Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 3

[chuongxedap]

Chu Ân Lai, Chu Đức đón mừng khách quí

Trùng Khánh thành phố núi sáng mùa xuân che phủ sương mù. Sáng sớm ngày 20-4 sương đã tan dần, một chiếc máy bay vút tận trời xanh, đưa A Bái vượt qua Tây An đi thủ đô Bắc Kinh.

Chính phủ nhân dân Trung ương theo dõi chiếc chuyên cơ đang chở một sứ mệnh trọng đại. 12 giờ 15 phút trưa, máy bay hạ cánh xuống sân bay Tây An nạp tiên nhiên liệu. Lý Duy Hán Chủ nhiệm dân uỷ Trung ương thông báo qua điện thoại: Vì trời Bắc Kinh gió lớn, đề nghị đoàn đại biểu hòa đàm Tây Tạng chuyển sang xe lửa về Bắc Kinh. Uông Phong phó Chủ nhiệm dân uỷ Trung ương chờ sẵn ở đây, đã bố trí thật chu đáo để đại biểu Tây Tạng có nửa ngày thăm thành phố cổ kính này, tổ chức tiệc đêm thịnh soạn. Trong bữa tiệc, các đại biểu đoàn hoà đàm Tây Tạng không ngờ được gặp một người đó là đại sư Hỉ Nhiêu Gia Thố ở Thanh Hải, nguyên là thày dạy của A Bái hồi còn theo học, hiện giờ là Phó Chủ tịch Chính phủ nhân dân tỉnh Thanh Hải. Hỉ Nhiêu Gia Thố là đại sư Phật học nổi tiếng, lừng danh khắp vùng Tây Tạng và cả nước. A Bái được gặp thầy học của mình tại đây, vừa kinh ngạc vừa vui mừng. Đại sư Hỉ Nhiêu là một Phật sống yêu nước, để khuyên giải chính quyền địa phương Tây Tạng sớm hòa đàm với Chính phủ nhân dân Trung ương, đã từng phát biểu bằng tiếng Tạng trên đài phát thanh. Do vậy Đại sư hết sức khen ngợi A Bái một người đệ tử đắc ý của mình đã dẫn đoàn đại biểu Trung Quốc về Bắc Kinh, tiến hành hòa đàm. Trong bữa tiệc Đại sư nói cười sôi nổi, động viên A Bái mọi người cũng cổ vũ A Bái.

Hồi 11 giờ 35 phút dưới sự hướng dẫn của Mông Phong, A Bái và một số đại biểu Tây Tạng lên tàu rời Tây An.

Chiều ngày 22-4-1951, trên thềm nhà khách tại ga Bắc Kinh hàng trăm quần chúng nhân dân tập trung đón khách. 19 giờ 10 phút, khi A Bái và các đại biểu Tây Tạng xuống tàu, trong khoảnh khắc các cháu nhi đồng với những bó hoa tươi thắm vây quanh đoàn đại biểu. Người dẫn các cháu tặng hoa, chính là Chu Ân Lai Thủ tướng Quốc vụ viện Chính phủ nhân dân Trung ương và Chu Đức Tổng Tư lệnh quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc, cùng một số Bộ trưởng và chủ nhiệm các bộ ngành Trung Quốc. Thủ tướng nước cộng hoà mắt sáng như sao. Tổng tư lệnh quân Giải phóng uy nghiêm mà hoà nhã, đã siết chặt bàn tay từng đại biểu hòa đàm tới đây từ cao nguyên băng tuyết. Những tiếng cười cởi mở, những lời thăm hỏi thân tình, xua tan làn gió lạnh đêm xuân. Đoàn đại biểu A Bái vừa đặt chân lên mảnh đất Bắc Kinh mà đã cảm thấy hương vị của hoa xuân và ấm áp của trời xuân.

Đoàn tàu như một con rồng lượn đang chuyển bánh trên đường Trường An dưới trời sao lấp lánh, các đại biểu Tây Tạng được đưa tới khách sạn Bắc Kinh mĩ lệ hào hoa.

Tối 28-4, Thủ tướng Chu Ân Lai, Phó Chủ tịch Lý Tế Thâm, Phó Thủ tướng Trần Vân và Hoàng Viêm Bồi mở tiệc chiêu đãi các đại biểu hoà đàm Tây Tạng. Thủ tướng Chu Ân Lai trong bộ trang phục dạ màu ghi, nét mặt tươi cười cởi mở đón tiếp mọi người.

[chuongxedap]

Ký sự lịch sử

Ngày 29-4, cuộc đàm phán phiên đầu tiên của Chính phủ nhân dân Trung ương và Chính phủ địa phương Tây Tạng được cử hành tại phòng giao tế của Uỷ ban quân quản Bắc Kinh.

Đoàn đại biểu toàn quyền của Chính phủ nhân dân Trung ương gồm 4 người: đại biểu đứng đầu là Lý Duy Hán, còn các đại biểu khác là Trương Kinh Vũ, Trương Quốc Hoa và Tôn Chí Viễn. Lý Duy Hán là người cộng sản lâu năm, nổi tiếng trong ngoài nước, một chuyên gia về vấn đề Mặt trận dân tộc thống nhất và dân tộc của Đảng, có thời kỳ làm Bộ trưởng Mặt trận dân tộc thống nhất Trung ương kiêm Chủ nhiệm Ban dân tộc Trung ương. Trương Kinh Vũ là sư trưởng hồng quân thời kỳ tỉnh Cương Sơn, là Chủ nhiệm văn phòng Quân uỷ Trung ương sau ngày thành lập nước, đồng thời kiêm nhiệm Bộ trưởng - Bộ vũ trang nhân dân thuộc Quân uỷ Trung ương. Tướng trẻ Trương Quốc Hoa lúc ấy chưa tới Bắc Kinh, ngày 15-5 ông mới đến được. Tôn Chí Viễn là thư ký trưởng Uỷ ban quân chính Tây Nam, đeo cặp kính nhiều đi-ốp, trông ra dáng một giáo sư văn nhã

Đại biểu Chính phủ địa phương Tây Tạng có 5 người: Đứng đầu là A Bái A Vượng Tấn Mỹ, và các đại biểu Khải Mặc Sách An Vượng Đôi Thổ Đam Đán Đạt, Thổ Đăng Liệt Môn, Tang Pha Đăng Tăng Đốn Châu.

Ngoài A Bái ra, Khải Mặc Sách An Vượng Đôi là một nhân vật có thực lực nhất trong các đại biểu Tây Tạng. Ông là Tổng tư lệnh quân Tạng, nắm giữ binh quyền lại là chú của Cát Luân Sách Khang và thân cận với Đạt Lai ở Ấn Độ vừa tới. Cát Hạ truyền cho ông những phương pháp cơ mật, quyền uy của ông không dễ coi thường. Thổ Đam Đán Đạt là một tăng quan làm thư ký trưởng dịch thương, tính nết cương trực, có uy tín ở Tây Tạng. Thổ Đăng Liệt Môn là phó trưởng quan của nhiếp chính Trát Đạt, một nhân vật thuộc phái thực quyền; một số quan chức lớn của Cát Hạ gặp ông đều đón tiếp niềm nở, khúm núm nhún nhường. Tang Pha Đăng Tăng Đốn Châu, là công tử quí tộc, một trung đoàn trưởng đại bản 2 của quân Tạng.

Ngoài ra còn có hai cán bộ cùng tham dự đàm phán, đó là Bình Thố Vượng Giới và Lạc Vu Hoằng. Lạc Vu Hoằng về sau làm Bộ trưởng Tuyên truyền công uỷ Tây Tạng. Bằng Triết cán bộ dân uỷ Trung ương làm công tác phiên dịch, vì ông ta nói ngữ âm Thanh Hải hơi nặng nên sau đó Bình Thố Vượng Giới cùng hỗ trợ phiên dịch.

Không khí đàm phán buổi đầu thoải mái và suôn sẻ. Sau khi đôi bên xem xét giấy tờ xác nhận của nhau, chưa bàn vấn đề cụ thể, chỉ mới bàn trình tự, bước đi, Lý Duy Hán nói: “Chúng ta là một gia đình, mọi người thương lượng làm tốt công việc”. Trên bàn đàm phán được phân phát văn bản 10 điều kiện về đàm phán hoà bình của Chính phủ nhân dân Trung ương, tức là “công ước 10 điểm” của Cục Tây nam chế định cho bộ đội vào Tây Tạng để các đại biểu tham khảo. Đồng thời còn nghiên cứu vấn đề mời A Bái và Ban Thiền lên đài Chủ tịch Thiên An Môn dự lễ “1-5”. Cuối cùng trưởng đoàn A Bái đề xuất, quân Giải phóng ở Hắc Hà, Tân Cương đều đang tiến quân, Đạt Lai có thể không ở lại Tây Tạng đã trở thành vấn đề. Mong muốn quân Giải phóng tạm ngừng, nên dùng danh nghĩa đoàn đại biểu điện báo cho Đạt Lai, đề nghị không nên đi Ấn Độ. Trưởng đoàn Lý Duy Hán đồng ý thỉnh thị Trung ương.

