Lịch sử Quân sự Việt Nam

Phần một đã đủ 60 trang theo quy định,tôi xin phép mở đầu phần hai,mời các đồng chí và các bạn quan tâm đến chủ đề này vào đóng góp tin và ảnh liên quan đến chủ đề bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên biển.
Link phần một:
http://www.quansuvn.net/index.php/topic,3644.0.html

Xin được bắt đầu bằng loạt tin về an ninh Đông Nam Á nói chung và trên biển đông nói riêng qua bài dịch của Quốc Thái biên dịch từ Australian Strategic Policy Institute đăng trên TuanVietNamnet và VietNamdefence.com


Yếu tố biển sẽ tiếp tục trở nên quan trọng hơn trong các thập kỷ tới, khi Đông Nam Á và Đông Á tiếp tục phục hồi sau khủng hoảng tài chính toàn cầu và tăng trưởng kinh tế. Điều này sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng địa chiến lược của yếu tố biển, từ Vịnh Arập và Ấn Độ Dương qua ĐNA và biển Đông tới Tây Thái Bình Dương.


Có vẻ như Đông Nam Á vẫn tiếp tục là tâm điểm nóng trong thời gian tới. Vừa rồi, chuyên gia quân sự cao cấp, giám đốc Diễn đàn nghiên cứu quốc phòng, ĐH New South Wales, Úc, GS Carl Thayer vừa công bố báo cáo hơn 70 trang về an ninh Đông Nam Á.  Để rộng đường dư luận, Tuần Việt Nam xin trích dịch, mời độc giả cùng suy ngẫm và tranh luận thêm.

Ít nhất có 8 xu hướng đang định hình môi trường an ninh ở Đông Nam Á (ĐNA) trong vòng 5 năm tới.


Khủng hoảng kinh tế và tài chính toàn cầu

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vẫn là "bánh lái" quan trọng nhất đối với sự năng động trong từng nước ở khu vực ĐNA. Nó khiến cho tất cả các nước nhận ra rằng phục hồi kinh tế toàn cầu là điều kiện tiên quyết để tiếp tục đạt tăng trưởng kinh tế quốc gia. Sự phục hồi sau khủng hoảng chỉ có thể diễn ra thông qua hợp tác đa phương cấp cao và phối kết hợp ở cấp độ khu vực và toàn cầu, đi đôi với những gói kích thích kinh tế trong nước.

Kết quả thực sự của khủng hoảng tài chính toàn cầu là thúc đẩy sự dịch chuyển quyền lực từ Bắc Mỹ và châu Âu sang Đông Á. Biểu hiện mạnh mẽ nhất của sự dịch chuyển này là củng cố sự nổi lên của Trung Quốc thành một sức mạnh chính trong mọi chiều kích của quyền lực quốc gia. Trung Quốc hiện đang đóng một vai trò lãnh đạo khu vực và toàn cầu thông qua nhóm G-20 và ASEAN +3. Trung Quốc đã sử dụng vị trí mới của mình để thúc đẩy các thỏa thuận điều chỉnh và giám sát mạnh mẽ hơn đối với các thể chế tài chính quốc tế và một tầm ảnh hưởng lớn hơn cho các nền kinh tế mới nổi tại Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Vai trò lãnh đạo của Trung Quốc trong các vấn đề này đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong khu vực.

Sự nổi lên của Trung Quốc thành một cường quốc có thể tạo thành một đối thủ cạnh tranh chiến lược tiềm ẩn đối với Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương cũng như ở ĐNA. Sự năng động trong quan hệ Trung - Mỹ sẽ có tác động lớn đến môi trường an ninh tại ĐNA.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã khiến ĐNA trở nên phụ thuộc lẫn nhau và dễ bị tổn thương hơn trước các lực lượng toàn cầu. Nó cũng gây ra một sự chuyển dịch sức mạnh khu vực, góp phần tạo ra sự nổi lên của Indonesia và Việt Nam thành các tác nhân chính trong khu vực. Cả hai nước này đã nổi lên từ cuộc khủng hoảng toàn cầu với một vị thế mạnh hơn nhờ các chương trình phục hồi trong nước và khả năng duy trì sự ổn định nội bộ. Indonesia và Việt Nam được cho là sẽ đóng một vai trò ngày càng lớn hơn trong việc định hình môi trường an ninh ĐNA.

Hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc

Có một mối liên hệ trực tiếp giữa tăng trưởng kinh tế mang tính hiện tượng của Trung Quốc với sự gia tăng ngân sách quốc phòng để hỗ trợ việc hiện đại hóa và biến đổi các lực lượng quân sự của nước này. Việc này có ý nghĩa cả về mặt khu vực và chiến lược.

Lực lượng Hải quân của Quân giải phóng nhân dân Trung Hoa (PLAN) đang gia tăng các vai trò và nhiệm vụ cho phép lực lượng này tác nghiệp bên ngoài phạm vi lợi ích lãnh thổ của họ ở Tây Thái Bình Dương và Biển Đông (mà Trung Quốc gọi là Nam Hải). Đô đốc Mike Mullen, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, cho rằng ý định chiến lược đằng sau sự phát triển các khả năng mới của quân đội Trung Quốc dường như "tập trung nhiều vào Hải quân Mỹ và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực này". Đặc biệt, việc xây dựng căn cứ quân sự Ngọc Lâm (Yulin) gần Tam Á (trên đảo Hải Nam) đã cho phép Trung Quốc có sự hiện diện quân sự trước để thực hiện ý đồ đòi chủ quyền trên Biển Đông và bảo vệ các tuyến đường giao thông trên biển qua eo biển Malacca và Singapore.

Nói tóm lại, sự hiện đại hóa và chuyển hóa quân sự của Trung Quốc, chủ yếu là hiện đại hóa Hải quân, đã tạo ra một thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh đối với các nước trong khu vực. Các nỗ lực của Trung Quốc nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bằng cách phát triển cái mà họ gọi là một cấu trúc lực lượng hợp lý để răn đe Mỹ, đã gây ra tình trạng bất an ở nhiều quốc gia láng giềng vì sự thiếu minh bạch của Trung Quốc.

Cam kết tăng cường của Mỹ

Không còn nghi ngờ gì nữa, cuộc khủng hoảng toàn cầu đã làm hoen ố uy tín lãnh đạo thế giới của Mỹ và hủy hoại sức hấp dẫn của mô hình phát triển kinh tế kiểu tư bản dựa trên thị trường tự do. Về mặt chiến lược, cuộc khủng hoảng này đã dẫn tới sự giảm sút chi tiêu quốc phòng của Mỹ trong những lĩnh vực sống còn nếu Mỹ muốn duy trì vai trò độc tôn về công nghệ. Tóm lại, Mỹ sẽ có ít nguồn lực hơn để định hình các phát triển chiến lược ở châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có ĐNA. Trong thập kỷ tới, Mỹ thậm chí sẽ phải dựa nhiều hơn vào các đồng minh và đối tác chiến lược của mình để hợp tác đảm bảo an ninh khu vực.

Sự thay đổi trong tương quan lực lượng giữa Trung Quốc và Mỹ đã khiến một số chuyên gia phân tích chiến lược nói về nguy cơ xói mòn quyền lực Mỹ và đánh mất ưu thế chiến lược của Mỹ. Nước Mỹ đã đáp lại bằng cách tăng cường biểu dương sức mạnh quân sự và tiếp tục các cam kết chính trị với khu vực. Trong vài thập kỷ tới, Mỹ sẽ giữ được vai trò lãnh đạo thế giới, đồng thời duy trì vai trò là một sức mạnh hải quân hàng đầu ở châu Á - Thái Bình Dương và ĐNA.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã xảy ra đúng vào giai đoạn chuyển giao trong nền chính trị Mỹ. Chính quyền Obama đã đem đến xung năng mới đến cam kết của Mỹ với ĐNA. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton trong một bài phát biểu hồi tháng 1/2010 tại Trung tâm Đông - Tây đã khẳng định: "Mỹ đang trở lại châu Á".

Bà Clinton đã chọn Indonesia là điểm đến trong chuyến công du châu Á - Thái Bình Dương đầu tiên của mình. Bà đã tham dự các cuộc hội nghị liên tiếp của ARF kể từ khi đảm nhiệm chức Ngoại trưởng và tại cuộc họp đầu tiên của mình, bà đã phát động Sáng kiến Hạ lưu sông Mekong. Mỹ đã thúc đẩy Hiệp định Thân thiện và Hợp tác, chỉ định một đại sứ thường trực tại ASEAN. Chính quyền của Tổng thống Obama cũng đã thúc đẩy các thỏa thuận thương mại tự do với một số nước trong khu vực như Việt Nam, dưới dạng chương trình Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Ý nghĩa hơn, Tổng thống Obama đã tham dự cuộc họp thượng đỉnh ASEAN - Mỹ đầu tiên và sẽ chủ trì cuộc họp thứ hai; ông cũng đã lên kết hoạch tiến hành một chuyến thăm Indonesia.

Rõ ràng, chính quyền Obama không chỉ cam kết với ĐNA, mà còn muốn làm nhiều hơn chính phủ tiền nhiệm trong việc tham gia thông qua các kênh đa phương. ASEAN đã đáp lại bằng việc mời Mỹ tham gia Hội nghị thượng đỉnh Đông Á. Tóm lại, cam kết tăng cường của Mỹ sẽ đóng vai trò lớn trong việc gây ảnh hưởng tới môi trường an ninh ĐNA.

Gia tăng mua sắm vũ khí

Như đã nói ở trên, việc hiện đại hóa và chuyển hóa quân sự của Trung Quốc đã gây ra tình trạng tiến thoái lưỡng nan đối với các nước trong khu vực. Các nước ASEAN tỏ ra thận trọng trong các tuyên bố chung, song có thể thấy rõ mối lo ngại của họ trong sự gia tăng đáng kể của ngân sách dành cho quốc phòng và các hệ thống vũ khí mà họ trang bị mới.

Theo Viện nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm, các đơn hàng vũ khí tới ĐNA đã tăng gần gấp đôi trong các năm 2005-2009 so với 2000-2004. Riêng Malaysia tăng 722%, Singapore tăng 146% và Indonesia tăng 84%. "Bữa tiệc" chi tiêu quốc phòng ĐNA, dù chủ yếu nhằm mục đích quốc phòng, nhưng cũng có thể gây bất ổn đối với an ninh khu vực.

Tầm quan trọng ngày càng lớn của yếu tố biển

Yếu tố biển sẽ tiếp tục trở nên quan trọng hơn trong các thập kỷ tới, khi ĐNA và Đông Á tiếp tục phục hồi sau khủng hoảng tài chính toàn cầu và tăng trưởng kinh tế. Điều này sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng địa chiến lược của yếu tố biển, từ Vịnh Arập và Ấn Độ Dương qua ĐNA và Biển Đông tới Tây Thái Bình Dương.

Xu hướng này có cả những mặt tích cực và tiêu cực. Một mặt, tất cả các nước châu Á - Thái Bình Dương sẽ có một lợi ích chung lớn trong việc duy trì an ninh cho các tuyến đường thương mại mà sự thịnh vượng kinh tế cũng như an ninh quốc gia của họ phụ thuộc vào. Đây cũng sẽ là trường hợp đặc biệt đối với các nền kinh tế Đông Á, vốn phụ thuộc vào các đường giao thông trên biển đi qua ĐNA để giao thương và nhập khẩu các nguồn năng lượng sống còn. Tầm quan trọng ngày càng lớn của yếu tố biển làm nổi lên khả năng tăng cường hợp tác đa phương để đảm bảo an ninh biển.

Mặt khác, các tuyến đường giao thông trên biển đi qua Biển Đông, nơi đang diễn ra tranh chấp giữa Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei. Rõ ràng các chương trình hiện đại hóa và chuyển hóa quân sự hiện nay có những đặc điểm của một cuộc chạy đua vũ trang hải quân mang tính cạnh tranh hơn là các chiến lược hợp tác trên biển.  

 (còn tiếp)

(Tiếp theo)

Ngày càng có nhiều vấn đề xuyên quốc gia

Tất cả các nước ASEAN đều nhấn mạnh đến sự nổi lên của các vấn đề an ninh phi truyền thống như một nhân tố chính sẽ ảnh hưởng tới môi trường an ninh khu vực. Vì các vấn đề này có bản chất xuyên quốc gia và vượt ra ngoài khả năng giải quyết của bất kỳ nước nào, nên chúng mở ra các khả năng hợp tác an ninh đa phương. Vì vậy các nước ĐNA đã ưu tiên cho hợp tác an ninh để đối phó với các mối đe dọa phi truyền thống.

Tuy nhiên, hiện chưa có sự thống nhất về vấn đề phi truyền thống nào sẽ phải được coi là một mối đe dọa đến an ninh quốc gia. Theo Toàn cảnh An ninh Thường niên 2009 của AFF, có 12 mối đe dọa an ninh phi truyền thống: chủ nghĩa khủng bố, hải tặc, tội phạm xuyên quốc gia, buôn lậu vũ khí, rửa tiền, buôn ma túy, buôn người, nhập cư trái phép, chặt phá rừng trái phép, đánh bắt hải sản trái phép, cúm gia cầm, cúm A/H1N1 và biến đổi khí hậu.

Sự dai dẳng của các "thách thức an ninh thường nhật trong nước"

Ít nhất 7 trong số 11 nước ĐNA đang bị ảnh hưởng bởi các thách thức an ninh trong nước ở mọi cấp độ, trong đó bạo lực đã được sử dụng để phục vụ cho các lợi ích của một nhóm đặc biệt hoặc một tác nhân phi nhà nước. Trong năm qua, Malaysia, Indonesia, Lào đã chứng kiến các cuộc nổi dậy lác đác của các phe phái hoặc bạo lực sắc tộc. Trong khi đó, Thái Lan, Myanmar và Philippines tiếp tục phải chịu tình trạng bất ổn chính trị và sự nổi dậy của những người theo chủ nghĩa dân tộc và sắc tộc, xung đột sắc tộc, và chủ nghĩa ly khai... Campuchia và Thái Lan bị kéo vào một cuộc tranh chấp lãnh thổ liên quan đến vùng đất xung quanh một ngôi đền cổ ở khu vực biên giới hai nước.

Các "thách thức an ninh thường nhật trong nước" sẽ còn dai dẳng trong thập kỷ tới. Các cuộc xung đột ở miền Nam Thái Lan và Nam Philippines, và tình hình chính trị bất ổn ở Myanmar, nếu không được giải quyết sẽ lan rộng và ảnh hưởng tới an ninh của các quốc gia láng giềng.

Biến đổi cấu trúc an ninh khu vực

Từ khi khởi động ARF, ASEAN đã nhấn mạnh đến mục tiêu ngồi vào "chiếc ghế lái tàu". Nhưng dù đạt được một số thành tựu, nhưng ARF vẫn là một diễn đàn đối thoại an ninh thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) trên cơ sở đồng thuận và theo một lộ trình phù hợp với tất cả các thành viên.

ĐNA vẫn thiếu một cơ quan quản lý an ninh chung để đối phó hiệu quả với các thách thức an ninh cố hữu và mới xuất hiện ngày nay. Tình trạng này dẫn tới các nỗ lực đặc biệt, như Sáng kiến phòng chống phố biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (PSI) để chống nguy cơ buôn bán liên quan đến phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt, và Đối thoại Shangri-La để thảo luận các thách thức an ninh đặc biệt.

Hiện tại, có một loạt các đề xuất cải tiến cấu trúc an ninh hiện nay. Trung Quốc đang thúc đẩy Liên minh viễn thông châu Á - Thái Bình Dương (APT) để đóng một vai trò lớn hơn trong việc đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Nhiều Thủ tướng Nhật Bản đã đề xuất một cộng đồng Đông Á, trong khi cựu Thủ tướng Australia Kevin Rudd ủng hộ một cộng đồng bao gồm cả châu Á - Thái Bình Dương. Tất cả các đề xuất này đang thách thức ASEAN.

Một trong những xu hướng an ninh lớn hiện nay liên quan đến ĐNA là vai trò đầu tàu của ASEAN trong việc tạo ra một cộng đồng an ninh - chính trị nhằm củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực.

Tóm lại, môi trường an ninh tại ĐNA đang bị quyết định bởi các xu hướng trong từng nước, rộng hơn là ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và toàn cầu. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã đẩy nhanh sự nổi lên của Trung Quốc cũng như quá trình hiện đại hóa quân sự và tầm ảnh hưởng của nước này trong các vấn đề khu vực.

Bên cạnh đó có một diễn biến khác là sự bá quyền của Mỹ đang suy yếu. Mỹ đã đáp lại bằng việc tăng cường hiện diện quân sự và tái cam kết với ĐNA. Hai xu hướng này đã dẫn tới những vụ va chạm trên biển và cuộc cạnh tranh chiến lược nhằm giành ảnh hưởng tại ĐNA.

Các nước quan trọng ở ĐNA đã phản ứng bằng việc áp dụng các biện pháp "tự cứu mình" là tăng cường các khả năng quốc phòng và theo đuổi các chiến lược bao vây như một lời đáp trước những chuyển biến về địa chính trị đang diễn ra trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Giữa các nước ĐNA, một sự chuyển đổi trọng tâm quyền lực cũng đang diễn ra với sự nổi lên của Indonesia và Việt Nam như những nhân vật chính.

Các mô hình hợp tác an ninh tại ĐNA

Có bốn mô hình hợp tác an ninh chính tại ĐNA. Đầu tiên là hợp tác quốc phòng đa phương giữa các nước lớn bên ngoài với từng nước ĐNA nhằm đối phó với các mối lo ngại an ninh đặc biệt. Thỏa thuận Quốc phòng Năm nước (FPDA) và các nỗ lực chống hải tặc theo sáng kiến của Nhật Bản là những ví dụ điển hình cho mô hình này.

Mô hình thứ hai liên quan đến hợp tác an ninh và quốc phòng do Mỹ đứng đầu với các liên minh thỏa thuận, các đối tác chiến lược và các nước khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Mô hình thứ ba tập trung vào các nỗ lực đa phương mà Trung Quốc dẫn đầu nhằm trói ASEAN vào một cấu trúc hợp tác an ninh khu vực Đông Á với trọng tâm chính là các vấn đề an ninh phi truyền thống.

Mô hình thứ tư liên quan đến các nỗ lực đa phương do ASEAN làm trọng tâm nhằm thúc đẩy hợp tác an ninh kể cả giữa các thành viên Khối này với các đối tác đối thoại, và giữa các thành viên trong ARF.

Hợp tác đa phương không có ASEAN

Thỏa thuận FPDA có hiệu lực từ năm 1971 giữa các nước Anh, Australia, New Zealand, Malaysia và Singapore. Đây không phải là một liên minh. FPDA hiện là thỏa thuận đa phương lâu đời nhất - nếu không muốn nói là duy nhất - có quy mô hoạt động ở ĐNA.

Cơ quan chính sách cấp cao nhất là Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng FPDA, họp ba năm một lần nhằm lập ra định hướng chiến lược. Năm 2000, các Bộ trưởng Quốc phòng đã đặt nền móng cho sự chuyển đổi lớn nhất trong lịch sử của FPDA. Hệ thống phòng thủ chồng lấn nhằm hỗ trợ nhau (IADS) được cấu trúc lại thành lực lượng Phòng thủ vùng trời chồng lấn, và sau đó là lực lượng Phòng thủ khu vực chồng lấn. Quyết định này đã mở ra một thời kỳ phát triển và biến đổi.

Năm 2003, các Bộ trưởng nhất trí rằng FPDA phải trở nên thích ứng hơn bằng việc tìm cách đối phó với các đe dọa mới. Năm 2004, các Bộ trưởng định hướng rằng FPDA phải kết hợp các kịch bản đe dọa phi thông thường trong các cuộc tập trận của mình, với trọng tâm đặc biệt là môi trường biển. Và trận sóng thần bất ngờ ở Ấn Độ Dương năm 2004 đã khiến FPDA đóng vai trò hỗ trợ nhân đạo và cứu hộ thiên tai. Tháng 6/2006, FPDA ủng hộ đề xuất của Malaysia về việc thành lập một trung tâm cứu hộ thiên tai khu vực. Và dần dần, các cuộc tập trận của FPDA đã có sự tham gia của các cơ quan phi quân sự.

Tuy nhiên, FPDA không lơ là vai trò của mình trong việc đối phó với các mối đe dọa thông thường. Trong 39 năm qua, FPDA đã phát triển và thích ứng với sự thay đổi môi trường chiến lược. FPDA đã dần dần mở rộng các trọng tâm của mình từ phòng thủ thông thường ở vùng trời trên bán đảo Malaysia và Singapore ra tận biển Đông, thông qua một loạt các cuộc tập trận phòng không thường niên tới các cuộc tập trận quân sự chung và kết hợp quy mô lớn nhằm đối phó với các mối đe dọa an ninh thông thường và phi thông thường mới xuất hiện.

Bên cạnh FPDA, hợp tác chống hải tặc do Nhật Bản đứng đầu là một ví dụ điển hình khác cho mô hình hợp tác đa phương ngoài ASEAN. Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (SDF) bị hạn chế bởi hiến pháp về các dạng hợp tác phòng thủ và an ninh với các nước khác. Tuy nhiên, sau các vụ khủng bố ngày 11/9/2001, Nhật Bản đã thông qua một điều luật cho phép SDF tham gia các nhiệm vụ lớn hơn ở biển xa. Chính điều này dẫn tới sự can dự nhiều hơn của Nhật Bản vào các vấn đề an ninh trong khu vực.

Đóng góp quan trọng nhất của Nhật Bản vào hợp tác an ninh ở ĐNA là việc thúc đẩy các biện pháp chống hải tặc. Nhật Bản liên tiếp đưa ra sáng kiến Thỏa thuận Hợp tác Khu vực về chống hải tặc và các vụ cướp vũ khí trên tàu thuyền ở châu Á (ReCAAP). Đây là thỏa thuận liên chính phủ đầu tiên nhằm đảm bảo an ninh biển trong khu vực. Tuy nhiên, đến năm 2004, tất cả các nước ASEAN đã trở thành thành viên của ReCAAP, cùng với Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Bangladesh và Sri Lanka.

(còn nữa)

(tiếp theo và hết)

Sân khấu hợp tác an ninh của Mỹ

Hợp tác an ninh và phòng thủ của Mỹ với ĐNA - mô hình thứ hai - là tiền thân của FPDA và tập trung vào các đồng minh thỏa thuận (Philippines và Thái Lan), cũng như các đối tác chiến lược mới như Singapore. Trong quá khứ, cam kết an ninh của Mỹ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương theo mô hình "nan hoa xe đạp" với Mỹ là trung tâm. Ngày nay, với sự ra đời của ASEAN và ARF, Mỹ tiếp tục đặt ưu tiên phát triển các quan hệ an ninh song phương và đa phương dưới vai trò lãnh đạo của Mỹ.

ĐNA được xếp vào Khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương (PACOM) của Mỹ, kéo dài từ châu Á - Thái Bình Dương qua Hawaii, tới bờ biển phía Tây châu Phi. Đánh giá quốc phòng 2010 của Mỹ xác định ba nhóm đối tác an ninh: đồng minh chính thức (Philippines và Thái Lan), đối tác chiến lược (Singapore) và các đối tác chiến lược triển vọng (Indonesia, Malaysia và Việt Nam).

Với Philippines, các vụ tấn công ngày 11/9 đã tạo một bối cảnh chiến lược mới cho các quan hệ quốc phòng hai nước. Các cuộc tập trận song phương thường niên đã bao gồm cả huấn luyện quân sự phối hợp dân - quân, các dự án nhân đạo và xây dựng khả năng cứu hộ thiên tai. Quan hệ quốc phòng và an ninh đã mở rộng dần dần và hiện Mỹ đã hỗ trợ cho cải cách phòng ở Philippines, chuyển vai trò của lực lượng vũ trang Philippines (AFP) từ các chiến dịch an ninh trong nước sang bảo vệ lãnh thổ, bao gồm cả phát triển một khả năng phòng thủ biển vào năm 2016. Philippines hiện được nhận phần lớn thứ ba trong Quỹ giáo dục và quân sự quốc tế (IMET) của Mỹ cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Với Thái Lan, quan hệ Mỹ - Thái dựa trên Hiệp ước an ninh tập thể ĐNA (thỏa thuận Manila). Hỗ trợ an ninh của Mỹ nhằm tăng cường các khả năng tác chiến chung, bao gồm cứu hộ cứu nạn thiên tai. Cuộc tập trận do Mỹ và Thái Lan chủ trì mang tên Rắn hổ mang Vàng (Cobra Gold) là sự kiện hàng đầu của PACOM và cũng là cuộc tập trận đa phương lớn nhất trong khu vực. Năm 2010, cuộc tập trận lần thứ 30 có sự tham gia của Thái Lan, Mỹ, Singapore, Nhật Bản, Indonesia và Hàn Quốc, cùng các nước quan sát viên từ hơn 40 quốc gia trên thế giới. Malaysia sẽ đăng cai tập trận này vào năm 2011. Cũng như các cuộc tập trận của FPDA nói ở trên, cuộc tập trận Rắn hổ mang Vàng trong những năm gần đây đã chuyển trọng tâm từ các kịch bản truyền thống sang các vấn đề an ninh phi truyền thống như gìn giữ hòa bình và cứu hộ cứu nạn.

Với Singapore, năm 1990 nước này đã ký với Mỹ một thỏa thuận quân sự cho phép các máy bay chiến đấu của Mỹ tiến hành tập trận định kỳ và cho phép tàu chiến Mỹ được cập cảng. Năm 1992, đơn vị hậu cần của Hải quân Mỹ đã chuyển từ vịnh Subic sang Singapore. Năm 1998, Singapore đã bắt đầu xây dựng các công trình cầu cảng để phục vụ các chuyến thăm của hàng không mẫu hạm Mỹ tại căn cứ hải quân Changi. Bước chuyển biến lớn nhất trong quan hệ quốc phòng song phương diễn ra tháng 7/2005, khi Singapore và Mỹ ký Thỏa thuận hợp tác quốc phòng và khung chiến lược, công nhận Singapore là một đối tác hợp tác an ninh chính. Hai nước này đã có nhiều trao đổi về công nghệ và khoa học quân sự và tiến hành nhiều cuộc tập huấn quân sự nhằm đối phó với các mối đe dọa chung như chủ nghĩa khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Hai đối tác này cũng chia sẻ những lợi ích chung về an ninh biển. Singapore đã đăng cai cuộc tập trận PSI chung đầu tiên ở châu Á hồi tháng 8/2005. Năm 2007, nước này đã tham gia cuộc tập trận hải quân Malabar cùng với lực lượng hải quân Mỹ và Ấn Độ gần bờ Đông eo biển Malacca.

Với Indonesia, quan hệ quốc phòng và an ninh Mỹ - Indonesia cũng được làm mới và nâng cấp sau các vụ khủng bố 11/9. Các lực lượng vũ trang Indonesia hiện đóng một vai trò lớn hơn trong các sự kiện và các cuộc tập trận đa phương do Mỹ tài trợ, tập trung vào cứu hộ cứu nạn và gìn giữ hòa bình, như cuộc tập trận Garuda Shield. Với Malaysia, khi Mỹ mất các căn cứ ở Philippines, Malaysia đã nhanh chóng mời các tàu chiến Mỹ thăm cảng nước mình. Hai bên đã tiến hành tập trận Cope Taufan. Hiện Mỹ đang tìm cách tăng cường hợp tác quân sự với Malaysia. Còn với Việt Nam, quan hệ Việt - Mỹ đã được nâng cấp với sáng kiến tổ chức Đối thoại quốc phòng, An ninh và Chính trị lần đầu tiên. Năm 2009, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam đã thăm Washington và nhất trí mở các cuộc đối thoại quân sự trực tiếp với Mỹ.

Ngoài ra, Mỹ cũng tài trợ cho một loạt chương trình an ninh đa phương liên quan đến các nước ĐNA thông qua nhiều cơ quan chính phủ. Có thể kể đến Lực lượng Hỗ trợ đa quốc gia có kế hoạch (MPAT); chương trình Diễn tập Hợp tác sẵn sàng chiến đấu và Huấn luyện trên biển (CARAT), chương trình Hợp tác ĐNA chống khủng bố, Sáng kiến Chiến dịch Hòa bình toàn cầu (GPOI). Nhiều trong số các chương trình hợp tác này là nhằm đối phó với các thách thức an ninh xuyên quốc gia như chống khủng bố, kiểm soát xuất khẩu, giải giáp và không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, chống sản xuất và buôn ma túy, và tội phạm xuyên quốc gia.

Trung Quốc và hợp tác an ninh đa phương

Quan hệ Trung Quốc với ĐNA đã chứng kiến một thay đổi lớn trên biển vào những năm 1990. Trung Quốc và Indonesia đã thiết lập lại quan hệ và mở ra cánh cửa cho Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao với Singapore và Brunei. Năm 1994, Trung Quốc trở thành một thành viên sáng lập ARF. Năm tiếp theo, Trung Quốc chính thức được chấp nhận quy chế đối tác đối thoại của ASEAN. Từ năm 1997, khi Trung Quốc đưa ra cái gọi là "khái niệm an ninh mới", họ đã trở thành một người đề xướng năng động cho hợp tác an ninh đa phương ở ĐNA. Trung Quốc đã đưa ra khái niệm này tại hội nghị ARF về CBMs ở Bắc Kinh tháng 3/1997. Bốn tháng sau đó, Ngoại trưởng Trung Quốc chính thức trình khái niệm này lên hội nghị ARF lần thứ 4 ở Malaysia.

Rõ ràng Trung Quốc muốn nhắm tới hai mục tiêu. Đầu tiên là phát triển một quan hệ mật thiết hơn với ASEAN thông qua việc "nói về đối thoại" nhằm thuyết phục các thành viên ASEAN rằng sự nổi lên của Trung Quốc hoàn toàn mang tính hòa bình. Mục tiêu thứ hai là phá hoại cấu trúc liên minh hiện có của Mỹ. Điều này đã được khẳng định trong bài phát biểu của ông Hồ Cẩm Đào năm 2000, khi đó là Phó Chủ tịch Trung Quốc. Ông cho rằng: "Một trật tự an ninh mới nên được thiết lập để đảm bảo thực sự quan hệ hợp tác tôn trọng lẫn nhau, đồng thuận thông qua tham vấn và giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, thay vì đối đầu, dọa nạt và áp đặt."

Tháng 11/2002, quan hệ Trung Quốc - ASEAN đã được nâng cấp với việc ký kết hai văn bản quan trọng, một tuyên bố chung về hợp tác trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống, và Tuyên bố về Ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC). Năm 2003, Trung Quốc tham gia Hiệp ước Hợp tác và Bằng hữu ASEAN và trở thành một đối tác chiến lược của ASEAN. Năm 2004, ASEAN và Trung Quốc đã nâng quan hệ lên "chiến lược nâng cao". Cuối năm 2006, Trung Quốc và ASEAN đã ký 28 "cơ chế khung hợp tác", trong đó có các cuộc tham vấn định kỳ giữa các quan chức cấp cao về chiến lược và hợp tác an ninh chính trị, một hội nghị thường niên các Bộ trưởng Ngoại giao, và một hội nghị cấp cao thường niên ASEAN - Trung Quốc.

Tuy nhiên, hợp tác quốc phòng giữa Trung Quốc và ASEAN phát triển chậm chạp. Hoạt động đầu tiên liên quan đến quốc phòng theo Kế hoạch Hành động năm 2004 là cuộc hội thảo về an ninh khu vực giữa các quan chức quốc phòng hai bên tại Bắc Kinh tháng 7/2006. Tháng 11/2007, Trung Quốc đã đề xuất một loạt sáng kiến về hợp tác an ninh phi truyền thống tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN + 3. Trung Quốc cũng nhấn mạnh đến sự hợp tác quốc phòng được thể chế hóa và các trao đổi quân sự với các nước thành viên. Đầu năm 2008, Trung Quốc tổ chức cuộc đối thoại Trung Quốc - ASEAN đầu tiên.

Khi Trung Quốc tham gia ARF, họ còn nghi ngờ về các hoạt động đa phương có thể làm tổn hại đến chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, dần dần Trung Quốc đã gắn bó với hợp tác an ninh đa phương trong khuôn khổ ARF và đóng một vai trò đặc biệt tích cực.

Hợp tác an ninh với ASEAN là trung tâm

Mô hình cuối cùng về hợp tác an ninh trong khu vực ĐNA tập trung vào chính ASEAN. Từ khi thành lập năm 1967, ASEAN đã thiết lập một mạng lưới dày đặc các cấu trúc cấp bộ trưởng trở xuống nhằm xử lý các vấn đề xuyên quốc gia. Bốn cơ quan đóng vai trò chính là Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Tội phạm xuyên quốc gia (AMMTC), Cơ quan cảnh sát trưởng quốc gia ASEAN (ASEANAPOL), Hội nghị các quan chức cấp cao ASEAN về ma túy, và Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN.

Cơ quan lâu đời nhất trong ASEAN đối phó với các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia là ASEANAPOL, thành lập năm 1981, với nhiệm vụ ban đầu là chống buôn lậu ma túy. Trong hai thập kỷ rưỡi qua, ASEANAPOL đã quan tâm xử lý một loạt vấn đề rộng hơn, bao gồm buôn lậu, rửa tiền, nhập cư trái phép, hải tặc và khủng bố.

Tuy nhiên phải đến năm 2006, các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mới cùng nhau tìm cách đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Các sự kiện ngày 9/11, các vụ đánh bom năm 2002 và 2005 vào Bali, vụ đánh bom đại sứ quán Austalia tại Indonesia năm 2004 và các vụ đánh bom các khách sạn ở Jakarta năm 2009 đã đưa nhiệm vụ chống khủng bố vào chương trình an ninh của ASEAN. ASEAN đã tiến một bước lớn vào năm 2006 khi thông qua Công ước của ASEAN về chống khủng bố, tại hội nghị thượng đỉnh thứ 12. Đây là thỏa thuận pháp lý đầu tiên chống khủng bố của ASEAN. Hiện, các nước thành viên đang phê chuẩn.

Năm 2004 và 2005, ĐNA phải hứng chịu hai thảm họa thiên nhiên lớn, trận sóng thần ở Ấn Độ Dương và bão Nargis. Các sự kiện này cũng đã làm nổi lên tầm quan trọng của công tác cứu hộ cứu nạn như một thách thức an ninh phi truyền thống phải được ưu tiên đối với ASEAN.

ARF là một diễn đàn đối thoại an ninh khu vực ASEAN gồm 27 nước thành viên. Năm 2002, trong một động thái nhằm đem đến một hơi thở mới cho ARF, Hội nghị Chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia (ISM CT/TC) đã được thành lập và phát triển kế hoạch làm việc đa năng, đề ra nhiều sáng kiến hợp tác và đề xuất biện pháp chống khủng bố. Từ năm 2002-2008, mối đe dọa khủng bố ở ĐNA đã giảm. Đáp ứng với thay đổi này, năm 2009, ARF đã thông qua một kế hoạch hành động mới với trọng tâm đặc biệt là chống buôn lậu ma túy, chủ nghĩa khủng bố sinh học và an ninh mạng. Năm 2005, sau các trận sóng thần và bão Nargis, ARF khôi phục cơ chế ISM cứu hộ thiên tai (ISM DR) và từ đó đến nay đã trải qua 10 cuộc họp. Một mốc lịch sử quan trọng nữa, ARF đã thông qua Thông cáo của ARF về Đối phó với thiên tai và Xử lý tình trạng khẩn cấp, và Hướng dẫn chung của ARF về Hợp tác cứu hộ thiên tai.

ARF hiện đã sẵn sàng chuyển từ pha một với việc nhấn mạnh đến các biện pháp CBMS, sang pha thứ hai là ngoại giao phòng ngừa. Hiện các quan chức cấp cao ARF đang nghiên cứu một kế hoạch hành động ngoại giao phòng ngừa nhằm phát triển các biện pháp để đối phó với các lĩnh vực ưu tiên như các thách thức an ninh phi truyền thống và các biện pháp ngoại giao phòng ngừa kiên quyết nhằm thúc đẩy hợp tác hòa bình và tránh để các tranh chấp và xung đột leo thang thành các cuộc xung đột vũ trang.
http://tuanvietnam.net/2010-10-03-cac-xu-huong-an-ninh-va-mo-hinh-hop-tac-an-ninh-chinh-o-dna
http://vietnamdefence.com/Home/phantich/An-ninh-Dong-Nam-A-dang-thay-doi-phuc-tap/201010/49702.aspx

Những quan điểm diều hâu trong dư luận Trung Quốc về tình hình các biển Đông Bắc Á và Đông Nam Á bị phê phán nội bộ khá nghiêm khắc, khẳng định lại các lập trường nguyên tắc vì "đại cục".

Lập trường mới của Mỹ xem vấn đề Biển Đông là “lợi ích quốc gia”, chống sử dụng vũ lực và ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng đàm phán đa phương, kết hợp với những cuộc tập trận ở Đông Bắc Á, hiện diện hải quân tại Đông Nam Á đang thúc đẩy cuộc tranh luận gay gắt và gây phân hoá trong nội bộ Trung Quốc về các vấn đề liên quan. Đã xuất hiện những ý kiến phê phán các quan điểm hiếu chiến và dường như đã có sự “chấn chỉnh”  các quan điểm không có lợi cho quan hệ đối ngoại và “đại cục” của Trung Quốc.

Tờ Liên hợp Buổi sáng  của Singapore ngày 23/8 đăng bài “Tại sao Biển Đông trở thành lợi ích cốt lõi của Trung Quốc?" Giáo sư Chu Phong, thuộc Học viện Quan hệ Quốc tế của trường Đại học Bắc Kinh, cho rằng đây chưa chắc là chính sách của tầng lớp lãnh đạo cao nhất Trung Quốc và nhiều khả năng đây là sự hiểu lầm vì các nhà lãnh đạo Trung Quốc chưa từng nói tới vấn đề này. Ông này cho biết đã tìm thấy tài liệu về nguồn gốc của vấn đề “lợi ích cốt lõi”: Hạ tuần tháng 5/2010, trong khuôn khổ cuộc "Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Trung-Mỹ", đại diện phía Trung Quốc đã nói với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton về việc này tại một cuộc họp kín.

Nhưng sau đó giới truyền thông Trung Quốc không đưa tin. Theo Chu Phong, đây là một minh chứng cho thấy việc nâng Biển Đông thành “lợi ích cốt lõi” không đại diện cho lập trường chính thức của Trung Quốc.

Tờ báo cho rằng dù thuyết “lợi ích cốt lõi” thường xuyên được nhắc đến trong các chủ đề liên quan tới Biển Đông, song giới học thuật và cả các nhân vật trong chính quyền Trung Quốc vẫn tranh cãi về vấn đề này. Qua tiếp xúc với các nhà chiến lược và quan chức ngoại giao Trung Quốc, phóng viên tờ báo thấy có nhiều người không đồng ý với ý tưởng này. Những người hoài nghi cho rằng Trung Quốc không muốn mở một mặt trận mới ở Biển Đông và cũng không có ý định thay đổi sự tự do hàng hải quốc tế ở khu vực này, vậy tại sao lại phải nâng cấp Biển Đông thành “lợi ích cốt lõi”? Hơn nữa, việc nâng cấp Biển Đông thành “lợi ích cốt lõi” không phù hợp với thông lệ quốc tế . Việc Mỹ tiết lộ thông tin này đã biến Biển Đông thành đấu trường giữa các nước châu Á và Trung Quốc.


Theo Giáo sư Chu Phong, người kiên quyết phản đối việc coi Biển Đông là “lợi ích cốt lõi”, những kiểu đề cập như vậy là không sáng suốt. Phân tích từ góc độ của Mỹ, nước này sẽ hiểu đây là tín hiệu về phạm vi phân định quyền lực của Trung Quốc ở Đông Á, có nghĩa là việc giải quyết tương lai Biển Đông phải hoàn toàn xử lý theo phương thức của Trung Quốc, các nước khác không có quyền can thiệp. Quan trọng hơn, cách làm này sẽ gây lo lắng cho các nước Đông Nam Á và kinh động Australia. Nhìn một cách tổng thể, những thay đổi môi trường xung quanh Trung Quốc mấy tháng gần đây và hoạt động của quân Mỹ ở Đông Bắc Á lẫn Đông Nam Á chính là những khó khăn ngoại giao mới mà Trung Quốc trỗi dậy đang phải đối mặt, mà tương ứng với nó là sự tăng lên không ngừng tiếng nói của giới truyền thông, Internet cũng như các tướng lĩnh về hưu của quân đội Trung Quốc.

Theo Giáo sư Chu Phong, khi quan hệ với Trung Quốc, các nước Đông Nam Á đều nói tốt, nhưng lại quay sang Mỹ “tố” Trung Quốc. Một phần nguyên nhân là trong khi thắt chặt quan hệ kinh tế với các nước Đông Nam Á, Trung Quốc đã đầu tư không đủ cho việc thúc đẩy nâng cấp quan hệ chính trị song phương và Trung Quốc lại cảm thấy lợi ích của mình ở Biển Đông bị suy yếu, thách thức. Điều đó đòi hỏi Trung Quốc phải kiểm tra lại chính sách Đông Nam Á và quan hệ Trung-Mỹ, Trung-Hàn cũng cần ổn định trở lại.

Giáo sư Chu Phong cho rằng vấn đề Biển Đông, sự kiện tàu Cheonan và diễn tập quân sự Mỹ-Hàn khiến Trung Quốc chỉ trong một đêm đã trở về với tình trạng giữa những năm 1990. Vì thế, năm 2010 là một năm vô cùng quan trọng đối với nền ngoại giao Trung Quốc.

Tân Hoa Xã ngày 23/8 đăng bài: “Trung - Mỹ có giao chiến ở Nam Hải (Biển Đông) không?”

