Cuộc đọ sức giữa tàng hình và chống tàng hình.

[dongadoan]

 Trên đây đã trình bày với các bro về sự phát triển của công nghệ tàng hình và ứng dụng của nó trong việc tàng hình các thiết bị, khí tài quân sự. Công nghệ tàng hình trong hiện tại và tương lai sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong tư duy thiết kế khí tài quân sự. Một cuộc chiến tranh trong tương lai sẽ là cuộc chiến giữa tàng hình và chống tàng hình. Vậy, ta sẽ cùng xét xem vũ khí tàng hình sẽ có ảnh hưởng thế nào đến các hình thái tác chiến trong tương lai gần nhé!

 Vũ khí tàng hình bao gồm các phương tiện, khí tài chiến đấu như máy bay, tàu chiến, tàu ngầm, xe tăng... hoạt động của những phương tiện này có tính bí mật và tính bất ngờ cao trong tác chiến, nên có ảnh hưởng khá lớn đến hành động tác chiến. Những ảnh hưởng này gồm:

- "Sương mù" ngày càng dày đặc, tình hình chiến trường khó có thể phán đoán chính xác:

  Tôn Tử từng nói: “biết mình biết người, trăm trận không nguy”. Nắm chắc tình hình chiến trường là điều kiện quan trọng để giành thắng lợi trong chiến tranh. Việc sử dụng vũ khí tàng hình đã nâng cao rất nhiều tính bí mật và tính bất ngờ của hành động tác chiến, khiến nhiều dấu hiệu quân sự trước đây thường bị đối phương nhận biết kịp thời,  nay trở nên mơ hồ khó có thể nắm bắt được, toàn bộ chiến trường sẽ được bao phủ bởi lớp "sương mù" dày đặc. Các cơ quan chỉ huy và quân đội trên chiến trường rất khó phán đoán chính xác tình hình chiến trường, trước những đòn đánh bất ngờ của vũ khí tàng hình thường chỉ có thể chống đỡ, chứ không thể đánh trả, khó có thể phát huy hiệu quả sức chiến đấu của quân đội.
 
- Thời gian phản ứng phòng thủ ngắn, khó có thể tổ chức đánh trả có hiệu quả:

  Đặc điểm lớn nhất của vũ khí tàng hình là: nâng cao khả năng đột phá phòng ngự, có thể vượt qua các hệ thống cảnh giới, trinh sát của đối phương, thực hành đòn đánh bất ngờ vào mục tiêu đã định trước. Vì bên phòng thủ không thể phát hiện sớm dấu vết hành động của những vũ khí này, một khi phát hiện được thì đã quá muộn, không kịp phản ứng có hiệu quả, dẫn đến mất thời cơ và khả năng đề kháng. Qua tình hình sử dụng vũ khí tàng hình của Mỹ trong mấy cuộc chiến tranh cục bộ gần đây như Kosovo, Iraq...ta thấy, bên phòng thủ đều bị đánh trong tình trạng hầu như không hay biết gì, không những không phát hiện được dấu hiệu hoạt động của vũ khí tàng hình trước khi sự việc xảy ra, mà sau khi bị tiến công cũng không thể ngay lập tức làm rõ ý đồ của Mỹ, điều này đã  tăng thêm khó khăn cho việc tổ chức phòng thủ và thực hành đánh trả.

- Khả năng sống còn của mục tiêu quan trọng trên chiến trường bị uy hiếp nghiêm trọng:

  Vì vũ khí tàng hình có thể bí mật tiếp cận đối phương, thực hiện đòn đánh nhanh, mạnh, có thể cơ động đến gần mục tiêu mới thực hiện đòn đánh nên đã nâng cao độ chính xác và hiệu quả của vũ khí. Trong chiến tranh vùng Vịnh, Mỹ chỉ huy động sử dụng 42 máy bay tiêm kích - bom tàng hình F-117 song đã hoàn thành 40% nhiệm vụ ném bom. Trong chiến tranh Kosovo, trong toàn bộ những hệ thống phòng không của Nam Tư bị  phá huỷ có tới 90% là do máy bay tàng hình của Mỹ gây ra. Trong chiến tranh cục bộ kỹ thuật cao tương lai, việc sử dụng rộng rãi vũ khí tàng hình, khiến một số mục tiêu quan trọng trên chiến trường như hệ thống thông tin chỉ huy, hệ thống cảnh giới phòng không, khu vực tập kết lực lượng nặng, trận địa phóng tên lửa, trận địa pháo, và những mục tiêu kinh tế quan trọng như cầu cống, đường sá, thành phố, nhà máy... đều có thể bị đánh phá bất kỳ lúc nào, khả năng  sống còn của chúng bị uy hiếp nghiêm trọng.

- Các thủ đoạn trinh sát, phát hiện hiện có gặp thách thức mới:

 Vì vũ khí tàng hình sử dụng nhiều biện pháp tàng hình như thu nhỏ, thay đổi hình dạng, triệt tiêu từ trường, nhiệt độ, hấp thụ sóng, triệt tiêu tiếng ồn...  nên có hiệu quả tàng hình tổng hợp rất cao. Ví dụ, máy bay tàng hình F-117A của Mỹ dài 20,08m, nặng 23,8 tấn, song diện tích phản xạ ra-đa chỉ có 0,015m vuông. Trong khi đó, các thủ đoạn trinh sát hiện có như trinh sát radar, trinh sát hồng ngoại, trinh sát ánh sáng nhìn thấy và khí tài trinh sát sona tuy có hiệu quả phát hiện khá tốt đối với vũ khí thường, song khó có thể phát hiện dấu vết của vũ khí tàng hình. Qua đó có thể thấy, các khí tài trinh sát, thủ đoạn phát hiện hiện có đang đứng trước thách thức mới, và sẽ dẫn đến cuộc thay đổi về hệ thống trinh sát, phát hiện chiến trường.

--------------------------------------------
 Còn tiếp...

