Xuất phát từ Hà Nội, chúng tôi chọn đường HCM. Bởi nghe người ta nói quãng Nam Hà, Ninh Bình đang sửa sang nâng cấp mở rộng gì đó, rất ức chế người lái. Kiểm tra trên bản đồ giao thông quãng đường từ HN đến Cầu Giát (Quỳnh Lưu) nếu đi theo đường HCM thì cũng chỉ dài hơn quãng bốn chục cây số. Cho là thêm 1 tiếng đồng hồ lâu hơn, nhưng nếu đi đường 1 có khi bò chậm và tránh nhau tại công trường còn lâu hơn thế. Từ khoảng ngang Cầu Giát đi vào thì đường HCM quanh co nên dài hơn đường 1 nhiều. Chúng tôi rẽ từ đường HCM ra đường 1 ở Cầu Giát. Còn một lý do, ở Quỳnh Lưu chúng tôi còn một anh bạn CCB sĩ quan công binh tên NgôHT. Anh bạn này tuy không đứt liên lạc mấy chục năm nay. Nhưng anh ta chỉ thỉnh thoảng gặp gỡ một nhóm nhỏ những bạn cùng học cũ mà không được biết về việc gần 2 chục năm nay chúng tôi đã tụ tập lại. Mỗi người chúng ta về già lại có một số nhóm "cựu" để mà tham gia. Với số đông chúng tôi anh bạn NgôHT bặt tin đã bốn chục năm.

Hình chụp đoàn đi với gia đình anh bạn tôi (giữa, hàng trước) ở Quỳnh Lưu, một sĩ quan công binh đã tham gia phá cầu Hồ Kiều(?) nối qua TQ năm 79. Sau đó anh chuyển sang mặt trận Lào Cai phụ trách bãi mìn vùng Bát Xát. Năm 1985 anh ra quân theo chế độ bệnh binh, hành nghề sửa chữa điện tử. Không nói ra nhưng tôi nghĩ anh công binh này có nghề điện tử vì vùng biển Quỳnh Lưu nhiều năm trước đây là cảng đồ điện, điện tử cũ nhập lậu vào VN. Cũng bởi thế quê anh là vùng có "ân oán giang hồ" với anh bạn 10 năm bộ đội và 30 năm cuối làm sĩ quan cảnh sát chống lậu, đã từng dùng tên lửa tìm nhiệt A72 bắn rơi máy bay F-5E

trong chiến dịch HCM giải phóng miền Nam. Nhà anh NgôHT ở gần cảng cá, chúng tôi được một bữa hải sản ngon đặc biệt từ ốc, ghẹ, mực tươi sống cho tới cá nục nhỏ hấp khô.
Rời nhà anh NgôHT chúng tôi đi theo đường 1 để đến Ngã ba Đồng Lộc. Câu chuyện về những cô gái thanh niên xung phong hi sinh tại đây đã được nói đến nhiều. Tôi đã vài lần có dịp ghé qua đây thắp hương cho các chị. Lần này là cùng với một số bạn và gia đình chưa một lần đến.
Di tích Ngã Ba Đồng Lộc so với lần tôi đến lần đầu, mỗi lần một khác.

Từ nghĩa trang trung tâm có mộ 10 liệt sĩ TNXP phía sau đài Tổ quốc Ghi Công, đến bây giờ đã có quảng trường rộng lớn với tượng đài kỷ niệm, hiện vật lớn trưng bày ngoài trời (xe, máy ủi, pháo cao xạ).

Chỉ có giọng giới thiệu của cô gái thuyết minh người Nghệ-Tĩnh là không thay đổi, cùng với nội dung, luôn gây xúc động mạnh mẽ. Rồi đây sẽ có chuông đồng. Cây cối đã phủ kín dãy núi bốn chục năm trước đỏ quạch đầy vết đạn bom.
Kế hoạch ngày hôm sau đi thăm động Phong Nha và Hang Tám Cô, chúng tôi quyết định sẽ đến nghỉ tại Ba Đồn để có thể đến Phong Nha sớm. Từ Ngã Ba Đồng Lộc chúng tôi lại ra đường 1, ăn tối tại Cẩm Xuyên và mãi muộn mới tới Ba Đồn.