Bài báo viết: Việc tàu sân bay “G.Washington” tiến hành diễn tập quân sự ở vùng biển Hàn Quốc và xuất hiện ở vùng biển Nam Hải đã tạo ra một làn sóng dư luận theo chiều hướng “chính không áp đảo nổi tà” trong thời gian vừa qua. Những ngôn từ thường được nghe thấy nhất là: “Trung - Mỹ nhất định sẽ giao chiến ở Biển Đông”, “đánh sớm sẽ tốt hơn đánh muộn”, có nhà phân tích quân sự còn đưa ra dự đoán và được đăng tải trên mạng rằng: “Trong tương lai, khả năng xảy ra chiến tranh giữa Trung Quốc và Mỹ không phải là chuyện khó tin”. Thực ra, đây là những luận điệu cũ của mấy năm trước được nhắc lại như “eo biển ĐL sẽ xảy ra chiến tranh”, “Đông Hải sẽ xảy ra chiến tranh”…, những luận điệu này không hề có “bản quyền” và hàm lượng kiến thức. Tàu sân bay Mỹ thường xuyên qua lại giữa Tây Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và tuyến đường tiện lợi nhất là đi qua vùng Biển Đông, eo biển Malacca. Hành trình đó luôn được duy trì trong suốt hơn 60 năm qua. Tuy nhiên, khác với những lần trước, lần này tàu sân bay Mỹ Mỹ làm như vậy là có ý đồ riêng, như một số báo chí từng vạch rõ “nhằm chia rẽ quan hệ đối tác chiến lược láng giềng hữu nghị giữa Trung Quốc với các nước xung quanh, đặc biệt là với ASEAN”.
“Kiềm chế và đối thoại” là sách lược xưa nay của Mỹ, chỉ có điều ở từng thời điểm, môi trường, đối tượng khác nhau, họ sẽ sử dụng các biện pháp khác nhau. Xét về toàn cục và thực lực, Trung Quốc hay Mỹ đều không thể đánh và cũng không đánh nổi. Chính sách “Kiềm chế và đối thoại” của Mỹ đối với Trung Quốc sẽ không thay đổi. Rất nhiều nhà phân tích chiến lược quốc tế ở trong và ngoài nước cho rằng cục diện quan hệ Trung - Mỹ vẫn “vừa là đối tác vừa là đối thủ, vừa hợp tác vừa đấu tranh”. Trong thời gian tương đối dài nữa, cục diện này sẽ không thay đổi. Những luận điệu như “Trung - Mỹ sắp khai chiến”, “quan hệ Trung-Mỹ đầy sóng gió”, “kiềm chế Hàn Quốc, tấn công Việt Nam là thượng thượng sách” đều nhằm công khai cổ vũ “đánh”, “đánh lớn”, gây ra nguy cơ, phủ nhận phương châm và nhận định cơ bản của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong hơn 30 năm qua đối với tình hình quốc tế, đi ngược lại tiền đề và quốc sách “lấy xây dựng kinh tế làm trung tâm”. Hậu quả của nó sẽ là làm rối lòng người, hủy hoại đại cục của đất nước.

THX nhấn mạnh duy trì môi trường xung quanh và môi trường quốc tế hòa bình ổn định, thực hiện phát triển hòa bình, cùng thắng, cùng có lợi là ý chí và hành động không thể lay chuyển của 1,3 tỷ nhân dân Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc./.

http://vntime.vn/DoiSong-XaHoi/ChinhTri-XaHoi/2010/10/4/Trung-Quoc-chan-chinh-quan-diem-noi-bo-ve-Bien-Dong-1710887b.html

Trung Nam Hải tự nhiên lại "biết điều" thế ư? Nghe lạ quá, đừng nói bây giờ còn tồn tại tinh thần Quốc tế ... sản như cái hồi xửa hồi xưa nhé. Luận điệu "mới" của mấy tay Trung Nam Hải chỉ là bịp mà thôi, cái tư tưởng đại hán có bao giờ nhụt trong tim óc của người Trung Hoa đâu. Chúng nó thấy khó nhằn thì lại xuống giọng chút thôi. Chẳng qua lại muốn đi đêm mặc cả với Hoa Kỳ. Mà Hoa Kỳ thì vốn có truyền thống Vị Lợi, có lợi cho Hoa Kỳ thì đồng minh thân cận cũng bán. Nữa là một cựu thù ...

Bài vở cả thôi, xua chó ra cắn trước, thấy khó nhằn thì đuổi chó vào cũi, chủ ra nhăn nhở nói nói cười cười, tìm cách thương lượng!

Trong khi Trung Quốc tăng cường áp lực ngoại giao và bày tỏ sự phẫn nộ đối với việc Nhật Bản giam giữ thuyền trưởng đánh cá nước này thì họ lại bắt giữ và đòi tiền chuộc đối với hàng trăm ngư dân Việt đánh cá ở khu vực tranh chấp quần đảo Hoàng Sa.

Hãy tưởng tượng rằng thuyền trưởng tàu đánh cá Trung Quốc hiện đang bị giam giữ ở Nhật Bản không phải là một cá nhân đơn lẻ mà là một trong vài trăm người bị bắt và giam giữ trong 18 tháng qua. Hãy tưởng tượng rằng một số tàu thuyền của họ bị đâm và đánh chìm; trong khi họ bị bắt giữ.

Giả sử họ bị giam giữ có khi đã nhiều tháng và Nhật Bản chỉ thả người sau khi mỗi người phải trả hàng nghìn đôla. Chính phủ của họ từ chối việc chi trả để chuộc người nhưng một số gia đình vì quá mong mỏi gặp cha, con trai và chồng nên đã lặng lẽ thanh toán hết. Nhiều tin đồn lan truyền đi rằng một số người đã bị bắn.

Tôi đã đặt kịch bản này với một người bạn là sinh viên đại lục. Anh ta bị sốc. "Tôi thậm chí không thể tưởng tượng được kết quả", anh nói. "Sẽ nảy sinh sự phẫn nộ nhằm vào chính phủ Nhật Bản và tôi tin rằng một người Nhật bình thường không thể an toàn khi ở Trung Quốc".

Chắc chắn Trung Quốc không chịu nổi khi nghĩ về kịch bản này. Hiện giờ đã có "cơn sốt" áp lực ngoại giao và xã hội ở Tokyo do việc giam giữ thuyền trưởng còn tiếp tục.

Tuy nhiên, kịch bản này đã xảy ra, nhưng không liên quan đến việc lực lượng bảo vệ biển Nhật Bản chống lại các tàu đánh cá Trung Quốc gần khu vực các đảo đang tranh chấp ở biển Hoa Đông. Thay vào đó, nó đại diện cho hành động của các tàu Trung Quốc đối với các ngư dân Việt Nam trong khu vực tranh chấp biển Đông. Thay vì quần đảo Điếu Ngư, hầu hết các vụ bắt giữ xảy ra ở vùng biển xung quanh quần đảo Hoàng Sa - nơi hai nước cùng tuyên bố chủ quyền và Trung Quốc đã dùng vũ lực chiếm đóng từ năm 1974.

 
Bộ Ngoại Giao Việt Nam đã đệ đơn kháng cáo chính thức trong khi báo chí khơi ra những câu chuyện về nỗi đau của thân nhân khi chờ đợi tin tức. Dưới áp lực của các nhà ngoại giao Trung Quốc, các quan chức chính phủ Việt Nam đã cố gắng giữ để những căng thẳng quốc gia không lan ra thành các cuộc biểu tình trên đường phố.
Tình huống này có thể làm mất uy tín Trung Quốc, bất kể là đúng hay sai trong vấn đề Điếu Ngư hoặc việc bồi thường cho ngư dân Việt Nam - những người cũng đã bị giam giữ ở Indonesia và Malaysia trong những năm gần đây.

Đối với các quan chức trong khu vực, các hành động cưỡng chế theo kiểu "nói một đường làm một nẻo" của Trung Quốc xuất hiện như là dự cảm về kỉ nguyên thống trị của Bắc Kinh.

Những vụ bắt giữ người Việt Nam chắc chắn gây tiếng vang  trong các kênh ngoại giao khắp khu vực nhạy cảm này và tạo cho Mỹ một cơ hội nhảy vào.

Như mục này đã đề cập từ trước, không ai trong khu vực muốn kiềm chế Trung Quốc, nhưng họ chắc chắn không muốn bị ức hiếp hoặc thấy bản thân mình rút cục phụ thuộc vào một siêu cường duy nhất. Do đó, cân bằng trở thành mục tiêu.

Tâm trạng này đã gây tiếng vang đến Washington, quân đội Mỹ rất sợ hãi sẽ rơi vào cảnh ngộ như ngư dân Việt Nam, các quan chức Mỹ tìm cách quay lại khu vực Đông Á tưởng như đã bị lãng quên.

Kết quả là gì? Mỹ chính thức được mời đóng một vai trò quan trọng trong một tổ chức ở Đông Á là ASEAN. Đồng thời, Mỹ đã củng cố thêm ảnh hưởng của ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp biển Đông với Trung Quốc khi nói rằng tìm kiếm một giải pháp hòa bình và đa phương là ưu tiên ngoại giao của Mỹ - một động thái làm Bắc Kinh tức giận.

Các vấn đề này được thiết lập để tạo đà cho tháng 10 tới khi Việt Nam sẽ chủ trì cuộc họp lần đầu tiên trong lịch sử của 10 Bộ trưởng quốc phòng ASEAN với các đồng nhiệm đến từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như Mỹ và Nga tại Hà Nội.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt này đối với sân khấu ngoại giao và chiến lược khu vực đã đến khi Việt Nam là chủ tịch luân phiên của ASEAN. Vai trò này sẽ được chuyển giao cho Indonesia -  nước ngày càng quả quyết trong vấn đề riêng với Trung Quốc ở biển Đông - nằm trong tầm ảnh hưởng của tuyên bố chủ quyền mang tính lịch sử của Bắc Kinh.

Việc Trung Quốc tăng cường thái độ ngoại giao xung quanh việc bắt giữ thuyền trưởng tàu đánh cá Trung Quốc ở Nhật Bản đang khuấy động tinh thần dân tộc trên khắp Trung Quốc và khuấy động nỗi sợ hãi ở các khu vực đang nỗ lực dũng cảm đương đầu với Bắc Kinh.

( South China Morning Post )

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-09-22-trung-quoc-lai-noi-mot-duong-lam-mot-neo-

Hội Nghề cá tỉnh Quảng Ngãi vừa báo cáo và đề nghị Hội Nghề cá VN kiến nghị Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan có biện pháp ngăn chặn tàu thuyền đánh cá của Trung Quốc xâm phạm vùng biển Việt Nam để khai thác hải sản trái phép.
Theo ông Phan Huy Hoàng, Chủ tịch Hội Nghề cá tỉnh Quảng Ngãi, thời gian gần đây, tàu thuyền đánh cá của TQ thường xuyên xâm phạm vùng biển Việt Nam. Tàu thuyền đánh cá Trung Quốc có khi còn xâm phạm đến vùng biển Việt Nam cách Cù lao Chàm và Cù lao Ré (đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi) chỉ vài chục hải lý về phía Đông Bắc.
Báo Người Lao Động ngày 8/10 cho hay, lợi dụng lúc thời tiết xấu (gió cấp 5-6), không có lực lượng tuần tra của Việt Nam, tàu thuyền Trung Quốc kéo đến từng đoàn, từ vài chục chiếc trở lên, ngang nhiên xâm phạm vùng biển Việt Nam. Tàu thuyền Trung Quốc lớn lại nhiều nên ngư dân Việt Nam thường tránh né, không thể khai thác được hải sản.

Việc tàu cá nước ngoài vào lãnh hải VN đánh bắt trộm đã diễn ra từ nhiều năm nay. Trước đó, ngày 11-12/5, thuyền trưởng Trần Văn Thọ cho biết đang hành nghề ở vùng biển gần đảo Lý Sơn thì phát hiện có hơn 5 tàu cá mang cờ hiệu Trung Quốc đang thả ca nô để đánh bắt hải sản.

Ngày 2/2, BĐBP Đà Nẵng phát hiện 30 tàu cá Trung Quốc đang xâm nhập sâu vào vùng biển miền Trung, chỉ còn cách bờ biển Đà Nẵng - Thừa Thiên Huế khoảng 45 hải lý.

Hôm 29/1, có đến 100 tàu cá Trung Quốc bị phát hiện đang đánh bắt hải sản trái phép sát bờ biển Quảng Trị - Thừa Thiên Huế.

Ông Chu Tiến Vĩnh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục thủy sản cho biết, các lực lượng chức năng Việt Nam chưa lập biên bản xử lý hoặc tịch thu tang vật đối với một trường hợp nào mà chỉ hướng dẫn họ không được phép tái phạm và xua đuổi ra khỏi vùng biển Việt Nam.

H.H (Tổng hợp)

http://bee.net.vn/channel/1987/201010/Kien-nghi-ngan-tau-ca-Trung-Quoc-xam-pham-vung-bien-VN-1771724/

VTC News) - Sáng ngày 8/10, sau hơn 2 năm lắp đóng, Công ty Sông Thu chính thức hạ thủy tàu Khảo sát đo đạc biển đầu tiên của Việt Nam mang tên Giáo sư, Viện sĩ (GS.VS) Trần Đại Nghĩa.

Tàu Khảo sát đo đạc biển GS.VS Trần Đại Nghĩa có ký hiệu HSV 6613 do Công ty Sông Thu đóng với thiết kế của Tập đoàn Damen theo đơn đặt hàng của Đoàn đo đạc vẽ hải đồ và nghiên cứu biển, Quân chủng Hải quân. Đây là loại tàu chuyên dụng, vỏ thép, cấp hoạt động không hạn chế, phù hợp với tính năng khảo sát thủy văn và đo đạc biển, đáp ứng các yêu cầu của Tiêu chuẩn Quy phạm Việt Nam và Đăng kiểm Lloyd quốc tế về tiêu chuẩn chất lượng.

àu HSV 6613 được thiết kế vận hành bằng 2 chân vịt cố định bước xoay 360 độ, dài 66,3m, rộng 13,2m, chiều cao mạn 6,5m, lượng giãn nước 1.550 tấn…giúp tàu HSV 6613 có tốc độ di chuyển trung bình 10 hải lý/h, phạm vi hoạt động 2.500 hải lý và có thể hoạt động liên tục trên biển trong 60 ngày, cùng với trang thiết bị nghi khí hàng hải cần thiết.
Đặc biệt, với thiết kế chuyên dụng, tàu mang tên GS.VS Trần Đại Nghĩa là chiếc tàu đo đạc, khảo sát biển đầu tiên được đóng tại Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác khảo sát, đo đạc biển của Quân chủng Hải quân Việt Nam.

Được biết, tàu HSV 6613 là công trình chào mừng kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội của các  quân nhân, chiến sĩ Công ty Sông Thu, Tổng Cục công nghiệp, Bộ Quốc phòng.

http://www.vtc.vn/2-264457/xa-hoi/ha-thuy-tau-khao-sat-do-dac-bien-dau-tien-cua-vn.htm

Hình ảnh con tàu mang tên Trần Đại Nghĩa
(http://cadn.com.vn/Images/uploadImages/2010/T_10/Ng_9/h3b.jpg)
(http://www.congan.com.vn/dulieu2/Chuyen_HT/10_10/2.gif)
(http://dantri.vcmedia.vn/Uploaded/2010/10/08/tau%20thuy.JPG)
(http://ictdanang.vn/images/stories/tau%20HSV6613.JPG)
(http://www.tpsjobs.nl/media/HSV6613.JPG)

Bloomberg đưa tin, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã bác bỏ yêu cầu của Trung Quốc về việc Mỹ đứng ngoài tranh chấp lãnh thổ ở vùng biển châu Á. Ông Gates tái khẳng định quan điểm của Washington rằng, đàm phán đa phương là lựa chọn tốt nhất.
Chỉ trông chờ vào các quan hệ song phương là không đủ - chúng ta cần những thể chế đa phương để đối phó với những thách thức an ninh quan trọng nhất trong khu vực này”, ông Gates nói trong bài phát biểu tại Đại học Quốc gia ở Hà Nội hôm nay. Đây là lời khẳng định lại quan điểm mà Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đưa ra ở Việt Nam hồi tháng 7, tại Diễn đàn an ninh khu vực.

“Mỹ và Việt Nam cũng như các quốc gia khác trong khu vực, cùng chia sẻ lợi ích chung trong an ninh hàng hải và tự do tiếp với những giá trị chung toàn cầu”, ông Gates nói với các sinh viên Đại học Quốc gia.

Theo Bloomberg, trong ngày hôm nay, ông Gates dự kiến sẽ có cuộc gặp với lãnh đạo quân sự Trung Quốc lần đầu tiên sau gần một năm nhằm khôi phục quan hệ quân sự Mỹ - Trung. Trung Quốc đã ngừng trao đổi cấp cao với Mỹ hồi tháng 1 để phản ứng việc Washington thông qua thỏa thuận bán vũ khí cho Đài Loan.
Cuộc gặp diễn ra cùng với thời điểm nối lại các cuộc tham vấn hàng hải giữa Mỹ và Trung Quốc dự kiến tổ chức trong tuần này ở Hawaii, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Mỹ Geoff Morrell nói với báo chí hôm 6/10.

Hiện tại, chính quyền của Tổng thống Mỹ Obama đang nỗ lực tìm kiếm mối quan hệ tốt hơn với Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực như thương mại, biến đổi khí hậu và quân sự.

Dự kiến vào tháng 1 tới, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào sẽ tới Washington trong chuyến công du chính thức đến Mỹ.

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+) lần đầu tiên do Việt Nam chủ trì sẽ diễn ra ngày 12/10, với sự tham dự của tất cả các thành viên ASEAN và 8 nước đối thoại: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, New Zealand, Australia, Nga và Mỹ.


http://vtc.vn/311-264770/quoc-te/bo-truong-gates-da-phuong-de-giai-quyet-tranh-chap.htm

Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định Việt Nam sẽ không hợp tác với nước ngoài để sử dụng cảng Cam Ranh vào mục đích quân sự.

Trong tuyên bố được đăng tải hôm nay, người phát ngôn ngoại giao Nguyễn Phương Nga nói rằng Việt Nam đã nhiều lần khẳng định chủ trương không hợp tác với nước ngoài để sử dụng Cam Ranh vào mục đích quân sự. Bà cho biết cảng Cam Ranh sẽ được khai thác tiềm năng nhằm phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
 

Tuyên bố này được đưa ra sau khi hãng tin Kyodo nói rằng Nga đã tiến hành xong nghiên cứu và muốn quay trở lại lập căn cứ quân sự tại Cam Ranh và phía Nga đã đề nghị Việt Nam cho lập lại căn cứ quân sự này.
 

Trước đó, báo chí Nga cũng đề cập đến việc hải quân Nga muốn tái lập một căn cứ hậu cần quan trọng cho tàu chiến của họ tại Cam Ranh.
 

Hãng tin Nga Interfax hôm 8/10 cho biết hải quân Nga đã hoàn thành một báo cáo chi tiết, nêu rõ sự cần thiết phải lập lại căn cứ hậu cần cho các tàu của Nga ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Báo cáo cho hay nếu quyết định về mặt chính trị được đưa ra, hải quân Nga có thể hoàn thành việc lập căn cứ trong ba năm.
 

Với vị trí địa lý và các điều kiện thuận lợi, cảng nước sâu Cam Ranh được coi là một trong những cảng tốt nhất thế giới. Nó nằm trong vịnh Cam Ranh, cách TP HCM hơn 300 km về phía bắc, có khả năng tiếp cận tới những tuyến hàng hải quan trọng về mặt thương mại và chiến lược trên Biển Đông. Độ sâu của cảng cho phép các tàu lớn cập mạn.
 

Trong thời kỳ chiến tranh ở Việt Nam, Mỹ sử dụng cảng Cam Ranh cho mục đích quân sự. Sau khi Việt Nam thống nhất, Liên Xô và sau đó là Nga cùng Việt Nam có hiệp định về sử dụng cảng Cam Ranh 25 năm. Tuy nhiên, năm 2001, vì lý do tài chính, Nga tuyên bố rút khỏi cảng và ra đi vào năm sau.
 

Ngay từ năm 2002, Việt Nam khẳng định sẽ không hợp tác với bất cứ nước nào để sử dụng cảng Cam Ranh vào mục đích quân sự. Chính phủ Việt Nam tuyên bố tự quản lý và khai thác cảng Cam Ranh sao cho phù hợp nhất với lợi ích của người dân Việt Nam.

http://www.vntime.vn/QuocTe-QuanSu/KhiTai-QuanSu/2010/10/11/Viet-Nam-khong-hop-tac-quan-su-voi-nuoc-ngoai-tai-Cam-Ranh-dba6c220.html

Tờ Chinanews ngày 11/10 dẫn lời Lý Lập Tân – Trưởng phân cục Nam Hải thuộc Cục Hải dương Trung Quốc cho biết trong 5 năm tới sẽ đóng mới 30 tàu “tuần tra, chấp pháp” trên biển Đông mà phía Trung Quốc đặt tên là biển “Nam Trung Hoa” với mục tiêu 1000 km2 diện tích mặt biển có 1 tàu hoạt động.

Trong ngày 11/10, Cục Hải dương Trung Quốc tổ chức hội thi kỹ năng đảm bảo an toàn cho thuyền viên lần thứ 3 tại Hoàng Phố, Quảng Châu, Quảng Đông. Lực lượng tham gia gồm hơn 60 thành viên với 9 đội đến từ 9 chi đội trực thuộc Cục Hải dương Trung Quốc và một đội thuộc một Trung tâm nghiên cứu biển.
Ông Lập cho hay, Tổng đội Hải giám (giám sát biển) Trung Quốc thành lập chính thức năm 1998 để thực hiện chức năng quản lý hành chính các hoạt động “bảo vệ chủ quyền biển”, bảo vệ môi trường…Để nâng cao năng lực tổng hợp, hàng năm đơn vị này đều tổ chức hội thi kỹ năng đảm bảo an toàn cho thuyền viên.

Giới chức Trung Quốc cho rằng lực lượng tàu thuyền “chấp pháp hải dương” mà nước này sở hữu có trọng tải nhỏ và số lượng ít, chưa đạt mức bình quân 1000 km2 một tàu. Hiện tại số lượng tàu thuyền tuần tra biển của Nhật Bản là hơn 100 chiếc với trọng tải trên 3000 tấn trong khi số tàu thuyền tuần tra của Trung Quốc chưa bằng một nửa Nhật Bản, chưa tính tới tải trọng và thiết bị.

Để giải quyết vấn đề này, Bắc Kinh lập kế hoạch trong 5 năm tới sẽ đóng mới 30 chiếc tàu tuần tra biển. Từ cuối năm nay đến đầu năm 2011, lực lượng Hải giám Trung Quốc sẽ đưa 6 chiếc tàu tuần tra vào hoạt động. Chiếc tàu tuần tra số hiệu “Hải giám Trung Quốc 75” vừa hạ thủy cuối tháng 7 vừa qua cũng sẽ được bàn giao cho Phân cục Nam Hải vào cuối tháng 10 này.

Ngoài ra, tờ Chinanews cho biết chiếc tàu tuần tra biển số hiệu “Hải giám Trung Quốc 83” được mệnh danh là “lá cờ đầu” của lực lượng “giám sát biển” Trung Quốc đã được biên chế cho Phân cục Nam Hải. Đây là chiếc tàu tuần tra biển tiên tiến nhất, hiện đại nhất của Trung Quốc hiện nay.

Vương Vân, thuyền trưởng tàu “Hải giám Trung Quốc 83” cho biết, con tàu này có lượng giãn nước 3980 tấn, được trang bị hệ thống truyền dẫn thông tin – hình ảnh hiện đại, được biên chế phối thuộc một trực thăng số hiệu B-7112 thuộc dòng trực thăng do Trung Quốc tự chế tạo.
http://vtc.vn/311-264833/quoc-te/tq-se-dong-moi-30-tau-tuan-tra-tren-bien-dong.htm

 
Theo Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, Việt Nam thực hiện chính sách quốc phòng minh bạch, công khai, rộng mở không phải để thế giới và bạn bè ca ngợi; thực hiện chính sách quốc phòng hòa bình cũng không phải để cầu hòa - mà chúng ta thực hiện minh bạch, công khai theo nghĩa Việt Nam vì hòa bình, mong hòa bình và sẽ làm mọi việc một cách hòa bình.

LTS: Ngày 11/10, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng ADMM+ có phiên họp hẹp, trước khi vào Hội nghị chính thức vào ngày mai, 12/10 tại Hà Nội. Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN và 8 đối tác đối thoại đã tới Hà Nội.

Nhân dịp này, Tuần Việt Nam có cuộc trao đổi với Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng phụ trách Đối ngoại, Bộ Quốc phòng.

Nhạy cảm như quốc phòng càng cần minh bạch

Thời gian gần đây, giới quan sát chứng kiến sự tích cực, năng động của giới quân sự - quốc phòng Việt Nam trong các hoạt động đối ngoại. Nguyên nhân là gì, thưa ông? Liệu có hay không sự chồng chéo với các cơ quan chuyên lo đối ngoại?

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh: Đối ngoại quốc phòng nhằm phục vụ đường lối đối ngoại chung, và là một bộ phận quan trọng của đối ngoại nhà nước.

Dù giải quyết song phương hay đa phương thì đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế, công khai minh bạch dưới con mắt của quốc tế, khu vực (QĐND)

Mục tiêu của đối ngoại quốc phòng là thiết lập và phát triển quan hệ về quốc phòng với các nước trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau, nhằm góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng an ninh, đóng góp vào sự nghiệp củng cố môi trường hòa bình và an ninh trong khu vực và trên thế giới.

Những hoạt động đối ngoại quốc phòng nhằm tạo sự hiểu biết, không khí hòa bình, hữu nghị giữa Việt Nam với các nước, quảng bá hình ảnh đất nước và nền quốc phòng của Việt Nam.

Quân sự-quốc phòng vốn là lĩnh vực nhạy cảm, và thường gắn với yếu tố mật. Tại sao lại có sự điều chỉnh theo xu hướng cởi mở hơn như vậy, thưa ông?

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập hiện nay, không thể mở rộng quan hệ quốc tế mà thiếu lòng tin. Quốc phòng lại là lĩnh vực nhạy cảm nhất, nên tăng cởi mở, minh bạch trong hoạt động quốc phòng, tăng cường hợp tác quốc phòng chính là để xây dựng và củng cố lòng tin.

Đối ngoại quốc phòng đã có từ lâu và từng bước phát triển nhiều hơn, rộng mở hơn, dựa trên vị thế và sức mạnh của đất nước. Khi thế nước lên, sự quan tâm của thế giới, khu vực với Việt Nam cũng gia tăng, kể cả quan tâm về quốc phòng và vì thế, hoạt động đối ngoại quốc phòng cũng được đẩy mạnh.

Trong những năm đầu thập kỷ 1990, việc hợp tác của quân đội ta trong khu vực còn hạn chế do ít kinh nghiệm và còn thăm dò. Sau khi gia nhập ARF năm 1994 và ASEAN năm 1995, hợp tác về quốc phòng đa phương mới chính thức được khởi động, tuy nhiên thời gian đầu ta chỉ tham gia có chọn lọc và ở cấp chuyên viên là chính.

Quốc phòng đồng nghĩa với bảo vệ Tổ quốc, mà kế sách bảo vệ Tổ quốc cao nhất của cha ông ta là củng cố hòa bình và không để ai xâm lược nước mình. Việc minh bạch về quốc phòng chứng tỏ Việt Nam mong muốn hòa bình, cũng như minh bạch khả năng và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc mình.

Đối ngoại quốc phòng vừa để hợp tác vừa để bảo vệ Tổ quốc. Trong hai kế sách bảo vệ Tổ quốc - đánh thắng và không đánh mà thắng, đối ngoại quốc phòng nhắm vào cái không đánh mà thắng.
Sang thế kỷ 21, ta đã tham gia với nhiều hình thức hơn (diễn đàn, hội nghị, hội thảo, quan sát viên diễn tập quân sự...) và tham gia ở cấp cao hơn. Việt Nam coi đây là môi trường thích hợp để nâng cao vị thế, tiềm lực quốc phòng, bảo vệ lợi ích, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, giữ vững an ninh quốc phòng và học tập trao đổi kinh nghiệm.

Chúng ta cần nhận thức rằng quốc phòng không đồng nghĩa với quân sự, cũng không thể đồng nhất khái niệm quốc phòng với sức mạnh quân sự và nhiệm vụ quân sự. Nhiệm vụ của quân đội là nhằm xây dựng, củng cố lực lượng để bảo vệ Tổ quốc, thông qua nhiều lĩnh vực: xây dựng lực lượng quân sự mạnh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, phát triển kinh tế và đối ngoại.

Quốc phòng đồng nghĩa với bảo vệ Tổ quốc, mà kế sách bảo vệ Tổ quốc cao nhất của cha ông ta là củng cố hòa bình và không để ai xâm lược nước mình. Việc minh bạch về quốc phòng chứng tỏ Việt Nam mong muốn hòa bình, cũng như minh bạch khả năng và quyết tâm bảo vệ tổ quốc mình.

Đối ngoại quốc phòng vừa để hợp tác vừa để bảo vệ tổ quốc. Trong hai kế sách bảo vệ Tổ quốc - đánh thắng và không đánh mà thắng, đối ngoại quốc phòng nhắm vào cái không đánh mà thắng.

Xung đột: Bày lên bàn để cùng xử lý

Với tư cách là sức mạnh quân sự, lực lượng quân sự, quân đội tham gia đối ngoại ra sao?

Khi Việt Nam đã làm hết sức để giữ hòa bình, hòa hiếu rồi, mọi nỗ lực trong khả năng có thể đã làm rồi, nhưng ai đó vẫn muốn chiến tranh, thì lòng mong muốn hòa bình chính là động lực để giành chiến thắng trước các thế lực ngoại xâm.
Một là, Việt Nam theo đuổi chính sách quốc phòng hòa bình, tự vệ, chủ trương không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, giải quyết mọi bất đồng và tranh chấp với các quốc gia khác bằng biện pháp hòa bình.

Chúng ta thực hiện chính sách quốc phòng minh bạch, công khai, rộng mở không phải để thế giới và bạn bè ca ngợi; thực hiện chính sách quốc phòng hòa bình cũng không phải để cầu hòa - mà chúng ta thực hiện minh bạch, công khai theo nghĩa Việt Nam vì hòa bình, mong hòa bình và sẽ làm mọi việc một cách hòa bình.

Đồng thời qua minh bạch, công khai chúng ta chứng minh cho thế giới thấy rằng, Việt Nam quyết tâm và có đủ khả năng để bảo vệ tổ quốc trong mọi tình huống.

Hai là, tương tự như hầu hết các mối quan hệ quốc tế nói chung, quan hệ quốc phòng-quân sự ngày nay vẫn không thể tránh khỏi những khác biệt, bất đồng, và xung đột lợi ích. Bản chất của các mối quan hệ song phương và đa phương về quốc phòng-an ninh hiện nay vẫn là "vừa hợp tác, vừa đấu tranh". Việt Nam chủ trương "tăng điểm đồng, hạn chế bất đồng", "giải quyết bất đồng thông qua đối thoại, thương lượng".

Trước các bất đồng và xung đột lợi ích, chúng ta luôn nhìn thẳng vào sự thật, không né tránh, để tìm kiếm các giải pháp trên tinh thần xây dựng và có trách nhiệm, kiên quyết không để bất kỳ một thế lực nào lợi dụng chống phá làm cho tình hình xấu đi hoặc phá vỡ môi trường hòa bình và các quan hệ hợp tác, trước hết là quan hệ láng giềng, các nước trong khu vực và bạn bè truyền thống.

Việt Nam chủ trương giải quyết các vấn đề nảy sinh trên cơ sở độc lập tự chủ, với tinh thần hợp tác, xây dựng, cả song phương và đa phương, tùy thuộc vào tính chất của vấn đề. Nhưng dù giải quyết song phương hay đa phương thì đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế, công khai minh bạch dưới con mắt của quốc tế, khu vực.
(còn tiếp)

Giành và khẳng định thế chính nghĩa

Ông nói chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ và khẳng định hòa bình không phải là cầu hòa. Ông có thể làm rõ điểm này?


Chúng ta mong muốn hòa bình, bằng mọi giá để giữ hòa bình, ổn định, giữ quan hệ hòa hiếu với các nước, nhất là với láng giềng, nước lớn. Khi Việt Nam đã làm hết sức để giữ hòa bình, hòa hiếu rồi, mọi nỗ lực trong khả năng có thể đã làm rồi, nhưng ai đó vẫn muốn chiến tranh, thì lòng mong muốn hòa bình chính là động lực để giành chiến thắng trước các thế lực ngoại xâm.

Không cuộc chiến tranh nào có thể giành thắng lợi khi không có chính nghĩa, đặc biệt là về chính trị. Và chính sách hòa bình của Việt Nam, lòng mong muốn hòa bình của chúng ta chính là tính chính nghĩa và động lực cơ bản cho sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.

Chính sách đối ngoại và hoạt động đối ngoại quốc phòng nhằm gìn giữ hòa bình, tăng cường sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau. Nó giúp thế giới, khu vực thấy rõ tinh thần hòa hiếu, chủ trương vì hòa bình của Việt Nam và là động lực chiến thắng nếu trong tình huống chiến tranh không thể tránh được, sẽ dồn sức đấu tranh cho chính nghĩa, giành hòa bình - nền hòa bình trên cơ sở độc lập tự chủ, trên thế thắng của người bị xâm lược và với mong muốn của một dân tộc yêu hòa bình.

ADMM+: Việt Nam muốn "dọn chiếc bàn trống"

Với Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng ADMM+8, Việt Nam muốn đặt vấn đề gì lên bàn các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN và 8 nước đối tác đối thoại?

Là chủ nhà, Việt Nam muốn tạo ra những nguyên tắc và cơ chế hợp tác lâu dài, hơn là đưa ra những vấn đề cụ thể trước mắt. Nói cách khác, Việt Nam muốn "dọn chiếc bàn trống" hơn là đặt sẵn cái gì trên bàn.

Muốn tham gia vào các lợi ích khu vực, các nước lớn phải can dự bằng biện pháp hòa bình, với nguyên tắc cao nhất là tôn trọng độc lập tự chủ, chủ quyền lãnh thổ và lợi ích của các quốc gia khác.
Tham gia ADMM+, các nước được quyền đặt ra tất cả các vấn đề quan tâm, đồng thuận hay không là chuyện khác. ASEAN và các đối tác sẽ cùng nhận diện - chúng ta đang phải đối mặt với những vấn đề gì, từ đó bàn cách thức giải quyết như thế nào, vì hòa bình và ổn định ở khu vực và trên thế giới.

Việt Nam không vận động, lôi kéo một nước nào chống lại nước khác. Đất nước Việt Nam, quân đội Việt Nam mình không bao giờ có ý định xâm phạm lợi ích chính đáng của quốc gia khác. Và vì thế, sẵn sàng đưa tất cả các vấn đề lên bàn hội nghị.

Qua quá trình tham vấn với các nước đối thoại, ông thấy các nước lớn quan tâm đến những vấn đề nào của an ninh khu vực?

Sự quan tâm của các nước lớn với khu vực và các vấn đề an ninh khu vực là lẽ đương nhiên vì sự phát triển nhanh, tiềm năng và sự ổn định của khu vực Đông Nam Á nói riêng và châu Á nói chung.

Đông Nam Á là địa bàn can dự của các nước lớn, từ Thế chiến thứ nhất đến gần hết thế kỷ 20, sự quan tâm ấy thể hiện bằng chính sách đô hộ, thực dân, đế quốc. Nhưng bây giờ sẽ không một quốc gia nào có thể bảo vệ lợi ích của mình bằng chính sách bá quyền, đô hộ, thực dân như trước.

Muốn tham gia vào các lợi ích khu vực, họ phải can dự bằng biện pháp hòa bình, với nguyên tắc cao nhất là tôn trọng độc lập tự chủ, chủ quyền lãnh thổ và lợi ích của các quốc gia khác.

Biển Đông không phải là việc các nước tranh nhau cái sân trước nhà

Vấn đề được dư luận quan tâm hiện nay chính là xung đột và an ninh trên Biển Đông. Trong ADMM+ lần đầu tiên, liệu vấn đề Biển Đông có được đặt ra?

Mối quan tâm chung của các nước đối với Biển Đông là nếu Biển Đông có vấn đề, thì cả ASEAN và các nước khác đều gặp vấn đề. Biển Đông không ổn định, các nước đều gặp khó, vì thế các nước đều quan tâm và tham gia tích cực vào tiến trình gìn giữ ổn định và hòa bình ở Biển Đông, kể cả các nước không trực tiếp có tranh chấp.

Vậy các nước sẽ hợp tác để giải quyết các vấn đề trên Biển Đông như thế nào?

Cho đến nay, Công ước Luật biển của LHQ năm 1982 cùng với Tuyên bố của các bên về ứng xử trên Biển Đông DOC 2002, và tới đây là Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông COC sẽ cung cấp đủ cơ sở pháp lý quốc tế và khu vực để giải quyết vấn đề Biển Đông.

Biển Đông không phải chỉ là quyền lợi trực tiếp của các quốc gia có chủ quyền, mà còn là lợi ích của các nước khác trong vùng biển quốc tế tại khu vực này. Chúng ta không nên và không thể chỉ xem vấn đề Biển Đông là việc các nước tranh nhau cái sân trước nhà.

Con đường để giải quyết là tôn trọng độc lập tự chủ, giải pháp hòa bình, không lôi kéo nước này chống lại nước kia, nhưng mọi vấn đề phải công khai minh bạch.

Nghĩa là theo ông, chỉ cần dựa trên cơ sở pháp lý có thể giải quyết vấn đề Biển Đông?

Đó là một mặt của vấn đề, mặt quan trọng nữa là sức mạnh nội tại của từng quốc gia và sự bình đẳng trong quan hệ quốc tế.

Không một đàm phán, thỏa thuận nào có thể đem lại lợi ích bình đẳng cho các bên giữa một kẻ yếu và một kẻ mạnh. Không thể có sự bình đẳng khi phân biệt kẻ yếu và kẻ mạnh, điều cơ bản là các bên đều mạnh, nhưng ứng xử hòa hiếu với nhau.

Giải quyết tại chỗ, co nhỏ vấn đề

Thời gian qua, hàng loạt các vụ bắt giữ tàu cá và ngư dân Việt Nam bị bắt trên Biển Đông. Quân đội làm gì để bảo vệ họ, thưa ông?

Quân đội hoạt động với tư cách lực lượng yểm trở hậu cần khi cần và cứu trợ cho các tàu cá. Quân đội là lực lượng quân sự, không tham gia giải quyết vấn đề tàu cá bị bắt, vì đó là vấn đề dân sự.

Với vấn đề Biển Đông, mục tiêu lớn của Việt Nam là giữ cho được những gì thuộc chủ quyền của Việt Nam, bất kỳ nước nào có ý xâm phạm, ta nhất quyết chống. Chúng ta kiên trì khẳng định chủ quyền trên Biển Đông, bởi đó không phải là vấn đề của một năm hay mười năm mà là vấn đề của hàng trăm năm.

Trong các xung đột nếu có, chúng ta sẽ nỗ lực giải quyết bằng giải pháp chính trị, kiềm chế để có hòa bình và ổn định. Những vấn đề phát sinh, cần giải quyết tại chỗ và co nhỏ vấn đề lại.
http://vietnamdefence.com/Home/tintuc/Chinh-sach-quoc-phong-hoa-binh-khong-phai-de-cau-hoa/201010/49734.aspx

"Các bên nhất trí giải quyết bằng hòa bình và đối thoại, không bao giờ dùng biện pháp quân sự để giải quyết tranh chấp vùng biển", Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh trả lời báo chí sau khi kết thúc hội nghị ADMM+, chiều 12/10.
Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết, dù không nằm trong chương trình nghị sự, nhưng vấn đề an ninh trên biển Đông được nhiều bộ trưởng quan tâm tại hội nghị ADMM+. Các bên nhất trí giải quyết tranh chấp bằng hòa bình và đối thoại trong khuôn khổ luật pháp quốc tế. Việt Nam đã đề xuất việc hướng tới xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).
Việt Nam cũng đề xuất tuần tra chung trên biển với hải quân Trung Quốc tại vịnh Bắc Bộ, thiết lập đường dây nóng với hải quân Trung Quốc, thiết lập tuần tra chung với hải quân Campuchia, Thái Lan và Malaysia. “Hoạt động đó sẽ tăng cường hợp tác, góp phần đảm bảo an ninh trên biển, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân các nước làm ăn”, ông nói.

Theo ông Thanh, các bộ trưởng sẽ giao các quan chức quốc phòng cấp cao và các nhóm làm việc bàn thảo với nhau để có biện pháp duy trì hòa bình ổn định trên biển Đông, không làm phương hại đến an ninh chung và hoạt động kinh tế của mỗi nước. “Hội nghị này bàn về hợp tác chứ không phải là một khối liên minh quân sự, không bao giờ dùng biện pháp quân sự để giải quyết tranh chấp vùng biển”, ông nhấn mạnh.

Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết, thành tựu quan trọng nhất của hội nghị là các bộ trưởng đã gặp gỡ nhau, giao lưu và bàn về hợp tác song phương và đa phương. Các bên đồng ý tăng cường xây dựng lòng tin, tình hữu nghị và bàn về hợp tác chiến lược vì hòa bình, ổn định trong khu vực.

Ông khẳng định chỉ riêng việc 18 bộ trưởng các nước cùng đến Việt Nam, lần đầu tiên ngồi lại với nhau bàn những biện pháp giải quyết vấn đề an ninh chung, trong đó có an ninh phi truyền thống là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử.

Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết, 9 ngư dân Quảng Ngãi bị Trung Quốc bắt giữ ngày 11/9 đã được trở về. “Động thái này thể hiện thiện chí của nước bạn đối với nền hòa bình chung. Trong cuộc hội đàm với Trung Quốc, chúng tôi đã bày tỏ sự hoan nghênh về vấn đề này”, ông nói.
Hội nghị bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng kết thúc chiều 12/10 bằng lễ ký tuyên bố chung. Các bên đã đạt được sự đồng thuận về việc xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác ban đầu, là những thách thức an ninh phi truyền thống, cụ thể là 5 lĩnh vực hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, an ninh trên biển, chống khủng bố, quân y và hoạt động gìn giữ hòa bình.

Hội nghị ADMM+ lần thứ hai sẽ được tổ chức tại Brunei vào năm 2013.

Ngọc Sơn - Nguyễn Hưng
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2010/10/3BA21830/

Bốn năm chuẩn bị để có được 5 tiếng đồng hồ họp chính thức nhằm khai sinh ra một cấu trúc an ninh khu vực để giải quyết các thách thức mới, đặc biệt là vấn đề an ninh biển. Cấu trúc vừa hình thành có gì khác biệt so với các cơ chế hiện hành? Cộng đồng ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng có thể mong đợi gì từ mô hình ADMM+?

Hành động hoàn toàn ngược lại với câu ngạn ngữ La-tinh nổi tiếng "Si vis pacem, para bellum"/ "Nếu muốn hòa bình, hãy chuẩn bị chiến tranh", Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng lần đầu tiên tại Hà Nội đã đổi lời răn này thành: "Nếu thực sự muốn hòa bình, hãy nhất trí với nhau giữ lấy hòa bình!"

