Lửa kinh thành

[hoacuc]

Thừa Thiên Huế đang ráo riết triển khai kế hoạch tác chiến tấn công vào Huế năm ngày như đã dự định, vào tháng 12 năm 1967, đùng một cái Trung ương gọi một trong ba thường vụ Khu ủy ra nhận chỉ thị mới. Anh Lê Chưởng đi. Không ngờ đây là chỉ thị "TấN CÔNG NổI DậY ở HUế HợP ĐồNG VớI TOàN MIềN NAM". Thời gian được thông báo là "trong dịp tết". Như vậy không phải đánh vào Huế năm ngày nữa mà đánh dài ngày. Một khái niệm mới cho khu ủy Trị Thiên và Thành ủy Huế là: "ĐáNH GIảI PHóNG LUÔN HUế, LậP CHíNH QUYềN Và KHÔNG RúT RA NữA". Tấn công nổi dậy kiểu này không chỉ Huế giải phóng mà cả Sài Gòn và các nơi khác đều giải phóng.

Một tháng sau anh Lê Chưởng vào Thường vụ Khu ủy được Trung ương tăng cường thêm hai người. Ngoài Trần Văn Quang, Lê Chưởng, Lê Minh, còn thêm Lê Tự Nhiên và Nam Long (nguyên Tư lệnh Quân khu Bốn vào làm tư lệnh phó). Thường vụ Khu ủy họp tại Động Chuối xem xét lại kế hoạch cũ để điều chỉnh, xây dựng cả tư tưởng, tổ chức, lực lượng, vấn đề các hướng đánh và chọn mục tiêu cho kế hoạch "tấn công và nổi dậy" mới.

Trong hội nghị này Thường vụ Khu ủy bàn cãi rất căng thẳng. Trước kia chỉ là một trận, giữ Huế trong mấy ngày, nay là ở lại luôn. Trước kia chỉ riêng Huế, nay là chiến dịch toàn miền Nam, toàn khu. Vấn đề phải xem xét trước hết là, đây là chiến dịch mở cho địa phương, hay chỉ là chiến dịch phối hợp? Kết luận là: Huế là chiến trường phối hợp cho cả miền Nam, mà chủ yếu là hai mặt trận Đường Chín và Sài Gòn.

Anh Lê Chưởng nhắc lại yêu cầu tấn công nổi dậy này ta phải tiêu diệt phần quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ làm cho Mỹ không thể thực hiện được chiến tranh cục bộ ở miền Nam. Trên cơ sở đó đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc, ở miền Nam chúng phải xuống thang, thay đổi chiến lược.

Không ai trong hội nghị dám bàn cãi gì về mục tiêu ấy, nhưng về hiện thực chiến trường, đồng chí Lê Minh
có ý kiến:

- Muốn đánh giải phóng, lập chính quyền cách mạng ở Huế không rút ra nữa, chúng ta phải có lực lượng. Do đường vận chuyển từ Bắc vào khó khăn, Thừa Thiên Huế đã vận động nhân dân tự túc mua gạo tại chỗ. Cứ như lương thực hiện tại ăn cho tới khi xuất quân là hết sạch. Về tương quan lực lượng, hiện tại ở Thừa Thiên Huế, lực lượng địch lớn hơn ta năm, sáu lần, tính trên đầu súng. Đấy là chưa tính Mỹ còn sư 3 thủy quân lục chiến ở Huế, sư đoàn 5 ở Bình Định, sư kỵ binh bay ở Chu Lai, mà bộ phận tiền phương của nó đang ở Phú Bài, Đồng Lâm.

Đồng chí Trần Văn Quang nói:

- Ngoài Đoàn 4, Đoàn 5, Đoàn 6 ở Thừa Thiên Huế, Trung ương tăng cường thêm cho mặt trận Huế Trung đoàn 9 nữa. Đồng thời chúng ta không thể không tính lực lượng tại chỗ của Thừa Thiên với sáu mươi vạn người dân của vùng đất có truyền thống cách mạng này.

Đồng chí Lê Tư Minh rất sát với tình hình, nên đề xuất được bổ sung:

- Nếu chỉ giữ năm, ba ngày sau đó rút ra luôn như kế hoạch cũ thì khỏi phải bàn, như tình hình hiện tại là được rồi. Còn nếu ở lại Huế như kế hoạch tấn công nổi dậy, bộ chỉ huy quân khu phải có thêm trong tay một sư tăng cường với ba trung đoàn bộ binh, một trung đoàn pháo 105, chứ pháo 130 ly thì đi không nổi đâu. Điều nữa cần phải nói đến là trong tình hình trang bị hiện tại, mỗi người lính của Huế mới có trong tay một cơ số đạn. Ra giữa trận mà người lính hết đạn thì khó bảo vệ được tính mạng mình chứ chưa nói gì tới bảo vệ chính quyền cách mạng mới thành lập. Nên đạn cũng phải tính trước. Trong dự bị, chiến dịch này phải xin thêm năm trăm tấn đạn, nhất là đạn trợ chiến.

Những đề nghị của đồng chí Tư Minh, Thường vụ Khu ủy cho là chí phải. Ngay sau hội nghị Bí thư Khu ủy Trần Văn Quang điện ra ngoài Trung ương "xin một F tăng cường có 3E bộ binh mạnh, 1E pháo 105ly, 1D phòng không 37 ly, năm trăm tấn đạn, đại bộ phận là đạn pháo và một nghìn tấn gạo". Trung ương điện trả lời: "Các anh cứ làm. Trung ương sẽ cho quân dự bị vào bằng cách mở Đường Chín".

Ngay từ lúc duyệt kế hoạch "tấn công nổi dậy", tình hình bổ sung vũ khí đã trở thành cấp thiết.

Mặt trận phía nam Huế xin thêm bốn khẩu B41 để bổ sung cho tiểu đoàn Chị Thừa Một đánh mục tiêu trung đoàn 7 thiết giáp ở Tam Thai. Bộ chỉ huy không quyết được vì trong kho tàng không còn gì. Lê Minh, Lê Chưởng cả Trần Văn Quang, ba anh ngồi nghiên cứu tìm cách bớt mục tiêu để dồn vũ khí sang cho tiểu đoàn Chị Thừa Một. Bàn mới thấy lòi ra mấy mục tiêu quan trọng nữa ở Thừa Thiên: các quận lỵ Phú Vang, Hương Trà, Hương Thủy...

Anh Lê Chưởng nói:

- Hay là cắt bớt mục tiêu trung đoàn 7 xe tăng, dồn sức thêm cho khách sạn Thuận Hóa, một khách sạn Mỹ.

Anh Lê Minh gạt đi:

- Không được. Ta đánh đòn quân sự hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy, trung đoàn 7 là trung đoàn xe tăng M41, pháo tự hành và xe 113 lội nước, để lại thì nó lập tức chia cắt đội hình ta ngay. Ta bị chia cắt thì tình hình sẽ như thế nào? ở Huế có ba mươi hai cây cầu thì hai mươi cây cầu ta đều phải đi qua rồi. ở mỗi cầu như vậy nó chỉ cần chốt một xe thì lập tức đẩy ta vào thế chia cắt ngay. Thiết giáp là xương sống của chúng, ta phải đánh gãy cái xương sống đó thì quần chúng mới nổi dậy được.

- Chỉ còn một cách là điều bớt của Đoàn 7 Quảng Trị vào, thế thôi.

- Đoàn 7 cũng đang quá thiếu vũ khí.

Cuối cùng Bí thư Lê Minh phải đặt bút ký điều bốn khẩu B41 của Đoàn 7 cho Chị Thừa Một để tập trung hỏa lực dứt điểm cái trung đoàn xe bọc thép ở Tam Thai, Huế.

Thời gian mỗi ngày một gấp rút, các anh Đặng Kinh, Lê Chưởng, Nam Long, Lê Minh đều đi về đơn vị hết để triển khai nghị quyết mới của Khu ủy.

Anh Lê Minh về Thừa Thiên.

Từ Thành ủy, anh qua thành đội, gặp Ban chỉ huy, anh phổ biến ngay kế hoạch tấn công chia làm ba đợt rõ ràng:

Đợt 1: Đánh quận lỵ Phú Lộc, cắt đường giao thông. Ngăn quân tiếp viện của địch từ Đà Nẵng ra.

Đợt 2: Toàn bộ nổ súng đồng loạt vào đầu não và các đơn vị chủ chốt của địch theo các mục tiêu đã thống nhất với Thành đội, khống chế trung đoàn 3 của địch ở Tứ Hạ và đơn vị cảnh sát dã chiến Sài Gòn về tăng cường đang đóng ở tiểu khu Thừa Thiên.

Lập chính quyền toàn tỉnh Thừa Thiên và thành phố Huế. Từ đó thành lập liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình thành phố Huế.

Đợt 3: Chỉnh đốn đội hình để đánh phản kích.

Nhiệm vụ của các huyện ngoại thành như sau:

Huyện Hương Thủy: Chiếm các thôn An Cựu Đông, An Cựu Tây, Dương Phẩm, Thanh Thủy Thượng, Giạ Lê để cắt đường chi viện của địch nếu ta không chiếm giữ được Phú Bài.

Huyện Phú Vang: Chiếm xã Hương Phú (tức vùng Vĩ Dạ), Cồn Trâu, Ba Bến, qua Vân Dương giáp lai An Cựu của Hương Thủy. Đánh chiếm lập công sự để chặn đường địch từ cửa Thuận An lên.

Huyện Hương Trà: Chiếm xã Hương Thạnh, dọc đường số 1 từ An Hòa ra Tứ Hạ, ngăn địch từ Đồng Lâm, Tứ Hạ tấn công vào. Hương Trà sẽ cùng quân đội chiếm Bao Vinh (quận lỵ Hương Trà) ngăn chặn đường thủy của địch từ cửa Thuận An vào sông Hương tiếp tế cho nội thành.

Phổ biến xong, không có ai hỏi gì thêm, không có ai bàn gì thêm, anh Lê Minh nói tiếp:

- Không còn phải là tấn công vào chiếm Huế như chúng ta đã bàn nữa, mà là tấn công, nổi dậy, phối hợp với nhau trong toàn miền Nam. Chúng ta phải hiểu đây là cuộc "tổng công kích - tổng khởi nghĩa", phải chiếm Huế, xây dựng chính quyền, đó là một việc nặng nề.

Phổ biến xong, anh Lê Minh có ý đi kiểm tra tình hình cụ thể của các địa phương. Đầu tiên anh muốn về Hương Trà. Thành đội trưởng cử Nguyễn Tá Thành cùng đi luôn:

- Nguyễn Tá Thành, tham mưu trưởng thành đội cũng đã đảo mấy vòng qua các huyện ngoại thành rồi. Anh cho Thành cùng đi để nắm thêm tình hình giúp cho thành đội chỉ huy kịp thời.

Nguyễn Tá Thành theo anh Lê Minh ra Hương Trà. Vì đã có hẹn trước, nên cùng một lúc gặp ở đây cả ba người: Anh Hường Thọ, anh Trung Chính và anh Phan Nam.

Vừa gặp nhau, anh Nguyễn Trung Chính kéo ngay Nguyễn Tá Thành ra một góc:

- Mình đang từ khu một Hương Thủy, được điều ngay ra Quảng Điền, phụ trách thành phố và Quảng Điền. Ra đây, mình gặp ngay thằng Phố, em Thành đấy.

Thành mừng rỡ:

- Thằng Phố đâu rồi anh?

- Nó ở trinh sát Trung đoàn 9, được cử về đây nghiên cứu lối đưa quân đánh vào Mang Cá.

- Có ăn thua gì không?

- Đợt đầu đi, về lắc đầu: "Gay lắm, lớ ngớ bên ngoài ăn đạn như chơi". Mình yêu cầu Phan Nam cho một tổ
biệt động trong nội thành giúp đỡ. Trong tổ này có Ngô Yên Thi. Thi đã giúp cho Phố trinh sát thành công. Nó phát hiện ra một con đập giữa Bao Vinh và An Hòa, và một cây dừa mọc trên đỉnh mặt thành Mang Cá đâm rễ xuống sát mặt đất, thành cái thang tự nhiên. Phố nói: "Không có cái đập, cả trăm con người lội nước ùm ùm để tiếp cận Mang Cá, lộ là cái chắc". Anh em biệt động thành của mình thật giỏi. Phố mừng lắm. Nó trở về đơn vị rồi.

- Từ ngày Phố theo ba tôi đi tập kết, từ đó anh em xa nhau. Tôi nhớ nó quá.

- Yên tâm, chuyến này chắc gặp nhau trong thành phố Huế rồi.

- Tôi hy vọng vậy.

[hoacuc]

Trong nhà có tiếng gọi: "Anh Chính đâu, vào họp đi thôi", cuộc chuyện tay đôi mới chấm dứt.

Anh Lê Minh lặng lẽ ngồi nghe, không hề ghi chép một dòng về tình hình chuẩn bị đón thời cơ của Hương Trà, đặc biệt là của quận Tả và quận Nội Thành.

Anh Phan Nam quả quyết:

- Nếu không nói là mạo hiểm, chúng tôi có thể đưa anh Lê Minh vào nằm trong Huế đúng một ngày.

Anh Hường Thọ gạt đi:

- Bốc vừa thôi Phan Nam.

Phan Nam nói:

- Kế hoạch" ném" người từ bên ngoài vào thành phố rất quan trọng. Rải khắp trong thành phố, chỗ nào cũng có cơ sở của mình. Từ bà con lao động đến các chị bán hàng ngoài chợ Đông Ba, từ trí thức là bác sĩ, giáo sư, cho tới nhà sư trong chùa, tất cả đều đã bắt tay với ta, sẵn sàng chờ cách mạng trở về.

Anh Lê Minh hỏi:

- Việc đưa vũ khí, đạn dược từ ngoài vào ra sao rồi, có khó khăn lắm không?

