quân đến bìa thổ, từ trong các bụi cây bên sườn đồi, chúng tôi thấy đường số 1 tấp nập xe cộ các loại. Trời gần tối, những chiếc xe Honda chở các cô gái mặc áo dài tăng tốc phóng vun vút về thị xã Tuy Hòa. Ngồi chờ đến gần 9 giờ tối, chúng tôi nhẹ nhàng tiêm nhập qua đường số 1, qua đường tàu tiếp cận chân núi Thơm.


Phân đội bắt đầu dò mìn, ngay từ hàng rào đầu tiên đã thấy nhiều mìn pháo sáng, chúng tôi buộc mỏ vịt của chúng lại, xem xét kỹ phía trước và tiến hành dùng kìm cộng lực cắt rào thép gai, người cắt người giữ, khi đứt 2/3 sợi dây thì dùng tay bẻ, tuyệt đối khi cắt không được gây tiếng động, không được động chạm đến mìn xung quanh. Bình quân nếu thuận lợi chỉ hết 15 đến 20 phút là cắt xong một lớp rào, vừa cắt vừa kết hợp sử dụng các loại móc sắt chữ S, móc hai đầu. Móc sắt rất hiệu quả khi khắc phục hàng rào bùng nhùng. Mìn râu tôm (mìn cóc) chúng tôi sâu kim băng qua lỗ, kiểm tra hết tầm dây thép căng thì cắt dây quấn lại, sợ nhất là là loại mìn căng trùng nổ - tức là vướng vào làm căng dây cũng nổ, cắt đứt dây cũng nổ. Vì vậy ngoài việc cắt rào, việc vô hiệu hóa các quả mìn trong điều kiện trời tối, phía trước là địch cần phải gan dạ, khéo léo, am hiểu các loại mìn, chiến sĩ đặc công đồng thời kiêm luôn nhiệm vụ của chiến sĩ công binh.


Vì là núi đất có cây cỏ lúp xúp nên đường lên khá dốc, mọi giao tiếp chủ yếu ra hiệu bằng tay. Trước giờ G 20 phút, phân đội đã bò đến hàng rào cuối cùng, rò mìn rộng ra hai bên, dàn đội hình, thủ pháo cầm sẵn trong tay sẵn sàng ném vào các ụ súng, giao thông hào của địch. Trong khi chờ đợi giờ nổ súng rất căng thẳng, nước tiểu tự rỉ ra quần nhưng không ai quan tâm, mọi con mắt đang tập trung cao độ về phía địch. Có ánh đèn pin lóe lên, một lính gác soi đèn về phía chúng tôi, chúng không phát hiện được gì, nó bỏ đi, có hai tên ngồi bên khẩu đại liên, vừa nói chuyện vừa hút thuốc, ánh lửa lập lòe soi rõ khuôn mặt, dưới chiếc mũ sắt đội xùm xụp.

[thongdiepthoigian]

Đúng 12 giờ đêm ngày 10 tháng 3 năm 1970, trận tập kích cứ điểm núi Thơm bắt đầu. Hướng chủ công của anh Ngọc bắt đầu nổ súng. Tiếng thủ pháo nổ ầm ầm, nhiều ánh chớp lóe lên. Mũi này có nhiệm vụ phát triển thọc sâu đánh vào khu chỉ huy đại đội địch. Rồi đánh lướt cắt đôi cứ điểm để hai phân đội ở phía Bắc và phía Nam đánh ép lại không cho chúng co cụm chống trả.


Mới tấn công được loạt đầu, do sườn dốc nên chúng tôi không phát triển nhanh được, lại bị trúng một qủa lựu đạn US của địch. Phân đội trưởng Ngọc bị thương ngay ở những phút đầu tấn công, nhưng anh vẫn dũng cảm chỉ huy phân đội đánh chiếm giao thông hào tiền duyên. Anh Lưu, trợ lý đặc công của Tỉnh đội cũng lại bị thương vào tay.


Cùng với mũi anh Ngọc, hai mũi phía Bắc và phía Nam đồng loạt nổ sung. Phân đội tôi mỗi người ném hai quả thủ pháo vào giao thông hào, loạt hai, ném xa về phía sau giao thông hào, địch bị bất ngờ nhưng chúng cũng kịp ném trả xuống chúng tôi một quả lựu đạn, chớp nổ ầm, ánh sáng chói lòa trước mặt tôi. Anh Xứng bị thương vào tay và chân. Anh Ngữ cùng đơn vị với tôi ở miền Bắc và vào cùng đợt với tôi, bị trúng mảnh vào bụng, anh ngã đè lên hàng rào phản xung phong. Tôi cùng phân đội xông lên vướng phải hàng rào phản xung phong, nó cao cách mặt đất hai mươi lăm phân, tôi ngã đập mặt vào hàng rào, chạy tiếp lên lại bị vướng chân ngã nhào xuống, hàng rào đã hạn chế tốc độ tấn công của chúng tôi. Đến giao thông hào, tôi trông thấy sáu, bảy tên nằm chết đè lên nhau, quần áo bị sức ép thủ pháo đánh bay hết, người trắng hếu, khẩu đại liên chưa kịp bắn phát nào bị đổ nghiêng chổng nòng lên trời. Phân đội chia hai hướng đánh dọc theo giao thông hào kịp thời chi viện cho mũi anh Ngọc, lúc này mũi chủ công cũng đã đánh chiếm được công sự và lô cốt đầu cầu, đang đánh thẳng vào trung tâm sở chỉ huy cứ điểm.


Anh Cừ, tổ trưởng ba người, dẫn đầu đánh thọc sâu chia cắt địch. Khi đến hàng rào bùng nhùng giữa căn cứ, anh vừa nhấc hàng rào lên thì lựu đạn địch gài phát nổ, anh đổ ập xuống hy sinh ngay giữa trung tâm chỉ huy của địch. Tôi và anh Dẩm - người Hải Phòng - phát triển theo giao thông hào đánh về phía Nam để bắt liên lạc với mũi anh Thưởng. Dẩm cầm súng AK đi trước, tôi cầm M79 theo sau, thấy địch bỏ chạy nhảy từ giao thông hào xuống hàng rào, tôi cứ nhắm vào những cái đầu đen của chúng mà bắn, đạn nổ địch kêu la oai oái, vướng mìn lại nổ tiếp.


Chợt tôi giẫm lên bụng một tên địch nằm trong giao thông hào, tôi hoảng hồn nhảy lùi lại, tên địch chưa chết còn cựa quậy, tôi gọi: "Dẩm ơi! Thằng này còn sống", Dâm nhanh chóng chĩa mũi AK bắn một loạt, đạn trúng thắt lưng vào băng đạn tiểu liên cực nhanh, một ngọn lửa bùng lên từ thắt lưng tên địch, tôi và Dẩm nhảy bật lên khỏi giao thông hào, hú hồn chỉ dịch đi một tí trúng quả lựu đạn, chắc tôi và Dẩm đã hy sinh tại chỗ. Sau đó, chúng tôi thấy bóng đen phía trước, chúng tôi ngồi thụp xuống nói mật khẩu, mừng quá là quân ta, như vậy đã bắt được liên lạc với mũi phía Nam.


Sau 30 phút chiến đấu, lúc này Đại đội đặc công 202 đã làm chủ trận địa. Chúng tôi nhanh chóng thực hiện đánh bồi thủ pháo và bắn găm vào các hầm, anh Thưởng chiến đấu rất dũng cảm, tôi theo anh tiêu diệt hết hầm này đến hầm khác. Chuẩn bị rút lui thì ba chiếc trực thăng vũ trang từ sân bay Đông Tác lao đến, đèn tín hiệu nhấp nháy dưới bụng, chúng bay thấp, nhìn lên trông rất rõ, chúng xả súng, bắn rocket vào xung quanh căn cứ. Anh em dùng súng AK bắn trả, chúng bay vọt lên cao không dám bay thấp bắn vào cứ điểm nữa vì sợ bắn nhầm vào quân của chúng.


Lúc này xe tăng, xe bọc thép M113 từ thị xã Tuy Hòa theo đường số 1 đánh lên, địch muốn chặn đường rút của quân ta. Chúng vãi đạn các loại vào chân phía Tây và phía Bắc cứ điểm. Pháo sáng các loại ở những căn cứ xung quanh bắn sáng rực cả bầu trời. Tôi tìm Nghệ, xạ thủ B40 của phân đội, anh người Nam Hà, để cùng ra bắn lũ xe tăng. Súng còn hai quả đạn, tôi bảo Nghệ bắn trước. Ngồi ở giao thông hào, anh ngắm vào bụng một chiếc xe tăng bóp cò. Sau tiếng nổ, quả đạn đỏ lừ bay trúng chiếc xe tăng, một cột lửa bùng lên. Lắp tiếp quả đạn cuối cùng, tôi trực tiếp bắn. Ầm!... quả đạn lao đi, lửa bùng lên mũi chiếc M113 nhìn rất rõ. Sau đó, thấy cả đoàn xe rùng rùng quay đầu tháo chạy về thị xã.


Đại đội được lệnh rút khỏi trận địa. Chúng tôi khênh anh Ngữ bị thương ra, còn các liệt sỹ thì không đưa ra được. Hôm sau dân lên lấy được xác các anh đưa đi an táng.

Tôi nhảy qua những xác địch nằm ngổn ngang, trèo qua hàng rào mái nhà, bỗng cả người rơi thỏm xuống một hố sâu giữa hai hàng rào, may quá khẩu M79 không còn đạn để phát nổ, khẩu AR15 chiến lợi phẩm rơi tụt mất. Tôi gắng sức chống súng trèo được lên miệng hố cùng đại đội qua xã An Chấn.


Pháo 105 ly các loại của địch bắn trực tiếp vào đường rút của chúng tôi, có quả nổ ngang thân cây dừa, làm đứt đôi cây, rơi xuống đánh rầm, may mà không ai bị thương. Chúng tôi rút qua đường tàu, đường số 1 vào núi. Lần đầu tiên khênh thương binh, anh Ngữ người lại to con và nặng, nên vai tôi đau lắm, sau một đêm căng thẳng đánh địch, sức khỏe giảm sút nên rất mệt, làm bước đi chuệnh choạng.


Từ đường 1 vào rừng núi cũng gần. Vào đến vùng căn cứ, chúng tôi giao lại thương binh cho dân công khênh. Mọi người nói chuyện râm ran, trận đánh thắng lợi giòn giã, tổn thất ít. Tôi tìm An, nghe nó kể chuyện thật bi hài, cười ra nước mắt. Khi rút quân khỏi trận địa, nó lại bị vướng quần sơ líp vào hàng rào tụt mất quần, tim không thấy nên cứ thế chạy về chui vào bụi cây để núp. May mà trời tối, gặp anh đu kích cởi cho cái quần đùi, nó mặc vào, nó đưa cho anh du kích khẩu tiểu liên cực nhanh AR15 chiến lợi phẩm, anh du kích mừng quá đeo ngay vào người.


Về kết quả trận đánh, đại đội của chúng tôi tiêu diệt gần 100 tên địch, thu 1 đại liên, 1 cối 60 ly, 12 súng tiểu liên AR15, một đài PRC25; ta hy sinh hai người là anh Ngữ và anh Cừ. Anh Ngữ được an táng tại suối Hổ.

Do vướng phải hàng rào phản xung phong, tôi bị dây thép gai cào vào hai chân, vết thương mưng mủ, phải nửa tháng mới chữa khỏi. Khi về đến căn cứ, nghe Đài tiếng nói Việt Nam đưa tin về trận đánh thắng của chúng tôi, mọi người rất phấn khởi.