Lịch sử thế giới hiếm khi chứng kiến việc những người đứng đầu/đại diện quốc phòng của 18 quốc gia quy tụ lại với nhau, không phải để bàn về chiến tranh mà để cùng nhau chia sẻ và thảo luận về hợp tác quốc phòng - an ninh thiết thực vì hòa bình, ổn định và phát triển.

"ADMM cộng" đi sau về trước

Khởi động sau các lĩnh vực khác, hợp tác quốc phòng - an ninh ASEAN đã trở thành mũi đột phá trên đường đua về đích "cộng đồng ASEAN", trong đó có cộng đồng chính trị - an ninh. Từ những ý tưởng ban đầu về ADMM+ tại Hội nghị ADMM lần thứ nhất (năm 2006), với kinh nghiệm thực tiễn và tầm nhìn chiến lược, với quyết tâm chính trị và tinh thần đoàn kết, bốn năm qua đã giúp ASEAN tự tin và chủ động tạo dựng một cơ chế mới cho hợp tác quốc phòng - an ninh khu vực. Trong tiến trình này, ASEAN đóng vai trò trung tâm và động lực, hy vọng hội đủ năng lực và trí tuệ cùng nhau đối mặt với mọi loại thách thức an ninh.

Tuyên bố chung của Hội nghị chỉ có 8 điểm súc tích nhưng phát lộ cả một quyết tâm chiến lược. Hội nghị đã tập trung thảo luận về tiềm năng, triển vọng và định hướng hợp tác quốc phòng trong khuôn khổ ADMM mở rộng và đã đạt được sự đồng thuận về việc xác định những lĩnh vực ưu tiên hợp tác ban đầu là những thách thức an ninh phi truyền thống.

Với cơ cấu ADMM để ngỏ và dung nạp, thành phần đầu tiên gồm 10 nước ASEAN và 8 nước đối tác đối thoại chủ chốt, ADMM+8 là một cơ chế hợp tác đầy triển vọng. Đây là một trong những diễn đàn tham vấn chiến lược nhằm xây dựng lòng tin, nhận thức chung và xác định các lĩnh vực hợp tác về quốc phòng - an ninh.

Điều gì làm cho ADMM+8 trở nên khác biệt? Đấy là cơ chế hợp tác ở cấp cao nhất về quốc phòng của khu vực, có khả năng định hướng và chỉ đạo các chương trình hoạt động thực tiễn nhằm giải quyết các thách thức an ninh chung, nhất là an ninh phi truyền thống đang nổi lên hiện nay. Ðấy là sân chơi bình đẳng và có lợi cho tất cả các bên tham gia, có vai trò hài hòa quan hệ, xây dựng năng lực và tăng cường tương tác giữa quân đội các nước. Đấy là nơi phát triển đồng dạng và bổ sung tích cực cho các cơ chế an ninh khu vực khác hiện có như ASEAN+1, APT, ARF, EAS, Ðối thoại Shangi-La tạo nên một cấu trúc an ninh mới tại khu vực.

An ninh biển là một trong trong 5 lĩnh vực ưu tiên hợp tác của "ADMM cộng 8". Đây là điều có ý nghĩa, vì từ ngày Trung Quốc tuyên bố Biển Đông là khu vực "lợi ích cốt lõi" của mình, ngang với Tây Tạng, Tân Cương và Đài Loan, dư luận có quyền nghi vấn: Phải chăng Trung Quốc có kế hoạch quân sự "cả gói" nhằm giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng vũ lực? Tuyên bố như thế liệu Trung Quốc có sắp đặt việc cưỡng chiếm thêm các đảo như những cuộc chiến mà nước này gọi là "tự vệ"? Trung Quốc có thể giải quyết vấn đề Ðài Loan mà không khởi động tại các khu vực khác ở Đông Bắc Á? Để giải quyết Biển Ðông (theo tấm bản đồ chữ U chín đoạn), Trung Quốc có "khai cuộc" với Nhật Bản và Hàn Quốc không?

ADMM+8 liệu sẽ tạo thêm bao nhiêu cơ hội để giúp ASEAN góp phần giữ quân bình lực lượng ở châu Á, đặc biệt là cân bằng các mối quan hệ Trung - Mỹ? Hai xu thế nổi trội hiện nay ở khu vực là ảnh hưởng về mọi mặt ngày càng tăng của Trung Quốc và tiến trình tái can dự ngày càng sâu rộng vào khu vực ĐNÁ của Mỹ.

Trên thực tế, mặc dù có những tuyên bố tham vọng, Mỹ vẫn chưa có những bước đi dứt khoát cũng như chưa đưa ra những cam kết chắc chắn để thúc đẩy việc giải quyết vấn đề Biển Đông. Do bị chi phối bởi nhiều vấn đề kinh tế và chính trị toàn cầu, hiện nay dường như Mỹ mới coi ĐNÁ chỉ là vùng giáp ranh trong không gian chiến lược xuyên lục địa Á - Âu.

Các chuẩn mực và quy tắc ứng xử

Hơn nữa, các thành viên ASEAN, nhất là những nước không dính dáng đến tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, cũng không mạo hiểm mối quan hệ kinh tế - thương mại đang ngày càng sâu rộng của mình với nước làng giềng khổng lồ Trung Quốc.

Trong Tuyên bố chung Mỹ - ASEAN lần thứ hai (New York, 24/9), vấn đề Biển Đông không được đề cập theo dự thảo ban đầu của Mỹ mà đã "tuốt nhẹ" xuống nhiều gam. Tương tự, Tuyên bố chung của ADMM+ lần này cũng không hề "động chạm" gì đến Bắc Kinh, nhất là đòi hỏi 80% toàn bộ diện tích Biển Đông của Trung Quốc.

Tuy không ai muốn chọc giận Trung Quốc, nhưng trong các tiếp xúc song phương lẫn đa phương đều đã có những cuộc trao đổi mạnh mẽ và thẳng thắn. Vấn đề Biển Đông đã được nêu lên tại ADMM+8.

Theo Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, vấn đề Biển Đông được đề cập với thời lượng vừa phải. Một số ý kiến của Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam đề xuất mong muốn tiến tới Bộ Quy tắc Ứng xử Biển Đông (COC). Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt lắng nghe các ý kiến này với tinh thần cầu thị, bình tĩnh và vui vẻ! Tại ADMM+ lần này đã không xẩy ra sự cố nào.

Hóa ra nhà binh Trung Quốc lại "đằm tính" hơn các nhà ngoại giao của nước này. Tại ARF-17 vào mùa hè vừa qua khi ngoại trưởng Clinton bày tỏ quan điểm của Mỹ về Biển Đông, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì đã bỏ phòng họp đi ra ngoài. Lúc trở vào, ông Dương lên án Mỹ đã tấn công trực diện vào Trung Quốc. Dường như chưa hả giận, Dương ngoại trưởng còn chỉ thẳng vào đoàn Singapore mà rằng, "Trung Quốc là một nước lớn và các nước khác là các nước nhỏ, và đó là một thực tế!". Hành động của Ngoại trưởng Trung Quốc đã làm mờ đi hình ảnh một Trung Quốc "trỗi dậy hòa bình" mà nước này nỗ lực để tạo dựng và thuyết phục trước thế giới.

Nhiều cảnh báo cho biết hiện đang có "những cơn bão địa-chiến lược" đổ bộ vào vùng biển bao quanh Trung Quốc. Vấn đề ở đây không chỉ là Senkaku/Điếu Ngư hay Hoàng Sa, Trường Sa. Vấn đề là ở sự chuyển dịch địa khối trên toàn cầu cả về kinh tế lẫn địa-chính trị từ Đại Tây Dương qua Thái Bình Dương. Đối phó với điều này, tại sao Trung Quốc lại chọn giải pháp gây phương hại đến hình ảnh của mình như vậy? Có phải do Trung Quốc muốn khẳng định chủ quyền trên những vùng biển được tuyên bố, ở đó Trung Quốc có nhiều lợi ích về năng lượng? Trung Quốc làm điều này là do sức ép của chủ nghĩa dân tộc đang dâng cao, hay đó là biểu hiện của sự chia rẽ trong nội bộ?

Dù sao mặc lòng, ADMM+8 vừa qua là thêm cơ hội nữa để Trung Quốc làm dịu đi sự hoài nghi của công luận bằng cách trở lại với phương pháp tiếp cận mềm. Bởi vì "cuộc tấn công quyến rũ", "nền ngoại giao mỉm cười" vang bóng một thời từng được Bắc Kinh áp dụng nay hầu như không còn nữa.

Học giả Donald Emmerson, đại học Stanford (Mỹ) bình luận: "Trung Quốc đang tiến rất gần đến việc biến phong cách "tấn công mềm" thành "tấn công gây tổn hại". Trung Quốc chỉ có thể giành lại được niềm tin đã mất nếu cân nhắc thận trọng hơn giữa việc ủng hộ cách tiếp cận đa phương của cộng đồng khu vực thay vì khăng khăng đòi chỉ có tiếp cận song phương đối với Biển Đông!

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-10-14-khi-cac-nuoc-khong-muon-mao-hiem-quan-he

Lần đầu tổ chức, ADMM+ đứng trước thách thức về lòng tin và thiện chí hợp tác thực chất của các quốc gia, trong bối cảnh an ninh khu vực đang tích điện. Rời bàn hội nghị, có vẻ các bên đều hài lòng, khi đều cố gắng kiềm chế.

Nắm "cơ hội thực" cho hợp tác


Trước thềm hội nghị, khu vực liên tục nóng với các vấn đề trên Biển Đông, Biển Hoa Đông, Hoàng Hải... và những ngưng trệ quan hệ cấp cao giữa các đối tác đối thoại lớn (Trung - Mỹ và Trung - Nhật).

Vấn đề đặt ra với các nước, theo Tổng thư kí ASEAN Surin Pitsuwan, là "khu vực phải chứng minh cho thế giới thấy rằng, chúng ta có thể giải quyết được các vấn đề an ninh trong khu vực mình".

"Căng thẳng và khác biệt nhiều đồng nghĩa với việc đối thoại, hợp tác phải gia tăng chứ không ít đi", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã nói như vậy.

Trong bài phát biểu tại Hội nghị, ông Gates ghi nhận nhu cầu về "các định chế đa phương mạnh" bổ trợ cho các quan hệ song phương ở khu vực.

"Những định chế này cho phép chúng ta xây dựng thói quen hợp tác thường xuyên trong xử lý các lợi ích chung, cho phép đối thoại thẳng thắn về những lĩnh vực mà chúng ta có thể còn khác biệt", ông Gates nói.
Ảnh Kỳ Thanh

"Thông qua đối thoại và hợp tác thường xuyên, chúng ta có thể xây dựng nền tảng cho lòng tin lớn hơn, cơ sở quan trọng để tăng cường an ninh chung", ông Gates nói.

Và lịch sử lặp lại khi ASEAN đã tạo dựng diễn đàn để các nước lớn có thể ngồi lại với nhau, đối thoại và nhìn thẳng vào những khác biệt, tạm gác sang một bên những căng thẳng.

Tổng thư kí Surin Pitsuwan cho hay, mục tiêu của ASEAN là "đưa ra một diễn đàn mở cùng các nước đối tác, khiến các bên đều thoải mái, từng bước phát triển, dần phù hợp với tất cả các bên".

Hà Nội đã là điểm nối lại quan hệ bị đình trệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản cũng như Trung Quốc và Mỹ.

Lòng tin, sự hiểu biết lẫn nhau là những cụm từ được nhắc đến nhiều nhất 3 ngày vừa qua tại Hà Nội, tại bàn nghị sự của ADMM+ cũng như bên hành lang, trong các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc song phương.

Bộ trưởng Gates được Reuters trích dẫn cảm nhận: "có một sự nhạy cảm đặc biệt bao phủ khu vực về việc làm sao hội nghị diễn ra tốt đẹp và sẽ là một bước tiến mang tính xây dựng và hợp tác".

"Không ai muốn bất kì căng thẳng nào phủ bóng lên hội nghị, tạo căng thẳng không cần thiết", một quan chức quốc phòng Việt Nam nói.

Như Bộ trưởng Quốc phòng Australia Stephen Smith đánh giá "ADMM+ trao cơ hội thực sự cho hợp tác thực tế" giữa các quốc gia. Vì thế, các bên trước và trong hội nghị đều nỗ lực để tạo và giữ lòng tin về thiện chí hợp tác ấy với nhau, để xoa dịu các căng thẳng trước đó.

"Đây là sân chơi bình đẳng và có lợi cho tất cả các bên tham gia", Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh nhấn mạnh.

Thứ trưởng Quốc phòng của nước chủ nhà, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cũng đã chỉ ra, với ADMM+, "Việt Nam muốn dọn một chiếc bàn trống" để các nước "được quyền đặt ra tất cả các vấn đề quan tâm, đồng thuận hay không là chuyện khác".

" ASEAN và các đối tác sẽ cùng nhận diện - chúng ta đang phải đối mặt với những vấn đề gì, từ đó bàn cách thức giải quyết như thế nào, vì hòa bình và ổn định ở khu vực và trên thế giới", ông Vịnh nói.

Rời bàn hội nghị, có vẻ các bên đều hài lòng. Không hề có cuộc "khẩu chiến" giữa các bên như đã từng diễn ra tại Diễn đàn An ninh khu vực ARF hồi tháng 7, xung quanh vấn đề Triều Tiên. Cũng không hề có vị Bộ trưởng nào "bực tức bỏ ra khỏi phòng họp" như Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đã làm sau phát biểu về vấn đề Biển Đông của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton hồi tháng 7.

"Xây dựng và cầu thị", đó là ấn tượng của ông Vịnh về thái độ của cả người nói và người nghe tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN. Và "các bên vẫn nói hết được quan điểm của quốc gia mình".

Tiếp cận mềm

Các bên đều đã lựa chọn cách "tiếp cận mềm" trong các vấn đề căng thẳng, đảm bảo đòi hỏi mà Bộ trưởng Trung Quốc Lương Quang Liệt đã nêu "tất cả các bên đều cảm thấy thoải mái". Vấn đề Biển Đông là một minh chứng rõ ràng cho "món quà thiện chí" của các bên tại Hội nghị này.

Vốn là chủ đề nóng gây căng thẳng, thế nhưng, như quan chức quốc phòng Trung Quốc Quan Hữu Phi nói, "vấn đề Biển Đông đã được nhắc đến chứ không được nêu lên một cách chính thức".

Biển Đông không hề có mặt trong chương trình nghị sự chính thức để bàn thảo. Vấn đề biển Đông được đưa tại Hội nghị "như một ví dụ về vấn đề mà khu vực cần tiếp tục giải quyết, như các thách thức khác trong khu vực", ông Surin nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Australia Sephen Smith nêu, tại khu vực có những tranh chấp lãnh thổ chưa được giải quyết, bao gồm tranh chấp lãnh thổ trên biển, ở Biển Đông và các khu vực khác.

Và "Australia muốn thấy các vấn đề này được giải quyết hòa bình và thân thiện giữa các bên liên quan trên cơ sở luật pháp quốc tế và theo cách thức đảm bảo ổn định khu vực".

Australia cho rằng "Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông được ASEAN đưa ra là một điểm khởi đầu tốt theo hướng này".

Và khi xử lí tranh chấp, "ngoại giao khu vực có thể thường xuyên hỗ trợ để đạt kết quả tích cực".

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates thì cho rằng, sự bất đồng trong tuyên bố chủ quyền và việc sử dụng các vùng đất trên biển một cách phù hợp đang là thách thức gia tăng với ổn định và thịnh vượng khu vực.

"Mỹ không đứng về bên nào trong cuộc cạnh tranh về yêu sách chủ quyền lãnh thổ, như đối với Biển Đông. Các bên tuyên bố cần giải quyết một cách hòa bình, không sử dụng vũ lực hoặc có tính ép buộc, thông qua tiến trình ngoại giao mang tính hợp tác, và tuân thủ luật pháp và các thông lệ quốc tế".

Mỹ mong thấy các quốc gia tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông tiến hành các bước đi cần thiết để thảo luận về việc phát triển Bộ Quy tắc ứng xử đầy đủ, trên cơ sở Tuyên bố về các nguyên tắc ứng xử của các bên tại Biển Đông năm 2002. Chúng tôi hoan nghênh cách tiếp cận đa phương và Mỹ sẵn sàng hỗ trợ để thực hiện sáng kiến này".

Trong khi đó, nước chủ nhà Việt Nam, một trong các bên tuyên bố chủ quyền, khẳng định "ủng hộ mọi nỗ lực duy trì hòa bình ổn định trên biển Đông thông qua đối thoại, đàm phán hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về luật biển năm 1982 (UNCLOS), Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và cùng nỗ lực phấn đấu tiến tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) với mục đích là duy trì hòa bình và ổn định khu vực và trên Biển Đông".

Bản thân Trung Quốc, nước bị chỉ trích hồi tháng 7, lại không hề nêu vấn đề Biển Đông tại Hội nghị. Bộ trưởng Lương Quang Liệt còn cho rằng "tình hình khu vực đang ổn định", bất chấp thực tế, các căng thẳng thời gian qua đều gắn với Trung Quốc và các hoạt động của nước này.

Nói cách khác, dù có nhiều quốc gia cùng nêu vấn đề Biển Đông, nhưng khác với ARF, lần này, "không nước nào được chỉ đích danh phải chịu trách nhiệm cho căng thẳng gia tăng ở Biển Đông", Tổng thư kí ASEAN cho hay.

Tại hội nghị, các bên đã thống nhất nhận thức chung phải giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đối thoại, theo các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.

Thế nhưng, khi phóng viên VietNamNet đặt câu hỏi, liệu có thể giải quyết hòa bình, đối thoại không khi Trung Quốc vẫn coi Biển Đông là "lợi ích cốt lõi", ngang hàng với Đài Loan, Tây Tạng, Tân Cương, đồng nghĩa với việc Trung Quốc có thể sử dụng vũ lực khi thấy cần, Tổng thư kí ASEAN nói đó không phải là cách tiếp cận ở Hội nghị lần này.

Thay vì tranh cãi về chữ "lợi ích cốt lõi", vốn thổi bùng lên căng thẳng ở Biển Đông, các nước "cố gắng đi tìm một cách tiếp cận xây dựng, thực tế và tích cực". Cách tiếp cận mềm ấy đã đem lại sự hài lòng cho các bên.

Đương nhiên, điều nhiều người trông đợi về việc bàn thảo sâu và tìm giải pháp giải quyết tranh chấp Biển Đông vẫn chưa nhìn thấy. Sự khác biệt trong cách tiếp cận song phương hay đa phương với vấn đề Biển Đông vẫn còn để ngỏ.

Nhưng chí ít, chỉ riêng việc các nước chịu ngồi lại với nhau đã là một thành công. Như Đại tướng Phùng Quang Thanh đánh giá, lịch sử thế giới hiện đại ít khi chứng kiến việc Bộ trưởng, đại diện Bộ trưởng Quốc phòng của 18 quốc gia trên thế giới cùng ngồi lại với nhau không phải bàn về chiến tranh mà để cùng nhau chia sẻ và bàn thảo về hợp tác quốc phòng an ninh thiết thực vì hòa bình, ổn định và phát triển.

Chí ít, đã có 3 sáng kiến được đưa ra tại Hội nghị trong đó 2 sáng kiến liên quan đến an ninh biển.

Và như Bộ trưởng Thanh nói, giá trị của ADMM+ khác biệt so với các diễn đàn, cơ chế an ninh khác đó là "không chỉ nói, mà quan trọng phải làm, làm vừa sức mình, cụ thể, thiết thực, hiệu quả" và "không phải đến họp bàn, rồi để đó".

Tháng 12 tới, Hội nghị Nhóm làm việc để triển khai những quyết định của ADMM+ sẽ được tổ chức. Hi vọng những động lực hợp tác được tạo dựng từ sự kiềm chế và thiện chí của các bên sẽ được hiện thực hóa bằng giải pháp và hợp tác cụ thể. Và 3 năm sau, khi Hội nghị lần 2 được tổ chức ở Brunei, khu vực sẽ được chứng kiến những kết quả hợp tác thực, không chỉ là cơ hội.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-10-12-bien-dong-voi-cach-tiep-can-mem-tai-admm-

http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/201042/20101014235554.aspx

9 ngư dân Lý Sơn vẫn chưa thấy về. Bình thường thì phải về đến nhà từ ngày 13/10. Phía Trung Quốc nói khuyến cáo các ngư dân nên ở lại thêm vài ngày nữa vì đang có áp thấp nhiệt đới, song ngư dân đã ký cam kết. Không biết bây giờ ra sao ? Liệu nó có giở mánh thâm như Tàu với ngư dân mình không đây

Hôm qua Bộ Ngoại Giao ta tiếp tục gởi công hàm yêu cầu Trung Quốc phối hợp tìm kiếm chiếc tàu cá của quê em hiện không biết nơi nao trong khi áp thấp nhiệt đới đang có dấu hiệu phức tạp. Mà nhà nó cũng ác, cấp nhiên liệu không đủ bảo về, tàu ta đi rồi đành phải quay lại đề nghị cấp đủ nó mới tiếp tục(Theo lời người phát ngôn BNG ta) 8)

Tin theo báo sáng nay 15/10/2010: Tàu cứu hộ của VN  "Da nang MRCC" mình nói sẵn sàng việc tìm kiếm nếu nhận được chỉ đạo từ UB Tìm kiếm cứu nạn . . . Tôi nghe mà buồn quá!

Ủy ban tìm kiếm cứu nạn quốc gia thông báo là không thể tìm kiếm trên cả một vùng biển rộng lớn dù có huy động nhiều tàu đến đâu, hiện nay vẫn chưa xác định được vị trí cụ thể của tàu nên Ủy ban tìm kiếm cứu nạn chưa huy động tàu đi tìm kiếm. Ở bên Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng thì thông báo rằng không thể liên lạc với tàu cá QNg-66478-TS. Bộ Ngoại giao ta thì đang gửi công hàm cho Đại sứ quán Trung Quốc yêu cầu họ phối hợp tìm kiếm ngư dân mất tích. Thực sự là em đang nghĩ đến tình huống xấu nhất rồi!  :-X
Thêm tin chi tiết đây: http://vn.news.yahoo.com/tto/20101015/tpl-9-ngu-dan-ly-son-van-bat-vo-am-tin-ef16c59.html

Theo tin của Đại sứ quán VN tại Trung Quốc, vào hồi 17 giờ 30 phút (giờ Việt Nam) hôm qua 16.10, Bộ Ngoại giao Trung Quốc chính thức xác nhận phía Trung Quốc đã đưa tàu cá QNg-66478TS cùng 9 ngư dân VN vào một hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa (VN). Phía Trung Quốc cho biết đã cung cấp lương thực và nước uống cho các ngư dân của VN. Tuy nhiên, do thời tiết xấu nên tàu cá QNg-66478TS và 9 ngư dân VN sẽ còn phải lưu lại đảo một vài ngày nữa.

Trước đó, thông tin từ UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết hồi 12 giờ 45 phút ngày 16.10, đất liền đã bắt liên lạc được với thuyền trưởng Mai Phụng Lưu và các ngư dân trên tàu QNg-66478TS. Theo đó trong những ngày qua, tàu QNg-66478TS đã bị chết máy và trôi dạt trên biển, ngư dân trên tàu phải dùng chăn mền để làm buồm. Sau đó tàu được một tàu tuần tra của Trung Quốc phát hiện và đưa tàu cùng 9 ngư dân về trú tạm tại đảo Trụ Cẩu thuộc quần đảo Hoàng Sa (VN). Ngay sau khi nhận được thông tin này, chiều 16.10, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn đã gặp Đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội Tôn Quốc Tường, yêu cầu phía Trung Quốc xác minh và sớm thông báo cho phía VN để đưa ngư dân và tàu cá về nhà an toàn trong thời gian sớm nhất. Sau đó đến hồi 17 giờ 30 phút, thông tin trên đã được phía Trung Quốc xác nhận.

Thông tin từ Bộ Ngoại giao VN cho biết Bộ sẽ trao đổi với phía Trung Quốc để đưa tàu cá QNg-66478TS và 9 ngư dân trở về an toàn trong thời gian sớm nhất.

http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201042/20101017015414.aspx

Hiện nay UBND tỉnh Quảng Ngãi đang xin ý kiến về việc đưa ngư dân từ đảo Trụ Cẩu trở về:
1- Dùng trực thăng chở: Hiện tại tàu hư hỏng nặng khó có khả năng sửa chữa ngay được.
2- Dùng tàu ta lai dắt.
3- Đề nghị Trung Quốc lai dắt đến một địa điểm nào đó theo thỏa thuận và ta tiếp tục lai dắt về Lý Sơn.
Tuy nhiên tỉnh đang chờ ý kiến chỉ đạo của chính phủ. Nhưng chắc còn phải chờ vì...bão Megi! :'(

Theo GS Carl Thayer, Trung Quốc đã buộc phải đánh giá lại chính sách trước đây của mình, và đi tới quyết định cần phải thể hiện một vai trò mang tính xây dựng hơn, ít nhất trong hiện tại.
Giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Úc, đã kể rằng, trong cuộc nói chuyện kéo dài 2 tiếng đồng hồ ở Khách sạn Majestic Sài Gòn đầu tháng 8, bên lề Hội nghị Quan chức quốc phòng chuẩn bị cho ADMM+8, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh đã nói: "Tôi theo dõi rất kỹ những bài viết của ông về Việt Nam từ nhiều năm nay. Có những bài tích cực, và có cả những đánh giá còn tiêu cực."

Lần này, chắc hẳn cái hũ đựng "đậu trắng", dành cho vị chuyên gia hàng đầu về Đông Nam Á, sẽ được Tướng Vịnh bỏ vào ít nhất thêm một hạt nữa.

Giáo sư Thayer đã đánh giá rất cao về kết quả ADMM+8, mà Tướng Vịnh được coi là người đã bỏ nhiều công sức chuẩn bị thông qua các chuyến công du hàng tháng ròng thuyết phục các quốc gia được mời cử đại diện tham gia ở cấp cao nhất, cũng như dành một bất ngờ "thú vị" cho "người nổi tiếng" - Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.

"Hội nghị đã cực kỳ thành công. Trung Quốc đã tham dự. Việt Nam đã khéo chuẩn bị một chương trình nghị sự khiến cho không nước nào cảm thấy bị cô lập", Giáo sư Thayer nhận xét với Tuần Việt Nam.
Theo Giáo sư Thayer, tiến bộ mang tính thực tiễn, được phản ánh trong Tuyên bố chung, sẽ được triển khai trong các hội nghị ở cấp quan chức cao cấp, với hội nghị đầu tiên vào ngay tháng 12 này. "Chẳng hạn, Úc và Malaysia sẽ đồng chủ trì nhóm công tác về an ninh biển", Giáo sư Thayer dẫn chứng.

Một điểm thành công nữa, tuy gián tiếp, của ADMM+8, theo Giáo sư Thayer, là các cuộc trao đổi song phương quan trọng đã diễn ra bên lề hội nghị giữa bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc với những người đồng cấp đến từ Mỹ và Nhật Bản.

Sự "đổi vai" giữa quốc phòng và ngoại giao, hay vai diễn mới của Trung Quốc

Vấn đề an ninh ở Biển Đông được hơn một phần ba số bộ trưởng quốc phòng nêu thẳng ra trong tham luận của mình, trong đó có Mỹ, Malaysia và Nhật Bản, sau sự khơi mào khéo léo của Thủ tướng nước chủ nhà trong diễn văn khai mạc. Tuy ông Nguyễn Tấn Dũng đề cập tới an ninh biển nói chung, nhưng ai cũng ngầm hiểu rằng trong Hội nghị bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng, với ASEAN là nòng cốt, vấn đề an ninh biển không thể không bao gồm chủ yếu là vùng biển liên quan tới tranh chấp giữa một nửa thành viên ASEAN với Trung Quốc.

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt đã nhẫn nại ngồi nghe từ đầu đến cuối, dù không phải không có lúc ông sa sầm nét mặt.

Nhưng, dù sao, rõ ràng nhà quân sự chuyên nghiệp này đã có cách hành xử khá mềm mỏng, theo phong cách của một nhà ngoại giao. Hoặc chí ít không đến nỗi "võ biền" như nhà ngoại giao chuyên nghiệp Dương Khiết Trì cách đây gần 4 tháng tại diễn đàn an ninh khu vực (ARF) tại Hà Nội. Ngoại trưởng Trung Quốc lúc đó đã bỏ ra khỏi phòng hội nghị, khi người đồng cấp phía Mỹ nêu quan ngại về nguy cơ bất ổn ở Biển Đông. Và, khi quay trở lại, Dương Tiên sinh đã "giận cá chém thớt" bằng cách hướng về phía ngoại trưởng Singapore, khi cao giọng "tràng giang, đại hải" về một âm mưu chống lại Trung Quốc.

Giáo sư Thayer nhận xét rằng Trung Quốc đã buộc phải đánh giá lại chính sách trước đây của mình, và đi tới quyết định cần phải thể hiện một vai trò mang tính xây dựng hơn, ít nhất trong hiện tại.

Truyền thông chính thống của Trung Quốc đã khẳng định điều này. Tại ADMM+4, vị đại diện phía Trung Quốc đã đưa ra 3 đề nghị hợp tác cụ thể. Đó là phối hợp nghiên cứu và xây dựng khuôn khổ cho hợp tác an ninh phi truyền thống, tăng cường trao đổi kinh nghiệm về đào tạo, trợ giúp vật chất và chia sẻ thông tin, cũng như sẵn sàng cùng Việt Nam đồng chủ trì nhóm công tác về "hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai".

Có một điều trùng hợp khá thú vị là ngay sau khi ADMM+8 nhất trí thành lập nhóm công tác này, Trung Quốc đã có cơ hội thể hiện vai trò mới mang tính xây dựng của họ. Những ngư dân Việt Nam do Trung Quốc thả như đòi hỏi kiên quyết của Bộ Ngoại giao Việt Nam, ngay trước thềm ADMM+8, sau đúng một tháng bị phía chính phía Trung Quốc bắt giữ trái phép để đòi tiền chuộc, trên đường trở về đã gặp sự cố tàu chết máy. Khác với những lần trước, tàu họ đã được tàu tuần tra phía Trung Quốc đưa về một hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa để lánh nạn.

Gặp song phương với Mỹ, Trung Quốc muốn thoát khỏi sự cô lập

Cuộc gặp giữa bộ trưởng quốc phòng của hai nước Mỹ - Trung là một cơ hội thuận lợi để Trung Quốc chủ động nối lại sự gián đoạn của các cuộc tiếp xúc quân sự cấp cao giữa hai cường quốc này, do chính Trung Quốc chủ động tạo ra đầu năm nay. Theo như Trung Quốc đã tuyên bố, hành động này nhằm trả đũa việc chính quyền Obama quyết định bán 6,4 tỷ USD vũ khí cho Đài Loan.

Những diễn biến gần đây trong quan hệ quân sự giữa hai nước, theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Mỹ, đã khẳng định điều này. Khoảng hai tuần trước khi ADMM+8 diễn ra, theo yêu cầu của Trung Quốc Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Michael Schiffer đã đến Bắc Kinh trong hai ngày, để thảo luận về việc nối lại quan hệ quân sự với Trung Quốc. Cuộc thảo luận nhằm mục đích chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ giữa ông Robert Gates và Thượng tướng Lương Quang Liệt tại Hà Nội, và xa hơn nữa là chuyến viếng thăm Trung Quốc sắp tới của ông Gates, thay cho chuyến đi mà Bắc Kinh đã hủy hồi tháng Sáu vừa qua.

Cũng theo Bộ Quốc phòng Mỹ, ông Schiffer và các quan chức quân sự Trung Quốc cũng đã lên kế hoạch cho các cuộc đàm phán quân sự ở Hawaii vào giữa tháng Mười, và sau đó sẽ là cuộc gặp cấp thứ trưởng giữa hai nước, ở Washington DC vào cuối năm nay.

Giáo sư Thayer cho rằng điều quan trọng nhất là Trung Quốc đã nhận được một thông điệp hữu ích. Sau khi đã "đi quá xa", họ đã chợt giật mình thấy quá lẻ loi và bị cô lập.

"Những hành động hiếu chiến trên biển của nước này đã trở thành một mối quan ngại về an ninh của các nước trong khu vực. Và, hơn nữa, Trung Quốc đã buộc phải thích ứng với một thực tế rằng Mỹ đang sử dụng rất tốt "con bài đa phương", Giáo sư Thayer chỉ rõ.

Giáo sư Thayer đã lưu ý rằng hành động trả đũa của Trung Quốc với Mỹ không phải xuất phát từ hợp đồng mua bán vũ khí đó. Bởi, theo ông, việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan đã diễn ra nhiều năm nay, và nằm trong khuôn khổ một chương trình đã được cơ quan lập pháp nước này phê chuẩn.

"Đó chỉ là cái cớ. Lý do chủ chốt thực ra nằm ở chỗ các sĩ quan cao cấp của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung quốc (PLA) lúng túng không biết phản ứng ra sao trước vvụ chìm khu trục hạm của Hàn Quốc. Sự cố này đã làm hỏng mọi công sức mà PLA đã bỏ ra từ năm 1995 nhằm ngăn Hải quân Mỹ tiến gần bờ biển nước này", Giáo sư Thayer giải thích.

Theo phân tích của ông, vụ chìm tàu Cheonan đã làm khăng khít lại mối quan hệ đồng minh, đã phần nào lỏng lẻo, giữa Mỹ và Hàn Quốc. Hai quốc gia ở hai bờ Thái Bình Dương này đã tiến hành tập trận chung ở khu vực ngoài khơi Trung Quốc, và Nhật Bản đã ngay lập tức "quay trở lại vòng tay của đồng minh Mỹ".

"Trung Quốc khó có thể hòa giọng với Hàn Quốc và Mỹ trong việc chỉ trích CHDCND Triều Tiên. Vì vậy PLA đã đánh lạc hướng bằng cách tổ chức một cuộc tập trận hải quân một cách ồn ào, và bật đèn xanh cho các sĩ quan cao cấp đã nghỉ hưu nổ trên các phương tiện truyền thông", Giáo sư Thayer phân tích.

Việc ông Robert Gates vui vẻ nhận lời mời của người đồng cấp Trung Quốc, và chuyến thăm này dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 1 năm 2011, cho thấy phía Mỹ cũng thực sự muốn tăng cường quan hệ quân sự với cường quốc Đông Bắc Á này. Nhằm đảm bảo cho không có sự cố nào xảy ra làm ảnh hưởng đến tự do hàng hải và thương mại - lý do chủ yếu khiến họ can dự trở lại Đông Á, trong đó có khu vực Đông Nam Á và Biển Đông.
(còn tiếp)

(Tiếp theo)

Nhật muốn hữu hảo, Trung Quốc bớt làm cao

Trong khi đó, cuộc gặp giữa những người đứng đầu ngành quốc phòng của hai quốc gia Đông Bắc Á, không phải trong phòng họp chính thức mà tại quán cà phê trong khách sạn. Dường như hai bên vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng thảo luận giải pháp cho cuộc khủng hoảng liên quan tới "sự kiện biển Hoa Đông".

Nhà báo Greg Torode tờ nhật báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), khi đến Hà Nội đưa tin về ADMM+8, đã nói với người viết rằng nếu phải viết lại bài Chuẩn kép (đăng trên SCMP khoảng 3 tuần trước hội nghị này và Tuần Việt Nam đã đăng bản dịch với tiêu đề Trung Quốc nói một đằng làm một nẻo), ông không biết phải bổ sung thêm gì vào cái kịch bản giả định đó. Bởi, diễn biến sau đó đã vượt quá xa so với sức tưởng tượng của nhà bình luận, được coi là khá am hiểu về Biển Đông, của SCMP.

Hơn một tháng trước khi ADMM+8 diễn ra, một tàu đánh cá Trung Quốc lao vào tàu tuần tra của Nhật gần khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư do Nhật Bản đang kiểm soát. Thuyền trưởng tàu đánh cá đã bị bắt giữ để thẩm vấn về mục đích của hành động này.

Trưởng ban châu Á của SCMP đã đưa ra giả định trong bài viết:

"... Chúng ta cũng hãy "tưởng tượng" xem nếu thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc hiện đang bị giam giữ chỉ là một trong hàng trăm ngư dân đã bị phía Nhật Bản bắt và tống giam trong suốt 18 tháng qua? Lại "tưởng tượng", nhiều người trong số đó còn bị lực lượng tuần tra Nhật Bản đánh đắm tàu thuyền, bị tịch thu phương tiện đánh bắt?

Và "tưởng tượng" tiếp, Nhật Bản ra giá hàng ngàn đô la để đổi lấy tự do cho mỗi ngư dân? Chính phủ dĩ nhiên phản đối việc trả tiền chuộc, trong cơn tuyệt vọng để được gặp lại chồng, cha, con, anh em mình, gia đình các nạn nhân đành phải cắn răng thanh toán khoản tiền chuộc "tự cứu mình". Các tin đồn còn cho rằng một số ngư dân thậm chí đã bị giết."

Người sinh viên đại lục được Torode hỏi cũng đã chỉ có thể tưởng tượng rằng "sẽ có một làn sóng căm giận đối với chính phủ Nhật" và "không thể tin rằng bất cứ thường dân Nhật Bản nào có thể được an toàn tại Trung Quốc". Nhưng, những phản ứng sau đó của giới lãnh đạo Trung Quốc cho thấy linh cảm của chàng trai này rất nhạy, khi anh dự đoán rằng "không thể tưởng tượng nổi hậu quả".

Chưa kịp chờ phía Nhật đòi tiền chuộc, như giả định được đưa ra trong bài Chuẩn kép, Trung Nam Hải đã chủ động phản ứng lại một cách cực kỳ mạnh mẽ. Và không chỉ bằng lời nói.

Phía Trung Quốc đã cho bắt 4 công dân Nhật với cáo buộc họ quay phim trái phép khu vực quân sự. Đây là một hành động trả đũa khá cứng rắn, nhưng không phải ít xảy ra theo thông lệ quốc tế. Tiếp theo là tuyên bố tạm ngừng các tiếp xúc từ cấp địa phương đến cấp cao với Nhật Bản.

Nhưng trang hảo hán đang lên cơn say đòn không chỉ dừng lại ở đó, mà tiếp tục tung ra hai cú đòn quyết định về kinh tế và chính trị về phía võ sĩ đạo xứ Phù Tang. Đòn đầu tiên là quyết định ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật, gây nguy cơ khốn đốn cho hai ngành công nghiệp ô tô và điện tử nước này. Đòn thứ hai là, sau khi viên thuyền trưởng đã được thả, chính phủ Trung Quốc đã không chỉ một lần yêu cầu chính phủ Nhật phải chính thức xin lỗi.

Đặc biệt, cảnh viên thuyền trưởng được chào đón ở sân bay, với vòng hoa được trang trọng quàng lên người, khiến những người xem truyền hình không khỏi phải suy nghĩ. Nhất là người Nhật Bản và đồng bào của hàng trăm ngư dân Việt Nam bị phía Trung Quốc bắt trong nhiều năm qua.

"Dường như ông ta không phải là một ngư dân vừa được thả nhờ sức ép mọi mặt của chính phủ Trung Quốc, mà là một vị anh hùng vừa hoàn thành xuất sắc một nhiệm vụ quốc gia quan trọng", một phóng viên của NHK (Nhật Bản), đài truyền hình đã phỏng vấn được những ngư dân ở Quảng Ngãi đã bị phía Trung Quốc bắt để đòi tiền chuộc để phát trên kênh quốc nội của đài này vào cùng thời điểm với bài báo của Greg Torode), nhận xét với người viết.

Có một chi tiết đáng lưu ý là cuộc gặp này chỉ diễn ra sau khi cuộc gặp song phương Nhật - Mỹ, khi Nhật muốn tham khảo lập trường của đồng minh số một này. Giới quan sát đều nhận xét, cuộc gặp song phương Trung - Nhật dường như chỉ mang nặng tính xã giao và thăm dò lẫn nhau, trước khi nguyên thủ hai quốc gia này có thể gặp nhau, cũng tại Hà Nội vào cuối tháng này, như phía Nhật Bản vừa công bố.

Còn nhớ, trong cuộc gặp song phương Trung - Nhật kéo dài gần nửa tiếng bên lề ASEM 8 tại Brussels (Bỉ), Thủ tướng Ôn Gia Bảo, người được săn đón nhất tại diễn đàn này, đã thẳng thừng từ chối đề cập tới "sự kiện biển Hoa Đông" trước đề nghị của người đồng cấp Naoto Kan.

Những hệ quả tất yếu

Cũng cần nói thêm rằng NHK là hãng truyền thông nước ngoài đầu tiên được tiếp xúc với các ngư dân bị Trung Quốc tịch thu tàu và ngư cụ, cũng như phải nộp tiền chuộc để được tự do. Trong đó có một ngư dân đã bị khuynh gia bại sản và hiện đang phải kiếm sống qua ngày trên đất liền với nỗi nhớ biển đến nôn nao, sau khi 4 lần bị phía Trung Quốc bắt.

Phóng sự này đã được phép thực hiện xong khoảng 10 ngày sau khi Nhật bắt tàu cá Trung Quốc và một tuần sau khi Trung Quốc bắt tàu cùng 9 ngư dân Việt Nam. Và NHK, sau đó đã phát tiếp trên kênh quốc tế của đài này thêm hai lần nữa trước khi ADMM+8 khai mạc.

Nhà quay phim của một hãng truyền thông nước ngoài, người may mắn quay được cảnh hai bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc và Nhật Bản gặp nhau tại quan cà phê khách sạn, đã nhận xét: "Có lẽ, sau những chuyện này, mối quan hệ đối tác chiến lược Việt - Nhật sẽ được mở rộng, chứ không chỉ bó gọn trong lĩnh vực kinh tế, hay sự ủng hộ lẫn nhau về ngoại giao nữa."

Còn Giáo sư Thayer cho rằng bài học cho Trung Quốc là những hành động của họ ở Biển Đông và Biển Hoa Đông không thể được coi là tách rời nhau và nhận thức về sự hiếu chiến của họ đã dẫn tới hệ quả là các quốc gia trong khu vực đang đòi hỏi Mỹ phải có vai trò mạnh mẽ hơn.

"Tóm lại, Trung Quốc hẳn đã nhận thức được rằng lối hành xử của họ từ trước đến nay đã hoàn toàn phản tác dụng", Giáo sư Thayer kết luận.

Tác giả: Huỳnh Phan

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-10-17-vai-dien-moi-cua-trung-quoc-

Tiếp xúc báo chí ngày 19/10, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn cho biết 21 giờ 30 tối 18/10, sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc đã nhận được thông tin từ phía Trung Quốc về vụ chín ngư dân đang bị giữ.