Anh Nguyễn Trung Chính đáp:

- Thuyền có hai đáy, tủ có hai ngăn là điều phổ biến trong cơ sở - Về chuyên chở vũ khí, anh Chính kể, trường hợp đặc biệt là chị Chề - Chị Chề quê ở thôn Mỹ Xá (Quảng An), chồng đi tập kết, chị ở nhà làm ruộng, nuôi con và trở thành một cơ sở cách mạng rất tốt. Biết chị vừa làm ruộng, vừa buôn bán ra vào thành phố đã thành lệ, chúng tôi giao nhiệm vụ cho chị đưa thư từ, móc nối với các cơ sở bên trong, đồng thời chị còn giới thiệu một số cơ sở mới cho cách mạng. Đầu năm 1967, địch càn quét, con trai chị phải bỏ học. Chúng tôi liền gợi ý cho chị xin vào thành phố với lý do tìm chỗ học hành cho con. Một cách nhập vào thành phố rất hợp pháp. Địch không hay biết gì. Vào thành phố, chị trở thành cơ sở để nắm tình hình bên trong, thỉnh thoảng về quê để mua lúa gạo vào bán như người buôn chuyến, nhằm cung cấp tin tức, thư từ và nhận nhiệm vụ mới. Việc chuyên chở vũ khí vào thành phố được đặt ra. Sau khi hội ý với nhau, chúng tôi quyết định đặt vấn đề với chị: "Bây giờ nhu cầu tự vệ của anh em trong thành phố rất cao, cần phải tăng cường vũ khí. Chị thấy cách gì thiệt hay để đưa vũ khí vào trong được?". Chị Chề nhẩm nghĩ một lát rồi ngước lên nhìn vào thẳng mắt tôi: "Các anh thiệt tin tôi làm được việc ni không mà hỏi?". Tôi cười, coi đó là câu trả lời của mình. Thấy vậy, chị Chề khẳng định: "Được thì cũng được, nhưng không phải dễ". Rồi chị cùng ngồi tính với chúng tôi cách nào thật êm. Phương án cuối cùng được thông qua: dùng lúa giấu vũ khí. Vào thời gian này địch rất thích đưa lúa gạo vào thành phố. Chị Chề sẽ đóng vai đi buôn chuyến từ nông thôn vào. Lúa ở vùng giải phóng, theo chủ chương của ta là không đưa vào thành phố, nhưng do yêu cầu của nhiệm vụ, chị Chề được mua mười bao lúa chở lên, nhét vũ khí và thuốc nổ vào trong bao, chất lên một chiếc thuyền nan, đi giữa ban ngày trên con sông nhỏ trước làng Mỹ Xá. Từ khi chị rời bến, chúng tôi hồi hộp theo dõi bằng tuyến thông tin riêng. Mặc dù phương án đề ra đã khá chặt nhưng lo vẫn cứ lo, không làm sao thanh thản được. Thuyền nan của chị Chề vượt qua trạm kiểm soát của địch. Đến bến ca nô chợ Tài Ba, mười bao lúa được xếp vào chiếc ca nô thứ nhất, chị Chề đi chiếc ca nô sau. Làm như vậy để tính đến phương án xấu là địch có thể kiểm soát số lúa và tìm ra vũ khí thì chị Chề cũng tìm cách thoát được. Chị Chề đều quen chủ hai chiếc ca nô, đã giao hẹn trước với họ sẽ lấy thóc ở bến Tượng. Đến bến Tượng, chị Chề để các bao lúa lên xe ba gác chở đến một cơ sở của anh Phan Nam. Dọc đường đi hôm ấy chị Chề không bị kiểm soát lần nào. Thế là xong một chuyến đi an toàn tuyệt đối. Chúng tôi đón chị Chề vào một buổi sáng, chị mỉm cười nói nhẹ nhàng: "Xong rồi các anh ạ, nhẹ cả người".

Anh Tư Minh hỏi:

- Khối lượng đạn vũ khí đưa vào thành phố khá không?

- Chừng hai trăm khẩu K54 và một tấn thuốc nổ. Nhưng anh yên tâm đi, "vỏ quýt dày có móng tay nhọn".
Có được nhân dân là xong tất cả! Nhân dân đầy sáng tạo thực tế để giúp ta anh à.

- Tình hình trí thức trong Huế có gì phải bàn không?

Anh Phan Nam đáp:

- Trí thức Huế nẫu lòng như Trần Cao Vân thời nào cũng có. Tôi chỉ kể anh nghe trường hợp ông Lê Hữu Trí. Ông Trí vốn là giáo chức. Từ thời kháng chiến chống Pháp ông đã là một trong những cơ sở trung kiên của cách mạng. Năm 1954 ông Trí còn là một người hoạt động kinh tài cho Thành ủy. Do yêu cầu trong kháng chiến chống Mỹ, ông Trí mở xưởng gỗ. Cơ ngơi này đã từng nuôi giấu cán bộ, nơi chiêu tập, tổ chức lực lượng, nơi hội họp bàn bạc công việc và là nơi thiết kế những căn hầm bí mật tinh xảo, đảm bảo an toàn cho nhiều cán bộ được nuôi giấu trong nhà ông và trong nhà những trí thức ở Huế. Những cái giá sách có chỗ cho người đứng nấp, đằng sau những chiếc rương hai đáy trong buồng ngủ, tủ gương có ngăn đủ chỗ cho một cán bộ nằm, những chiếc đò hai đáy chở cán bộ hoặc vũ khí, tài liệu xuôi ngược trên sông, những chiếc đi văng trang nhã trong các phòng khách sang trọng cũng hai đáy, và cả trần nhà cũng thiết kế được “nửa chìm nửa nổi” cho người cán bộ vừa ẩn nấp vừa có thể quan sát được kẻ địch đang lùng sục vây bắt mình. Những đồ dùng ấy toàn cung cấp cho các gia đình trí thức trong Huế cả đấy. Ông Trí có con trai đầu là Lê Hữu Dũng. Ông đã nhắn con trai về nghỉ tết sớm có việc nhà. Thực chất ông muốn Dũng có dịp tiếp xúc với cách mạng. Dũng liền được chọn đưa lên hậu cứ để huấn luyện chuẩn bị làm hoa tiêu vào Huế.

Nhân nói chuyện Lê Hữu Dũng, anh Trung Chính đề nghị ngay:

- Mời anh Lê Minh lên lớp huấn luyện của chúng tôi tổ chức bên sông Tả Trạch, đất thuộc địa phận của anh Hường Thọ quản lý đấy ạ.

Anh Lê Minh nhận lời ngay.

Lớp huấn luyện đã học xong những phần cơ bản. Họ đang tiếp tục học quân sự ngoài trời. Không xa bãi tập của thanh niên nội thành, vạt đằm bên kia suối là bãi tập của bộ đội đặc công. Lính đặc công đang tập tiềm nhập mục tiêu luồn qua bãi thép gai bùng nhùng. Người bò trước dùng những nạng gỗ cao chừng 50 phân nhẹ nhàng chống lớp dây thép gai sát mặt đất nâng từng sợi thép gai. Chống xong anh bắt đầu bò. Người sau bò nối tiếp theo người bò trước. Cứ thế cả tiểu đội mũi nhọn băng người qua hàng rào bùng nhùng hai chục mét, bất chợt ào lên ném bộc phá vào lỗ châu mai.

Anh Hường Thọ giải thích:

- Để các em trong thành phố học bên cạnh lính đặc công, giống như một thứ men kích thích các em vậy, anh ạ. Mà kích thích thật, ngày nào các em cũng muốn ra hiện trường, vừa học, vừa xem lính đặc công tập.

Các em trong thành phố ra đang học bài tay không bắt giặc và dùng gậy đánh giáp lá cà. Những đường gậy khua khá thành thạo, tiến thoái hợp lý. Dĩ nhiên vào thực tế sẽ còn phải điêu luyện hơn nữa. Song bước đầu, sau mỗi đường gậy ngoạn mục đã thấy mặt anh nào anh nấy rạng rỡ hẳn lên.

Anh Hường Thọ cho tạm nghỉ. Anh giới thiệu:

- Đồng chí Lê Minh Bí thư Thành ủy, người đứng đầu thành phố đến thăm chúng ta.

Những người chiến sĩ cách mạng từng trải, hiện đang giữ chức vụ cao thường là niềm ngưỡng mộ trong giới trẻ. Gặp được người đứng đầu thành phố với họ là điều rất bất ngờ. Mọi người nhìn anh Lê Minh với vẻ đầy kính phục.

Anh Lê Minh hỏi:

- Học thì các em đã học rồi. Có ai muốn hỏi gì thêm không?

Anh Phan Nam nhắc:

- Mạnh dạn lên các em, gặp bí thư trong chiến trận thật không dễ dàng gì đâu.

Một thanh niên giơ tay:

- Bọn cảnh sát bắt ba em tù ở Thừa Phủ, đánh cho gẫy chân mới thả về, mấy ngày sau bắt mẹ em tù thế, sắp chết, lôi trên xe xuống quẳng vào nhà. Em hận chúng lắm. Làm sao mà hòa hợp được?

Anh Lê Minh chậm rãi nói:

- Những người đứng trong hàng ngũ ngụy quân, ngụy quyền, không phải ai cũng theo Mỹ cả. Có kẻ là Việt gian bám đít đế quốc thật. Loại phản dân bán nước này thì phải diệt. Còn những người bị bắt phải làm cũng có kẻ lầm lỗi thì phải khoan hồng theo chính sách của Mặt trận Dân tộc Giải phóng.

Anh rút một trang giấy trong túi ra nói tiếp:

- Đây là Điều 12 trong Cương lĩnh của Mặt trận Dân tộc Giải phóng có ghi rõ ràng. Tôi xin đọc để các em nghe:

“Nghiêm trị những tên ác ôn ngoan cố làm tay sai cho đế quốc Mỹ giết hại đồng bào, phản lại Tổ quốc.
Tạo điều kiện cho binh lính, sĩ quan ngụy quân và nhân viên công chức ngụy quyền trở về với chính nghĩa cùng nhân dân chống Mỹ, cứu nước, xây dựng nước nhà. Những người, những nhóm hoặc những đơn vị thuộc ngụy quân, ngụy quyền lập công chống Mỹ, cứu nước thì được khen thưởng và trọng dụng. Ai đồng tình và ủng hộ sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước hoặc không thi hành mệnh lệnh của đế quốc Mỹ và tay sai thì được ghi công. Ai tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang giải phóng để chống Mỹ, cứu nước thì đều được hoan nghênh và đối xử bình đẳng. Ai thật thà hối cải thì được khoan hồng. Ai lập công chuộc tội thì tùy thành tích mà được khen thưởng thích đáng. Sĩ quan và binh lính ngụy quân bị bắt làm tù binh thì được đối xử nhân đạo và được hưởng chính sách khoan hồng".

[hoacuc]

Anh Lê Minh trao trang giấy nói về chính sách của mặt trận đối với ngụy quân, ngụy quyền cho chàng thanh niên vừa đặt câu hỏi rồi nói tiếp:

- Hận thù mà không minh bạch sẽ mù quáng em ạ. Em cứ theo chính sách đây của Mặt trận là hợp lòng dân nhất. Đã hợp lòng dân thì mình nói gì dân cũng nghe. Chúc các em sẽ là mũi nhọn của cuộc tấn công vào Huế khi thời cơ đến.

Tất cả vỗ tay hoan nghênh. Anh Lê Tư Minh nhờ anh Phan Nam gọi Lê Hữu Dũng cho anh gặp riêng.

Anh Tư Minh hỏi Dũng:

- Sinh viên các em nghĩ gì về cách mạng?

Dũng đáp rất tự nhiên:

- Sinh viên ở Huế và Sài Gòn chúng em vừa xuống đường tẩy chay kết quả bầu cử ngày 3 tháng 9 của Thiệu - Kỳ. Ngay trước nhà tổng hợp, sinh viên kẻ khẩu hiệu "Mỹ cút về nước", "Việt Nam của người Việt Nam". Em tin là nếu đánh Huế, sinh viên sẽ lên chiến khu rất đông.

- Nghe nói em mới ở Sài Gòn ra?

- Ba em gọi về có việc nhà. Không ngờ lại được lên chiến khu và đứng ngay vào hàng ngũ cách mạng.

- Em đã biết mình được phân công việc gì chưa?

- Cách mạng giao cho chúng em bất cứ việc gì em cũng sẵn sàng làm. Nếu được làm hoa tiêu dẫn bộ đội vào thành Huế là em thích nhất. Như vậy mới được chính thức tham gia cuộc chiến này.

- Đang học đại học phải bỏ dở, em có thấy tiếc lắm không?

- Đánh Huế chỉ có một lần. Làm thanh niên thời buổi này mà để lỡ cơ hội này thì tiếc lắm. Hòa bình em đi học tiếp cũng không muộn kia mà.

Chuyến đi Hương Trà lần này anh Lê Minh thấy đầy hứng thú. Đêm nằm với Nguyễn Tá Thành, anh tâm sự:

- Có thể nói mình khá yên tâm về sự chuẩn bị của anh em trong nội thành. Chắc chắn có sự hỗ trợ của quân sự, nhân dân Huế sẽ nổi dậy thành một lực lượng hùng hậu. Tá Thành có thấy vậy không?

Nguyễn Tá Thành không giấu giếm:

- Đánh giữ Huế năm ngày thì tôi rất tin. Nhưng chiếm luôn Huế rồi lập chính quyền luôn thì tôi thấy rất lo.

- Cậu đang lo điều gì?

- Thế của địch đúng là đang xuống nhưng lực của nó còn mạnh lắm. Liệu ta giữ Huế có nổi không? Hiện tôi làm tham mưu trưởng thành đội Huế, nên tôi nắm rất chắc tình hình địch. So tương quan lực lượng quân số ta với địch là rất mỏng. Địch đông gấp bốn, năm lần ta. Song điều tôi đang lo nhất là mỗi chiến sĩ bộ binh của thành đội bây giờ chỉ có một cơ số đạn, ba mươi viên, đánh xong, rút ra ngay, vậy là đủ. Nhưng giai đoạn ba, ta đánh phản kích để giữ Huế, liệu điều này ta làm có nổi không?

Anh Lê Minh trả lời ngập ngừng:

- Trung ương nói sẽ viện trợ. Nhưng quả thật tôi chưa biết Trung ương sẽ viện trợ bằng cách nào.

- Nếu lính thành đội hết đạn, chắc chắn tôi sẽ gọi anh đấy. Vào trận đánh mà không đủ đạn dự trữ, tôi e phiêu lưu lắm.

Lê Minh không trả lời, đôi mắt đăm chiêu như nhìn vào một cõi xa xăm nào.

