SA RANó tên là Sa ra, có nghĩa là Rượu theo tiếng Campuchia. Và “Nó” ở đây là con chó nhách mà chúng tôi lượm được trên vỉa hè thị xã Công pông Chơ năng chỗ gần bến cá. Mấy ngày đóng quân tại đây, cứ đúng lúc anh nuôi chia cơm thì nó băng qua cái vườn hoang sán đến. Lúc đầu còn loanh quanh, cụp đuôi vòng ngoài, thận trọng mắt trước mắt sau, liếm cái vỏ hộp thịt heo thằng Sên vứt ra. Mấy bữa quen, nó vào gần hơn, nhặt những cục cơm lính chúng tôi gảy xuống đất cho nó. Khi đơn vị tiếp tục hành quân, nó đã ton tón chạy theo trung đội như một… con chó con. Thậm chí tự tin nhảy phốc xuống tàu há mồm, cứ như lính tiểu đoàn đã nửa đời chiến chinh, chuyên nghề đổ bộ.
Về chuyện đặt tên cho nó cũng là cả một câu chuyện. Trung đội có 8 thằng, mỗi thằng gọi nó một kiểu. Thằng thì gọi tên nó là Lu, thằng thì gọi là Mơ, rồi Riềng, rồi Lan, Vân đủ cả.... Thằng Tuỳ thì nhất định gọi nó là Bim, mặc dù tai nó không đen và lông cũng không trắng như cái truyện chết tiệt nó đọc được ở đâu đó. Thành ra đến khi bê cái chậu chia cơm về, nó chạy loăng quăng chỗ nọ chỗ kia, không biết nghe thằng nào gọi. Cuối cùng ba Đức bảo Bim bủng cái khỉ khô gì? Gọi mẹ nó là Sa ra cho rồi! Chịu khó nuôi nấng chăm bẵm, lơn lớn chút. Mát trời thư thả, đổi “tức sa ra” về mà làm rựa mận.
Sa ra không khác các con chó mà chúng tôi thấy trên đất nước Campuchia này. Lông nó vàng xỉn, xác xơ tróc từng đám lớn. Nhưng sau một thời gian xài cơm lính, dẫu nhạt, đã bắt đầu trơn mượt. Điều đặc biệt là hai chân trước nó có huyền đề kép. Huyền đề theo tướng chó là cái móng chân thừa, dính lủng lẳng mé trên, phía trong đôi bàn chân trước. Cũng có nơi gọi nó là cái móng đeo. Chó mà có huyền đề, mà lại là huyền đề kép thì rất khôn. Chẳng biết có khôn thật hay không, nhưng có nó cũng thấy vui vui. Ngoài ra, lúc vô công rồi nghề, nó còn cải thiện thêm bằng cách rình chuột và vồ rắn mối để bổ sung chất đạm. Rắn mối thì rất nhiều, nhất là vào mùa khô. Trời càng nắng, giống này nó càng ra nhiều. Chạy loạt roạt trên mái lá thốt nốt hoặc các bờ dứa dại. Nhìn nó tiếp cận con mồi mới sướng! Bụng ép sát đất, bốn chân chúc khuỷu, nhích từng tí một. Tầm vừa rồi! Hấp một phát sau cú nhảy lẹ làng ! Con rắn mối trên cái lá dứa văng ra. Nó chẹn chân lên rồi cắn ngang đầu cái rụp. Thế là xong đời!
Một lần, nhìn nó nhai rau ráu đầu con rắn mối bự, ba Đức tụt võng, chạy tới cướp của nó mang nướng. Chẳng hiểu thằng này nghĩ thế nào hối hận, lại chia cho nó một ít. Cách thưởng thức văn minh dùng lửa này có vẻ ngon hơn chén đồ sống thì phải? Từ đó, hễ cứ vồ được con rắn mối nào, nó lại tha về vứt trước võng thằng ba Đức rồi ghếch chân trước mõm nằm chờ, như kiểu thông báo rằng đã hết phiên gác của ông rồi! Giờ đến lượt mày! Thằng này lại trở dậy lui cui nướng, rồi hai “anh em” nó chia nhau. Người góp của, kẻ góp công rất bình đẳng. Tôi không biết khi nó sống trong thị xã thì thuộc đẳng cấp nào, gia đình nào? Nhưng thực ra, cái chính phủ điên rồ mà chúng tôi vừa quật đổ và đang đánh đuổi thì làm gì có giai cấp? Vậy nên cách cư xử theo kiểu phân công cào bằng nó đang áp dụng với thằng ba Đức ngẫm ra không phải là không có lý! Hê hê! Chủ nào chó nấy mà! Và cũng rất hợp với câu châm ngôn đời lính nữa:” Chó có suất! Lính tráng có khẩu phần!” Chớ có ai đụng vào.
(còn nữa ạ!
)