Theo đó, phía Trung Quốc đang sắp xếp phương án để đảm bảo việc trao trả ngư dân một cách an toàn tuyệt đối cho cả tàu cá của Việt Nam và tàu của Trung Quốc. Hiện đang có bão lớn trên khu vực nên chưa thể xác định chính xác giờ giấc, địa điểm cũng như phương án trao trả, tuy nhiên phía Trung Quốc cam kết cung cấp đủ thức ăn, nước uống cho các ngư dân.

Về thông tin tỉnh Quảng Ngãi đưa ra ba phương án giúp ngư dân, ông Hồ Xuân Sơn cho biết đến 9 giờ sáng 19-10, Bộ Ngoại giao cũng như Cục Lãnh sự chưa nhận được bất cứ văn bản nào về việc này. Ông Sơn cũng cam kết các cơ quan chức năng Việt Nam sẽ làm hết sức mình để đưa các ngư dân trở về an toàn, vô điều kiện. Kể từ khi Bộ Ngoại giao biết thông tin (15-9) đến nay, cứ 36 giờ lại có một cuộc gặp giữa Việt Nam và Trung Quốc (ở nhiều cấp khác nhau) nhằm giải quyết vấn đề này.

Theo P.M/Pháp luật TPHCM

Theo em quân cảng Cam Ranh thì Nga đã định ký rồi . hix ở báo chí họ ghi đầy ra . Ma tóm lại Ở đây nếu không hiện đại hóa quân sự thì mình cứ bị chèn ép mãi thôi

Đối với Senkaku (Điếu Ngư) cũng như Trường Sa, Trung Quốc thực hiện leo thang tranh chấp chủ quyền theo 4 bước và ngoại giao câu giờ.

Báo Sankei  (Nhật Bản) mới đây đưa phân tích của một số chuyên gia quân sự Nhật Bản về phương pháp 4 giai đoạn mà Trung Quốc thường áp dụng trong tranh chấp biển đảo để thực hiện tham vọng mở rộng lãnh hải của nước này.

Thực hiện tranh chấp theo 4 giai đoạn

Về quần đảo Trường Sa, tờ báo đưa lại ý kiến ông Kunio Orida, cựu tướng Không quân thuộc Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản (MSDF), cho rằng trước tiên Bắc Kinh sẽ thông qua các kênh đối ngoại cũng như các diễn đàn quốc tế để khẳng định chủ quyền của họ tại vùng biển tranh chấp đó. Sau đó, các tàu khảo sát thuộc Cục Hải dương Trung Quốc sẽ được cử đến vùng biển này hoạt động. Tiếp đó là sự xuất hiện nhằm phô trương sức mạnh lực lượng của các loại tàu chiến hải quân Trung Quốc. Giai đoạn cuối cùng sẽ được thực hiện bằng cách cho các “ngư dân” giả danh xâm nhập lên quần đảo này một cách trái phép, dựng các bia đá xác định chủ quyền và tiến tới hiện thực hóa chủ quyền tại đây theo kiểu “sự việc đã rồi”.

Tàu tuần dương của lực lượng bảo vệ biển Nhật Bản ngăn chặn một tàu đánh cá Trung Quốc định tiếp cận đảo Senkaku, ngày 28/9/2010

Ông Orida cho biết Bắc Kinh cũng áp dụng phương pháp 4 giai đoạn này trong tranh chấp quần đảo Senkaku (Điếu Ngư) đối với Nhật Bản và vụ va chạm vừa qua cho thấy Trung Quốc đã thực sự bước vào giai đoạn 4 với lính tiền tiêu không phải là quân nhân mà các quân nhân giả danh ngư dân.

Cùng chung quan điểm này, chuyên viên nghiên cứu Yoshira Saito thuộc Viện Nghiên cứu phòng vệ Nhật Bản cho rằng mục đích của Trung Quốc là áp dụng một chiến thuật phi đối xứng mà không có sự tham gia của quân chính qui về mặt công khai. Ông Saito cũng cảnh báo Nhật Bản cần cảnh giác với tình huống xấu nhất là hải quân Trung Quốc có thể sẽ lợi dụng đêm tối để đưa tàu ngầm tiến gần sát tới đảo Uotsuri, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Senkaku, sau đó sẽ cho lính thủy đánh bộ ngụy trang thành ngư dân để dần dần đổ bộ lên hòn đảo này. Sau khi cờ Trung Quốc được kéo lên, hàng loạt tàu cá dưới sự điều khiển của lính thủy sẽ đồng loạt ập vào hòn đảo này.

Yoshira Saito cũng cho biết thêm một số quan chức trong chính phủ Nhật Bản cũng từng rất ngạc nhiên sau khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra thông báo yêu cầu tàu tuần tra của Nhật Bản ngừng ngay các hoạt động trên khu vực Senkaku sau vụ va chạm hôm 7/9, nghĩa là Bắc Kinh cho rằng hoạt động của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản (JCG) tại đây là hành vi vi phạm luật pháp. Điều này cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Trung Quốc trong việc “thôn tính” Senkaku, đã khiến lực lượng chức năng Nhật Bản nâng cao cảnh giác và tăng cường đề phòng trước các trường hợp bất trắc có thể xảy ra. Hiện thời, Nhật Bản đã cử các tàu tuần tra suốt 24/24 giờ xung quanh quần đảo Senkaku, đồng thời cử máy bay trực thăng tiến hành các hoạt động giám sát tại khu vực này. Tuy nhiên, ông Saito vẫn cho rằng điều này chưa thể ngăn chặn tham vọng của Trung Quốc vì tàu tuần tra Nhật Bản không thể phát hiện được tàu ngầm trong khi các chuyến bay của máy bay trinh sát P3-C hiện vẫn còn khá ít.

Cựu Bộ trưởng Nội vụ Kazuhiro Haraguchi, người vừa có chuyến thị sát Senkaku từ trên máy bay, đã chỉ trích thái độ không dứt khoát của Tokyo đối với Bắc Kinh trong vụ va chạm vừa qua. Ông này kêu gọi Chính quyền Tokyo cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn và cứng rắn hơn nữa trong việc truyền tải tới Bắc Kinh thông điệp khẳng định quần đảo này là lãnh thổ của Nhật Bản. Ông cũng đề nghị Bộ Quốc phòng sớm có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả bằng việc tăng cường thêm các chuyến tuần tra trên biển, trang bị các loại tàu và thiết bị có khả năng phát hiện tàu ngầm, cử lực lượng tới đồn trú tại Senkaku để khẳng định sự hiện diện và quyền quản lý của Nhật Bản trước khi mọi việc quá muộn.

Tướng Orida góp ý Nhật Bản cần sửa đổi một số điều luật để cho phép Lực lượng phòng vệ (SDF) có thể trợ giúp JCG hay cảnh sát biển ngay cả trong thời bình, và đặt ra những quy chuẩn về việc sử dụng vũ khí để công tác ngăn chặn đạt hiệu quả thực sự. Đây là những nền tảng để SDF có thể ra các quyết định chính xác và hợp pháp khi xảy ra những tình huống đe dọa tới an ninh hải dương của nước này khi Bắc Kinh chưa có dấu hiệu tạm dừng việc theo đuổi chủ nghĩa bá quyền.

Báo Tin tức tham khảo (Trung Quốc) đưa tin: “Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Maehara Seiji  cho rằng sẽ không lùi bước, kiên trì bảo vệ lãnh thổ đảo Điếu Ngư”. Theo Đài truyền hình Phượng Hoàng (Hongkong), trả lời tại buổi họp báo, Bộ trưởng Maehara Seiji bày tỏ, “trên vấn đề lãnh thổ đảo Điếu Ngư, Nhật Bẩn sẽ không nhượng bộ, dù chỉ là một bước. Trung Quốc có thái độ như thế nào thì điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào phía Trung Quốc”.
(còn tiếp)

(tiếp theo)

Đưa Senkaku vào danh mục “lợi ích cốt lõi”

Còn báo Yomiuri cho rằng Bắc Kinh đang quyết tâm coi Senkaku là “lợi ích cốt lõi”. Dẫn thông tin trên Bưu điện Hoa nam Buổi sáng (Hongkong), tờ báo này cho biết Mới đây, Bắc Kinh đã đưa quần đảo Senkaku vào danh mục “lợi ích cốt lõi quốc gia” theo một hệ thống ngoại giao vừa được thành lập để phân loại tranh chấp với các quốc gia nước ngoài. Trên thực tế, Trung Quốc không bao giờ công khai tuyên bố điều này mà chỉ được thống nhất và hiểu ngầm trong giới lãnh đạo.

Từ năm 2009, sao chép hệ thống phân loại của phương Tây, Bắc Kinh đã xây dựng một hệ thống mới để đưa quan hệ đối ngoại lớn thành hai loại là “lợi ích cốt lõi quốc gia” và “lợi ích quốc gia”.

Giáo sư Motoyoka Hideo thuộc Viện Nghiên cứu Hòa bình Nhật Bản cho rằng việc tiếp tục đưa quần đảo Senkaku vào danh mục “lợi ích cốt lõi quốc gia” sau khi đưa Biển Đông vào danh mục này (tháng 3/2010) cho thấy sự leo thang tham vọng của Bắc Kinh và chắc chắn Bắc Kinh sẽ không thỏa hiệp trong vấn đề này. Động thái trên lý giải tại sao Bắc Kinh đã có các hành động “cứng rắn” hơn thời gian trước đây.

Nhiều nhà phân tích chính trị chiến lược cho rằng những dấu hiệu trên cho thấy rõ ràng Bắc Kinh đang điều chỉnh chính sách ngoại giao theo chiều hướng áp dụng một lập trường cứng rắn hơn. Một số chuyên gia khác tin rằng Bắc Kinh đã từ bỏ chủ trương được sử dụng lâu nay là “gác lại tranh chấp và cùng nhau khai thác” để chuyển sang chính sách mở rộng hải dương đến mức có thể, vì trước đây, Bắc Kinh chỉ phản đối mạnh mẽ các tranh chấp với Tokyo bằng tuyên bố và luôn cố gắng tránh để tranh chấp lãnh thổ hay chính trị ảnh hưởng đến quan hệ thương mại. Tuy nhiên, lần này, Trung Quốc đã hủy bỏ các cuộc họp cấp chính phủ Trung-Nhật và tiếp tục sử dụng ảnh hưởng để ngăn cản quan hệ thương mại giữa hai nước. Do vậy, có thể khẳng định quần đảo Senkaku tiếp tục là điểm nóng trong thời gian tới trong quan hệ Nhật-Trung.

Đóng 30 tàu phục vụ tranh chấp Biển Đông


Thời báo hoàn cầu ngày 13/10 dẫn nguồn từ báo Liên hợp buổi sáng của Singapore cho hay, Cục trưởng Chi cục Nam Hải, Cục Hải dương nhà nước Trung Quốc tiết lộ, Trung Quốc có kế hoạch đóng 30 chiếc tàu chấp pháp biển trong vòng 5 năm tới. Trung Quốc tranh chấp vùng biển rộng lớn, nhưng họ cho rằng hiện nay tàu chấp pháp trên biển của Trung Quốc vừa ít vừa nhỏ, chưa đạt được mức 1 tàu chấp pháp/1.000 km2 biển, kém xa so với các nước phát triển. Hiện nay, Trung Quốc có 10 bộ ngành thực hiện quản lý chấp pháp trên biển, trong đó có 5 cơ quan chấp pháp chính trên biển. Bắc Kinh cho rằng lực lượng chấp pháp trên biển phân tán như vậy đã dẫn đến tình trạng không thống nhất, xây dựng chồng chéo, gây lãng phí, năng lực chấp pháp trên biển không mạnh, hiệu quả thấp. Nên phải tăng cường lực lượng và tăng cường phối hợp./.

http://www.toquoc.gov.vn/Thongtin/O-Cua-Chau-A/Bon-Buoc-Lan-Chiem-Bien-Dao-Va-Ngoai-Giao-Cau-Gio.html

Lúc 2h30 sáng ngày 20/10, tàu cá BĐ 95582TS, do ông Lưu Văn Minh (ở thôn Nhuận An, xã Hoài Hương, Hoài Nhơn, Bình Định) làm chủ phương tiện, hành nghề vây rút chì, trên tàu có 10 ngư dân, đang trên đường chạy vào thành phố Mỹ Tho (Tiền Giang) thì bất ngờ bị một “tàu lạ” đâm chìm tại vùng biển có toạ độ 08 độ 22 phút vĩ độ Bắc- 106 độ 120 phút kinh độ Đông.
Các ngư dân trên tàu đã xuống được một thúng chai và dùng điện thoại di động liên lạc về gia đình để tìm biện pháp giúp đỡ.

Gia đình của các ngư dân đã liên lạc với Bộ  đội Biên phòng tỉnh Bình Định đề nghị cứu nạn.

Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Bình Định đã kịp thời liên lạc với tàu cá BĐ 50387TS, do ông Lê Văn Hoàng (1971- ở thôn Lâm Trúc, xã Hoài Thanh, Hoài Nhơn, Bình Định) làm thuyền trưởng, đề nghị ứng cứu tàu BĐ 95582TS.

Đến 6h30 sáng cùng ngày, 10 ngư dân bị nạn đã được tàu BĐ 50387TS cứu hộ thành công và đang lai dắt vào thành phố Mỹ Tho.

Nguyễn Lê

http://bee.net.vn/channel/1987/201010/Tau-cho-10-ngu-dan-bi-tau-la-dam-chim-1774100/

Theo Trung tướng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nguyễn Văn Hiến, rút kinh nghiệm sự cố 9 ngư dân vừa qua, sắp tới, khi trao trả các ngư dân, hai nước nên bàn kỹ về địa điểm bàn giao. Nếu được yêu cầu, lực lượng hải quân sẽ đi đón họ về.
Thưa ông, phía Trung Quốc đã thả 9 ngư dân Quảng Ngãi trên tàu cá QNg-66478TS bị bắt khi đang hoạt động đánh bắt tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam nhưng do bão nên phải trú ở quần đảo này. Dự kiến bao giờ họ mới về được đất liền? Tình hình của họ bây giờ ra sao?
Vấn đề là phải tiếp tục theo dõi thời tiết đã. Chưa chắc bão đã tan. Có khi bão quay lên rồi lại quay xuống, có cơn bão vẽ hình số tám trên Biển Đông. Hiện nay cơn bão Megi mới đang hướng lên phía Bắc nhưng có thể quay lại.

Lâu nay có thường xảy ra những sự cố như thế này không, và nguyên nhân từ đâu, thưa ông?

- Từ trước đến nay, ngư dân ở Lý Sơn đa số đi đánh bắt ở Hoàng Sa. Việc đi lại cũng rất đơn giản nên nếu có chẳng may các nước có tạm giữ thì cũng vẫn thả về. Ngư dân ta đi lại ở vùng đó cũng thạo lắm, đi lại nhiều lần rồi và cũng rất an toàn nên mới chủ quan.

Cứ theo tập quán hai nước thì khi phía bạn họ đã công bố thả rồi thì ở nhà vẫn sẽ chờ ngư dân tự đi về. Phía bạn thả ngư dân đồng thời phải cấp cả lương thực. Như bình thường thì về rồi nhưng lần này lại gặp trục trặc.

Nhưng sau khi xảy ra chuyện vừa qua thì có lẽ cũng phải rút kinh nghiệm là sau này, khi đã thông báo địa điểm bàn giao như thế nào thì sẽ phải bàn kĩ hơn.

Vấn đề trục trặc có lẽ chỉ xảy ra sau khi ngư dân rời khỏi đảo khoảng độ vài chục hải lí mà thôi. Trên biển, tàu chết máy là bình thường. Ngư dân ta từ trước đến nay đi về luôn luôn gặp an toàn.

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh vừa nói là trong ngân sách TƯ sẽ dành một khoản nhất định cho chương trình Biển Đông hải đảo và như vậy ngân sách sẽ tăng lên. Theo ông thì tăng như vậy sẽ đáp ứng được bao nhiêu phần trăm yêu cầu?

- Cũng chưa ăn thua.

Trước đây, ta cũng có những chương trình hải quân, dân phòng bảo vệ ngư dân ở các tỉnh miền Trung, trong vùng đặc quyền kinh tế này, trong vùng quần đảo Trường Sa mình quản lí là hoàn toàn an toàn.

Còn ở vùng đang tồn tại tranh chấp Hoàng Sa thì ta còn đang đấu tranh ngoại giao, đấu tranh ở các cấp để dần dần giải quyết vấn đề. Tình hình căng thẳng gần đây đã giảm đi nhiều.

Trong vùng đặc quyền kinh tế thì không có nước nào mà ngư dân, lực lượng hải quân lại an toàn như Việt Nam. Ngư dân Việt Nam được bảo đảm an toàn và tự do đánh cá.

Như vậy có lưu ý gì với ngư dân trong quá trình đánh bắt và trong vùng tranh chấp đó?

Nhà nước nên có một thỏa thuận trong vùng tồn tại tranh chấp. Chẳng hạn nên khai thác chung. Ngư dân đuợc quyền đánh cá nhưng có một số nguyên tắc chẳng hạn, không được vi phạm việc dùng thuốc nổ, hóa chất... Đánh cá trong vùng biển 200 hải lý của ta là an toàn, không bị xua đuổi. Kể cả ở khu vực Hoàng Sa cũng không bị xua đuổi, chỉ trừ khu vực điểm quân sự do họ chiếm giữ trái phép, bà con không nên vào khu vực 3 hải lý ở gần điểm quân sự. Hoàng Sa là của ta, nhưng phía Trung Quốc đã tạm chiếm đóng nên bà con không nên vào sát đảo.

Tiến độ giải quyết biên giới trên biển đang có xu hướng tốt lên. Tình hình thế giới, khu vực, tiềm năng của mình đang có xu hướng tốt lên.

Trong báo cáo kinh tế - xã hội của Chính phủ trước Quốc hội có nêu thời gian tới, Nhà nước cần tăng cường vai trò trách nhiệm của mình để bảo đảm an toàn cho ngư dân. Vậy lâu nay trách nhiệm đã rõ chưa và sắp tới nên tăng cường trách nhiệm cho cơ quan nào?

- Khi đi đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam thì ngư dân chúng ta vẫn được đảm bảo an toàn, có lẽ là an toàn nhất so với ngư dân các nước.

Đi đánh bắt ngoài đó, bộ đội rất quý dân. Họ còn cấp cả dầu, cả nước ngọt, thậm chí nếu đau ốm còn được chữa trị.

Nhưng đi sang vùng biển nước khác hoặc vùng tranh chấp, vùng tạm thời bị chiếm đóng thì hay xảy ra sự cố. Qua đấu tranh gần đây với Trung Quốc thì sự cố cũng đã giảm rồi.

Nhiều vấn đề đặt ra ở đây, chẳng hạn, khi ngư dân đi vào vùng biển nước khác thì phải giáo dục ngư dân. Thứ hai là cố gắng thỏa thuận về đánh bắt cá.

Nếu có ai đó xâm phạm lãnh thổ phía ta, thì ta cũng có biện pháp. Tương tự, nếu ngư dân mình đánh bắt sang ngư trường của họ thì họ cũng làm theo luật.

Trả lời câu hỏi của phóng viên trong cuộc họp báo chiều 20/10 về Hội nghị Cấp cao ASEAN 17, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga nói: Hiện nay, tình hình thời tiết trên biển chưa an toàn cho ngư dân và tàu cá trở về. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã yêu cầu phía Trung Quốc cung cấp đầy đủ lương thực, thuốc men và các vật dụng cần thiết, đảm bảo an toàn cho các ngư dân trong khi tránh bão .

Các cơ quan chức năng của Việt Nam đang rất khẩn trương làm việc với các cơ quan của Trung Quốc và sẵn sàng chuẩn bị tiếp nhận và đưa ngư dân Việt Nam trở về nhà an toàn ngay khi thời tiết cho phép. (Xuân Linh)


•Lê Nhung - Lan Anh ghi
http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/201010/Tu-lenh-Hai-quan-Nen-ban-ky-dia-diem-tra-ngu-dan-943579/

Hôm nay đọc bài này thấy hay nên đưa lên để các bạn tham khảo,chiến lược bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước buộc phải dựa vào các túi khôn,những bộ não xuất chúng của trí tuệ (think tank) VN,đây là chuyện không mới nhưng lần đầu tiên được nói công khai như thế này âu cũng là điều mừng cho đất nước dần dần bắt kịp trào lưu của thế giới,xin trân trọng giới thiệu cùng các bạn.(bài viết được đăng trên tuần VN net)


Một dân tộc không có lực lượng tư duy chiến lược chuyên nghiệp, hoặc có nhưng què quặt, thì dẫu có độc lập đi nữa, cũng sẽ rơi vào trạng thái nô lệ mới: nô lệ về trí tuệ, dẫu có mở cửa đi nữa, thì cũng rơi vào trạng thái cô lập mới: cô lập về trí tuệ.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-10-20-think-tanks-va-su-hung-vong-cua-quoc-gia

Nếu thuận lợi chiều tối nay tàu CSB mang số hiệu 6006 cùng với 29 thủy thủ sẽ đưa 9 ngư dân Quảng Ngãi và lai dắt tàu bị nạn từ Hoàng Sa trở về tới nhà.(Phía Trung Quốc lai dắt tàu và đưa ngư dân tới một địa điểm thong báo và tiến hành trao trả).

Báo cáo với các bác là chín ngư dân Quảng Ngãi đã cập cảng Dung Quất bình yên. Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn và các ban ngành trong tỉnh hỗ trợ vật chất bước đầu cho các ngư dân mà quan trọng nhất là trang bị cho tàu máy Icom để liên lạc. Tương lai gần các bác ấy lại ra khơi!

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton khẳng định sự ủng hộ của Mỹ đối với đảm bảo an toàn, an ninh trên Biển Đông và đề nghị các nước trong khu vực tìm kiếm các giải pháp lâu dài cho vấn đề Biển Đông, trước hết phải tuân thủ nghiêm túc Tuyên bố chung về ứng xử giữa các bên ở Biển Đông (DOC).
Tuân thủ DOC

Đây là một trong những nội dung Ngoại trưởng Mỹ trao đổi với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hà Nội tối 29/10. Ngoại trưởng Mỹ trở lại Việt Nam từ 29 đến 30/10 dự Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) với tư cách khách mời đặc biệt của Việt Nam, nước Chủ tịch ASEAN 2010 và tham dự các hoạt động bên lề.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, tại cuộc gặp song phương bền lề với Thủ tướng Việt Nam, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định cam kết nâng mối quan hệ hợp tác với Việt Nam.

Trong đó tăng cường hợp tác giữa hai quốc gia trên lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, y tế, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục đào tạo... bởi hai nước còn nhiều tiềm năng để triển khai quan hệ đối tác vì lợi ích chung của mỗi quốc gia.

Chúc mừng những thành công của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN, Ngoại trưởng Hillary Clinton đánh giá cao những hợp tác giữa hai nước trong thời gian gần đây.

Ngoại trưởng Mỹ đề nghị hai bên đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và khẳng định sẽ hỗ trợ Việt Nam trong việc xây dựng trường đại học chuyên về biến đổi khí hậu cũng như kinh phí rà phá bom mìn, tẩy rửa chất độc dioxin, y tế, phòng chống HIV/AIDS...

Hoan nghênh ý tưởng của Ngoại trưởng Hillary Clinton về việc nâng cấp quan hệ hai nước, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết đã giao cho các cơ quan hữu quan nghiên cứu và trao đổi với Mỹ về vấn đề này, trong đó coi quan hệ kinh tế là cốt lõi của quan hệ hai nước, là động lực thúc đẩy các quan hệ khác phát triển.

Việt Nam mong muốn Mỹ xem xét hỗ trợ phát triển Đại học Cần Thơ thành đại học đẳng cấp khu vực, trong đó có chuyên sâu về đào tạo, nghiên cứu ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu ở khu vực Mekong, tiếp tục cường hỗ trợ Việt Nam giải quyết hậu quả chiến tranh.

Nhân dịp này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã nhắc lại lời mời Tổng thống Obama thăm Việt Nam vào năm 2011, bày tỏ mong muốn sớm đón cựu Tổng thống Bill Clinton thăm lại Việt Nam.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, năm 2010 Mỹ đã có nhiều đóng góp quan trọng tăng cường quan hệ với ASEAN đồng thời ủng hộ Mỹ triển khai các chính sách mang tính xây dựng tại khu vực, nhất là Sáng kiến Tiểu vùng Mekong và khẳng định nhất trí ủng hộ Mỹ trở thành thành viên đầy đủ của Cấp cao Đông Á.

"Việt Nam : Lãnh đạo khu vực đang nổi lên"

Nhân chuyến thăm trở lại Việt Nam dự các hoạt động song phương và đa phương, văn phòng người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay, bên cạnh hoạt động dự Cấp cao Đông Á, Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng sẽ chủ trì cuộc họp với những người đồng cấp thuộc Sáng kiến hạ vùng Mekong.

“Chuyến thăm trở lại của bà nhấn mạnh sự cam kết của Hoa Kỳ đối với việc duy trì can dự ở khu vực và tái khẳng định sự quan tâm của Hoa Kỳ đối với việc mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ với Việt Nam, một đối tác ngày càng chặt chẽ hơn của Hoa Kỳ và một lãnh đạo khu vực đang nổi lên”, thông cáo phát đi từ văn phòng người phát ngôn cho hay.

Về củng cố quan hệ đối tác với Việt Nam, theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, việc Việt Nam tham gia vào các cuộc đàm phán về Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương và vị thế “thị trường kế tiếp của Việt Nam trong Sáng kiến xuất khẩu quốc gia của Tổng thống Hoa Kỳ (NEI) thể hiện rõ hơn mối quan hệ kinh tế ngày càng cải thiện giữa hai nước.

Theo thống kê, thương mại hai chiều Việt - Mỹ hàng năm đã tăng từ 450 triệu USD lên gần 16 tỷ USD trong 15 năm qua. Năm 2009, một năm khó khăn đối với thương mại - song xuất khẩu của Mỹ sang Việt Nam đã tăng 11%, đạt 3,1 tỷ USD.

Mỹ cũng đánh giá sự tiến bộ rõ rệt trong quan hệ an ninh của hai nước bao gồm 3 cuộc đối thoại hàng năm, hợp tác về an ninh hàng hải, tìm kiếm cứu nạn, trợ giúp nhân đạo và cứu trợ thảm họa và đào tạo gìn giữ hòa bình.

Riêng trong năm nay, hai nước đã ký Biên bản ghi nhớ về hợp tác hạt nhân dân sự và Việt Nam đã tham gia cả Sáng kiến toàn cầu chống khủng bố hạt nhân lẫn Sáng kiến các cảng siêu lớn, được thiết kế để ngăn chặn sự phát tán các nguyên liệu hạt nhân…

Về hợp tác với các nước Hạ vùng Mekong, theo lịch trình dự kiến, ngày 30/10, Ngoại trưởng Clinton sẽ gặp với các lãnh đạo đồng cấp của Việt Nam, Thái Lan, Lào và Campuchia lần thứ ba kể từ tháng 7/2009 để thảo luận hợp tác khu vực về xây dựng năng lực trong các lĩnh vực y tế, môi trường, giáo dục và cơ sở hạ tầng.

•Linh Thư
http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/201010/Ngoai-truong-My-Tim-giai-phap-lau-dai-van-de-Bien-dong-945141/

Dư luận các nước đánh giá cao vai trò của nền ngoại giao Việt Nam trong vấn đề bảo vệ an ninh trên biển Đông và khu vực đông Á trong vai trò chủ tịch Asean năm 2010,bài phân tích khá hay của tác giả Đinh Hoàng Thắng đăng trên TuanvietNam.net,tựa đề bài viết:



Từ một nền chính trị đối ngoại "hai phe bốn mâu thuẫn" chuyển sang nền ngoại giao "đạng dạng hóa đa phương hóa", nền ngoại giao thuần Việt ngày càng tương tác với nhiều kỹ năng chuyên nghiệp, hy vọng đủ trí và lực vượt qua những khó khăn và thách thức không hề nhỏ ở phía trước.

Trong nhiều bình luận quốc tế đối với năm Chủ tịch ASEAN của Việt Nam, đánh giá trên tờ The Nation (Thái Lan) ngày 1/11 không khỏi làm ta suy nghĩ. "Việt Nam có thể tự hào nhìn lại với sự hài lòng về tất cả những gì mình đã làm được. Rõ ràng đã có rất nhiều thành tựu mang tính biểu tượng thể hiện qua các bài diễn văn và các vận động ngoại giao nhịp nhàng và tinh tế".

Tờ báo bình luận tiếp: "Các nhà lãnh đạo Việt Nam đã khẳng định được danh tiếng về kỹ năng ngoại giao trong việc thách thức tuyên bố chủ quyền đối với tranh chấp Biển Đông sau 8 năm bị động, tính từ khi có thỏa thuận về Tuyên bố ứng xử trên biển (DOC)".

"Việc công khai hóa rộng rãi vấn đề Biển Đông trong những tháng qua chắc chắn đã nâng tầm quốc tế của ASEAN và của vấn đề Biển Đông, đồng thời tạo nên viễn cảnh chiến lược mới, mở ra cơ hội cho quốc tế tham gia vấn đề liên quan đến tự do và an toàn hàng hải".

Không thể không thừa nhận thực tế

Thái Lan là một thành viên sáng lập ASEAN, cái nôi của nền ngoại giao "cây tre" suốt những năm tháng chiến tranh lạnh. May mắn trở thành vùng trái độn giữa hai phe, nhờ văn hóa chính trị uyển chuyển, "đất nước của nụ cười" đã khai dụng tối đa thời cơ vàng để trở thành những "tiểu long, tiểu hổ" một thời.
Lời khen tặng và cuộc tập trận chung của quân đội Thái Lan - Trung Quốc trước HNCC17 phải chăng là "hai mặt của một đồng tiền", là sự kéo dài của truyền thống "cây tre trăm đốt"? Có cần phải "nâng cao cảnh giác cách mạng" nếu như đấy là "âm mưu" dùng vấn đề Biển Đông để chia rẽ Việt Nam với Trung Quốc như lời của Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh mới đây? Hay đây đúng là lời tâm sự của một bạn bè "đồng sàng dị mộng"?

Có quá nhiều câu hỏi cho một lời đánh giá. "Được tiếng khen ho hen chẳng còn". Các cụ ngày xưa dạy thế! Lịch sử hiện đại của Việt Nam đã kiểm chứng khá đầy đủ minh triết ấy! Có điều là dù xuất phát từ bất cứ động cơ nào thì không thể không thừa nhận một thực tế là thuyền trưởng Việt Nam đã bàn giao lại con thuyền ASEAN-2010 cho Indonesia không đến nỗi nào.

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Hội nghị Cấp cao Đông Á mở rộng (EAS-5)... cùng với các diễn đàn bấy đã tồn tại lâu nay, những kênh mở rộng này tạo nên một cấu trúc mới, tuy đang định hình nhưng đúng là "mang nhiều tính biểu tượng" và hứa hẹn nhiều triển vọng tương lai.

Nhưng thách thức của sự mở rộng đã có thể thấy trước. Trong khi Thủ tướng Ôn Gia Bảo muốn khoanh sự hợp tác trong Đông Á trên cơ sở các nguyên tắc đã được xây dựng và đưa ra tại EAS từ trước thì Ngoại trưởng Clinton, với tư cách dại diện của Tổng thống Obama lại đề xuất một chương trình nghị sự mang tính bao trùm, trong đó xử lý tất cả các vấn đề có ảnh hưởng lớn của thời đại, bao gồm cả an ninh biển.

Ở Trung Quốc cũng đã xuất hiện quan ngại cho rằng việc Mỹ và Nga gia nhập EAS sẽ biến tổ chức này thành địa bàn cạnh tranh giữa hai cường quốc. Sự mở rộng này sẽ làm mọi việc thêm phức tạp và có thể gia tăng các yếu tố khó lường cho tiến trình hợp tác mà lẽ ra đã rất tiến triển này (Ý kiến của ông Yang Danzhi, nghiên cứu viên Viện Châu Á-Thái Bình Dương thuộc Viện KHXH Trung Quốc).

Chiếc lưới an toàn không chỉ cho khu vực

Một tờ báo khác, Thời báo Frankfurt (Đức) nhìn nhận: Với EAS-5, "lần đầu tiên Trung Quốc phải chứng kiến những phản ứng trong nội bộ ASEAN. Không ồn ào, nhưng thái độ rõ ràng, các nước láng giềng của Trung Quốc cho thấy họ tìm đồng minh mới để giữ "đồng minh cũ" trong giới hạn cho phép. Ở hầu hết các đề mục của hội nghị đều có nhắc đến xung đột lãnh thổ vừa qua trong khu vực và kêu gọi giải quyết bằng biện pháp hòa bình".

Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược ở Washington (Mỹ) Ernest Bower thì tuyên bố một cách thuần lý rằng: "Có ba lý do khiến Mỹ tham dự vào Hội nghị EAS-5. Thứ nhất là thời gian tới Mỹ sẽ đưa ra một chiến lược mới đối với châu Á, trong đó ASEAN có thể giữ vai trò trọng tâm. Thứ hai là Mỹ hiểu rằng chỉ khi ASEAN được củng cố vững chắc thì chiến lược đó mới có thể đem lại hiệu quả. Thứ ba là các hiệp ước giữa Mỹ và các đồng minh, trong đó có Úc đã được củng cố. Vì vậy, Mỹ muốn thắt chặt quan hệ cũng như gia tăng cam kết mạnh mẽ hơn nữa với ASEAN".
Đúng là một chủ trương chiến lược lớn! Động thái này của người Mỹ chắc chắn đã được tính toán với hy vọng thúc đẩy tất cả các nước lớn trong khu vực, không có ngoại lệ, quan tâm hơn nữa tới vấn đề tái cấu trúc khu vực trong thập kỷ tới!
Đồng thanh tương ứng, kết thúc EAS-5, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thông báo cảng Cam Ranh sẵn sàng cung cấp dịch vụ cho tàu hải quân của tất cả các nước, kể cả tàu ngầm. Tuyên bố này được dư luận xem như là dấu chấm hết cho mọi lời đồn đoán về hải cảng mang tính chiến lược này. Có ý kiến cho rằng như vậy là chiếc lưới an toàn đã được đan xong, mà không chỉ dành riêng cho khu vực!

Sức quyến rũ của nền ngoại giao thuần Việt còn thể hiện ở chỗ Chủ tịch Hội nghị đã kín đáo giúp giảm bớt thảo luận về khủng hoảng chính trị tại Myanmar bằng cách gia tăng sự quan tâm đối với vấn đề Biển Đông, nhưng vẫn trong giới hạn công tâm của một người cầm chịch đối với nhiều nghị trình phức tạp khác.

Một kết quả khả quan trong "chiến dịch quyến rũ ngoại giao" của Việt Nam là qua Tổng Thư ký ASEAN, để cho báo chí và truyền thông biết là Bắc Kinh đã điều chỉnh thái độ khi chấp nhận tổ chức một cuộc gặp cấp chuyên viên giữa Trung Quốc và ASEAN vào tháng 12 tới để thảo luận phương hướng cho việc soạn thảo Bộ Quy tắc ứng xử tại Biển Đông (COC).

Khác với thái độ của ngoại trưởng Dương Khiết Trì hồi tháng 7 khi đồng nhiệm của ông từ phía Mỹ nêu vấn đề Biển Đông tại ARF-17, cũng như khác với tuyên bố hờ hững của người phát ngôn đoàn quân sự Trung Quốc tại ADMM+, tờ China Daily nhắc lại tuyên bố chính thức của Thủ tướng Ôn Gia Bảo trong cuộc gặp với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bên lề ASEAN 17.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo nhấn mạnh ý nghĩa to lớn đối với giải pháp thỏa đáng cho tranh chấp Biển Đông, điều này rất quan trọng đối với sự phát triển lành mạnh và ổn định của quan hệ Trung-Việt. Quan hệ Trung-Việt lành mạnh lại vô cùng quan trọng đối với hai nước và khu vực trong bối cảnh tình hình quốc tế phức tạp và có thay đổi trong cấu trúc quyền lực ở châu Á

Lắng nghe và thấu hiểu

Cảnh báo của Thủ tướng Ôn Gia Bảo về "tình hình quốc tế phức tạp" được tuần san Courrier International (Pháp) phân tích tình trong một bài viết mới đây liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông với tựa đề "Bắc Kinh, Washington và vùng biển đầy nguy hiểm".

Bài báo nhận định, hiếm có nước nào đã phải hứng chịu nhiều chiến tranh để giành lại độc lập và chủ quyền như Việt Nam. Do đó, Việt Nam muốn tránh mọi xung đột, dù chỉ là xung đột nhỏ. Hiện nay điều đáng quan ngại nhất là chỉ một sai lầm nhỏ hay một trục trặc nào đó đều có thể làm cho tình hình mất kiểm soát.


 
Đất nước này chỉ muốn trang bị đủ phương tiện răn đe để đối tượng nào muốn tấn công mình phải e dè trước khi hành động. Chính vì thế, Việt Nam đã tăng cường mạnh mẽ các hoạt động ngoại giao quốc phòng, tìm kiếm các quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ, yêu cầu đưa vấn đề Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.
Trở lại với nhận định của tờ The Nation vốn là nguồn cảm hứng cho phân tích này, không được quên tựa đề chính của bài báo "Vai trò lãnh đạo ASEAN của Việt Nam là bài học cho tất cả mọi người". Tác giả khách quan khi cho rằng, "Hà Nội đã nỗ lực tổ chức 14 (?) HNCC trong vòng chưa đầy 60 giờ đồng hồ, cố gắng này đã phá vỡ mọi kỷ lục của ASEAN".

Có lẽ còn quá sớm để có thể rút ra "bài học cho tất cả mọi người", nhưng riêng đối với Việt Nam, vừa là đối tác, vừa là đối tượng của nhiều nước, nhất là của các cường quốc, của nhiều tổ chức và định chế quốc tế quan trọng, chúng ta phải không ngừng vun đắp cho sức mạnh của nền ngoại giao thuần Việt.

Từ một một nền chính trị đối ngoại "hai phe bốn mâu thuẫn" chuyển sang nền ngoại giao "đạng dạng hóa đa phương hóa", tác chiến với nhiều kỹ năng chuyên nghiệp qua tiếp xúc, năng động trong tham vấn các mối quan hệ, nền ngoại giao thuần Việt sẽ ngày càng tương tác nhiều nhưng tuyên bố ít, mềm mỏng nhưng giữ vững nguyên tắc, hy vọng đủ trí và lực vượt qua những khó khăn và thách thức không hề nhỏ phía trước!

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-11-02-suc-quyen-ru-cua-nen-ngoai-giao-thuan-viet

Vừa qua, Cục Đo đạc bản đồ quốc gia Trung Quốc đã khai trương dịch vụ bản đồ trực tuyến mang tên Map World.

Dịch vụ có địa chỉ trên internet tại: http://www.tianditu.cn/ và http://www.chinaonmap.cn/, trong đó thể hiện đường yêu sách 9 đoạn bao trùm lên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và các vùng biển của Việt Nam.

Ngày 5/11, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga đã phản đối mạnh mẽ việc làm của phía Trung Quốc.

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định việc làm này của Cục Đo đạc bản đồ quốc gia Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia của Việt Nam đối với thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý.

Theo Người phát ngôn, hành động trên đã vi phạm Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, trái với tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký giữa ASEAN và Trung Quốc.

"Việt Nam yêu cầu phía Trung Quốc nhanh chóng gỡ bỏ các dữ liệu tại bản đồ nêu trên có nội dung vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các vùng biển của Việt Nam," Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao tuyên bố.

Bà Nguyễn Phương Nga cũng lưu ý rằng phíaTrung Quốc cần tuân thủ nhận thức chung của Lãnh đạo Cấp cao hai nước về việc duy trì hòa bình, ổn định, không làm phức tạp hoặc mở rộng tranh chấp ở Biển Đông.
Theo TTXVN

http://www.baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Cuc-Do-dac-ban-do-Trung-Quoc-vi-pham-chu-quyen-Viet-Nam/201011/117631.datviet

Hôm nay, 10/11, gần 70 học giả quốc tế sẽ tới TP.HCM để cùng giới nghiên cứu và làm chính sách Việt Nam thảo luận về Biển Đông trong môi trường chiến lược đang điều chỉnh.

Với chủ đề “Biển Đông: Hợp tác vì An ninh và Phát triển trong Khu vực”, Hội nghị sẽ kéo dài trong 2 ngày (11-12/11) với 7 phiên thảo luận.

Hội thảo thu hút sự tham gia của các học giả từ các nước ASEAN, Trung Quốc, Australia, Canada, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và một số nước EU cùng đại diện các cơ quan ngoại giao nước ngoài ở Việt Nam.
Tại hội thảo, các học giả sẽ cùng đánh giá tầm quan trọng của Biển Đông trong môi trường chiến lược đang điều chỉnh, nhìn lại những diễn biến mới gần đây ở Biển Đông và những hệ lụy của nó với an ninh và phát triển khu vực; và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông, vì hòa bình và thịnh vượng chung.

Trong đó, các học giả sẽ cùng xem xét những vấn đề luật pháp quốc tế với tranh chấp Biển Đông, tính pháp lý và tính chính đáng của tranh chấp lãnh thổ tại Biển Đông, việc tìm kiếm giải pháp pháp lý cho đường yêu sách đứt đoạn chữ U của Trung Quốc, cũng như xem xét việc các đảo nhân tạo và ảnh hưởng của nó tới tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Việc Trung Quốc điều chỉnh tuyên bố, đưa Biển Đông vào "lợi ích cốt lõi" của nước này, cũng như sự can dự ngày càng lớn hơn của Mỹ vào khu vực sẽ được bàn thảo.


Cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung tại khu vực biển tranh chấp này dự kiến sẽ chiếm thời lượng khá lớn trong thảo luận của các học giả.

Trong bản tham luận gửi tới Hội thảo, GS Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế, Oslo còn đặt vấn đề liệu có thể ràng buộc cường quốc bằng luật pháp quốc tế: Mỹ, Trung và sức mạnh của Luật quốc tế tại Biển Đông?

Hội thảo cũng sẽ thảo luận về vai trò của Biển Đông trong hợp tác Đông Á, nhất là trong bối cảnh Cấp cao Đông Á đã được mở rộng với sự can dự của Mỹ, Nga.

Bên cạnh việc đánh giá tác động của những căng thẳng gần đây ở Biển Đông tới an ninh, thịnh vượng khu vực, các học giả cũng nhìn lại tác động của các báo cáo về thềm lục địa lên Ủy ban ranh giới ngoài thềm lục địa đối với các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Vấn đề xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông, nhất là trên cơ sở Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông DOC và tiến trình xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông mang tính ràng buộc pháp lý cao cũng được đặt ra tại Hội thảo.