*
*   *

Anh Lê Minh lên lại Khu ủy. Nguyễn Tá Thành trở lại thành đội. Vừa gặp, thành đội trưởng đã hỏi:

- Đi với bí thư có vỡ vạc ra được điều gì mới mẻ có lợi cho chúng ta không?

Nguyễn Tá Thành đáp:

- Nói chung cả quân lính, cả lực lượng chính trị và sự tổ chức trong nội thành không khí đón thời cơ thật náo nức. Điều quan trọng là tôi đã mạnh dạn, không tránh né khi hỏi Bí thư Lê Minh điều mà Ban chỉ huy thành đội chúng ta đang rất băn khoăn lâu nay là liệu có đủ đạn để giải phóng Huế và giữ Huế không?

- Anh Lê Minh trả lời sao?

- Ông bảo Trung ương nói sẽ viện trợ. Nhưng câu nói tỏ ra không quả quyết nên ông nói thêm: Nhưng quả thật cũng chưa biết Trung ương viện trợ bằng cách nào.

Thành đội trưởng cứng rắn nhưng lần này ông tỏ ra rụt rè. Tính của ông vốn thẳng băng ruột ngựa, lâu lắm mới lại thấy ông thận trọng như thế:

- Chúng ta là người lính phải biết chấp hành mệnh lệnh. Mệnh lệnh là mệnh lệnh. Đến lúc nào đó chúng ta sẽ có cách. Từ đây đến tết còn đúng một tháng trời. Thành ở nhà trực cơ quan tham mưu nghe. Có tình hình gì cứ ghi lại. Có biến động gì, chúng ta sẽ tính cho kịp thời. Sai một li là xương máu đấy.

Nhật ký trực của Nguyễn Tá Thành ghi rất rõ ràng từng ngày.

Ngày 1 tháng 1 năm 1968. Thành ủy báo cho biết: Lực lượng cách mạng trong sinh viên lúc này đã lớn mạnh. Ban cán sự sinh viên, học sinh bí mật đã được thành lập, trong đó có các đồng chí Lê Phước Thúy, Trần Văn Hòa, Ngô Yên Thi. Nhiều cơ sở cách mạng trong sinh viên, học sinh như Ngô Nam Trinh, Nguyễn Thành Nhân... gồm hàng trăm người đã được đưa lên chiến khu huấn luyện.

Ngày 5 tháng 1 năm 1968. Tiểu đoàn Chị Thừa Một đã tập kích đánh vào trung đoàn 7 xe bọc thép ở Tam Thai thành công lớn, đã diệt 18 xe trong tổng số 24 xe của trung đoàn này.

Ngày 10 tháng 1 năm 1968. Thành ủy thông báo, để trực tiếp phục vụ, lãnh đạo cuộc tấn công vào Huế, Bộ chỉ huy đã chuyển xuống địa đạo tại Hương Trà, do công binh khu mới hoàn thành. Thành ủy và Ban an ninh khu cũng cùng ở trong địa đạo này.

Ngày 11 tháng 1 năm 1968. Quanh Huế, Mỹ cho thả bom ở các bến đò. Chúng đang thăm dò lực lượng ta.
Ngày 12 tháng 1 năm 1968. Địch cho tiểu đoàn 5 dù đổ quân ở mạn trước rừng Hương Trà, càn quét ngoài cửa rừng tới Mõm Xanh rồi rút quân ngay trong ngày.

Ngày 13 tháng 1 năm 1968. Không biết có thông tin gì, địch đổ quân xuống bìa rừng Hương Thủy, phát hiện ra một kho gạo và một kho đạn của ta, chúng đặt mìn phá tan hoang hết, về tung tin trên đài phát thanh Huế rằng liên quân Việt Mỹ đã phát hiện ra âm mưu một cuộc tấn công của Việt Cộng và đã bóp chết từ trong trứng.

Ngày 14 tháng 1 năm 1968. Đoàn 4 Phú Lộc đã thực hiện kế hoạch nghi binh, đánh sập hoàn toàn quận lỵ Phú Lộc tại Cầu Hai, làm chủ hoàn toàn tuyến đường số 1 từ Hải Vân ra đến Cầu Hai. Địch hết sức lúng túng quyết chiếm lại Cầu Hai và đoạn đường số 1 đã bị mất.

Ngày 15 tháng 1 năm 1968. Toàn chiến khu có lệnh án binh bất động. Nội bất xuất, ngoại bất nhập. Nếu địch có đưa quân lên càn quét cũng không được chống trả. Một tiểu đoàn an ninh đã rải quân suốt dọc bìa rừng để giữ an toàn cho chiến khu. Có lệnh bộ đội sẽ được ăn tết trước, kỷ niệm 180 năm Quang Trung tiến quân ra Bắc Hà đánh tan toàn bộ quân Mãn Thanh, giành lại thống nhất đất nước.

Ngày 17 tháng 1 năm 1968. Ta có kế hoạch đánh tập kích vào căn cứ Tứ Hạ, cây số 17 từ Huế ra Phong Điền nhưng bị lộ. Ta đã lập tức chuyển sang phương án hai, bắn cối dữ dội vào căn cứ Tứ Hạ. Nhiều đám cháy lớn. Kết quả trận đánh chưa thông báo.

Ngày 20 tháng 1 năm 1968. Tiếp tục phát động phong trào toàn dân tham gia diệt Mỹ ở các xã Mỹ Thủy, Phong An, Phong Sơn, Phong Nguyên, đêm đêm du kích quấy rối các căn cứ Mỹ. Điều động trung đội du kích diệt Mỹ của A Lưới về đường 12. Trung đội du kích Hương Thủy bám Phú Bài tạo một vành đai diệt Mỹ.

Ngày 25 tháng 1 năm 1968. Địch vẫn không hay biết gì về kế hoạch tấn công vào Huế. Trong thành phố,
vợ con binh lính ngụy vẫn đi chợ sắm tết đông đúc, chuẩn bị một cái tết ngừng bắn đoàn tụ gia đình.

Ngày 29 tháng 1 năm 1968 (tức ngày 29 tết Đinh Mùi). Tin từ một đội viên đội biệt động trong thành ra: Trong không khí đi sắm tết, một chiếc xe Lambro do ông Đồng, chủ xe, đường Ngô Đức Kế, lên Kim Long, đến "kho", đúng ra là "trạm trung chuyển" vũ khí nằm trên bãi tha ma ngay sau lưng nhà anh Toàn. Vũ khí được nhanh chóng, bí mật đưa lên xe, ngụy trang rất khéo léo, ông Đồng cho xe chạy một mạch về nhà chị Thôi ở Tây Lộc, ngay gần cửa Chánh Tây. Chị Thôi có kế hoạch bàn giao cho tổ biệt động khi cần thiết. Xe ông Đồng trở về Ngô Đức Kế an toàn.

Ngày 30 tháng 1 năm 1968 (30 tết). Không khí tết tưng bừng ở Huế. Từng tốp lính về ăn tết, dắt vợ con đi trên đường phố Huế. Không có một dấu vết hoài nghi nào. Phan Văn Khoa tỉnh trưởng hợp các ngành lại, nói: "Có tin Việt Cộng đã đặt tên lửa xung quanh Huế. Liệu chúng có khả năng đánh vào dịp tết không?". Ngô Quang Trưởng, chuẩn tướng, sư đoàn 1 ngụy bình thản trả lời: "Việt Cộng có đánh vào, nhưng lập tức phải rút ra ngay thôi. Vì Việt Cộng gùi cõng, đi bộ. Còn quân đội Hoa Kỳ cơ giới hóa cao độ bằng "thần sấm", "con ma" và B.52 trợ ứng. Việt Cộng ở lại thì làm sao mà chịu nổi".

[hoacuc]

Ngày 27 tháng 1 năm 1968 (tức ngày 27 tháng Chạp năm Đinh Mùi). Sắp Tết rồi, không khí như đang tươi non ra, Phan Tấn Thọ tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn đặc công Chị Thừa Một đang cho lính tập vượt tường cao trên mười mét thì Nguyễn Tá Thành đến gặp anh:

- Thành đội trưởng cử tôi tới trao một nhiệm vụ mới và đặc biệt cho anh.

Phan Tấn Thọ dẫn Nguyễn Tá Thành vào lán dã chiến một mái nằm ngay bên bờ suối. Phan Tấn Thọ nói:

- Tôi xin nghe đây!

- Thành đội trưởng lệnh cho tiểu đoàn Chị Thừa Một đặc công chuẩn bị đánh trung đoàn thiết giáp 7 ở Tam Thai.

Thọ ngớ người:

- Chúng tôi mới đánh trung đoàn này ngày 5 tháng 1, mới cách đây hơn hai chục ngày. Việc gì mà phải đánh gấp thế?

- Tôi cũng có hỏi thành đội trưởng đúng câu hỏi của anh: Sao đánh gấp thế? Ông đáp: Đây là lệnh trên cho nên mình cũng không rõ. Nhưng hình như lần này mình đoán là đánh bọn thiết giáp để hỗ trợ cho đồng bào Huế nổi dậy. Nếu không diệt bọn thiết giáp này chúng sẽ thẳng đường nhựa chà nát đồng bào nổi dậy tới đây như đã chà nát đồng bào Huế nổi dậy vây quanh đài phát thanh Huế năm 1963 cùng Phật tử đòi quyền bình đẳng được treo cờ Phật trong ngày lễ giống như bên Thiên Chúa Giáo vậy. Thiết giáp không kể gì đã chà nát 13 người vô tội.

- Tôi đã có được nghe kể vụ giết người rùng rợn này.

- Điều thứ hai ông bảo: Chị Thừa Một đã đánh một lần rồi, nên không phải chuẩn bị gì cho lâu.

Phan Tấn Thọ hỏi:

- Điều nghiên xong thì bao giờ đánh?

Tá Thành đáp:

- Điều nghiên về ông sẽ quyết, và sẽ đánh ngay.

Chị Thừa Một là đơn vị duy nhất được ăn tết sớm hơn cả để làm nhiệm vụ. Ăn tết xong, đêm ấy Phan Tấn Thọ cùng tiểu đoàn phó và toàn ban chỉ huy một đại đội về điều nghiên Tam Thai. Đến mười giờ đêm, trước lúc tiếp cận hàng rào, Phan Tấn Thọ phân công mũi của anh sẽ là mũi chủ yếu tấn công, khi nổ súng phải chiếm được vị trí đỉnh Tam Thai. Mũi thứ hai phải đánh tan khu vực dưới chân núi.

Đã khuya lắm, đã qua lần bị tấn công đầu tháng nên địch tăng cường bố phòng chặt chẽ hơn, kỹ lưỡng hơn, vì vậy mà việc điều nghiên mất khá nhiều thì giờ. Về đến núi Ngự Bình ngồi nghỉ, Phan Tấn Thọ với các sĩ quan của mình cùng nhìn về thành phố thân yêu. Các anh nhận ra rất rõ nơi có những ngọn đèn tập trung tỏa sáng cả một vùng bên sông Hương là khách sạn Hương Giang, đó là nơi các anh đã tiêu diệt địch cách đây nửa năm, nơi có cột ăng-ten nhấp nháy tắt tắt đỏ đỏ là cơ sở đài phát thanh Hoa Kỳ suốt ngày nói xấu Cộng sản trên cánh đồng An Cựu kia, các anh chưa được lệnh động tới. Cả thành phố như đang thiêm thiếp ngủ. Có cái gì đó nôn nao trong lòng mỗi người.

Về đến nhà, báo cáo việc điều nghiên, thành đội trưởng ra lệnh quyết định sẽ đánh trung đoàn bọc thép vào đêm 31 tháng 1 tức đêm mồng 1 tết Mậu Thân. Tiểu đoàn Chị Thừa Một triển khai ngay. Theo kế hoạch, tiểu đoàn sẽ xuất quân chiều 30 tết, về trú quân ở Dương Hòa một đêm để đêm sau tiếp cận Huế bảo đảm đúng kế hoạch hơn. Không ngờ đoàn quân vừa ra khỏi cửa rừng năm trăm mét, bỗng có hai chiếc máy bay OV10 của trinh sát hải quân Mỹ từ ngoài biển Đông lao vào, giống như chúng đang phục sẵn chỉ chờ, đội lính Chị Thừa Một ra khỏi rừng là vồ ngay.

Gặp máy bay trinh sát, đoàn quân như chững lại. Hai chiếc máy bay bẻ ngoặt một vòng, ném mấy quả lựu đạn khói màu đỏ ngay sau lưng đoàn quân. Vậy là lộ rồi. Pháo từ tàu ngoài khơi, cứ thấy khói đỏ chỉ điểm bay lên là bắn vào tới tấp. Phan Tấn Thọ hô to:

- Các đồng chí chạy theo tôi. Pháo hạm đội bắn đấy.

Thọ không chạy lui, không chạy tới, anh dẫn bốn đại đội rẽ ngang. Đại đội 5 chạy theo anh Tuyên. Từ đó, pháo bắn suốt đêm, đến bốn giờ sáng mới ngừng bắn. Kiểm điểm sơ bộ thấy đồng chí chính trị viên trưởng bị thương nặng. Chính trị viên phó hy sinh. Tập hợp lại đội ngũ, kế hoạch về Dương Hòa bị vỡ. Phan Tấn Thọ dẫn quân về đến dốc Công Sự đã sáu giờ sáng ngày mồng 1 tết.

Nghe tin Chị Thừa Một bị pháo trùm đầu, tham mưu trưởng vội về ngay. Anh cùng nhóm sĩ quan chạy ngay vào rừng tìm đại đội 5. Họ đang ở cách dốc Công Sự chừng ba giờ đồng hồ. Mười người hy sinh, anh em đang lấy vải mưa cá nhân bọc từng người đem chôn. Không khí buồn nản không thể tả được. Anh em lặng lẽ nhìn nhau, không ai muốn nói với ai một lời. Mãi trưa mới hội quân đủ về dốc Công Sự.

Nguyễn Tá Thành điện cho thành đội trưởng:

- Trong không khí này muốn ra quân đúng giờ, không thể thiếu anh.
Thành đội trưởng có mặt ngay và lập tức quân lực bổ sung vũ khí đầy đủ. Trên khuôn mặt dạn dày chinh chiến của thành đội trưởng không hề lộ ra một sự thất vọng nào. Đúng ba giờ chiều đứng trước toàn tiểu đoàn, ông nói:

- Về thiệt hại, tôi xin chia buồn với tiểu đoàn đặc công Một. Song tôi xin báo để các đồng chí mừng, đêm nay toàn miền Nam chúng ta vào chiến dịch tấn công nổi dậy. Đêm nay Huế sẽ được giải phóng. Tiểu đoàn Chị Thừa Một đánh Tam Thai. Tiếng súng tấn công của các đồng chí sẽ là súng lệnh tấn công vào toàn thành phố.

