Đội tự vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu

[vnmilitaryhistory]

Phần thứ hai
TƯ LIỆU VÀ HỒI KÝ

Bài báo Bác Hồ viết đăng trên báo Cứu quốc số 266 ngày 14 tháng 6 năm 1946¹ (Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 4, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr. 254-255)

NOI GƯƠNG ANH EM TỰ VỆ CHIẾN ĐẤU HOÀNG DIỆU

Anh em Tự vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu thật đáng làm khuôn mẫu cho tất cả các anh em tự vệ các nơi về mọi phương diện.

Về mặt sinh hoạt hàng ngày, anh em bao giờ cũng giữ kỷ luật và trật tự rất nghiêm. Sáng dậy từ 5 giờ và chỉ trong 5 phút là đã chăn chiếu gọn gàng, áo quần tề chỉnh để ra tập thể thao. Tuy quần áo thiếu thốn, nhưng anh em cũng cố gắng ăn mặc sạch sẽ. Mỗi ngày anh em để riêng 1 giờ về việc chăm nom vệ sinh trong trại. Lúc nào, nơi ăn chốn ngủ cũng sạch sẽ. Người ta thường nói, muốn biết tinh thần của một bộ đội, chỉ cần xem cách xếp đặt và cách ăn ở của đội viên là đủ rõ. Thì đây, anh em Tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu đã tỏ cho mọi người biết là những phần tử đủ tinh thần chiến đấu với cách sinh hoạt thật, giản đơn.


Chẳng những thế, nhất cử nhất động, anh em đều tỏ ra rất nhanh nhẹn. Bất luận lúc nào tập hợp, chỉ dứt tiếng còi, là đã thành hàng ngũ chỉnh tề rồi.

Ở trong trại, anh em coi nhau như anh em một nhà. Gặp chuyện gì xích mích, anh em cố nhẫn nhục đợi đến kỳ khai hội hàng tuần sẽ đem ra phân xử. Người có lỗi sẽ bị cảnh cáo, phê bình. Sự trừng phạt của anh em rất nghiêm. Trong khi tập tành mà phạm lỗi, bị phạt chạy chung quanh sân. Lỗi nặng vừa, phải lưu ở trong trại không được ra chơi ngoài vào ngày chủ nhật hay ngày lễ. Phạm lỗi nặng hơn, bị ăn cơm muối hoặc bị khai trừ. Nhờ kỷ luật sắt đó, anh em luôn luôn sửa chữa nết hư, tật xấu, cố gắng làm những đội viên gương mẫu.


Về mặt học tập, ngoài tập luyện quân sự và lên giảng đường, anh em tối nào cũng hội họp để thảo luận thời cục hoặc nghiên cứu chính trị. Thừa, thì giờ anh em vào thư viện xem sách, báo hay vào câu lạc bộ học hát, học đàn. Anh em rất thích học bắn, nên đối với súng, anh em giữ gìn và lau chùi cẩn thận lắm. Nói tóm lại anh em luôn hoạt động, không một giờ, một phút nào nghĩ vơ, nghĩ vẩn.


Về mặt công tác, anh em Tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu thật tranh giải nhất. Trong khu anh em đóng, dân chúng có điều gì thắc mắc khó hiểu về thời cục, anh em đi từng nhà giải thích, kỳ cho dân chúng hiểu rõ mới nghe. Tự vệ trong một ít phố đều do anh em huấn luyện về quân sự. Anh em rất sốt sắng với phong trào Bình dân học vụ. Những người không biết chữ trong phố đều là những bạn thân của anh em. Nhất là đối với đời sống mới, anh em thực hành thật chu đáo. Muốn cổ động vệ sinh có hiệu quả, anh em tổ chức thành từng ban đi quét và khai cống nước bẩn ở trong các ngõ sâu.


Tất cả các cuộc biểu tình khổng lồ rất nghiêm trang, rất có quy củ trên các đường phố hoặc trước Nhà hát lớn, trước Việt Nam Học Xá đều do anh em giữ trật tự và nhiều khi anh em hợp tác với ban tổ chức làm kỳ đài, chôn cột cờ, kẻ biểu ngữ, cổ động dân chúng. Anh em lại dự định đi các tỉnh để gây phong trào thể dục. Bất luận một việc xã hội nào do Chính phủ hay Đoàn thể xướng ra đều được anh em xung phong.


Anh em Tự vệ chiến đấu Thành Hoàng Diệu, thật xứng đáng làm gương cho không những tự vệ các địa phương mà cho cả các hạng thanh niên nữa.

Q.T.

[vnmilitaryhistory]

THƯ CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

(Nhân dịp lễ gắn bia di tích trụ sở Đội Tư
vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu tại 107
Trần Hưng Đạo)

Hà Nội, ngày 1 tháng 9 năm 1991

Thân gửi các đồng chí cũ của Đội Tự vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu!

Nhân dịp các đồng chí họp mặt kỉ niệm năm thứ 46 ngày thành lập đội và tiến hành lễ gắn bia di tích lịch sử cách mạng cho ngôi nhà 107 Trần Hưng Đạo, trụ sở năm xưa của Đội, tôi xin gửi đến toàn thể các đồng chí lời thăm hỏi ân cần, gửi đến toàn thể các đồng chí có mặt trong buổi lễ lời chúc mừng nhiệt liệt.


