Hải Dương truyền thống chống xâm lược
phần 1 Nằm trên một địa bàn quan trọng của Tổ quốc, Hải Dương là vành đai bảo vệ trực tiếp thủ đô Hà Nội, là tuyến trong của thành phố cảng Hải Phòng, là hậu phương trực tiếp của tỉnh biên giới Quảng Ninh. Phía Bắc tiếp giáp với tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh. Điểm cực Bắc của tỉnh là xã Hoàng Hoa Thám thuộc huyện Chí Linh chỉ cách biên giới Việt - Trung 82 Km. Phía Đông tiếp giáp với thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh
Nơi gần biển nhất là Quý Cao thuộc huyện Tứ Kỳ cách bờ biển 25km theo đường thẳng và cách 30 km theo đường sông Văn úc. Từ phía Đông, Hải Dương được thông với biển bằng mạng lưới sông lớn đổ ra 6 cửa sông là: Bạch Đằng, Nam Trực, Cửa Cấm, Lạch Tray, Văn úc và cửa Thái Bình. Từ những cửa sông này, tầu thuyền có thể từ biển vào được thành phố Hải Dương, vào Lục đầu giang và theo sông Đuống về Hà Nội hoặc theo sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam tiến sâu vào trung tâm Việt Bắc. Trong lịch sử chiến tranh xâm lược nước ta, nhiều lần các thế lực phong kiến, Đế quốc đã sử dụng những tuyến sông này làm những hướng tiến công chủ yếu. Địa giới phía Nam của Hải Dương tiếp giáp với tỉnh Thái Bình, ngăn cách bởi dòng sông Luộc là sông nối hai lưu vực Hồng Hà và Thái Bình, là tuyến đường thuỷ quan trọng nối Hải Phòng với huyện Ninh Giang và thị xã Hưng Yên thuộc tỉnh Hưng Yên. Khi các phương tiện vận tải đường không, đường sắt, đường bộ chưa phát triển thì mạng lưới giao thông đường sông trên đất Hải Dương có vị trí quan trọng trong vận tải nói chung và đặc biệt là vận tải quân sự và hiện còn ý nghĩa chiến lược trong giai đoạn hiện nay.
Không chỉ quan trọng về đường thuỷ, Hải Dương còn giữ vị trí chiến lược về giao thông đường bộ, đường sắt nối thủ đô Hà Nội với Cảng Hải Phòng và vùng công nghiệp mỏ Quảng Ninh. Quốc lộ 5A và đường sắt Hà Nội - Hải Phòng chạy trên đất Hải Dương từ Quán Gỏi và thị trấn Cẩm Giàng thuộc huyện Cẩm Giàng tới xã Kim Lương thuộc huyện Kim Thành có hàng chục cầu nhỏ và trung bình, có 5 nhà ga và nhiều bến, bãi. Gần đây tỉnh đã quy hoạch và xây dựng nhiều công trình và Khu Công nghiệp lớn, xây dựng thêm tuyến đường sắt đi qua địa bàn Chí Linh lên Khu Công nghiệp Thái Nguyên; nâng cấp Quốc lộ 18 và 183 kết hợp với Quốc lộ 5A là những tuyến đường chiến lược quan trọng. Mạng lưới giao thông đường bộ của Hải Dương khá phát triển chạy ngang, dọc khắp tỉnh, có ý nghĩa lớn trong xây dựng khu vực phòng thủ cũng như trong phát triển sản xuất phục vụ đời sống nhân dân trong thời bình. Đặc biệt trên địa bàn tỉnh có 5 cây cầu lớn và địa bàn trống trải đặt ra cho công tác phòng không quốc gia những vấn đề lớn về xây dựng lực lượng, bố trí trận địa, triển khai phương án chống tập kích đường sông, chống đổ bộ đường không chiến lược và chiến dịch của địch trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Trải qua hơn nửa thế kỷ tiến hành chiến tranh giải phóng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, dân tộc ta đã làm lên thiên anh hùng ca, đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, giành độc lập Dân tộc, thống nhất đất nước. Lần đầu tiên trong lịch sử, một dân tộc thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế nghèo nàn lạc hậu đã đứng lên lấy sức ta để giải phóng cho ta với lời thề: Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh đánh thắng những cường quốc đế quốc chủ nghĩa, nêu một tấm gương sáng ngời anh dũng bất khuất, trí tuệ tài năng trước toàn thế giới. Thắng lợi đó đã mở ra cho Dân tộc một kỷ nguyên mới kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội.