Chiều ngày 2-5 tiếp tục đàm phán.

Đại biểu Chính phủ nhân dân Trung ương và Chính phủ địa phương Tây Tạng kiên trì nỗ lực để tìm ra một điểm chung.

Đại biểu Tây Tạng tỏ ý tiếp nhận 10 điều kiện hòa đàm của Trung ương, nhưng cho rằng vấn đề tiến quân là tiêu điểm. Bởi vì Chính phủ Cát Hạ đã từng nêu ra mà không được đáp ứng, cho nên điều kiện này không thể tiếp thu.

Lý Duy Hán chỉ rõ: Tiến quân vào Tây Tạng là phương châm đã định của Trung ương, Chính phủ nhân dân Trung ương giúp đỡ dân tộc thiểu số giải phóng Tây Tạng, tránh được sự xâm lược của đế quốc, Tây Tạng là trận địa tiền tiêu bảo vệ Tây nam của Tổ quốc, càng đòi hỏi quân đội bảo vệ quốc phòng mạnh mẽ.

Trong hai ngày tạm nghỉ, các đại biểu Chính phủ Trung ương và cán bộ công tác thận trọng kiên nhẫn giới thiệu tôn chỉ của quân Giải phóng và tác phong đáng quý của họ, đồng thời đưa ra những văn kiện lịch sử thời nhà Thanh để chứng minh Trung ương có quyền đưa quân đội vào Tây Tạng, và đã sớm thành tiền lệ. Giải thích rõ việc củng cố quốc phòng là nhiệm vụ chung của các dân tộc trong cả nước, hy vọng các đại biểu Tây Tạng từ bỏ mọi nỗi băn khoăn, tích cực hỗ trợ vấn đề tiến quân vào Tây Tạng sớm đạt tới hiệp nghị.

Trưởng đoàn Tây Tạng A Bái trải qua trăn trở suy nghĩ, trước hết tiếp thu ý kiến của đại biểu Chính phủ nhân dân Trung ương, ông khuyên giải các đại biểu khác cũng dần dần tiếp thu ý kiến đó.

[chuongxedap]

Ngày 7-5, hội đàm tiếp lần thứ 3, đại biểu đôi bên cùng xác định phương châm tiến quân vào Tây Tạng, hoà bình giải phóng Tây Tạng.

Tiếp tục đi sâu vào đàm phán hòa bình, mọi vấn đề khó khăn lần lượt được giải quyết, đại biểu hoà đàm Trung ương một lần nữa nêu vấn đề duy trì địa vị vốn có và quyền chức của Ban Thiền vào chương trình nghị sự. Nhưng đại biểu hòa đàm Tây Tạng cho rằng lần này là bàn bạc sự việc để giải phóng bằng hòa bình chứ không phải là vấn đề Ban Thiền: mà Chính phủ hợp pháp Cát Hạ của Ban Thiền vẫn còn chưa được thừa nhận.

Lý Duy Hán đại biểu Chính phủ Trung ương đưa ra bản sắc phong của Lý Tông Nhân quyền Tổng thống Chính phủ nhân dân Trung ương Quốc Dân Đảng cấp cho Ban Thiền đời thứ 10, có cả một số ảnh chụp Ban Thiền làm lễ tại chùa Tháp Nhĩ ở Thanh Hải. Cuối cùng Đại biểu Tây Tạng đã công nhận địa vị hợp pháp của Ban Thiền.

Đã thừa nhận đại sư Ban Thiền, thì phải khôi phục địa vị vốn có và chức quyền của Ban Thiền, và tất nhiên phải pháp định hóa điều này trong “Hiệp nghị”. Đại biểu hoà đàm Tây Tạng tỏ ý cần phải gửi điện thỉnh thị Đạt Lai Lạt ma tại Á Đông.

Mãi đến ngày 28-5, đoàn đại biểu hoà đàm mới nhận được điện trả lời của Đạt Lai, bày tỏ hoàn toàn đồng ý vấn đề Ban Thiền được đưa vào hiệp nghị. Đến đây gánh nặng đè trên vai mỗi thành viên cửa đoàn đại biểu mới được trút bỏ.

Hơn 20 ngày đêm, Chu Ân Lai chăm chú theo dõi toàn bộ tiến triển của cuộc đàm phán hoà bình. Người lắng nghe từng chi tiết cụ thể của báo cáo, tự bản thân bố trí hoạt động tham quan của đoàn đại biểu hoà đàm Tây Tạng, dặn dò phải dịch thật tốt văn bản hiệp nghị bằng tiếng Tạng...

Sóng gió Trường Giang và Hoàng Hà ghi tạc mãi trang sử giải phóng Tây Tạng Trung Quốc.

Ngày 23-5-1951

4 giờ chiều tại Hoài Nhân Đường Trung Nam Hải đã cử hành lễ ký kết “Hiệp nghị về biện pháp hòa bình giải phóng Tây Tạng”. Chu Đức, Lý Tế Thâm, Trần Vân, những người chủ trì lễ ký đứng nghiêm trang dưới lá quốc kỳ 5 sao cỡ lớn, đứng bên trái là Lý Duy Hán cùng 4 đại biểu của đoàn hòa đàm Trung ương. Ngồi ký tên trước bàn dài là A Bái A Vượng Tấn Mỹ cùng 5 đại biểu hoà đàm Tây Tạng. Họ dùng cây bút tre riêng biệt để viết chữ Tạng.

Tối 24-5, để chào mừng hiệp nghị được ký kết, Chủ tịch Mao Trạch Đông mở tiệc chiêu đãi, có mặt trong bữa tiệc có đại sư Ban Thiền và các thành viên đi theo; 5 đại biểu toàn quyền trong đoàn Chính phủ địa phương Tây Tạng cùng các tuỳ viên; 4 đại biểu toàn quyền của đoàn chính phủ nhân dân Trung ương và các nhân vật hữu quan. Nhận lời mời tới dự còn có Phó Chủ tịch Chính phủ nhân dân Trung ương Chu Đức, Lưu Thiếu Kỳ, Lý Tế Thâm; Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Đổng Tất Vũ Trần Vân, Quách Mạt Nhược, Hoàng Viêm Bồi, và hơn 180 nhân sĩ có tiếng tăm của các ngành giới thủ đô Bắc Kinh.

Trong không khí vui mừng náo nhiệt, Mao Trạch Đông, Ban Thiền và A Bái đều phát biểu ý kiến. Mao Trạch Đông nói rất nhiệt tình, người nhấn mạnh phải tăng cường đoàn kết. Người nói “Mấy trăm năm nay, các dân tộc Trung Quốc không được đoàn kết, nội bộ dân tộc Tạng cũng không đoàn kết, đó chính là kết quả sự thống trị của Chính phủ Mãn Thanh và Chính phủ Tưởng Giới Thạch, cùng là kết quả gây chia rẽ của bọn đế quốc. Giờ đây, lực lượng do Đạt Lai Lạt ma lãnh đạo, lực lượng do Ban Thiền lãnh đạo cùng với Chính phủ nhân dân Trung ương đã đoàn kết lại ... từ nay về sau trên cơ sở đoàn kết ấy, giữa các dân tộc chúng ta, trên tất cả mọi mặt, về chính trị kinh tế, văn hóa sẽ được phát triển và tiến bộ.

Ngày 28-5, “Nhân dân nhật báo” đăng toàn văn hiệp nghị bằng hai thứ tiếng Hán-Tạng, có xã luận và thông báo quá trình đàm phán. Trên đất nước Trung Quốc bao la, tại nhiều địa phương quần chúng nhân dân tổ chức mít tinh diễu hành, nhiệt liệt chúc mừng Đại lục của Tổ quốc được hoàn toàn giải phóng. Đại sư Ban Thiền cũng ra tuyên bố ủng hộ “17 điều hiệp nghị”.

Sáng ngày 13-7-1951, tại cửa hang San Nai Tui La vùng biên giới cách Á Đông nửa ngày đường, xuất hiện một đoàn người quần áo đủ màu. Đi đầu là một trung niên dáng mảnh mai trong trang phục màu tro. Con người ấy, xuất phát từ Bắc Kinh, bay qua Hương Cảng, Sinhgapo, Niuđêli đi suốt đêm ngày tức tốc tới đây, đó là Tướng quân Trương Kinh Vũ đại biểu toàn quyền của Chính phủ nhân dân Trung ương thường trú tại Tây Tạng. Ông cầm thư tay của Chủ tịch Mao Trạch Đông gửi tới Đạt Lai Lạt ma. Với những lời khuyên thiết tha của tướng Trương Kinh Vũ, đồng thời được sự chỉ lối của Hộ thần Cát Tường Thiên Nữ, Đạt Lai Đan Tăng Gia Thố thứ 14 đã lên đường trở về Lạp Tát vào ngày 21-7.