Sắc mặt lính thay đổi hẳn. Từ ảm đạm chuyển ngay sang hào sảng.

Anh Tuyên thành đội phó về chỉ huy trận Tam Thai đứng dậy nói:

- Đây là dịp chúng ta trả thù cho các đồng chí vừa hy sinh.

Thành đội trưởng nói tiếp:

- Trung đoàn 6 và một nửa Trung đoàn 9 sẽ đánh phía bắc sông Hương. Một nửa Trung đoàn 9 và Đoàn 5 chúng ta sẽ đánh cánh nam sông Hương. Nếu không diệt được trung đoàn thiết giáp 7 ở Tam Thai và sư đoàn 1 ở Mang Cá, sau này ta sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Cho nên bằng giá nào Chị Thừa Một cũng phải tiêu diệt cho bằng được trung đoàn này. Các đồng chí đồng ý không?

- Đồng ý! Đồng ý! - Tiếng cả tiểu đoàn vang lên...

Thành đội trưởng hào hứng hẳn lên:

- Ở mặt trận Huế, đồng chí Lê Minh làm chỉ huy trưởng. Các anh Lê Chưởng, Nam Long, Đặng Kinh ở trong Ban chỉ huy. Mặt trận Huế chia làm hai cánh: cánh Bắc do anh Thu làm chỉ huy trưởng. Cánh Nam do tôi, Thân Trọng Một làm chỉ huy trưởng. Các đồng chí, vì thành phố Huế thân yêu của chúng ta, các đồng chí hãy tiến lên.

Cùng lúc tiểu đoàn Chị Thừa Một lên đường, tất cả các đơn vị tham gia chiến dịch tấn công nổi dậy vào Huế cũng làm lễ xuất quân và cùng thông báo đánh vào Huế.

Ngoài địa phận Hương Trà, Trung đoàn 6 tập hợp dưới tán lá rừng. Trước đoàn quân, anh Hường Thọ, bí thư huyện Hương Trà, hai tay nâng chiếc ba lô căng đầy trao cho anh Dương Quang Đấu, trung đoàn trưởng Trung đoàn 6, giọng anh rất trang nghiêm:

- Thưa các đồng chí, ngày 30 tháng 1 năm 1968, mặt trận Liên minh Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Huế đã được thành lập, do giáo sư Lê Văn Hảo làm chủ tịch. Mặt trận ấy sẽ tập hợp tất cả những người dân yêu nước Huế dưới ngọn cờ này để chống Mỹ, cứu nước. Trong ba lô tôi trao cho Trung đoàn 6 đây là lá cờ của mặt trận Liên minh Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Huế. Tôi trân trọng trao cho các anh, đêm nay toàn quân sẽ tiến về giải phóng thành Huế, các anh sẽ treo cờ Liên minh này lên đỉnh kỳ đài Ngọ Môn. Đó sẽ là một ngày hết sức trọng đại đối với chúng ta.

Dương Quang Đấu nhận lá cờ, trao cho tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 2:

- Trung đoàn giao cho tiểu đoàn 2 làm nhiệm vụ thiêng liêng này.

Trong tiếng vỗ tay dạt dào như tiếng cánh đại bàng đập gió, anh Dương Quang Đấu ra lệnh:

- Trung đoàn 6 lên đường giải phóng Huế. Các đồng chí, tiến lên!

Đoàn người như sóng, ào lên.

Góc rừng dù sôi động đến thế nào cũng chỉ biết một góc rừng sôi động mà thôi. Chỉ có Bộ chỉ huy đóng trên đỉnh núi Kim Phụng, dẫu chỉ cách Huế năm cây số, qua tất cả những làn sóng điện báo cáo giờ phút từng đơn vị làm lễ ra quân và đã xuất quân là cảm thấy hết cả chấn động sục sôi trên khắp cánh rừng Thừa Thiên phía đông Trường Sơn này. Giống như một dàn hợp xướng, khi chiếc đũa điều khiển vung lên thì tất cả âm thanh cùng lên tiếng trong một bản hòa tấu hùng tráng.

Giá có một chiếc máy quay phim đứng tít mãi trên trời cao quay được toàn cảnh của cuộc ra quân cùng tiến về đồng bằng mà biết bao năm đã mơ ước mong chờ thì vui biết bao. Khi trời mờ tối, tất cả mũi tiến quân cùng một lúc tiến ra bìa rừng, và tất cả nhằm hướng thành phố Huế mà đi tới.

Đêm mồng 1 tết, trời tối đen, gió lạnh. Thỉnh thoảng lại lất phất mấy hạt mưa. Đêm thật yên tĩnh. Ngoài xa xa có tiếng súng địch bắn đì đạch, vu vơ. Sau tiếng nổ côi cút lạnh lẽo ấy lại là một vùng trời êm ắng khác thường. Mỗi người hầu như đều thở phào cùng chung ý nghĩ: "Thế là kế hoạch giữ bí mật đã thành công có thể gọi là mỹ mãn".

12 giờ đêm mồng 1 tết âm lịch, hầu hết lực lượng quân sự cánh bắc sông Hương đã ém sẵn gần ngã ba sông Kẻ Vạn, cách cửa Chánh Tây chừng bốn trăm mét. Thành phố Huế đang chìm trong sương mù. Rõ ràng không có một dấu hiệu gì chứng tỏ Mỹ, ngụy nắm được cuộc tấn công lớn sắp giáng xuống đầu chúng.
Thành đội trưởng và Nguyễn Tá Thành ngồi trên đỉnh núi Ngự Bình. Thành đội trưởng xem đồng hồ hỏi:

- Đồng hồ mình 2 giờ 30 phút, cậu xem đồng hồ cậu có đúng vậy không?

Thành bấm đèn pin ánh sáng chỉ bằng nửa hạt gạo, soi vào đồng hồ:

- Dạ đúng 2 giờ 30 phút. Giờ G rồi đấy, sao không thấy Mang Cá và Tam Thai phát hỏa? Điện ở trên về đã dặn rằng: 6 giờ là giờ G của toàn quốc cùng phát hỏa, chứ đừng nghĩ rằng cơ yếu điện sai.

Đồng hồ nhích lên đúng 2 giờ 33 phút ngày mồng 2 tết Mậu Thân, bất ngờ đạn ĐKB như những con rồng lửa tới tấp giội vào căn cứ Phú Bài. Ngay tiếp sau đó lửa ở Mang Cá và Tam Thai bùng lên. Lửa Phú Bài, Tam Thai và Mang Cá là mệnh lệnh tiến công. Tiểu đoàn 815 của Trung đoàn 9 từ chùa Từ Đàm chạy qua cầu Nam Giao gặp bọn lính ở đây đang còn ngáp ngủ, lập tức chúng bị tóm.

Bên cửa Chánh Tây giao cho Toàn và Hiếu. Toàn, một thanh niên trong nội thành là con một cán bộ quân đội, anh tham gia biệt động thành. Hiếu, một trung đội trưởng đặc công Đoàn 6 được bí mật phái vào nội thành với Toàn bảo đảm mở cửa Chánh Tây với bất kỳ giá nào để mở đường cho lực lượng bên ngoài vào thành. Toàn thạo đường, Hiếu mới vào nội thành chiều 29 tết, anh được giấu trong một gia đình cơ sở, tối mồng 1 hai người mang bộc phá, ém sẵn ngay bên chốt gác lính ngụy trước cổng Chánh Tây. Thấy pháo bắn Phú Bài và lửa Mang Cá bùng lên, Toàn và Hiếu ném bộc phá, ba tên lính ngụy chết người vắt lên đám dây thép gai. Còn Tùng đã nằm sẵn trong cống Thủy Quan, anh cắt dây thép gai mở đường.

[hoacuc]

Như vậy cùng một lúc, quân cánh bắc đánh Mang Cá, quân ém ở bên sông Kẻ Vạn ào tiến vào nội thành qua cửa Chánh Tây, cửa Hữu, cống Thủy Quan.

Phía nam, bộ đội tiến qua cầu Nam Giao, cầu Kho Rèn, cầu Bến Ngự.

Khi bộc phá tới tấp ném vào trung tâm Tam Thai, chiếm được đỉnh núi, dưới chân núi cuộc chiến đấu đang quyết liệt, trực thăng bay tới tấp vào Tam Thai hỗ trợ cho bọn lính còn đang sống sót. Ba chiếc M113 được cứu trợ đã từ trong hầm vọt ra, chạy thục mạng về phía thành phố. Một quả B40 mai phục lao tới, cả chiếc M113 bùng cháy thành một đám lửa lớn sáng rực cả một vùng.
Thành đội trưởng bảo Nguyễn Tá Thành, giọng ông vội vàng, hình như linh tính đã báo cho ông một điều gì.

- Cậu xuống hỗ trợ cho ban chỉ huy K4 đi.

Từ Ngự Bình, Thành cùng cậu liên lạc chạy tắt qua nghĩa trang Thủy Trường, thẳng đường về cầu Kho Rèn. Đúng lúc chiếc xe bọc thép chốt đầu cầu bên kia, không biết có phải chiếc M113 từ Tam Thai chạy về không, nó đang nhả đạn quyết liệt. Những chiến sĩ chạy hàng đầu đã ngã ngay trước đầu cầu Kho Rèn phía bên này.

Tiểu đoàn 4 bị chặn lại ngay đầu cầu. Nếu không diệt được chiếc xe bọc thép bên kia, quân ta không thể có con đường nào vượt lên trong lúc này. Thành gặp tiểu đoàn phó Võ Văn Đề, hạ lệnh:

- Cho một tổ trinh sát, bơi qua sông An Cựu, đánh bất ngờ vào phía sau chiếc bọc thép này.

Lập tức một tổ trinh sát ngược sông một trăm mét, bơi qua, bám vách tường nhà bên phố Phan Đình Phùng, tiếp cận phía sau xe bọc thép. Chúng nhăm nhăm lo nhả đạn trước mặt, tưởng phía sau an toàn. Ba quả bộc phá ném tới, xích xe tăng đứt. Bọn lính ngụy trong xe hốt hoảng mở nắp xe chạy vào hướng trung tâm thành phố. Một loạt đạn AK bắn đuổi theo. Cả ba tên ngã gục ngay trên đường Lý Thường Kiệt.

Tiểu đoàn 4 từ bên kia ào qua cầu, phát triển thẳng đường Lý Thường Kiệt. Trước mắt các anh là một con đường chưa hề quen biết, gặp một người đàn ông đi trên đường, anh Đề hỏi ngay:

- Anh cho tôi hỏi đường ra bưu điện, ngân khố lối nào?

Người đàn ông đáp:

- Ngân khố, đài phát thanh ở đầu đường Lý Thường Kiệt này.

Trả lời xong ông già đi ngay. Đề chia tiểu đoàn làm ba mũi tấn công. Một phát triển lên phía trước, một rẽ lên phía trường Bách Nghệ, một rẽ phải tìm về Nha cảnh sát thành phố Huế trên đường Duy Tân.

Lúc ấy K10 sau khi lạc đường đã tiến được vào thành phố. Họ gặp K4 và Nguyễn Tá Thành trên đường Nguyễn Huệ. Thành tìm ngay tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 10:

- Trong khu tam giác này hiện có tiểu đoàn 815 của Trung đoàn 9 và tiểu đoàn 4 đây, hai tiểu đoàn tung
hoành trong khu tam giác này. Tôi vừa được thông tin một tiểu đoàn của trung đoàn 3 ngụy đang dã ngoại, đóng ở Đông Di, Phú Vang. Nếu ta không diệt được tiểu đoàn này, ngày mai chúng ập vào phía đông nam thành phố, chúng ta sẽ gặp khó khăn. Vậy Tiểu đoàn 10 hãy hành quân gấp về Đông Di.

Cùng K4, K10 tổ chức xong các mũi tấn công, Nguyễn Tá Thành mới có chút thư thả. Cho đến lúc này anh mới ngước mắt nhìn lên bầu trời Huế, Cả một khung trời Huế đêm mồng 1 tết tối đen, tưởng có thể cắt ra từng miếng. Vậy mà bây giờ sáng bừng như ánh bình minh. Những đường đạn bay đan chéo dọc ngang đầy
trời, giống như đêm hội bắn pháo hoa.

Bốn phía tiếng đạn nổ nối tiếp nhau như đốt pháo, không có một khoảng thời gian bị đứt.

Một chiếc xe Jep đi tuần tiễu từ phía nha cảnh sát lao tới. Mấy anh bộ đội mũ tai bèo ngăn lại. Xe dừng, nhận ra lính giải phóng trước mắt mình, mấy tên cảnh sát giơ tay lắp bắp:

- Chúng tôi không biết các ông đã vào trong thành phố. Xin các ông đừng giết chúng tôi. Nếu các ông cần gì, chúng tôi sẵn sàng giúp đỡ.

*
*   *

Nguyễn Tá Thành theo tiểu đoàn 4 phát triển về phía sông Hương đánh chiếm bưu điện, ngân khố, đài phát thanh một cách hết sức dễ dàng. Chỉ sau mấy loạt súng bắn quyết liệt, chúng đã bỏ chạy. Thành đã hiểu ra, chỉ có những tên lính phải ở lại trực chiến mấy ngày tết mới ở lại, còn đa số đã về gia đình sum họp với vợ con. Vì vậy sức đề kháng yếu ớt. Anh chợt hiểu, đánh vào Huế và nổi dậy toàn miền Nam khi cả hai bên đã tuyên bố ngưng chiến là một đòn hiểm hóc, bất ngờ. Binh thư chẳng đã nói quân sự tha hồ nói dối đó sao.

Bọn tù binh bị bắt đang đứng lốc nhốc trước sân nhà bưu điện vẻ mặt hớt hơ hớt hải, cứ như những gì chúng đang thấy trước mắt là không có thật, chỉ là giấc mơ thôi.

Thành dặn anh Đề:

- Nhanh chóng đưa tù binh lại phía sau cho đỡ vướng chân.