Đây là hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 2 được tổ chức tại Việt Nam, do Học viện Ngoại giao và Hội Luật gia Việt Nam đồng chủ trì.

Hồi cuối năm ngoái, lần đầu tiên, hội thảo quốc tế về Biển Đông đã được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của hơn 50 học giả trong và ngoài nước.


Hội thảo được đánh giá đã tạo tiền đề để xây dựng lòng tin, xóa bỏ nghi kị, hiểu lầm giữa các bên có tranh chấp, chia sẻ mong muốn tăng cường hợp tác để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Đồng thời, nó giúp định hình khuôn khổ hợp tác hợp lý cho giới học giả và các nhà làm chính sách có thể ngồi lại, thảo luận, trao đổi thẳng thắn, trình bày kết quả khoa học cũng như gợi ý giải pháp cho những vấn đề phức tạp như Biển Đông.


•Phương Loan

http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/201011/VN-to-chuc-hoi-thao-quoc-te-lan-2-ve-Bien-dong-946794/

[/b]

"Đòi hỏi đưa Biển Đông vào lợi ích cốt lõi của Trung quốc đã làm tăng nghi ngại của các nước trong khu vực. Mỹ sẽ không nhượng bộ Trung Quốc.",Giáo sư Bronson Percival, cố vấn cao cấp, Trung tâm nghiên cứu chiến lược CNA, Virginia, Mỹ bộc lộ trong hội thảo Biển Đông tổ chức tại TP HCM, ngày 11/11.
Tham dự hội thảo Biển Đông lần II, chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực" nhiều đại biểu đều tỏ ra quan tâm đến đường đứt khúc 9 đoạn (còn gọi là đường lưỡi bò).

Học giả Daniel Schaeffer đến từ Trung tâm nghiên cứu châu Á 21 (Pháp) cho rằng, việc Trung Quốc chính thức đưa ra đường đứt khúc 9 đoạn là một điểm đáng chú ý nhất ở khu vực trong 2 năm qua. Theo ông, Trung Quốc nên công khai và làm rõ ý định của mình, đối thoại với các nước trong khu vực về các khác biệt nảy sinh. Ông Daniel cũng cho rằng, nếu đối thoại giữa các bên để giải quyết xung đột không có tiến triển, cần tính đưa các tranh chấp khu vực ra Tòa án Luật biển hoặc Tòa án Công lý quốc tế.

Trong khi đó, Giáo sư Bronson Percival, cố vấn cao cấp, Trung tâm nghiên cứu chiến lược CNA, Virginia, Mỹ, cho biết, đường đứt khúc 9 đoạn và đòi hỏi đưa Biển Đông vào lợi ích cốt lõi của Trung quốc đã làm tăng nghi ngại của các nước trong khu vực. Ông cho rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ Trung Quốc do Biển Đông liên quan tới vấn đề có tính nguyên tắc cơ bản là tự do hàng hải, và "Biển Đông sẽ là một vấn đề thường xuyên trong quan hệ Mỹ - Trung". Tướng Bronson Percival cho hay, lợi ích của Mỹ ở Biển Đông có thể có lúc tăng lên, có lúc giảm đi, nhưng chính sách của Mỹ về Biển Đông chưa bao giờ thay đổi.

(http://i1179.photobucket.com/albums/x387/tungminh_50/a-tb-bien-dong-1.jpg)
Các diễn giả đang trao đổi trong giờ giải lao hội thảo về Biển Đông lần II. Ảnh: Vũ Lê.  

Giáo sư Leszek Buszynski đến từ Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc phòng, Đại học quốc gia Australia nhận định, Trung Quốc có nhiều trường phái với các quan niệm và lợi ích khác nhau, không đồng nhất trong quan niệm về lợi ích cốt lõi, lợi ích chiến lược, lợi ích quốc gia. Vì vậy, theo ông Leszek Buszynski, Trung Quốc sử dụng các thuật ngữ này một cách lỏng lẻo, chứ không có định nghĩa chính thức, rõ ràng. Ông còn cho rằng biện pháp có thể hướng Trung Quốc vào ứng xử có trách nhiệm hơn là tạo ra một Nhóm hài hòa các nước lớn điều hành các vấn đề của thế giới.

Giáo sư Carlyle A. Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia dự báo, cạnh tranh giữa các nước lớn trong khu vực sẽ gia tăng trong vòng 3-5 năm tới, tuy nhiên cũng có một số dấu hiệu tích cực khi ASEAN và Trung Quốc nhất trí triển khai DOC (Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông) và đàm phán COC (Quy tắc ứng xử Biển Đông).

Đến hội thảo về Biển Đông lần II trong một hình ảnh mới, trẻ trung, nói tiếng Anh lưu loát, diễn giả, học giả Trung Quốc cũng chia sẻ thẳng thắn về vấn đề Biển Đông.

Điển hình là phát biểu của Giáo sư Su Hao đến từ Đại học Ngoại giao Bắc Kinh. Ông Su Hao nhấn mạnh, Trung quốc luôn hành xử có trách nhiệm ở Biển Đông vì cần môi trường hòa bình với các nước xung quanh để phát triển. Nếu Trung quốc không hòa bình thì không thể có không khí hợp tác trong khu vực như hiện nay. Về “lợi ích cốt lõi” ở Biển Đông, giáo sư Su Hao cho rằng chưa bao giờ Trung Quốc sử dụng thuật ngữ đó trong các tài liệu chính thức. Về đường đứt khúc 9 đoạn, ông Su Hao cho rằng Trung Quốc quan niệm vùng nước bên trong đường đứt khúc là vùng nước lịch sử, trong công ước luật biển quốc tế cũng thừa nhận về các vùng biển lịch sử, như trường hợp vùng biển giữa Hy Lạp và Thổ nhĩ kỳ.

 (http://i1179.photobucket.com/albums/x387/tungminh_50/a-tb-bien-dong-2.jpg)
Một số học giả, diển giả châu Á đang bàn luận trước giờ khai mạc hội thảo "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực". Ảnh: Vũ Lê.  

Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, Dương Văn Quảng cho biết, cần nhìn Biển Đông dưới 3 góc độ. Thứ nhất, tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền cần được giải quyết thông qua đối thoại, đàm phán trực tiếp giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ có liên quan, không dùng vũ lực trong bất cứ hoàn cảnh nào. Một trong những cơ sở quan trọng nhất để giải quyết các tranh chấp này là Công ước về Luật Biển của Liên Hiệp quốc năm 1982.

Thứ hai, Biển Đông là một trong những vùng biển trọng yếu, có vị trí chiến lược và nhộn nhịp nhất thế giới, vì vậy, cần đảm bảo, duy trì tự do đi lại, an toàn trên vùng biển này.

Thứ ba, Biển Đông cung cấp sinh kế cho các cộng đồng dân cư ven bờ và đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế của các nước ASEAN và Trung Quốc. Do vậy, hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và an ninh con người, trong đó có cả cứu hộ, cứu nạn ở Biển Đông đã trở thành trọng tâm trong chương trình nghị sự của các cuộc gặp chính thức giữa ASEAN và Trung Quốc. Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký kết năm 2002 trên tinh thần đó. Nhưng DOC chưa đủ, các nước kỳ vọng một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có tính ràng buộc hơn, chặt chẽ hơn và toàn diện hơn sẽ được đàm phán và ký kết trong tương lai.

Ông Quảng phân tích thêm, hội thảo quốc tế về Biển Đông có thể tạm gọi là kênh phụ hỗ trợ cho các nhà hoạch định chính sách có nhiều tham khảo để nghiên cứu những giải pháp phù hợp với lợi ích mỗi bên và được các bên chấp nhận.

Ngày mai, Hội thảo tiếp tục thảo luận về kinh nghiệm và bài học từ các hoạt động hợp tác ở Biển Đông, và các biện pháp thúc đẩy hợp tác nhằm củng cố hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Hà Thanh
http://vnexpress.net/GL/The-gioi/2010/11/3BA22D96/

Hội thảo quốc tế về biển Đông:


TT - Đó là khẳng định của một số học giả tại hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông ngày 11-11 tại TP.HCM.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=462187)
Đại biểu tham dự hội thảo quốc tế về biển Đông lắng nghe ý kiến của các bên - Ảnh: T.T.D.

Biển Đông đã trở thành một vấn đề mang tầm quốc tế và đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ Mỹ - Trung.

Đó là khẳng định của một số học giả tại hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông với chủ đề “Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực” ngày 11-11 tại TP.HCM.

Trong ngày thứ nhất của hội thảo, các học giả đã trình bày đánh giá của mình về những diễn biến xung quanh tình hình biển Đông gần đây.

Giáo sư Bronson Percival (Mỹ) cho rằng đường đứt khúc chín đoạn (tức đường lưỡi bò) và đòi hỏi đưa biển Đông vào lợi ích cốt lõi của Trung Quốc (TQ) đã làm tăng nghi ngại của các nước trong khu vực.

Ở Mỹ có quan điểm cho rằng TQ muốn thử phản ứng của Mỹ ở biển Đông trong bối cảnh Mỹ đang gặp nhiều khó khăn nội bộ, song ông cho rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ TQ do biển Đông liên quan tới vấn đề có tính nguyên tắc cơ bản là tự do hàng hải, và biển Đông sẽ là một vấn đề thường xuyên trong quan hệ Mỹ - Trung.

Thiếu tướng về hưu Vinod Saighal của Ấn Độ đã nêu vấn đề: tại sao TQ lại tuyên bố biển Đông là “lợi ích cốt lõi” của mình? Liệu có phải do TQ nay nghĩ rằng đã đến thời điểm tự cho phép khẳng định như vậy? Có phải TQ muốn thăm dò phản ứng của thế giới? Những tuyên bố đó liệu chỉ là vấn đề của khu vực hay là của cả thế giới?
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=462202)
Giáo sư Carl Thayer (trái) trao đổi với giáo sư Su Hao, Đại học Ngoại giao Trung Quốc - Ảnh: T.T.D.

Giáo sư Geoffrey Till (Anh) cho rằng TQ và Mỹ đang có quan niệm hoàn toàn khác biệt trong vấn đề tự do hàng hải. Cũng giống như Anh trước đây, Mỹ là một cường quốc toàn cầu, trong đó lợi ích cơ bản là tự do hàng hải, gắn liền với vị thế của nước Mỹ, với giá trị của nước Mỹ. Từ quan niệm đó, Mỹ cho rằng mình có quyền làm chủ biển cả và có quyền dùng vũ lực bảo đảm quyền đó. Vừa qua, Mỹ cảm thấy rằng TQ muốn thách thức quyền đó và đã phản ứng.

Tướng Pháp về hưu Daniel Schaeffer cũng cho rằng những động thái gần đây của TQ nhằm muốn chứng tỏ mình có thẩm quyền khi khẳng định các lợi ích của mình trên hầu như toàn bộ biển Đông. Thế nhưng, TQ cần làm rõ các yêu sách của mình hữu lý như thế nào, đồng thời đối thoại song phương và đa phương với các nước trong khu vực. Một khi không đối thoại được nữa thì đã có Tòa án quốc tế về luật biển Hamburg và Tòa án tư pháp quốc tế La Haye.

Học giả TQ, giáo sư Su Hao, thừa nhận chưa bao giờ TQ chính thức sử dụng cụm từ “lợi ích cốt lõi” khi đề cập các đảo tranh chấp. Và để tranh thủ dư luận, ông Su Hao nhất mực cho rằng TQ luôn hành xử có trách nhiệm ở biển Đông.

Thế nhưng, ông vẫn trung thành với suy nghĩ “đường chín khúc” khi nêu vấn đề: “TQ hằng năm ban hành lệnh cấm đánh cá trong mấy tháng để bảo vệ tài nguyên hải sản, liệu Việt Nam có hợp tác hay không?”, để rồi nhận được câu trả lời từ tiến sĩ Trần Trường Thụy thuộc Học viện Ngoại giao: “Vấn đề là lệnh cấm đánh cá đó trong khu vực nào, thuộc chủ quyền của nước nào? Chứ bảo vệ tài nguyên thì tốt thôi”.

Nhà nghiên cứu Leszek Buszynski của Đại học Quốc gia Úc cho rằng trong nội bộ TQ nay đang có nhiều luồng ý kiến khác nhau. Từ đó, ông nêu vấn đề: Liệu có phải cánh quân sự ở TQ nay đang có tiếng nói lớn hơn?

Một người Úc khác, giáo sư Carl Thayer, đã điểm lại các hoạt động quân sự của TQ trong năm nay và cuộc tập trận của TQ hôm 2-11 với cả trăm tàu chiến, tàu ngầm trên biển Đông cùng 1.800 lính thủy đánh bộ. Theo ông, chính cánh quân sự đã thúc đẩy cái gọi là “lợi ích cốt lõi” trong lập trường hiện nay của TQ. Tuy nhiên, vẫn còn có thể hi vọng vào một bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông.

Tiến sĩ Mark Valencia của Trung tâm Woodrow Wilson (Mỹ) cho rằng TQ cũng cần thống nhất với các nước ASEAN về bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông.

Gây chú ý cực kỳ vào cuối ngày hội thảo thứ nhất là tham luận của TS Nguyễn Thị Lan Anh, không phải do là nữ báo cáo viên duy nhất trong ngày mà do những lập luận vững chãi chứng minh rằng “đường chín khúc” của TQ là không có cơ sở.

Bằng sự đanh thép của mình, bà trả lời câu hỏi lạc lõng của một đại biểu TQ rằng  “quốc tế đã công nhận chủ quyền của TQ trên Hoàng Sa và Trường Sa?”. TS Lan Anh đã nhắc lại rằng ở hội nghị San Francisco 1951, đại diện quốc gia Việt Nam lúc đó đã lên tiếng khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên Hoàng Sa và Trường Sa, và chẳng có nước nào phản bác.

GS Stein Tennesson của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế (Na Uy) cho rằng: biển Đông là một vấn đề luật pháp chứ không chỉ là một vấn đề chính trị, nên giải quyết chính đáng nhất là bằng luật pháp.

NHÓM PV QUỐC TẾ

Gặp gỡ bên lề

Hội nghị sẽ đem lại những kết quả thực tế gì?

* Giáo sư Carl Thayer (ĐH New South Wales thuộc Học viện Quốc phòng Úc):

Hội thảo giống như những làn sóng lan tỏa. Các học giả có thể nói ra những điều mà các chính trị gia không dám nói. Và chắc chắn các chính trị gia, các nhà lãnh đạo sẽ lắng nghe, xem xét quan điểm của giới học giả. Các hội nghị như vậy sẽ mở đường cho các cuộc đối thoại tập trung vào vấn đề chính sách và hợp tác.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=462203)
Từ trái qua: giáo sư Mark J. Valencia, giáo sư Leszek Buszynski và giáo sư Geoffrey Till trao đổi bên lề hội thảo quốc tế về biển Đông - Ảnh: T.T.D.

Giải pháp cho vấn đề biển Đông?

* Giáo sư Geoffrey Till: (khoa nghiên cứu quốc phòng, ĐH King - London, Anh):

Ở thời điểm hiện tại vẫn chưa có một giải pháp cụ thể, hiệu quả cho các tranh chấp tại biển Đông. Điều quan trọng ở đây không phải giải quyết vấn đề biển Đông mà quản lý nó một cách hiệu quả, xây dựng một hệ thống đối thoại để ngăn chặn khả năng tình hình xấu đi.

* Giáo sư Carl Thayer:

Điều quan trọng nhất là các quốc gia đòi chủ quyền ở biển Đông phải chấm dứt các hành động khiến căng thẳng gia tăng. Các nước cần đối thoại để xây dựng lòng tin, tiến tới việc chính thức thông qua một bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông mang tính ràng buộc pháp lý.

* Giáo sư Mark. J. Valencia (chương trình nghiên cứu châu Á, Trung tâm Woodrow Wilson, Hoa Kỳ):

Một bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông mang tính ràng buộc pháp lý là cực kỳ cần thiết, cho dù nó sẽ không giúp giải quyết xung đột giữa các nước đòi chủ quyền tại biển Đông. Một vấn đề nữa là quốc gia hay thể chế nào sẽ giám sát việc thực hiện quy tắc ứng xử, trong trường hợp một nước khu vực vi phạm. Dù vậy, có một bộ quy tắc ứng xử yếu hay có thiếu sót vẫn hơn là không có.

* Giáo sư Leszek Buszynski (Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc phòng, ĐH Quốc gia Úc):

TQ cần một bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông không kém gì các nước ASEAN. Bởi nếu có một bộ quy tắc, quan hệ TQ - ASEAN sẽ cải thiện hơn. Nếu quan hệ TQ - ASEAN xấu đi do vấn đề biển Đông, sự hiện diện của Mỹ tại khu vực sẽ càng lớn, quan hệ của Mỹ với các nước ASEAN sẽ càng chặt chẽ. Đây sẽ là một bất lợi đối với TQ.

Có thể tách vấn đề tự do hàng hải và tranh chấp chủ quyền?

* Giáo sư Leszek Buszynski:

Không thể có tự do hàng hải nếu vấn đề tranh chấp lãnh thổ không được giải quyết thỏa đáng. Không thể có tự do hàng hải trên biển Đông nếu một quốc gia coi nó là “ao nhà”. Ngoài vấn đề tự do hàng hải còn phải tính đến vấn đề tự do thương mại trên biển Đông, bởi đây là khu vực có nguồn cá dồi dào, có trữ lượng dầu khí lớn và là tuyến đường hàng hải thương mại quan trọng của thế giới. Do đó, vấn đề tự do hàng hải và tranh chấp lãnh thổ không thể tách rời.

Việc Mỹ tuyên bố có lợi ích quốc gia tại biển Đông là muốn đảm bảo quyền tự do hàng hải trong khu vực theo luật biển quốc tế. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã khẳng định Washington sẵn sàng hỗ trợ quá trình đàm phán đa phương để giải quyết vấn đề biển Đông. Đó là một quy trình tự nhiên. TQ chỉ có thể gọi tuyên bố của Mỹ là sự can thiệp nếu TQ coi biển Đông là “ao nhà”. Còn nếu coi biển Đông là một vùng biển mở thì sự hiện diện của Mỹ là sự hỗ trợ.

HIẾU TRUNG thực hiện
Nguồn:http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/410516/Bien-Dong-tro-thanh-van-de-quoc-te.html

Trung Quốc cho biết sẽ chế tạo tàu tuần tra trên biển tổng hợp lớn nhất trong lịch sử.
Tân Hoa xã dẫn thông báo của Cục Hải sự Trung Quốc ngày 12/11 cho biết sẽ chế tạo tàu tuần tra trên biển tổng hợp lớn nhất trong lịch sử, mang tên Hải Tuần 01. Theo đó, tàu này là tàu có lượng giãn nước lớn nhất, tính năng mạnh nhất, công năng kiện toàn nhất và hàm lượng kĩ thuật cao nhất trong hệ thống hải sự của Trung Quốc.
Hải Tuần 01 dài 128,6 m, rộng 16 m, có tốc độ gần 38 km/giờ với lượng giãn nước là 5.418 tấn, có thể chở được 200 nhân viên cứu hộ và chịu được gió trên cấp 12. Hải Tuần 01 có thể hoạt động liên tục trong 10.000 hải lý (18.520 km) và lượng vật tư, thực phẩm, nước uống mang theo có thể giúp Hải Tuần 01 hoạt động liên tục trong 60 ngày trên biển.

Hải Tuần 01 có hầm chứa máy bay trực thăng cỡ trung bình và bãi đỗ dành cho trực thăng cỡ lớn. Do đó, chiếc tàu này có thể mang theo máy bay trực thăng để tiến hành hoạt động tuần tra, tìm kiếm, cứu hộ.

Giá thành chế tạo Hải Tuần 01 là 360 triệu nhân dân tệ, thời gian hoàn thành trong 20 tháng, do Công ty TNHH Công nghiệp nặng tàu thuyền Vũ Xương thực hiện sau khi trúng thầu công khai, và sẽ được bàn giao cho Cục Hải sự Trung Quốc vào tháng 7/2012.

Trà My (tổng hợp)
http://bee.net.vn/channel/2981/201011/Trung-Quoc-dong-tau-tuan-tra-lon-nhat-trong-lich-su-1778241/
Xem ra mộng bành trướng trên biển Đông của Trung Quốc vẫn không hề giảm! 8)

Tránh dùng vũ lực để giải quyết vấn đề biển Đông

TT - Phát biểu kết thúc hai ngày hội thảo quốc tế về biển Đông (11 và 12-11) tại TP.HCM, giáo sư Leszek Buszynski - Trung tâm Chiến lược và quốc phòng, Đại học quốc gia Úc - cho rằng cần tiếp tục tổ chức các hội thảo kiểm soát xung đột và thúc đẩy hợp tác khu vực biển Đông, thậm chí cần tính đến việc trao giải Nobel hòa bình cho các hội thảo này vì đã có đóng góp thật sự hữu ích cho hòa bình trên thế giới.

>> Biển Đông trở thành vấn đề quốc tế

Kết thúc hội thảo, các nhà nghiên cứu chia tay và hẹn gặp lại - Ảnh: T.T.D.

Theo giáo sư Yann Huei Song (Đài Loan), khi chưa giải quyết được vấn đề tranh chấp về chủ quyền, hãy bắt đầu hợp tác trong khoa học để có thể khởi đầu đối thoại, làm giảm bớt những bất trắc.

Thúc đẩy hợp tác

Tham luận của luật sư Henry Bensurto (Philippines) về hợp tác giữa Philippines và Việt Nam cho thấy đây không chỉ hợp tác khoa học mà còn nhằm tăng cường niềm tin giữa hai nước. Từ kinh nghiệm hợp tác đó, Philippines và Việt Nam đã tăng cường hợp tác với nhau trong khuôn khổ Tuyên bố chung về ứng xử trên biển Đông (DOC), làm “đầu tàu” cho ASEAN với Trung Quốc.

Đại sứ Hasjim Djalal (Indonesia) cho rằng điều kiện để có thể thúc đẩy hợp tác là các bên không sử dụng vũ lực, phải có quyết tâm chính trị, không khuấy động dư luận trong nước, cần minh bạch chính sách và luật pháp.

Nguyên tắc thúc đẩy hợp tác là cần cởi mở; bắt đầu từ những việc dễ, ít nhạy cảm; cần lãnh đạo cấp cao nhưng với tư cách cá nhân, không chính thức, không thể chế hóa; nhấn mạnh điểm đồng, không xoáy vào những điểm bất đồng; làm từng bước, bắt đầu từ những vấn đề có tính kỹ thuật; không lùi bước nếu không có được kết quả ngay; và người đứng ra tổ chức các hoạt động hợp tác có vai trò và ảnh hưởng quan trọng.

Ông khuyến nghị các trung tâm nghiên cứu về biển Đông trong khu vực cần kết nối với nhau và cùng thúc đẩy các hoạt động hợp tác.

Giáo sư Ba Hamzah, Đại học Malaya (Malaysia), cho rằng tình hình biển Đông gần đây trở nên phức tạp hơn nhưng vẫn còn trong tầm kiểm soát. Ông cho rằng quan hệ Trung Quốc - ASEAN không chỉ có vấn đề biển Đông mà trải rộng trên nhiều vấn đề khác như kinh tế, thương mại, văn hóa...

Ông nhấn mạnh cần tránh khuyến khích các nước lớn sử dụng vũ lực để giải quyết vấn đề biển Đông, bởi không có lý do gì có thể biện minh cho việc sử dụng vũ lực để giải quyết vấn đề chủ quyền ở biển Đông của bất cứ nước nào trong và ngoài khu vực.

Theo nguyên tổng thư ký ASEAN Rodolfo Severino - giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore), vấn đề chủ quyền biển Đông sẽ khó giải quyết trong một hai thế hệ tới do nhiều tranh chấp liên quan tới nhiều bên, và quan trọng hơn tất cả các bên đều coi biển Đông là lợi ích căn bản không thể thỏa hiệp.

Nhưng điều đó không có nghĩa là xung đột ở biển Đông không thể tránh khỏi. Theo ông, các bên có thể hợp tác để giảm rủi ro và bất đồng bằng cách tuân thủ tốt hơn công ước luật biển 1982; cụ thể hóa DOC như làm rõ thế nào là kiềm chế, bổ sung các điều khoản về đánh cá, bảo vệ môi trường...

Kiểm soát xung đột

Tiến sĩ Ian Storey, Viện Nghiện cứu Đông Nam Á (Singapore), nhận định DOC là công cụ quan trọng nhất để kiểm soát xung đột ở khu vực, song việc triển khai DOC chưa thật sự có kết quả. DOC yêu cầu các bên tự kiềm chế, nhưng điều khoản này quá chung chung và các bên đã không tuân thủ một cách chặt chẽ.

Theo ông, để các bên cần nghiêm túc thực hiện DOC, ASEAN cần có tiếng nói chung thúc đẩy thực hiện DOC, và Trung Quốc cần làm rõ bản chất đường đứt khúc chín đoạn (tức đường lưỡi bò), ASEAN và Trung Quốc cần thẳng thắn trao đổi về biển Đông trong khuôn khổ Diễn đàn an ninh khu vực ASEAN và đối thoại ASEAN - Trung Quốc.

Về đường đứt khúc chín đoạn, ông Severino cho rằng không phải chỉ riêng Trung Quốc mà Đài Loan cũng nên có giải thích, vì Đài Loan đưa ra đường này lần đầu tiên năm 1947.

Theo tiến sĩ Vũ Hải Đăng thuộc Đại học Dalhousie (Canada), phải tính đến các nước không nằm trong khu vực ASEAN. Các nước này không có yêu sách về chủ quyền, về quyền tài phán như các nước trong cuộc, song lại quan tâm đến vấn đề tự do hàng hải, như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc... Các nước xuất khẩu dầu hỏa Trung Đông cũng rất quan tâm đến quyền tự do hàng hải, chứ không chỉ có Mỹ. Do đó, cũng phải tính toán xem ai, nước nào, có thể làm gì trong vùng đặc quyền kinh tế của mình mà không gây hại các nước khác.

Các học giả đều nhất trí các nước liên quan cần tăng cường kiềm chế, minh bạch yêu sách và chính sách của mình, nhất là chính sách quốc phòng, cần tăng cường sử dụng các cơ chế hợp tác khu vực, nhất là DOC, trước hết cần hướng tới các hoạt động hợp tác chung của khu vực trong các lĩnh vực ít nhạy cảm hơn như bảo tồn môi trường, bảo vệ nguồn cá, cứu hộ cứu nạn...

* Làm thế nào để giải quyết vấn đề đối lập các lợi ích giữa các nước trên biển Đông?

Ông Rodolfo Severino cho rằng việc ASEAN và Trung Quốc muốn nâng DOC thành Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) là một bước tiến về hình thái. Song theo ông, việc nâng cấp nội dung của những cam kết ứng xử đó còn quan trọng hơn là nâng cấp hình thái. Vấn đề là làm sao cho các bên tự kiềm chế.

Tỉ như những vấn đề rất cụ thể là những mỏm đá trên biển, mà nay các nước đang thi nhau xây dựng những công trình trên đó. Tỉ như bổ sung các biện pháp chống lại việc phá hoại sự đa dạng sinh học trong đánh cá bằng những biện pháp hủy hoại môi trường như thuốc nổ, thuốc độc cyanure, đánh bắt các loài sinh vật biển quý hiếm.

Hãy đào sâu và củng cố DOC trong khi chờ đợi có một COC do lẽ các vấn đề như chủ quyền, quyền tài phán... là những vấn đề còn kéo dài, chưa biết bao giờ mới giải quyết được.

Gặp gỡ bên lề

Làm gì để quản lý xung đột và hợp tác khai thác kinh tế?

TT - Tiến sĩ Ian Storey (Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore):

Ở thời điểm hiện tại, các nước Đông Nam Á cần thảo luận để đi đến một quan điểm chung về biển Đông, nhưng tránh để Trung Quốc hiểu lầm ASEAN đoàn kết lại để chống Trung Quốc. Trong khi đó, Trung Quốc cần minh bạch hóa chính sách về biển Đông, trong đó có vấn đề đường đứt khúc chín đoạn.

Trong khu vực, Trung Quốc là nước lớn nhất, bất cứ hành động mập mờ nào cũng sẽ dẫn đến sự nghi kỵ, hiểu lầm. Điều quan trọng là các nước ASEAN và Trung Quốc cần thực hiện các biện pháp xây dựng lòng tin, trong đó có việc duy trì đối thoại thường niên về quốc phòng và chiến lược.

Các bên cần thông báo trước cho nhau về các kế hoạch tập trận và tuần tra trên biển. Các bên cũng có thể thiết lập đường dây nóng để trao đổi về các vấn đề an ninh, quân sự. Theo tôi, vấn đề biển Đông cần phải trở thành vấn đề chính thức trong nghị trình ASEAN - Trung Quốc.

Trên thực tế, các quốc gia tranh chấp chủ quyền trên biển Đông hoàn toàn có thể hợp tác trên các lĩnh vực như bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển, an toàn hàng hải, cứu hộ cứu nạn, chống tội phạm xuyên quốc gia... Đã có nhiều hợp tác hiệu quả, như tuần tra chung của các nước Malaysia, Indonesia, Singapore, Thái Lan tại khu vực eo biển Malacca.

Kinh nghiệm từ những hợp tác quốc tế?

* Giáo sư HASJIM DJALAL (giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Bắc Á, Indonesia):

Indonesia từng thực hiện nhiều cuộc nghiên cứu sinh thái biển trên vùng biển thuộc chủ quyền của Indonesia, không hề có sự tranh chấp. Trong các cuộc nghiên cứu đó, Indonesia đều chào đón sự tham gia của các quốc gia khác. Các cuộc nghiên cứu này đã giúp chúng tôi phát hiện nhiều loài sinh vật biển mới và hiểu sâu hơn về hệ sinh thái biển Đông. Chúng ta hoàn toàn có thể chia sẻ cho nhau những kiến thức và kinh nghiệm quý báu này.

Đó cũng là một trong những biện pháp xây dựng lòng tin giữa các nước tranh chấp chủ quyền ở biển Đông. Các quốc gia khác trong khu vực cũng từng khẳng định sẵn sàng tham gia quá trình hợp tác này, nhưng câu trả lời của Trung Quốc luôn là “chưa sẵn sàng”.

Tôi hi vọng trong một tương lai không xa, Trung Quốc sẽ “sẵn sàng”. Sự tham gia của các quốc gia khác không thuộc khu vực biển Đông hoàn toàn có thể được hoan nghênh.

Việt Nam và Trung Quốc hợp tác đánh cá tại Hoàng Sa?

* Chuyên gia LI JIANWEI (phó giám đốc Viện Nghiên cứu quốc gia về biển Nam Hải, Trung Quốc):

Trên thực tế, Trung Quốc và Việt Nam đã có thỏa thuận về khu vực đánh cá chung ở vịnh Bắc bộ. Hợp tác khai thác chung là biện pháp hiệu quả trong trường hợp các bên chưa thể giải quyết tranh chấp lãnh thổ. Biển Đông có nhiều khu vực chồng lấn, là nơi để các quốc gia, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam, hợp tác khai thác cá.

Tôi rất hi vọng trong tương lai, Trung Quốc và Việt Nam có thể thảo luận về việc hợp tác đánh bắt cá tại khu vực Hoàng Sa. Điều đó là hoàn toàn có thể.

H.TRUNG thực hiện

NHÓM PV TUỔI TRẺ
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/410724/Tranh-dung-vu-luc-de-giai-quyet-van-de-bien-Dong.html

Giữ vực an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế xã hội không thể thiếu khoa học - công nghệ11:49 PM, 13/11/2010Từ khóa:     PrintEmail

KH – CN phải đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng nâng cao sức mạnh chiến đầu của các các lực lược vũ trang nhân dân, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu trong mọi tình huống.
Bài 1: Hoạt động khoa học công nghệ 2006-2010: Nhiều nghiên cứu gắn với cuộc sống

Trong những năm qua, tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động phức tạp. Sự tranh chấp chủ quyền, quyền chủ quyền khai thác tài nguyên trên Biển Đông tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định.

Đổi với Việt Nam, các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổi với âm mưu và thủ đoạn ngày càng thâm hiểm. Tình hình đó đặt cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng những yêu cầu mới cao và khẩn trương, đòi hỏi KH – CN phải tập trung nghiên cứu, giải quyết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng nâng cao sức mạnh chiến đầu của các các lực lược vũ trang nhân dân, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu trong mọi tình huống.


Mô hình xuồng cao tốc Trường Sa CQ-01 trưng bày tại Techmart Hà Nội 2010.
 
Khoa học công nghệ trong an ninh quốc phòng
Đã nghiên cứu dự báo âm mưu thủ đoạn của địch tiến hành chống phá cách mạng Việt Nam, dự báo các đối tượng tác chiến, diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ, ly khai, dự báo các hình thái chiến tranh và đối sách của Việt Nam. Nghiên cứu phát triển và hoàn thiện lí luận nghệ thuật quân sự; tổ chức chỉ đạo, chỉ huy, lí luận về tác chiến chiến lược, chiến dịch, tác chiến bảo vệ biển đảo; phát triển cách đánh của các lực lượng; các vấn đề về khủng bố, chống bạo loạn, lật đổ, ly khai.
Đồng thời, nghiên cứu các vấn đề về tổ chức xây dựng lực lượng vũ trang, đổi mới phương pháp huấn luyện chiến đấu; nghiên cứu các giải pháp bảo vệ an ninh chủ quyền quốc gia trên biên giới, đất liền và trên biển; đổi mới nội dung, chương trình giáo dục đào tạo trong các Học viện, Nhà trường quân đội trong giai đoạn mới.
Kết quả nghiên cứu khoa học từ các chương trình, đề tài, nhiệm vụ đã đóng góp vào phát triển lí luận chính tri, quân sự, cung cấp những luận cứ hình thành các quan điểm chính sách cụ thể, các chỉ thị nghị quyết nhằm xây dựng Quân đội, củng cố Quốc phòng. Bàn giao cho các cơ quan, đơn vị vận dụng trong thực tiễn, huấn luyện, diễn tập, thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và được biên soạn thành các tài liệu huấn luyện, dạy học, bồi dưỡng kiến thức Quốc phòng.


Xuồng CQ-01 hoạt động tại quần đảo Trường Sa. (Ảnh: Hoangsa.org)
Trong khoa học kỹ thuật công nghệ và y dược quân sự

Chương trình đã triển khai nghiên cứu cải tiến, chế tạo vũ khí trang bị đáp ứng các yêu cầu thực tiễn về phát triển nghệ thuật quân sự, cách đánh của lực lượng vũ trang ba thứ quân. Nghiên cứu thiết kế, chế tạo và hiện đại hóa được một số loại vũ khí trang bị chiến đấu, đáp ứng yêu cầu chiến đấu, phù hợp với hoạt động tác chiến của các sư đoàn bộ binh chiến đấu bằng vũ khí mang vác, các đơn vị quân binh chủng, lực lượng đặc nhiệm làm nhiệm vụ chống khủng bố và tác chiến trong chiến tranh địch sử dụng vũ khí công nghệ cao.

Các nghiên cứu này đã giúp chế tạo, cải tiến vũ khí trang bị chiến đấu, từng bước đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, tăng cường năng lực quản lý vùng trời, khả năng cơ động, giảm thiểu bị bộc lộ trận địa, tăng khả năng đánh đêm và tăng năng lực quản lý bảo vệ vùng biển đảo như: nghiên cứu chế tạo Rada (tầm trung, tầm gần, thụ động…), từng bước chuẩn bị xây dựng dự án Tên lửa đất đối hải, nghiên cứu chế tạo tổ hợp cơ động Pháo phòng không- Tên lửa tầm thấp; Nghiên cứu hệ thống thu giải mã cho thiết bị nhận diện chủ quyền quốc gia, chế tạo một số hệ thống thiết bị phục vụ huấn luyện, nhất là về công nghệ mô phỏng.

Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các hoạt động khắc phục chất độc hóa học, bom, đạn, mìn còn tồn lưu sau chiến tranh, xử lý ô nhiễm môi trường ở các cơ sở công nghiệp quốc phòng, bệnh viện; bảo đảm nước sạch sinh hoạt cho bộ đội; xử lý rác thải sinh hoạt tại các vùng ven biên.

Đặc biệt, đã chế tạo thành công thiết bị giải tán đám đông phục vụ nhiệm vụ chống khủng bố; vũ khí phát hiện địch phục kích, gây ảo giác cho đối phương, thuốc và thiết bị gây bất lực để bắt sống đối tượng…

Nghiên cứu các công nghệ mũi nhọn như: phát triển công nghệ thông tin, tự động hóa, vật liệu và công nghệ sinh học trong đó có nhiều công nghệ mới lần đầu tiên ở Việt Nam đã được triển khai thực hiện thành công như: công nghệ tế bào, khai thác, bảo tồn và phát triển nguồn gene cây thuốc quý hiếm có nguy cơ tuyệt chúng (sâm Ngọc Linh), nấm Hầu thủ, Thông đỏ được Bộ Y tế, Bộ  KH – CN đánh giá cao.

Tóm lại, KH – CN trong lĩnh vực Quốc phòng có những phát triển và ngày càng vững chắc trong những năm qua, kịp thời giải quyết các vấn đề cấp thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần xây dựng Quân đội, nâng cao sức mạnh và khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang. Hoạt động KH – CN bước đầu tham gia vào thị trường KH – CN, chú trọng xây dựng và phát triển tiềm lực KH – CN, kể cả chiều sâu và đào tạo nhân lực đáp ứng được yêu cầu phục vụ an ninh quốc phòng và kinh tế xã hội.

Nguồn: baodatviet.vn

Chương trình khảo sát địa chấn 2D ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam - Lô 119 trên vùng biển Quảng Ngãi được chính thức triển khai vào ngày 15/11 đến, theo nguồn tin từ Văn phòng UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết chiều ngày 11/11.


Theo thông báo từ Văn phòng UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, bắt đầu từ ngày 15/11/2010 đến đầu tháng 12/2010, Công ty ExxonMobil Exploration and Production Vietnam Limited (EMEPVL) tiến hành hoạt động khảo sát địa chấn 2D ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam - Lô 119.


 (http://i1127.photobucket.com/albums/l637/trucngon_01/images2065818_anhminhhoa.jpg)
Khảo sát địa chấn 2D tại vùng biển Quảng Ngãi. Ảnh: Internet.

Khu vực khảo sát được thông báo rộng rãi có tọa độ: A: 108043’00’’-15030’00’’, B: 110000’00’’-15030’00’’, C: 110000’00’’-15000’00’’, D: 108058’00’’-15000’00’’. Tàu khảo sát địa chấn mang tên Fugro Gemini treo cờ Quốc tịch Panama, thân màu trắng-đỏ, kéo theo một cáp địa chấn dài 1.500 m và 03 tàu hộ tống bảo vệ.
Theo thông báo và yêu cầu của UBND tỉnh Quảng Ngãi: Các phương tiện hoạt động trên vùng biển nêu trên không chặn đầu tàu khảo sát địa chấn, cách 02 bên mạn tàu khảo sát địa chấn khoảng 6.000 m, cách đuôi tàu khảo sát địa ít nhất 10.000 m.

UBND tỉnh cũng đã giao Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh kiểm tra, giám sát, ngăn chặn kịp thời, đảm bảo không để tàu thuyền và các phương tiện vận tải biển đi vào khu vực khảo sát nói trên thuộc vùng biển tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian trên để đảm bảo an toàn cho công tác khảo sát.
•Vũ Trung

http://vietnamnet.vn/khoahoc/khcn/201011/Khao-sat-dia-chan-ngoai-khoi-Quang-Ngai-947367/

Biển Đông có diện tích khoảng 3.500.000km². Đây là một hình thể biển lớn nhất sau 5 đại dương. Các đảo ở Biển Đông có số lượng nhiều, tập hợp thành một số quần đảo. Vùng biển này và phần lớn các đảo không có người ở là mục tiêu tranh chấp chủ quyền của nhiều nước có biên giới với vùng biển này (theo chiều kim đồng hồ từ phía Bắc) gồm: Trung Quốc Đại lục, Macao, Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc), Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Campuchia, và Việt Nam.
Theo Wikipedia, South China Sea là thuật ngữ phổ biến nhất trong tiếng Anh để chỉ vùng biển được Tổ chức thủy văn học quốc tế xác định vùng nước trải dài theo hướng từ Tây Nam đến Đông Bắc, biên giới phía Nam là 3 độ vĩ độ Nam giữa Nam Sumatra và Kalimantan (eo biển Karimata), và biên giới phía Bắc của nó là eo biển Đài Loan từ mũi phía Bắc Đài Loan tới bờ biển Phúc Kiến thuộc đại lục Trung Quốc.

Vịnh Thái Lan chiếm phần phía Tây của biển Đông. Các nước xung quanh gọi biển này bằng nhiều tên khác nhau nhằm phản ánh chủ quyền lịch sử của họ đối với quyền bá chủ vùng biển. Việt Nam gọi là Biển Đông Việt Nam, bởi hầu hết lãnh thổ hướng chính ra biển là hướng Đông, Trung Quốc - Nam Hải, Philippines - Luzón theo tên hòn đảo lớn Luzón của Philippines. Trong các tài liệu cổ về hàng hải của Bồ Đào Nha vào thế kỷ 15-16 còn có tên là Biển Chăm Pa.
Hội thảo Biển Đông lần II, diễn ra tại TP HCM với chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực" là một minh chứng vì nó là thành công tiếp theo của Hội thảo Biển Đông lần I: "Với việc thành công trong việc tổ chức hội thảo đầu tiên, Việt Nam đã thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu quốc tế" (GS Ramses Amer đến từ Thụy Điển).  

Hội thảo lần này có sự tham gia của gần 70 học giả trong nước và quốc tế đến từ Trung Quốc, Đài Bắc - Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Anh, Đức, Canada, Australia, Nga, Pháp, Nhật Bản, Ấn Độ, Bỉ, Thụy Điển. Quan trọng hơn cả là 10 nước ASEAN đều có đại diện tham dự.

Đây là một vùng biển có ý nghĩa địa chính trị vô cùng quan trọng. Nó là đường hàng hải đông đúc thứ hai trên thế giới, trong khi nếu tính theo tổng lượng hàng hoá thương mại chuyển qua hàng năm, hơn 50% đi qua Eo biển Malacca, Eo Sunda, và Eo Lombok. Hơn 1.6 triệu m³ (10 triệu barrel) dầu thô được chuyển qua eo biển Malacca hàng ngày, nơi thường xảy ra các vụ hải tặc. Vùng này đã được xác định có trữ lượng dầu mỏ khoảng 1.2km³ (7.7 tỷ barrel), với ước tính tổng khối lượng là 4.5km³ (28 tỷ barrel). Trữ lượng khí gas tự nhiên được ước tính khoảng 7.500km³ (266 nghìn tỷ feet khối).