[dongadoan]

  Với tình hình trên thế giới hiện nay, trong tương lai gần, các cuộc chiến tranh xảy ra sẽ chủ yếu mang tính "phi đối xứng" giữa một bên có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh và một bên với tiềm lực hạn chế hơn rất nhiều. VN chúng ta chắc chắn sẽ nằm ở vế sau của câu trên nếu có xung đột hoặc chiến tranh!
 
  Để bảo vệ Tổ Quốc, việc tăng cường tiềm lực kinh tế, quốc phòng là rất cần thiết nhưng với khả năng của nền kinh tế hiện nay thì trong tương lai gần việc đổi mới toàn bộ trang bị, vũ khí để tiếp cận với mức độ hiện đại của thế giới là bất khả thi. Vậy, với những thứ vũ khí, khí tài "tương đối" hiện đại và cả cũ kỹ, lạc hậu như hiện nay chúng ta có thể đối đầu và đánh thắng vũ khí "thông minh", tàng hình được không? Câu trả lời là: Có thể! Dưới đây, chúng ta sẽ cùng bàn các biện pháp để "bắt chước" Nam Tư, chống và chiến thắng vũ khí tàng hình!

  Ngay mệnh đề: Chống lại và chiến thắng vũ khí tàng hình đã gồm 2 mục nhỏ: Chống lại và Chiến thắng! Ta sẽ bàn từng mục một nhé! (Hì, viết đến đây lại nhớ cái topic SEAD và Phòng chống đánh trả của mình bên ttvnol, chả biết bây giờ nó chìm đâu mất tiêu rồi! )

  Vũ khí tàng hình (cả hải, lục, không quân) rất đa dạng và cũng rất...đắt tiền. Vì vậy, mục tiêu chủ yếu của chúng sẽ là những mục tiêu có giá trị như sở chỉ huy, các trận địa phòng không, các cơ sở truyền tin, những nơi tập trung quân, cơ sở vật chất...của ta. Ta sẽ làm gì để chống - tức là làm cho chúng không được sử dụng đúng mục đích hoặc bị sử dụng sai mục tiêu?

  Tất nhiên, đầu tiên là phải...bí mật! Qua tình hình mấy cuộc chiến tranh cục bộ kỹ thuật cao gần đây ta thấy, những mục tiêu mà vũ khí tàng hình tiến công đều được lên kế hoạch rất chu đáo, tỉ mỉ từ trước, sau đó mới thực hành tiến công. Nói cách khác, vũ khí tàng hình thường thực hành đòn đánh bất ngờ một cách có kế hoạch vào những mục tiêu dự định trước. Những mục tiêu này trước khi bị tiến công đều đã bị đối phương phát hiện và nắm chắc. Nếu cất giấu kỹ những mục tiêu này, khi đối phương không thể phát hiện và nắm được những mục tiêu đó, chắc chúng sẽ không tùy tiện sử dụng vũ khí tàng hình, và dù có sử dụng thì hiệu quả tác chiến cũng sẽ bị hạn chế nhiều. Vì vậy, dù trong thời bình hay trong thời chiến, cần phải ngụy trang nghiêm mật các mục tiêu quan trọng, đặc biệt là những mục tiêu có giá trị quân sự cao, khiến đối phương không thể phát hiện, từ đó khó có thể lên kế hoạch trước, thực hiện việc đối phó với vũ khí tàng hình bằng biện pháp "cất giấu" quân ta.

  Để giữ gìn bí mật thì có rất nhiều cách, ở nhiều cấp nhưng ở đây ta chỉ xét đến khía cạnh kỹ thuật của việc giữ bí mật, ok? Khía cạnh kỹ thuật chủ yếu của việc giữ gìn bí mật các mục tiêu của ta gồm: Ngụy trang, nghi trang các địa điểm đóng quân, các vũ khí, khí tài và nghi binh, lừa địch.

  - Ngụy trang: nói một cách nôm na thì là dùng đủ mọi cách để địch bị mù mắt, điếc tai trước thực trạng của ta, phỏng ạ? Trước hết và hiệu quả nhất là: thiết bị công sự trận địa và khu vực, tạo điều kiện giảm diện tích bề mặt phản xạ vô tuyến của mục tiêu. Khi bố trí tại chỗ (tại khu vực tập kết, khu vực xuất phát, những chỗ nghỉ) để bảo vệ các phân đội trước các phương tiện trinh sát đường không, vũ trụ và giảm hiệu quả sát thương của vũ khí chính xác cao cần phải tận dụng tối đa tính chất che chở và nguỵ trang của địa hình, lợi dụng vùng mù của radar do các nếp gấp địa hình, các khu rừng và điểm dân cư tạo ra để bố trí các phân đội.
 
  Khi các phân đội cơ động, để tránh các phương tiện trinh sát, radar địch và giảm thương vong cho quân nhà nên tận dụng tính chất che chở và nguỵ trang của địa hình, chọn đường hành quân có tính đến vùng mù của radar, sử dụng các phương tiện trong biên chế và tại chỗ để che giấu sự di chuyển phương tiện kỹ thuật trên các đoạn trống trải của đường cơ động.

  Cần phải lưu ý một điều là các phương tiện trinh sát hiện đại, đặc biệt là trinh sát vũ trụ, không những xác định sự hiện hữu của mục tiêu này hay khác với mức chính xác cao, mà còn xác định được các dấu hiệu hoạt động của nó. Dấu hiệu lộ phổ biến là các phân đội và binh đội có một số lượng lớn mục tiêu bức xạ vô tuyến, cũng như có phương tiện kỹ thuật chiến đấu kích thước lớn. Vì thế, để che giấu chúng cần phải sử dụng các tấm phủ tán xạ vô tuyến, hấp thụ vô tuyến, phản xạ nhiệt, các tấm chắn, các tấm gây nhiễu. Kinh nghiệm diễn tập của Nga cho thấy rằng các tấm nguỵ trang có lớp phủ tán xạ vô tuyến giảm xác suất phát hiện mục tiêu bằng phương tiện trinh sát radar trên địa hình trống trải xuống khoảng 2 lần. Các tấm phủ (tấm chắn) phản xạ nhiệt giảm xác suất phát hiện xe tăng bằng phương tiện trinh sát tầm nhiệt xuống 3 lần. Khi bố trí phương tiện kỹ thuật chiến đấu trong công sự, xác suất phát hiện chúng giảm 2-3 lần.