Lúc này trời đã mờ mờ sáng, lất phất có mấy hạt mưa, vẫn rét đậm. Thành tạm biệt tiểu đoàn 4 để trở về chùa Từ Đàm, nơi sở chỉ huy thành đội sẽ đóng ở đó.

Đường vắng, chỗ nào cũng thấy bộ đội giải phóng và tù binh. Qua cầu Bến Ngự, nơi đầu cầu anh Bảy Khiêm và anh em chiến sĩ an ninh đứng rất đông. Thấy Thành, anh Bảy Khiêm nói luôn:

- Chúng tôi tới chùa Từ Đàm đã thấy Hải Thanh đứng đón ở đấy để đưa vào thành phố. Có Hải Thanh làm
hoa tiêu, anh em hoàn toàn yên tâm. Vì lo nhất là vào thành phố, đường sá như thiên la địa võng. Không ngờ Hải Thanh vừa dẫn anh em tới đây, bọn cảnh sát bên kia cầu bất ngờ nổ súng. Hải Thanh ngã ngay xuống từ loạt đạn đầu.

Nguyễn Tá Thành hỏi:

- Anh Hải Thanh đâu rồi?

- Đang còn đây.

Anh Bảy Khiêm dẫn Thành tới chỗ anh em đang xúm xít, Hải Thanh đang nằm đó, đắp trên mình một chiếc chiếu, mắt nhắm, thản nhiên như người đang ngủ.

Anh Bảy Khiêm nói với các chiến sĩ:

- Giao Hải Thanh cho anh em phía sau rồi ai vào việc nấy đi.

Giải quyết liệt sĩ xong, anh Bảy Khiêm kéo anh Nguyễn Tá Thành qua bên chợ Bến Ngự. Những người lao động quét chợ, canh giữ hàng hóa qua đêm và đa số những người không nhà không cửa, lấy lều chợ làm nơi trú ngụ đang ngồi nhìn ngơ ngác. Người đi trên đường Nguyễn Hoàng trước chợ (nay là đường Phan Bội Châu) không nhiều. Các nhà xung quanh hé cửa nhìn ra.

Anh Bảy Khiêm là phó ban an ninh Khu ủy, hiện đang phụ trách công tác an ninh trong cuộc tấn công vào Huế ở phía nam sông Hương này. Anh đứng lên mấy bậc thềm cao nói to với đồng bào:

- Bộ đội giải phóng được lệnh về Huế đánh đuổi quân Mỹ và bè lũ tay sai gian ác để giải phóng cho đồng bào. Yêu cầu đồng bào giúp đỡ, bảo vệ và tạo điều kiện thuận lợi cho quân giải phóng hoàn thành nhiệm vụ.

Tiếp đó anh đi phân phát cho mọi người bản cương lĩnh của Mặt trận Giải phóng và Mười điều kỷ luật của quân đội. Anh nói:

- Quân đội giải phóng không được đụng tới một cây kim, sợi chỉ của người dân. Nếu dân thấy ai không tôn trọng Mười điều kỷ luật xin báo ngay cho chúng tôi, người đó nhất định phải ra tòa án binh.
Nghe xong, không ai đáp lời, cả dãy phố nhà nào nhà nấy quay vào, đóng chặt cửa lại.

Nguyễn Tá Thành hỏi một người đi đường:

- Anh có biết tại sao người ta không muốn tiếp xúc với quân giải phóng vậy không? Nhà nào nhà nấy đóng chặt cửa vào như vậy là thế nào?

Người đi đường đáp:

- Chúng tôi đã biết các ông là người thế nào mà tiếp xúc.

Anh Thành quay sang anh Bảy Khiêm:

- Dân chưa tin chúng ta, anh ạ.

Anh Bảy Khiêm đáp:

- Từ giờ phút này dân sẽ nhìn qua khe cửa để xem xét từng hành động, từng lời ăn tiếng nói của chúng ta
như thế nào. Nếu thấy chúng ta đúng là người tốt thì họ sẽ niềm nở đón tiếp, nếu không sẽ đóng cửa mãi mãi. Đó cũng một tính cách Huế đấy.

Anh Bảy Khiêm vẫy một người lính an ninh tới, dặn:

- Nhớ, nhắc anh em đừng có một động thái nào để dân mất lòng. Chưa tiếp xúc được với dân, các anh chia nhau vào các công sở, lục soát, thấy có giấy tờ nào đóng dấu TUYệT MậT thì thu gom hết cả lại về sở chỉ huy cho tôi, rồi chúng ta sẽ đưa hết lên chiến khu. Sẽ có lúc chúng ta dùng tới.

Trời tạnh, không mưa, nhưng lạnh. Mặt trời đã lên cao. Chợt anh Bảy Khiêm đứng hướng về phía Bắc Hương, chỉ tay:

- Ôi, anh Thành nhìn kìa!

Thành ngước nhìn lên và lập tức cảm giác rưng rưng khi nhìn thấy lá cờ Mặt trận Liên minh Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình, giữa là ngôi sao vàng trong nền đỏ, hai bên cờ là màu xanh hòa bình treo trên đỉnh kỳ đài Huế.

Lính tiểu đoàn 815 thuộc Trung đoàn 9, chiếm xong nhà chính phủ trung phần bên sông Hương, nhìn thấy lá cờ, các anh chạy ào ra sân, reo lên:

- A! Huế giải phóng rồi, anh em ơi.

- Ôi! Huế giải phóng rồi!

Tiếng súng rầm rộ đêm qua đã im. Chỉ còn lẹt đẹt đây đó, chỗ này chỗ kia rồi tắt hẳn.

Cùng lúc Nguyễn Tá Thành nhìn lá cờ đầy xúc động thì bên kia sông Hương, đứng ở đường phố Chi Lăng cũng có một người nhìn lá cờ thấy mũi mình cay xè muốn khóc, đó là Nguyễn Tá Phố, người em ruột của anh.

Sau khi tổ Phố đi trinh sát đồn Mang Cá về, bất ngờ ban chỉ huy tiểu đoàn gọi anh lên.
Phố hỏi:

- Có điều gì trục trặc hả thủ trưởng?

Tiểu đoàn trưởng nói:

- Trong nội thành có người ra gặp ban chỉ huy xin Phố sang hoạt động cùng lực lượng chính trị nội thành phát động quần chúng nổi dậy.

- Ai sang xin anh vậy?

- Họ đưa thư của anh Nguyễn Trung Chính và Phan Nam qua.

- Ý thủ trưởng thế nào ạ?

- Lực lượng ta đông. Trong thành rất mỏng, trinh sát cần nhưng cũng có người thay thế. Trong ấy họ yêu cầu tha thiết quá, không nỡ từ chối. Ban chỉ huy đã hội ý, trả lời đồng ý với thành phố rồi. Cậu chuẩn bị ngay để lên đường cho kịp.

- Nhưng...

- Không nhưng gì cả. Ban chỉ huy thấy rằng cậu về thành phố sẽ có điều kiện dễ dàng về thăm bà già. Nguyện vọng ấy là chính đáng. Chúng mình ủng hộ cậu.

[hoacuc]

Tổ chính trị của Phố gồm ba người theo một mũi của Trung đoàn 6, do Lê Hữu Dũng làm hoa tiêu. Khi biệt động nội thành mở cửa, Hữu, Dũng đưa cánh quân này men theo bờ đường thành, đánh ra phía Ngọ Môn, chiếm vùng xung quanh kỳ đài Ngọ Môn xong, đơn vị ra cửa Thượng Tứ, băng về phía chợ Đông Ba. ở đấy một nhóm biệt động thành đã phối hợp cùng các anh mau chóng diệt xong đồn cảnh sát Đông Ba. Thừa thắng xông lên, vượt cầu Gia Hội, sang Chi Lăng.

Đồn cảnh sát Gia Hội chưa bị diệt. Đạn súng máy trong ấy bắn ra dữ dội. Tường xây kiên cố thế kia, đạn AK không thể làm gì nổi. Lực lượng chính trị nội thành dạt cả sang nấp ở những ngả đường khác.

Mũi trưởng đơn vị Đoàn 9, gọi:

- Chiến sĩ B40 đâu?

Ba chiến sĩ vai vác ba khẩu B40 tới, đứng trước mặt anh:

- Có chúng tôi!

- Các anh diệt ngay đồn cảnh sát Gia Hội cho tôi!

Ba chiến sĩ nép vào nhà hai bên đường phố, tiếp cận gần hơn. Chọn góc ngắm thuận lợi nhất. Chỉ trong nháy mắt, hầu như cùng một lúc ba quả tên lửa bay vút vút tới. Đồn cảnh sát Gia Hội chìm nghỉm trong một khối lửa lớn, nhìn rất rõ những mảnh gạch ngói bay tung tóe sang bốn xung quanh. Tiếng trung liên bị chìm trong biển lửa ấy. Những chiến sĩ đội chính trị nội thành ôm choàng các chiến sĩ giải phóng.

- Rất cảm ơn! Chúng tôi bị chúng kìm chân từ nãy đến giờ.

- May quá, chúng tôi đang nghẹt thở thì được hỏa lực của các anh chi viện.

Bỗng một anh kêu toáng lên:

- Các bạn ơi, cờ, cờ.

Tất cả cùng quay nhìn lá cờ ba màu vàng, đỏ và xanh phấp phới bay.

Hầu như tất cả cùng thốt lên một tiếng:

- Hoan hô Huế giải phóng!

Nguyễn Tá Phố cũng đang ngây người ngắm lá cờ, có người nắm tay anh:

- Phải Phố không?

Phố cũng reo lên:

- Anh Trung Chính. Em về với các anh đây.

- Mình có viết thư xin mà.

- Có. Trung đoàn cho em đi ngay. Em đang ngóng tìm cách để bắt mối với các anh.

Nguyễn Trung Chính chợt gọi lớn:

- Phan Nam, Phố về với chúng ta rồi nè.

Phan Nam lao tới, ôm chầm lấy Phố.

Phố giới thiệu hai người bạn cùng tổ. Đến lúc ấy Phan Nam mới ngớ người:

- Cả Trọng, Cước nữa hả? Tuyệt quá!

Trọng nói:

- Anh Phan Nam đưa chúng tôi lên chiến khu cách đây hai năm rồi.

Một đám các cháu cả trai lẫn gái tíu tít chạy trên đường phố. Trung Chính ngăn chúng lại:

- Súng đạn đầy đường, các cháu biết không à?
Một đứa trả lời:

- Bộ đội về giải phóng Huế, chúng cháu đi xem.

Đang nói bỗng đứa bé nhận ra Trọng. Nó đứng trước mặt anh:

- Em chào thầy!

Trọng cũng đã nhận ra đứa nhỏ:

- Hoành, em vẫn nhớ thầy kia à?

Hoành lao vụt đi. Một lát sau Hoành kéo một người đàn ông đến trước mặt Trọng. Nó nói ríu rít:

- Thưa ba, đây là thầy Trọng, thầy dạy Việt Văn của con. Thầy bỏ Huế đã ra đi đúng hai năm nay. Bỗng dưng vắng thầy, chúng con đã đoán trúng: Thầy lên chiến khu theo cách mạng.

Cha Hoành nhìn Trọng rồi nhìn chúng tôi, khuôn mặt ông tràn ngập xúc động. Hai mắt như rớm lệ, ông lắc đầu, rồi lắp bắp thốt lên:

- Cha! Vậy mà chúng nói bậy về các anh các chị hung. Chúng nói lên xanh cực khổ, ốm đau, người chẳng thành người. Ba Việt Cộng đu một cành đu đủ không gãy. Đói khổ quá nên người nào cũng mọc thêm một cái đuôi dài. Không ngờ gặp các anh ai cũng bảnh ri. Thầy Trọng ơi, khi nào rảnh thầy ghé thăm gia đình tôi nghe. Cháu Hoành nhắc thầy hoài.

Trọng hỏi:

- Ở Huế, anh làm công việc gì ạ?

Cha Hoành đáp:

- Tôi làm ở bưu điện ngay trước cửa Đông Ba. Tên tôi là Hoàng. Các anh cứ gọi Hoàng cho thân mật, được không ạ?

Anh Phan Nam chộp ngay lấy cơ hội:

- Chúng tôi có việc cần đến anh đây, anh Hoàng ạ. Anh cứ đến trước bưu điện Thành Nội đi, lát nữa chúng tôi sẽ vào sau.

Anh Phan Nam quay sang Trọng:

- Công việc trước mắt sắp tới sẽ ngập đầu đấy. Nhà Trọng gần đây, Trọng tạt về thăm bà già một lát, rồi chúng mình sẽ gặp nhau ở trường Gia Hội nhé! Anh em đã chọn nơi đó làm nơi giao dịch của chính quyền mới rồi.

Trọng đáp "dạ" xong lập tức kéo Phố cùng anh về nhà trên đường Tô Hiến Thành để thăm mẹ anh. Cha Trọng bị Pháp giết thời chín năm, mẹ anh không tái giá, ở lại, hai mẹ con nuôi nhau.

Cổng mở, Trọng kéo Phố vào nhà. Phía giữa nhà vẫn là bàn thờ Phật, với một bức ảnh Thích Ca, hai cây nến cháy leo lét. Bình mai vàng trên bàn thờ đang tươi rói, rực vàng. Nhìn quanh không thấy ai, Trọng không nén nổi, gọi to:

- Mạ! Mạ!

Nhà vẫn vắng. Trọng chạy thẳng xuống bếp. Mẹ kia rồi. Mẹ đang đun bếp nấu gì đó. Trọng chạy tới bên:

- Mạ! Mạ! Con đây! Thằng Trọng của mạ đây.

Bà mẹ vội đứng dậy, sững sờ. Trọng ôm chặt lấy mẹ. Bà mẹ không hết bàng hoàng cũng ôm chặt lấy anh, không nói lời nào, hai hàng nước mắt của mẹ thi nhau tuôn chảy. Hai tay mẹ rờ rờ mái tóc Trọng. Mẹ nắm hai vai, hai tay anh, ngó xuống đôi dép lốp dưới bàn chân Trọng, mãi mới thốt lên được:

- Trời Phật, Trọng. Có thiệt con đó không? Có thiệt con không? Nghe nói chúng đã giết con rồi.

- Con đây. Mạ. Con đây. Không, chúng không giết nổi con đâu. Con về với mạ đây nè.

Mẹ vẫn giàn giụa nước mắt.