Sau trận đánh này, đơn vị tôi được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba. Anh Thịnh - Đại đội trưởng - cũng được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, tôi và rất nhiều anh em được nhận Bang khen và danh hiệu Dũng sĩ Quyết thắng.


Cùng đêm đó, Đại đội đặc công 201, tập kích cứ điểm Hòn Bù, xã An Ninh, đánh thiệt hại nặng Đại đội bảo an 151, bắt sống hai tù binh, thu 20 súng các loại. Tiểu đoàn đặc công 14 tập kích quận lỵ Phú Lâm, diệt 78 tên, phá hủy một kho súng, đốt cháy một kho xăng và một kho quân trang.


Sau chiến thắng núi Thơm, đơn vị rút về hậu cứ để củng cố lực lượng.

[thongdiepthoigian]

Từ đêm 31 tháng 3 năm 1970, cùng các đơn vị bạn, đại đội tôi tiếp tục tham gia tiến công thị xã Tuy Hòa. Đại đội 3, Tiểu đoàn bộ binh 96 tập kích diệt gọn một trung đội Mỹ, một tiểu đội Nam Triều Tiên, một đoàn bình định ở Minh Đức, xã Hòa Kiến. Ta thu một đại liên, sáu súng AR15. Trong thị xã, du kích mật dùng mìn nổ chậm đánh 11 mục tiêu, diệt 24 tên (có hai tên Mỹ), hỗ trợ cho đồng bào phá ấp chiến lược ở các xã Hòa Trị Đông, Hòa Thạnh Tây... chia cắt nhiều đoạn quốc lộ 1.


Nhằm đối phó với những đợt tiến công và giành thắng lợi liên tiếp của ta, ngày 24 tháng 4, địch huy động bốn tiểu đoàn lính Nam Triều Tiên mở trận càn lớn lên căn cứ Sơn Hòa. Chúng đã tàn sát 120 đồng bào dân tộc thiểu số ở suối Buôn Ché, miền Tây tỉnh Phú Yên. Hành động tàn bạo, gây ra tội ác tày trời làm cho chiến sỹ và nhân dân ta sôi sục căm thù. Ban chỉ huy Tỉnh đội Phú Yên do đồng chí Ông Văn Bưu - Tỉnh đội trưởng, đồng chí Nguyễn Duy Luân - Chính trị viên Tỉnh đội, sử dụng lực lượng tại hậu cứ để chống càn. Nhân dân và dân quân du kích sử dụng các loại bom, mìn tự chế đánh địch rất có hiệu quả, làm cho bọn lính Nam Triều Tiên rất khiếp sợ. Khi chúng sục sạo vào Xưởng quân khí 200 của Tỉnh đội, đã bị trúng mìn ta gài, làm chết và bị thương 20 tên, chúng phải dừng lại không dám mò vào nữa. Đặc biệt, cụ Nguyễn Bông ở xã An Lĩnh bằng các loại mìn tự tạo, cụ đã bố trí một bãi mìn quanh trại sản xuất của gia đình, địch vướng mìn nổ chết hơn một trung đội, nhiều tên bị thương khênh cả bàn chông lên trực thăng rên la thảm thiết.


Lúc này, Đại đội đặc công 202 của tôi đang đóng quân tại dốc Mít, Tuy Hòa II, gần đó là Trung đội Quyết thắng của thị xã Tuy Hòa. Các mũi càn của địch đang tiến đến gần, chúng nghi binh thỉnh thoảng lại nổ một vài phát súng để gây sự chú ý của ta, còn mũi càn chính, chúng im lìm lặng lẽ theo kiểu thám báo, biệt kích. Khi phát hiện được quân ta, chúng sẽ tập kích, kiểu đánh này cũng gây cho ta một số tổn thất.


Bình thường, lính đặc công ít khi được giao nhiệm vụ đánh càn, để đành lực lượng cho nhiệm vụ đánh sân bay, cứ điểm, cầu cống. Một tình huống đã xảy ra, Tỉnh đội trưởng đang đi công tác bị địch càn, mắc kẹt lại đơn vị. Tỉnh đội trưởng lệnh cho đại đội tôi tổ chức đánh bọn lính Nam Triều Tiên. Hôm ấy đã 3 giờ chiều, địch đang càn đến dốc Mít, toàn đại đội bố trí lực lượng chuẩn bị chống càn, nếu chúng thọc vào đơn vị.


Anh Năm - Chính trị viên đại đội, ở cùng hầm với tôi. Chúng tôi căng mắt quan sát. Bỗng nghe tiếng loạt soạt rất to, anh Năm vung tay hô: "Đánh tụi bay!" Tay cầm lựu đạn nhưng tôi chưa ném, vì tôi chưa nhìn thấy địch. Tiếng loạt soạt lại nổi lên, thì ra là một con kỳ đà to đến cả chục cân đang di chuyển trên lớp lá khô, nên gây ra tiếng động. Thật hú hồn, nếu nổ súng sẽ bị lộ vị trí đóng quân, địch tấn công và bắn pháo vào; trận địa, công sự của đơn vị lại quá sơ sài, chắc chắn không tránh được thương vong!


Phân đội tôi nằm ở sườn đồi quan sát địch bằng ống nhòm, thấy lính Nam Triều Tiên đầu đội mũ mềm, mặc quần áo rằn ri, chúng đi từng tốp có lá ngụy trang trên người, thoắt ẩn, thoắt hiện sau những lùm cây. Trời sắp tối, mặt trời đang lặn dần xuống dãy núi phía Tây. Hoàng hôn bao phủ, rồi mặt trời dần tắt nắng. Đêm đã xuống. Mảnh trăng lưỡi liềm đang nhô lên từ phía biển. Sau một ngày đi càn quét địch có phần mệt mỏi, chúng dọn chỗ ngủ sau các bụi cây, nấp sau khu mả đá, mìn định hướng bố trí ở phía trước, bọn lính Nam Triều Tiên rất hay sử dụng mìn Claymore, nhất là những lúc đi phục kích.


Năm anh em, gồm tôi, Nghệ, An, Đạt và Tóa, được lệnh của chỉ huy đại đội, trang bị hai khẩu B40, một khẩu phóng lựu M79, hai khẩu AK, mỗi người mang theo tám quả thủ pháo, có nhiệm vụ tập kích vào đội hình quân lính Nam Triều Tiên đi càn đang dừng lại dưới chân đồi.


Chúng tôi nhanh chóng tiềm nhập xuống chân đồi. Đến con suối cạn, đá lổn nhổn, chúng tôi ngồi tản ra cảnh giới chờ cho trăng non đầu tháng lặn xuống mới đi đánh được.

Ngồi chờ đến 3 giờ sáng, trăng đã lặn, một màn đêm đặc quánh bao trùm không gian, chúng tôi lặng lẽ rời vị trí ra khỏi lòng con suối cạn, vượt qua một bãi cỏ tranh khá rộng mọc dày cao đến 60cm trên các ruộng bậc thang dân bỏ hoang không canh tác đã lâu. Bò trong đám cỏ tranh rất khó và chậm, nếu không khéo sẽ gây ra tiếng động địch phát hiện ra ngay. Chúng tôi cách địch không quá 200m mà phải tiềm nhập hết gần hai tiếng. Bò đến bờ ruộng bậc thang cuối cùng, còn khoảng chừng hơn chục mét, chúng tôi nghe được tiếng ngáy ngủ rất to của bọn lính sau các bụi cây trước mặt. Đây là khoảng cách lý tưởng để ném thủ pháo. Hai khẩu B40 bố trí ra hai bên, ở giữa là M79, chúng tôi khóa chốt an toàn các khẩu AK không sử dụng mà rút thủ pháo, một tay cầm chắc quả thủ pháo, một ngón tay móc vào nụ xòe sẵn sàng đánh địch. Hai tiếng ùng - oàng của 2 khẩu B40 bắn thẳng vào 2 bụi cây, chúng tôi ném liên tiếp thủ pháo vào các bụi cây trước mặt. Thủ pháo nổ ầm ầm liên tiếp trút bão lửa đánh phủ đầu bọn lính Nam Triều Tiên, khiến chúng choáng váng và hỗn loạn. Sau đợt tập kích chớp nhoáng, chúng tôi ném hết số thủ pháo mang theo rồi nhanh chóng rút lui. Vừa chạy được chục mét thì một loạt đạn lửa của khẩu AR15 địch bắn vút qua đầu, không trúng ai, sau đó là một màn đêm tĩnh lặng như không có gì xảy ra.


Địch sợ bị lộ nơi trú quân sẽ bị ta đánh tiếp nên cũng không dám nổ súng nữa.

Chúng tôi chạy trên các ruộng bậc thang. Mỗi lần chạy xuống ruộng kế tiếp bị hẫng chân, tôi lại ngã úp mặt xuống đất, khẩu AK trước ngực đập vào đau điếng. Mặc kệ, chúng tôi phải mã hồi càng nhanh càng tốt. Lần mò vào được lòng con suối cạn thì lúc này trời còn tối lắm không nhìn thấy đường đi, chúng tôi đành ngồi chờ trời sáng để lên đồi. Lũ kiến bọ cong đen thi nhau cắn vào chân chúng tôi đau buốt nhưng không ai dám hé răng kêu, vì địch ở rẫt gần.


Trời gần sáng, chúng tôi đã về tới đơn vị, ông Bưu - Tỉnh đội trưởng, cùng ban chỉ huy đại đội và anh em suốt đêm không ngủ chờ chúng tôi. Năm anh em lành lặn trở về đầy đủ, các anh ôm chầm lấy chúng tôi tíu tít khen ngợi.

Sáng sớm, trời còn mờ sương, hai chiếc trực thăng có dấu Hồng thập tự hạ cánh xuống bãi tranh. Ở trên cao chiếu ống nhòm, chúng tôi đếm chúng khênh nhau ra, vừa chết vừa bị thương hơn hai mươi tên. Thật hả hê, chúng tôi đã trừng trị thích đáng bọn lính đánh thuê tàn ác. Trả thù cho đồng bào suối Ché bị chúng giết hại.

Thấm đòn, bọn lính Nam Triều Tiên tổ chức rút quân về đồng bằng.

Khoảng 9 giờ sáng, tôi, An, Tóa lại được lệnh xuống đồi bám địch trinh sát xem chúng rút chưa. Chúng tôi thận trọng lợi dụng địa hình địa vật tiến dần đến vị trí địch trú quân đêm qua. Một không khí im lặng bao trùm đến ghê rợn, nếu địch để lại một bộ phận phục kích thì rất nguy hiểm, nhưng địch đã rút hết. Sau các bụi cây ngổn ngang các thùng đồ hộp lính Nam Triều Tiên bỏ lại, có cả các khối pin để chạy máy vô tuyến điện, nó rất quý cho chúng tôi dùng để chạy đèn đi săn thú rừng.


Tiến lại vị trí đánh hôm qua, tôi nhìn thấy vết nổ của hai quả B40 và thủ pháo trúng các bụi cây, máu đen sẫm vương vãi khắp nơi, có mấy hố đất mới đào, chúng lấp vội thò cả quần áo lên. Chúng tôi chẳng dại gì mà kéo lên, dễ bị lựu đạn chúng gài lại, nổ ngay, cái trò bẫy này bọn lính Nam Triều Tiên rất hay áp dụng. Tối qua chúng tôi đã luồn sâu đánh vào giữa đội hình trú đêm của địch.