Sau khi hiệp nghị được ký kết, tuân theo chỉ thị của Mao Trạch Đông, quân Giải phóng nhân dân chia làm 4 đường thẳng tiến vào Tây Tạng. Ngày 12-10-1951, lần lượt tới thành cổ Lạp Tát và các vùng trọng điểm Giang Tư, Nhật Khách Tắc, Á Đông, A Lý, cờ đỏ 5 sao được cắm trên đỉnh dãy Himalaia. Từ đây Đại lục Trung Quốc hoàn toàn giải phóng.

[chuongxedap]

PHẦN 6

NGUỒN LỬA ÁC TÀ

Bọn quyền quí phản động chống đối chấp hành hiệp nghị.

4 giờ chiều ngày 23-5-1951, tại Hoài Nhân Đường Trung Nam Hải đã cử hành lễ ký kết “Hiệp nghị về biện pháp hoà bình giải phóng Tây Tạng”. Lễ ký kết vừa kết thúc tốt đẹp, có tiếng nổ giòn vang dội: “ùng ùng..”. đã có một bức điện do Chính phủ nhân dân Trung ương phát thông báo tin vui Á Đông miền tây Trung Quốc nơi giáp gianh giữa Tây Tạng và Ấn Độ xa xôi, bay tới chùa Đông Cát nơi có một vị Đạt Lai Lạt ma 18 tuổi.

Sáng hôm sau, khi ánh nắng mặt trời tỏa sáng không gian, điện báo tin vui của A Bái A Vượng Tấn Mỹ từ Ấn Độ truyền về. Đạt Lai Lạt ma vừa nhận được điện liền triệu tập hội nghị toàn thể thành viên “Cát Hạ Á Đông” bàn bạc nghiên cứu chấp hành hiệp nghị.

Đạt Lai Lạt ma vừa công bố bản tin ký kết “Hiệp nghị”, thì Tư Bổn Láng Sắc Lâm Ban Giác Tấn Mỹ liền đứng dậy phát biểu đầu tiên, ông nói: “Hiệp nghị được ký kết, sau đây cảnh ngộ của Cát Hạ chắc chắn rất khó khăn, mọi việc nhất nhất đều phải nghe theo Chính phủ Trung ương, tương lai Phật giáo Tây Tạng ắt sẽ bị tổn thất nặng nề, ký hiệp nghị này là sai lầm, không thể chấp hành được”.

Tiếp đó, một số quan chức đứng đầu có Xích Giang Lạc Tạng Ích Tây, Sách Khang Vượng Thanh Cách Lan, Bạc Lạp Thổ Đăng Vi Đăng và Lạc Tang Tam Đán liền lên tiếng phụ hoạ, ủng hộ quan điểm của Láng Sắc Lâm Ban Giác Tấn Mỹ, kiên quyết phản đồi chấp hành hiệp nghị, đòi đệ đơn yêu cầu Đạt Lai chạy sang Ấn Độ.

Trọng Dịch Khâm Ba Quần Bồi Thổ Đăng liền đứng dậy nói: “Hiệp nghị này rất hay, nó hoàn toàn thích hợp với yêu cầu phát triển tôn giáo và chính trị của Tây Tạng, nó thể hiện tập trung đúng hướng nhân dân của quảng đại dân chúng tăng tục; các đại biểu hoà đàm mà chúng ta cử đi đều là những người có uy tín trong Cát Hạ, hoàn toàn không phải vì một cốc rượu, mà đem đại quyền chính giáo Tây Tạng làm hàng hóa trao đổi. Vì vậy, hiệp nghị 17 điều được ký kết rồi, chúng ta nên chấp hành vô điều kiện; càng không nên đề nghị Đạt Lai chạy trốn; làm như vậy là phỉ báng Tây Tạng, phỉ báng Đạt Lai Lạt ma, là phỉ báng tôn giáo Tây Tạng”.

Tắc Hiệp Tuyết Khang Đốn Chu Đa Cát thì kiên quyết ủng hộ ý kiến của Quần Bồi Thổ Đăng. Tắc Hiệp Tuyết Khang Đốn Chu nói: “Sự phát triển tôn giáo Tây Tạng nên dựa vào đại gia đình nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, không thể dựa vào nước ngoài, chuyện xa không nói chuyện xưa không nói, hãy lấy chuyện gần mà nói nhé. Tư Bổn Hạ Cát Ba vẫn nói, chúng ta sang Ấn Độ sẽ được đón tiếp nhiệt tình như thế nào, vậy mà, nay chúng ta đến cửa ngõ Ấn Độ đã phải đứng ngây ra bao lâu ở đó, tại sao không nhìn thấy hành động của họ. Dựa vào người nước ngoài giúp đỡ phát triển tôn giáo là không dựa được, trong lịch sử đã có nhiều bài học kinh nghiệm. Ý của tôi là kiên quyết chấp hành quyết nghị, dựa vào Tổ quốc của mình để phát triển tôn giáo. Tôi kiến nghị ngay lập tức đệ trình Đạt Lai Lạt ma, nên nhanh chóng trở lại Lạp Tát, tôi nói dứt khoát như vậy, dù có phải mặc quần đùi mà đi tôi cũng trở về Lạp Tát. Tôi tin tưởng rằng trong đại gia đình nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, tôn giáo Tây Tạng sẽ được phát triển, nhân dân Tây Tạng sẽ đi tới hạnh phúc”.

Hai bên tranh luận với nhau như vậy mãi cho đến đêm vẫn chưa ngã ngũ, qua liền mấy ngày đấu khẩu, Tắc Hiệp Tuyết Khang Đốn Chu Đa Cát đã có ưu thế, “Cát Hạ Á Đông” quyết định Đạt Lai trở về Lạp Tát, nhưng hiệp nghị có được chấp hành hay không vẫn chưa quyết định được, đôi bên nhất trí: chờ đợi sau khi xem xét nội dung hiệp nghị sẽ quyết định. Ngày 28 Cát Hạ báo với Chính phủ nhân dân Trung ương, chỉ nói là hoàn toàn đồng ý vấn đề Ban Thiền đưa vào hiệp nghị, còn xử lý hiệp nghị như thế nào thì tuyệt nhiên không nhắc tới.

[chuongxedap]

Trương Kinh Vũ thuyết phục Đạt Lai trở về Lạp Tát.

Tháng 6-1951, Trung ương uỷ nhiệm tướng quân Trương Kinh Vũ làm đại biểu toàn quyền thường trú tại Tây Tạng và yêu cầu nhanh chóng đi Tây Tạng. Sau khi nhận lệnh, Trương Kinh Vũ chuẩn bị hành trang gọn nhẹ lên đường, từ Bắc Kinh qua Hương Cảng theo đường biển tới Ấn Độ, rồi từ Ấn Độ đến Tây Tạng. Ngày 15-7 tới Á Đông trên biên giới Tây Tạng. Sáng hôm sau Trương Kinh Vũ tới chùa Đông Cát bái kiến Đạt Lai Lạt ma. Đạt Lai sợ Trương Kinh Vũ nêu vấn đề chấp hành hiệp nghị nên trong giao tiếp, mỗi khỉ đụng chạm tới gần nội dung “Hiệp nghị”, lập tức Đạt Lai lẩn tránh. Trương Kinh Vũ đều cảm thấy được tất cả, biết rằng Đạt Lai có ý tránh xa sự kiện này, cho nên ông không gạn hỏi và càng không truy bức Đạt Lai biểu thị thái độ đối với “hiệp nghị”, ông chỉ dựa theo chỉ thị của Mao Trạch Đông, để Đạt Lai tự nêu ra là tốt hơn. Để có thời gian suy nghĩ trước khi nói với Trương Kinh Vũ về thái độ đối với “Hiệp nghị”, trong sinh hoạt, Đạt Lai hết sức quan tâm tới Trương Kinh Vũ; nên khi Trương Kinh Vũ đi Lạp Tát, Đạt Lai đưa ngựa cho Kinh Vũ sử dụng.

Tất cả mọi hành động của Đạt Lai và Cát Hạ, Trương Kinh Vũ hoàn toàn biết rõ dụng ý, nhưng không bao giờ ông nói ra, tự mình nghiêm túc kiềm chế chờ đợi.

