Suy nghĩ của một người con -Phần 1

[hatuyenha]

Lại nhớ một lần khác,Bác cho ăn cơm xong rồi được xem đoàn xiếc Liên xô cũ biểu diễn .Tiết mục ấn tượng nhất với mình là cô diễn viên ngậm một thanh kiếm dài,mũi kiếm lại có một mũi kiếm của thanh kiếm ngắn hơn, chuôi của thanh kiếm có một khay cốc thủy tinh có nước.Biểu diễn thành công,cô diễn viên khi  xuống
ôm ngay lấy một ông chắc là chồng .Khi tàn cuộc,mà vẫn thấy cô diễn viên ôm lấy chồng Bác đứng dậy ra động viên,mình đứng xa không nghe được Bác có nói tiếng Nga với họ không nhưng hồi bé thấy lạ ,vì tại sao Bác chỉ ra động viên mỗi cô diễn viên ấy.Lớn rồi hình ảnh ấy luôn ám ảnh mình,sau này mới hiểu chắc vì
bài biểu diễn đó nguy hiểm,nên khi biểu diễn thành công xong cô diễn viên sợ ôm lấy chồng mãi mà chắc gì là chồng,sao biết được .Chỉ biết Bác thương tiết mục nguy hiểm nhưng đã thành công nên ra động viên .
Làm con bé (là mình)ngơ ngẩn suốt bao năm dòng không hiểu tại sao.
 Hồi bé hay có những chuyện người nay người nọ giữ mãi sợi râu của Bac Hồ,rồi giữ kẹo Bác cho không ăn.
Có  một lần mình cũng bắt chước lấy được một sợi râu của Bác,và giữ lại giấy kẹo Bác cho vì kẹo mà không ăn thì nó chảy ,mà đã chảy thì giấy gói kẹo cũng hỏng.Mà hồi đó nghèo làm gì có kẹo thường xuyên mà ăn.
Mà kẹo Bác cho ngon tuyệt vời lại đẹp nữa(chắc kẹo Tây) nên cũng không kiềm chế được,đành chỉ bắt trước một nửa thôi là giữ giấy kẹo chứ không giữ kẹo.Rồi trẻ con sau đó cũng chả giữ được lâu,sau cũng chả biết đi đằng nào mất ấy.

[hatuyenha]

Đợt nghỉ vừa rồi,cả nhà mình vào Sầm Sơn ,có rẽ thăm chú Võ thúc Loan bí thư của ông già thời ông già làm tư lệnh liên khu 4.Vì mình có gọi điện trước nên việc đầu tiên chú hỏi trên điện thoại là có mang được
 sách của bố cho chú không? Mình vội trả lời cho chú yên tâm :cháu có ạ.
Tìm nhà chú cũng không khó lắm,tuy vướng cái chợ xép hơi đông, ô tô đi hơi khó thôi.Chú năm nay đã 85 tuổi người gầy nhưng vẫn nhanh nhẹn lắm.Xe đỗ xịch trước cửa nhà chú  chú vội vàng ra đón,vào nhà chú đã chuẩn bị sẵn bánh kẹo cho trẻ con đầy bàn,mình vội đưa gần chục quyển sách của ông già biếu chú ,chú mừng lắm ôm vội cất đi.Mình định hỏi xem ảnh ở trong sách ảnh chú biết những ai để mình ghi lại
chú bảo thôi để nói chuyện trước đã ,đã hơn 60 năm rồi còn gì,gọi các cháu bé vào cho nó ăn bánh kẹo đi.Mình bắt tất cả hai con gái hai con rể ,ba cháu ngoại vào chào ông chào cụ.Rồi ngồi nói chuyện với  chú.Chú kể :chú nhớ bố cháu lắm,bố cháu là ân nhân của chú,dậy chú biết sống thật,sống khảng khái,sống phải có chí khí.Ngày đó bố cháu giao cho chú quản lý  tài chánh,thực chất là quản lý hai hòm vàng,vàng lá Kim thành cháu ạ. Hẳn một trung đội lính bảo vệ hai hòm vàng ấy(quỹ đen của quân khu).
Bố cháu giao cho chú quyền được chi tiêu có ghi sổ sách không được vượt quá một chỉ , nhiều hơn phải xin ý kiến.
Chuyện lớn nhất mà chú thấy bố cháu quyết tâm là thành lập đội tuồng chèo của quân khu,ông Hồ Tùng Mậu không đồng ý,cho rằng đang đánh nhau,bộ đội lại hát tuồng với chả chèo,dân họ cười cho.
 Nhưng việc gì bố cháu  muốn làm là làm cho bằng thành công.Con người bố cháu rất quyết đoán.
 Bố cháu xin ý kiến ông Đặng thái Mai- mà bố cháu kính trọng ông Đặng thái Mai lắm,việc gì cũng trao đổi với ông ấy,bố cháu dặn các chú là ông Đặng thái Mai nói gì là phải chấp hành-Khi được ông Đăng thái Mai đồng ý ,bố cháu giao cho ban tuyên huấn, ban chính trị ,ban văn nghệ quân khu đi tìm bằng được các nghệ nhân tuồng chèo mời về xây dựng đoàn tuồng chèo của Quân khu.