Với trách nhiệm được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó, Đảng bộ, nhân dân, lực lượng vũ trang Hải Dương đã lãnh đạo, tổ chức toàn dân tiến hành hai cuộc chiến tranh cách mạng ở vùng châu thổ sông Hồng trên một địa bàn có vị trí chiến lược trong cả nước, được nhân dân đồng tình ủng hộ, đoàn kết một lòng đem hết tinh thần và của cải vào cuộc kháng chiến, kiến quốc. Chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, với đường lối chiến tranh nhân dân, sức mạnh nội lực bắt nguồn từ nhân dân, thực hiện khẩu hiệu: Toàn dân kháng chiến - toàn diện kháng chiến; quân và dân Hải Dương đã đánh 13.681 trận lớn nhỏ, tiêu diệt 38.733 tên địch, bắt và gọi hàng 27.805 tên, phá huỷ 121 đoàn tàu với 912 toa xe quân sự các loại, 45 khẩu pháo, phá huỷ hàng nghìn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh của địch, thực hiện cùng cả nước, vì cả nước viết lên truyền thống Đường 5 bất khuất.
Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, từ những kinh nghiệm quý báu của 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, với đường lối đúng đắn của Đảng và học thuyết Quân sự Hồ Chí Minh, quân và dân Hải Dương đã cùng cả nước không ngừng phát triển đến đỉnh cao của chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mạnh nhân dân làm chủ để đánh địch, biết kết hợp chặt chẽ sức mạnh Dân tộc với sức mạnh thời đại; chủ động tạo thế tạo lực mạnh hơn địch để giành thắng lợi.Trong hai lần chống chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân Mỹ đánh ra miền Bắc (1965 - 1968 - 1972), nhận rõ vị trí chiến lược của đường số 5 nối liền Hà Nội-Hải Phòng, cùng với quân và dân cả nước, quân và dân trong tỉnh đã chiến đấu ngoan cường, chiến thắng vẻ vang, tham gia chiến đấu 2.636 trận, bắn rơi 83 máy bay Mỹ, trong đó bộ đội tỉnh và dân quân tự vệ bắn rơi 13 chiếc, tháo gỡ an toàn hàng nghìn quả bom nổ chậm, thuỷ lôi của địch, bảo đảm mạch máu giao thông thông suốt.
Trong xây dựng CNXH ở miền Bắc và chi viện cho đồng bào miền Nam đánh Mỹ cũng như nhiệm vụ quốc tế vô sản, quân và dân Hải Dương không tiếc máu xương với khẩu hiệu: Tất cả vì đồng bào miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Trải qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ (1945-1975), Hải Dương đã tiễn đưa 164.002 con em của mình lên đường bảo vệ Tổ quốc, 68.558 người tham gia dân công hoả tuyến, thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Cho đến nay toàn tỉnh có 39.296 liệt sĩ, 16.082 thương binh, 8.017 người là bệnh binh, 2.112 người là bộ đội, thanh niên xung phong bị nhiễm chất độc hoá học - chất độc màu ra cam đang cần sự giúp đỡ của toàn xã hội. Kết thúc chiến tranh toàn tỉnh có 1.630 bà mẹ được phong tặng, truy tặng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, có 30 đồng chí được phong tặng, truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; 12 huyện, thành phố, 24 xã, phường, thị trấn được phong tặng Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Lực lượng vũ trang tỉnh Hải Dương được phong tặng danh hiệu đơn vị anh hùng.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, quân và dân Hải Dương đã trải qua chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; lớp lớp cán bộ, chiến sĩ của nhiều thế hệ lực lượng vũ trang trong tỉnh đã cùng toàn Đảng, toàn dân viết lên trang sử hào hùng của Dân tộc, của vùng quê châu thổ sông Hồng, chấp nhận gian khổ hy sinh tiến hành thắng lợi sự nghiệp giải phóng Dân tộc, bảo vệ tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Qua mỗi giai đoạn cách mạng Đảng bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang Hải Dương luôn quán triệt sâu sắc đường lối nhiệm vụ cách mạng, đường lối chiến tranh nhân dân, không ngừng nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, mà trực tiếp là cấp uỷ, chính quyền địa phương các cấp, dựa vào khối đại đoàn kết toàn dân, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, là nhân tố cơ bản quyết định thắng lợi của chiến tranh nhân dân ở địa phương.
