Các đồng đội thân mến!
Thực ra, quan điểm của mọi người về hai cuốn sách này cũng rất khác nhau. Tuy nhiên chưa thấy ý kiến của những người trong cuộc- tức là những CCB đã từng tham chiến ở đó cho nên mình mới nêu vấn đề đó ra đây.
Xin đưa một số ví dụ:
A- Đánh giá về cuốn "Ma chiến hữu":a- YK1: Sau khi dư luận xôn xao về cuốn sách Ma chiến hữu do Nxb Văn học ấn hành. Sáng hôm thứ Hai (23.2.2009) tôi đã kiếm được cuốn Ma chiến hữu tại Nguyễn Xí (HN). Cuốn này hiện còn rất nhiều, và bạn đọc không quan tâm lắm, nên xuất bản từ tháng 2 năm 2008 đến nay vẫn còn trên giá. Tôi mua 3 cuốn (mỗi cuốn 18 ngàn) để đọc và tặng bạn bè. Cho đến nay, tôi chưa có trong tay bản tiếng Hoa của Ma Chiến hữu. Sau khi đã đọc cuốn sách, tôi có ý kiến như sau:
1. Ma chiến hữu là cuốn sách mỏng và xuống tay nhất trong các tác phẩm của nhà văn Trung Quốc Mạc Ngôn.
2. Tác phẩm này đúng là viết về "những người đã hy sinh vào tháng hai năm một ngàn chín trăm bảy mươi chín"(tr.13), tức là viết về chiến tranh biên giới Việt - Trung. Những nhân vật trong tác phẩm là những hồn ma của những chiến sỹ trong lực lượng Giải phóng quân TQ đều đa số xuất thân từ các vùng nông thôn nghèo khổ của TQ, và (trong tác phẩm) họ thực sự bị sốc khi biết rằng "Bộ Ngoại giao đưa tin về mối quan hệ hai nước Trung Quốc và Việt Nam đã bắt đầu bình thường hóa" và họ "cảm thấy cái chết thật là oan uổng"(tr. 56)
3. Tác phẩm Ma Chiến Hữu của Mạc Ngôn là một tác phẩm mang tính chất phản chiến, tức là phản đối chiến tranh Trung - Việt bằng một giọng văn khá hài hước, và đằng sau tác phẩm là nỗi niềm cảm thông đối với các gia đình có con em chết trận trong cuộc chiến với VN, qua đó thể hiện tiếng nói của nhà văn với nhà cầm quyền Trung Quốc trong việc gây ra cuộc chiến tranh vô lý này.
4. Mặc dù tác giả Mạc Ngôn là một người Hoa, viết về cuộc chiến Trung - Việt, tháng 2 năm 1979, và mặc dù có những đoạn viết về tinh thần và "sự anh hùng" của người lính TQ, nhưng tác phẩm không gây nên thù hận Việt - Trung, không kích động độc giả của mỗi bên, và theo tôi, đây là tác phẩm viết rất khéo về chiến tranh nói chung và chiến tranh Việt - Trung năm 1979 nói riêng.
5. Cuốn sách được dịch và xuất bản vào tháng 2 năm 2008 tại Nxb Văn học. Qua việc đưa lời đề từ của tác phẩm ra bìa 4, Nxb Văn học đã giới thiệu cuốn sách như một tác phẩm có nội dung kích động độc giả Việt Nam. Việc không ghi thể loại của tác phẩm là tiểu thuyết, truyện ngắn, hay truyện vừa ở ngay sau tên sách cũng là một cách làm P.R thiếu hiểu biết và non kém về văn học và chính trị của Ban Giám đốc Nxb Văn học cũng như của những người trực tiếp phụ trách việc đưa bản dịch đến với bạn đọc.
6. Với những lý do trên, đặt trong bối cảnh của chính trị và xã hội Việt Nam lúc này, và cũng đặt trong bối cảnh nhiều tác phẩm văn học - nghệ thuật (văn học, mỹ thuật, sân khấu...) viết về cuộc chiến trang Việt - Trung tháng 2 năm 1979 đã và đang bị cấm đoán hiện nay (như Rồng đá của Vũ Ngọc Tiến chẳng hạn) thì việc để cho xuất bản và lưu hành tác phẩm này là không nên. Vì thế, theo tôi, đã thu hồi Rồng đá thì nên thu hồi cuốn Ma chiến hữu, hoặc cho phép lưu hành trở lại Rồng đá để biểu thị tinh thần nhất quán trong công tác quản lý hiện nay.
HN, 25.2.2009
Nguồn: vanvn.net
b- YK2:
Cuốn tiểu thuyết “Ma Chiến Hữu” của nhà văn quân đội Trung Quốc, Mạc Ngôn, được dịch sang tiếng Việt, được xuất bản và lưu hành tại Việt Nam, đã và đang gây nên những tranh luận trong giới blogger Việt Nam.