Theo những nghiên cứu do Sở Môi trường và các nguồn lợi tự nhiên Philippines, vùng biển này chiếm một phần ba toàn bộ đa dạng sinh học biển thế giới, vì vậy nó là vùng rất quan trọng đối với hệ sinh thái.

Biên giới quốc gia và vùng đặc quyền kinh tế: Các hòn đảo đang trở thành đối tượng đặc biệt vì chiếm được và biến nó thành của mình thì sẽ giúp các nước mở rộng vùng lãnh thổ và vùng đặc quyền kinh tế. Dầu mỏ và Khí đốt: Do có tiềm năng về dầu mỏ và khí đốt nên nhiều nước hy vọng Biển Đông là chìa khóa năng lượng trong các khủng hoảng nhiên liệu trong tương lai.

Địa chính trị: Kiểm soát Biển Đông không chỉ là kiểm soát tuyến giao thương lớn số 2 của thế giới, mà còn biến Biển Đông thành "ao nhà" qua đó gây khó khăn cho những tàu vận tải đi qua khu vực, tạo ra vùng cấm bay và hải phận cấm hoạt động và biến các đảo lớn thành tổ hợp quân sự như Nhật Bản đã từng sử dụng đảo Ba Bình trong thế chiến thứ 2.

Các học giả nhất trí đánh giá tầm quan trọng của Biển Đông trong môi trường chiến lược đang điều chỉnh và nhìn lại những diễn biến mới gần đây ở Biển Đông - Cục Đo đạc bản đồ quốc gia Trung Quốc khai trương dịch vụ bản đồ trực tuyến Map World thể hiện đường yêu sách 9 đoạn - cùng những hệ lụy của nó với an ninh và phát triển khu vực để cuối cùng tìm kiếm các biện pháp thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi là về vai trò của Trung Quốc và Mỹ tại Biển Đông. GS Thayer, Học viện Quốc phòng Australia, cho biết, Quân đội nhân dân Trung Quốc (PLA) coi Biển Đông là lợi ích cốt lõi: "PLA đang tăng cường năng lực hải quân để khẳng định chủ quyền ở Biển Đông, hạn chế Mỹ tiếp cận vùng biển này".

Trong khi đó Học giả Geoffrey Till đến từ Anh cho rằng: Cũng giống như Anh trước đây, Mỹ là một cường quốc toàn cầu, trong đó lợi ích cơ bản là tự do hàng hải, gắn liền với vị thế của nước Mỹ và giá trị của nước Mỹ. Từ quan niệm đó, Mỹ cho rằng mình có quyền làm chủ biển cả và có quyền dùng vũ lực bảo đảm quyền đó.

Hai học giả đến từ Trung Quốc là Giáo sư Tô Hạo và Tiến sĩ Nhậm Nguyên Chiết với bài tham luận của mình đã lại khẳng định: Trung Quốc luôn hành xử có trách nhiệm ở Biển Đông do Trung Quốc cần môi trường hòa bình với các nước xung quanh để phát triển. Theo ông, nếu Trung Quốc không hòa bình thì không thể có không khí hợp tác trong khu vực như hiện nay.

Học giả Daniel Schaeffer đến từ Trung tâm Nghiên cứu châu Á 21 (Pháp) cho rằng, việc Trung Quốc chính thức đưa ra đường đứt khúc 9 đoạn là một điểm đáng chú ý nhất ở khu vực trong 2 năm qua. Ông còn cho rằng, nếu đối thoại giữa các bên để giải quyết xung đột không có tiến triển, cần tính đưa các tranh chấp khu vực ra Tòa án Luật biển hoặc Tòa án Công lý quốc tế.

Trong lời tổng kết phần đầu Hội thảo, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, Dương Văn Quảng cho rằng: Hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và an ninh con người, trong đó có cả cứu hộ, cứu nạn ở Biển Đông đã trở thành trọng tâm trong chương trình nghị sự của các cuộc gặp chính thức giữa ASEAN và Trung Quốc. Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký kết năm 2002 trên tinh thần đó. Nhưng DOC chưa đủ, các nước kỳ vọng một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có tính ràng buộc hơn, chặt chẽ hơn và toàn diện hơn sẽ được đàm phán và ký kết trong tương lai.

Học giả Việt Nam - TS Trân Công Trục cho rằng, thành công của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010 đã có đóng góp không nhỏ để vấn đề Biển Đông được giải quyết theo một cách nhân bản nhất: “Với những diễn đàn mà Việt Nam chủ trì thành công, như ARF, ADMM+8, ASEAN - Trung Quốc, hay EAS, khi vấn đề tranh chấp Biển Đông được nêu ra, dù có hay không trong nghị trình, những thỏa thuận hợp tác đạt được trong lĩnh vực quốc phòng, hay thúc đẩy DOC, đã đóng góp vào việc duy trì ổn định trên Biển Đông”.
 
Trần Việt Hà

http://www.cand.com.vn/vi-VN/quocte/2010/11/139933.cand
 

Biển Đông và Địa Trung Hải là những vùng biển quốc tế, và không quốc gia nào có thể là người đưa ra luật chơi riêng ở đây. Mọi quốc gia phải tuân theo đúng luật chơi quốc tế. - Vị tướng về hưu người Pháp, Daniel Schaeffer nói.

Một trong những điểm thú vị nhất của hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ hai là các học giả đưa ra các luồng quan điểm trái ngược nhau về những vấn đề mới nảy sinh trong khu vực, từ các phương thức giải quyết tranh chấp đến khả năng hợp tác giữa các quốc gia có yêu sách chủ quyền ở Biển Đông. Nhất là đối với phản ứng của Trung Quốc trước sự can dự trở lại của Mỹ vào khu vực Đông Nam Á và Biển Đông.

Tất nhiên, trừ "lợi ích cốt lõi" và "đường chữ U đứt khúc", khi nhiều học giả, trong các tham luận chính thức, câu hỏi thảo luận, hay trao đổi bên hành lang, đều nhất trí với nhau trong việc đòi hỏi phía Trung Quốc phải làm rõ hai khái niệm này.

Vị tướng về hưu người Pháp Daniel Schaeffer, nguyên tuỳ viên quân sự của Pháp tại cả Việt Nam, Thái Lan, lẫn Trung Quốc, quay trở lại hội thảo lần thứ hai này với tham luận: "Trung Quốc, Hoa Kỳ và Biển Đông: Một quan điểm từ bên ngoài".
Ông nói: "Bài tham luận của tôi chỉ ra những lý do tại sao lại có những bất đồng giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ tại Biển Đông. Hoa Kỳ khẳng định rằng họ có lợi ích quốc gia ở khu vực này, còn Trung Quốc lại đưa ra đường chữ U đứt khúc, với yêu sách chủ quyền đối với 4/5 Biển Đông, nhằm phục vụ lợi lợi ích kinh tế trước mắt, kinh tế chiến lược, và chiến lược nói chung của họ."

Tuần Việt Nam giới thiệu quan điểm cá nhân của ông Shaeffer như một góc nhìn cần tham khảo.

Không ai có thể đưa luật chơi riêng ở Biển Đông

Ông nghĩ thế nào về sự bất đồng quan điểm trong giới học giả tham gia hội thảo này về sự can dự trở lại của Mỹ đối với khu vực này, thưa tướng quân?

Theo tôi, không có chuyện người Mỹ can dự trở lại. Họ chỉ khẳng định vẫn tiếp tục tăng cường sự can dự đã có từ trước, nhằm đảm bảo tự do và an ninh hàng hải trên Biển Đông. Quan điểm của họ vẫn trước sau như một là đứng ngoài các tranh chấp chủ quyền, nhưng họ muốn việc giải quyết tranh chấp phải thông qua các biện pháp hoà bình, không dùng vũ lực.

Tại sao tôi có quan điểm như vậy? Bởi vì tôi tin chắc rằng Biển Đông và Địa Trung Hải là những vùng biển quốc tế, và không quốc gia nào có thể là người đưa ra luật chơi riêng ở đây. Mọi quốc gia phải tuân theo đúng luật chơi quốc tế.

Thế còn luận điểm của Trung Quốc về "vùng nước lịch sử", để họ giải thích cho cái gọi là "đường chữ U đứt khúc" đó?

Theo Công ước Quốc tế về Luật Biển, làm gì có điều nào qui định về cái gọi là "vùng nước lịch sử", như cái mà họ vẽ ra. Tất nhiên, đường chữ U này không phải gần đây mới xuất hiện, mà thừa hưởng từ thời Trung Hoa Dân Quốc của Tưởng Giới Thạch.

Trung Quốc nợ lời giải thích

Ông có nghĩ rằng việc Trung Quốc đưa ra khái niệm "vùng nước lịch sử" là một động thái "câu giờ", như trong bóng đá, khi chưa nghĩ ra cách nào khả dĩ có thể thay thế điều kiện thực thi chủ quyền một cách liên tục. Hay, họ muốn đưa một luật lệ mới, độc lập với Công ước Luật biển Liên Hiệp Quốc (UNCLOS), như có học giả nước ngoài đã đặt vấn đề?

Khả năng đầu tiên là hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng tôi vẫn chưa biết họ câu giờ làm gì. Còn khả năng thứ hai tôi thấy nghi ngờ.

Tôi nghĩ họ có thể thách thức Việt Nam, hay ASEAN, hoặc thậm chí một cường quốc nào đó, nhưng họ không dám thách thức những nguyên tắc mà hầu như cả thế giới công nhận. Họ có thể vin vào cái gọi là "cách hiểu khác nhau" mà thôi.

Như trong hội thảo vừa rồi, các học giả trong và ngoài khu vực cho rằng Trung Quốc nợ thế giới một lời giải thích về tấm bản đồ có hình chữ U đứt khúc, cũng như cái gọi là "lợi ích cốt lõi".

Dường như phía Trung Quốc, không hiểu có phải là do thiếu hiểu biết thật hay không, hầu như không bao giờ nhắc tới Hiệp định Thiên Tân (1885), hay Hoà ước Pháp - Thanh năm 1887. Một vị học giả đáng kính từ Bắc Kinh, khi được hỏi về chuyện này, đã im lặng. Là người am hiểu Trung Quốc, cũng như tiếp xúc nhiều với giới học giả của họ, tướng quân có thể bình luận gì về điều này?

Tôi nghĩ nếu nghiên cứu nghiêm túc và liên tục về vấn đề chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải, khó có thể bỏ qua hai thoả ước quan trọng này.

Trong thời kỳ của chế độ thuộc địa của Pháp ở Việt Nam, nước Pháp đại diện cho Hoàng đế An Nam trong việc thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa.

Còn đối với quần đảo Trường Sa, Hải quân Pháp, thay mặt nước Pháp, đã chiếm hữu năm 1930, khi đó vô chủ, và thực hiện các thủ tục mà luật pháp quốc tế thời đó thừa nhận để tuyên bố chủ quyền với quần đảo này. Ba năm sau, họ lặp lại hành động đó. Kể từ đó cho đến khi chủ quyền được chuyển giao lại cho phía Việt Nam theo các thoả thuận quốc tế, chưa bao giờ nước Pháp từ bỏ chủ quyền đối với quần đảo này.

Mọi chứng cứ pháp lý đều ủng hộ Việt Nam

Trung Quốc cứ khăng khăng với lập trường giải quyết song phương mọi tranh chấp ở Biển Đông. Thế nhưng, khi Hoàng Sa chính là trường hợp của tranh chấp song phương về chủ quyền, mà những dẫn chứng của ông đã nêu rõ, họ lại khước từ với lập luận rằng Hoàng Sa là của họ. Người thì kể ra rằng đô đốc Trịnh Hoà thời nhà Minh đã tuyên bố chủ quyền ở đây. Có người, như vị học giả mà tôi đã nhắc ở trên, có lẽ vì cảm thấy chưa yên tâm, nên đã lùi thêm về cả trước Công nguyên cho chắc ăn.

Vậy, theo tướng quân, Việt Nam nên tiếp tục vấn đề này như thế nào?

Tôi nghĩ nếu Trung Quốc cứ chơi theo kiểu "chẳng giống ai" như vậy, Việt Nam phải tính đến khả năng đưa vụ này ra Toà án Công lý Quốc tế (ICJ), hoặc Toà án Quốc tế về Biển (MIT). Tất nhiên là khi mọi chứng cứ về lịch sử và pháp lý đã chuẩn bị đầy đủ.

Hơn nữa, cần nhớ rằng, việc giành quyền kiểm soát Hoàng Sa của Trung Quốc được tiến hành theo hai bước khác nhau. Việc này rất quan trọng cho việc xác định ưu tiên.

Đầu tiên, họ đã giành một phần từ tay Quốc Dân Đảng - những người đã giành quyền kiểm soát nhóm đảo An Vĩnh, khi giải giáp quân Nhật ở đó. Nói là giải giáp chứ, thực ra, binh lính người Đài Loan phục vụ trong quân đội Nhật chỉ cần thay đổi quân phục là đủ. Bởi Trung Hoa Dân Quốc đã sáp nhập Đài Loan vào lãnh thổ của mình sau sự đầu hàng của Nhật đối với phe Đồng Minh năm 1945. Phần này khá phức tạp.

Đối với phần còn lại thuộc nhóm Trăng Khuyết, họ đã dùng vũ lực chiếm năm 1974, khi mà Chính quyền Việt Nam Cộng Hoà, những chủ nhân thực sự của phần lãnh thổ này của quần đảo Hoàng Sa theo Hiệp định Hoà bình Quốc tế Geneva, quá yếu không phòng thủ được.

Việt Nam nên tập trung vào việc đòi lại chủ quyền của phần thứ hai, bởi hành động dùng vũ lực đánh chiếm một phần đất thuộc chủ quyền Việt Nam, hay vi phạm luật pháp quốc tế, đã rõ rành rành. Tức là mọi chứng cứ pháp lý đều ủng hộ Việt Nam.

Về lâu dài, điểm quan trọng nhất là bên nào trong số hai nước có yêu sách chủ quyền, đưa ra được những chứng cứ pháp lý và lịch sử chính xác, theo luật pháp quốc tế, về sự thực thi chủ quyền một cách liên tục nhất.

Ngay cả khi Việt Nam đưa ra được những bằng chứng đó, mà Trung Quốc vẫn cứ nói "Không" thì sao?

Trước Đệ Nhị Thế chiến Chính phủ Pháp đã yêu cầu Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc của Quốc Dân Đảng cùng ra toà ICJ để phân định rõ Hoàng Sa, nhưng họ đã từ chối. Bởi vậy, có khả năng chính quyền hiện nay của Trung Quốc sẽ học tập tấm gương ứng xử của Tưởng Giới Thạch.

Thế nhưng, trừ phi Việt Nam muốn từ bỏ chủ quyền hoàn toàn đối với Hoàng Sa, theo tôi, việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ là rất cần thiết. Ngay cả trong trường hợp Trung Quốc thoái thác việc ra toà.

Bởi lúc đó, Việt Nam, sau khi đã thể hiện thiện chí kiên trì thuyết phục, hay đàm phán, qua các kênh khác nhau, hoàn toàn có thể công bố công khai trước quốc tế, tại các diễn đàn khác nhau, những chứng cứ này. Lúc đó, trước sức ép của dư luận quốc tế, Trung Quốc có thể phải chấp nhận giải pháp khai thác chung nào đó một cách chấp nhận được với cả hai bên, để cứu vãn cho hình ảnh ngày càng xấu đi của mình.

Chẳng hạn, cách đây cách đây 4 năm một Giáo sư ở Khoa Luật, Đại học Bắc Kinh, tên là Zhao Lihai, sau một thời gian dài biện hộ cho đường chữ U cũng ngộ ra rằng nếu không rút lại đường này, uy tín của Trung Quốc sẽ giảm đi nhiều trong cộng đồng khu vực và quốc tế.

Mặc dù vậy, tôi e rằng đây là điều không hề dễ dàng. Có điều, tôi không nghĩ ra giải pháp nào khác khả dĩ hơn.

Đơn phương cấm đánh cá, bắt ngư dân là vi phạm luật quốc tế

Đầu năm 2005, Trung Quốc đã công bố Luật về lãnh hải và vùng tiếp giáp, trong đó đưa ra nguyên tắc đường cơ sở thẳng, để làm biên giới cho lãnh hải của họ. Trước đó 9 năm họ đã ra một tuyên bố với nội dung tương tự trong đó có nói về cái gọi là "đường cơ sở". Đáng chú ý là ngay trước khi tham gia UNCLOS vào cùng năm 1996.

Và câu chuyện bắt ngư dân Việt Nam đã bắt đầu từ lập luận này. Họ cho rằng ngư dân Việt Nam đánh cá ở khu vực giữa đường cơ sở này và Hoàng Sa là vi phạm lãnh hải của họ.

Tôi và nhiều học giả quốc tế trong cả hai cuộc hội thảo về Biển Đông đều khẳng định rằng, Hoàng Sa, cho dù chủ quyền có thuộc về bất cứ quốc gia nào, cũng chỉ có vùng đặc quyền kinh tế dài 12 hải lý. Bởi theo UNCLOS chỉ các quốc đảo mới có qui chế đường cơ sở.

Như vậy, việc Trung Quốc đơn phương ra lệnh cấm đánh cá và bắt ngư dân là vi phạm luật pháp quốc tế.
 
http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-11-14-trung-quoc-no-the-gioi-loi-giai-thich-ve-bien-dong

Trung Quốc hiện đang mang trên vai một gánh nặng là phải giải thích rõ với thế giới đường chữ U trên tấm bản đồ nghĩa là gì. Sớm hay muộn, họ cũng sẽ phải trả lời, bởi sức ép đối với họ sẽ ngày càng tăng thêm, nhất là sức ép chính trị - TS Robert Beckman, ĐHQG Singapore nói.

Trong pho truyện kiếm hiệp "Thiên Long Bát Bộ" của văn sĩ Kim Dung, với bối cảnh lịch sử thời Bắc Tống ở Trung Hoa (tương đương với thời Tiền Lê và thời Lý ở Việt Nam), có dòng họ Mộ Dung nổi tiếng với tuyệt nghệ "gậy ông đập lưng ông". Tức là hai cha con nhà Mộ Dung đã dùng các chiêu thức chân truyền của từng môn phái để giết người của họ, và chia rẽ võ lâm. Ngõ hầu phục hưng một triều đại đã không còn tồn tại trong ký ức của người đời là Đại Yên.

Kim Dung có dựa vào các nhân vật lịch sử để từ đó hư cấu hay không, và, nếu có, bao nhiêu phần trăm sự thật lịch sử trong đó? Thật khó có câu trả lời chính xác.

Có điều, một ngàn năm sau, tuyệt nghệ này, có thể do Kim Dung hư cấu, đã xuất hiện (lại?) trong thực tế của Trung Hoa hiện đại. Năm ngoái, Trung Quốc đã chính thức gửi lên Liên Hiệp Quốc tấm bản đồ với đường chữ U đứt khúc, với quan điểm vùng nước bên trong đường này là "vùng nước lịch sử" mà họ đã thực thi chủ quyền cách đây hơn 2000 năm - điều mà không hề ai biết, chứ đừng nói đến lãng quên, như trong tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung.

Ngõ hầu "đập lại" các đối thủ tranh chấp chủ quyền, nhất là Việt Nam - quốc gia đã chứng minh rằng họ có hàng trăm thực thi chủ quyền liên tục đối với quần đảo Hoàng Sa, nằm bên trong cái đường chữ U đó.

Trong cuốn tiểu thuyết hư cấu của Kim Dung, người cuối cùng trong dòng họ Mộ Dung là Mộ Dung Phục cuối cùng đã trở thành "Hoàng đế tự phong của Đại Yên", trong trạng thái mất trí của mình.

Còn kết cục của câu chuyện thực tế, diễn ra sau đó khoảng một ngàn năm thì sao?

Xin mời độc giả tham khảo cuộc trao đổi giữa phóng viên Tuần Việt Nam và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Luật Quốc tế Robert Beckman, từ Đại học Quốc gia Singapore, để có những dự đoán cho riêng mình.
Phản đối Việt Nam và Malaysia, Trung Quốc tự làm khó mình

Theo tiêu đề bài tham luận của mình "Đăng kí thềm lục địa  mở rộng và yêu sách chủ quyền ở Biển Đông", ông nhìn nhận việc đăng ký thềm lục địa mở rộng năm ngoái đã làm phức tạp thêm những tranh chấp vốn đã phức tạp ở Biển Đông. Có đúng vậy không?

Một mặt đúng như vậy. Nhưng, mặt khác, điều này lại giúp làm rõ lập trường về yêu sách thềm lục địa của những nước như Philippines, Malaysia và Việt Nam.

Và cả Trung Quốc nữa?

Đối với Trung Quốc thì ở mức độ thấp hơn.

Tại sao, thưa ông?

Bởi để phản đối bản đăng ký chung về thềm lục địa của Việt Nam và Malaysia, Trung Quốc đã dùng những từ ngữ khá nặng nề, và kèm theo đó là một tấm bản đồ có vẽ đường chữ U đứt khúc. Trung Quốc đã gửi công hàm đến Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc cùng với tấm bản đồ, và yêu cầu ông phải công bố rộng rãi nội dung công hàm và tấm bản đồ tới từng quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc.

Một số quốc gia đã cho rằng đây là lần đầu tiên Trung Quốc đưa ra tấm bản đồ này một cách chính thức, và họ hiểu rằng yêu sách chủ quyền đó của Trung Quốc được căn cứ vào tấm bản đồ.

Chính tấm bản đồ mập mờ, khó hiểu đó đã khiến nhiều nước lên tiếng phản đối Trung Quốc, bởi họ không chấp nhận nó.

Đặc biệt có những nước đã phản ứng khá mạnh mẽ, chẳng hạn như Indonesia. Họ cũng đã gửi công hàm yêu cầu Trung Quốc phải giải thích rõ về tấm bản đồ.

Cụ thể, Trung Quốc đã nêu yêu sách chủ quyền, tuy gián tiếp, như thế nào?

Trung Quốc nói rằng bản đăng ký chung của Việt Nam và Malaysia đã vi phạm chủ quyền không thể tranh cãi của học đối với Paracels (Hoàng Sa) và Spratlys (Trường Sa), cũng như vùng nước tiếp giáp hai quần đảo này. Họ còn nói là họ có quyền chủ quyền đối với cả vùng nước liên quan, cùng với việc đưa kèm tấm bản đồ.

Thế nhưng chẳng ai hiểu cái gọi là "vùng nước liên quan" và "vùng nước tiếp giáp", theo quan điểm của Trung Quốc, là gì. Đơn giản bởi vì chúng không được diễn giải bằng ngôn ngữ của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Hay nói cách khác, cũng như tấm bản đồ, cách dùng những thuật ngữ này của Trung Quốc để yêu sách, thậm chí khẳng định chủ quyền, quá mơ hồ.

Xin ông nói rõ hơn về "sự mơ hồ" trong cách sử dụng những thuật ngữ nói trên của Trung Quốc?

Ngay cả trong trường hợp Trung Quốc có chủ quyền với những quần đảo này, thì vùng nước tiếp giáp cũng không kéo dài quá 12 hải lý. Tức là trong trường hợp đó, họ chỉ có thể đưa ra yêu sách chủ quyền với vùng nước rộng 12 hải lý, chứ không thể là cả vùng nước rộng lớn kéo dài đến đường chữ U đứt khúc trên tấm bản đồ đó.

Trung Quốc hoàn toàn không thể nói rằng họ đưa ra yêu sách chủ quyền như vậy là phù hợp với  Công ước Luật biển quốc tế của Liên Hợp Quốc UNCLOS. Và, giờ đây, họ phải làm rõ yêu sách này.

Theo quan điểm của tôi, Trung Quốc hiện đang mang trên vai một gánh nặng, hay chịu một sức ép lớn, là phải giải thích rõ với thế giới đường chữ U trên tấm bản đồ nghĩa là gì, nội dung công hàm nghĩa là gì.

Sớm hay muộn, họ cũng sẽ phải trả lời, bởi sức ép đối với họ sẽ ngày càng tăng thêm, nhất là sức ép chính trị, nhất là từ Mỹ, cường quốc đang thể hiện sự quan tâm ngày càng mạnh mẽ đến khu vực Biển Đông.

"Vùng nước lịch sử" là câu chuyện hoang đường

Cách đây ít tháng, tôi có trao đổi với một học giả từ Trung Quốc về vấn đề chủ quyền đối với Hoàng Sa. Vị học giả này khẳng định cái gọi là "vùng nước lịch sử" của Trung Hoa đối với Biển Đông. Ông nghĩ thế nào về cái gọi là "vùng nước lịch sử" theo quan điểm của Trung Quốc?

Không hề có cái thuật ngữ này trong công ước, hay luật pháp quốc tế. Điều Trung Quốc làm hoàn toàn tương tự với yêu sách chủ quyền mà Philippines đưa ra vào năm 1898. Lúc đó, người dân Philippines tin vào yêu sách này, cũng như giờ đây, nhiều người Hoa, cả ở đại lục lẫn Đài Loan, cũng tin vào điều tương tự. Rất tiếc là không có ai chia sẻ niềm tin này với họ.

Tức là khái niệm về "vùng nước lịch sử" chỉ là một câu chuyện hoang đường?

Nói như như vậy cũng được, vì nó chẳng có cơ sở gì cả. Có điều, đối với hầu hết người dân Trung Quốc và Đài Loan, câu chuyện còn đi xa hơn. Họ tin rằng họ có quyền lực, có ảnh hưởng rất lớn tại vùng biển này. Nhưng, họ phải nhớ rằng Trung Quốc cũng là một bên tham gia công ước luật biển, và, vì vậy, họ phải tuân thủ công ước này.

Philippines cũng là nước đã từ bỏ yêu sách chủ quyền trên cơ sở tấm bản đồ năm 1898, được vẽ trên cơ sở Hoà ước Mỹ - Tây Ban Nha, khi tham gia công ước luật biển.

Tương tự như vậy, Trung Quốc cũng phải từ bỏ yêu sách về "vùng nước lịch sử" này, trừ phi làm rõ được một cách thuyết phục tấm bản đồ về đường chữ U đứt khúc.
Ông đã nói về mặt tích cực của việc đăng ký chủ quyền thềm lục địa mở rộng. Vậy xin ông nói rõ về mặt tiêu cực của nó, tức là khía cạnh làm phức tạp tình hình tranh chấp Biển Đông, đặc biệt giữa các thành viên ASEAN với nhau.

Rất tiếc là Philippines đã phản đối bản đăng ký chung của Việt Nam và Malaysia, và đã dùng những ngôn từ khá nặng, nhất là khi họ mở rộng vấn đề liên quan đến yêu sách "lịch sử" đối với phần phía Bắc của đảo Boneo - hiện là bang miền Đông có tên là Sabar của Malaysia. Và điều đó đã làm phức tạp thêm mối quan hệ giữa hai thành viên ASEAN này.

Nhưng riêng đối với Philippines và Việt Nam, tôi nghĩ hai bên sẽ dễ dàng hơn trong việc thảo luận để tìm ra những lợi ích trong chiến lược chung về lâu dài. Tôi vẫn tin tưởng rằng Việt Nam và Philippines ắt sẽ tìm được giải pháp giải quyết bất đồng. Ít ra cũng dễ dàng hơn nhiều so với việc giải quyết bất đồng giữa Trung Quốc và các quốc gia ASEAN có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Vì sao, thưa ông?

Bởi vì, thực ra, họ đã không có đủ thời gian để thảo luận về vấn đề này trước cái thời hạn cuối cùng cho việc đăng ký yêu sách chủ quyền đối với thềm lục địa mở rộng vào tháng 5.2009.

Nhất là với Tân Tổng thống Aquino Đệ Tam, người đã có những tuyên bố xây dựng đối với quan hệ giữa hai nước trong chuyến thăm Việt Nam cuối tháng trước?

Tôi cũng hy vọng như vậy. Nhất là trong cuộc gặp với các quan chức Philippines trước khi đến Việt Nam, một người trong số họ đã khẳng định với tôi rằng họ cần phải tìm ra cách giải quyết các bất đồng về lãnh hải với Việt Nam.

Tiền đồ của bản đăng ký chung giữa Malaysia và Việt Nam như thế nào, thưa ông?

Tôi e rằng, theo nguyên tắc của mình, Uỷ ban về ranh giới ngoài thềm lục địa sẽ không xem xét trường hợp của Việt Nam và Malaysia, bởi sự phản đối chính thức của Trung Quốc và Philippines. Thế nhưng, Việt Nam và Malaysia vẫn có cơ sở pháp lý để yêu cầu quyền được khai thác dầu khí trong khoảng 200 hải lý bên ngoài thềm lục địa.

Tức là sao, thưa ông?

Tức là chuyện này vẫn có triển vọng được xem xét. Tôi mất khá nhiều thời gian để hiểu được rằng việc uỷ ban không xem xét bản đăng ký chung của Việt Nam và Malaysia, sẽ không tước đi cái điều quan trọng này đối với hai nước ASEAN.

Giải pháp khả thi nhất là khai thác chung

Ngoài Hoàng Sa là chuyện tranh chấp chủ quyền song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc, tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa là câu chuyện đa phương. Nhưng liệu có cách nào giải quyết tranh chấp đối với Trường Sa không, khi Trung Quốc vẫn khăng khăng cho rằng đàm phán song phương gần như là cách duy nhất?

Nếu anh nhìn vào tấm bản đồ tôi dùng khi trình bày tham luận của mình, anh sẽ thấy có khu vực là tranh chấp tay đôi, có khu vực là tranh chấp tay ba, và có khu vực là tranh chấp giữa năm quốc gia. Riêng về điểm này, tôi cũng đồng ý với ý kiến của học giả Trung Quốc trong hội thảo là "gác lại tranh chấp, cùng khai thác", và coi đó là giải pháp khả thi duy nhất.

Tại sao, thưa ông?

Bởi chắc chắn Việt Nam sẽ chẳng bao giờ từ bỏ yêu sách chủ quyền. Trung Quốc, Malaysia, hay Philippines cũng vậy. Do đó, giải pháp lâu dài là "gác lại yêu sách chủ quyền, và cố gắng cùng khai thác".

Tức là thế giới của chúng ta đã tiến đến giai đoạn mà chúng ta phải thoả hiệp với nhau. Từng dân tộc phải nhận thức rằng chúng ta phải chia sẻ với nhau các nguồn tài nguyên theo cách cùng nhau khai thác.

Theo ông điều này có dễ không?

Tôi hiểu rằng để đi đến quyết định thoả hiệp về chính trị này là điều rất khó khăn. Nhưng trong suy nghĩ của tôi, không có giải pháp nào khác khả dĩ hơn. Bởi, đối với mọi bên liên quan, thoả hiệp về chủ quyền là một vấn đề dễ gây kích động chủ nghĩa dân tộc, và, vì vậy, khó hơn thoả hiệp về nguồn lợi tài nguyên nhiều.

Thế còn việc kiện nhau ra toà án quốc tế, hay sử dụng trung gian hoà giải thì sao?

Nhưng, trước hết, các bên tranh chấp phải nhất trí cùng nhau ra toà. Tôi không tin rằng các bên liên quan sẽ đạt được thoả thuận về việc này. Bởi một bên thắng, tức là 3-4 bên sẽ thua. Quá rủi ro.

Còn trung gian hoà giải, theo tôi, may ra có thể có ích trong quyết định khai thác chung, khi một quốc gia không liên quan đưa ra các gợi ý về phương thức đàm phán để các bên liên quan tiến hành. Vả lại, đó cũng là cách giải quyết tranh chấp của Phương Đông.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-11-16-duong-luoi-bo-gay-ong-dap-lung-ong-

Theo Tân Hoa xã, ngày 16/11, tàu "Ngư Chính 310" của Trung Quốc được trang bị trực thăng đã rời Quảng Châu đi Đông Hải làm nhiệm vụ tuần tra vùng biển này trong thời gian 20 ngày.

Đây là tàu ngư chính đầu tiên của Trung Quốc được trang bị trực thăng. Tàu có trọng tải 2.580 tấn và được trang bị hệ thống thông tin vệ tinh băng thông rộng cùng một hệ thống theo dõi quang điện. Tàu có bãi đỗ cho hai máy bay trực thăng và đạt tốc độ tối đa khoảng 40km/giờ.

Một quan chức Cơ quan Giám sát cảng và nghề cá thuộc Bộ Nông nghiệp Trung Quốc nói rằng đây không phải là tàu ngư chính lớn nhất của Trung Quốc nhưng là tàu nhanh nhất và có kỹ thuật hiện đại nhất.

Theo một quan chức khác cũng thuộc Bộ Nông nghiệp, Bắc Kinh có kế hoạch đóng thêm nhiều tàu mới tương tự.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nhật Bản ngày 17/11 cho biết bộ này có kế hoạch triển khai thêm 10 máy bay trinh sát P1 thế hệ mới cho Lực lượng phòng vệ trên biển (MSDF) để "giám sát tàu ngầm và các loại tàu lạ" trên các vùng biển xung quanh Nhật Bản.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, đây là một phần của “Kế hoạch tăng cường năng lực phòng vệ trung hạn” của Bộ Quốc phòng, dự kiến sẽ được Tokyo công bố vào tháng 12 tới.

Một quan chức thuộc Lực lượng phòng vệ (SDF) cho biết máy bay P1 có thể hoạt động liên tục trong 10 giờ, được trang bị động cơ có tốc độ gấp 1,3 lần so với máy bay trinh sát P3C mà MSDF đang sử dụng và có khả năng trinh sát thực địa không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Dự kiến, tổng kinh phí cho việc triển khai này vào khoảng 2,5 tỷ USD.

Liên quan đến các vụ thiết bị nổ và tài liệu chống Trung Quốc được gửi tới các cơ quan đại diện ngoại giao của Trung Quốc tại Nhật Bản, cảnh sát Nhật Bản cho biết họ đang tiếp tục điều tra vụ một phong bì thư gửi tới Đại sứ quán Trung Quốc ở Tokyo hồi tuần trước, trong bì thư có viên đạn và tài liệu chỉ trích Trung Quốc.

Theo cảnh sát, phong bì đóng dấu ngày gửi là 11/11 vừa qua tại một bưu điện ở thủ đô Tokyo.

Đây là lần thứ ba, Đại sứ quán Trung Quốc tại Nhật Bản nhận được thư cùng tài liệu và thiết bị nổ tương tự. Cuối tháng 10 vừa qua, Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo và năm cơ quan ngoại giao Trung Quốc tại Sapporo, Nagoya, Osaca, Fukuoka và Nagasaki liên tục nhận được những bưu kiện trong đó có các hộp nhựa chứa dung dịch màu đỏ.

Những vụ việc trên xảy ra trong bối cảnh căng thẳng quan hệ giữa hai nước leo thang sau vụ va chạm tàu gần vùng biển tranh chấp hồi đầu tháng Chín năm nay./.


(TTXVN/Vietnam+)

Tuần Việt Nam thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy).

Bá quyền nước lớn hay san sẻ lãnh đạo?

Trong hơn một năm rưỡi trở lại đây, hai khái niệm được phía Trung Quốc đưa ra liên quan đến tranh chấp Biển Đông là "lợi ích cốt lõi" và "đường lưỡi bò" đã dấy lên nhiều tranh cãi, nhiều khi đến căng thẳng, trong các diễn đàn khu vực. Bất kể đó là diễn đàn của các nhà hoạch định chính sách đối ngoại, quốc phòng (ARF và ADMM+), hay giữa các học giả (hội thảo quốc tế Biển Đông).

Cũng có nhiều giả thiết, hay cách suy luận được đưa ra từ phía giới hoạch định chính sách, hay giới nghiên cứu nước ngoài. Cũng có nhiều cách giải thích ở các mức độ khác nhau từ giới hoạch định chính sách và giới học giả Trung Quốc.

Nhưng, tựu trung, dư luận vẫn tỏ ra khá mơ hồ về về hai khái niệm này. Thậm chí, có vị học giả như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á của Indonesia Hasjim Djalal nhận xét với phóng viên Tuần Việt Nam rằng Trung Quốc có thói quen cứ đưa ra quan điểm mập mờ như vậy để thiên hạ thi nhau đoán già đoán non, và mỗi quốc gia sẽ chọn cách ứng xử theo suy đoán của mình. Và, theo nhà ngoại giao kỳ cựu này, Trung Quốc sẽ hưởng lợi từ những phương án có lợi nhất đối với họ.

Có những vị học giả khác, như Giáo sư Leszek Buszynski từ Úc, lại cho rằng thức chất Trung Quốc cũng chưa biết họ thực sự muốn gì, bởi ngay trong nội bộ họ cũng chưa thống nhất được quan điểm.

Tuần Việt Nam thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy) - người tham gia cả hai cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông, được tổ chức tại Việt Nam thời gian qua.

Sự mập mờ trong khái niệm "lợi ích cốt lõi"
Tại Hội thảo quốc tế về Biển Đông vừa qua, có những học giả, trong đó có Giáo sư Leszek Buszynski, lập luận rằng Trung Quốc có nhiều trường phái với quan niệm và lợi ích khác nhau, không đồng nhất trong quan niệm về lợi ích cốt lõi, lợi ích chiến lược, hay lợi ích quốc gia. Chính vì vậy, vì vậy Trung Quốc đã sử dụng các thuật ngữ này một cách lỏng lẻo, chứ không có định nghĩa chính thức, rõ ràng.

Xin Giáo sư cho biết quan điểm của mình.

Điều này thực sự là một vấn đề được tranh luận khá căng thẳng tại hội thảo. Và rõ ràng rằng cho đến nay không hề có một phát ngôn chính thống nào của Trung Quốc về việc họ coi Biển Hoa Nam (Biển Đông) là "lợi ích cốt lõi", tương tự như Đài Loan và Tây Tạng, hay thậm chí Tân Cương.

Có một thực tế là tháng 3.2009, sau sự kiện một tàu khảo sát của Mỹ (Impeccable) tiến sâu vào lãnh hải của Trung Quốc (cách đảo Hải Nam 75 hải lý), đã có một cuộc gặp giữa nhà hoạch định chính sách đối ngoại số một Trung Quốc, Uỷ viên Quốc Vụ Đới Bỉnh Quốc, và đại diện phía Mỹ. Trong cuộc gặp này, ông Đới Bỉnh Quốc được dẫn là đã nói với phía Mỹ rằng "đây là nơi Trung Quốc cho rằng có lợi ích cốt lõi".

Và chính sự mơ hồ trong lời nói của Đới Bỉnh Quốc đã gây ra sự tranh cãi căng thẳng không chỉ trên truyền thông, hay trên các diễn đàn an ninh khu vực, mà cả giữa các học giả, như trong hai cuộc hội thảo về Biển Đông tại Việt Nam.

Xin Giáo sư giải thích rõ hơn?

Sự mập mờ nằm ở từ "đây". Liệu đó có phải là toàn bộ Biển Hoa Nam (Biển Đông) hay không? Hay "đây" chỉ là vùng nước phía nam đảo Hải Nam? Bởi rõ ràng vùng nước này cực kỳ quan trọng đối với hải quân Trung Quốc và họ đã xây dựng căn cứ hải quân Tam Á, hiện tại dành cho cả tàu ngầm, và tương lai có thể là căn cứ của hàng không mẫu hạm.



Khả năng thứ hai hoàn toàn dễ hiểu và dễ chấp nhận, bởi bất cứ quốc gia nào trong trường hợp tương tự đều coi vùng nước gần căn cứ hải quân của họ là khu vực có "lợi ích cốt lõi". Và việc Trung Quốc không chấp nhận tàu khảo sát của Mỹ tiến gần tới căn cứ hải quân của họ là hoàn toàn có thể giải thích được.
Hơn nữa, Mỹ chắc cũng chẳng vui vẻ gì khi tàu khảo sát của Trung Quốc tiếp cận bờ biển của họ. Và, tôi nghĩ, hầu hết các quốc gia duyên hải có thể hiểu được quan điểm của Trung Quốc trong trường hợp này, bởi phạm vi hoạt động của tàu khảo sát không nhất thiết được điều chỉnh bởi nguyên tắc tự do hàng hải.

Theo tôi, Việt Nam, Malaysia, Philippines, hay Indonesia cũng chưa hẳn đã chia sẻ quan điểm với phía Mỹ. Thế nhưng, đối với tranh chấp Biển Hoa Nam (Biển Đông) các quốc gia Đông Nam Á này coi việc Mỹ khẳng định lập trường của họ về tự do hàng hải như một sự đối trọng với Trung Quốc.

Nói chung chẳng ai hiểu thực chất cái gọi là "lợi ích cốt lõi" là gì, mà chỉ biết về nó qua những gì mà người Mỹ và người Nhật công bố bằng văn bản vào tháng 4, hoặc mùa hè năm ngoái, sau khi nhận xét của ông Đới Bỉnh Quốc được đưa ra. Và cũng chưa có bất cứ nguồn tin nào từ Trung Quốc khẳng định điều này một cách chính thức.

Về việc này, tôi nghĩ người Trung Quốc đã không ngờ rằng trong câu chuyện trao đổi kín với tinh thần thẳng thắn và cởi mở với phía Mỹ lại bị đưa ra công khai.

Trung Quốc không khôn ngoan như người ta tưởng

Một học giả đến từ Indonesia tên là Hasjim Djalal, đã nhận xét rằng ông có cảm giác người Trung Quốc luôn có cách hành xử một cách bí hiểm. Mọi quốc gia liên quan phải tự đoán xem Trung Quốc muốn gì và mỗi quốc gia sẽ phải quyết định một lối ứng xử trên trên cơ sở sự suy đoán của mình. Từ đó, Trung Quốc sẽ lựa chọn phương án có lợi nhất cho mình.

Người Việt Nam có câu "người khôn ăn nói nửa chừng..." Giáo sư có nghĩ như vậy không?

Tôi không nghĩ là người Trung Quốc lại đủ khôn như vậy đâu. Tôi thiên về quan điểm của Giáo sư Leszek Buszynski rằng Trung Quốc thực sự cũng chưa biết mình muốn gì. Bởi đơn giản, ở Trung Quốc có nhiều nhóm lợi ích. Mặc dù, cũng không nhất thiết là mỗi nhóm lợi ích này đều đã bộc lộ rõ quan điểm, sự hiểu biết và mong muốn của họ.