[hatuyenha]

Cả nhà mình ngồi yên lặng nghe chú kể chuyện,chú lại kể tiếp :
Mỗi lần quân khu thay đổi địa chỉ nơi đóng quân ,các chú lại được giao nhiệm vụ đến nơi mới mời các cụ phụ lão của làng đến,mời cả các cán bộ huyên, xã đến nghe các cụ phát biểu ý kiến,sau mỗi lần họp lại chiêu đãi các cụ bô lão và hội nghị một bữa thịt chó,chú là người trực tiếp lo bữa thịt chó đấy. Các bô lão ở các nơi đóng quân quý bố cháu lắm.Kiểu như họp hội nghị Diên Hồng ngày xưa ấy.
Bố cháu đặc biệt quý các văn nghệ sỹ như nhà văn Nguyễn Tuân,nghệ sỹ  chèo Nguyễn đình Nghi...vợ chồng họa sỹ Phạm văn Đôn-Nguyễn  thị Kim...Họ có khó khăn là bố cháu giúp đỡ,chú là người trực tiếp thực hiện  lệnh của bố cháu.Bố cháu có giải thích với chú rằng họ có yên tâm thì mới có tác phẩm hay được.

[hatuyenha]

Ở nhà chú Võ thúc Loan không lâu nhưng cũng hỏi được một số chuyện:
Mình có hỏi chú chuyện ông Nguyễn tiến Lãng,chú Loan khen ông ấy giỏi lắm trình độ rất uyên thâm,bố cháu sử dụng ,khuyến khích phát triển tài năng của ông ta.Nhưng khi bố cháu sang Trung quốc,ông ta có một bài viết có hại cho ta  :" Thi đua yêu nước là một sự bóc lột sức dân một cách thậm tệ" Lúc đó mọi người đều trách bố cháu là đã dùng ông này làm ông ấy hiểu kỹ về nội bộ của ta quá.
Chú có được  ở cùng với ông Nguyễn tiến Lãng một đêm ,ông ta có kể cho chú nghe khi còn là thư ký riêng cho Nam phương Hoàng hậu(vợ vua Bảo  Đại) có lần ông ta hôn  Hoàng hậu,nhưng lộ liễu quá làm cho mọi người trong  triều đều biết.Nhưng vua Bảo Đại chơi gái cũng rất ghê nên không bị ghen.
Chú là người lo tổ chức đám cưới cho bố mẹ cháu,mẹ cháu là người rất lịch  sự có văn hóa khiêm tốn,đối xử với anh em cán bộ lính tráng rất đúng mực.
Thế là đã 60 năm rồi cháu nhỉ,biết được các  cháu vào chú mừng lắm,chú có chuẩn bị cho cháu một túi đồ cần thiết để đi du lịch chứ vào trong đó bọn hắn bắt chẹt  lắm đấy nhé,cả nhà đều cảm động với sự chu đáo của chú,Chú nhớ đến bố Sơn của mình mà chuẩn bị cho bọn mình đấy.Cuối cùng chú bảo bây giờ chú đưa cả nhà đi ăn sáng nhé,nhà chú đang  sửa lại cái bếp nên lộn xộn cháu ạ.
Chú vẫn coi mình là con Hà bé tý ngày nào sống với bố Sơn mẹ Huân.Cả nhà đều cảm ơn chú,và xin phép không phiền chú ,chú hẹn cuối tuần sau ra Hà nội sẽ nói chuyện nhiều với các cháu.

[hatuyenha]

Hôm nay phải trông cháu ngoại vì nó sốt mà bà cũng hơi lơ mơ chắc vì cơn bão số một nằm lại nghĩ ra một chuyện chú Loan kể hôm vào thăm chú :
 Khi bố cháu sang  Trung quốc chú có đi theo đưa tiễn bố cháu,khi sang đến nơi thấy các cán bộ Trung quốc rất kính trọng bố cháu ,và phục tùng lệnh bố cháu,làm chú giật mình khi đó chú mới biết trước khi về Việt nam bố cháu đã có giữ các trọng trách trong quân đội bên đó rồi ,thế mà suốt thời gian chú ở cạnh bố cháu bố không hề  kể một tiếng nào,chỉ kể các sự việc thôi . Ghê thật.