“Ma Chiến Hữu” có tựa đề tiếng Trung là “Chiến Hữu Trùng Phùng,” dịch giả Trần Trung Hỷ, do Văn Học xuất bản và công ty văn hóa Phương Nam phát hành, với nội dung liên quan đến cuộc chiến biên giới Việt – Trung 1979.
Những tranh luận của một số blogger Việt Nam trên Internet cho thấy, đã và đang có những tiếp cận cũng như quan điểm khác nhau của độc giả Việt Nam đối với một tác phẩm do tác giả Trung Quốc viết về một cuốc chiến cách đây 30 năm giữa 2 quốc gia.
Có những người phản đối mạnh mẽ việc xuất bản một tác phẩm như “Ma Chiến Hữu,” vì làm như thế là “ca ngợi những kẻ thù đã xâm lược, giết hại đồng bào của mình.”
Cũng có lý lẽ cho rằng, “Ma Chiến Hữu” là một cuốn sách hay, “đề cập tới thân phận của những người lính Trung Quốc tham chiến tại Việt Nam … mà không biết rõ lý do tại sao lại tham chiến.”
Ở một khía cạnh khác, các blogger Việt không đồng ý với một câu được đăng trên bìa sau của tác phẩm “Ma Chiến Hữu.” Lời ấy là: tác phẩm đưa đến “một cách nghĩ khác về chiến tranh, một cách ca tụng riêng về chủ nghĩa anh hùng, cuộc đối thoại giữa hai cõi âm dương, sự vướng luỵ giữa con người và ma quỷ.”
Blogger “Người Buôn Gió” trích một đoạn từ tác phẩm và đăng lên Internet: “Chúng ta hy sinh vinh quang, quá khứ của chúng ta là vinh quang, lúc này cũng vinh quang, tương lai cũng vinh quang. Bất kỳ sự hoài nghi nào về vinh quang của chúng ta đều là sai lầm, những sai lầm cực kỳ nghiêm trọng.”
Tác giả viết tiếp, là từ lâu rồi, “truyền hình Việt Nam chiếu những bộ phim dài ca ngợi vua quan Trung Quốc tài giỏi, hào hiệp, như Càn Long, Ung Chính, vân vân, và ngày một tiến bước, gần đây trong nền văn hoá Việt Nam trực tiếp công khai ca ngợi những tên xâm lược, giết người Việt Nam thời hiện tại.”
Tác giả đặt câu hỏi, “không thể nói là họ vô tình để lọt những bài báo, tác phẩm như thế này. Nếu chúng ta được biết rằng những cây bút viết về chiến tranh Nam – Bắc trước 1975 ở Việt Nam hiện nay khó lòng mà xuất bản tác phẩm của họ.”
Hồn ma tử sĩ
Có hai khuynh hướng cảm nhận khác nhau, và qua đó có 2 quan điểm khác nhau về việc cho xuất bản tác phẩm “Ma Chiến Hữu” tại Việt Nam. Tuy nhiên, cả 2 khuynh hướng này có một điểm chung, là chỉ trích lời giới thiệu đăng trên bìa sau của ấn bản lưu hành tại Việt Nam.
B- Về cuốn "Rồng đá"- trong đó có chuyện "Chù Mìn Phủ...":
a- YK1: Ngày 12-12, lãnh đạo Cục Xuất bản sẽ vào Đà Nẵng họp để làm rõ những sai phạm của NXB tổng hợp Đà Nẵng trong quá trình xuất bản tác phẩm Rồng đá hay là mũi uốn ván (ảnh) của tác giả Vũ Ngọc Tiến và Lê Mai.
Hôm qua (9-12), ông Nguyễn Đăng Trường, Phó Giám đốc Sở Thông tin-Truyền thông TP Đà Nẵng, cho biết đến thời điểm này, ông chưa thể khẳng định nội dung, tính tư tưởng trong tác phẩm Rồng đá hay là mũi uốn ván. Tuy nhiên, tác phẩm có nhiều sai sót trong quá trình biên tập, thẩm định nội dung. Sau khi có quyết định chính thức của Cục Xuất bản, cơ quan quản lý nhà nước của NXB Đà Nẵng sẽ họp kiểm điểm đối với từng cá nhân sai phạm.
Liên quan đến việc cho xuất bản tác phẩm này, UBND TP Đà Nẵng đã có quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông Nguyễn Hữu Chiến - Giám đốc NXB và ông Nguyễn Đức Hùng - Phó Giám đốc kiêm Tổng biên tập, đồng thời giao ông Trương Công Báo - Phó Giám đốc NXB tạm thời quản lý, điều hành. Ngoài ra, UBND TP Đà Nẵng cũng yêu cầu NXB Đà Nẵng tạm dừng việc xuất bản các ấn phẩm liên kết xuất bản.