Ngay tại hội thảo về Biển Đông lần thứ nhất, một trong những mối quan tâm lớn nhất là ngay cả ở Trung Quốc cũng có những cách hiểu khác nhau về đường lưỡi bò. Tức là bản thân người Trung Quốc cũng không thể thống nhất với nhau. Trong khi đó, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc Vụ viện nước này cũng không tỏ ra nỗ lực làm sáng tỏ khái niệm này.

Vì vậy, một trong những cách diễn giải nó là viện dẫn tới khái niệm "vùng nước lịch sử". Nếu đọc Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển (UNCLOS), rõ ràng anh sẽ thấy cách giải thích này không thể chấp nhận được. Cái gọi là "vùng nước lịch sử" bắt buộc phải nằm bên trong lãnh thổ một quốc gia, chứ không thể nằm giữa lãnh thổ hai, hoặc nhiều quốc gia, như trường hợp của Biển Hoa Nam (Biển Đông).

Nếu thực sự Trung Quốc tin rằng họ đúng, họ phải thuyết phục các quốc gia có liên quan ở khu vực này chấp nhận cách hiểu khác đi. Tất nhiên là theo tinh thần của một luật biển mới, do người Trung Quốc soạn thảo ra, chứ không phải là theo tinh thần của UNCLOS.

Giáo sư có nghĩ là người Trung Quốc có thể lạc quan với ý tưởng về một bộ luật biển hoàn toàn mới như vậy hay không?

Tôi đoan chắc rằng sẽ chẳng nước nào sẽ chịu chấp nhận. Thậm chí trong trường hợp Trung Quốc dùng vũ lực để ép buộc họ phải chấp nhận.

Thế còn những khả năng khác, thưa Giáo sư?

Đó là cách diễn giải rằng tất cả các đảo thuộc vùng nước này đều thuộc chủ quyền của Trung Quốc, và là phần lãnh thổ kéo dài của nước này. Và vì vậy, chúng được hưởng  qui chế về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa xung quanh. Về lý thuyết, người Trung Quốc được quyền đưa ra những lập luận thuyết phục về chuyện này, nhưng phải trong khuôn khổ UNCLOS.

Nhưng, trong thực tế, ngay cả trong trường hợp họ chứng minh được hai quần đảo này là phần lãnh thổ kéo dài của lục địa Trung Hoa, thì khoảng cách từ vùng bờ biển gần nhất của họ đến hai quần đảo này cũng xa hơn so với khoảng cách giữa chúng và bờ biển của Việt Nam, Brunei, hay Philippines - những quốc gia có yêu sách chủ quyền khác.

Tức là đường lưỡi bò khó có thể chấp nhận dưới cả góc độ này lẫn góc độ kia. Nhưng tại sao vẫn có những người ở đất nước này tin vào câu chuyện hoang đường đó, thưa Giáo sư?

Tuy nhiên, liên quan đến "đường lưỡi bò", theo tinh thần của luật biển quốc tế, vẫn có một khả năng được coi là dễ chấp nhận hơn cả. Đó là việc "đường lưỡi bò" thể hiện yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo bên trong đường này.

Trong trường hợp này, Trung Quốc phải chứng minh, theo tinh thần của UNCLOS, rằng họ có những chứng cứ lịch sử và pháp lý đối với Paracels (Hoàng Sa) và Spratlys (Trường Sa) mạnh hơn hẳn so với các chứng cứ của bất kỳ quốc gia có yêu sách chủ quyền nào khác. Đó là điều sớm muộn cũng phải được giải quyết một cách rõ ràng và dứt khoát.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-11-26-giai-ma-loi-ich-cot-loi-va-duong-luoi-bo-cua-trung-quoc

( Tiếp theo Bài Giải mã "lợi ích cốt lõi" và "đường lưỡi bò" của Trung Quốc )


LTS: Tổng kết Hội thảo Quốc tế Biển Đông lần thứ hai, diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh vào 11-12/11/2010, Giám đốc Học viện Ngoại giao Dương Văn Quảng đã hứa với các học giả tham dự rằng ông sẽ báo cáo về những phân tích, đánh giá của họ lên các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam. Với mục đích, theo ông, là giúp các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam có những cách tiếp cận hợp lý hơn đối với tranh chấp chủ quyền Biển Đông.

Những phân tích dưới đây của Giáo sư Tonnesson về quan điểm của các nhóm lợi ích đối với cái gọi là "Đường lưỡi bò" hy vọng sẽ là một trong những điều Giáo sư Quảng đặc biệt nhấn mạnh trong báo cáo của mình. Bởi Việt Nam, trong khi triển khai tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh của mình, với nội dung cốt lõi là phân hóa đối thủ, hay "tăng bạn bớt thù", sẽ có có thêm những cơ sở để vạch ra những đối sách "vừa hợp tác, vừa đấu tranh".

Theo Giáo sư, sự bất đồng quan điểm ở Trung Quốc liên quan đến yêu sách chủ quyền và cách giải quyết tranh chấp chủ quyền liệu có phải là điều thực sự đáng lo ngại ở Trung Quốc không? Nhất là đối với những nước muốn giải quyết ổn thoả tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc vì mục đích thúc đẩy hợp tác vì phát triển.

Đúng vậy. Sự bất đồng quan điểm của Trung Quốc còn được thể hiện dưới cái gọi là "mâu thuẫn về chức năng" của từng nhóm lợi ích khác nhau. Đó là ngư dân, doanh nghiệp khai thác dầu khí, cộng đồng doanh nghiệp phi dầu khí, hải quân và ngoại giao.

Ngư dân là nhóm vốn quen với việc đánh cá ở bất cứ đâu họ thích. Ở bất cứ quốc gia nào, việc bắt ngư dân phải tuân thủ những qui định như lệnh cấm biển (cấm đánh cá) trong một khoảng thời gian nào đó đều là điều hết sức khó khăn. Hơn nữa, cá thì không tuân thủ đường phân định lãnh hải do con người đặt ra, mà ngư dân phải đi theo luồng cá, nên họ cũng chẳng thích thú gì với việc đường phân định lãnh hải. Có thể nói nhóm này là nhóm thiếu xây dựng nhất.

Nhóm lợi ích thứ hai là các tập đoàn dầu khí Trung Quốc, như CNOOC (Chinese National Offshore Corporation). Họ luôn muốn được khai thác dầu khí ở thềm lục địa, và chính vì vậy họ muốn thềm lục địa Trung Quốc càng kéo dài càng tốt. Họ phản ứng rất mạnh đối với những thoả thuận giữa PETRO Vietnam, chẳng hạn, với các đối tác bên ngoài (như BP hay Exxon Mobile), mà họ cho là khai thác dầu khí tại thềm lục địa của Trung Quốc.
Hơn nữa, lãnh đạo những doanh nghiệp này có quan hệ chặt chẽ với chính quyền, bởi doanh thu từ khai thác dầu khí thuộc về quốc gia. Phần lớn những nhà lãnh đạo doanh nghiệp này đều ủng hộ cho "đường lưỡi bò". Chính vì vậy đây cũng là nhóm có những ảnh hưởng tiêu cực.

Nhóm lợi ích thứ ba là hải quân. Và, theo tự nhiên, nhóm này rất ủng hộ đường lưỡi bò. Họ có một ý tưởng, hay thậm chí ảo tưởng, rằng toàn bộ khu vực Biển Hoa Nam (Biển Đông) là nơi hải quân Trung Quốc có thể thống trị, và ngăn chặn sự hoạt động của tàu hải quân nước ngoài mà họ gọi là lực lượng thù địch, theo luật về lãnh hải của Trung Quốc và tiềm lực quân sự.

Và vì tranh chấp ở Biển Hoa Nam (Biển Đông) khó mà có thể giải quyết một sớm một chiều được, các nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam, đều mong muốn chứng kiến sự hiện diện của hải quân các nước ngoài khu vực tại vùng biển này, chứ không nhất thiết chỉ là hải quân Mỹ. Chẳng hạn như hải quân Ấn độ, hải quân Nhật, hay hải quân Nga.

Riêng Trung Quốc không có lợi ích từ sự hiện diện này ở Biển Hoa Nam (Biển Đông), bởi còn phải mất nhiều năm xây dựng nữa, hải quân Trung Quốc mới có thể sánh ngang sức mạnh với hải quân Mỹ.  Mặt khác, sự cấp tập tăng cường sức mạnh hải quân của Trung Quốc vì mục tiêu này, nếu theo hướng khiêu khích, hay đối đầu, với các nước khác như Ấn Độ, Nhật Bản, và tất nhiên, cả Mỹ, họ chắc chắn sẽ thất bại.

Trung Quốc có thể nhìn thấy những tấm gương nhãn tiền của những thế lực nổi lên trước Đệ Nhị Thế Chiến như Quân phiệt Nhật, hay Đức Quốc Xã. Lãnh đạo Trung Quốc chắc ý thức được điều này. Và những người đứng đầu ngành hải quân Trung Quốc cũng vậy. Cuối cùng họ cũng hiểu ra rằng trong thời gian 20-30 năm tới việc tăng cường sức mạnh hải quân phải diễn ra bí mật.

Chính vì vậy, họ muốn ngăn những tàu khảo sát của Mỹ ở khoảng cách càng xa căn cứ hải quân Tam Á của họ càng tốt.

Nhóm lợi ích thứ tư ở Trung Quốc là bộ ngoại giao. Có lẽ đây là nhóm có sự hiểu biết luật pháp quốc tế tốt nhất, bởi họ có nhiều chuyên gia được đào tạo bài bản về lĩnh vực này.  Hơn nữa, đây là nhóm đã đầu tư rất nhiều công sức vào việc xây dựng quan hệ hữu hảo với các nước láng giềng.

Và nhóm cuối cùng có thể quan tâm đến Biển Hoa Nam (Biển Đông) là cộng đồng doanh nghiệp phi dầu khí. Tuy không mặc quân phục, nhưng đội quân đông đảo này thực sự có sức mạnh. Họ quan tâm đến việc thúc đẩy quan hệ hợp tác, giao thương trên cơ sở thực hiện đầy đủ một khu vực thương mại tư do Trung Quốc - ASEAN.

Đây chính là nhóm mong muốn những tranh chấp trên biển được giải quyết ổn thoả, để cho những quan hệ kinh tế thương mại giữa Trung Quốc và 10 nước ASEAN trở nên suôn sẻ.

Như vậy, theo phân tích của Giáo sư, dường như chỉ có hai nhóm cuối là có thể có cái nhìn tích cực đối với những giải pháp cho tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông. Tuy nhiên, liệu lợi ích từ tự do hoá thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc có đủ lớn để đối trọng với lợi ích từ khai thác nguồn năng lượng biển vẫn là một dấu hỏi lớn. Cũng tương tự như vậy đối với mối quan hệ giữa giới ngoại giao Trung Quốc và giới quân sự, nhất là hải quân.

Như vậy, liệu có hy vọng gì cho một cách tiếp cận thống nhất và dễ chấp nhận hơn từ Trung Quốc đối với các nước trong khu vực không, thưa ông? Nhất là khi mà ông Đới Bỉnh Quốc chỉ là nhân vật đứng thứ 50 trong hàng ngũ lãnh đạo Đảng Cộng Sản Trung Quốc, theo như tạp chí Foreign Affairs.

Đúng là có chuyện đó. Nhưng vẫn có những dữ kiện khác để chúng ta có cách nhìn đỡ bi quan hơn.

Chẳng hạn, ngay đối với nhóm doanh nghiệp dầu khí, cũng đã có những dấu hiệu hứa hẹn của sự thay đổi thái độ về tranh chấp chủ quyền ở Biển Hoa Nam (Biển Đông). CNOOC hiện đang rất quan tâm đến việc quốc tế hoá hoạt động của mình, tức là muốn tham gia vào những hoạt động thăm dò - khai thác bên ngoài thềm lục địa Trung Quốc. Chính vì vậy, hoạt động của họ sẽ thuận lợi nếu khuôn khổ pháp lý liên quan đến thăm dò - khai thác dầu khí trở nên rõ ràng hơn, tức là có sự phân định rõ ràng về chủ quyền đối với các nguồn năng lượng biển.

Chúng ta cần nhớ rằng để hoạt động thăm dò dầu khí là rất tốn kém và mang tính rủi ro cao, vì vậy đây chính là lợi thế của CNOOC, với khả năng vay tiền ngân hàng với lãi suất thấp và dài hạn. Đó là chưa nói đến một ưu thế rất lớn khác của CNOOC là họ có một đội ngũ chuyên gia dầu khí rất giỏi.

Vậy tại sao với việc phân định rõ ràng về thềm lục địa, CNOOC lại không thể thắng thầu thăm dò khai thác ở các lô trên thềm lục địa của Việt Nam, hay Philippines, cơ chứ?

Lãnh đạo Trung Quốc cần học tập những người đồng chí, đồng cấp từ Việt Nam

Hơn nữa, những diễn biến trong khu vực trong khoảng thời gian một năm rưỡi qua đã khiến cho nỗ lực trong suốt hơn một thập kỷ qua của bộ ngoại giao có nguy cơ trở nên công cốc. Chính nguy cơ này khiến cho bộ ngoại giao cảm thấy lo ngại sâu sắc.

Tôi cho rằng bộ ngoại giao là nhóm mong muốn thay đổi quan điểm của Trung Quốc, theo hướng thực tiễn và dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế. Tôi hy vọng rằng khi vạch ra chính sách biển cho giai đoạn sau 2012, giới lãnh đạo Trung Quốc, đặc biệt là Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo sẽ tham vấn kỹ với các chuyên gia giỏi và có chính kiến riêng của họ để có những cách tiếp cận thực tế.

Những diễn biến trong khu vực trong thời gian một năm rưỡi vừa qua là quá đủ để cho họ hiểu rằng nếu chính sách của Trung Quốc được xây dựng theo hướng củng cố quan hệ láng giềng và hợp tác, trên cơ sở thúc đẩy quá trình xây dựng lòng tin. Và, nếu họ làm được như vậy, các nước ASEAN có liên quan cũng không cần trông mong vào sự can dự ngày càng mạnh mẽ của những thế lực ngoài khu vực như Mỹ.

Vả lại, trong trường hợp này, một nhóm lợi ích quan trọng là hải quân Trung Quốc cũng sẽ hưởng lợi. Họ có thể ít bị chú ý hơn trong việc xây dựng năng lực phòng thủ, như họ vẫn tuyên bố.

Tại sao Giáo sư lại có niềm tin như vậy vào giới lãnh đạo Trung Quốc? Nhất là theo thông lệ, khó có sự thay đổi chính sách từ nay đến khi đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra vào năm 2012.

Nhưng lại có một tiền lệ khác diễn ra ở một nước lánh giềng gần gũi của Trung Quốc. Đó là Việt Nam. Thời gian qua, Việt Nam đã có sự thay đổi khá mạnh về cách tiếp cận, nhất là trong chính sách đối ngoại. Và Việt Nam có thể tự hào rằng họ đã thành công trong cách tiếp cận mạnh dạn này.

Vậy tại sao các ông Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo lại không học tập những người đồng chí và đồng cấp từ Việt Nam nhỉ? Nếu làm được như vậy, hai vị lãnh đạo này sẽ để lại cho hai người kế nhiệm, nhiều khả năng là Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường, một di sản cực kỳ quan trọng: Giới thiệu với khu vực, và thế giới nói chung, một Trung Quốc với cách nhìn mới, thực tế và thân thiện hơn.

Tác giả: Huỳnh Phan
http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-11-28-duong-luoi-bo-va-nhung-nhom-loi-ich-o-trung-quoc

Nhiệm vụ của các nhà lãnh đạo các nước là cần làm lạnh đi những cái đầu nóng, tập trung xây dựng lòng tin đã có phần bị xói mòn - TS Nguyễn Hồng Thao, ĐHQG Hà Nội phân tích.

Hai cách tiếp cận

Sự chuyển biến mạnh mẽ của tình hình đòi hỏi phải có cách tiếp cận hợp lý nhằm quản lý tranh chấp và tiến tới giải pháp cơ bản lâu dài.

Hội nghị ARF 17 và ADMM+ lần thứ nhất tại Hà Nội trong năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN là những diễn đàn quan trọng để các bên thể hiện quan điểm và cách tiếp cận của mình. Hầu hết các nhà bình luận quốc tế đều cho rằng tình hình Biển Đông đang nóng lên và Đông Nam Á không thể tách biệt khỏi cuộc chạy đua chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.[1] Biển Đông đã trở thành một vấn đề tầm quốc tế.

Chính sách của Mỹ đối với Đông Nam Á là tìm kiếm một trật tự quốc tế công bằng và phù hợp[2] Chính sách này thể hiện trên năm điểm: 1) Mỹ không đứng về bên nào trong tranh chấp chủ quyền trên biển Đông; 2) Mỹ phản đối bất kỳ sự sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực của bất kỳ bên nào"; 3) Các bên tham gia tranh chấp theo đuổi các tuyên bố chủ quyền và các quyền kèm theo đối với vùng biển phải phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển; 4) Mỹ cũng như các quốc gia khác có lợi ích quốc gia trong việc đảm bảo tự do thông thương hàng hải, quyền tự do tiếp cận các vùng biển chung của châu Á và sự tôn trọng luật pháp quốc tế ở Biển Đông; 5) Mỹ sẵn sàng hỗ trợ các sáng kiến và biện pháp xây dựng lòng tin phù hợp với DOC.[3]

Lập trường của Trung Quốc thể hiện trong năm điểm: 1) tình hình Biển Đông là hòa bình, ổn định và vẫn trong tầm kiểm soát; 2) giải quyết các tranh chấp bằng hiệp thương hữu nghị song phương trên cơ sở lịch sử và luật biển, 3) không quốc tế hóa, không đa phương hóa, ASEAN hóa; 4) không để bên ngoài can thiệp vào vấn đề Biển Đông; 5) Là nước lớn Trung Quốc có các lợi ích hợp pháp của mình.[4]

Tuyên bố ASEAN - Trung Quốc về cách ửng xử của các bên ở Biển Đông được coi là văn kiện song phương Trung Quốc ký với từng nước ASEAN chứ không phải với cả khối. Các nước ASEAN mong muốn: 1) Không để bất kỳ nước nào khống chế khu vực này và áp đặt ý định của mình; 2) Tạo ra sự cân bằng năng động, duy trì hòa bình, an ninh và trật tự; 3) Các tranh chấp lãnh thổ cần được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình 4) Các bên cần tôn trọng Tuyên bố ASEAN - Trung Quốc, tiến tới xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông mang tính ràng buộc hơn; 5) ASEAN có vai trò quan trọng trong giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Hai cách tiếp cận có khá nhiều khác biệt nhưng cũng thể hiện những điểm chung: 1) các tranh chấp phải được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình; 2) các tranh chấp chủ quyền phải do các nước hữu quan giải quyết; 3) DOC  là văn bản quan trọng mà Trung Quốc và các nước ASEAN đưa ra và các nước hữu quan cần tuân thủ trong khi phấn đấu để có một văn kiện pháp lý mang tính ràng buộc cao hơn; 4) các tranh chấp không được làm ảnh hưởng đến tự do và an ninh hàng hài[5]; 5) hợp tác giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống như hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai; chống khủng bố; quân y; an ninh biển và gìn giữ hòa bình.[6]

Việc Trung Quốc đồng ý khởi động trở lại công tác của Nhóm chuyên viên về thực hiện DOC trong tháng 10/2010 là một tín hiệu tốt dù dè dặt cho tiến trình xây dựng một niềm tin giữa các nước hữu quan.[7

Một niềm tin

Từ hàng ngàn năm nay Biển Đông bao gồm cả hai vịnh Bắc Bộ và vịnh Thái Lan là của chung của 9 nước và 1 vùng lãnh thổ trong khu vực: Brunei, Campuchia, Indonexia, Malaysia, Philippin, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam và Đài Loan. Các dân tộc cùng chia sẻ nền văn hóa lúa nước, văn hóa Biển Đông, tự do đánh bắt.

Sự phát triển của Luật biển nhằm xây dựng một cơ chế công bằng hơn trong quản lý Biển Đông vì mục đích hòa bình, phát triển bền vững và lợi ích của các nước xung quanh cũng như của cộng đồng quốc tế.

Sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc là một  tín hiệu mừng với cộng đồng quốc tế. Trung Quốc đóng góp 28% tăng trưởng thế giới trong khi Mỹ và EU đóng góp 15%. Thâm hụt ngân sách của Mỹ và EU ngày càng tăng còn của Trung Quốc có xu hướng giảm dần. Trung Quốc đang nắm giữ 2600/4000 tỷ USD tổng tài sản có giá của Mỹ mà các nước nắm giữ. Mỹ đang cần Trung Quốc là bên có trách nhiệm hơn với các vấn đề quốc tế. Chi phí quốc phòng của Trung Quốc là 1,5% GDP tức 70 tỷ USD mỗi năm trong khi Mỹ là 5% GDP tức 700 tỷ gấp 10 lần. Mỹ và Trung Quốc đều phải tính toán để không có những bước đi phiêu lưu. Quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc là quan hệ vừa hợp tác vừa đấu tranh và lợi ích chung chính là sức mạnh.[8]

ASEAN với ba cột trụ Cộng đồng Chính trị, Kinh tế và Văn hóa đang nổi lên như một trung tâm đoàn kết giữa Mỹ, Trung Quốc và các nước liên quan, chủ động có tiếng nói trong mọi giải pháp về vấn đề Biển Đông.

Xung đột nổ ra thì các nước đều bất lợi. Các tuyến đường hàng hải bị cắt đứt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế của các nước nhập khẩu dầu lớn, đồng minh của Mỹ như Nhật Bản và Hàn Quốc, đánh mạnh vào buôn bán thương mại giữa ASEAN với Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Mỹ. Kinh tế Trung Quốc cũng bị ảnh hưởng và nước này mất đi hình ảnh "trỗi dậy hòa bình, lãnh đạo các nước đang phát triển" dày công vun đắp lâu nay, tạo điều kiện cho Mỹ tăng cường hiện diện có lợi.[9]

Các tranh chấp trên biển ở Biển Đông không những chỉ ảnh hưởng đến quan hệ giữa các nước có liên quan, mà còn ảnh hưởng đến lợi ích của các nước khác, đến hoà bình, ổn định và sự hợp tác phát triển của khu vực và thế giới. Nhiệm vụ của các nhà lãnh đạo các nước là cần làm lạnh đi những cái đầu nóng, tập trung xây dựng lòng tin đã có phần bị xói mòn.

Một khái niệm mới Ngoại giao bình tĩnh đã xuất hiện bên cạnh khái niệm Ngoại giao phòng ngừa. Không nước nào có thể dân tộc hóa hay quốc tế hóa được vấn đề Biển Đông.

Mọi giải pháp cho vấn đề Biển Đông đều được các nước trên thế giới quan tâm. Các hoạt động không tính đến lợi ích của nước khác tất sẽ đưa đến sự chú ý của dư luận và các động thái nhằm tìm kiếm sự cân bằng có lợi cho hòa bình và phát triển trong khu vực. Các cường quốc tự vạch vùng ảnh hưởng bất lợi cho các nước láng giềng nhỏ hơn cuối cùng sẽ phản tác dụng. Các nước cần tôn trọng lẫn nhau và chung sống trong hòa bình.

Cơ sở cho mọi giải pháp có thể phải bắt đầu từ lòng tin.

Các bên cần thống nhất: 1) Giải quyết các tranh chấp cần tuân thủ Luật quốc tế. Các tranh chấp chủ quyền phải được các bên liên quan trực tiếp giải quyết thông qua các biện pháp hòa bình. Các tranh chấp biển phải được giải quyết trên cơ sở tuân thủ Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982. Các vấn đề song phương giải quyết trên cơ sở song phương, các vấn đề đa phương giải quyết trên cơ sở đa phương. Các cơ chế hợp tác trong khuôn khổ ASEAN và ASEAN + có vai trò quan trọng trong hỗ trợ thúc đẩy các nước liên quan tìm kiếm một giải pháp cơ bản lâu dài mà các bên có thể chấp nhận;

2) Thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin và các hoạt động hợp tác có thể được và được các bên quan tâm;

3) Tôn trọng Tuyên bố Trung Quốc - ASEAN về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông và thúc đẩy xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử COC vì lợi ích chung là cơ sở để đi đến một giải pháp có lợi cho tất cả các bên.

Tác giả: TS Nguyễn Hồng Thao
http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-12-03-tranh-chap-bien-dong-va-ngoai-giao-binh-tinh

 - Sáng 12/12, tỉnh Lâm Đồng đã đón nhận 21 hòn đá san hô, 10 cây bàng quả vuông tượng trưng cho chủ quyền 21 đảo và 33 điểm đóng quân trên quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa) của lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam.

Trung tướng Trần Thanh Huyền, Phó đô đốc Chính ủy Quân chủng Hải quân Việt Nam nói: “21 hòn đá san hô chủ quyền và 10 cây bàng vuông Trường Sa sẽ là những hiện vật vô giá góp phần giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và lòng tự hào về chủ quyền quốc gia, đặc biệt với thế hệ trẻ hôm nay”.

Sau khi làm lễ đón nhận, chính quyền và nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã cùng các cán bộ, chiến sĩ Hải quân Trường Sa đặt 21 hòn đá chủ quyền và trồng 10 cây bàng vuông tại vườn hoa thành phố Đà Lạt.
Cũng trong dịp này, Chính quyền và nhân dân tỉnh Lâm Đồng cũng đã trao tặng một máy lọc nước trị giá 1 tỷ đồng cho các cán bộ, chiến sĩ Hải quân Trường Sa.














http://bee.net.vn/channel/1987/201012/Hai-quan-Truong-Sa-tang-Lam-dong-21-hon-da-chu-quyen-1782575/

Hỗ trợ rau xanh Đà Lạt cho bộ đội Trường Sa

TT - Ông Nguyễn Công Thừa, chủ nhiệm hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Anh Đào (TP Đà Lạt), cho biết đơn vị đang xúc tiến chương trình hỗ trợ rau xanh dài hạn cho bộ đội Trường Sa kể từ Tết Nguyên đán Tân Mão 2011. Theo đó, hợp tác xã Anh Đào sẽ phối hợp cùng các cơ quan chức năng để đưa rau xanh - món quà “cây nhà lá vườn” của Đà Lạt - ra Trường Sa với số lượng 1 tấn/tháng.

Hiện hợp tác xã Anh Đào đang sản xuất 32 sản phẩm rau quả các loại theo tiêu chí Viet Gap để cung cấp chủ yếu cho các siêu thị của Saigon Co.op với sản lượng bình quân 400 tấn/tháng.

NHẤT HÙNG
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/414363/Ho-tro-rau-xanh-Da-Lat-cho-bo-doi-Truong-Sa.html (http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/414363/Ho-tro-rau-xanh-Da-Lat-cho-bo-doi-Truong-Sa.html)

Có lẽ, ASEAN và Trung Quốc cần xây dựng một Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông, mang nhiều nội dung tương đồng với COC mà các nước đang dự tính xây dựng, có bổ sung thêm các điều khoản quy định về hiệu lực.

 Trong hai ngày 22 -23.12, các quan chức ASEAN và Trung Quốc gặp nhau tại Côn Minh, Trung Quốc, bàn về việc thực thi Tuyên bố của các bên về các nguyên tắc ứng xử trên Biển Đông DOC, tiến tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử có tính ràng buộc pháp lý cao hơn.


Nỗ lực hướng tới Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông

Để góp phần kiểm soát những xung đột tiềm tàng tại Biển Đông, thời gian vừa qua ASEAN đã nỗ lực thuyết phục Trung Quốc đàm phán xây dựng một Bộ quy tắc ứng xử (Code of Conduct - COC) nhằm thay thế cho Tuyên bố về cách ứng xử (Declaration of Conduct - DOC) của các bên ở Biển Đông được ký giữa ASEAN và Trung Quốc năm 2002.[1]

Tại Hội thảo về Biển Đông diễn ra tại TP.HCM trong hai ngày 11-12/11/2010 vừa qua, nhiều học giả cũng nhấn mạnh việc xây dựng COC như là một bước đi cần thiết không những nhằm ngăn ngừa và quản lý xung đột mà còn nhằm thúc đẩy hợp tác vì hòa bình và phát triển trong khu vực Biển Đông. Nhiều ý kiến cũng coi việc Trung Quốc, trong một loạt động thái được coi là "xuống giọng" từ khi Mỹ tuyên bố tăng cường quan tâm tới vấn đề Biển Đông, bước đầu có thái độ tích cực hơn trong việc thương thảo COC với ASEAN như là một động thái đáng mừng đối với tình hình khu vực.

Nguyên nhân quan trọng nhất khiến ASEAN mong muốn ký COC với Trung Quốc là COC được coi là có giá trị pháp lý và tính ràng buộc cao hơn so với DOC. Trong khi DOC chỉ là một "tuyên bố" nên chủ yếu thể hiện ý chí chính trị của các quốc gia mà hầu như không có tính ràng buộc pháp lý, thì COC với tính ràng buộc pháp lý cao hơn được kỳ vọng sẽ khiến các quốc gia có trách nhiệm hơn trong việc tuân thủ các quy tắc ứng xử trên Biển Đông, nếu không họ có thể thậm chí bị "trừng phạt".

Các biện pháp chế tài dù chưa chắc chắn sẽ xuất hiện trong COC, nhưng nếu có thì chúng sẽ trở thành điểm khác biệt lớn nhất giữa COC và DOC.

Tuy nhiên, cho đến nay quá trình đàm phán giữa ASEAN và Trung Quốc về xây dựng COC hầu như chưa bắt đầu. Các quốc gia liên quan vẫn chưa hình dung được hình hài của COC sẽ như thế nào và các biện pháp chế tài vì vậy nếu có cũng chưa định hình.

Cũng không ai dám chắc quá trình đàm phán COC sẽ kéo dài trong bao lâu bởi một số quốc gia quan trọng, đặc biệt là Trung Quốc, lại không hứng thú với một COC mang tính ràng buộc pháp lý cao, vốn có thể cản trở Trung Quốc tự do hành xử trên Biển Đông. (Bản thân quá trình để hình thành DOC vốn không có tính ràng buộc pháp lý đã mất 8 năm).


COC cũng có hạn chế


Trong khi quá trình đàm phán COC được dự kiến sẽ rất khó khăn như vậy, thì trong quan điểm của người viết, kết quả của quá trình đó cũng không chắc chắn sẽ đáp ứng được kỳ vọng của các bên tham gia.

Bởi  bản thân một Bộ quy tắc ứng xử sẽ khó có thể có được giá trị pháp lý và tính ràng buộc cao bắt nguồn từ những đặc điểm của chính nó cũng như các quy định liên quan của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia.

Thứ nhất, khái niệm COC chủ yếu được áp dụng cho các cơ quan tổ chức, như các cơ quan chính phủ hay các công ty, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia (MNC), hơn là cho các quốc gia. Việc xây dựng các COC giúp cho các cơ quan, tổ chức này đảm bảo các nhân viên của mình làm việc theo những chuẩn mực nhất định do họ đề ra.

Một số học giả, tiêu biểu như Anne-Marie Slaughter, cho rằng các cách tiếp cận theo chủ nghĩa tự do coi trọng việc nâng cấp các quy tắc ứng xử của các cá nhân và các tổ chức hoạt động trong môi trường xuyên quốc gia trở thành các quy tắc ứng xử giữa các quốc gia, biến chúng trở thành một nguồn bổ sung của công pháp quốc tế truyền thống.[2]

Tuy nhiên quan điểm này không phù hợp với các xu hướng phản ánh tinh thần của chủ nghĩa hiện thực vẫn đang áp đảo trong quan hệ quốc tế hiện nay vốn coi trọng vai trò của các quốc gia hơn các cá nhân và tổ chức, và xây dựng luật pháp quốc tế theo cách tiếp cận từ trên xuống, tập trung vào vai trò của quốc gia.

Thực tế cho thấy hiện nay trên thế giới hầu như không tồn tại một bộ Quy tắc ứng xử nào, trên bất cứ lĩnh vực nào, mang tính ràng buộc pháp lý chính thức giữa các quốc gia.

Thứ hai, trong các văn kiện pháp lý quốc tế hiện nay về các điều ước quốc tế, đặc biệt là Công ước Viên về luật điều ước quốc tế năm 1969,[3] không có điều khoản nào đề cập đến các Bộ Quy tắc ứng xử cũng như giá trị pháp lý của nó. Điều tương tự cũng diễn ra ở cấp độ luật pháp quốc gia. Ví dụ, Luật Ký kết, Gia nhập và Thực hiện Điều ước quốc tế năm 2005 của Việt Nam cũng không hề đề cập đến các bộ quy tắc ứng xử và ý nghĩa pháp lý của chúng.[4]

Nói cách khác, để các văn kiện quốc tế có hiệu lực và mang tính ràng buộc pháp lý với các quốc gia nói chung cũng như Việt Nam nói riêng thì về hình thức văn kiện đó nên là một Điều ước quốc tế.

Thứ ba, về mặt kỹ thuật, ngay cả khi đã là một điều ước quốc tế thì để có hiệu lực đối với một quốc gia, văn kiện đó cũng phải trải qua những thủ tục pháp lý trong nước nhất định. Ví dụ, đối với Việt Nam, những văn kiện liên quan đến "hòa bình, an ninh, biên giới, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia" phải được ký nhân danh nhà nước và phải được Chủ tịch nước hoặc Quốc hội phê chuẩn mới có hiệu lực.[5]

Với hình thức là một bộ Quy tắc ứng xử, COC sẽ không được hưởng quy chế của một điều ước quốc tế và vì vậy sẽ không được phê chuẩn, cho dù về bản chất đó là một văn kiện liên quan đến "hòa bình, an ninh, biên giới, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia" của Việt Nam. Điều này gây nên những trở ngại cho việc áp dụng COC đối với Việt Nam và có thể cả các quốc gia liên quan khác.

Chính vì vậy, việc tiên lượng và giải quyết trước những vấn đề nêu trên sẽ giúp tránh được tình trạng các quốc gia bỏ ra rất nhiều công sức để xây dựng COC nhưng cuối cùng kết quả mang lại có thể chỉ là một văn kiện không có địa vị pháp lý rõ ràng và không có giá trị ràng buộc nào đáng kể hơn so với DOC như nó được kỳ vọng.

Vậy đâu là giải pháp cho các vấn đề trên?

Cần hướng tới một Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông

Thứ nhất, biện pháp đơn giản nhất là ASEAN và Trung Quốc cần xây dựng một Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông. Hiệp ước này có thể mang nhiều nội dung tương đồng với COC mà các nước đang dự tính xây dựng, có bổ sung thêm các điều khoản quy định về hiệu lực.

Các bên cũng có thể dùng Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (Hiệp ước Bali) năm 1976, vốn cũng là một Hiệp ước mang tính chất quy định cách ứng xử giữa các quốc gia Đông Nam Á với nhau, như một mô hình tham khảo để áp dụng cho khu vực Biển Đông.

Thứ hai, nếu như việc xây dựng một Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông được coi là không thực tế vào thời điểm hiện nay vì việc xây dựng một COC cũng đã quá khó khăn và thử thách cho ASEAN và Trung Quốc lúc này, thì các bên liên quan cũng cần lập một lộ trình cho việc hướng tới xây dựng một Hiệp ước như đã nêu.

Như GS. Carl Thayer đến từ Đại học New South Wales đã trao đổi trong Hội thảo về Biển Đông lần thứ 2 diễn ra tại TP.HCM vừa qua thì COC chủ yếu phục vụ mục đích "xây dựng chuẩn tắc" (norms setting). Các nội dung của COC muốn trở thành các chuẩn tắc hay tập quán được thừa nhận rộng rãi và có giá trị ràng buộc pháp lý quốc tế đối với các quốc gia cần trải qua một quá trình lâu dài, thậm chí không bao giờ kết thúc hay mang lại kết quả cụ thể.

Vì vậy, việc xây dựng một Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông cho dù sẽ khó khăn hơn so với việc xây dựng một bộ quy tắc ứng xử, nhưng thực tế rằng mức độ khó khăn đó không quá khác biệt trong khi giá trị pháp lý của hai văn kiện lại hoàn toàn khác nhau cho chúng ta thấy sớm hay muộn Hiệp ước về quy tắc ứng xử trên Biển Đông sẽ là một mục tiêu mà Việt Nam và ASEAN cần chủ động đề xuất và tích cực hướng tới.

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2010-12-22-hiep-uoc-ve-quy-tac-ung-xu-tren-bien-dong-nen-chang-

Năm 2011 Quảng Ngãi sẽ thực hiện chính sách hỗ trợ đưa ngư dân huyện đảo Lý Sơn đến lập nghiệp tại Trường Sa với mục tiêu đưa huyện đảo này ngày càng mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng.
Trao đổi với VnExpress.net chiều 28/12, ông Nguyễn Xuân Huế, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, từ đầu năm tới, tỉnh sẽ ưu tiên thực hiện chính sách hỗ trợ đưa ngư dân đến các đảo khác theo chương trình đánh bắt xa bờ, nuôi trồng thủy sản…, tiêu biểu là ở vùng biển đảo Trường Sa .

Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ tập trung đầu tư, nhất là thúc đẩy phát triển kinh tế biển đảo, đào tạo đội ngũ thuyền trưởng, máy trưởng, thuyền viên, hỗ trợ ngư dân đóng mới tàu đánh bắt xa bờ.

Hiện tại dân số trên huyện đảo Lý Sơn đã lên đến 21.000 người trên diện tích vỏn vẹn 10 km2. “Dân cư đông đúc, diện tích đất lại ít ỏi, để Lý Sơn phát triển mạnh về kinh tế cách duy nhất là tạo điều kiện cho người dân vươn ra đánh bắt xa bờ; thực hiện giãn dân đến các đảo xa làm ăn sinh sống; vừa thúc đẩy kinh tế biển vừa góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của quốc gia”, ông Huế nhấn mạnh.

Huyện đảo Lý Sơn đã được Chính phủ phê duyệt nằm trong quy hoạch mở rộng hơn 45.300 ha của khu kinh tế Dung Quất, vị trí trọng yếu trong vai trò bảo vệ lãnh hải quốc gia. Trung ương đã xác định Lý Sơn là một trong 6 đảo cần phải xây dựng mạnh về kinh tế vững về quốc phòng.

Xác định vị trí quan trọng là một đảo tiền tiêu của Tổ quốc, trong năm tới, Quảng Ngãi sẽ kêu gọi đầu tư thêm các dự án năng lượng mặt trời, điện; tập trung xây dựng hệ thống đê, kè biển đảm bảo an sinh xã hội... trên đảo Lý Sơn.

Trí Tín
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2010/12/3BA24C3D/

Mình vô tình xem chương trình Non Sông Bờ Cõi trên kênh VTV4. Đây là chương trình hợp tác với Bộ Quốc Phòng và VTV4 , giới thiệu rất nhiều hình ảnh và thông tin về bảo vệ chủ quyền Việt Nam, đặt biệt là trên biển. Tìm trên mạng thì có cả một chuyên mục lưu trữ tất cả các số đã phát , rất hay. Đưa lên cho các bạn tham khảo. Một ý tưởng rất bổ ích trong thời điểm này. Các bạn xem số 33 và 30 có nói về cuộc sống ở Trường Sa và phỏng vấn Trung Tướng Nguyễn Chí Vịnh.
Số 33 : http://www.vtv4.vn/default.aspx?page=video&NewsId=33937
Số 30 : http://www.vtv4.vn/default.aspx?NewsId=32725&page=video

Ai biết rồi đừng chê mình đưa thông tin cũ lên nha.

 
 Hình ảnh người dân và các chiến sỹ ở xã đảo Song Tử Tây chuẩn bị đón năm mới 2011.
Không khí đón năm mới, ở xã đảo Song Tử Tây thật đặc biệt. Điều này có thể cảm nhận qua nụ cười, ánh mắt người dân và các chiến sỹ.

Xã đảo Song Tử Tây giờ đây đã thay đổi nhiều. Đời sống của nhân dân và bộ đội đã được cải thiện đáng kể về mọi mặt, đặc biệt là từ khi có hệ thống năng lượng sạch. Điện được cung cấp đến các hộ dân 24/24, đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân cải thiện rõ rệt..

  

   


 

 


 
  
 
  
 
Lê Đức Thanh (từ đảo Song Tử Tây)

http://vtc.vn/dongdoi/565-273837/tin-tuc-su-kien/xa-dao-song-tu-tay-don-chao-nam-moi-2011.htm

TT - Trưa 31-12, sau gần hai giờ vật lộn với sóng to, đoàn công tác trên tàu Trường Sa 20 đặt chân lên điểm C đảo Đá Lớn thuộc quần đảo Trường Sa.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=472923)
Hàng tết được chuyển lên đảo Đá Lớn A2 - Ảnh: LÊ KIÊN

Theo lịch trình, hàng tết từ tàu Trường Sa 20 lẽ ra đến đảo Đá Lớn trưa 30-12, nhưng trên đường đi tàu gặp biển động cấp 7-8 nên hôm qua mới có thể cập điểm đảo bốc dỡ hàng.

Đón đoàn, thượng úy Nguyễn Quang Trung - điểm trưởng điểm C đảo Đá Lớn - xúc động nói: “Cảm ơn đất liền”. Công việc chuyển hàng tết lên đảo rất vất vả vì mưa to và gió giật, nhưng mọi người đều thấy ấm lòng. Từng bắp tươi xanh, từng phong bánh phong kẹo, gói chè bao thuốc... cùng các mặt hàng thiết yếu khác đã đem mùa xuân đến thật gần với đảo chìm Đá Lớn.

Đến chiều qua, thuyền vận tải đã cập cầu cảng điểm A đảo Ðá Lớn, chuyển hết lượng hàng tết cho điểm đảo này.

Cùng ngày, tàu HQ 936 đã cập đảo chìm Đá Tây B (một trong ba điểm đảo thuộc đảo chìm Đá Tây), mang theo hàng hóa, thực phẩm tết đến với cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Theo kế hoạch, sáng nay tàu HQ 936 tiếp tục mang tết đến các điểm đảo Đá Tây A và Đá Tây C.

LÊ KIÊN - AN NGUYÊN

Nguồn:http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/418425/Vuot-bien-dong-dua-hang-tet-toi-Truong-Sa.html

 

 
 
 Đài RFI (Pháp) vừa dẫn nguồn tin từ nhật báo Asahi Shinbum của Nhật Bản ra ngày 31-12 tiết lộ rằng, ngay từ năm 2009, quân đội Trung Quốc đã hoàn tất chiến thuật đánh chiếm các hòn đảo do nước khác nắm giữ trên Biển Đông và huấn luyện lực lượng theo phương án đó.