Lưới ngụy trang cho pháo!

Còn tiếp...
 

[dongadoan]

  Một biện pháp ngụy trang nữa cũng không kém phần quan trọng và đặc biệt dễ thực hiện, đó là khói mù-ngụy trang:

  Dùng màn khói ngụy trang là một biện pháp rẻ tiền, nhưng hiệu quả rất lớn trong phòng chống các khí tài trinh sát laser, hồng ngoại và sóng milimét. Theo các nhà quân sự NATO, khói ngụy trang có thể làm giảm tỷ lệ thương vong xuống 25% và làm chậm nhịp độ tiến công của đối phương xuống 2 lần, làm cho đối phương mất thông tin về quân mình, giảm hiệu quả của thiết bị đạo hàng, hệ thống ngắm của vũ khí, giảm khả năng trinh sát trên không....Công nghệ tạo khói ngụy trang hiện nay đang được các nước phát triển với nhiều loại khí tài tạokhói như: lựu đạn khói, đạn khói, mìn khói, máy phun khói, hộp khói, bom rải khói.... Theo yêu cầu khác nhau, màn khói tạo ra có thể đạt đến độ rộng từ hàng chục mét vuông đến hàng chục km vuông. Hiện nay khí tài gây nhiễu màn khói chủ yếu sử dụng các chất tạo khói gồm: phốtpho vàng, hexacloetan, sunfat amôni... Phốtpho vàng là chất tạo khói rất có hiệu quả, năng lực che khuất khoảng 1.000 m2/kg. Từ năm 1970, CHLB Đức đã nghiên cứu một loại chất tạo khói mang tên “NT” gồm: clorat amôni, clorua amôni, clorat kẽm và nhựa cao su clo hoá... tạo nên. Đặc biệt CHLB Đức đã chế tạo chất tạo khói phốtpho đỏ chứa anhydrid nitric (N02) để giảm tính độc của khói phốtpho. Quân đội Anh có đạn khói 66 mm VIRSS, L58 66 mm hoặc 76 mm. Mỹ có đạn khói L83 và M76 66 mm có dải sóng che khuất là từ ánh sáng nhìn thấy đến phạm vi hồng ngoại xa 8-14 µm, thời gian che khuất hiệu quả là 45 giây. Đạn tạo khói chống hồng ngoại của Anh, trong vòng 3 giây sau khi bắn sẽ hình thành một màn khói cao 5 m rộng 40 m cách điểm bắn từ 15-25 m. Năm 1993, tại hội chợ triển lãm quốc phòng quốc tế ở A rập đã trưng bày loại đạn tạo màn khói hồng ngoại nhanh, sử dụng chất gây nhiễu loại bột đồng nổ phân tán, có thể hình thành sự che chắn hiệu quả trong thời gian cực ngắn (1 giây), thời gian duy trì hơn 30 giây.. Công ty FFV của Thuỵ Điển đã phát triển đạn pháo phát khói 105 mm, 155 mm có thể che chắn bức xạ hồng ngoại 2-14µm, trong đó màn khói đạn 155 mm có thời gian duy trì tới 150 giây. Đặc biệt Mỹ rất chú trọng phát triển thiết bị tạo màn khói diện rộng, tạo khói liên tục trong thời gian dài, trong đó có thiết bị tạo khói M 157 đặt trên xe cơ động cao, chứa 310 lít dầu và tạo khói liên tục trong 1 giờ. Từ năm 1990, Mỹ đưa vào trang bị xe tạo khói bánh xích M1059 gồm 2 máy tạo khói M-54 chứa 450 lít dầu có thể phun khói liên tục trong 1,5 giờ; thiết bị tạo khói thế hệ mới XM56 trên xe đa năng M1097 phun khói thường liên tục 1,5 giờ và khói chống hồng ngoại trong 30 phút.

 

Xe tạo khói M1059 và màn khói dày đặc.

  Mỹ cũng đã phát triển đạn tạo màn khói chống hồng ngoại dùng để bảo vệ cho máy bay lên thẳng cỡ 70 mm kiểu M 259, loại đạn này dùng rốc két phóng rải màn khói hồng ngoại 3-5µm và 8-14µm cách máy bay lên thẳng 32 m; thời gian duy trì là 5 phút, độ rộng tới vài km. Thụy Điển đã phát triển hệ thống phóng tạo màn khói bảo vệ máy bay lên thẳng lắp ở một bên phía dưới sau thân máy bay, sau khi phóng 2 giây sẽ hình thành màn khói cách phía trước máy bay 100 m, chất phát khói là hỗn hợp thể lỏng.

  Các chất tạo khói chống hồng ngoại là tên gọi chung của các hỗn hợp hoặc nguyên liệu tạo khói. Theo nguyên lý tạo khói, có thể phân tán thành hai dạng, tạo khói bằng đốt cháy và tạo khói kiểu phân tán.

- Tạo khói bằng đốt cháy: Chất tạo khói là các hợp chất gốc các bua hyđrô và gốc phốt pho đỏ. Hiện nay, người ta đang sử dụng một số hoạt chất khác như bột than, bột kim loại, các hợp chất của Rb, Cs, các chất hữu cơ cao phân tử và bột lưu huỳnh.