Kiểm tra xong chắc chắn là địch đã rút hết, chúng tôi cởi quần đựng một số đồ hộp chúng bỏ lại rồi trở về đơn vị báo cáo với ban chỉ huy đại đội. Mọi người thở phào nhẹ nhõm, mấy ngày căng thẳng trong vòng vây của địch đã hết. Cả đại đội đi nhặt đồ hộp, pin đèn được rất nhiều. Tổ chiến đấu của chúng tôi nhịn đói suốt đêm, đến trưa nay mới được ăn. Chúng tôi sử dụng luôn các khui lấy được mở nắp các hộp, lon, nào bánh bích quy, nào sô-cô-la, bơ, ca-cao... ăn xong có cả gói cà phê tan pha vào ca US nhâm nhi cùng điếu thuốc Capstan, loại bốn điếu một hộp hút rất đã. Đúng là một bữa tiệc sang trọng, đối với đời lính chiến rất ít khi có được.


Sau trận này, cũng chẳng ai đề cập đến khen thưởng. Tối hôm ấy, tôi nằm võng ngủ với anh Chinh - Trung đội trưởng, anh động viên tôi cố gắng phấn đấu để sớm trở thành đảng viên.

[thongdiepthoigian]

4.3. Tổn thất bị quân Nam Triều Tiên phục kích

Ngoài công tác chiến đấu thì việc lo cái ăn cho bộ đội cũng rất quan trọng, chúng tôi ở Phú Yên thuộc chiến trường cực Nam Trung Bộ, chữ "cực Nam" đồng nghĩa với khổ cực, cơ cực.

Miền Bắc chỉ chi viện cho Phú Yên súng đạn theo ngả đường Trường Sơn, qua đường 19 và đường mòn trên biển (các đoàn tàu không số) vào cảng Vũng Rô. Nằm ở chân đèo Cả có núi mẹ bồng con. Có lần, tàu số 143 tiếp tế súng đạn vào khu vực Vũng Rô bị lộ, địch dùng máy bay oanh tạc, anh em phải cho nổ phá hủy tàu. Đến nay, xác tàu vẫn còn. Nơi đây đã được dựng bia thành di tích lịch sử. Anh em thủy thủ nếu không hy sinh trên các con tàu bị đánh đắm, thì lên bờ đi bộ theo đường mòn Trường Sơn trở lại miền Bắc tiếp tục nhiệm vụ trên những con tàu không số khác.


Ở hậu cứ đơn vị nào cũng tổ chức tăng gia một nương sắn để tự túc một phần lương thực, còn gạo thì phải theo cán bộ Kinh tài xuống các làng ở đồng bằng để huy động dân đóng góp hoặc đi mua lương thực, thuốc men, nhu yếu phẩm. Nhiều lần chúng tôi xuống Hòa Trị, Phước Hậu, Hòa Quang các má cho chúng tôi những ghim thuốc lá đã phơi khô. Khi về, nằm võng cuốn kiểu sâu kèn để hút, nghe tin tức Đài phát thanh giải phóng và cả đài địch. Tôi còn nhớ bà Quán ở Hòa Quang nhờ tôi lấy dây mây trên núi để đan lát rổ rá, cứ mỗi cuộn bà cho tôi một thùng dầu ăn có in hình bàn tay Việt - Mỹ bắt tay nhau, hoặc đường, sữa ông thọ. Cũng có lần không có gạo, phải lấy thóc đem về đơn vị cùng nhau giã trong cối gỗ (chúng tôi tự khoét cây rừng thành cối), giã mãi mới xong một cối gạo.


Mỗi lần đi lấy gạo là phải trang bị vũ khí như đi chiến đấu, cũng mang B40, B41, AK, lựu đạn, phóng lựu M79, phải tổ chức trinh sát đi trước bám địch. Trước khi vào ấp, anh em nằm ngoài ruộng lúa quan sát, nghe ngóng. Nếu trong ấp các nhà đều sáng đèn, đài mở oang oang thì hôm đó địch không có phục kích, chúng tôi có thể vào ấp được. Do đi lại nhiều nên đồng bào cũng biết tên nhiều anh em chúng tôi, chỉ có tên đơn vị là phải giữ bí mật. Các đơn vị đi lấy gạo thường xuyên bị phục kích, nhiều đồng chí hy sinh không khác gì chiến đấu. Một sự kiện gây chấn động lúc bấy giờ, đó là một đoàn hỗn hợp các đơn vị đi lấy gạo bị lính Nam Triều Tiên phục kích tại mương nước Tuy Hòa II, khu vực xã Hòa Quang, tổn thất rất lớn. Số anh em bị hy sinh lên đến 28 người, nhiều nhất trên chiến trường Phú Yên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cho một lần đi lấy lương thực. Riêng đơn vị tôi, hy sinh ba đồng chí, gồm có anh Diễm y tá, anh Lạp quân khí, anh Dật quản lý người Đông Anh. Sau giải phóng, chúng tôi có dịp đến nhà dự giỗ anh, vợ chồng anh có một con gái. Sau khi được tin anh mất, chị đi lấy chồng và đã sinh thêm một con trai. Các cháu đã lớn và trưởng thành đều lấy vợ, lấy chồng. Trước bàn thờ anh, tôi trân trọng đặt bộ quân hàm của binh chủng đặc công cúng anh, nước mắt nhòa lệ, hòa quyện trong làn hương khói vấn vương nỗi buồn, nhớ nhung về những năm tháng đã qua. Tôi và anh đã từng công tác chiến đấu bên nhau ở Đại đội 202.


Nói về trận phục kích của lính Nam Triều Tiên, tôi đã được anh An, người sống sót của đơn vị tôi kể lại. Như thường lệ, buổi chiều đoàn lấy gạo tập kết ở bìa thổ (tiếng địa phương chỉ vùng tiếp giáp giữa rừng núi và đồng bằng). Tổ chức quan sát địch qua ống nhòm, anh em phát hiện một tiểu đội lính Nam Triều Tiên, lưng đeo ba lô, phủ vải dù, đi vào một khu gò đất có cây, chúng phục kích ở đó; trời gần tối, lại thấy chúng tất cả lưng đeo ba lô về căn cứ. Yên trí địch đã rút về, cả đoàn lấy gạo đi xuống khu Long Tường xóm Lầm để lấy gạo. Gần sáng, lưng ai nấy cõng đây gạo, mỗi người gùi khoảng 25kg. Súng AK đeo trước ngực, theo đường mương trở về núi. Khoảng cách về núi không còn xa, trời lại sắp sáng, mọi người vừa đi vừa nỏi chuyện. Bỗng chớp lóe liên tục, kèm theo là những tiếng nổ ầm vang của mìn định hướng Claymore, hất ngã mọi người xuông ruộng. Những người bị thương rên la. Tiếp theo là hàng loạt lựu đạn chúng ném tới tấp với những tiếng nổ trầm đục vang lên, sát thương tiếp những anh em còn sống sót và bị thương. Ta bị bất ngờ hoàn toàn, anh An do đi trước nên chạy thoát được.


Sau này được biết, chúng ma mãnh để cho một số ít quân ta đi qua rồi chúng mới đánh, thiệt hại thật nặng nề, chưa từng có ở Phú Yên.

Khi kể lại, anh An vẫn chưa hết bàng hoàng. Phải công nhận là quân Nam Triều Tiên rất ranh ma, chúng đã đánh lừa được quân ta, trên lưng chúng mỗi đứa cõng một đứa phủ vải dù ta cứ tưởng là chúng cõng ba lô, khi về chúng để lại một tiểu đội để tổ chức phục kích quân ta. Nhìn và đếm vẫn đủ một tiểu đội rút quân về căn cứ, cũng vẫn cõng ba lô như cũ.


Mấy hôm sau, Tiểu đoàn bộ binh 96 tổ chức đánh phản phục kích, trả hận, diệt một trung đội lính Nam Triều Tiên với 30 tên. Đây là bài học nhớ đời không bao giờ quên đối với bọn lính Nam Triều Tiên và với chúng tôi.

Trong tháng 5 năm 1970, Đại đội đặc công 202 của chúng tôi cùng Đại đội đặc công 201 liên tiếp tập kích địch ở vùng ven thi xã, như Ninh Tịnh, Xóm Đạo, đánh kho xăng của sân bay Khu Chiến lửa bốc cao soi sáng cả một vùng, diệt gần một trung đội lính Nam Triều Tiên, có cả lính Mỹ và lính Thái Lan. Hôm đánh địch ở Ninh Tịnh, sau khi đi đánh quấy rối, anh em xin đồng bào cho một con lợn về thịt ăn. Vừa khênh ra đến bãi biển, địch lần theo dấu giày soi đèn pin đuổi theo, tôi bảo anh em cứ đi, tôi lấy khẩu M79 ngồi xuống áp dụng kiểu bắn ứng dụng bắn liên tiếp 3 quả đạn về phía địch, ba chớp nổ tương đối chụm, chụp xuống bọn địch đi đầu, chúng tắt đèn pin tháo chạy. Hôm sau, chúng tôi mổ lợn liên hoan. Buổi chiều, nhận được điện của Ban Chỉ huy Tỉnh đội phê bình chúng tôi về chính sách dân vận, không biết ai báo cáo mà cấp trên biết nhanh thế.

[thongdiepthoigian]

4.4. Cờ giải phóng tung bay trên cứ điểm Xuân Phước

Trước khi đánh cứ điểm Xuân Phước, phân đội tôi xuống dốc Mít để lấy gạo giấu ven chân dốc. Gạo được đựng trong các ống pháo đựng đạn 105 ly của địch. Nắp ống pháo có gioăng cao su vặn chặt, gạo và các loại đạn cho vào đây rồi chôn xuống đất rất an toàn, nước không thấm vào được.


Buổi sáng hôm ấy, chúng tôi dậy rất sớm, đi qua rừng Mít của gò Dư (Dư là tên của chủ đất có vườn mít), theo đường số 6 qua hòn Núp. Đường trống, ít cây nên đi sớm để tránh máy bay trinh sát. Đến gần suối Tre, tôi bị đau bụng phải dừng lại vào bụi cây đi vệ sinh, lúc xong, chạy ra thì anh em đã đi xa. Thế là tôi cứ theo đường 6 mà bươn theo đơn vị, tôi đã đi lạc đường, lạc sang trảng Bằng. Cứ theo đường mòn, tôi đi giữa trảng tranh (bãi cỏ tranh), trời nắng như đổ lửa, gần trưa lại đói, không có gì ăn, nhưng rồi tôi cũng tìm được đến dốc Mít, nơi đây đơn vị tôi đã từng ở trước khi xuất kích đánh càn quân lính Nam Triều Tiên. Tôi cũng biết vị trí giấu gạo, tôi moi ống pháo đựng gạo đổ vào gùi được gần 20kg. Trong khi moi ống pháo giấu gạo, suýt nữa tôi giẫm vào quả AT gài ngay cạnh, thật hú hồn, mồ hôi tôi toát ra.


Lấy xong gạo chuẩn bị khoác gùi lên vai để trở về, thì cảm giác say nắng ập đến. Tôi xây xẩm mặt mày không thể đi được nữa, người nôn nao muốn nôn. Tôi nằm vật xuống đất và nghĩ, kiểu này chắc không về đơn vị được.