Ngày 8-8, Trương Kinh Vũ tới Lạp Tát. Ngày 17-8 Đạt Lai Lạt ma dẫn các quan chức Cát Hạ tại Á Đông trở về Lạp Tát. Vì khi đón Đạt Lai Lạt ma, trong vấn đề tọa vị, Chính phủ địa phương Tây Tạng không làm rõ quan hệ giữa địa phương và Trung ương, nên căn cứ theo chỉ thị của Mao Trạch Đông, Trương Kinh Vũ không đi đón, chỉ cử Bộ trưởng tuyên truyền quân đoàn 18 Nhạc Vu Hoằng làm đại biểu đi đón Đạt Lai, và qua lễ đón thăm dò thái độ Lạt ma đối với hiệp nghị. Nhưng trong lễ đón, Đạt Lai Lạt ma không hề có một chữ nào nhắc tới “Hiệp nghị”.

Để thúc đẩy Cát Hạ sớm chấp hành “Hiệp nghị”, Trương Kinh Vũ sử dụng thế công ngoại vi, cử Nhạc Vu Hoằng hàng ngày tới thăm nom các quan chức trọng yếu; sau đó còn thay mặt Trương Kinh Vũ gửi biếu tặng phẩm.

Mặc dầu Trương Kinh Vũ đã làm công việc thăm hỏi biếu tặng, nhưng Cát Hạ vẫn không tỏ thái độ là có chấp hành “Hiệp nghị” hay không. Trương Kinh Vũ ông không hề nóng vội, vẫn kiên trì thái độ chờ đợi, chỉ là tăng cường công tác mặt trận ở trên từ một phía khác, lại tiếp tục bái kiến các quan chức cao cấp của Cát Hạ.



Phái thực lực chần chừ không chịu tỏ rõ thái độ đối với Trung ương

Ngày 7-9, Phó chính uỷ quân đoàn 18 Dương Kỳ Mai dẫn một chi đội tiên phong đi tới Lạp Tát, báo một tin cho Cát Hạ biết là đại quân quân Giải phóng sắp vào Tây Tạng.

Chính phủ Cát Hạ không hề ngó tới cánh quân nhỏ bé này, khi đội tiên phong trụ lại, họ liền đem quân chấn giữ 3 mặt nơi chi đội ở, dùng lực lượng 3 đại bản quân Tạng vây quanh chi đội tiên phong, nghiêm cấm nhân dân tới thăm quân Giải phóng. Quân Tạng ngày ngày xếp hàng khua chiêng gõ trống, gào gáy những ca khúc lưu hành nội địa trong niên đại 30: “Phòng Mĩ nhân trên Đào hoa giang”, “Mạnh Khương Nữ khóc trường thành”... tạo ra thế bốn bề địch hãm, hòng làm rã rời ý chí của cán bộ chiến sĩ chi đội tiên phong, đồng thời không cho chi đội ra mua lương thực, ý đồ muốn ép chi đội tiên phong ra khỏi Tây Tạng.

Xét về tình hình Chính phủ Cát Hạ Tây Tạng không tỏ ý kiến đối với “Hiệp nghị” và thái độ của họ đối với chi đội tiên phong, Trương Kinh Vũ cảm thấy không chờ đợi được nữa, bèn đề xuất hỏi Chính phủ Cát Hạ chấp hành “Hiệp nghị” như thế nào, yêu cầu cho Trung ương biết rõ thái độ. Cát Hạ nói lảng (đỡ) là phải đợi sau khi A Vượng Tấn Mỹ thông báo quá trình ký kết “Hiệp nghị” sẽ trả lời sau.

Trương Kinh Vũ lại phải kiên nhẫn chờ đợi A Bái A Vượng Tấn Mỹ trở về.

Ngày 13-9 A Bái về đến Lạp Tát, liền thông báo với Cát Hạ về quá trình ký kết hiệp nghị, và thông báo trực tiếp với Đạt Lai Lạt ma. Song Cát Hạ vẫn không tỏ thái độ có chấp hành “Hiệp nghị” hay không.

[chuongxedap]

Trương Kinh Vũ cử Nhạc Vu Hoằng nhiều lần thúc giục Chính phủ Tây Tạng tỏ rõ thái độ với Trung ương về việc chấp hành “Hiệp nghị”. Chính phủ Cát Hạ nói lảng là tháng 8 đã qua rồi, tháng 9 không tốt lành, không thể bày tỏ thái độ đối với Trung ương. Để tỏ ra tôn trọng Cát Hạ, Trương Kinh Vũ lại phải kiên trì thái độ chờ đợi. Nhạc Vu Hoằng và Từ Đam Lô ở quân đoàn 18, Vương Kỳ Mai phó chính uỷ quân đoàn lại tới bái kiến quan chức cao cấp Cát Hạ đồng thời lần lượt trao cho họ từng bản “Hiệp nghị”, mở rộng hơn nữa uy thế của mặt trận thống nhất. Uy thế của Trương Kinh Vũ không xoay chuyển được thái độ của Cát Hạ, Cát Hạ chẳng những không tỏ thái độ chấp hành “Hiệp nghị”, mà còn tiến hành uy hiếp chi đội tiên phong, buổi tối hàng ngày từ vùng xung quanh họ nã súng vào khu doanh trại chi đội, tạo nên không khí căng thẳng, tình hình nghiêm trọng. Ngày 19-9, tiểu đoàn 3 trung đoàn 154 và đại đội cơ pháo của đơn vị nhận lệnh của Trương Quốc Hoa tiến vào Lạp Tát, tăng cường lực lượng cho chi đội tiên phong, ngọn lửa chiến tranh mới tạm xẹp xuống, nhưng với “Hiệp nghị” vẫn không tỏ rõ thái độ. Với sự truy hỏi nhiều lần của Trương Kinh Vũ, họ không thể thoái thác, đành phải nêu ra 3 vấn đề với Trương Kinh Vũ:

1- Vấn đề chức quyền của Uỷ ban quân chính, bao gồm cả vấn đề địa vị và chức quyền của Đạt Lai.

2- Vấn đề quân đội, bao gồm vấn đề cải biên quân trang.

3- Vấn đề thống nhất toàn bộ khu vực dân Tạng, bao gồm vấn đề khu vực Xương Đô quy về Chính phủ địa phương Tây Tạng.

Về những vấn đề Cát Hạ nêu ra, Trương Kinh Vũ chỉ đạo Nhạc Vu Hoằng đến tận Chính phủ Cát Hạ giải đáp cụ thể từng vấn đề trước Tư Tào Lỗ Khang Oa Sách Khang và toàn thể Cát Luân cùng quan chức trọng yếu.

Trương Kinh Vũ nói: “Uỷ ban quân chính là một cơ quan thay mặt Chính phủ nhân dân Trung ương cần phải có ở Tây Tạng, quân khu Tây Tạng chỉ là một cơ quan quân sự, nó sẽ có quan hệ thường xuyên với Chính phủ địa phương Tây Tạng, Uỷ ban Quân chính có thể quản lý công việc cả hai phía Chính phủ địa phương Tây Tạng và quân Giải phóng nhân dân. Quân Giải phóng nhân dân chỉ tới đây một quân đoàn, khoảng hai vạn người, đóng giữ khu vực biên phòng Giang Tư, Nhật Khách Tắc A Lý và Lâm Chi, chỉ đóng ở Lạp Tát chừng 4.000 quân, lương thực bộ đội không cần nhân dân Tây Tạng đảm nhiệm, Trung ương dùng tiền bạc mua dùng, những thứ khác do nội địa chuyển tới. Quân Tạng có thể biên theo thứ bậc giải phóng quân, hưởng đãi ngộ như giải phóng quân. Vấn đề thống nhất toàn bộ dân tộc Tạng do nhân dân các tỉnh Xuyên, Cam, Điền, Khang, Thanh bỏ phiếu biểu quyết, chỉ cần nhân dân tán thành là được, nhưng trước mắt vừa mới giải phóng, tất cả chưa thể làm rộng được, có một số khu vực đã giải phóng sớm, công tác tiến triển nhanh, nhưng hiện tại vẫn không thể bàn việc thống nhất được. Về khu vực Xương Đô, qua Trung ương phê chuẩn là có thể qui về Tây Tạng, vấn đề này xem ra không có vấn đề gì. Còn về chức vị của Đạt Lai Lạt ma, chức vị không thay đổi, Trung ương muốn Đạt Lai ra làm Chủ tịch Uỷ ban Quân chính”.