- Tạo khói phân tán: Đặc điểm của của phương pháp tạo màn khói này thường nhanh, không làm thay đổi tính chất hoá học của chất tạo khói. Có hai nhóm chất tạo khói dạng này: nhóm chất tạo khói phân tán bằng thuốc nổ gồm bột kim loại đồng, nhôm, than và một số chất hoạt hóa khác. Nhóm chất tạo khói phân tán theo kiểu phun, ngoài bột than hoạt tính, bột đồng, nhôm còn có các viên nhỏ rỗng hình cầu phủ kim loại và một số hợp chất cao phân tử có tác dụng ngăn tia hồng ngoại khác. Bên cạnh đó, kết hợp với khí tài la de, sóng milimét và máy thu báo động tên lửa, các chất tổng hợp khói dải rộng được phát triển để vô hiệu hoá các mối đe dọa. Hệ Galix do công ty Giat của Pháp phát triển là một trong các nguồn tạo khói tiên tiến. Ngoài ra, còn có các công ty Royal Ordnance của Anh và Swartklip của Nam Phi.

  Hiện nay, Nga đã sản xuất xe phát khói GPA, TMS-65. Đối với xe phát khói GPA, mỗi giờ tiêu thụ 300-400 kg dầu sương mù, có thể tạo nên màn khói rộng 100 m, chiều sâu màn khói 100 m. Xe phát khói kiểu TMS-65 dùng bộ phận cơ động phụt khí làm trung tâm, quy mô rải màn khói rộng hơn, có thể che phủ những mục tiêu lớn. Bên cạnh đó, Nga đã sản xuất hàng loạt mẫu vũ khí tạo xon khí đáp ứng yêu cầu bảo vệ vũ khí trang bị trong mọi dải phổ điện từ (phổ nhìn thấy, hồng ngoại, radar). Các thành phần tạo xon khí có tác dụng ngụy trang trong dải phổ đến 25 micromet cũng như có tác dụng gây nhiễu trong dải phổ sóng milimét và centimét. Đây là những phương tiện tạo xon khí trên cơ sở graphít biến tính, vật liệu sợi và các thành phần có hoạt tính hóa học. Các loại bom đạn được nạp các chất lỏng tạo khói được sử dụng để làm mù và vô hiệu hóa các hệ thống quang điện tử của vũ khí chính xác cao, các mô đun cát xét cùng với mìn khói trang bị cho máy bay lên thẳng với công nghệ phát xon khí và màn khói kích nổ mìn khói từ xa và vào thời điểm cần thiết cũng đang được tập trung chế tạo. Loại đạn tạo xon khí cho súng phóng lựu AGS-17 sẽ được sử dụng ngụy trang cho các phân đội, đặc biệt khi tác chiến trong đô thị.

[dongadoan]

  Ngụy trang không chưa đủ bởi lưới phủ, cành cây hoặc khói vẫn khó che mắt đối phương có trong tay những thiết bị trinh sát hiện đại trên không, trên vũ trụ. Với tiềm lực quân sự yếu hơn, NC cần bảo toàn lực lượng của mình tránh khỏi thiệt hại do tập kích hỏa lực của đối phương bằng nhiều cách như phân tán binh khí, bộ đội, tích cực ngụy trang và phát huy tối đa tác dụng của nghi trang. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng bàn về nghi trang, hay nói một cách nôm na hơn là bố trí các trận địa giả, phương tiện giả...

  Cái vụ làm giả này thì NC rất nhiều kinh nghiệm, ra-cót hoặc SAM bằng tre, trận địa pháo khai hỏa với bộc phá và bột gạch vốn đã được áp dụng rộng rãi trong KCCM. Tất nhiên, mỗi thời mỗi khác và để nghi trang ta cần phải chú ý:

  Bố trí các phương tiện giả và mồi bẫy là một bộ phận của hoạt động ngụy trang. Các loại vũ khí trang bị được làm giả bằng các vật liệu thô sơ nhất, sẵn có mọi nơi cho đến các sản phẩm của các công nghệ tiên tiến đã mang lại hiệu quả tác chiến cao. Nghi trang bằng việc tạo các mô hình giả, trận địa giả làm phân tán các lực lượng tiến công, trinh sát của địch, làm cho việc phân tích, phán đoán lực lượng của đối phương không chuẩn xác, làm tiêu hao lực lượng của bên tiến công và hậu quả là không dám phiêu lưu triển khai các bước tiếp theo. Mồi nhử giữ vai trò quan trọng trong nghi trang, vì nó có thể gây lầm lẫn cho địch.
 
  Tận dụng các khí tài trang bị đã cũ, không còn sử dụng để làm phương tiện giả, những vật giả bằng cao su bơm phồng giống hệt xe tăng và các loại xe thiết giáp khác có thể sử dụng cùng với những mồi nhử khác để đánh lừa các phương tiện trinh sát của đối phương, dù chỉ tạm thời. Một số mục tiêu giả là mô hình đã làm sẵn, thường là dạng lắp ráp, cũng có loại thuộc dạng cao su, vật liệu composite khi cần bơm khí vào là thành một chiếc "xe tăng" hoặc một chiếc "máy bay", loại này khi chưa cần sử dụng có thể cuộn ép lại, thể tích chỉ bằng 1/10 mô hình, thuận tiện cho cất giữ và vận chuyển. Quân đội một số nước đã xây dưng các nhà máy chuyên sản xuất các vũ khí, khí tài giả bằng các vật liệu polyme, có trọng lượng nhẹ, triển khai thuận tiện, thao tác đơn giản. Theo một bức ảnh trên ttvnol thì NC cũng đang chế tạo vũ khí, khí tài giả tại một nhà máy

  Những mục tiêu giả dùng để đối phó với trinh sát bằng hồng ngoại phải có khả năng bức xạ hồng ngoại, đồng thời phải có khả năng thể hiện những đặc trưng bức xạ nhiệt khác nhau tùy theo nhu cầu khác nhau, nhờ đó đánh lừa được các phương tiện trinh sát bằng hồng ngoại, các vũ khí điều khiển bằng hồng ngoại của đối phương. Hiện nay, ống hồ quang xê-di được sử dụng làm mục tiêu giả, chúng có khả năng sản sinh ra xung hồng ngoại công suất lớn, khiến hệ thống điều khiển hoặc trinh sát hồng ngoại của đối phương lầm tưởng là tín hiệu của động cơ máy bay. Ngoài ra, còn có thiết bị đánh lừa bằng dầu đốt: sử dụng nhiệt năng có được nhờ việc đốt nhiên liệu để tạo ra mục tiêu nhiệt đánh lừa các thiết bị trinh sát hồng ngoại.
 