Nằm nghỉ một lúc, tôi thấy cơn say nắng có vẻ nhẹ dần, tôi gượng dậy và xốc gùi gạo đứng lên đi. Vừa đi vừa nghỉ, leo lên hết con dốc, nghe tiếng nam nữ nói chuyện, tôi mừng quá và nhận ra đây là nơi đóng quân của Trung đội Quyết thắng Tuy Hòa II. Biết tôi bị say nắng lại lạc đơn vị, anh em mắc võng cho tôi nằm nghỉ và nấu cháo loãng cho tôi ăn. Tôi phải lưu lại ở đây ba ngày, thấy sức khỏe hồi phục, tôi xin được về đơn vị. Tôi dậy rất sớm và lên đường ngay. Leo lên dốc Mít, tới ngang dốc thì nghỉ lại, cởi bi đông hứng nước ở khe suối nhỏ chảy ra. Tôi lấy đầy bi đông nước rồi nhanh chóng lên đường, gùi gạo sau lưng, khẩu AK vác trên vai.


Đang đi giữa một trảng tranh gió thổi ù ù thì nghe tiếng máy bay, ngước mắt nhìn lên, tôi thấy chiếc máy bay trinh sát đã ở trên đỉnh đầu. "Thôi chết rồi, chắc chắn nó phát hiện ra mình!" Ý nghĩ ấy lóe lên trong đầu, tôi vội tạt vào bụi cỏ tranh, tháo gùi gạo sau lưng và nằm ngửa ra, hai tay vơ vội mấy búi cỏ tranh phủ lên người. Hình như bọn lính đi trên chiếc máy bay trinh sát cũng phát hiện ra tôi, nó quay vòng trở lại, rồi lượn vòng tròn trên bầu trời trảng tranh nhòm ngó. Tim tôi đập thình thịch. Tôi nghĩ nhanh, cần phải thoát ra khỏi vòng lượn của nó, nếu để nó phát hiện ra nó sẽ gọi máy bay ném bom đến tấn công ngay.


Lợi dụng khi máy bay đến đỉnh đầu là tôi vùng lên chạy sau theo đuôi nó, khoảng năm đến sáu mét tôi lại nằm ngửa mặt, hai tay vơ vội cỏ tranh che kín người. Cuộc rượt đuổi theo kiểu chơi ú tim đó cứ lặp đi lặp lại nhiều lần. Bỗng tôi thấy chiếc máy bay trinh sát ạch ạch hạ độ cao. Tôi nghiêng cái đầu nhìn lên và thấy rõ thằng phi công đội mũ đỏ thò đầu nhòm xuống, không thấy gì nó lại bốc lên cao mở rộng vòng lượn, tiếp tục quan sát. Dần dần tôi đã thoát được ra khỏi vòng lượn của chiếc L19. Tôi lao vào một bờ đá có dãy cây lúp xúp và nghĩ thế là thoát rồi! Tôi nằm vật ra thở hổn hển, mệt muốn đứt hơi. Cơn mệt giảm dần, tôi rút một điếu thuốc ra hút cho thư giãn và để lấy lại tinh thần.


Trên bầu trời xuất hiện hai chiếc F105, chiếc L19 chúi đầu phóng một quả rocket vào dưới suối nơi có rừng cây, một đụn khói đen bốc lên, điểm máy bay L19 bắn chỉ điểm cho F105 ném bom khá xa nơi tôi đang ngồi nghỉ, thế là hai chiếc máy bay "thần sấm" thi nhau lao xuống đánh bom, hết số bom chúng mang theo, chúng vòng lại trút xối xả pháo 20 ly vào khu vực vừa thả bom, có lẽ chúng nghĩ là đánh trúng một đơn vị Việt Cộng, chứ không biết có mỗi một người lính là tôi đang ngồi xem chúng đánh bom vào chỗ không người.


Hai chiếc phản lực F105 sau khi đã trút xuống khoảng rừng hết số bom và đạn mang theo, bay về căn cứ, nhưng chiếc L19 vẫn quần thảo dai như đỉa đói trên bầu trời.

Gần hai giờ chiều tôi mới về đến đơn vị, thấy vắng tanh, chỉ có anh Lực, anh Việt là anh nuôi của đơn vị. Hai anh cho biết đơn vị vừa hành quân đi chiến đấu. Khi tôi bị lạc mấy ngày không thấy trở về, mọi người đoán già đoán non là tôi có thể đã đi theo địch (chiêu hồi) nên rất hoang mang, sợ tôi khai báo với địch thì nguy to.


Hôm sau, tôi cùng hai anh nuôi đi tìm đơn vị, đến khu rừng bốn chống thì gặp, cả đại đội đón tôi mừng lắm. Tôi kể chuyện bị lạc, bị say nắng, bị ốm. Thằng An bảo tôi, mọi người nghi mày đi theo địch, nhưng riêng tao không tin, người như mày không bao giờ theo địch. Chuyện xảy ra trước mấy hôm tôi được kết nạp vào Đảng. Sau này tôi nghiệm ra, cứ mỗi lần xảy ra chuyện không hay thì sau đó tôi lại đạt được một kết quả nào đó, cuộc đời tôi sinh tháng 9 năm 1949 thì các sự kiện xảy ra trong đời tôi luôn gắn với con số 9, ví như năm 1969 tôi vào Nam, 1999 tôi được bầu là Chiến sỹ Thi đua liên tục 9 năm, tôi làm Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm (nay là quận Từ Liêm) 10 năm thì 9 năm huyện là lá cờ đầu của thành phố... Sau này về Bắc tôi được mẹ kể, thường xuyên bà đi lễ ở đền, ở chùa, cầu cho tôi được sống trở về. Một lần sóc thẻ ở đền thôn Thượng Cát, bà đem quẻ thẻ đến nhờ ông Viên (một người giỏi chữ Nho và hiểu biết dịch quẻ), xem xong ông bảo mẹ tôi, nó sẽ sống trở về, khi về nó sẽ như con chim hồng bay bổng. Quẻ thẻ là niềm hy vọng to lớn, an ủi mẹ tôi trong những tháng năm thấp thỏm đợi chờ con trai chiến đấu trở về. Tôi có hai chị gái, mình tôi là con trai, nếu tôi không trở về thì chắc mẹ tôi sẽ buồn lắm.


Từ năm 1969 đến 1972, Tổng thống Mỹ Nixon bắt đầu thực hiện chủ trương "Việt Nam hóa chiến tranh" thay màu da xác chết, thực hiện âm mưu dùng người Việt đánh người Việt dưới sự yểm trợ bằng vũ khí Mỹ, Mỹ đứng đằng sau chỉ huy, quân Mỹ ở phía sau đẩy quân Ngụy ra phía trước chịu đòn thay, làm bia đỡ đạn cho chúng.


Địch tăng cường mở chiến dịch "Bình định cấp tốc", quân Ngụy tăng cường bắt lính, thành lập thêm 46 tiểu đoàn. Trên chiến trường Phú Yên, địch sử dụng Trung đoàn 47 Quân lực Việt Nam Cộng hòa liên tục mở các trận càn quét ra vùng giải phóng, dưới sự yểm trợ tối đa của hỏa lực Mỹ và quân chư hầu.


Đích thân Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu từ Sài Gòn bay ra thị xã Tuy Hòa lên dây cót, củng cố tinh thần cho binh lính, chọn tỉnh Phú Yên làm thí điểm "Bình định cấp tốc".

[thongdiepthoigian]

Về phía ta, 6 tháng cuối năm 1970, lãnh đạo tỉnh Phú Yên chủ trương mở ba đợt hoạt động nhắm vào các căn cứ, quận lỵ, chi khu địch. Đại đội đặc công 202 được lệnh tập kích Trung tâm huấn luyện biệt kích Đồng Tre, thuộc xã Xuân Phước, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên. Đại đội đặc công 25 tập kích cứ điểm tiền đồn 1 là cao điểm ở phía Đông căn cứ Đồng Tre, Tiểu đoàn bộ binh 13 đánh địch ở quận lỵ La Hai hỗ trợ cho đồng bào nổi dậy diệt ác phá kìm. Ngoài ra, còn có trung đội phòng không 12 ly 7, trung đội cối 82 ly, Đội nữ pháo binh của Đại đội 167, có cả cối 120 ly trợ chiến, tham gia đợt hoạt động này. Đây là trận đánh hiệp đồng binh chủng lần đầu tiên tấn công cụm cứ điểm địch của Tỉnh đội Phú Yên. Vì vậy việc chấp hành nghiêm kỷ luật chiến đấu, giờ G phải là tuyệt đối. Đại đội đặc công 202 được ưu tiên nổ súng đầu tiên mở màn cho chiến dịch, chỉ cần một sơ xuất nhỏ, các đơn vị bạn vì lý do nào đó mà bị lộ, nổ súng trước thì hậu quả không thể lường trước được.


Trung tâm huấn luyện biệt kích Đồng Tre tỉnh Phú Yên là nơi huấn luyện biệt kích. Chúng khét tiếng gian ác, do các cố vấn Mỹ chỉ huy, huấn luyện trực tiếp. Là căn cứ được bố trí theo kiểu phòng ngự có chiều sâu, ba tầng rào dây thép gai đủ các loại, từ trung tâm ra ngoài là 24 lớp, xen lẫn với hàng rào, địch bố trí chôn gài đủ các loại mìn dày đặc, tuyến ngoài cùng có giao thông hào bao quanh, các ụ súng đại liên, các lô cốt bê tông nửa nổi nửa chìm. Trên nóc lô cốt chúng bố trí đèn pha lia quét ra ngoài sáng suốt đêm. Qua lớp ngoài là đến lớp tường xây bao bọc xung quanh cao hai mét, từ dưới lên trên, bố trí ba lớp rào bùng nhùng. Qua bức tường vào bên trong căn cứ mỗi khu, chúng lại bố trí các rào bùng nhùng để làm chậm tốc độ tiến công của ta. Trong trung tâm có hai lô cốt xây bằng đá xanh từ thời Pháp cao tới 10 mét, có nhiều lỗ châu mai chĩa ra các hướng, có trận địa cối 106 ly, 81 ly, ĐKZ, hai khẩu pháo "vua chiến trường" 175 ly, nhiều hầm ngầm, Ban chỉ huy Liên đội 254. Tổng quân số ở đây ước chừng 300 tên. Đây là căn cứ rất vững chắc được củng cố nhiều lần, địch cho là bất khả xâm phạm, Quân giải phóng có cánh cũng không bay vào được.


Sau khi nhận lệnh của Tỉnh đội Phú Yên, đơn vị tôi tổ chức đi trinh sát ngay mục tiêu tấn công. Để bảo đảm chắc chắn thắng lợi, lực lượng đi trinh sát bao gồm cán bộ từ tổ ba người, trung đội, đại đội, yêu cầu phải điều nghiên rất thận trọng, tỉ mỉ, xác định được mũi chủ công, mũi thứ yếu 1, thứ yếu 2. Sau đó chúng tôi về đắp sa bàn, tổ chức tranh luận. Đặc biệt, phải làm tốt công tác chính trị tư tưởng, xác định tư tưởng cho bộ đội không sợ địch, xây dựng quyết tâm rất cao, sẵn sàng hy sinh cho thắng lợi, nếu hy sinh thì đầu phải hướng về phía trước.


Trước trận đánh, cán bộ chiến sĩ khẩn trương ôn luyện kỹ, chiến thuật cho phù hợp với tình hình bố phòng của cứ điểm địch, lúc này nơi trú quân của đơn vị tôi là khu rừng bốn chống.