Mặc dầu Trương Kinh Vũ đã trả lời những vấn đề Cát Hạ nêu ra, nhưng Cát Hạ vẫn không chịu đáp ứng lại thái độ đối với “Hiệp nghị”. Chẳng bao lâu Đạt Lai Lạt ma lại yêu cầu A Bái A Vượng Tấn Mỹ nêu ra 6 vấn đề với Trương Kinh Vũ:

1. Về “Hiệp nghị” không thể không thật sự thi hành.

2. Vấn đề địa vị của bản thân ông ta.

3. Thời gian Ban Thiền về Tạng.

4. Quân đội phải vào ít, không thể vào nhiều.

5. Bản thân ông ta muốn vào nội địa.

6. Quân đoàn trưởng Trương Quốc Hoa khi nào vào Tạng?

Trương Kinh Vũ lần lượt giải đáp từng vấn đề, về việc Đạt Lai muốn đi nội địa, ngay hôm đó Trương Kinh Vũ đã thỉnh thị Trung ương, Trung ương bố trí ngay, và trả lời Đạt Lai muốn đi lúc nào cũng được. A Bái đã chuyển nội dung trả lời của Trương Kinh Vũ tới Đạt Lai, Đạt Lai rất toại nguyện, nhưng việc chấp hành “Hiệp nghị” vẫn chưa được Cát Hạ trả lời.

Ngày 26-9, theo sáng kiến của A Bái A Vượng Tấn Mỹ, Đạt Lai triệu tập “Đại hội toàn Tạng”; để A Bái truyền đạt nội dung toàn văn “Hiệp nghị” và cả quá trình ký kết “Hiệp nghị” với toàn thể quan chức Cát Hạ, sau đó toàn thể quan chức tiến hành thảo luận về “Hiệp nghị”. Qua hai ngày tranh luận kịch liệt, phái chấp hành “Hiệp nghị” chiếm ưu thế, quyết định tới ngày quốc khánh sẽ điện về Trung ương biểu thị ủng hộ “Hiệp nghị”. Nhưng sau quốc khánh đã mấy ngày, phái thực quyền vẫn không chịu chấp hành quyết nghị của đại hội, trì hoãn không điện về Trung ương.

A Bái cùng năm đại biểu hoà đàm nhiều lần thúc giục, phái thực quyền Cát Hạ vẫn không tỏ rõ thái độ. A Bái và năm đại biểu bàn bạc, để A Bái trực tiếp trao đổi với Cát Hạ, nếu việc chấp hành “Hiệp nghị” đối với Cát Hạ có khó khăn, đề nghị triệu tập đại hội toàn khu Tây Tạng, chúng ta có thể tới hội nghị trình bày giải thích rõ ràng tỉ mỉ. Thế là ngày 20-10, đại hội được triệu tập có hơn 300 người tham gia, bao gồm toàn thể quan chức tăng tục, các lệnh, giáp bản trong đại bản, cửu lãng, kham bố chùa Tam đại, thảo luận vấn đề chấp hành hay không chấp hành “Hiệp nghị”. A Bái lại một lần nữa thông báo nội dung “Hiệp nghị” và quá trình ký kết. 5 đại biểu lại nói rõ nguyện vọng đem tính mạng gia đình bản thân và tài sản bảo đảm, “Hiệp nghị” có lợi cho sự nghiệp của Đạt Lai Lạt ma, cho chính giáo Tây Tạng, cho lợi ích dân chúng trăm họ toàn Tây Tạng. Để đại hội phát biểu ý kiến tự nhiên, A Bái cùng năm đại biểu tự động rút ra ngoài, để quan chức nói hết những điều mong muốn. Sau khi A Bái và đại biểu ra khỏi, hội nghị nhằm vào vấn đề chấp hành hay không chấp hành “Hiệp nghị” và chia làm hai phái, tranh luận gay gắt, khẩu chiến liên tục ba ngày liền, phái chấp hành lại chiếm ưu thế. Thế là ngày 22 Cát Hạ đã viết một bản kỷ yếu hội nghị trình báo Đạt Lai Lạt ma. Sau khi nghiên cứu Đạt Lai đồng ý gửi điện về Trung ương bày tỏ sự ủng hộ “Hiệp nghị”, và chỉ thị cho Cát Hạ điện trả lời ngay.

Ngày 22 Cát Hạ căn cứ theo chỉ thị của Đạt Lai, yêu cầu A Bái chuẩn bị nội dung điện báo, giao cho Cát Hạ thẩm định. A Bái mấy đêm liền viết xong điện văn trao cho Cát Hạ, Lỗ Khang Oa lấy cớ là nội dung chuẩn bị của A Bái không được, không phát điện báo, nhưng không để A Bái sửa lại, mà lại bỏ đi.

[chuongxedap]

Trương Quốc Hoa kiên nhẫn tuyên truyền 17 điều

Ngày 12-10-1951 Trương Quốc Hoa dẫn đầu trung đoàn 154 trực thuộc quân đoàn 18 tới Lạp Tát. Lỗ Khang Oa thấy lực lượng hùng hậu của quân Giải phóng tiến vào, nếu không tỏ thái độ chấp hành “Hiệp nghị” thì sẽ rơi vào tình trạng bị động, ngày 24-10 mới lấy danh nghĩa Đạt Lai Lạt ma gửi điện tới Mao Trạch Đông tỏ rõ thái độ kiên quyết ủng hộ và chấp hành Hiệp nghị 17 điều.

Mao Trạch Đông sau khi nhận được điện đã điện trả lời Đạt Lai Lạt ma. Đạt Lai sau khi nhận được điện của Mao Trạch Đông, chiều ngày 5-11 liền cử một kham bố linh lợi là Ngang Vượng Lang Cát mang theo một số lớn tặng phẩm thăm hỏi cán bộ chiến sĩ vào Tạng, và chuyển 100 bao gạo, 10.000 lạng vàng bạc; yêu cầu Trương Quốc Hoa gửi tới cán bộ chiến sĩ quân đoàn 18. Trương Quốc Hoa uỷ nhiệm cho Tham mưu trưởng chi đội tiên phong, Đội trưởng công tác địch vận của quân đoàn 18 Trần Cạnh Ba thay mặt nhận tặng phẩm. Hôm đó, Trương Quốc Hoa và Chính ủy quân đoàn 18 Đàm Quán Tạm thay mặt toàn thể cán bộ chiến sĩ quân đoàn gửi thư tới Đạt Lai Lạt ma cảm ơn sự quan tâm động viên đối với bộ đội. Sau khi Cát Hạ gửi điện tới Mao Trạch Đông, Trương Quốc Hoa thay mặt Lưu Bá Thừa Chủ tịch Uỷ ban quân chính Tây nam đã gửi tặng phẩm tới Đạt Lai Lạt ma.

Những ngày này, bầu trời Tây Tạng mây đen che phủ, không khí nặng nề rơi xuống thành chấn phố phường. Khắp nơi người ta truyền nhau ca rằng: “Giải phóng quân tới nơi, Đạt Lai Lạt ma đã chết. Tiểu lạt ma nhảy xuống sông, ngâm nước chết chìm rồi”. “Tại Cung Bố Đạt Lạp, tượng phật lệ tuôn rơi” Bọn phản động đứng trên các tầng lầu ném đá xuống đội quân vào phố và quần chúng nhân dân; chửi rủa đội trống đi đầu là “ma quỉ”. Cát Hạ bố trí cho đội quân của Trương Quốc Hoa đóng tại bãi cát bên bờ sông phía Bắc Lạp Tát. Trương Quốc Hoa, Đàm Quán Tam ở trong viện Vũ Thỏa. Quân Tạng xây dựng doanh trại ba phía xung quanh quân đội của Trương Quốc Hoa, thâm ý đặt chủ lực quân đoàn 18 trong sự khống chế của họ. Trương Quốc Hoa tủm tỉm cười, chỉ ra lệnh cho bộ đội chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu, tranh thủ thời gian nghỉ ngơi. Ông đi tìm gặp những người chấp chính Cát Hạ như vua Tạng Lỗ Khang Oa và Lạc Tang Trát Tây, nhờ họ mua lương thực giúp quân Giải phóng. Lỗ Khang Oa khẩy khẩy mũi, quay ngoắt người đi nói: “Ngày xưa Mãn Thanh có một đại thần vào Tạng cũng là họ Trương (chỉ Trương Manh Đường) chỉ dựng một nha môn tại Lạp Tát, không mang theo lính tráng, cớ gì mà ông đưa vào nhiều quân như vậy!”

Trương Quốc Hoa cười nhạt: “Thiên hạ nhiều người họ Trương nhưng họ Trương ấy khác họ Trương này. Chúng tôi tới đây là chấp hành Hiệp nghị 17 điều, mong các ông cùng phối hợp, trước tiên là vấn đề lương thực”.

Lỗ Khang Oa lần tràng hạt cười nói: “Thua trận tuy rằng khó chịu, nhưng đói bụng còn khó chịu hơn thua trận?!”.

Trương Quốc Hoa và Đàm Quán Tam liếc mắt nhìn nhau, hỏi: “Ngài đã đọc hiệp nghị hoà bình giải phóng Tây Tạng chưa?” Lỗ Khang Oa nhún vai, nhìn các quan chức quí tộc tả hữu, ánh mắt dữ tợn, lặng thinh.