  Những mục tiêu giả chống trinh sát bằng radar chủ yếu là thiết bị phản xạ góc. Chúng được tạo bởi 3 mặt phẳng kim loại đặt thẳng góc với nhau, khi sóng radar tác dụng vào mặt phẳng sẽ gây phản xạ giống như tia sáng gặp phải mặt gương, nhờ đó radar sẽ thu được sóng phản hồi rất mạnh từ mục tiêu giả. Nếu khéo sử dụng thiết bị phản xạ góc sẽ có thể mô phỏng được các loại mục tiêu. Thiết bị phản xạ góc thả trên không có thể mô phỏng được máy bay; thiết bị phản xạ góc thả trên mặt biển có thể đóng giả được tàu chiến, nếu thả trên sông hồ có thể mô phỏng được cầu cống, đập nước; nếu bố trí hợp lý một cụm thiết bị phản xạ góc có thể mô phỏng thành một thành phố, sân bay hoặc khu công nghiệp, nếu lắp thiết bị này lên xe mô tô có thể mô phỏng thành cụm xe tăng và xe bọc thép đang hành quân. Chúng không những mô phỏng giống về ngoại hình mà còn đồng thời đối phó được trinh sát bằng radar và hồng ngoại.

  Các phương tiện vũ khí giả có hình dáng, kích thước giống như vũ khí trang bị thật được dùng để thu hút các đòn tiến công của đối phương, hoặc để lại ở vị trí cũ sau khi các lực lượng cơ động đến địa điểm mới. Lực lượng này kết hợp với mồi bẫy tạo ra các tín hiệu hồng ngoại xa và tín hiệu điện tử bổ sung để đánh lừa các thiết bị trinh sát. Các mồi bẫy như thế có một vai trò quan trọng nếu đối phương có khả năng thu được ảnh trinh sát từ vệ tinh, máy bay trinh sát có người lái hoặc không có người lái. Tại Bagda, quân đội Iraq đã bày các mục tiêu giả, sử dụng các khí tài làm sẵn kiểu lắp ráp hoặc kiểu bơm hơi có khả năng mô phỏng bức xạ hồng ngoại và máy điện từ để xây dựng những kho đạn giả, trận địa hỏa lực giả, công sự giả. Mọi vũ khí trang bị của Iraq đều được sơn loang lổ 2 màu hoặc 3 màu. Các mồi bẫy kiểu này được thiết kế chế tạo bằng các cấu kiện sử dụng một lần, hoặc dưới dạng sử dụng nhiều lần, như các bẫy bơm hơi có hình dạng từ khẩu pháo đến xe tăng do hãng Airborne Industies (Anh) chế tạo. Bên cạnh đó cũng phải kể đến một số hãng chuyên chế tạo bẫy chuyên dụng khác trên thế giới như Blaschke Wehrtechnik; Baraacuda Technologies và Bridport Aerospace.

  Quân đội Nam Tư đã sử dụng các khí tài mô phỏng, xe dân dụng, vũ khí trang bị trong diện thải loại kết hợp các thiết bị tạo nhiệt, mô hình phỏng thực để thiết kế các trận địa tên lửa phòng không, khu vực tập kết lực lượng nặng, dùng vật liệu nhẹ để làm khung sườn, sau đó dùng ni lông, giấy làm vỏ áo, cuối cùng quét phủ màu sơn phù hợp, làm cho các loại vũ khí, khí tài giả sinh động như thực khi quan sát từ phía trên. Các hình thức ngụy trang mà Quân đội Iraq và Quân đội Nam Tư đã làm trước đây là kinh nghiệm tốt cho quân đội các nước, đặc biệt là các nước có nền kinh tế chưa phát triển khi thực hành tác chiến chống lại trinh sát và các đòn tập kích của đối phương.

[dongadoan]

  Kết hợp với các biện pháp ngụy trang như màn khói, sơn phủ, nghi trang như khí tài giả, trận địa giả...thì một vấn đề cực kỳ đáng quan tâm nữa là: Cơ động. Nếu không cơ động thì dù ta có ngụy trang, nghi trang tài tình đến thế nào việc bị đối phương phát hiện lực lượng cũng chỉ là vấn đề thời gian mà thôi. Ngụy trang, nghi trang và cơ động là hai mặt của một vấn đề, vấn đề TỒN TẠI. Ngụy trang, nghi trang để tiện việc cơ động và cơ động cũng góp phần nghi trang. Hôm nay chúng ta sẽ cùng bàn về vấn đề cơ động cuả lực lượng phòng không, không quân nói riêng và bộ đội nói chung.

  Thực tế hiện nay, khi mà ngay cả một member của quansuvn (ví dụ thế;D ) ngồi tại nhà, với một modem ADSL và một bản Google Earth (bản free) cũng có thể đếm được trên sân bay NB có mấy cái máy bay hoặc căn cứ Tiên sa có mấy cái Tarantul thì trong chiến tranh các vệ tinh quân sự, các biện pháp trinh sát của đối phương còn làm được gấp nhiều lần hơn. Điều đó dẫn đến một mệnh đề (cho Lực lượng PK nói riêng và QĐ nói chung) là: Cơ động hay là chết!

  Bắt buộc phải cơ động, cơ động liên tục mới có khả năng sống còn. Cơ động tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố:

- Mục tiêu cần bảo vệ hay khu vực tác chiến được phân công.

- Khả năng cơ động của Lực lượng PK như: tính năng của vũ khí trang bị, khả năng tự hành...

- Điều kiện giao thông, hệ thống đường xá...

- Trình độ huấn luyện của bộ đội trong điều kiện liên tục cơ động và chiến đấu.

Vậy những yêu cầu đặt ra cho Lực lượng PK khi cơ động phải là:

- Xác định rõ mục tiêu cần bảo vệ hoặc khu vực tác chiến được phân công để từ đó xác định phạm vi cơ động. Ta không thể cơ động ra khỏi tầm mà hỏa lực của ta có thể bảo vệ mục tiêu được, cái này không còn là cơ động nữa mà hóa thành... bỏ chạy!