Hôm hạ đạt mệnh lệnh chiến đấu, các đồng chí trong Ban Chỉ huy Tỉnh đội Phú Yên đều có mặt để chỉ đạo, động viên tinh thần bộ đội. Lực lượng sử dụng cho trận đánh này của đại đội tôi là 47 đồng chí. Vũ khí trang bị gọn nhẹ, hỏa lực có một khẩu B41 của Tiểu đoàn 13 điều sang do chiến sĩ Giới đảm nhiệm, mỗi phân đội có hai khẩu B40, mỗi khẩu năm quả đạn, súng phóng lựu M79, súng AK cơ số đạn hai băng, lựu đạn chống tăng RKD, mỗi người mang 15 quả thủ pháo và lựu đạn. Mũi chủ công đem theo một lá cờ giải phóng, rộng một mét dài hai mét và các mũi đem theo bẩy cờ con, có dây buộc sẵn. Trên đường hành quân chiến đấu, chúng tôi nghe thấy tiếng cuốc xẻng đào đất. Tôi hỏi, anh em vận tải nói cấp trên ra lệnh đào sẵn 8 cái huyệt để chôn liệt sỹ, đây là dự kiến vì cứ điểm biệt kích này rất rắn và kiên cố, khó mà tránh được hy sinh.


Trận tập kích diễn ra đêm 28 tháng 8 năm 1970, chỉ huy trận đánh của đại đội tôi là đồng chí Lương Tấn Thịnh - Đại đội trưởng. Tôi là chiến sĩ Phân đội 1 - mũi chủ công - có nhiệm vụ đột nhập vào giữa pháo đài cao và lô cốt nửa nổi nửa chìm có tên điều khiển đèn pha quét đi quét lại liên tục chĩa ra hàng rào để phát hiện quân ta.


Thỉnh thoảng bọn lính trong căn cứ lại xả súng bắn hú họa vào hàng rào dây thép gai để chống đặc công đột nhập. Trên đầu, chỗ phân đội trưởng đang cắt rào thép gai tôi nghe có tiếng xì xào, đã 15 phút mà đội hình chưa nhích lên được tí nào. Tôi hỏi thì được biết kìm cộng lực cũ qua các trận đánh đã mất, nay dùng kìm mới ở ngoài Bắc chúng tôi đem vào cắt chưa quen. Tôi bò lên xin được đảm nhiệm cắt hàng rào mở đường vì chiếc kìm này tôi được thực tập cắt rào ngoài Bắc rất thành thạo. Công việc tiến triển rất tốt, vừa rà mìn, vô hiệu hóa chúng, vừa cắt rào, dùng móc sắt chữ S để cố định hàng rào. Khi tiếp cận đến hai lớp rào trước giao thông hào, còn khá nhiều thời gian, phân đội tạm dừng lại. Đồng hồ dạ quang chỉ 24 giờ kém 10 phút. Chúng tôi tiếp tục cắt rào. Chờ hai tên gác soi đèn pin đi qua, cả phân đội đợi ánh đèn pha quét đi chỗ khác nhanh chóng chui qua hàng rào cuối cùng, tụt nhanh xuống giao thông hào, nó sâu tới cổ chúng tôi.


Địch chưa phát hiện được. Theo kế hoạch, tổ anh An rẽ sang phải đánh lô cốt vòng ngoài bằng thủ pháo vào lỗ châu mai, một tổ khác vòng sang trái giải quyết các ổ đại liên. Đại đội trưởng Thịnh ra hiệu, tôi bò thẳng đến bức tường cao hai mét, vạch rào bùng nhùng để người nọ đứng lên vai người kia rồi vịn lên nóc tường kéo người sau lên tiếp, chúng tôi nhảy vào trong sân lát gạch nhanh chóng núp vào góc một tòa nhà.


Ngôi nhà hai tầng nơi ở của Ban Chỉ huy Liên đội 254 và bọn cố vấn Mỹ sừng sững giữa sân, kế bên là khu nhà lính, nhà kho san sát. Trước nhà ban chỉ huy thấy trận địa pháo nòng ngóc lên hướng về phía núi, các khẩu cối đều để dưới hầm bê tông xây vòng tròn bao quanh.


Lợi dụng vệt tối của ánh đèn từ sở chỉ huy phát ra, chiến sỹ B40 Quán A Sam tiến tới cột cờ trung tâm, kề khẩu B40 hướng quả đạn vào nhà sở chỉ huy địch. Tôi khóa an toàn khẩu AK, tiến sát cửa sổ của dãy nhà lính. Bọn địch ở đây đã đi ngủ. Đồng hồ lúc này là 0 giờ 5 phút. Đã quá giờ G quy định nổ súng năm phút. Toàn căn cứ địch vẫn chìm trong bóng tối im lặng. Mũi chủ công của chúng tôi đã vào hết bên trong cứ điểm địch, vẫn giữ được bí mật. Anh Nghiêm - Phân đội trưởng - quyết định chưa nổ súng, để có thêm thời gian cho hai mũi bạn tiếp cận, áp sát các mục tiêu. Kim đồng hồ nhích sang 0 giờ 10 phút. Không gian vẫn yên lặng. Tiếng ca vọng cổ từ chiếc đài casset ở khu nhà lính phát ra điệu nhạc vàng nghe não ruột.


Lệnh nổ súng của Phân đội trưởng phát ra qua động tác bàn tay anh đập nhẹ lên vai chiến sĩ Sam mang súng B40. Lập tức một tiếng đùng đoàng vang lên. Kèm theo một vệt lửa sáng lòa xé toang màn đêm. Quả đạn B40 bay lên tầng hai bùng nổ, tạo một quầng sáng chói gắt. Một quả B41 nữa cùng lúc bắn vào tầng một của chiến sỹ Giới. Quả đạn đỏ lừ đi sạt qua lô cốt đá xanh bay sang làng đồng bào dân tộc thiểu số cách đó gần một cây số, làm bốc cháy một ngôi nhà tranh, lửa lan nhanh cháy sáng rực một góc trời. Địch trong lô cốt bắt đầu bắn ra mãnh liệt. Bình tĩnh, Giới bắn tiếp quả thứ hai trúng lô cốt, đạn khoét một lỗ to như cái thúng. Trong lô cốt, địch im bặt. Từ trên tầng thượng, địch chiếu đèn pin chạy ào xuống, đến tầng một bị thủ pháo của ta nổ ép chết.


Lúc này, toàn bộ căn cứ địch rung lên bần bật, những ánh chớp nổ của thủ pháo ầm vang, xen lẫn tiếng B40, B41 đùng đoàng nghe thật hùng tráng.

Từ trung tâm chỉ huy địch, những ánh chớp nổ, những vệt lửa dắt dây tiến dần ra ngoài. Ở vòng ngoài, địch bị đánh dập đầu, trở tay không kịp. Chiến thuật đánh nở hoa trong lòng địch đang được Đại đội đặc công 202 chúng tôi thực hiện rất xuất sắc. Căn cứ địch hoàn toàn bị tê liệt, nhiều khẩu đại liên còn phủ bạt che chưa kịp tháo ra đã bị phá hủy. Nhiều lính địch còn mặc nguyên quần đùi áo may ô trắng, chạy túa ra sân. Phân đội phó Ngọc cầm quả lựu đạn RKD đập trúng đầu một tên lính, hắn lập tức giơ tay xin hàng. Một kho đạn tiểu liên trúng thủ pháo của ta, bén lửa bốc cháy sáng rực ở góc Tây Bắc cứ điểm, hoa lửa liên tiếp bắn tung lên trời kèm theo là tiếng nổ nối đuôi nhau rền vang. Tất cả các mũi bên trong và vòng ngoài đã bắt liên lạc được với nhau. Lúc nổ súng tôi ném liên tiếp thủ pháo vào các ô cửa sổ nhà lính, ở trong một dãy nhà vẫn có tiếng điện đài PRC25 léo nhéo tiếng gọi từ chỉ huy địch ở thị xã Tuy Hòa đến. Tôi nhét một quả thủ pháo qua cửa sổ, tiếng điện đài im bặt, nhiều tiếng rên phát ra từ bên trong.


Ở cột cờ trung tâm căn cứ, mũi trưởng Nghiêm hạ lá cờ ba que của địch xuống, treo lá cờ giải phóng nửa đỏ nửa xanh lên đỉnh cột, cờ giải phóng tung bay phân phật, trông thật uy nghi hùng tráng, báo hiệu quân ta đã làm chủ trận địa.

Niềm vui được nhân lên khi tôi - Nguyễn Cao Chí, anh Cư, anh Sam cùng ở Phân đội 1 được Chính trị viên tuyên bố kết nạp Đảng tại trận đánh. Còn vinh dự nào hơn, tôi xúc động trào nước măt, đây là lớp Đảng viên Hồ Chí Minh đầu tiên của đơn vị.

Lệnh rút quân!

[thongdiepthoigian]

Tôi trèo qua ba lớp rào bùng nhùng ra ngoài gọi An vào để rút, nghe tiếng đáp của anh, thấy anh đang ngồi trên nóc lô cốt tiền duyên. Tại đây, An cũng cắm một lá cờ nhỏ, sáu lô cốt quanh căn cứ cũng đều được cắm cờ giải phóng.

Chúng tôi thu chiến lợi phẩm, dùng thủ pháo bỏ vào nòng súng cối, pháo để phá hủy chúng khi chúng tôi không thể mang ra được. Ở một trận địa cối 106 ly, anh Sam đang truy hỏi vợ tên đại úy liên đội trưởng để tìm hầm ngầm, nhìn thấy ngách hầm cối tối om, tôi ném một quả thủ pháo vào, trúng ngay kho đạn cối 106 ly, một ngọn lửa to phụt ra ngày càng mạnh, nguy cơ phát nổ đến nơi, tất cả chúng tôi bỏ chạy thật nhanh về phía cổng chính của căn cứ. Chạy được một đoạn thì một tiếng nổ long trời, kho đạn phát nổ, lửa bốc cao hàng trăm mét, mảnh sắt, gạch đá văng tứ tung, tôi thấy lưng nóng rát bỏng, người muốn nhũn ra, rồi ngã sõng soài xuống đất, mặt mũi xây xẩm, đầu gối va vào sân gạch rớm máu. Vừa chạy qua sân bay dã chiến, bốn chiếc trực thăng vũ trang từ thị xã lên, chúng phóng rocket, bắn đại liên hòng chặn lối rút quân của ta, các trận địa 12 ly 7 của ta đồng loạt bắn, đuổi chúng bốc lên cao. Chạy đến ruộng lúa nước, chúng tôi vốc nước uống ừng ực, uống cả những con nòng nọc chui tuột xuống dạ dày, khát quá.


Khi chúng tôi đánh căn cứ biệt kích ở Xuân Phước thì Đại đội đặc công 25 cũng tiêu diệt cứ điểm tiền đồn 1 diệt một đại đội địch, trung đội cối 82 ly do nữ đồng chí Tạo làm Trung đội trưởng pháo kích tiền đồn 2, chi viện cho các đơn vị đánh địch. Sau trận đánh, ta dùng cối 120 ly bắn cầm canh vào Xuân Phước để quân ta có thời gian rút lui an toàn.


Tiểu đoàn bộ binh 13 nổ súng tấn công quận lỵ La Hai cũng diệt được nhiều tên địch, hỗ trợ cho đồng bào nổi dậy. Điều đặc biệt là trong khi đơn vị đang hành quân về nơi tập kết thì nhận được điện của Bộ Tư lệnh Quân khu 5 khen ngợi và thông báo đề nghị Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất cho đơn vị tôi.


Tôi anh Cư, anh Sam do có thành tích chiến đấu tốt trong trận đánh này cũng đều được đề nghị tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, nhiều cán bộ, chiến sĩ được tặng thưởng Huân chương các hạng, Bằng khen.