Nguyễn Tá Phố rưng rưng đứng ngắm cảnh Trọng gặp mẹ, lòng anh xốn xang nhớ tới người mẹ của mình trên đất Hà Trung, đã hơn chục năm nay chưa được gặp. Anh nghĩ, khi gặp mẹ sẽ rất ngỡ ngàng. Mẹ cũng sẽ sờ tóc anh, nắm vai nắm tay anh, rồi giàn giụa nước mắt, cũng thốt lên: "Trời Phật, Phố! Có thiệt đó không Phố?".

Khi Trọng dắt mẹ lên nhà trên, Phố nói nhỏ với Trọng:

- Anh thật là hạnh phúc! Về đến Huế, gặp mẹ ngay, chỉ sau hai năm xa cách. Em xa mẹ em hơn chục năm rồi. Không biết liệu chuyến này, em có gặp mẹ em không?

Trọng đáp:

- Cầu mong Phố cũng sẽ gặp lại mẹ như mình. Dẫu sao mẹ Phố cũng còn chị Hoài, vợ chồng anh Thành và cháu Tâm. Chứ mình đi xa, mẹ heo hút cô đơn, một mình một nhà, một mình một bếp. Chắc mẹ khóc nhiều nên trông mẹ mau già quá.

Lê Hữu Dũng từ ngoài chạy vào:

- Chào mạ. Mạ gặp anh Trọng, vui không?

- Thằng Dũng đấy à? Về thăm ông bà chưa?

- Con đang mắc việc à. Cho chúng con mượn tạm anh Trọng đã mạ nghe - Dũng quay sang Trọng - Anh Trung Chính nói anh Trọng và anh Phố phải tới ngay. Rải rải sẽ về thăm mạ lại.

Nghe chuyện các con, mẹ hỏi Trọng:

- Con về với mạ được bao lâu Trọng?

Trọng đáp:

- Lần này bộ đội mình về giải phóng Huế rồi. Con sẽ ở lại luôn với mạ.

- Ừ, nếu vậy các con đi mô thì đi. à, này Trọng, mạ hỏi con việc này.

- Dạ, mạ cứ hỏi.

- Mạ thấy bọn bộ đội giải phóng về đông quá, nên từ sáng mạ đã mở toang cổng. Đứa mô vô thì vô. Chúng về đông vậy, chắc ăn uống thất thường, mạ định nấu cơm cho chúng ăn được không con?
Trọng ôm vai mẹ:

- Lúc này ai làm được gì cho cách mạng thì cứ làm. Mạ nấu cơm cho các anh bộ đội là tốt lắm rồi, nhà ta sẽ đông khách đó mạ.

- Vậy là mạ thỏa lòng rồi. Các con đi mô thì cứ đi. Mà này, khi mô rảnh rảnh, các con về thăm mạ với nghe. Mạ nhớ lắm đó.

Ba anh em chạy vụt ra ngoài đường.

[hoacuc]

Anh Chính và anh Phan Nam đang đợi họ ở trường Gia Hội. Vừa thấy Phố và Trọng tới, anh Nguyễn Trung Chính nói ngay:
- Bên phía bắc sông Hương, ta đánh vào Mang Cá, Tây Lộc, đánh vào bọn thám báo. Nói chung hầu hết các căn cứ địch đều bị ta đánh tơi tả, chúng đang co cụm lại, không dám nống ra ngoài, nằm im nghe ngóng và đợi chi viện. Trước cuộc tấn công của toàn miền Nam, chúng đang bị động, chưa có phương sách chống trả, chưa thể chi viện cho nhau. Đây là dịp tốt nhất vận động phong trào quần chúng nổi dậy làm chủ thành phố của mình. Các đội công tác chính trị của chúng ta phải bắt tay vào ngay công việc là vừa.

Anh Phan Nam nói:

- Một trong những đầu mối hoạt động mạnh trong thành phố là chỗ anh Trần Thân Mỹ, ở bên đường Lê Huân. Anh Mỹ dạy ở trường Bồ Đề. Lê Hữu Dũng đây là học trò của thầy Mỹ. Dũng biết nhà anh Mỹ chứ?

- Dạ, biết ạ - Dũng đáp.

- Vậy Dũng đưa anh Trọng, anh Phố qua bên đó. Còn anh Cước ở lại đây với chúng tôi.

Dũng dẫn Phố và Trọng đi ngay.

Đêm hôm qua mồng 1 tết, lợi dụng không khí ngày tết bà con đi thăm viếng nhau, tổ nội thành của Trần Thân Mỹ họp tại nhà cụ Nguyễn Đóa. Anh Loan thành ủy viên đã đợi các anh ở đấy. Nghe báo cáo không khí chuẩn bị đón thời cơ trong nội thành xong, anh Loan dặn: "Phải tỉnh táo, nắm chặt lực lượng trong nội thành và phải tự bảo vệ mình thật tốt, triển khai, kịp thời phối hợp có hiệu quả với cuộc nổi dậy của nhân dân toàn quốc". Nói xong, anh giao cho mỗi người một băng tay nửa xanh nửa đỏ, nhắc ám hiệu để liên lạc, để nhận ra người mình, rồi tất cả chia tay.

Sáng nay Trần Thân Mỹ đang dọn dẹp, hì hục cất giấu máy in rônêô và những truyền đơn chưa phân phát hết, đúng lúc ấy Dũng đưa Trọng và Phố tới. Trần Thân Mỹ lao ra, ôm lấy Trọng và Dũng:

- Mình biết thế nào các cậu cũng về mà.

Dũng khoe thầy một cách hồn nhiên:

- Em dẫn một mũi vào cửa Hữu, băng qua Ngọ Môn, Thượng Tứ, ra đường Trần Hưng Đạo, vào vùng chợ Đông Ba, rồi sang luôn bên Chi Lăng và giờ đã về đây với thầy. Thầy thấy em có xứng đáng là học trò của thầy không ạ?

- Giỏi quá! - Trần nhân Mỹ khen, quay qua Trọng, Mỹ hỏi - Trọng đã gặp lại bà già chưa? Thỉnh thoảng chúng mình có tới thăm cụ. Lần nào cụ cũng hỏi thăm Trọng hoài.

Dũng giới thiệu Phố với thầy. Hai người bắt tay nhau. Phố hỏi ngay:

- Chúng ta sẽ bắt đầu thế nào để quần chúng nổi dậy đây anh Mỹ?

Trần Thân Mỹ:

- Phải gọi loa tuyên truyền chính sách của mặt trận, báo cho đồng bào biết Huế đã được giải phóng, kêu gọi đồng bào nổi dậy.

- Anh đã có chuẩn bị sẵn các phương tiện để tuyên truyền rồi chứ?

Anh Mỹ đáp:

- Hệ thống phát thanh cho học sinh trong trường Bồ Đề tốt lắm. Ta vào trong đó mượn đi.

- Đi qua Thượng Tứ, em thấy một dãy dài xe Jep của Mỹ vất lổng chổng. Chắc chúng quăng xe để thoát thân. Ta ra đó, thế nào cũng kiếm được một cái để đi. - Lê Hữu Dũng nói:

Bốn anh em ra Thượng Tứ, đúng là một dãy xe Jep lổng chổng. Đã lâu lắm hôm nay mới có dịp thong thả để nhìn Ngọ Môn. Ngọ Môn đẹp, hoành tráng làm Phố giật mình. Đêm qua tiến quân qua đây, chỉ lo tìm đường xung phong lên phía trước, vả lại lúc đó trời đang tối bưng, không thấy gì. Nhìn Ngọ Môn bây giờ sao đẹp thế. Phố bỗng lo, những công trình được dân tôn vinh, gọi là Lầu Ngũ Phụng, năm con rồng bay này mà bị bom đạn phá hủy thì tiếc lắm.

Tiếng xe nổ cắt dứt dòng suy nghĩ của Phố. Dũng mở được máy nổ của một chiếc xe Jep. Ba anh em mừng quá. Trần Thân Mỹ gọi:

- Có xe rồi, ta đi thôi Phố ơi. Huế giải phóng, tha hồ mà ngắm các đền đài cung điện cố đô.

Bốn anh em lên vừa một xe. Chiếc xe Jep xịt khói lao đi trong nội thành.

Đến trường Bồ Đề, lấy bộ máy phát thanh ra thì mới biết máy không thể làm việc được, vì không có điện. Cả thành phố mất điện từ đêm qua tới giờ. Alô! Alô mãi, bất lực, bốn anh em nhìn nhau.

Trần Thân Mỹ hỏi Trọng:

- Hình như trước Trọng sinh hoạt ở ty thanh niên thể dục thể thao, bên đó có loa chạy pin, phải không?

Trọng gật đầu:

- Thời mình sinh hoạt, bên đó có hàng chục chiếc loa chạy pin.

Xe Jep Dũng chở phóng thẳng tới ty thanh niên thể dục thể thao. Nhiệm sở vắng ngoét, chỉ có người bảo vệ và ông gác kho có mặt.
Trọng xuống xe, gặp người quen. Bác bảo vệ cầm tay Trọng:

- Tưởng không còn gặp lại anh nữa. Anh lên chiến khu, đội bóng đá thành phố mất một trung phong kiên cường, mất một cây làm bàn.

- Tôi trở lại Huế rồi đây bác. Hiện tại chúng tôi đang cần một thứ, nhờ bác giúp.

- Giúp được gì, chúng tôi sẵn sàng.

- Chúng tôi cần mấy chiếc loa pin cầm tay để làm công tác tuyên truyền.

Bác bảo vệ gọi bác coi kho tới. Bác coi kho lắc đầu nguây nguẩy:

- Đây là tài sản của ty. Nếu tôi để mất, tôi phải bỏ tiền đền.

Nguyễn Tá Phố tới bên chỉ vào băng xanh đỏ, biểu tượng màu cờ giải phóng các anh đeo trên cánh tay:

- Chúng tôi là quân giải phóng về giải phóng thành phố Huế. Chúng tôi hiểu tâm trạng trách nhiệm của bác, chúng tôi viết giấy mượn, có ký tá đàng hoàng thì bác cho mượn chứ.

Bác giữ kho đáp:

- Mong các anh thông cảm cho nghề coi kho của tôi. Nếu các anh làm giấy mượn, tôi xin cho các anh mượn ngay. Mà mượn nhớ trả đó nghe. Nếu không sau này không có cái để giữ trật tự ngoài sân bãi đâu.

- Bác yên tâm, chúng tôi sẽ không để bác phải phiền với cơ quan.

Có loa trong tay, xe Jep phóng trên đường phố, vừa đi vừa gọi loa:

"Đồng bào chú ý, đồng bào chú ý! Chúng tôi là quân giải phóng về giải phóng cho đồng bào thoát khỏi cuộc đời nô lệ, đem đến cho đồng bào cuộc đời của người dân một nước độc lập, thực hiện công bằng, dân chủ, văn minh trên đất nước này, sao cho mỗi người dân đều có cơm no áo ấm, con cái đều được học hành. Từ nay đồng bào sẽ không còn bị ai áp bức, đe dọa nữa".

Nhân dân hai bên đường hé cửa nhìn chiếc xe Jep, mới hôm qua đang còn là của địch, hôm nay đã là của quân giải phóng.

Xe đi dọc đường Đinh Tiên Hoàng, rẽ vào đường Mai Thúc Loan, mấy anh giải phóng thấy xe lạ, đứng ra giữa đường ngăn xe lại. Cả bốn người trên
xe đều giơ cánh tay có đeo băng màu cờ giải phóng lên: "Chúng tôi đi tuyên truyền Huế giải phóng đây".

Các anh bộ đội dãn ra, nhường đường:

- Xin chào các đồng chí đội công tác nội thành.

Trước cửa Đông Ba bộ đội rất đông, rải đầy trên đường Nguyễn Thành, họ ra sức đào chiến hào dọc đường.

Xe Jep đậu ngay trước nhà bưu điện Thành Nội. Thấy người quen, anh Hoàng chạy ra:

- Tôi có thể làm gì để giúp các anh đây?

Anh Trọng nhảy xuống:

- Chúng tôi mượn nhà bưu điện làm trung tâm tuyên truyền trong Thành Nội, anh mở toang cửa giúp chúng tôi đón khách. Sau nữa anh giúp chúng tôi làm một cái chòi phát thanh.

Cửa nhà bưu điện được mở toang. Mất điện nên mọi hoạt động tác nghiệp trong nhà bưu điện đều ngừng lại hết. Anh Hoàng vác thang ra, cùng Phố, Trọng, Dũng và Mỹ leo lên cột điện dựng trên đó một chòi phát thanh.

Tiếng loa từ chòi phát thanh vang lên:

"Huế của chúng ta đã được giải phóng rồi. Tuy thất bại nặng nề, đế quốc Mỹ còn rất ngoan cố. Nhân dân miền Nam Việt Nam, bất kỳ thuộc tầng lớp nào, ngay cả một số người trong ngụy quân, ngụy quyền đều đã nhận rõ bộ mặt thật của đế quốc Mỹ và tay sai, muốn góp sức mình vào sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.
Trong lịch sử dân tộc ta, chưa bao giờ khí thế cách mạng sôi nổi như những ngày này. Toàn dân đã đứng dậy, đoàn kết, đứng xung quanh Mặt trận Dân tộc Giải phóng và Mặt trận Liên minh Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình.
Nhân dân ta đang ở thế thắng, thế chủ động, thế tiến công, đế quốc Mỹ và tay sai ngày càng bị động, lúng túng và thất bại.
Cuộc tổng tấn công từ đêm qua đến giờ phút này tại Huế đã nói rõ điều đó.
Để giành thắng lợi, đồng bào Huế hãy giúp đỡ, ủng hộ bộ đội giải phóng hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng này tại thành phố Huế thân yêu của chúng ta".

[hoacuc]

Phố đứng lên chòi phát thanh. Anh nói giọng Huế pha giọng Bắc một cách nhuần nhuyễn, ngọt ngào, nên từng lời trong giọng anh đầy âm sắc, trên mình anh lại mặc bộ quần áo bộ đội giải phóng, đầu đội mũ tai bèo. Những người Huế đi trên đường xúm quanh chân cột chòi phát thanh ngước nhìn anh đầy khâm phục.

Hết bài phát thanh, Phố xuống thang. Người đứng nghe quây tròn lấy anh. Một cô gái xinh xắn, dịu dàng rất Huế, nói với anh giọng ấm mà thánh
thót:

- Giọng anh đọc phát thanh thật mê hồn.