- Hiểu sâu về đặc tính trang bị, vũ khí hiện có để phát huy hết khả năng cơ động của chúng. Hầu hết các loại vũ khí, khí tài của lực lượng PK hiện nay đều có khả năng tự hành một phần hoặc toàn phần. Cái cần làm hiện giờ là nghiên cứu, cải tiến để nâng cao khả năng tự hành như đặt các thành phần của một tổ hợp tên lửa lên xe vận tải, rút ngắn thời gian tháo lắp, đồng bộ SSCĐ, dần thay thế hệ thống cáp dẫn bằng truyền sóng vô tuyến hoặc cáp quang...

- Nắm chắc về tình hình giao thông, hệ thống đường xá có tính đến khả năng bị đánh phá, bị hư hỏng. Cái này đặc biệt quan trọng, mạng đường xá thời bình và thời chiến có điều kiện khác nhau rất xa, không lường trước đường cơ động thì xe, pháo sẽ ùn lại một chỗ làm mồi cho bom đạn đối phương.

- Ngay trong thời bình phải tăng cường huấn luyện bộ đội kỹ năng thao tác như: tháo pháo, đưa pháo vào trận địa hay tháo lắp tên lửa...Kể cả huấn luyện đội ngũ lái xe. Huấn luyện phải sát với thực tế chiến đấu như: trong đêm tối, khi bị oanh tạc...

Những biện pháp:

- Xây dựng trận địa: Mỗi đơn vị pháo cao xạ hoặc tên lửa phải có ít nhất 1 trận địa chính và 2,3 hoặc nhiều hơn nữa trận địa dự phòng. Cái này cần kết hợp với các biện pháp nghi binh xây dựng các trận địa giả...Yêu cầu: Các trận địa phải đảm bảo được khả năng tác chiến, bí mật, bất ngờ với địch...Không nhất thiết trận địa giả phải do các lực lượng CB chuyên nghiệp thi công nhưng nhất thiết phải đảm bảo đủ các điều kiện như vị trí, trang bị để có thể đánh lừa được đối phương.

- Xác định rõ các phương án cơ động từ trận địa chính đến các trận địa dự phòng. Mỗi phương án phải tính đến cả khả năng đường cơ động bị hỏng, bắt buộc phải vòng tránh...Hoặc phải tính cả phương án sử dụng lực lượng công binh để mở đường mới, khắc phục đường hỏng...

- Tăng cường khả năng cơ động cho Lực lượng PK, khi cần thiết có thể huy động cả các phương tiện của NN hoặc dân. Nếu có đ/k thì tăng cường trang bị các loại vũ khí có tính năng cơ động cao, tự hành...Cái này còn tùy thuộc vào...xiền ! Nếu có xiền thì việc lựa chọn các hệ thống như Tunguska, BukM1 hay Tor là khá ổn!

[dongadoan]

  Rồi đấy, có vẻ như chúng ta đã cùng nhau điểm qua các biện pháp cơ bản để "TỒN TẠI" trước vũ khí tàng hình rồi. Này nhé: Ngụy trang nhé, nghi binh nhé, cơ động nhé! Giờ ta chuyển sang cách "ĐÁNH TRẢ" nào!

  Như ta đều biết, vũ khí tàng hình (chủ yếu là phương tiện bay) lợi hại ở chỗ nó gần như "bịt mắt" được các loại radar cảnh báo sớm, dễ dàng luồn sâu vào trung tâm hệ thống phòng thủ để đánh đòn công kích kiểu "phẫu thuật" nhằm vào các SCH, trung tâm điều khiển hệ thống PK,...Trong tác chiến hiện đại, nó sẽ là tên lính tiên phong cho chiến dịch SEAD (Suppression Of Enemy Air Defense ), tạm dịch là: Vô hiệu hoá hệ thống phòng không đối phương.

  Về phía ta, ngụy trang, nghi binh và liên tục cơ động rồi nhưng vẫn phải đánh trả chứ, chả nhẽ để nó "tung tăng" muốn làm gì thì làm trên bầu trời của ta à? Vậy ta phải làm gì để đánh trả?

  Máy bay tàng hình có vũ khí chính là "tàng hình", bóc được lớp áo thường được khóac màu huyền thoại này ta sẽ thấy nó cũng như mọi loại máy bay khác, cũng bị lock, bị theo dõi và bị bắn rơi. Có khi còn dễ bị bắn rơi hơn các loại khác ấy chứ!

  Ta thử tìm cách bóc cái áo tàng hình này nhé! Để phát hiện mục tiêu tàng hình thì chỉ còn cách sử dụng radar, nhưng không phải loại radar nào cũng có thể phát hiện máy bay tàng hinh. Hiện nay trên thế giới có xu hướng sử dụng các loại radar sau để chống máy bay tàng hình:

- Radar sóng dài (sóng m): Vì hiện nay vũ khí tàng hình sử dụng vật liệu hấp thụ sóng chủ yếu là để đối phó radar có bước sóng cm, nếu mở rộng bước sóng radar ra 2 đầu tới bước sóng m, bước sóng mm và bước sóng hồng ngoại, bước sóng lazer, sẽ có khả năng chống tàng  hình nhất định. Ví dụ, radar 96L6/96L6E/96L6E2 thuộc họ tên lửa phòng không SA-10 của Nga là thuộc loại này, tần suất làm việc là 3 tỉ Hz, đồng thời còn có các trang thiết bị khác hỗ trợ như thiết bị hồng ngoại, lazer... có thể phát hiện được dấu vết vũ khí tàng hình ở cự ly nhất định.