Kết quả trận đánh, sau 30 phút chiến đấu ta tiêu diệt hoàn toàn Trung tâm huấn luyện biệt kích Đồng Tre, xã Xuân Phước, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên. 47 cán bộ chiến sĩ của đại đội tôi trở về an toàn, chỉ có anh Chinh bị hòn vôi tường bắn vào khớp gối phải điều trị, sau điều trị anh được ra miền Bắc. Ta tiêu diệt gọn Ban chỉ huy Liên đội 254, 10 cố vấn Mỹ, một trung đội cối, hai trung đội pháo 105 ly, 175 ly, một trung đội thông tin, phá hủy hai kho đạn, diệt 250 tên địch; thu một cối 60 ly, một trung liên, hai đại liên, hai đài PRC25, 15 súng AR15, bắt sống hai tù binh, phá hủy nhiều vũ khí quân trang quân dụng khác.


Tỉnh cho gọi đoàn văn công đang đi lấy gạo quay về căn cứ để tổ chức biểu diễn liên hoan mừng chiến thắng.

Hai ngày sau, ở khu rừng căn cứ bốn chống, Ban chỉ huy Tỉnh đội Phú Yên tổ chức học tập chiến lệ trận đánh, để rút kinh nghiệm. Đồng chí Lê Bác - Chính trị viên Tỉnh đội Phú Yên đã kết luận "47 chiến sĩ Đại đội đặc công 202 là 47 chiến sĩ gang thép"!

Đối với tôi, nó là một trận đánh mang tính kinh điển của bộ đội đặc công, trận đánh diễn ra như chúng tội đánh diễn tập ở ngoài Bắc, sau này Quân khu 5 cũng lấy đây là chiến lệ để các đơn vị trong quân khu học tập rút kinh nghiệm.

Sau mấy hôm liên hoan, xem văn công biểu diễn mừng chiến thắng, chúng tôi hành quân về căn cứ hòn Đác.

Từ suối Ché, đại đội đi theo hàng một qua một trảng tranh bằng phẳng. Mọi người vừa đi vừa nói chuyện, niềm vui sau chiến thắng vẫn âm vang không dứt. Trời buổi sáng trong xanh, gió thổi mát rượi, bỗng có tiếng máy bay! Từ phía Tây cánh rừng phía xa xuất hiện một chiếc trinh sát L19, không kịp ẩn nấp, nó đã phát hiện ra chúng tôi và nhanh chóng bay vòng trở lại. Tất cả mọi người đều chạy nhanh về phía trước, nơi ấy có những lùm cây lúp xúp xa chút nữa là rừng cây hai bên con suối Hòa Bình. Trên bầu trời đã xuất hiện bốn chiếc F105, chúng bay vòng tròn, gầm rú chờ chiếc máy bay trinh sát chỉ điểm.


Xoảng - ùm, một cột khói bốc lên cách chúng tôi chừng 50m, thế là bọn phản lực thi nhau trút bom. Bom nổ ầm ầm rung chuyển mặt đất. Tôi nằm trong bụi cây thấp trong trảng tranh, bên cạnh là 20 thỏi thuốc nổ TNT còn thừa sau trận đánh. Quá nguy hiểm nếu bom đánh gần nữa sợ nó kích nổ chỉ có toi mạng. Hết bom phá, đến bom phát quang mảnh chém sát mặt đất, cây cỏ bắn tung tóe trùm cả lên đầu tôi. Vừa dứt tiếng bom, lại nghe tiếng máy bay trực thăng vũ trang phành phạch lao đến. Chúng tôi được lệnh phải chạy thật nhanh thoát ra khỏi khu vực này. Bọn trực thăng bắt đầu vãi đạn đại liên vào các lùm cây. Chúng ném đạn cối xuống đất rồi bắn rocket. Tiếng nổ đùng, đoàng, chiu chiu, xoảng đùng tạo nên âm thanh chết chóc hỗn loạn. Trảng tranh bốc cháy ngùn ngụt. Bọn trực thăng rất chủ quan, chúng bay và đứng yên tại chỗ, cánh quạt quay rít gió xoáy xuống mặt đất, mấy thằng bắn đại liên, ném đạn cối tôi nhìn rất rõ.


Khoảng cách giữa tôi và nó không quá 60m, nếu tôi dùng AK bắn thì chắc chắn hạ được nhưng chúng tôi không thể bắn vì hạ được một chiếc, chúng sẽ gọi máy bay đến đông như ruồi thì tổn thất sẽ khó mà lường được. Lúc này bảo toàn lực lượng là trên hết. Lợi dụng địa hình, cây cối tôi đến được suối Hòa Bình, đến nơi đã thấy có rất nhiều anh em ở đó, toàn đại đội không ai hy sinh, chỉ có một đồng chí anh nuôi bị trúng mảnh rocket gãy xương tay gần bả vai.


Về đến đơn vị, má Chín ra đón chúng tôi, má mừng lắm vì không ai hy sinh. Hậu cứ đơn vị tôi có má Chín, má đã già, hàng ngày phụ giúp anh nuôi nấu ăn. Còn có anh Cà, anh Nhiệm, cô Phương chăm lo sản xuất lương thực, chủ yếu là trông nom bãi trồng sắn. Anh Nhiệm là người có tài săn bắn, anh săn được cả chồn cheo, có lần bắn được con nai nặng hơn một tạ, những lúc ấy sáu đứa chúng tôi một mâm ngồi ăn có cả một chậu thịt nai, ăn thoải mái. Xương, sừng hươu nai các lần anh săn bắn được cho vào ống đựng đạn pháo 155 ly sau mang ra nấu cao, dùng cũng rất tốt cho sức khỏe.

[thongdiepthoigian]

4.5. Tập kích tiêu diệt cứ điểm Hòn Ngang (lần thứ nhất)

Sau chiến thắng Xuân Phước, đơn vị tiếp tục huấn luyện, nghỉ ngơi ở hậu cứ.

Cán bộ đại đội nhận lệnh đi chuẩn bị chiến trường. Mục tiêu mới là Hòn Ngang, Củng Sơn thuộc huyện Sơn Hòa.

Lúc này tôi được giao nhiệm vụ tổ trưởng tổ 3 người theo anh Thịnh, anh Thâu đi trinh sát. Chúng tôi liên hệ với Huyện đội Sơn Hòa. Tuy là bộ đội địa phương, nhưng cơ quan Huyện đội có nhiều anh em là người miền Bắc như anh Diên, chị Liễu y tá... Y Nghệ là người dân tộc ở địa phương nhưng thường xuyên đi cùng chúng tôi nên đều là những người quen cả.


Lúc đi trinh sát, tôi và Hải (người Nam Hà) xuống anh nuôi nhận lương thực, thực phẩm. Ngoài gạo, chúng tôi lấy nhiều dầu ăn thay cho cá hộp vì đi qua các suối chúng tôi sẽ đánh cá bổ sung cho khẩu phần ăn.

Đi qua gộp Hòa Nguyên, trong lúc nghỉ, tôi tranh thủ nhổ sâm cau, rửa sạch, sao khô nấu nước uống thay chè rất tốt, uống nước này ăn cơm rất khỏe vì nhanh đói. Một hôm vào gần trưa, tôi và Hải cầm AK đi trước, vừa tụt xuống một con suối cạn, thì phía trước bờ suối bên kia cũng xuất hiện năm người tay cầm súng AR15, mặc quần áo đen, đầu đội mũ vải tiến lại. Quá bất ngờ, hai bên sững sờ nhìn nhau. Không bên nào kịp nổ súng, cả hai bên đều chạy ngược trờ lại lên bờ suối, lên bờ chúng tôi hội ý và khẳng định bọn này đúng là biệt kích từ hòn Ngang đi sục sạo thăm dò lực lượng ta.


Do thông thạo địa hình, Y Nghệ lập tức dẫn chúng tôi xuyên rừng tìm lối khác. Chưa đầy mười phút sau, đã nghe tiếng máy bay trinh sát OV10 bay sát ngọn cây. Chúng săm soi tìm quân ta, địch cũng không biết lực lượng chúng tôi nhiều hay ít, tìm mãi chúng phán đoán chỉ có khu gộp Hòa Nguyên, cây rừng cao rậm rạp có khả năng ta trú quân ở đó, nó chúc đầu xuống phóng quả lựu đạn khói. Ba chiếc A37 thi nhau trút bom, bắn pháo 20 ly rung chuyển cả núi rừng, chúng đánh vào chỗ không người. Chúng tôi nói với nhau, đúng là Mỹ giàu, vũ khí nhiều, quân đông như quân Nguyên, chỉ cần nghi ngờ là chúng đánh bom, bắn pháo vô hồi kỳ trận.


Tôi còn nhớ, một lần đi lấy gạo ở Hòa Kiến, chân núi Chóp Chài, cối của ta pháo kích khoảng 15 quả vào trận địa pháo Nam Triều Tiên ở gò Đá, địch xuống hầm lẩn tránh. Sau khi cối ta thôi bắn, chúng phản pháo bắn trả gần một tiếng đồng hồ, ngoài ra các căn cứ khác bắn pháo sáng đến gần sáng.

Đợt trinh sát này chúng tôi đi bốn mũi và đều đột nhập được vào gần lớp rào cuối cùng. Trinh sát kết hợp với tin tình báo và tin của cơ sở ta đã nắm được như sau:

Hòn Ngang là một núi đất dài gần 500m, là cao điểm án ngữ bảo vệ cho toàn bộ khu vực của Chi khu quân sự Củng Sơn và sân bay dã chiến, ở đây có Sở chỉ huy Liên đội bảo an số 253, hai đại đội 933 và 996; một trung đội cối, một trung đội pháo 105 ly, một trung đội thông tin, một trung đội thám báo. Chúng cũng tổ chức phòng ngự có chiều sâu với 20 lớp rào chia ra ngoại biên và trung tâm, chúng cũng có lô cốt đá xanh cao 10m, nhiều lô cốt hầm ngầm. Đánh giá mức độ cứng rắn tương đương cứ điểm Xuân Phước mà chúng tôi vừa tiêu diệt.


Tỉnh đội cử đồng chí Lưu - Trưởng ban Đặc công - xuống tăng cường.

Bọn thám báo chiều tối thường xuyên đi phục kích quân ta. Trong một lần trinh sát địch phát hiện trinh sát ta, chúng quần thảo chúng tôi. Lợi dụng đêm tối, các bụi cây chúng tôi vẫn rút lui an toàn.

Trước lúc mở màn trận đánh, đại đội tôi đóng quân ở gộp Hòa Nguyên. Khu vực này có nhiều gộp đá và rừng già, là địa hình trú quân rất tốt.

Cùng đánh đợt này có Đại đội đặc công 25 Tiểu đoàn bộ binh 13, Tiểu đoàn bộ binh 96, một đại đội công binh đánh căt đường 7 ngăn địch từ thị xã Tuy Hòa kéo lên chi viện.

Đồng chí Thịnh - Đại đội trưởng - báo cáo trên sa bàn tổ chức hợp đồng giữa các mũi, phổ biến mật khẩu liên lạc, dự kiến các tình huống có thể xảy ra. Các mũi trưởng tham gia ý kiến bổ sung phương án đánh địch. Ban chỉ huy Tỉnh đội giao nhiệm vụ hạ quyết tâm phải đánh thắng, nếu khó khăn không đánh chiếm được sẽ rút ra bắn pháo hiệu đỏ lên trời, pháo binh của ta chủ yếu là cối 82 ly sẽ bắn vào căn cứ yểm trợ.