Mọi người xung quanh anh cười đồng tình. Phố gật đầu, mỉm cười:

- Chào em! Chào bà con!

Cuối ngày 1 tháng 2 năm 1968, tức là ngày mồng 2 tết Mậu Thân, từ các hướng, đúng năm giờ chiều, Ban chỉ huy thành đội đã có mặt đầy đủ ở chùa Từ Đàm. Thành đội trưởng tổ chức một cuộc giao ban đột xuất. Các đồng chí chỉ huy phụ trách các mũi tấn công báo cáo những việc mình đã làm được và chưa làm được.
Thành đội trưởng tóm tắt thông báo:

- Toàn miền Nam đã điểm hỏa đúng giờ G của Trung ương quy định. Trong một ngày một đêm vừa qua tại Huế, có thể nói chúng ta đã làm chủ hoàn toàn thành phố này. Phía bắc sông Hương còn ba điểm chưa dứt điểm. Đó là sân bay Tây Lộc. Ta đốt cháy hơn chục máy bay trong sân bay, nhưng những đồn lính xung quanh ta diệt chưa gọn. Mang Cá, ta mới giải quyết được một nửa thì trời sáng. Ta đã không đánh giá hết lực lượng địch ở đây và đơn vị Hắc Báo trong khu vực nội thành, chúng đã cụm lại. Bên bờ phía Nam cũng còn ba điểm chính, trong đêm nay và ngày mai sẽ phải dứt điểm: Đó là đồn quân cụ phía bên kia cầu An Cựu, ty thẩm vấn trên đường Lê Quý Đôn và khu vực quận 3 của địch. Ai phụ trách mũi nào trở về đơn vị tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ của mình. Tác chiến xong, chúng ta sẽ hỗ trợ quần chúng nổi dậy.

Thành đội trưởng vừa nói xong thì nghe tiếng máy bay rít trên đầu, sau đó là tiếng bom nổ rung đất. Tất cả Ban chỉ huy cùng chạy ra bên sân chùa Từ Đàm hướng về phía bom nổ. Một cột khói dựng lên phía Thượng Tứ.

Thành đội trưởng:

- Cẩn thận, chúng đã bắt đầu phản công chúng ta rồi đấy.

Đêm ấy Nguyễn Tá Thành ở lại Từ Đàm. Đêm Huế yên lặng tưởng như không có trận quyết chiến vừa xảy ra trong một ngày vừa qua. Anh mở ra-đi-ô, xem phía địch nói gì về cuộc tấn công này.

Trần Thân Mỹ trong nhà chạy ra:

- Giọng Phố có sức truyền cảm đặc biệt. Người nghe cảm thụ nhân gấp bốn, năm lần. Hèn chi mới gặp nhau mà anh Trung Chính và anh Phan Nam đã nhất định xin Trung đoàn 9 bằng được cho Phố về đội công tác chính trị nội thành.

Mọi người dãn ra, cô gái xinh đẹp ở lại:

- Khi anh chưa đọc bài phát thanh, mọi nhà đóng cửa. Anh đọc xong, tất cả các cánh cửa mở toang ra kia.

Trần Thân Mỹ đến bên:

- Giới thiệu với Phố, đây là Đoan Trinh đang học đại học trong Sài Gòn, về Huế ăn tết, cũng tham gia ngay vào đội công tác chính trị của chúng mình đó.

Phố hỏi:

- Em, Đoan Trinh, em đang làm gì ở đây?

Đoan Trinh đáp:

- Các anh phân công việc gì thì em làm việc nấy ạ.

Có tiếng Trọng gọi ở nhà bên, trên đường Nguyễn Thành, sát ngay bên tường thành: "Đoan Trinh ơi, các chị tìm Đoan Trinh này". Phố và Mỹ theo Đoan Trinh về chỗ gọi. Các mẹ, các chị nổi bếp lửa xung quanh sân. Những nồi cơm đã được đặt lên.
Một mẹ hỏi:

- Có cơm cho các anh bộ đội. Nhưng thức ăn thì sao đây Đoan Trinh? Cả bát đĩa nữa? Anh em đang đào chiến hào đông, ngần này chén bát ít quá.

Đoan Trinh đáp thật vui vẻ:

- Để em sẽ vào từng nhà vận động bà con là được ngay mà. Các gia đình không đóng chặt cửa nữa rồi, tất cả cổng cửa đã mở, như lòng dân Huế mình đón chờ giải phóng vậy.

Nói xong Đoan Trinh chạy vụt đi. Cô thoăn thoắt vào mấy ngôi nhà cửa để mở dọc phố. Trần Thân Mỹ nói với Nguyễn Tá Phố:

- Đoan Trinh tổ chức bếp ăn này đó. Hết đi kiếm người, mượn đồ, xin gạo, bây giờ lại đi xin thức ăn. Đúng là một cô gái đảm đang - Thấy mắt Phố theo dõi từng bước đi của Đoan Trinh, anh Mỹ cười - Phố cảm người con gái đó rồi hả. Không giấu nổi con mắt của mình đâu.
Phố thú nhận:

- Bây giờ em mới hiểu ra câu ca dao "học trò trong Quảng ra thi, gặp cô gái Huế bước đi không đành" là thế nào. Dịu dàng mà đoan trang. Cởi mở mà kín đáo. Em thấy Đoan Trinh, giống như một phát hiện vậy.

- Nàng khen chàng giọng mê hồn. Còn chàng thì xoắn tít lấy nàng, giống như là một phát hiện. Đẹp đôi đấy. Biết đâu trong cuộc sóng gió tổng tấn công này chẳng nảy ra một mối tình.

- Em không dám nghĩ như anh. Nhưng nếu nói là có cảm tình thì đúng là em có cảm tình. Những cô gái Huế mềm yếu, thường được so với sự nhẹ nhàng, bay bổng của tà áo dài, bỗng cột tóc thề, xắn quần, thắt dây lưng quanh eo, có đeo cả mấy trái lựu đạn và xông vào khói lửa nữa, anh thấy có lạ không?

Anh Trọng cười tủm tỉm:

- Hy vọng mọi sự đều tốt lành. Nào, ta về bên bưu điện bàn tiếp công việc đi.

Về bên bưu điện, ngồi với nhau. Anh Trần Thân Mỹ nói luôn:

- Coi như bộ đội đã giải phóng thành phố rồi. Phát động quần chúng nổi dậy là việc của chúng ta. Để góp phần làm cho quần chúng nổi dậy, chúng ta đã hình thành nhóm làm công tác tuyên truyền đây. Mình xung phong làm nhóm trưởng. Chúng ta sẽ thay nhau đi lấy tin, biên tập tin và phát thanh.

Anh Trọng có ý kiến:

- Công việc nói vậy chứ rất nhiều. Đề nghị anh Mỹ, Dũng tìm thêm, bổ sung người mới gánh vác nổi công việc này.

[hoacuc]

Đài AFP đưa tin: "Sau một đêm đánh nhau, Việt Cộng đã chiếm chín mươi phần trăm nhân dân thành phố Huế. Ngay từ sáng hôm sau, bộ máy hoạt động chính quyền và cổ động chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã bắt tay vào việc. Rõ ràng họ có một tổ chức mạnh mẽ trong thành phố này, vì thế họ có thể huy động rất nhiều người tự nguyện làm việc cho họ”.

Trong đêm, Thành rà sóng, bỗng anh nghe: "Tại hữu ngạn sông Hương"..., nghe tin đúng chỗ họ nói tới trận địa của đơn vị mình, Thành áp ra-đi-ô vào tai, nín thở nghe: "Một cánh quân khác của địch phối hợp với thành đội Huế đã làm chủ khu tam giác phía nam sông Hương một cách dễ dàng. Địch (tức quân giải phóng) tràn ngập các khu dân chúng và bao vây cô lập các cứ điểm quân sự của ta (quân ngụy). Tuy nhiên địch đã thành công khi chiếm được tất cả các cơ quan hành chính trong đó có cả tòa hành chính tỉnh Thừa Thiên, khu đại học, ngân khố, đài phát thanh...".

Thành thở phào "Bọn địch lấy thông tin nhanh. Không biết có phải chúng chế biến từ những tin tức của đài Giải phóng và đài Hà Nội hay không? Chúng la hoảng lên thế này, cũng đủ làm cho Mỹ và ngụy rụng rời".

Đêm trước Nguyễn Tá Thành bận rộn với công việc của Chị Thừa Một, quên cả chương trình giao thừa. Thành thử giờ cố tìm sóng đài Hà Nội, xem có nghe lại được gì không. Rất may đài Hà Nội đang phát lại lời chúc tết của Bác Hồ trong đêm giao thừa. Thành nín thở nghe bốn câu thơ chúc tết của Bác:
"Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua
Thắng trận tin vui khắp nước nhà
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ
Tiến lên toàn thắng ắt về ta"

Thành thốt lên với chính mình: "Đúng lời Bác là lời tiên tri" - Anh tự nói với lòng mình: - "Đêm giao thừa nghe thơ chúc tết của Bác không thú vị bằng nghe thơ Bác đêm nay. Vì trong đêm giao thừa Bác mới chỉ là dự báo. Còn bây giờ dự báo ấy đã trở thành hiện thực trên chiến trường".Tiếng ra-đi-ô cứ thủ thỉ bên tai. Mệt quá Thành thiếp đi. Bỗng tiếng súng làm anh thức dậy. Thành đội trưởng đến bên anh lúc nào. Nguyễn Tá Thành ngồi bật dậy. Thành đội trưởng tươi cười:

- Thằng K4 đánh vào đồn quân cụ rồi. Nghe tiếng súng, Thành dự đoán xem nào.

Thành lắng tai nghe, nói:

- Tiếng AK áp đảo quá, chìm hẳn tiếng AR15. Đó, B40 phát hỏa rồi. Lại một hỏa điểm địch bị diệt. K4 thắng rồi anh ạ.

Bỗng hai người ôm lấy nhau trong xúc động.

Thành đội trưởng tâm sự:

- Muốn giải phóng Huế, theo mình có hai căn cứ phải dứt điểm. Phía bắc là Mang Cá và phía nam là trung đoàn thiết giáp ở Tam Thai. Phan Tấn Thọ
đã làm gọn cái Tam Thai rồi. Lợi dụng lúc máy bay đến bắn phá yểm trợ, ba chiếc xe bọc thép chạy vào trong thành phố. Một cái bị bắn cháy ở đầu cầu An Cựu, một cái K4 diệt ở đầu cầu Kho Rèn, một cái bị bắn cháy trên đường Duy Tân. Mang Cá không dứt điểm là gay. Dứt khoát từ mai chúng sẽ đổ quân xuống Mang Cá, củng cố lại thật chắc cứ điểm này. Từ nay khó lòng mà ta có thể san bằng được nó. Vì cái cơ bản là yếu tố bất ngờ đã mất rồi. Rồi cậu xem, chúng sẽ từ Mang Cá đánh ra, có sự hỗ trợ từ bên ngoài, tình hình nội thành không dễ dàng đâu.
Chuyện riêng bỗng chuyển sang bàn về những phương án tác chiến từ lúc nào. Nguyễn Tá Thành bàn thêm:

- ở phía nam sông Hương, có hai địa chỉ chúng ta không được quên, không được lướt qua, đó là nhà lao Thừa Phủ và nhà thờ Phú Cam. Bọn thiên chúa giáo cực đoan, phản động đã chạy hết về đấy. Chắc chắn chúng sẽ tổ chức thành một ổ đề kháng mạnh. Không thể không thận trọng, và sẽ không dễ dàng với chúng đâu.

Thành đội trưởng nói:

- Trước mắt cứ bao vây, nắm tình hình cho chặt. Nội bất xuất, ngoại bất nhập. Nắm cho chắc các biến động, sẽ có phương án tấn công dứt điểm. Bọn cực đoan thiên chúa giáo sẽ dựa vào quyền tự do tôn giáo để gây khó khăn cho chúng ta đấy. Ta làm sai chúng sẽ la ó lên liền. Bằng không chúng sẽ dựng chuyện để vu khống chúng ta. Tôi giao cho cậu việc này. Cậu phải hết sức thận trọng. Đừng để tai tiếng, sẽ dễ bị lợi dụng đấy.

- Dạ. Tôi sẽ cho trinh sát kỹ.

- Còn việc này nữa. Về Huế rồi, phải tranh thủ gặp mẹ con Dung, an ủi chúng. Thấy bộ đội về Huế, chúng mong ngóng cậu lắm đấy.

- Dạ. Cảm ơn anh!

- Thôi, chợp mắt một lát đi. Ngày mai công việc tiếp tục bù óc lên đấy.

Ngay sáng hôm sau K4 đã về ban chỉ huy báo cáo trực tiếp đánh đồn quân cụ thắng lợi.
Nguyễn Tá Thành hỏi:

- Giải quyết tù binh thế nào?

- Chúng tôi đã đưa về phía sau.

- Tình hình chiến lợi phẩm đánh đồn quân cụ. Tôi muốn hỏi về súng đạn thu được của địch?

- Toàn súng bộ binh. Súng thì nhiều nhưng đạn thì ít lắm ạ. Địa phương Hương Thủy lên xin cho lực lượng vũ trang mới thành lập. Chiến lợi phẩm ở đồn quân cụ, chúng tôi đã chuyển hết cho Hương Thủy rồi ạ.
Nguyễn Tá Thành dặn:

- Cuộc chiến còn kéo dài, phải chú ý đến súng đạn của mình một cách hết sức thận trọng.

- Báo cáo anh, mỗi người lính chúng tôi chỉ được trang bị một cơ số đạn, đánh hai đêm một ngày gần hết rồi ạ. Đề nghị thành đội xin Trung ương chi
viện.

Dẫu điều này Nguyễn Tá Thành đã biết, song anh vẫn giật mình.

- Nghe tôi dặn đây. Khi chưa có đạn chi viện, phải hết sức tiết kiệm đạn. Không được bắn vung vãi. Tôi biết có người lính vào giải phóng được Huế, sung sướng quá, giơ súng lên trời bắn hàng loạt. Hãy nhớ là hết đạn, tức là chúng ta kiệt sức chiến đấu đấy!
Người của K4 đi rồi. Nguyễn Tá Thành cho gọi liên lạc lên:

- Các anh cho chuyển ngay thư này về cho K10. Nói K10 tiết kiệm đạn. Diệt xong tiểu đoàn ngụy ở Đồng Di thì hãy lên ngay Huế, góp phần làm chủ Huế hoàn toàn, giúp quần chúng nổi dậy, và lên phương án chuẩn bị đánh phản kích.