- Radar sóng xung kích: Radar sóng xung kích là một loại radar kiểu mới có dải tần siêu rộng xuất hiện vào cuối những năm 80. Đó là loại radar lợi dụng mạch xung hình chữ nhật có thời gian phóng liên tục trực tiếp cực ngắn, công suất cực cao, phạm vi tần phổ phân bố năng lượng có thể từ gần như một chiều đến vài nghìn Hz. Khi loại mạch xung này phóng tới mục tiêu sẽ sinh ra sóng phản hồi, có độ phân giải khá cao, có thể nhận biết được các bộ phận cấu thành của mục tiêu từ các cự ly hữu hiệu, cấu thành một hình ảnh tổng hợp về mục tiêu có thể nhận biết được, có hiệu quả khá tốt trong việc chống các loại vũ khí sử dụng vật liệu sơn phủ để tàng hình.

- Radar mặt đất đôi (đa): Radar mặt đất đôi (đa) bố trí một bộ máy phát và một bộ máy thu ở những địa điểm khác nhau. Radar mặt đất đã là bố trí từ 2 máy thu trở lên ở những địa điểm khác nhau, chỉ cần một trong số những máy thu này thu được sóng phản hồi của mục tiêu tàng hình là toàn bộ hệ thống có thể theo dõi liên tục mục tiêu. Radar mặt đất đôi (đa) có thể sử dụng nhiều máy thu khác nhau để thu bắt các thông tin tán xạ từ phía trước và cạnh sườn mục tiêu, phát hiện được mục tiêu từ nhiều hướng, đồng thời tiến hành tập trung các thông tin về mục tiêu đã thu bắt được để xử lý, thực hành thống nhất kiểm tra, do vậy chúng phát hiện có hiệu quả các mục tiêu tàng hình. Loại radar Tamara của Cộng hòa Cezch được nhắc đến ở đầu topic này chính là áp dụng nguyên lý đa máy thu kiểu này.

- Radar tầm xa: Nguyên lý cơ bản của loại này là lợi dụng sự lan truyền nhảy của sóng ngắn ở giữa tầng điện ly và mặt đất để phát hiện các mục tiêu trên đường chân trời. Vì tín hiệu do radar phóng đi có thể thông qua tầng điện ly hình thành khúc xạ tương xứng với đường phóng, nên có thể chiếu xuống mục tiêu, phát hiện mục tiêu từ phía trên. Vì hiện nay phần lớn vũ khí tàng hình chỉ sơn phủ vật liệu tàng hình ở bộ phận mũi và phần dưới bụng, do vậy loại radar này có thể phát hiện có hiệu quả các loại vũ khí tàng hình, đặc biệt là đối với loại máy bay tàng hình có miệng hút khí của động cơ ở phía trên cánh máy bay, thì hiệu quả phát hiện và theo dõi càng cao. Tuy nhiên, loại radar này có kích thước rất lớn, chỉ có thể đặt cố định và cũng không hề rẻ nên chỉ các cường quốc quân sự như Nga, Mỹ mới có thể trang bị.

Còn tiếp...
 

[dinh_van_thanh]

- Radar sóng dài (sóng mm): Vì hiện nay vũ khí tàng hình sử dụng vật liệu hấp thụ sóng chủ yếu là để đối phó radar có bước sóng cm, nếu mở rộng bước sóng radar ra 2 đầu tới bước sóng m, bước sóng mm và bước sóng hồng ngoại, bước sóng lazer, sẽ có khả năng chống tàng  hình nhất định. Ví dụ, radar 96L6/96L6E/96L6E2 thuộc họ tên lửa phòng không SA-10 của Nga là thuộc loại này, tần suất làm việc là 3 tỉ Hz, đồng thời còn có các trang thiết bị khác hỗ trợ như thiết bị hồng ngoại, lazer... có thể phát hiện được dấu vết vũ khí tàng hình ở cự ly nhất định.


he he he he he he he he
Radar không chiến phương tây thường dùng 3 cm đã là cực ngắn rồi. của bác nhỏ hơn 10 lần mà lại dài
 

[ChienV]

- Radar sóng dài (sóng mm): Vì hiện nay vũ khí tàng hình sử dụng vật liệu hấp thụ sóng chủ yếu là để đối phó radar có bước sóng cm, nếu mở rộng bước sóng radar ra 2 đầu tới bước sóng m, bước sóng mm và bước sóng hồng ngoại, bước sóng lazer, sẽ có khả năng chống tàng  hình nhất định. Ví dụ, radar 96L6/96L6E/96L6E2 thuộc họ tên lửa phòng không SA-10 của Nga là thuộc loại này, tần suất làm việc là 3 tỉ Hz, đồng thời còn có các trang thiết bị khác hỗ trợ như thiết bị hồng ngoại, lazer... có thể phát hiện được dấu vết vũ khí tàng hình ở cự ly nhất định.


he he he he he he he he
Radar không chiến phương tây thường dùng 3 cm đã là cực ngắn rồi. của bác nhỏ hơn 10 lần mà lại dài
 

Bác ấy thừa 1 chữ M thôi mà 
Trong phòng không tầm ngắn, dùng các hệ sensor quang điện hay hồng ngoại thì máy bay tàng hình tương đối bình đẳng với các máy bay khác về xác suất trúng đạn.

Bác Huyphuc trong những bài phân tích của mình bên TTVN chỉ ra 1 điểm rõ ràng về RCS của F22, là mặt radar ở mũi máy bay. Rõ ràng mũi máy bay không thể trang bị lớp hấp thụ sóng radar (không khác tự bịt mắt mình) nên về nguyên tắc bình đẳng của vật lý, các sóng radar khác cũng đi qua mũi này dễ dàng và dễ dàng phản xạ từ mặt radar về đài. Diện tích này cỡ mét vuông, không phải là quá bé với các radar không chiến mạnh hiện nay.

[dongadoan]

Hì, các chú lắm chuyện! Biết là anh gõ thừa một chữ m rồi còn xúm vào mà mổ xẻ! 