Khoảng 5 giờ chiều ngày 3 tháng 10 năm 1970, phân đội tôi đã đến bìa rừng cách Hòn Ngang một thung lũng hẹp, là nơi dân trồng tỉa bắp, lúa nương. Vừa đi đến mấy bụi cây bỗng soạt một tiếng, chúng tôi giật bắn người tường địch phục kích, mọi người nằm ẹp xuống đất chuẩn bị chiến đấu. Trước mắt chúng tôi, hai chú nai con nhảy ra, chúng giương mắt nhìn chúng tôi, rồi thong thả đi, thú rừng ở đây nhiều lắm. Thật hú vía, nếu gặp địch thì hỏng hết kế hoạch tấn công đêm nay.


Trong trận này, tôi lại được điều lên cắt rào. Trên đầu chúng tôi, lính gác liên tục đi tuần quét đèn pin xuống hàng rào. Nhiều tên ra tận hàng rào ngoài cùng để soi kiểm tra.

Khi còn cách bốn lớp rào thì đến giao thông hào, một tiếng "tóc" của tiểu liên cực nhanh bắn về phía mũi của tôi, xiên qua thái dương đầu anh Tảo - mũi phó (anh người Nam Hà). Không một tiếng kêu, anh nghiêng người hy sinh tại chỗ. Đặt anh nằm bên cạnh, tất cả tiếp tục bò lên. Đến hàng rào cuối cùng thì dừng lại. Lúc này gần 12 giờ đêm, bầu không khí vẫn yên tĩnh, trời hôm ấy đầy sao, nghe rõ tiếng côn trùng râm ran rả rích.


Lợi dụng lúc lính gác đi qua, chúng tôi vạch rào chui nhanh qua hàng rào cuối cùng tỏa ra tụt xuống giao thông hào. Thế là chắc ăn. Đã vào đến đây kiểu gì cũng đánh thắng. Các tổ tiếp cận các mục tiêu đã được phân công ở nhà.

Trước giao thông hào là các dãy nhà lính, chúng mắc võng nằm nghỉ, hút thuốc, nghe cải lương, mùi thuốc lá bay ra thơm lừng. Lúc này, các ụ đại liên, các lô cốt đã ở sau lưng chúng tôi, chắc chắn lúc này ba mũi giờ này cũng đã vào được trong cứ điểm. Đồng hồ chỉ 12 giờ 15 phút. Đã bước sang ngày 4 tháng 10 năm 1970. Giờ G đã đến. Lệnh tiến công, cả cứ điểm địch chìm trong khói lửa của thủ pháo, đạn B40, B41.


Phân đội tôi đánh lướt qua các dãy nhà lính, nhanh chóng thọc sâu chia đôi cứ điểm không cho chúng co cụm, ứng cứu lẫn nhau.

Sở chỉ huy địch ở trung tâm trúng liên tiếp đạn B40, B41, tiếp đến là thủ pháo đánh qua các cửa nhà, đánh vào các cửa hâm ngầm. Trung đội thông tin địch nhanh chóng bị xóa xổ, không còn liên lạc được với thị xã và các căn cư khác. Ta hoàn toàn làm chủ cuộc tấn công, địch chống trả yếu ớt.


Sau khi bắt liên lạc được với các mũi bạn ở phía Nam và phía Bắc, chúng tôi bắt đầu áp dụng chiến thuật đánh bồi tiêu diệt những tên còn sống sót. Đánh đến gan trận địa pháo 105 ly, thấy một cửa hầm tối om, tôi ném một quả thủ pháo vào đỏ, thủ pháo nổ, một vệt lửa thè ra đỏ lòm, kho đạn pháo 105 ly bén lửa bốc cháy, nó sắp phát nổ đến nơi. Sau lưng tôi là ba lớp rào của sở chỉ huy địch, không thể trèo ra lúc này, tôi nhảy vội xuống giao thông hào cách kho chừng hơn 10m chờ cho kho nổ. Một tiếng nổ long trời, mặt mũi tôi tối sầm lại, các thanh ván chống giao thông hào xô đè lên người, máu từ hai bả vai tôi tứa ra, sau này về bệnh xá Sơn Hòa để điều trị tôi mới biết mình bị sức ép thủng màng nhĩ tai trái. Khi kho đạn nổ, anh Minh - Chính trị viên phó đại đội - đang trèo rào để chạy ra ngoài bị sức ép văng cả người xuống sân, sờ thấy người anh mềm nhũn hơi thở khò khè, đưa được anh ra hàng rào ngoài cùng thì anh tắt thở, hy sinh.


Sở chỉ huy Tỉnh đội ở đồi cao bên ngoài nhìn rất rõ các mũi đánh thọc sâu của quân ta, những ánh chớp thủ pháo như những lưỡi dao nhọn thọc vào tim kẻ thù. Trước khi rút, chúng tôi phá hủy các loại pháo cối của địch không thể mang ra được. Chúng tôi chỉ việc thả thủ pháo vào nòng súng là nổ nát nòng. Đại đội thu vũ khí địch, tôi lấy được khẩu cối cá nhân M79 và một áo đựng hơn chục quả đạn, loại này quý lắm, nó là hỏa lực rất lợi hại, nhất là khi đánh càn. Đại đội tôi thu được một đài PRC25, một cối 60 ly, 10 khẩu tiểu liên cực nhanh AR15.


Chúng tôi đặt mìn nổ chậm phá hủy kho đạn pháo 105 ly, sau khi rút khoảng 30 phút, chúng phát nổ sáng rực cả một vùng.

Trận đánh này, Đại đội đặc công 202 hy sinh hai người. Đại đội tôi được thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, tôi được tặng Bằng khen và danh hiệu Dũng sĩ Quyết thắng, nhiều anh em cũng được thưởng như tôi.

Trận đánh nhanh, tiêu diệt gọn, thực hiện được chiến thuật mật tập, đánh thọc sâu, hiệu suất chiến đấu cao, hơn 200 tên địch bị đền mạng, phá hủy nhiều vũ khí, khí tài chiến tranh, góp phần cùng các đơn vị bạn hoàn thành mục tiêu chiến dịch mà cấp trên giao cho, trình độ tác chiến đặc công của đơn vị được tiếp tục nâng lên. Sau trận này tôi được đề bạt lên mũi phó (biên chế bộ đội đặc công như chức trung đội phó).

[thongdiepthoigian]

4.6. Trận tập kích Chi khu quân sự Phú Tân

Trên đà thắng lợi, Tỉnh đội Phú Yên tiếp tục giao nhiệm vụ cho Đại đội đặc công 202 chuẩn bị chiến trường để đánh Chi khu quân sự Phú Tân thuộc huyện Tuy An, cứ điểm này nằm ngay sát đường số 1 và đường sắt Bắc - Nam.

Nơi đây có Ban Chỉ huy Liên đội bảo an 226, một đại đội bảo an, một tiểu đội thám báo, một trung đội dân vệ, một trung đội pháo 105 ly, một trung đội thông tin. Chi khu quân sự này có 12 lớp hàng rào kiên cố và hệ thống mìn bố phòng dày đặc.

Về phía Tây Bắc của chi khu - dân ở đây gọi là "mả thằng nhỏ", địch bố trí một đại đội pháo gồm hai khẩu 105 ly, súng ĐKZ và cối 81 ly, sẵn sàng bắn chi viện nếu chi khu bị tấn công.

Phía Tây Nam là trận địa pháo gò Đá của lính Nam Triều Tiên, có pháo 105 ly và 155 ly yểm trợ, chưa kể không quân ở sân bay Đông Tác sẵn sàng xuất kích, chỉ cần khoảng mười phút là có thể dội bom xuống trận địa của ta.

Tôi được cử đi trinh sát cùng anh Nghiêm - Mũi trưởng, anh Thâu - Đại đội trưởng. Từ căn cứ hòn Đác chúng tôi đi đến suối Hổ, rồi từ đó vượt qua đồi Yên Ngựa. Chúng tôi chọn một vị trí ngồi trong bụi cây chiếu ống nhòm xuống quan sát chi khu rất rõ. Nhưng vị trí chúng tôi ngồi rất nguy hiểm, thường xuyên bị cối 81 ly, pháo chụp 105 ly từ chi khu bắn lên. Mấy lần chúng tôi chứng kiến pháo bắn nổ trên không ở khu vực này, không có hầm trú ẩn thì chắc hy sinh ngay. May thay là nó chưa bắn trúng nơi chúng tôi ngồi trinh sát lần nào.


Chờ trời tối hẳn, chúng tôi băng qua đường tàu, chia làm 3 nhóm đột nhập theo ba hướng: Bắc, Đông gần biển và Nam. Riêng hướng Tây, mặt trước chi khu giáp đường 1, có một trung đội đóng ở ngoài chi khu để bảo vệ thêm vòng ngoài nên chúng tôi không chọn. Tôi đi cùng Đại đội trưởng đột nhập mũi hướng Bắc.


Xung quanh chi khu là các ruộng ngô của dân, cao gần ngập đầu người. Từ hàng rào ngoài cùng đến hàng rào cuối cùng địa hình khá bằng phẳng, lớp rào ngoài có rất nhiều mìn pháo sáng, qua 10 lớp rào, đến lớp thứ 11, tôi nhìn thấy trước mặt cứ cách khoảng hai mét lại có một cọc sắt sơn trắng cao bốn mươi phân, phía trước địch buộc mìn định hướng Claymore, dây điện dẫn vào các lô cốt. Khi bị tấn công, chúng sẽ điểm hỏa cho nổ mìn, nếu ta ở phía trước sẽ bị quét sạch trong nháy mắt.


Có thể nói đi trinh sát vào được sâu như vậy, lại quan sát rõ việc bố phòng và quy luật canh gác của địch thì rất thuận lợi cho việc tổ chức trận đánh sắp tới.

Một lần đi trinh sát, chúng tôi gặp anh Phước, - Đại đội pháo binh 167, các anh cũng đi chuẩn bị chiến trường, xác định vị trí để đặt súng DKZ75, pháo kích vào trận địa pháo địch đặt ở khu vực "mả thằng nhỏ" yểm hộ cho chúng tôi đánh chi khu. Tôi thấy các anh đánh dấu vị trí bằng hai cái cọc đóng xuống đất, như vậy sẽ có hai khẩu ĐKZ được bố trí ở đây. Từ vị trí này nhìn xuống trận địa pháo 105 ly của địch rõ mồn một khi xạ kích bắn tà âm, một kiểu bắn thuận lợi nhất cho ĐKZ. Sau này anh Phước được bổ sung về đơn vị tôi làm Chính trị viên đại đội.


Lần thứ ba đi trinh sát Chi khu Phú Tân, chúng tôi ghé qua thăm Tiểu đoàn bộ binh 13 đóng quân ở Trại Cháy. Qua thăm hỏi tìm kiếm đồng hương Hà Nội, tôi gặp anh Lưu là con nhà thơ Nguyễn Xuân Xanh, anh Tín nhà ở gần chợ Hàng Da, anh Bùi Xuân Bang nhà ở số 8 phố Lê Trực, quận Ba Đình, Hà Nội, anh là xạ thủ cối 82 ly của tiểu đoàn. Anh Bang rất vui tính và khéo tay. Anh đã cắt tóc cho tôi, vừa cắt tóc, anh vừa khôi hài: "Cắt xong cái tóc cho Chí, tớ bị kiến bọ cong đốt chết cũng sướng". Câu nói đùa ấy cho đến nay tôi vẫn không quên.