“Hiệp nghị do đại biểu đôi bên cùng ký, giấy trắng mực đen rõ ràng, các ngài nên giúp đỡ Giải phóng quân vào Tây Tạng, củng cố quốc phòng. Nhưng các ngài thực thi hành động như thế nào?”, Trương Quốc Hoa nói vậy, rồi bảo tuỳ viên lấy văn bản “Hiệp nghị 17 điều” bằng tiếng Tạng đặt ngay trước mặt Lỗ Khang Oa.

Lỗ Khang Oa định cầm lại thôi, miệng ngập ngừng: “A Bái đi Bắc Kinh, không bao giờ được quyền bàn quân sự, “Hiệp nghị 17 điều” thật đột ngột... bà con cũng không vừa lòng, cần phải sửa chữa..”.. Ánh mắt Lỗ Khang Oa lướt qua những người cùng đi với Trương Quốc Hoa, liền nảy ra một suy nghĩ, chỉ tay vào Trương Quốc Hoa nói: “Này ông Trương, ông thật to gan, dám đem quân tới đây!”

Trung Quốc Hoa vẫn cố nhịn, kiên trì giảng giải về chính sách tôn giáo của Đảng, cuối cùng ông nhấn mạnh: Chống lại sự nghiệp thống nhất Trung Quốc kết quả sẽ thất bại. Hy vọng Cát Hạ cùng hợp tác, Chính phủ Tây Tạng cũng phải treo quốc kỳ...

Lỗ Khang Oa không chịu nhượng bộ, nét mặt tối sầm: “Tây Tạng là một nước Phật độc lập, không phải treo quốc kỳ Trung Quốc, treo lên rồi lại hạ xuống cũng khó coi!”

[chuongxedap]

Đạt Lai Lạt ma buông rèm xem kịch

Trương Quốc Hoa về tới doanh trại, tức đến sôi máu. Ông vốn đã biết ăn bánh chay, uống trà béo, ăn tái bò, nhưng đến mỗi bữa bưng mâm lên không sao nuốt nổi. Một là bữa nào cũng món thịt dê, ăn mãi cũng chán. Hai là có ngày liền hai bữa đều ăn cháo, không chịu được.

“Không ổn, xem ra ta phải đi gặp Đạt Lai Lạt ma thôi!”

Trương Quốc Hoa bàn với Trương Kinh Vũ đại biểu của Trung ương, quyết định ngày 30-10 với danh nghĩa thay mặt Chủ tịch Uỷ ban quân chính Tây nam Lưu Bá Thừa tặng quà Đạt Lai Lạt ma, chính thức bái kiến Đạt Lai Lạt ma.

Nhưng Chính phủ Cát Hạ lại muốn nhân việc này làm giảm uy thế của Trương Quốc Hoa. Từ Đạm Lô Hoà Bình Vượng được Trương Quốc Hoa cử đi bàn bạc chi tiết nội dung bái kiến. Chính phủ Cát Hạ đề xuất, khi Trương Quốc Hoa bái kiến Đạt Lai, phải theo đúng lễ tiết truyền thống, làm lễ khấu đầu, gọi là triều bái. Từ Đạm Lô Hoà Bình Vượng đương nhiên là không đồng ý, nói rõ về phong tục tập quán và đôi bên đều phải chiếu cố, tôn trọng lẫn nhau, quân Giải phóng không ưa thích gì việc khấu đầu, nhưng nhất định phải tôn trọng Đạt Lai. Chính phủ Cát Hạ nghĩ rằng binh hàng tướng mạnh không ngăn nổi đường đi của Trương Quốc Hoa, về nghi thức bái kiến đành phải nhượng bộ.

Hai người trở về vừa nói, Trương Quốc Hoa suy nghĩ một hồi, rồi bố trí, 9 giờ rưỡi sáng hôm sau, dẫn một đoàn đông người mang lễ vật tấp nập kéo tới trước chùa Đại Chiêu. Trương Quốc Hoa dẫn Từ Đạm Lô, Trần Cạnh Ba, Nhạc Vu Hoằng, Bình Thố Vượng Giai cùng một đội quân khiêng gánh 13 kiện tặng phẩm biếu Đạt Lai đi trước, đội quân nhạc của quân đoàn 18 tiếp bước đánh trống thổi kèn, đội văn công múa ương ca nhịp nhàng đi sau, trước chùa rộn ràng như ngày hội. Để giữ đúng nghi lễ, Trương Quốc Hoa dẫn đội ngũ đi quanh chùa Đại Chiêu một vòng theo đúng hướng như dân Tạng chuyển kinh, sau đó đi về La Bố Lâm Ca là Hạ cung của Đạt Lai Lạt ma. Trương Quốc Hoa dâng lễ tới Đạt Lai, và bắt đầu làm nghi thức tôn giáo. Đạt Lai bước lên bệ ngọc, Trương Quốc Hoa lần lượt dâng 5 kiện lễ phẩm gồm bảo tháp, kinh phật, khăn Cáp Đạt. Từ Đàm Lô cũng dâng khăn tới Đạt Lai. Trương Quốc Hoa liếc mắt sang Bình Thố Vượng Giai. Bình Thố Vượng Giai tuy tham gia công tác Chính phủ, nhưng Trương Quốc Hoa vẫn để ông ta mặc trang phục dân Tạng, vẫn muốn ông khấu đầu sau khi tới Lạp Tát, hội kiến Đạt Lai, nếu Đạt Lai gợi ý xoa đầu, có thể không chịu sự ràng buộc của kỷ luật quân đội, để cho Đạt Lai xoa đầu. Khi Bình Thố Vượng Giai bước lên phía trước khấu đầu, Đạt Lai giơ tay xoa đầu ông ta. Vị Đạt Lai trẻ tuổi ấy sau khi nhận lễ tỏ ra rất cảm động, nói nhỏ với người dẫn lễ câu tiếng Tạng. Người dẫn lễ liền dùng tiếng Hán chuyển lời thăm hỏi của Đạt Lai: “Hán quan trên đường đi vất vả quá!”

Nghi thức kết thúc, phía Tạng mời cơm có trà sữa và bánh cuốn. Sau bữa ăn mọi người đều đi ra, chỉ còn lại Trương Quốc Hoa và Bình Thố Vượng Giai theo Đạt Lai vào phòng, nghỉ ngơi ít phút, lại cùng Đạt Lai lên lầu ca vũ. Trước lầu ghép kính pha lê có buông bức màn mỏng, đoàn văn công quân đoàn 18 bắt đầu biểu diễn ngay trước sân khấu. Trương Quốc Hoa liếc nhìn Đạt Lai, thấy tay Đạt Lai cầm kính viễn vọng, vội vàng điều chỉnh tiêu cự. Xem ra Đạt Lai đã bị cuốn hút vào những tiết mục mới lạ này. Sau đó người thợ ảnh loay hoay định chụp, Đạt Lai hình như quên mất cương vị của mình, tự đứng dậy khênh giùm chiếc ghế...

Trở về nhà ở, Trương Kinh Vũ hỏi về cuộc bái kiến hôm nay, Trương Quốc Hoa đặt mũ xuống bàn, vui vẻ nhưng khiêm tốn: “Mang theo đoàn văn công thế mà lại hay, Đạt Lai Lạt ma mặc dầu buông rèm xem kịch, nhưng rất say sưa chăm chú, Đạt Lai còn trẻ thế, mà xem ra cũng hiểu biết cả”.

Trương Kinh Vũ gật gật đầu: “Tôi cũng thấy thế, ông ta là một thanh niên thuần phác. Anh xem vấn đề lương thực thế nào?”.

Trương Quốc Hoa đập vào lòng bàn tay Trương Kinh Vũ cười nhếch mép.

Ngày hôm sau, A Bái phấn khởi nói với mọi người, Đạt Lai đã ra lệnh cho 13 huyện chuẩn bị 1 vạn đấu lương thực, ngoài ra sẽ xuất kho của Cung Bố Đạt Lạp 5 nghìn đấu…

Trương Quốc Hoa tươi tỉnh chưa được vài ngày, bỗng nét mặt lại tối sầm. Các huyện đều vấp phải sự cản trở của bọn phân liệt thân đế quốc, quyết không chuyển giao lương thực cho quân Giải phóng, còn lương thực xuất ra từ kho Cung Bố Đạt Lạp, kiểm tra lại, đều đã lên men mốc, không sử dụng được nữa. Lỗ Khang Oa và Lạc Tang Trát Tây không những không giúp đỡ quân Giải phóng mà còn dựng lên cái gọi là “Hội đồng nhân dân Tây Tạng” do bọn thương nhân và lưu manh vô nghệ làm nòng cốt gây rối loạn, tình hình càng thêm xấu hơn...