Ông Trường cho biết tác phẩm Rồng đá hay là mũi uốn ván phát hành 1.000 cuốn, hiện đã thu hồi được 200 cuốn. Số sách còn lại chủ yếu là sách mà tác giả đã tặng, biếu cho các cá nhân. Trong tập truyện trên có ba truyện Âm bản của chiến tranh, Vị phồn thực và Chù Mìn Phủ và tôi, tác giả đã xuyên tạc hiện thực một cách thô thiển, gây dư luận không tốt. Những câu chuyện mà tác giả mượn bối cảnh của chiến tranh để nói về sự tha hóa của con người hoàn toàn không có thật và bịa đặt một cách thô thiển.
b- YK2 (của NPB Phạm Xuân Nguyên):
1. Rồng đá (hay là Mũi uốn ván) là tập truyện ngắn in chung của hai tác giả Vũ Ngọc Tiến và Lê Mai ra tại nxb Đà Nẵng quý III/2008. Trong "Lời bâng quơ" của hai tác giả như một lời vào sách đã có ý giải thích "mũi uốn ván chỉ là đưa một liều vắc xin chống uốn ván vào cơ thể người, cũng như tiêm phòng dịch hạch, thổ tả và bệnh dại cho nhân loại". Viết văn như thế là mang một ý tưởng to lớn muốn đau đời, cứu đời. Thì từ xưa đến nay, đã là người cầm bút, bất kể to nhỏ lớn bé, bất kể phương Đông hay phương Tây, đều tự nhận lãnh mang vác sứ mệnh cao cả đó. Cố nhiên, văn đó đạt được hiệu quả đến đâu thì còn tùy ở văn tài người viết và cảm nhận người đọc, hai tác giả cũng đã lựa trước điều này. Mười ba truyện trong tập Rồng đá lấy điệu buồn làm điệu chủ để phơi mở cho người đọc những hiện thực nghịch cảnh, trái chiều, đánh động nhận thức và tình cảm của người đọc, từ đó hướng đến một tâm thế nhân văn hơn, người hơn.
2. Ba truyện: Âm bản chiến tranh, Vị phồn thực, Chù Mìn Phủ và tôi của Vũ Ngọc Tiến đều viết về chiến tranh. Chiến tranh chống Mỹ và chiến tranh biên giới. Nhưng hiện thực chiến tranh ở đây được nhìn từ bề sau, bề sâu, từ mặt khuất, mặt chìm, hay như tác giả nói trong truyện, đây là "âm bản" chứ không phải "dương bản" của chiến tranh. Chiến tranh có thắng lợi vinh quang. Đó là hiện thực, là sự thật lịch sử. Nhưng chiến tranh còn là đau thương, khổ ải. Đó cũng là hiện thực, là sự thật lịch sử. Vinh quang hay khổ đau trong chiến tranh đều trôi qua trên các phận người, đều làm bằng các thân phận người. Văn học viết về chiến tranh không hẳn là miêu tả chiến trận, không phải là đưa ra các con số, mà là viết về con người đi qua chiến tranh đã trở thành như thế nào. Nói như nhà văn cựu binh Mỹ Tim O"Brien: "Các truyện về chiến tranh thực chất không phải bao giờ cũng viết về chiến tranh. Chúng không viết về bom đạn và mưu mô quân sự. Chúng không viết về chiến thuật, chúng không viết về các hố cá nhân và lều trại. Truyện chiến tranh, giống như bất kỳ truyện hay nào, rốt cuộc là viết về trái tim con người". Và chiến tranh, dẫu thế nào đi nữa, cũng luôn là điều không mong muốn có của con người, của nhân loại. Vũ Ngọc Tiến đã chỉ viết ra những sự thực có thật của chiến tranh, những sự thực mà thời đang chiến chúng ta phải tạm giấu đi, tạm quên đi, cho mục đích cuối cùng là chiến thắng. Nhưng khi thắng lợi giành được rồi thì chúng ta lại không được phép che giấu và quên lãng cái giá của đau thương và mất mát. Sau khi các cuộc chiến tranh kết thúc, và nhất là khi công cuộc đổi mới được phát động, văn học trong trào lưu đổi mới tư duy của cả nước, đã giúp người đọc nhận thức sâu hơn về các cuộc chiến tranh đất nước trải qua bằng cái nhìn điềm tĩnh xoáy sâu và đầy nhân ái nhân nghĩa.
Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình
(Nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc)
Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi tổ quốc
(Thanh Thảo)
Tôi đi qua cuộc chiến tranh
Để bao đồng đội lại thành nghĩa trang
(Trần Mạnh Hảo)
Trớ trêu nỗi Hữu Nghị Quan
Giá như máu chẳng luênh loang mặt đèo
AQ túm tóc Chí Phèo
Để hai bác lính nhà nghèo cùng thua
(Nguyễn Duy)
Và tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh (Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 1991) của Bảo Ninh đã là một sứ giả hòa bình cho quan hệ Việt - Mỹ khi nó trong bản dịch tiếng Anh làm lay động những cựu binh Mỹ nói riêng và độc giả Mỹ nói chung. Đó là "cuốn sách tràn đầy những suy tư thấu suốt về Việt Nam cũng như về tâm hồn con người", giúp người Mỹ hiểu được Việt Nam không chỉ là chiến tranh, như một độc giả đã cảm nhận.
Đặt trong khung cảnh văn học chung này, ba truyện trên của Vũ Ngọc Tiến chỉ là sự tiếp nối một mạch đề tài đã được khai mở và thông dòng. Tác giả như muốn nhắc nhở một điều không mới nhưng chẳng bao giờ cũ vì nó là nhân tính: sinh mệnh con người là quý giá, là trên hết, là không thể nhân danh bất cứ cái gì để chà đạp, vùi dập được. Tác giả có ý tưởng tốt, có tấm lòng nơi ngòi bút, nội dung tư tưởng đúng đắn. Nhưng cách thể hiện về nghệ thuật truyện ngắn của tác giả chưa phải đã đạt lắm. Truyện của anh chỉ mới theo mạch kể là chính, ít tính thể hiện, nên nội dung chưa đạt được độ sâu nặng cần thiết. Nhưng đi vào một lĩnh vực tuy đã được khai phá nhưng nói gì thì nói vẫn là có tính nhạy cảm này thì cố gắng sáng tạo của tác giả là đáng trân trọng và ghi nhận.
3. Vũ Ngọc Tiến là hội viên Hội Nhà văn Hà Nội. Ông đã là tác giả của một số tập truyện, và còn là một cây bút xông xáo trên lĩnh vực văn hóa - xã hội. Viết văn, viết báo đối với Vũ Ngọc Tiến, cũng như mọi người cầm bút khác, là một cách thế bày tỏ thái độ của một người làm nghề sáng tạo trước những vấn đề cấp thiết của xã hội, thể hiện trách nhiệm của một công dân trước hiện tình đất nước, bộc lộ suy tư của một con người đối với đời sống con người. Hội Nhà văn Hà Nội luôn cổ vũ các hội viên của mình tìm tòi sáng tạo nghiêm túc để có những tác phẩm đạt chất lượng cao cả nội dung cả nghệ thuật. Mấy năm gần đây Hội đã trao giải cho những tác phẩm có cái nhìn mới và cách viết mới, như tiểu thuyết Hồ Quý Ly của Nguyễn Xuân Khánh, Thơ của Trần Dần. Đó là sự khích lệ sáng tạo cho các hội viên. Tập truyện ngắn của Vũ Ngọc Tiến và Lê Mai chưa phải được đánh giá cao về nghệ thuật, nhưng cho thấy một hướng viết còn có thể khai triển của các tác giả. Nhìn rộng ra văn học cả nước, nhiều nhà văn cũng đang trăn trở mở rộng tầm nhìn tầm nghĩ của mình trên nhiều vấn đề của lịch sử và xã hội, đang hăng hái tìm kiếm những phương thức nghệ thuật mới, để sáng tạo những tác phẩm có tầm cao tư tưởng nghệ thuật đáp ứng yêu cầu nhận thức thẩm mỹ của độc giả. Đó là một dấu hiệu tốt của văn học nước ta.
Từ những điều trên đây, tôi thấy gây những ồn ào không cần thiết và không đáng có quanh tập truyện Rồng đá là làm nhiễu bầu không khí tự do dân chủ cho văn học nghệ thuật mà Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị vừa tái khẳng định.
Không biết thằng cha PXN này đánh nhau ở đâu nhỉ 
c- Một vài đồng đội như tai_liensơn, ahuuls... đã có ý kiến về truyện này
* Lưu ý: Trong tập "Rồng đá" còn một truyện ngắn khác viết về thời chống Mỹ: đó là "Âm bản chiến tranh". Mình cũng rất muốn các CCB chống Mỹ cho ý kiến về truyện này.
Còn tại sao mình lại muốn biết ý kiến các đống đội ư? Rất đơn giản! Chính những người đã đi qua cuộc chiến đó, đã trải qua những cảnh huống đó, đã sống trong những thời khắc đó... mới có quyền phán xét và nói lên sự thật. Có đúng vậy không, các đồng đội!
Dilber MC Theme by HarzeM