Chú liên lạc vụt đi thì thành đội trưởng tới.
Anh phải báo cáo ngay một điều bức thiết:

- K4 nói hai đêm một ngày bắn gần hết cơ số đạn được trang bị rồi ạ.

Thành đội trưởng chưa tìm được câu trả lời, mặt ông lạnh như tiền, đi đi lại lại, giống như những trường hợp tác chiến chưa tìm được đường thoát. Mãi sau, ông đứng lại, đến bên Thành:

- Bảo anh em tích cực dùng súng địch đánh địch.

Tiếng súng phía Tây Lộc bên cánh bắc vọng về. Súng bắn dữ dội. Nhờ có tiếng súng ấy thành đội trưởng và tham mưu trưởng mới dứt được ý nghĩ hết sức nặng nề về súng đạn.

Thành đội trưởng nói:

- Không biết thằng Trung đoàn 6 hay thằng Trung đoàn 9 đánh nốt dứt điểm phía sân bay Tây Lộc đây. Đang đà này đánh tiêu diệt không khó. Mình vẫn lo cái Mang Cá hơn.

Tiếng máy bay cắt ngang cắt dọc trên nền trời. Trên cao là F105. Dưới thấp là trực thăng. Sợ súng bộ binh nên trực thăng không dám bay thấp.
Chín giờ sáng, tin các nơi vừa báo về tới tấp:

- Ta chiếm thêm được ty cảnh sát và nhà máy đèn. Như vậy là dọc đường Lê Lợi và dọc đường Phan Đình Phùng bên bờ nam sông Hương từ ga đến Đập Đá, chợ An Cựu ta đã làm chủ hoàn toàn. Sáu cầu: An Cựu, Kho Rèn, Phú Cam, Bến Ngự, Nam Giao và cầu Ga suốt dọc sông An Cựu đã bị ta chiếm hết.

- Phía nội thành, ta chiếm thêm khu xóm mới Tây Lộc. Trận tập kích bằng hỏa lực mạnh vào sân bay Tây Lộc, 40 trực thăng bốc cháy.

- Một tiểu đoàn của trung đoàn 3 ngụy từ Tứ Hạ đã tung lên phía tây, chiếm Bổn Trì, Bổn Phổ.

- Địch dùng trực thăng đổ ba tiểu đoàn cho Mang Cá, một tiểu đoàn cho sân bay Tây Lộc.

Nghe xong, thành đội trưởng phán ngay:

- Vậy là nó củng cố lại cái Mang Cá rồi. Rồi cậu xem, bắt đầu từ ngày mai, ngày mốt, khi có viện binh, chúng sẽ đánh từ Mang Cá ra. Các nơi đang còn lúng túng, nên chúng mới chỉ điều được quân trong địa bàn Trị Thiên thôi.
Tá Thành nói:

 - Theo tôi, tới đây đánh phải phản kích sẽ căng thẳng lắm đấy.
Thành đội trưởng quyết:

- Tôi với cậu ta thị sát vùng bờ nam sông Hương xem có gì cần thì điều chỉnh cho anh em.

[hoacuc]

Thành đội trưởng cùng tham mưu trưởng xuôi đường Nam Giao (đường Điện Biên bây giờ) qua cầu Nam Giao đến nhà chính phủ trung phần. Ba chiến sĩ an ninh đang dẫn một toán tù binh toàn là lính Mỹ, có đến 50 tên bị ta chộp gáy.

- Nhìn bọn tù binh Mỹ đã quá, Thành ạ.

- Đúng là một trận đánh vào sào huyệt.

Hai người vào nhà chính phủ trung phần, gặp ngay anh Bảy Khiêm đang tíu tít công việc trong đó. Thấy Thân Trọng Một và Thành, anh Bảy Khiêm khoe ngay:

- Nhờ có quần chúng nhân dân chỉ, chúng tôi đã bắt được Nguyễn Văn Đài đại diện cho chính phủ Bắc Trung Nguyên Trung Phần từng làm tỉnh trưởng Đắc Lắc và Gia Lai, Kon Tum. Ngay sáng nay đã bắt được hàng loạt tên đầu sỏ phản động như Hồ Thúc Tứ ủy viên trung ương Quốc dân đảng, Bảo Lộc phó tỉnh trưởng Thừa Thiên, Trần Điền ủy viên trung ương đảng Đại Việt và nhiều tên Việt gian gian ác khác. Đặc biệt là CIA của Mỹ đưa vào miền Nam Việt Nam. Có tên mới được điều về Huế chưa đầy một tháng.

Anh Bảy Khiêm nói tiếp:

- Điều đáng chú ý là ở chỗ này, tất cả bọn CIA đều có bình phong che chắn. ấy là trên danh chính ngôn thuận trong giấy tờ hành chính chúng đều núp dưới một danh nghĩa hiền lành, kiểu như chúng là một chuyên viên văn hóa, một chuyên gia nông nghiệp, một nhà dân tộc học say mê với vùng Đông Nam Á này. Chúng đến nước Việt Nam chỉ với mục đích cao thượng là góp phần khai hóa cho đất nước này, mang phồn vinh hoặc làm giàu để mưu cầu một đời sống cao rộng cho Việt Nam, chứ bàn tay chúng có dính máu đâu nào. Trong khi đó bọn Việt gian tay sai thì ngụy trang dưới nghề nghiệp ghi trong thẻ bọc nhựa: Thương nhân, thợ cắt tóc, thợ mộc, thợ máy... để che giấu nghề tình báo gián điệp của chúng.
Nguyễn Tá Thành thè lưỡi:

- Thì ra chúng cũng thông minh chuẩn bị cho cả phương án nguy biến như trận tấn công này của
chúng ta.

Thành đội trưởng cười hể hả:

- Cho mình nhìn mặt bọn ấy một chút.

Anh Bảy Khiêm xuýt xoa:

- Chà, không đến sớm. Bắt được bọn nào, mình cho anh em dẫn lên rừng cả rồi. Bảo họ bằng mọi cách đưa ngay ra miền Bắc. Đó là những tài liệu sống ta rút ra từ cái lưỡi của chúng.

Đang nói chuyện thì trinh sát dẫn ba người nước ngoài vào. Anh Bảy Khiêm sửa lại bàn ghế mời họ ngồi.

Anh Bảy Khiêm hỏi:

- Xin cho biết quý danh?

Một trong ba người đáp:

- Tôi là Lefar, hai người bạn tôi đây là Duval và Oxarango.

Anh Bảy Khiêm vui vẻ bắt tay họ:

- Các ông đã từng sống ở Huế và hiện đang dạy văn hóa ở trường trung học Thiên Hựu phải không?

- Dạ, phải. Ông biết chúng tôi?

- Chúng tôi có nghe nhân dân kể chuyện nhiều về các ông.

- Vậy chúng tôi có tội gì mà các ông bắt?

- Xin lỗi, anh em chúng tôi không biết, đã bắt nhầm. Các ông không đánh chúng tôi thì chúng tôi cùng không giữ các ông làm gì. Chúng tôi chỉ trừng trị bọn Mỹ xâm lược và bọn tay sai đắc lực nguy hiểm của chúng thôi.

Anh Bảy Khiêm ngoảnh ra ngoài gọi:

- Anh em trinh sát đâu?

Anh lính dẫn ba người nước ngoài này vào khi nãy chạy tới. Anh Bảy Khiêm hỏi:

- Mình có giữ gì của các ông này không?

- Dạ, có.

Anh lính lấy trong xắc ra một máy ảnh, 60 ngàn đồng tiền ngụy. Anh Bảy Khiêm nhận và đưa cho ba người khách:

- Có phải những thứ này của các ông không?

- Dạ, phải.

- Còn gì nữa không?

- Dạ hết, đủ rồi.

Anh Bảy Khiêm đứng dậy bắt tay họ:

- Xin lỗi nghe. Các ông về. Chúc các ông sức khỏe!

Ba người nước ngoài nét mặt rạng rỡ bước ra.

Nguyễn Tá Thành hỏi:

- Sao anh biết họ kỹ thế?

- Nghề nghiệp của bọn này mà. Phải biết ai là bạn, ai là thù để tranh thủ được những người đồng tình với mình.

- Anh lấy ở đâu những tài liệu ấy?

- Nhân dân cung cấp cho cả - Anh Bảy Khiêm chỉ ra dãy phố trước mặt - Ngày qua tôi với anh đến đây, nhân dân chạy vào nhà đóng kín cửa. Hôm
nay hiểu chúng ta là ai, họ đã mở hết cửa đón chúng ta đấy.

Ngoài cổng, có một ông già nhìn trước nhìn sau không thấy gì nguy hiểm liền chạy tọt vào trong phòng ba người đang ngồi:

- Ông Bảy, ông Bảy.

Anh Bảy Khiêm đứng dậy, bá vai mời ông già ngồi, rót nước mời ông uống.

- Tôi có việc muốn gặp riêng ông Bảy.

Anh Bảy Khiêm chân tình:

- Đây là anh em tôi cả. Toàn người tin cậy. Có gì ông cứ nói.

Ông già vẫn rụt rè ngó hai người khách kia. Chợt ông vui hẳn lên:

- Có phải ông Thân Trọng Một không?

Thành đội trưởng đứng dậy.

- Dạ, tôi đây.

- Tôi nhận ra ngay mà. Cái sẹo kia với gương mặt kia làm sao chúng tôi quên được. Ông Một không biết chúng tôi nhưng nhân dân Huế, ai mà không biết tiếng Thân Trọng Một.

- Rất cảm ơn ông và bà con Huế.

- Có cả ông Một nữa thì tốt quá. Tôi muốn nói với các ông rằng Trần Đình Thưởng, tỉnh phó tỉnh Thừa Thiên ấy, hiện đang ở nhà hắn. Đây là một tên Việt gian khét tiếng, không thể không trừng trị. Để lọt lưới hắn thì nguy hiểm lắm.

- Nhà hắn ở đâu?

- Ngay số 3 Nguyễn Hoàng (hiện là nhà Văn hóa phường Vinh Ninh, đường Phan Bội Châu).

Anh Bảy Khiêm liền điều một tổ trinh sát đến ngay số 3 Nguyễn Hoàng. Các anh nghiên cứu kỹ đường ra, đường vào, không để cho Trần Đình Thưởng có điều kiện trốn thoát. Thận trọng, một lính trinh sát đứng trước cửa nhà, dùng loa gọi vào:

- Chúng tôi là quân giải phóng về giải phóng cho Huế đây. Chúng tôi biết, hiện thời, ông Trần Đình Thưởng, tỉnh phó tỉnh Thừa Thiên đang ở trong nhà. Chiểu theo chính sách nhân đạo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng, chúng tôi yêu cầu ông Trần Đình Thưởng hãy ra đầu thú ngay để hưởng chính sách nhân đạo của mặt trận.

Người trong nhà Thưởng trả lời:

- Ông Thưởng không có nhà.

Ông già nói với anh Bảy:

- Thưởng đánh bạc suốt hai đêm giao thừa và đêm mồng 1. Thưởng đang còn trong nhà chưa đi đâu cả.

Loa của người trinh sát lại gọi vào:

- Chúng tôi biết ông Thưởng đang có trong nhà. Mấy đêm nay ông đánh bạc.

- Chúng tôi nói rồi, ông Thưởng đi vắng.

- Nếu quả thật ông Thưởng đi vắng thì hãy cho chúng tôi vào kiểm tra.

- Muốn kiểm tra cứ vào.

Bọn ngoan cố bao giờ cũng nguy hiểm. Anh lính trinh sát vừa vào cửa thì lựu đạn ở tầng trên quăng xuống và đạn bắn xối xả. May anh đã đề phòng nên tránh kịp.

Loa bên ngoài lại gọi vào:

- Ông Thưởng đang có trong nhà. Nếu đầu thú sẽ được hưởng chính sách khoan hồng. Nếu ngoan cố, chống lại, buộc lòng chúng tôi phải nổ súng.
Trả lời tiếng loa ấy, là súng trên tầng hai bắn xuống quyết liệt. Không còn cách nào khác, tổ trinh sát được lệnh bắn trả. Người lính trinh sát luồn lách, lợi dụng cơ hội tốt nhất, quăng liền một lúc ba quả lựu đạn lên tầng trên. Tiếng súng im bặt.

Ba anh trinh sát an ninh nhảy lên tầng hai. Trần Đình Thưởng và hai tên lính cận vệ đè nhau chết trong gầm giường. Các anh xuống nói với gia đình Thưởng:

- Ông Thưởng ngoan cố chống trả, bắn quân giải phóng, đã bị tiêu diệt. Chúng tôi cho phép gia đình tổ chức lễ tang cho ông ấy.

Vợ con Trần Đình Thưởng lúc ấy mới òa khóc. Nhưng những giọt nước mắt đã muộn màng.

Chia tay anh Bảy Khiêm, thành đội trưởng và tham mưu trưởng đi thị sát dọc đường Lê Lợi. Nhà tỉnh trưởng Phan Văn Khoa, tòa tỉnh trưởng, ngân khố... cả một dãy đường phố Lê Lợi, đâu cũng toàn bộ đội ta.

Trên đường phố, một chiếc xe Jep vừa đi vừa kêu gọi đồng bào giúp đỡ bộ đội và tuyên truyền chính sách của Mặt trận Dân tộc Giải phóng:

"Kẻ thù nguy hại nhất của nhân dân ta hiện nay là đế quốc Mỹ xâm lược và ngụy quyền tay sai bán nước. Nhiệm vụ và mục tiêu trước mắt của chúng ta là: Đoàn kết toàn dân, kiên quyết đánh bại chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ, đánh đổ ngụy quyền tay sai, thành lập chính quyền liên hiệp dân tộc và dân chủ rộng rãi.
Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam sẵn sàng đón mời các lực lượng và cá nhân chống Mỹ và yêu nước hãy nhập mặt trận để cùng nhau gánh vác nghĩa vụ chung. Lực lượng nào vì lẽ này hay lẽ khác, không tham gia mặt trận thì mặt trận đề nghị thực hiện liên hiệp hành động để chống kẻ thù chung là bọn xâm lược Mỹ và tay sai của chúng".