Với trách nhiệm chính trị, năng lực tổ chức động viên của cấp uỷ, chính quyền, lực lượng vũ trang địa phương trong tỉnh ,đã tập hợp động viên toàn dân, vũ trang toàn dân đánh địch bằng mưu lược và sức mạnh toàn dân, làm cho đường lối chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện phát triển lên đỉnh cao sáng tạo và có những nét độc đáo thấm đậm bản sắc truyền thống Dân tộc. Đường lối chiến tranh nhân dân đã trở thành ý trí dời non lấp biển, sẵn sàng xả thân cho cuộc chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Thực tế cho thấy nếu không dựa vào lực lượng của dân, tinh thần của dân để đem lại hạnh phúc cho nhân dân thì không thể có sức mạnh giữ nước, không có nền quốc phòng toàn dân, kháng chiến toàn dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Kế thừa truyền thống độc lập tự chủ, tự lực tự cường của Dân tộc ta, tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lấy sức ta để giải phóng cho ta, ngay từ đầu Tỉnh uỷ đã triển khai rất sớm về mọi mặt trong Đảng và trong nhân dân nhiệm vụ kháng chiến kiến quốc, với tư tưởng chỉ đạo: Tự lực tự cường dựa vào sức mình là chính, vừa chiến đấu, vừa xây dựng, vừa vũ trang cho quần chúng, chuẩn bị lực lượng tác chiến lâu dài. Truyền thống tự lực tự cường trong suốt hai cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, thể hiện ý chí quyết tâm nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng của người dân vùng châu thổ sông Hồng - một vùng đất giàu của, giàu người, giàu chiến công, đã thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được hưởng độc lập. Tinh thần và ý tưởng cao cả của Bác đã đi suốt chặng đường kháng chiến của nhân dân ta cho đến thắng lợi cuối cùng.
Do điều kiện về địa lý và lịch sử nên thời nào Hải Dương cũng có vị trí hết sức quan trọng. Làng xã là nơi để ta bám trụ đánh địch, kẻ thù quyết cướp đất, giành dân; ta giữ gìn quê hương làng xóm, bảo tồn lực lượng chiến đấu; giành giật để giữ vững từng thôn làng, xã phường với ý nghĩa vì Tổ quốc, nhân dân Hải Dương đã kiên quyết một lòng Làng còn thì Tổ quốc còn. Ngay từ đầu, nhân dân ta đã thường xuyên chăm lo xây dựng làng, xã thành căn cứ chiến đấu, diệt bốt phá tề; lấy làng xã bao vây đồn bốt; lấy nông thôn bao vây thành thị; giữ đất, giành dân, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân trong vùng địch hậu.
Thành công to lớn trong xây dựng tiềm lực cách mạng, tiềm lực kháng chiến qua hai cuộc chiến tranh là kết quả của xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng làng kháng chiến, căn cứ kháng chiến ở địa phương. Làng kháng chiến được hình thành và phát triển như một tất yếu của cách mạng, làng xã ở Hải Dương đã thể hiện sức sống mãnh liệt trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.