Trong đợt Tổng tấn công chiến lược tháng 5 năm 1972, anh Bang hy sinh, rồi anh Lưu, anh Tín cũng lần lượt hy sinh. Sau này gia đình anh Tín vào lấy hài cốt anh an táng tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Tuy An. Gia đình anh Bang cũng mang được hài cốt của anh về quê. Hôm tổ chức truy điệu hai anh, tôi cùng anh em cựu chiến binh chiến đấu ở chiến trường Phú Yên đến viếng và tiễn đưa các anh về nơi mai táng tại nghĩa trang liệt sĩ ở Nhổn, huyện Từ Liêm. Đứng trước mộ các anh, trong khói hương mờ ảo, nhắc lại kỷ niệm xưa, mà nước mắt tôi trào ra, chúng tôi cùng các anh đang độ tuổi 20 đầy sức sống với bao hoài bão và ước mơ, phải hy sinh tuổi thanh xuân của mình để giành lại độc lập tự do cho đất nước. Các anh sống mãi tuổi 20.


Sau khi trinh sát kỹ các hướng, đơn vị báo cáo Ban Chỉ huy Tỉnh đội hạ quyết tâm sẵn sàng tiến công địch. Tỉnh đội duyệt quyết tâm cũng như phương án tác chiến của đơn vị và ra mệnh lệnh chiến đấu.

Từ căn cứ hòn Đác, chúng tôi hành quân đến vị trí dốc Mít. Hôm ấy, anh nuôi nấu cơm khê, anh em đơn vị phàn nàn, không hiểu thế nào cứ ăn cơm khê là có chuyện, đường đi hay gặp máy bay trinh sát quần thảo. Ngoài cơm khê, có anh lại bắt được con cu li nhỏ bằng vốc tay, lông vàng, hai mắt tròn xoe. Anh Dị người Hải Phòng nói rất kỵ culi, dễ gặp chuyện không hay, nhưng rồi bận tập trung vào nhiệm vụ tới nên cũng không ai để tâm nữa.


Tại khu tập kết suối Hổ, đơn vị thảo luận, phân công nhiệm vụ chiến đấu cho các mũi, tổ chức hiệp đồng, mật khẩu liên lạc, quán triệt tư tưởng, hạ quyết tâm chiến đấu, cần nhớ rằng tư tưởng phải rất cao, có thông suốt thì mới tạo ra sức mạnh lấy ít đánh nhiều, không sợ lạnh lưng, hở sườn.


Trước khi tập kích Chi khu Phú Tân, Tiểu đoàn đặc công 14 ở Tuy Hòa I đã liên tiếp pháo kích, tập kích vào sân bay Đông Tác, sân bay Thọ Lâm, quân cảng Vũng Rô, Trung đoàn bộ 28 quân Nam Triều Tiên, ta đã giết chết 91 tên giặc lái và nhân viên kỹ thuật Mỹ, phá hủy sáu máy bay.

[thongdiepthoigian]

Chiều 1 tháng 12 năm 1970, đại đội tôi làm lễ xuất quân. Cùng đi có một trung đội của Tiểu đoàn bộ binh 96, có nhiệm vụ đánh trung đội địch ở vòng ngoài chi khu.

Trời nhập nhoạng tối, nhìn không rõ người, chúng tôi vượt qua đèo Yên Ngựa, Đại đội 202 đi trước, một trung đội của Tiểu đoàn 96 đi sau. Đang đi xuống dốc, bỗng đùng đùng, đùng đoàng, pháo cối từ chi khu bắn lên, một quả đạn cối 81 ly của địch rót trúng đội hình Trung đội 96 làm chết và bị thương 11 người. Chúng tôi phải chạy nhanh xuống dốc, lao về phía địch để tránh pháo kích. Trong khi mọi người nằm tránh đạn, tôi thấy mấy cậu bên cạnh tôi ăn cái gì không biết. Tôi hỏi chúng nó bảo ăn củ đậu. Hóa ra chúng tôi nằm ngay trên ruộng củ đậu của dân, tôi nhổ một cây lên vặt một củ, chùi đất ăn thấy vừa ngọt lại vừa mát.


Trước mặt, điện trong chi khu sáng trưng, đèn pha canh gác đã hoạt động, lia đi lia lại. Sau lưng chi khu là biển, các thuyền đánh cá của dân thắp đèn măng sông sáng trưng để câu mực, lốm đốm như các vì sao trên mặt biển.

Cả ba mũi của ta vượt qua đường số 1, đường tàu hỏa an toàn, triển khai theo các hướng được phân công. Do ngoài Bắc tôi học B41 và đã bắn tập trúng mục tiêu, anh An báo cáo đại đội giao cho tôi sử dụng B41 trong trận đánh này để giải quyết hai lô cốt đầu cầu tạo điều kiện cho phân đội thọc sâu đánh vào trận địa pháo 105 ly và sở chỉ huy địch.


Vượt qua các ruộng ngô, Mũi trưởng Nghiêm dẫn anh em tiếp cận lớp rào đầu tiên, bắt đầu rà mìn và tiến hành cắt rào dây thép gai. Mọi việc diễn ra suôn sẻ. Đến hàng rào cuối cùng, loay hoay mãi vẫn không qua được đó là hàng rào ca rô cao đến hai mét rưỡi, dây thép gai đan rất dày và vững chắc, không thể thò mũi kéo vào cắt được, mọi người lo lắng đến toát mồ hôi! Phía trong hai lô cốt đen sì và một bức tường đất cao ngập đầu người, hai khẩu pháo 105 ly chĩa nòng lên bầu trời nhìn rất rõ. Như vậy là địch ở trên cao, nếu không qua được lớp rào khi hai mũi kia nổ súng, địch chỉ cần bắn đại liên, ném lựu đạn ra là phân đội sẽ hy sinh hết.


Nhưng rồi trong cái khó ló cái khôn. Do lâu ngày nước mưa chảy thành rãnh, chúng tôi lấy dao găm theo đó đào vào. Phải công nhận chúng tôi có phần may mắn. Sau khi đào không gây ra tiếng động, chúng tôi kéo bẻ cong chân dây thép gai. Thế là bộ đội ta đã chui lọt được người vào. Đầu xuôi đuôi lọt, đến lượt tôi tuồn khẩu B41 vào và chui theo.


Vừa qua hàng rào thì hai mũi phía Bắc và phía Nam nổ súng. Tiếng thủ pháo, tiếng đạn B40 nổ đùng đoàng vào các nhà lính, sở chỉ huy, tiếng kính vỡ loảng xoảng và bay loạn xạ. Tôi nhắm thẳng vào lô cốt bên phải bóp cò. Quả đạn nổ đúng lô cốt, lửa da cam bùng lên. Chưa kip bắn lô cốt thứ hai, một quả badoka của địch bắn qua đầu tôi, tiếng kêu của đuôi đạn xèo xèo, ùm, quả đạn nổ ra sau hàng rào. Tôi lắp nhanh quả đạn thứ hai nhắm vào tiêu diệt lô cốt còn lại. Trong khi đó, phân đội bồng nhau trèo vượt qua bức tường đất vào được bên trong. Tôi vào sau cùng, ngồi sát hai khẩu pháo 105 ly. Một tên địch vừa cao vừa to chạy ra, anh Cư, quê Thái Bình, lao vào ôm nó. Hai bên vật lộn nhau một cách sống chết. Anh Đạt chạy lại dí nòng khẩu AK vào người tên lính địch bắn một loạt, nó ngã vật ra chết tại chỗ. Nhưng một viên đạn đã xuyên qua bắp tay anh Cư, may mà chỉ xuyên qua phần mềm không trúng xương. Chợt pháo hiệu xanh cả ba mũi, bắn vọt lên trời báo hiệu các mũi đã làm chủ các mục tiêu được phân công. Mọi người tiếp tục đánh tảo trừ và phá hủy phương tiện chiến tranh.


Khi rút đến hàng rào đầu tiên, tôi bắn tiếp quả B41 vào lô cốt địch ở bên ngoài chi khu, còn hai quả chưa bắn tôi đem về.

Như trên đã nói, trung đội bộ binh của Tiểu đoàn 96 bị thiệt hại nặng vì trúng đạn cối 81 ly, không còn đủ khả năng để đánh chiếm mục tiêu khu lô cốt vòng ngoài. Khi chúng tôi nổ súng, số anh em còn lại dùng súng B40 bắn chế áp vào trung đội địch yểm hộ cho chúng tôi.


Khi chúng tôi nổ súng ở chi khu, lập tức hai khẩu DKZ75 của Đại đội pháo binh 167 dội bão lửa xuống trận địa pháo của địch ở khu "mả thằng nhỏ". Ngay từ phát đạn đầu tiên đã trúng một khẩu 105 ly, liên tiếp những phát sau đều trúng đích, lửa trùm lên trận địa địch làm chúng hoàn toàn tê liệt, không bắn trả được phát nào yểm trợ cho đồng bọn đang bị chúng tôi tấn công trong chi khu. Đơn vị pháo binh đã hỗ trợ đắc lực cho đại đội tôi rút lui an toàn về căn cứ.


Kết quả trận pháo kích Đại đội pháo binh 167 phá hủy hai khẩu pháo 105 ly, hai khẩu ĐKZ, hai khẩu cối 81 ly, diệt một trung đội địch. Trận này Đại đội 167 đánh rất hiệu quả, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đơn vị được thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba.


Kết quả trận đánh chi khu, ta tiêu diệt 180 tên gồm Ban Chỉ huy Liên đội 226, một đại đội bảo an, một trung đội pháo 105 ly, một trung đội cối 81 ly, một trung đội thông tin, một tiểu đội thám báo, một trung đội dân vệ. Riêng tôi thu được một súng côn 12 ly. Về chiến thuật, đặc công ta vẫn thực hiện được cách đánh mật tập, bí mật bất ngờ, quân số không nhiều, cả bộ binh và đặc công chỉ có bốn chục người. Với lối đánh truyền thống thọc sâu, đánh hiểm chỉ ba mươi phút ta đã kết thúc trận đánh. Ta hy sinh trong trận đánh hai người là anh Dị và anh Lời. Đơn vị được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì. Tôi và nhiều người được tặng thưởng huân chương, danh hiệu Dũng sĩ Quyết thắng.


Khoái nhất là mấy hôm sau xuống làng lấy gạo, mấy bà bán hàng bảo là: "Việt Cộng có cách bay qua hàng rào dây thép gai của chi khu". Trong trận này, dấu ấn sâu đậm nhất mà bây giờ tôi vẫn không quên đó là hàng rào ca rô, nếu không khắc phục được thì hậu quả không thể lường hết. Nhắc lại chuyện này cũng là một kinh nghiệm, một bài học đắt giá cho kỹ thuật tiềm nhập, khắc phục chướng ngại vật của lính đặc công.


Trận đánh mở màn chiến dịch thắng lợi, cũng là kết thúc năm 1970, góp phần vào chiến công chung của quân và dân tỉnh Phú Yên. Lịch sử đấu tranh cách mạng của tỉnh Phú Yên đã ghi nhận, trong năm 1970, tỉnh đã đạo, tổ chức tiến công địch đánh 1.562 trận lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu 11.489 tên địch, bắt sống 240 tên, trong đó có 1.511 lính Nam Triều Tiên, 540 tên Mỹ, 19 lính Thái Lan, 2 lính Úc; ta thu được 459 súng các loại, phá hủy 396 xe quân sự, 15 đầu máy toa xe lửa, 5 hải thuyền, bắn rơi phá hủy 59 máy bay, 23 khẩu pháo 105 ly, đốt cháy hàng triệu lít xăng, hỗ trợ cho phong trào nổi dậy của quần chúng, diệt ác, phá kìm. Nhiều tên ác ôn có nợ máu với nhân dân phải đền tội, làm cho kế hoạch bình địch của Mỹ - Ngụy thất bại thảm hại.