[dongadoan]

  Xét một vài cuộc chiến tranh gần đây như: chiến dịch "Bão táp sa mạc" của lực lượng đa quốc gia trong cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, trong chiến dịch tiến công đường không của NATO ở Bôxnia năm 1995, các cuộc tập kích đường không của Mỹ ở Iraq trong các năm 1996 và 1998, các cuộc tập kích đường không của NATO vào Nam Tư năm 1999, Iraq 2003 cho thấy một thực tế là hầu hết các loại tên lửa - máy bay hiện nay của các cường quốc quân sự như Mỹ, Anh, Pháp, TQ đều thuộc loại vũ khí chính xác cao, và thuộc thế hệ vũ khí chính xác cao thứ ba hoặc thứ tư. Trong khi đó, các hệ thống và phương tiện phòng không ở hầu hết các nước trên thế giới được đánh giá là những vũ khí thuộc thế hệ thứ nhất, thứ hai, vốn đã có hàng chục năm chưa được hiện đại hoá vì nhiều lý do khác nhau. Các chiến thuật áp dụng trong tác chiến và cơ cấu tổ chức hệ thống phòng không cũng chưa được cải thiện nhiều; các phương tiện phòng không hiện đại vẫn chưa xuất hiện. Thực tế này dẫn đến hiệu quả thấp của các hệ thống phòng không ở các nước khi so với vũ khí tiến công đường không hiện đại.

  Trong quá trình diễn ra các cuộc xung đột đã để cập ở trên, cho dù với số lượng tương đối nhỏ vũ khí chính xác cao (7% đến 10%) đã gây thiệt hại cho bên phòng thủ tới mức 80-90%, điều này trong nhiều trường hợp là rất quan trọng, quyết định hậu quả của đòn tiến công đường không hoặc toàn bộ chiến dịch. Cũng cần nhấn mạnh rằng vũ khí chính xác cao vẫn đang được cải tiến không ngừng. Ví dụ, trong chiến dịch tiến công đường không của NATO vào Nam Tư, không quân Mỹ lần đầu tiên đã đưa vào sử dụng bom hiệu chỉnh đường bay kết hợp với đầu chiến đấu chứa sợi cacbon (bom graphit) để đánh phá hệ thống cấp điện của đối phương. Ngoài ra, vũ khí chính xác cao với các hệ thống tự dẫn và điều khiển khác nhau (đầu tìm quang học, hồng ngoại, truyền hình, laser, radar và vô tuyến) đã được sử dụng rộng rãi, kể cả những vũ khí được dẫn đường bằng hệ thống đạo hàng theo vệ tinh NAVSTAR.

  Vũ khí chính xác cao, xét theo nghĩa là phương tiện tiến công và là mục tiêu của radar phòng không, có những đặc điểm sau đây:

  - Dải góc tiếp cận tới mục tiêu rộng: bắt đầu từ địa hình tính theo phương ngang bám theo đường bay tới độ cao từ 30 – 60 m lao xuống ở các góc 45 độ đến 60 độ hoặc hơn.

  - Tiết diện phản xạ hiệu dụng thấp (LCS) tính trung bình khoảng 0,1 mét vuông và còn thấp hơn ở bán cầu trước ở dải sóng centimet (1,5 -3cm).

  - Vận tốc bay hành trình và vận tốc bay tối đa cao (200 đến 700 m/s),  các lựa chọn của vận tốc bay nói trên (bay với gia tốc hoặc bay giảm tốc) và trị số chịu quá tải cao (tới 8 - 10G).

  - Độ bền cơ khí của các vũ khí như: bom hiệu chỉnh đường bay hoặc bom có điều khiển rất cao.

  Tuy nhiên, ở đây chúng ta phải nhận thức được rằng không có loại vũ khí nào là không thể bị bắn hạ, việc lập kế hoạch phòng không, kiểm soát bầu trời và áp dụng chiến thuật phòng không một cách thông minh, kể cả áp dụng các phương pháp không chính thống của những phương tiện phòng không lạc hậu, cũng có thể tạo được cơ hội gây thiệt hại đáng kể cho bên tiến công, ví dụ như trường hợp F-117A bị SA-3 của Nam Tư bắn rơi đã nói ở đầu topic này.

  Để đối phó với kiểu chiến tranh phi đối xứng có thể xảy ra, hiện đại hoá các loại vũ khí phòng không thế hệ 1 và 2 nhằm tạo ra tính năng chiến đấu tương xứng đủ để đánh trả những vũ khí tấn công đường không có độ chính xác cao hiện nay vẫn được xem là một giải pháp có thể chấp nhận được để nâng cao hiệu quả của các hệ thống phòng không.

  Một yếu tố khác cho phép tăng đáng kể hiệu quả của các hệ thống phòng không là phối hợp với các phương tiện tác chiến điện tử (EW). Làm được điều này sẽ tăng khả năng thu thập được các số liệu điện tử và vô tuyến tại các trung tâm điều khiển phòng không, đồng thời sẽ giảm được thời gian phát sóng của radar và kết quả là khả năng sống còn cũng sẽ tăng lên. Hơn nữa, việc gây nhiễu các radar máy bay sẽ gây cản trở cho các hoạt động bay của máy bay và cả hoạt động điều khiển vũ khí, đồng thời còn gia tăng xác suất đánh chặn thành công các vũ khí tiến công đường không của đối phương thông qua việc dồn ép chúng vào những khu vực phát huy được hết hiệu quả của vũ khí phòng không.

  Đã có nhiều bằng chứng thực tế khẳng định rằng sự thành công của một cuộc chiến tranh (xung đột quân sự) phụ thuộc đáng kể vào kết quả của sự đối đầu giữa tiến công đường không và hệ thống phòng không. Dưới những điều kiện hiện nay, cho dù bên phòng thủ có bảo tồn và triển khai được một lực lượng lục quân mạnh, có tổ chức cũng không thể thay thế cho nhiệm vụ bảo vệ bầu trời của hệ thống phòng không. Trong tình thế đó, không thể phủ nhận vai trò và ý nghĩa của hệ thống phòng không, chúng không chỉ trở thành vũ khí răn đe xâm lược mà còn giữ vai trò quan trọng bảo đảm sự ổn định quốc phòng.

Còn tiếp...