[chuongxedap]

Trương Kinh Vũ trước hết chú ý tới cung Bố Đạt Lạp

Tháng 3-1952 là thời gian hội đại pháp truyền thống, mấy kẻ giương ngọn cờ “Hội đồng nhân dân” đã trình cái gọi là “Thư đề nghị của nhân dân Tây Tạng” lên cung Bố Đạt Lạp, yêu cầu sửa đổi 17 điều, nhằm xua đuổi quân Giải phóng. Sáng ngày 1-4, vài Cát luân dẫn 3 đại biểu “Hội đồng nhân dân” tới nơi ở của Trương Kinh Vũ; đệ trình “thư đề nghị” với thái độ ương ngạnh. Buổi tối, hàng nghìn quân Tạng và Lạt ma có vũ trang đột nhiên bao vây công uỷ Tây Tạng và nơi ở của Trương Kinh Vũ, đặt súng máy trên tường, trên mái nhà chĩa thẳng vào quân Giải phóng. Trước đó, Lỗ Khang Oa, Lạc Tang Trát Tây tự ý ra lệnh điều đại bản pháo binh Nhật Khách Tắc vào Lạp Tát, bọn phản động còn âm mưu cướp kho vũ khí của quân Tạng trong cung Bố Đạt Lạp... Thị dân thấy vậy xôn xao tích trữ lương ăn nước uống, hiệu buôn đóng cửa, dân tình hoang mang.

Với trách nhiệm là Tư lệnh quân khu Tây Tạng Trương Quốc Hoa lòng như lửa đốt, ra cổng tìm không thấy lái xe, ông bực tức tự dận ga nổ máy cho xe chạy... Mao Trạch Đông tại Bắc Kinh và Lưu, Đặng, Hạ ở cục Tây nam luôn luôn theo dõi mọi việc xảy ra ở đây, ngày mấy lần điện hỏi tình hình.

Mao Trạch Đông hạ quyết tâm: “Cần phải trừng trị bọn phản động, nếu không thì tình hình chính trị Tây Tạng không ổn định, người yêu nước không ngóc lên được; công tác sản xuất, mậu dịch, y tế, sửa đường, mặt trận thống nhất đều không phát huy được, chúng ta sẽ luôn luôn lâm vào tình thế bị động..”.

“Với mọi hành động gây hấn của tập đoàn phản động chóp bu Tây Tạng, Công uỷ Tây Tạng phải chuẩn bị thật tốt lãnh đạo tăng lữ yêu nước và nhân dân tiến hành đấu tranh có lý, có lợi”.

Trương Kinh Vũ, Trương Quốc Hoa nhận được chỉ thị, bàn bạc kỹ lưỡng đối sách. Các ông triệu tập các Cát luân, Trương Kinh Vũ quay ra cửa sổ, chỉ tay xuống dưới lầu nói: “Chúng tôi nhân nhượng nữa thì sẽ hỏng hết, 2 Tư tào (Lỗ Khang Oa và Lạc Tang Trát Tây) làm bao nhiêu việc xấu xa, chúng tôi đã nắm chắc mọi chứng cứ, đến giờ chúng tôi không còn cách nào hợp tác với 2 Tư tào được nữa, đề nghị chuyển lời của chúng tới Đạt Lai Lạt ma, đề nghị xử lý”.

Các Cát luân nhìn nhau, nói gỡ cho 2 Tư tào: “Họ không biết nói năng, tuổi đã già, đầu óc thủ cựu, cách nói không rõ, xin ông Trương lượng thứ cho..”.

Trương Quốc Hoa nghiêm sắc mặt, bình tĩnh với giọng oai phong, ông nói: “Chúng tôi không hề có bất cứ tư thù nào với cá nhân họ, vấn đề là ở chỗ thân với đế quốc hay là ủng hộ Tổ quốc? Chấp hành hiệp nghị hay là tổ chức vũ trang phiến loạn, phá hoại hiệp nghị? Đối với nội bộ các ông vô luận vấn đề gì, chúng tôi đều có thể bỏ qua, nhưng về nguyên tắc đúng hay sai thì phải làm rõ?”.

Các Cát luân đành phải đồng ý cách chức 2 vị Tư tào.

Trương Quốc Hoa quyết định đích thân tới cung Bố Đạt Lạp, hội kiến Đạt Lai. Trong tình thế bức xúc này, đi tới cung Bố Đạt Lạp rõ ràng là mạo hiểm khôn lường.

Chiều tối, các tướng lĩnh đã ngồi tưởng tượng ra những khả năng của cuộc hội kiến. Trương Quốc Hoa và các cán bộ lãnh đạo đều cho rằng: nếu họ tăng cường gây khó khăn cho đại biểu Trung ương, triệt để quyết liệt với Trung ương, thì chúng ta có đầy đủ lý do chinh phạt họ, nhưng khả năng không lớn; nếu họ giam lỏng đại biểu Trung ương, buộc chúng ta nhượng bộ, đòi quân Giải phóng rút khỏi Tây Tạng, chúng ta sẽ cực lực đấu tranh, khả năng này tồn tại; nếu họ tuân theo ý kiến của Trung ương, nghiêm túc xử lý “Hội đồng nhân dân” giả tạo, sự rối loạn sẽ được giải quyết hòa bình, chúng ta hy vọng như vậy.

Các tướng lĩnh đều tìm cách phòng ngừa khả năng thứ nhất, sẵn sàng ứng phó với khả năng thứ 2, tranh thủ khả năng thứ 3 xuất hiện.

Ngày 4-8, Trương Quốc Hoa tiễn Trương Kinh Vũ đi ra gặp Đạt Lai, hai người lặng lẽ xiết chặt tay nhau, Trương Kinh Vũ động viên Trương Quốc Hoa: “Xem chừng họ cũng không dám quá mạo hiểm mà giết chúng ta, tôi cân nhắc khả năng giam lỏng nhiều hơn, nếu một khi tôi không trở về được, tôi sẽ tới đỉnh lầu cung Bố Đạt Lạp cùng Đạt Lai xem xét tình hình phản kích tự vệ của các đồng chí chúng ta. Tôi sẽ chúc các đồng chí chiến đấu phản kích thắng lợi. Các đồng chí thắng lợi càng nhanh, khả năng tôi bình yên trở về càng lớn”. Trương Quốc Hoa gật đầu quay trở lại ngay phòng tác chiến. Ông làm việc tỉ mỉ chu đáo và tính toán cả khả năng xấu nhất, ra lệnh cho cơ quan bộ đội trong quân khu chuẩn bị tốt sẵn sàng chiến đấu chỉ cần tình hình thay đổi, là có thể kịp thời xuất kích.

Xung quanh trong ngoài cung Bố Đạt Lạp lính tráng bố phòng cẩn mật, dọc hai bên đường bậc thang từ chân núi lên tới đỉnh cao cứ 3, 4 bước lại có trạm gác canh phòng, toàn lính Tạng trang bị súng ống đầy đủ. Trương Kinh Vũ chỉ mang theo hai lính cảnh vệ và một phiên dịch viên người Tạng, thong thả ung dung đi trước hàng trăm họng súng, nhẹ nhàng bước lên cung Bố Đạt Lạp...

Tại phòng tác chiến quân khu hết sức khẩn trương. Ngoài Trương Quốc Hoa ra, các cán bộ lãnh đạo khác đều có mặt. Không một ai nói chuyện ồn ào, chỉ có điện thoại viên giọng nhỏ nhẹ truyền báo tin tức. Mấy người nghiện thuốc phì phèo hết điếu này lại điếu khác. Đôi mắt Trương Quốc Hoa vì khói thuốc cay sè nhức nhối, chốc chốc ông lại gọi tham mưu đi quan sát.

Tham mưu trưởng Lý Giác đã cho tham mưu tác chiến Dường Nhất Chân mang theo một kính viễn vọng tốt nhất ra bờ sông quảng trường phía Tây quân khu quan sát tình hình cung Bố Đạt Lạp. Nếu Trương Kinh Vũ có xảy ra chuyện gì, thì người cán sự bảo vệ đi theo sẽ từ trong cửa sổ phía nam trên đỉnh nóc cung Bố Đạt Lạp vẫy vẫy cờ dỏ hoặc bắn ba phát tín hiệu, báo cho bộ đội xuất kích.

Không khí lúc này cứng như những tảng đá, các tướng lĩnh thấy ngột ngạt khó chịu, vừa nhìn đồng hồ ngẩng lên, lại vội cúi xuống xem giờ...

Bỗng có tiếng “báo cáo” phá tan yên tĩnh. Dương Nhất Chân vội bước vào cửa báo cáo: “Đại biểu Trương vừa ra khỏi cung Bố Đạt Lạp!”