Được thành lập ngay sau ngày khởi nghĩa được Bác và Trung ương Đảng, Xứ ủy và Thành ủy chăm sóc và chỉ đạo, các đồng chí đã nhanh chóng vươn lên dưới ngọn cờ của Việt Minh và của đoàn thể, nâng cao trình độ giác ngộ và khả năng đấu tranh cách mạng, hoàn thành tốt nhiệm vụ của một đội cận vệ, một đội xung kích, bảo vệ lãnh tụ, bảo vệ cơ quan đầu não, động viên và tổ chức nhân dân, phát triển các lực lượng chính trị và vũ trang cách mạng, đấu tranh kiên quyết, dũng cảm với những hình thức sáng tạo chống bọn phản động, bảo vệ chính quyền nhân dân non trẻ.


Bước vào cuộc kháng chiến toàn quốc, Đội Tự vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu đã cùng các chiến sĩ Vệ quốc đoàn và Tự vệ Thành hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu và bảo toàn lực lượng do Bộ Tổng chỉ huy giao phó. Các đồng chí đã có công trong việc thành lập Trung đoàn Thủ đô cũng như trong cuộc lui quân vẹn toàn ra khỏi Liên khu 1 lịch sử, sau 60 ngày đêm chiến đấu anh dũng tuyệt vời.


Sau này nhiều người trong các đồng chí đã tiếp tục công tác và có những cống hiến xứng đáng trên những cương vị công tác khác nhau.

Bản thân tôi đã được Bác và Đoàn thể phân công cùng với anh Trần Quốc Hoàn trực tiếp chỉ đạo các đồng chí trong những ngày chiến đấu khẩn trương trên các đường phố của Thủ đô, nhất là trong các cuộc phản kích phá tan cuộc biểu dương lực lượng của bọn phản động ở đường Bờ Hồ hoặc trong những ngày bảo vệ cơ quan đầu não khi địch gây ra những vụ giết hại đồng bào ta ở phố Yên Ninh. Tôi nhớ như in hình ảnh các cuộc chiến đấu anh dũng, khôn khéo và sáng tạo ấy và cũng rất nhớ gương mặt kiên cường của nhiều đồng chí lãnh đạo của Đội.


Các đồng chí thân mến!

Hiện nay cục diện trong nước ta đã giành được những thành tựu lớn nhưng cũng đang đứng trước những thử thách quyết liệt, không những về kinh tế (với giá cao lên vọt của đồng đô-la, của vàng, với những khó khăn trong sản xuất và đời sống) mà cả về tư tưởng nữa, nhất là trong khi ở Liên Xô đang diễn ra những đổi thay tiêu cực.


Trước tình hình ấy các đồng chí đội viên cũ của Đội Tự vệ chiến đấu cứu quốc Hoàng Diệu càng phải giữ vững phẩm chất, làm mọi việc có thể làm được để truyền đạt những kinh nghiệm quý giá, đặc biệt là tinh thần kiên cường và sáng tạo của Đội cho các thế hệ trẻ, cho các lực lượng tự vệ, các lực lượng vũ trang quần chúng của ta. Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, những kinh nghiệm của Đội Tự vệ Hoàng Diệu cũng như những kinh nghiệm sôi động của cuộc Cách mạng tháng Tám nói chung vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử và càng mang tính chất thời sự.


Với ý Đảng đúng đắn và sáng tạo, và lòng dân phản ánh nguyện vọng sâu sắc và chính đáng của nhân dân.

Với tinh thần tự vệ và nhân dân, quân đội và quần chúng, gắn bó với nhau như máu với thịt, nhân dân ta đã làm nên những kỳ tích trong Cách mạng tháng Tám, trong 30 năm kháng chiến thắng hai đế quốc to.

Ngày nay với đường lối đổi mới đúng đắn và sáng tạo của Đại hội VII, với lực lượng tự vệ và quân đội trung thành với Đảng, với nước, với nhân dân ta quyết đi theo con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội do Đảng và Bác đã đề ra, quyết vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh như cương lĩnh đã ghi rõ. Quân với dân một lòng, tự vệ và quân đội một ý chí, lấy bất biến ứng vạn biến, dân tộc Việt Nam, nhân dân Việt Nam cần dốc hết tinh thần và nghị lực đưa Nghị quyết của Đại hội vào cuộc sống, giữ vững và nêu cao ngọn cờ của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa sự nghiệp cách mạng nước ta đến thắng lợi cuối cùng.


Đó cũng là điều mà mỗi một đội viên cũ của Đội Tự vệ cứu quốc Hoàng Diệu phải ghi nhớ và thực hiện bằng được.

Đó cũng là điều mà mỗi chiến sĩ dân quân tự vệ của Thủ đô, mỗi một chiến sĩ Quân đội nhân dân đang tại ngũ cũng như mỗi cựu chiến binh Thủ đô, mỗi một người công dân Việt Nam ở trên mảnh đất Thăng Long này phải ghi lòng tạc dạ và thực hiện cho bằng được.

Tương lai thuộc về hòa bình chân chính, độc lập thật sự, thuộc về chủ nghĩa xã hội

Đó là niềm tin không lay chuyển của dân tộc Việt Nam, của nhân dân Việt Nam

Xin gửi đến các đồng chí những tình cảm thân thiết nhất của tôi. Các đồng chí hãy thực hiện đúng tư tưởng Đại hội VII đã nêu lên.
   Trí tuệ
   Đổi mới
   Dân chủ
   Kỷ cương
   Đoàn kết

Đó là con đường đưa dân tộc ta đến thắng lợi.

Thân ái
Đại tướng VÕ NGUYÊN GIÁP