[hatuyenha]

Bạn TQnam thân ,nhận được tin nhắn của bạn mình đã trả lời nhưng không gửi đi được vì hòm thư  của bạn đã đầy,rất cám ơn bạn mình sẽ cố gắng hết sức.

[TQNam]

Dạ, thằng em xin chờ bà chị. Chúc chị khỏe.

[hatuyenha]

Bạn TQNam  và các bạn QSVN thân , vừa được bạn TQNam giao mhiệm vụ  thì hôm nay được gặp chú Loan tại Hà nội.Mình đón chú rồi đưa về nhà cậu em  thắp hương cho ông già rồi  mời chú lên nhà cô em rồi mấy chị em ngồi nghe chú kể chuyện ,được một bữa tiệc tuyệt vời sướng quá.Mình sẽ kể dần cho QSVN nhé.

[hatuyenha]

Chú Loan ngồi dưới tượng ông già giữa các con Hà,Cương, Hằng của bà Huân và ông Sơn sau hơn 60 năm xa ông Sơn ,mừng mừng tủi tủi nhớ ra  rất nhiều chuyện,thỉnh thoảng chú lại :" À...bố cháu ...thế này nhé...Chú bảo hôm nay chú sướng quá kể chuyện có người nghe và hiểu.
Mình sắp xếp kể lại từng chuyện nhé :
Hàng năm khi Tết sắp đến ,thế nào bố cháu cũng tổ chức một bữa tiệc  rượu thịt chó mời các văn nghệ sỹ từ Hà nội ra tản cư hội tụ về Thanh  hóa.Trước khi vào tiệc rượu bố cháu đề nghị các nhà văn nổi tiếng kể một câu chuyện gì đó.Chú nhớ ông Nguyễn công Hoan kể câu  chuyện sau:" Tản Đà ăn thịt gà":
Cụ Tản  Đà ăn uống rất kỹ tính,ít nhưng tinh,cụ hiền lành không có ý kiến gì nhưng không động đũa.
Một lần một người bạn có mời cụ ăn thịt gà,biết tính cụ nên người bạn bắt gia nhân chuẩn bị rất cẩn thận,mâm bát sạch sẽ,thịt gà luộc bày đĩa bên cạnh có lá chanh,muối chanh ớt đủ cả.Quái...cụ cứ ngồi vui vẻ nói chuyện không hề động đũa.Chủ nhà chột dạ,đưa mắt kiểm nhanh:bát đũa sạch sẽ,thịt gà ngon,muối chanh ớt đủ cả...nhưng thôi chết rồi lá chanh hái xô bồ không thái nhỏ(tại người giúp việc quê mùa không biết) vội sai người nhà hái lá chanh bánh tẻ ,rửa sạch thái chỉ rắc lên đĩa thịt gà.
Lúc đó cụ Tản Đà mới chậm dãi nhâm nhi miếng thịt gà luộc thơm mùi lá chanh thái chỉ chấm với muối chanh ớt và uống một chén rượu .

[hatuyenha]

Sau bữa tiệc rượu bao giờ cũng có thêm chút tiền mừng năm mới ,không đều nhau.Vì vậy phải cho vào  phong bì,chú được lệnh nhà văn nổi tiếng tiền nhiều hơn các nhà văn loại xoàng,các nhà văn có nhiều tác phẩm có giá trị nhiều tiền hơn các nhà văn ít tác phẩm,hoặc tác phẩm không mấy giá trị.Bố cháu chỉ đạo kỹ,nhưng để khỏi mất đoàn kết cho vào phong bì để không ai biết của ai.

Một lần bố cháu có hẹn đến nhà nhà văn Nguyễn Tuân(lúc đó đang sống với bố của ông ấy ).Nhưng vì có việc bận nên bố cháu đến chậm .Khi đoàn người ngựa của Quân khu tháp tùng bố cháu đến ,nhà văn Nguyễn Tuân  nằm trong nhà không ra tiếp.Vợ nhà văn sợ quá vội chạy ra ,đang không biết xử trí thế nào thì bố cháu bước vào nhà nói to:tôi Nguyễn Sơn đây,do có việc đột xuất của QK tôi đến muộn theo lời hẹn mong được lượng thứ.Vừa dứt lời ,Nguyễn Tuân chắp hai tay vái bước từ trong buồng ra quì ngay xuống nói to:Không dám không dám,sao Tư lệnh lại xin tôi lượng thứ?
Hai  nhà văn hóa lớn đỡ nhau dậy cười ha..ha.. vui vẻ.Bố cháu nói ý định mời nhà văn đến ở gần quân khu bộ để tiện công việc phục vụ kháng chiến.Nhà văn vui vẻ nhận lời,thu xếp đi ngay với Tư lệnh.