“Chính xác chứ?”

“Chính tôi nhìn thấy, ông đã bước ra, lên ngựa đi xuống núi mà”.

Trương Quốc Hoa thở phào, quay sang Đàm Quán Tam cười cùng hiểu ý; sau khi bố trí xong bộ đội tiếp tục duy trì cảnh giác, ông thẳng người lên, gọi các trợ lý: “Đi, ta ra ngoài hít vài hơi trong lành, trong này chết ngạt mất thôi. Liền sau đó, Đạt Lai tuyên bố cách chức 2 Tư tào.

Ngày 1-5, Cát Hạ tuyên bố “Hội đồng nhân dân” giả danh là tổ chức phi pháp, cho giải thể. Song con đường phân liệt chưa ngừng ở đó.

Ngày 28-7, “Hội đồng nhân dân” thay hình đổi dạng, lại thành lập “Hội Cộng tế giáo hữu” và bí mật cử ba đại biểu mang theo văn kiện đã chuẩn bị trước, ý đồ vượt qua biên giới đi đến Liên Hợp Quốc thỉnh cầu, muốn nhờ thế lực nước ngoài trợ giúp, đuổi toàn bộ quân Giải phóng ra khỏi Tây Tạng. Nhưng ngày 13-9 họ đã bị bắt ngay tại biên giới. Đạt Lai ra lệnh tra khảo tội trạng. Tuy đã qua hai lần thẩm xét, cuối cùng vẫn được phóng thích.

[chuongxedap]

PHẦN 7

MAO TRẠCH ĐÔNG GẶP ĐẠT LAI, BAN THIỀN

Đạt Lai, Ban Thiền cùng nhau về kinh

Tháng 9-1954, Hội nghị đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc lần thứ nhất khóa 1 cử hành tại Bắc Kinh. Đạt Lai và Ban Thiền là đại biểu của khu vực Tây Tạng cùng về kinh họp bàn quốc gia đại sự.

Trong lịch sử, Đạt Lai thứ 5, Đạt Lai thứ 13, Ban Thiền thứ 6, và ban Thiền thứ 9, đã lần lượt về Bắc Kinh, song Đạt Lai và Ban Thiền cùng đi với nhau thì là lần đầu.

Trung ương Đảng rất coi trọng chuyến về kinh lần này của Đạt Lai và Ban Thiền, đã tổ chức hẳn một ban đón tiếp và phát riêng những văn bản, sắp xếp cụ thể những vấn đề có liên quan.

Lúc này đường sá vẫn chưa thông xe được, ngày 11-7-1954 Đạt Lai xuất phát từ Lạp Tát đi đường Khang Tạng; ngày 1-7 Ban Thiền khởi hành từ Nhật Khánh Tắc, đi lối Thanh Tạng. Ngày 1-9, hai vị Phật sống gặp nhau tại Tây An, cùng nhau đi Bắc Kinh. Ngày 4-9 tới thủ đô Bắc Kinh, các vị lãnh đạo Chu Ân Lai, Chu Đức, ra tận sân ga đón tiếp.

Theo chỉ thị của Mao Trạch Đông, Trung ương đã bố trí rất chu đáo cho Đạt Lai, Ban Thiền và những người cùng đi về mặt sinh hoạt hàng ngày. Đạt Lai nghỉ tại Ngự Hà Kiều, Ban Thiền nghỉ tại Sương Quan Lâu, đó là 2 khách sạn tốt nhất Bắc Kinh lúc bấy giờ.



Mao Trạch Đông hội kiến hai vị Phật sống

Ngày 11-9, tại Cần Chính điện Trung Nam Hải, Mao Trạch Đông thân mật hội kiến hai vị Phật sống. Đây là lần đầu tiên Mao Trạch Đông hội kiến Đạt Lai thứ 14, cũng là lần đầu tiếp kiến hai vị Phật sống.

Theo cách nói của các nhân sĩ tôn giáo Tây Tạng, Mao Trạch Đông là hóa thân của Bồ Tát Văn Thà, Đạt Lai là hóa thân của Quan Thế âm Bồ Tát, Ban Thiền là hóa thân của Vô Lượng Quang Phật. Ba người là hóa thân của bồ tát chí thánh chí tôn tại thế nhân gian, có thể gặp nhau, tự nhiên trở thành một sự kiện đặc biệt khác thường, tượng trưng cho sự hưng vượng của Tổ quốc và hạnh phúc của chúng sinh. Quảng đại quần chúng tăng tục Tây Tạng cảm động muôn phần, họ nhảy múa truyền tin cho nhau, tin vui ấy nhanh chóng lan truyền từ Bắc Kinh đến Lạp Tát cho tới khắp cao nguyên vạn dặm, mọi người phấn khởi bàn tán xôn xao: Thật là điềm tốt lành trọn vẹn. Dân tộc chúng ta, đất nước chúng ta, như vừng hồng mới mọc, như ánh trăng thượng huyền, từ nay về sau sẽ phát đạt hưng vượng hơn, phồn vinh hơn.

3 giờ chiều ngày 15-9, Hội nghị lần thứ nhất Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khoá 1 khai mạc tại Hoài Nhân Đường Trung Nam Hải. Đạt Lai và Ban Thiền đều được bầu làm Uỷ viên đoàn Chủ tịch. Trước khi khai mạc, trong giờ nghỉ, Mao Trạch Đông, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Chu Đức đều thân mật gặp hai vị, thăm hỏi tình hình mấy ngày về Bắc Kinh. Sinh hoạt có quen không? Mấy ngày qua đi tham quan những nơi nào? Có những hoạt động gì? Xem tiết mục gì biểu diễn? Đạt Lai, Ban Thiền vui vẻ trả lời, tỏ ý vừa lòng về sự bố trí các hoạt động ấy; tỏ lòng cám ơn Mao Trạch Đông và các vị lãnh đạo. Mao Trạch Đông gật gật đầu: “Vừa lòng là rất tốt, vừa lòng là rất tốt” và chỉ về phía Chu Ân Lai, nói: “Các vị có khó khăn gì, có thắc mắc gì, có chỗ nào sắp xếp chưa chu đáo đều có thể tìm gặp Chu Ân Lai là người quản gia của đại gia đình chúng ta, là một quản gia cỡ lớn rất giỏi, công việc đại gia đình chúng ta đều do người quản gia ấy lo liệu. Các ngài có việc gì cứ tự nhiên tìm đến, sẽ được giúp đỡ”.

Hôm ấy, Đạt Lai, Ban Thiền vô cùng phấn chấn, hai vị đều trong bộ áo dài vải đoạn mầu vàng cam. Trong tất cả các vị Phật sống họ là trẻ nhất, được mọi người chú ý nhất. Hai vị tới đâu là ở đó vỗ tay vang dội.

Mao Trạch Đông chủ trì phiên khai mạc, và phát biểu bài nói quan trọng. Người tin tưởng nói rằng: “Chúng ta đang tiến hành một sự nghiệp vô cùng vinh quang và vĩ đại mà ông cha ta từ xưa tới nay chưa làm được. Mục đích của chúng ta nhất định phải đạt được, mục đích của chúng ta nhất định có thể đạt tới”.

Đạt Lai và Ban Thiền không hiểu được tiếng Hán, đại hội đã chuẩn bị đồng thời phiên dịch cho các đại biểu dân tộc thiểu số. Đạt Lai và Ban Thiền đều đeo máy nghe. Hai vị đều bị cuốn hút vào không khí đoàn kết sôi động trong hội trường, lòng tràn đầy xúc động tiếp thu nhận biết được nội dung phong phú, hàm nghĩa sâu sắc trong bài nói của Mao Trạch Đông, cùng giá trị lịch sử vĩnh cửu và sức mạnh tinh thần vĩ đại.

Ngày 28-9 hội nghị bế mạc. Tại đại hội lần này, Đạt Lai được bầu làm Phó uỷ viên trường đại học đại biểu nhân dân toàn quốc, năm ấy vừa 19 tuổi. Sau đó không lâu trong Hội nghị Chính trị Hiệp thương toàn quốc khoá 2, Ban Thiền được bầu làm Phó Chủ tịch lúc mới có 16 tuổi. Thời gian này, Mao Trạch Đông nhiều lần động viên: “Các ngài là những người lãnh đạo nhà nước trẻ nhất, gánh vác trách nhiệm hết sức nặng nề. Hai vị còn trẻ, tương lai còn dài, cần phải đoàn kết tốt, cố gắng học tập, mạnh dạn công tác; chúng ta cùng cố gắng làm tốt mọi công việc của Tây Tạng, làm tốt công việc trong cả nước. Như thế thì nhân dân Tây Tạng mới được phấn khởi, nhân dân các dân tộc trong cả nước cũng sẽ thấy phấn khởi”.