Theo Asahi Shinbum, mặc dù trước mắt ít có khả năng Trung Quốc được thực hiện chiến lược thôn tính Biển Đông, do bối cảnh chính trị và tình hình chung của cả khu vực lẫn quốc tế, song chủ trương trên cho phép Bắc Kinh giành ưu thế trong các cuộc đàm phán. Đáng chú ý, Asahi Shinbum dẫn một nguồn tin từ Quân khu Quảng Châu của Trung Quốc, lực lượng đặc trách vùng Biển Đông cho báo trên biết rằng, kế hoạch đánh chiếm đã được soạn thảo từ đầu năm 2009.

Chiến thuật này dựa trên hai mũi tấn công chính: Sử dụng máy bay ném bom oanh tạc ồ ạt hòng làm suy yếu hệ thống phòng thủ trên hòn đảo mục tiêu, và tiếp theo dùng tàu đổ bộ tung quân lên đánh chiếm. Cụ thể, theo chiến thuật tạm gọi là “tiền pháo hậu xung” này, không quân Trung Quốc, phối hợp với các đơn vị không chiến của hải quân, sẽ bất ngờ mở nhiều đợt không kích vào các cảng quân sự và tàu thuyền đặt căn cứ tại đảo được chọn làm mục tiêu. Theo chiến thuật này, khả năng chiến đấu của đối phương phải bị loại trừ sau vỏn vẹn một tiếng đồng hồ, để mở đường cho quân đổ bộ lên đảo, sử dụng các loại tàu đổ bộ như “Côn Luân Sơn”, thuộc loại lớn nhất của Hải quân Trung Quốc hiện nay.


 

Để ngăn không cho đối phương tiếp ứng, đồng thời với chiến dịch tấn công đánh chiếm mục tiêu, các đơn vị chủ lực thuộc hai hạm đội Bắc Hải và Đông Hải sẽ có mặt tại những vị trí ngoài khơi để chặn không cho tàu sân bay Mỹ đến gần chiến trường.  Theo Asahi Shinbum, vấn đề là sau khi kế hoạch được soạn thảo xong, Trung Quốc đã cho quân đội rèn luyện ngay hai chiến thuật này trong các cuộc tập trận của họ trên quy mô rộng lớn tại vùng Biển Đông.

Một nguồn tin từ chính quyền Trung Quốc đã xác định với phóng viên báo Asahi tại Bắc Kinh: “Mục đích của chúng tôi là giành ưu thế trong đàm phán lãnh thổ bằng cách gây sức ép thông qua việc chứng tỏ cho các nước khác thấy rằng, chúng tôi có khả năng giành lại các hòn đảo bất kỳ lúc nào”. Cũng theo Asahi Shinbum, hồi đầu tháng 12-2010, Bắc Kinh cũng đã chứng minh rằng họ không quan tâm đến các cuộc đàm phán ngoại giao với các quốc gia thành viên Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN).

Diễn biến có liên quan, cuối tháng 12-2010, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh và ASEAN đã cam kết sẽ duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Biển Ðông. Bộ này nói rằng, vừa qua, tại thành phố Côn Minh của Trung Quốc, nhóm công tác hỗn hợp Trung Quốc – ASEAN đã tiến hành cuộc họp thứ 5 bàn việc triển khai Tuyên bố Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Thông cáo từ Bắc Kinh cho hay, tất cả các bên tại cuộc họp này đã nhấn mạnh tới tầm quan trọng của DOC đồng thời cam kết biến Biển Đông thành khu vực hòa bình, hợp tác và hữu nghị.

Trả lời các phóng viên trong buổi họp báo thường kỳ, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nói rằng, Bắc Kinh “luôn nghiêm túc tuân thủ DOC nhằm thúc đẩy hợp tác ở khu vực Biển Đông, cũng như tạo các điều kiện thuận lợi để tìm kiếm một giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp song phương, cũng như cùng bảo vệ hòa bình, ổn định của khu vực”. Được biết, cuộc gặp vừa kể trên được tổ chức để đánh giá tiến độ thực thi DOC, vốn được các bên ký năm 2002. Cuộc gặp tiếp theo của nhóm công tác hỗn hợp dự kiến sẽ được tổ chức ở Indonesia vào tháng 3-2011.

Mới đây, cũng liên quan tới các vấn đề về Biển Đông trong một cuộc phỏng vấn dành riêng cho Đài TNHK, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Joseph Yun cho rằng, “đã có những tiến triển” sau tuyên bố của Ngoại trưởng Hillary Clinton về “lợi ích quốc gia” của Mỹ trong việc giải quyết hòa bình tranh chấp ở Biển Đông hồi tháng 7
 
 http://cadn.com.vn/News/Quoc-Te/Thoi-Su-The-Gioi/2011/1/3/53712.ca

Không biết là up ảnh bên này có ngon hơn cái kiểu phải gió bên TTVNOL không?
Một số hình ảnh lấy bên FB của một cô bạn...

tiếp

TTO - Hàng trăm món quà tết đầy ý nghĩa từ đất liền đã được chuyển lên tàu HQ 953 tới các chiến sĩ nhà giàn DK1 vào sáng nay 5-1.

Đại diện báo Tuổi Trẻ, phó tổng biên tập Vũ Văn Bình, đã trao 22 phần quà gồm bánh kẹo, nước ngọt và một số nhu yếu phẩm phục vụ trong dịp tết tới 15 nhà giàn và 6 tàu trực trong dịp tết. Mỗi phần quà trị giá 3 triệu đồng, tổng số tiền 66 triệu đồng.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=473783)
Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ Vũ Văn Bình trao quà tết cho các chiến sĩ nhà giàn DK1 - Ảnh: Hoàng Lộc
http://tuoitre.vn/Ban-doc/Cau-noi/419034/Tuoi-Tre-tham-va-tang-qua-tet-cac-chien-si-nha-gian-DK1.html (http://tuoitre.vn/Ban-doc/Cau-noi/419034/Tuoi-Tre-tham-va-tang-qua-tet-cac-chien-si-nha-gian-DK1.html)
Video clip "Tặng quà Tết cho chiến sĩ nhà giàn DK1" - Nguồn: TVO

Ra chúc tết các chiến sĩ nhà giàn DK1 dịp Tết Tân Mão lần này ngoài báo Tuổi Trẻ còn có một số báo đài và đơn vị như Đài truyền hình HTV, Thông tấn xã Việt Nam, Đài truyền hình Bà Rịa - Vũng Tàu, báo Đồng Nai, Thành đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu…

Theo dự kiến, đợt ra thăm và chúc tết các chiến sĩ nhà giàn DK1 sẽ kéo dài trong nửa tháng.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=473784)
Chuyển quà từ xe xuống... - Ảnh: Hoàng Lộc
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=473785)
... và chuyển lên tàu HQ 953 ra nhà giàn DK1 - Ảnh: Hoàng Lộc

HOÀNG LỘC
nguồn:http://tuoitre.vn/Ban-doc/Cau-noi/419034/Tuoi-Tre-tham-va-tang-qua-tet-cac-chien-si-nha-gian-DK1.html

[/b]

Sáng 11/1, ông Võ Thiên Lăng, Phó Chủ tịch Hội Nghề cá Việt Nam cho biết, Khánh Hòa đã thành lập 2 ngư đội Trường Sa.

Hai ngư đội Trường Sa này được đặt tên theo hai đảo lớn thuộc Quần đảo Trường Sa nước ta, một ngư đội mang tên Trường Sa Lớn và một ngư đội mang tên Song Tử Tây. Hai ngư đội này do Hội nghề cá Việt Nam tỉnh Khánh Hòa phối hợp cùng Công ty TNHH Nhà nước một thành viên 128 (thuộc Quân chủng Hải quân) thành lập.
Đây là mô hình hỗ trợ ngư dân bám biển đồng thời kết hợp tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo được hình thành và đi vào hoạt động đầu tiên ở nước ta. Hai ngư đội này hoạt động theo mô hình tàu mẹ, tàu con mẹ gồm 9 chiếc tàu có công suất từ 300CV trở lên.

Trong đó, chiếc tàu có công suất lớn nhất của Công ty 128 làm nhiệm vụ của tàu mẹ, chuyên làm nhiệm vụ hậu cần nghề cá như: Cung cấp xăng, dầu, thực phẩm, nước ngọt… theo giá đất liền cho các tàu con của cả hai ngư đội. Đồng thời chiếc tàu này còn có nhiệm vụ trung chuyển cá của 2 Ngư đội Trường Sa đã khai thác được về đất liền, bán với giá bán ở đất liền.

Được biết, các tàu thuộc Ngư đội Trường Sa đều được hỗ trợ trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại gồm: Máy Icom, máy tìm cá, hệ thống câu, lưới ... để chuyên làm nghề khai thác cá ngừ đại dương. Do được phục vụ hậu cần nghề cá theo mô hình ưu việt như trên nên hai ngư đội này sẽ bám ngư trường Trường Sa từ 9 -10 tháng/chuyến.

Ông Võ Thiên Lăng cũng cho biết thêm, hai Ngư đội Trường Sa đã ra khơi từ ngày 25/12/2010, kết quả ban đầu báo về sản lượng đánh bắt khá cao, chất lượng sản phẩm tốt.

Thế  Vũ

http://bee.net.vn/channel/1987/201101/Lap-ngu-doi-bam-bien-Truong-Sa-suot-10-thang-trong-nam-1786222/

Để bảo vệ vững chắc hải đảo và thềm lục địa Việt Nam, bộ đội Trường Sa và lực lượng thủy quân lục chiến liên tục tập luyện và tăng cường tuần tra, kiểm soát.
http://danviet.vn/29250p1c24/can-canh-bo-doi-truong-sa-va-thuy-quan-luc-chien-tap-luyen.htm

Tại sao báo đặt tiêu đề là thủy quân lục chiến nhỉ trong khi ta thường nghe là hải quân đánh bộ?

Bọn báo chí thì nó gọi phản  lực cơ Mic 17 là chuyện bình thường Kụ ạ, chấp chúng nó làm gì! Tàn tật về kiến thức kỹ thuật, què quặt về nhậy cảm chính trị!

Vận chuyển gần 20 tấn quà Tết và hàng hóa tới các đảo thuộc Vùng E Hải quân

Ngày 15/1, Bộ Tư lệnh vùng E Hải quân đã tổ chức vận chuyển gần 20 tấn quà Tết và hàng hóa thiết yếu ra các đảo Thổ Chu, Hòn Khoai, Hòn Chuối, Nam Du và Hòn Đốc thuộc tỉnh Kiên Giang. Nhân dịp này, đoàn đại biểu của Bộ Y tế và các tỉnh Kiên Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau, Kiên Giang... cũng đã trực tiếp đến thăm và tặng quà cho cán bộ chiến sĩ và nhân dân tại 23 điểm ở vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.


Trung tá Phạm Hồng Soi, Trưởng Ban Tuyên huấn Vùng E Hải quân cho biết: Ngoài số quà Tết do các tổ chức và các địa phương trao tặng cán bộ chiến sĩ và nhân dân tại các đảo, Tết Tân Mão này, Bộ Tư lệnh Vùng E Hải quân còn trích từ quỹ tăng gia sản xuất gần 630 triệu đồng hỗ trợ các đơn vị ăn Tết. Đặc biệt, đơn vị đóng tại đảo Thổ Chu, Trạm Ra đa, Lữ đoàn M27 cũng đã trích thêm từ quỹ đời sống hàng chục triệu đồng để bộ đội đón Tết đầy đủ hơn những năm trước.


Hàng hóa chở đến các đảo sẽ được Bộ Tư lệnh Vùng E Hải quân vận chuyển xong trước ngày 20/1, đồng thời đoàn công tác Vùng E Hải quân tiến hành kiểm tra tại chỗ công tác thường trực sẵn sàng đối phó với mọi tình huống của các đơn vị theo phương châm "Vui xuân mới không quên nhiệm vụ"./.
http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30106&cn_id=443047

Các nước ASEAN đang nỗ lực tìm giải pháp chung cho tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở Biển Đông, bởi cơ chế tạo ra 9 năm qua chưa đưa lại đột phá nào.
Ngoại trưởng của các quốc gia thuộc Đông Nam Á đã nhóm họp kín ở Indonesia hôm chủ nhật. Tiết lộ với báo chí, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cho hay hiệp hội bàn rất chi tiết cách để giải quyết vấn đề xung đột Biển Đông, bằng cách đưa thêm các quan chức cấp cao vào việc thương thảo, thảo luận trực tiếp về Quy tắc ứng xử trên Biển Đông.

"Chúng tôi bàn luận rất chi tiết, củng cố quan điểm chung của ASEAN như đã được phản ánh trong tuyên bố về quy tắc ứng xử trên Biển Đông với Trung Quốc, và khẳng định rằng vấn đề này cần phải có tiến triển ngay trong thời gian tới", Jakarta Post dẫn lời Marty Natalegawa.

Tuy nhiên ông nói thêm, việc thảo luận về quy tắc ứng xử như thế này không gây ảnh hưởng đến nguyện vọng tạo môi trường hòa bình trong khu vực. Mục đích của việc thảo luận giữa các ngoại trưởng là đề ra các định hướng cho việc thực hiện tuyên bố về cách ứng xử Biển Đông, có từ năm 2002.
Trở ngại căn bản là liệu quy tắc ứng xử đó được áp dụng để giải quyết các tranh chấp, hay chỉ đơn thuần là tuyên bố mà không có ràng buộc pháp lý. Ngoại trưởng Marty của Indonesia nhận định rằng tranh chấp trên Biển Đông là một vấn đề lớn của khu vực và thế giới, liên quan đến một số nước ASEAN, Trung Quốc và Mỹ.
Marty nhận định rằng Mỹ cũng đang quan tâm sử dụng vấn đề tranh chấp Biển Đông sao cho có lợi ích cho họ.

Biển Đông là nơi một phần ba lượng hàng hóa của thế giới luân chuyển qua, có các tuyến đường cung cấp năng lượng thiết yếu đối với Trung Quốc và Nhật Bản. Trong số 39 tuyến đường biển của Trung Quốc, có tới 21 tuyến qua khu vực này. Biển Đông cũng là nơi được dự đoán có trữ lượng dầu mỏ và tài nguyên lớn.

Marty cho rằng xung đột chủ quyền trên Biển Đông nếu không giải quyết tốt có thể trượt khỏi vòng kiểm soát và đe dọa ổn định khu vực.

Theo Reuters, nhiều chuyên gia phân tích cho rằng Mỹ đang muốn biến ASEAN thành thành lũy để đối phó với sự lớn mạnh quân sự của Trung Quốc trong khu vực. Những quốc gia như Indonesia sẽ nỗ lực cải thiện mối quan hệ chính trị và kinh tế với cả hai bên.

Tại hội nghị kín, các ngoại trưởng ASEAN còn bàn thảo một vấn đề quan trọng nữa, đó là thống nhất lập trường của khối về tương lai Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) và các vấn đề toàn cầu, trước khi hai cường quốc là Nga và Mỹ gia nhập Hội nghị vào tháng 10 năm nay.

Ngoại trưởng nước chủ tịch Indonesia cho biết Đông Nam Á khẳng định vai trò dẫn dắt trong EAS. "Chúng tôi phải suy nghĩ về cách để ASEAN dẫn dắt EAS", tờ Bangkok Post dẫn lời ông Marty Natalegawa thông báo sau cuộc họp hai giờ của các ngoại trưởng.

Hiệp hội cũng đã thảo luận về vai trò của ASEAn trong cộng đồng quốc tế. "Chúng ta cần các định rõ vai trò của mình", Marty Natalegawa cho hay. "Trong vài năm tới, ASEAN cần có chiến lược rõ ràng về các vấn đề toàn cầu".

Thanh Mai
http://vnexpress.net/GL/The-gioi/2011/01/3BA25829/

Tết đến, Xuân về, những chiến sĩ phòng không làm nhiệm vụ trên quần đảo Trường Sa cùng đồng đội đón Xuân trên trận địa, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Huấn luyện “đa năng”

Trước khi ra Trường Sa công tác, chúng tôi có dịp đến Đoàn B77 (Quân chủng Phòng không-Không quân). Đại tá Phanh Thanh Ngợi, Phó chính ủy đoàn, cho biết: Phong trào thi đua năm 2010 của đơn vị tập trung thực hiện tốt mục tiêu “Không để Tổ quốc bị bất ngờ vì các tình huống trên không”. Đoàn vừa phát động phong trào thi đua cao điểm “Đoàn kết, sáng tạo lập công dâng Đảng”, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, SSCĐ, quản lý vùng trời.

Trên trận địa phòng không của Đại đội 3, Đơn vị N91, kẻng báo động sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) vừa dứt, các pháo thủ đã có mặt tại vị trí chiến đấu. Tiếng chỉ thị mục tiêu của Thượng úy, Đại đội trưởng Phan Trường Diên và các khẩu đội trưởng vang lên át tiếng sóng biển ầm ào. Những nòng pháo giương cao và liên tục di theo mục tiêu. Trên mâm pháo, Binh nhất Đinh Xuân Hướng, pháo thủ số 1 thoăn thoắt thao tác điều chỉnh tầm, hướng; phối hợp nhịp nhàng, nhuần nhuyễn trong khẩu đội.

Trung sĩ Võ Huỳnh Trang Tuấn, cho biết: Anh em tranh thủ mọi thời gian để ôn luyện; khi các số đã thuần thục nhiệm vụ của mình thì hoán đổi vị trí cho nhau để từng thành viên đều nắm chắc tính năng, tác dụng các bộ phận của pháo và nhuần nhuyễn việc điều chỉnh tầm, hướng, cự ly, tốc độ…”.

Theo Thượng tá Lương Văn Chưởng, Chỉ huy trưởng Đơn vị N91: Năm 2010, đơn vị tập trung đột phá nâng cao chất lượng huấn luyện, đi sâu vào bồi dưỡng cán bộ; chú trọng phương pháp huấn luyện hiệp đồng kíp chiến đấu từ phân đội đến toàn kíp, bảo đảm chất lượng đồng đều. Cấp ủy, chỉ huy đơn vị phân công cán bộ phụ trách, theo dõi kiểm tra, khi phát hiện những điểm yếu, kịp thời chỉ ra nguyên nhân, định rõ thời gian cho phân đội khắc phục…. Năm 2010, đơn vị có hơn 10 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giúp tiết kiệm thời gian ngắm, lấy chuẩn mục tiêu, tăng độ chính xác, tiêu diệt mục tiêu trong thời gian ngắn nhất.

Cùng đất liền thi đua lập công...

Khác với sự sôi động trên các trận địa phòng không của Đơn vị N91, nhiệm vụ của cán bộ chiến sĩ Đơn vị H92 lại rất thầm lặng. Tại Trạm ra-đa TS7, từ cán bộ đến nhân viên, chiến sĩ, mỗi người một nhiệm vụ, có lực lượng lặng lẽ, chăm chú theo dõi kiểm soát vùng trời, bộ phận khác ghi chép tổng hợp tình hình “sự kiện” trên không, báo về sở chỉ huy. Thượng tá Nguyễn Văn Hải, Chính ủy Đơn vị H92, chia sẻ: “Đơn vị thực hiện nhiệm vụ SSCĐ, quản lý vùng trời trên nhiều địa bàn như miền núi, hải đảo. Lực lượng phân tán, song các bộ phận đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, chấp hành nghiêm kỷ luật. Cấp ủy, chỉ huy các cấp chú trọng làm tốt công tác giáo dục, quán triệt nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ. Đơn vị đã duy trì nghiêm nền nếp canh trực quản lý vùng trời, SSCĐ, nhất là các dịp "cao điểm", nhờ vậy, chất lượng phát hiện và thông báo tình hình luôn kịp thời, chính xác…”.

“Quán triệt chỉ thị, kế hoạch của cấp trên về nhiệm vụ bảo vệ an toàn Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, đơn vị tăng cường tổ chức luyện tập các phương án, duy trì nghiêm chế độ trực, kiểm soát chặt chẽ vùng trời đảm nhiệm”- Thượng úy Bùi Hữu Tuấn, Trạm trưởng Trạm ra-đa TS7 cho biết.

Đến các đảo Song Tử Tây, Nam Yết... trên quần đảo Trường Sa, chúng tôi có dịp gặp gỡ, thấu hiểu công việc lặng thầm của cán bộ, chiến sĩ Trạm ra-đa TH1, TN7 thuộc Đơn vị H92. Trên đài quan sát của Trạm ra-đa TN7, chiến sĩ trẻ Nguyễn Đình Thắng Lợi chăm chú dõi mắt qua kính viễn vọng, rà soát vùng trời, vùng biển đơn vị đảm nhiệm. Chàng trai quê Nghĩa Hành (Quảng Ngãi) tâm sự: “Trên vùng trời, biển đơn vị đảm nhiệm thường xuyên có các máy bay, tàu, thuyền đi qua, nếu quan sát không kỹ sẽ khó phát hiện và xác định rõ đối tượng. Ở đây cuộc sống còn thiếu thốn, vất vả nhưng cán bộ, chiến sĩ luôn yêu thương, giúp đỡ nhau. Trực Tết ở đảo là niềm vui đối với những chiến sĩ trẻ lần đầu ra đảo như chúng em”.

Theo Trung tá Nguyễn Hồng Vân, Trạm trưởng Trạm ra-đa TN7: Khó khăn lớn nhất trong thực hiện nhiệm vụ là điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Hằng ngày, bộ đội đều phải lau chùi, bảo dưỡng vũ khí, trang bị, khí tài, hạn chế xuống cấp; nêu cao tinh thần vượt khó, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ”.

Thực hiện nhiệm vụ nơi đảo xa, dù khó khăn, vất vả nhưng được tôi luyện trong khó khăn, thử thách, những cán bộ, chiến sĩ canh trời nơi "đầu sóng" luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vùng trời, biển, đảo của Tổ quốc.

Bài và ảnh: Duy Hồng-Nguyễn Hòa (Gửi từ Trường Sa)
http://www.qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/245/245/245/135982/Default.aspx

Ở đây đã sửa lại rồi bác ạ:
Hải quân đánh bộ huấn luyện ở Trường Sa
http://quocphong.baodatviet.vn/Home/QPCN/Hai-quan-danh-bo-huan-luyen-o-Truong-Sa/20111/128007.datviet

http://www.vtc.vn/dongdoi/564-275107/dong-doi/chien-si-truong-sa-bam-bien-bao-ve-chu-quyen.htm

Chiều 19/1, UBND huyện đảo Hoàng Sa (TP Đà Nẵng) đã tổ chức buổi gặp mặt các nhân chứng từng công tác trên đảo Hoàng Sa.

Buổi gặp mặt diễn ra xúc động với năm nhân chứng gồm: ông Trần Văn Sơn, Võ Như Dân, Phạm Khôi, Phạm Xô, Nguyễn Văn Cúc cùng với những câu chuyện một thời hào hùng, gian khó bảo vệ lãnh thổ nước nhà.
Tại cuộc gặp, ông Đặng Công Ngữ, Chủ tịch UBND huyện Hoàng Sa, xúc động: “Đây là buổi gặp đáng nhớ để tri ân những thế hệ cống hiến sức mình nơi biển đảo xa xôi, đặc biệt là những người đã chiến đấu bảo vệ Hoàng Sa.

Ngoài ra cũng là dịp để tỏ lòng biết ơn đối với những đóng góp của các cá nhân, tập thể trong các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu về hoạt động của huyện Hoàng Sa năm 2010”.

Tại buổi gặp, ông Ngữ giới thiệu với các nhân chứng về cuốn Kỷ yếu Hoàng Sa, tập hợp hàng trăm bài viết, hình ảnh của các nhân chứng một thời sống, chiến đấu ở Hoàng Sa.

Theo ông Ngữ, sau khi chỉnh sửa lần cuối, kỷ yếu sẽ được xuất bản.

(Theo Tuổi trẻ)

Tác giả: TS Đinh Hoàng Thắng
http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-01-26-bien-dong-se-ra-sao-sau-cap-cao-trung-my-

Lợi ích của mỗi nước liên quan cần được hiện thực hóa bằng sức mạnh vừa đối lập vừa bổ sung cho nhau như Âm và Dương trong Đạo giáo. Việc giải quyết thỏa đáng các tranh chấp trong khu vực cần được xem như phép thử đối với độ trưởng thành của các mối quan hệ không chỉ giữa các nước lớn với nhau.

Cuộc họp ngày 24 và 25/1 tại Côn Minh do ngoại trưởng Trung Quốc triệu tập liệu có bàn về bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) giữa Trung Quốc và ASEAN?

Họp kín thượng đỉnh Trung-Mỹ có đề cập đến vấn đề Biển Đông không khi rõ ràng hai bên đã có sự "lắng nghe và thấu hiểu" về quan hệ liên Triều?

Sự "thiếu vắng" Biển Đông trong Thông cáo chung cũng như trong nội dung họp báo giữa tổng thống Obama và chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã gây nên sự chú ý và tăng thêm tính mập mờ trong quan điểm cũng như thỏa thuận hai bên (nếu có) về vấn đề nhạy cảm này.

Ba khả năng về Biển Đông

Cuộc họp Côn Minh được coi là sự kiện lớn trong quan hệ ASEAN-Trung Quốc đầu năm nay. Đây là dịp kỷ niệm 20 năm hợp tác giữa Trung Quốc và ASEAN.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi, Bắc Kinh nỗ lực cùng ASEAN xúc tiến thực hiện chương trình "đối tác chiến lược" lên tầm cao mới. Sau ngày họp đầu tiên ở cấp chuyên viên, hôm sau, ngoại trưởng Dương Khiết Trì sẽ đón tiếp và họp cùng các vị đồng nhiệm ASEAN.

Báo chí Philippines cho hay Trung Quốc sẽ bàn với ASEAN về Biển Đông, "hai bên cố gắng đạt thỏa thuận mang tính ràng buộc hơn nhằm duy trì hòa bình và ổn định quanh quần đảo Trường Sa đang tranh chấp".

Trước đó, tại hội nghị không chính thức đầu năm giữa các ngoại trưởng ASEAN (ASEAN retreat) trên đảo Lombok ngày 16-17/1, ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cũng lên tiếng kêu gọi các bên cần xúc tiến tìm kiếm bộ Quy tắc ứng xử để thoát khỏi tình trạng bế tắc của các cuộc đàm phán về Biển Đông.

Tuy nhiên, cho đến ngày 24/1, chưa thấy các cơ quan truyền thông chính thức của Trung Quốc nhắc gì đến chủ đề này. Báo chí địa phương ở Côn Minh chỉ nêu vấn đề bom mìn còn sót lại từ cuộc chiến Trung-Việt.

Theo logic và lẽ phải thông thường, để xúc tiến quan hệ "đối tác chiến lược" giữa ASEAN và Trung Quốc, không thể không tính đến các diễn biến tình hình Biển Đông trong tầm trung hạn và dài hạn. Các khả năng có thể tính đến là:

1- Biển Đông sẽ giảm căng thẳng, các bên tìm kiếm giải pháp
2- Căng thẳng tiếp tục mức hiện nay, nhưng có đàm phán ma-ra-tông, xen lẫn nhiều cuộc gặp đa phương như các cuộc 23/12/2010 và 25/1/2011 vừa qua
3- Căng thẳng sẽ gia tăng khi quan hệ Mỹ-Việt, Mỹ-ASEAN được nâng lên thành "đối tác chiến lược", trong khi Trung-Mỹ vẫn gay gắt đối lập nhau quan điểm về Biển Đông?

Đại sứ Trung Quốc tại ASEAN Đồng Hiểu Linh trong một cuộc họp báo trước hội nghị Côn Minh đã bày tỏ, hội nghị ngoại trưởng lần này không sắp xếp thảo luận vấn đề Biển Đông. Nhưng do hội nghị áp dụng hình thức thảo luận tự do, cho nên nếu vấn đề Biển Đông được nêu lên thì sẽ có trao đổi.

Tuy nhiên, Trung Quốc không muốn vấn đề Biển Đông bị làm nóng lên tại bất kỳ đâu và ở bất kỳ thời điểm nào. Theo bà Đồng, ASEAN nên tập trung vào lĩnh vực hợp tác, tăng cường và củng cố mối quan hệ giữa hai bên.

Trả lời một nhà báo Việt Nam và Singapore, bà Đồng cảnh cáo rằng, việc làm nóng lên và phức tạp hóa vấn đề Biển Đông sẽ ảnh hưởng xấu đến quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN.

Giới phân tích cho rằng phát biểu của bà đại sứ Đồng nhằm ám chỉ Mỹ, sau khi ngoại trưởng Hillary Clinton năm ngoái đã kêu gọi các bên tìm giải pháp cho vấn đề Biển Đông và nói an toàn hàng hải trên đường biển này là lợi ích quốc gia của Mỹ.

Trước đó, một quan chức cấp cao Trung Quốc đã mô tả Biển Đông như một trong những «lợi ích cốt lõi» của mình và nhấn mạnh «chủ quyền không thể tranh cãi đối với vùng biển» mang tính chiến lược và có ý nghiã kinh tế cao.

Giới phân tích chờ đợi vấn đề Biển Đông được nêu lên trong chuyến thăm Mỹ của ông Hồ Cẩm Đào. Nhưng ông Hồ đã tỏ ra kín đáo đối với Biển Đông khi ông chỉ nhắc đến Đài Loan và Tây Tạng là liên quan đến «chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc».

Vấn đề Biển Đông đã không được nêu công khai trong bất cứ văn kiện nào của chuyến thăm thượng đỉnh vừa qua, nhưng chuyên gia Ernest Bower từ Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược tại Washington vẫn nhận xét:

«Dù Trung Quốc không muốn thảo luận với Mỹ về Biển Đông, các nhà hoạch định chính sách tại Mỹ chắc chắn vẫn sẽ nêu vấn đề này».

Hiện nay đang có sự mong đợi rằng, Trung Quốc và các quốc gia ĐNÁ sẽ đối thoại về bộ Quy tắc ứng xử giúp các bên liên quan đến vùng biển này hướng đến một dàn xếp cuối cùng.

Tuy nhiên, khó khăn là ở chỗ, đứng về dài hạn, Trung Quốc muốn Mỹ rời khỏi Đông Á, trong khi Mỹ và các đồng minh lại muốn thấy sự hiện diện thường xuyên của Washington tại khu vực này. Về ngắn hạn, Biển Đông là nơi một phần của mâu thuẫn này sẽ biến thành thách thức đối với chính sách của mỗi bên.

(còn tiếp)

(Tiếp theo)
Không chỉ là vấn đề địa-chính trị

Khi bàn về khả năng thỏa thuận Trung-Mỹ trên một số hồ sơ, giáo sư Stephen Walt (đại học Havard) đã trả lời phỏng vấn trên VNN mới đây:

"Bên cạnh những gì chúng ta biết được họ (Mỹ, Trung Quốc) trao đổi một cách công khai thẳng thắn, cũng cần phải chú ý đến những điều họ sẽ không nói ra hoặc nói nhưng không để cho chúng ta nghe được".

Những diễn tiến "tai nghe mắt thấy" trong năm 2011 sẽ trả lời câu hỏi: "Có hay không có thỏa thuận về Biển Đông giữa Trung Quốc và Mỹ?".

Mức độ căng thẳng về Biển Đông sắp tới sẽ hé lộ khả năng thúc đẩy Tuyên bố về ứng xử lên thành bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông  (DOC lên COC) nhanh hay chậm.

Tuy Trung Quốc đã ký Tuyên bố chung về cách ứng xử ở Biển Đông (DOC), nước này vẫn không chịu bàn về bộ Quy tắc ứng xử (COC) mà chỉ muốn đàm phán với từng nước một.

Thậm chí cho đến nay, Trung Quốc chỉ thừa nhận đã ký DOC với từng nước ASEAN, chứ không phải ký với ASEAN như với một Hiệp hội. Trung Quốc vẫn chống lại cách tiếp cận đa phương về Biển Đông.

Năm ngoái, trong thời gian làm chủ tịch ASEAN, một sự thừa nhận chung cho rằng, Việt Nam đã tổ chức được một diễn đàn vừa khu vực (ASEAN), vừa quốc tế (EAS) khá hiệu quả.

Mặc dù bị sức ép mạnh từ Trung Quốc đòi gạt vấn đề Biển Đông ra khỏi nghị trình tại các diễn đàn này, nhưng với cương vị lãnh đạo, Việt Nam đã bảo đảm  để các vấn đề cần thiết liên quan đến Biển Đông được nêu lên.

Phần lớn các nước tham gia đã hài lòng với mức độ hợp tác và sự cố gắng của các bên trong việc hướng giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp đa phương.

Sau cấp cao Trung-Mỹ, ngày 24/1, mạng "Thời báo hoàn cầu" (Trung Quốc) nhấn mạnh ba yếu tố đóng vai trò như ba trụ cột cho tương lai quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington: duy trì lòng tin chiến lược, tìm kiếm điểm tăng trưởng lợi ích chung và tôn trọng lợi ích cốt lõi của nhau.

Tuy nhiên, Trung Quốc và Mỹ ngày càng có nhiều va chạm lợi ích cả về song phương lẫn trên bình diện toàn cầu. Vấn đề Biển Đông tuy mới nổi lên gần năm nay nhưng không kém phần gay gắt. Việc định vị quan hệ Mỹ-Trung trong tương lai vẫn là một việc khó khăn.

Bang giao Trung-Mỹ sau thượng đỉnh Washington vẫn đứng trước hai khả năng: xấu đi (căng thẳng tiếp tục như năm qua) hoặc tốt lên (chồng lấn về lợi ích sẽ kiềm chế mâu thuẫn, thúc đẩy hợp tác).

Quan hệ Trung-Mỹ-ASEAN đã trải qua nhiều thăng trầm. Vì quan hệ tay ba này là một biến số của bang giao Trung-Mỹ nên trước mắt cũng bấp bênh, một khi phương hướng quan hệ Trung-Mỹ chưa rõ ràng.

Trung Quốc ngày càng trở thành đối tác quan trọng của ASEAN về kinh tế, sau một năm thực hiện tự do thương mại, kim ngạch buôn bán đạt gần 293 tỷ đôla trong (năm 2010). Trung Quốc thành bạn hàng lớn nhất của ASEAN, còn ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc.

Nhưng chính sự chần chừ của Trung Quốc trong việc tìm kiếm COC có thể làm cho mọi chuyện diễn biến theo chiều hướng xấu. Tác giả Michael Richardson từ Viện nghiên cứu Đông Nam Á đặt tại Singapore đã nhận xét về một bài viết trên «Nhân dân nhật báo» như sau:

Ngày 5/1 mới đây, trong bài viết trên cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, bình luận gia quen thuộc Lý Hồng Mai lại tiếp tục khẳng định: "Biển Đông liên quan tới chủ quyền của Trung Quốc, bởi vậy luôn là chủ đề nóng". Nhưng thực tế vị thế pháp lý của Trung Quốc liên quan đến Biển Đông và quần đảo Trường Sa yếu hơn so với các quốc gia tranh chấp khác.

Mỹ và các nước châu Á vốn đã cảnh giác trước các động thái mạnh bạo của Trung Quốc năm qua, từ Biển Đông đến Hoàng Hải, Đông Hải. Sau cấp cao Trung-Mỹ, sự cảnh giác này càng được nâng cấp.

"Thái độ ngày càng mạnh bạo của Trung Quốc khiến các nước trong khu vực quan ngại rằng, một lúc nào đó nước này sẽ dùng vũ lực để chiếm những gì không thể giành được qua đàm phán." Chuyên gia được trích dẫn trên đây từ Viện nghiên cứu Đông Nam Á khẳng định.

Muốn thuyết phục Trung Quốc ngồi vào bàn đàm phán đa phương, điều thiết yếu là các nước, trước hết là các cường quốc, phải cùng chung một mối quan tâm và phải hợp tác với nhau.

ASEAN năm nay do Indonesia làm chủ tịch có mối quan hệ đặc biệt với các nước lớn là Trung, Mỹ, Nhật, Nga và Ấn độ đã đưa ra một số sáng kiến để thoát khỏi bế tắc hiện nay trong đàm phán về Biển Đông.

Trong khi một số nước ASEAN lo ngại về khả năng vấn đề Biển Đông sẽ bị thụt lùi trong thời gian tới, các quan chức của Indonesia, với tư cách chủ tịch năm 2011 liên tục nhấn mạnh tính cấp thiết và tầm quan trọng của việc đạt được COC.

Cảnh báo rằng Biển Đông không được phép trở thành nơi chốn của "ngoại giao pháo hạm và chính trị cường quyền", ngoại trưởng Marty Natalegawa khẳng định thúc đẩy quá trình COC tiến triển là một ưu tiên của Jakarta và Indonesia muốn can dự hoàn toàn với Trung Quốc, và đương nhiên với tất cả các đối tác liên quan khác.

Nhìn Trung Quốc trên bản đồ Đông Á có thể nhận ra hai bán đảo Triều Tiên và Đông Dương như là cái đuôi và đôi chân của chú gà trống dũng mãnh!

Một khi Trung Hoa thức giấc, nó không thể thiếu được đôi chân trong cuộc «trường chinh» mới vạn dặm. Nhưng lợi ích mỗi nước, dù là đại cường, cần được hiện thực hóa bằng sức mạnh vừa đối lập vừa bổ sung cho nhau như Âm và Dương trong Đạo giáo.

Việc giải quyết thỏa đáng các tranh chấp trong khu vực cần được xem như phép thử đối với độ trưởng thành của các mối quan hệ không chỉ giữa các nước lớn với nhau.
(Hết)

Xem thêm
Để không thành "con tốt" khi Trung-Mỹ bắt tay

http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-01-23-de-khong-thanh-con-tot-khi-trung-my-bat-tay

Đầu xuân phỏng vấn Tư lệnh BĐBP:
Giữ vững chủ quyền quốc gia vùng biển đảo của Tổ quốc


Kết hợp với thực hiện chức năng nhiệm vụ quản lý bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới trên biển, từ năm 2005, lực lượng BĐBP được Chính phủ giao cho thực hiện và quản lý một số công trình, dự án thuộc Chương trình biển Đông - Hải đảo. Đầu xuân Tân Mão phóng viên Báo biên phòng đã phỏng vấn Trung tướng Trần Hoa, Tư lệnh BĐBP về những hiệu quả ban đầu của các công trình, dự án do BĐBP quản lý và chủ quyền quốc gia vùng biển đảo Tổ quốc.

PV: Thưa Trung tướng, đồng chí đánh giá như thế nào về chương trình biển Đông - Hải đảo và những hiệu quả mà nó mang lại?
Trung tướng Trần Hoa: Chương trình biển Đông - Hải đảo là tổng thể các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội quốc phòng và an ninh. Chương trình này nằm trong chiến lược phát triển kinh tế biển. Tôi cho rằng Chính phủ đã có một tầm nhìn rất xa và rất rộng về phát triển kinh tế biển, quản lý và bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên biển. Chương trình Biển Đông - Hải đảo đã mở rộng phạm vi đầu tư cho các ngành, các địa phương, các dự án trọng điểm. Theo đó, nhiều công trình của chương trình đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho quân và dân vùng biển đảo. Có thể khẳng định, việc thực hiện chương trình Biển Đông - Hải đảo đã tạo thêm thế và lực để quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, đảo Tổ quốc.
 
PV: Xin đồng chí cho biết hiệu quả ban đầu của các công trình, dự án thuộc Chương trình biển Đông - Hải đảo giai đoạn 2005-2010 do lực lượng BĐBP quản lý?
Trung tướng Trần Hoa: Từ năm 2005 đến 2020, BĐBP cũng đã được Chính phủ giao cho một số công trình và một số dự án quan trọng. Cụ thể là: Xây dựng cơ sở hạ tầng, đồn, trạm biên phòng ở trên tuyến biển đảo; đóng mới tàu tuần tra kết hợp tìm kiếm cứu nạn, quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo; xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện hỗ trợ ngư dân ta làm ăn trên biển. Các hoạt động này giúp cho BĐBP xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật để hỗ trợ một cách tốt nhất cho ngư dân bám biển dài ngày, làm ăn trên biển, kết hợp với quản lý và bảo vệ chủ quyền vùng biển của đất nước. Tổng số vốn Chính phủ giao cho BĐBP là 1.145 tỉ.
 
Từ năm 2005 đến 2010, BĐBP đã giải ngân được 500 tỉ. Có thể nói rằng, những dự án mà BĐBP đã thực hiện, các công trình này đã phát huy rất tốt hiệu quả. Trong đó, đáng chú ý là các tàu tuần tra đã làm tốt được nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền trên vùng biển; quản lý và bảo vệ được tài nguyên thiên nhiên của đất nước. Bên cạnh đó, các công trình do BĐBP thực hiện đã góp phần vào việc phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ ngư dân ta yên tâm làm ăn trên biển.
 
Có thể nói, trong các công trình mà BĐBP đã làm, không những chất lượng công trình mang lại hiệu quả mà ý nghĩa, tác dụng của các công trình được Chính phủ giao cho phát huy rất tốt.
 
PV: Thế trận quốc phòng - an ninh kết hợp giúp dân làm ăn trên biển đã được BĐBP triển khai như thế nào, thưa Trung tướng?
Trung tướng Trần Hoa: Bộ Tư lệnh đã chỉ đạo BCH Biên phòng các tỉnh, thành tuyến biển triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nghiệp vụ biên phòng, nắm chắc tình hình địa bàn. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các ban ngành, lực lượng, đoàn thể, xây dựng kế hoạch để tổ chức thực hiện. Tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và phối hợp các lực lượng có liên quan triển khai thực hiện tốt mô hình “Tổ tàu thuyền, bến bãi an toàn”. Số tàu thuyền đánh bắt xa bờ đến nay cơ bản được tổ chức theo mô hình tổ, đội nhằm hỗ trợ nhau khi hoạt động trên biển và kịp thời thông báo cho BĐBP và các lực lượng chức năng khác các tàu thuyền nước ngoài vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền trên các vùng biển Việt Nam để đấu tranh, ngăn chặn, xua đuổi có hiệu quả
 
Thông qua công tác đối ngoại biên phòng và ngoại giao nhân dân, BĐBP cùng với lực lượng bảo vệ biên giới, quản lý biển của các nước có vùng biển tiếp giáp duy trì các hiệp định đã ký kết liên quan đến phân định vịnh Bắc Bộ, vùng đánh cá chung... tạo điều kiện cho ngư dân yên tâm làm ăn, bám biển dài ngày. BĐBP cũng kiến nghị với các ban, ngành, cơ quan Trung ương đề xuất với Chính phủ có cơ chế hợp lý nhằm hỗ trợ bà con ngư dân gặp thiên tai, tai nạn trên biển gắn với các hoạt động bảo vệ chủ quyền. BĐBP đã phát hàng nghìn tờ rơi hướng dẫn cứu hộ cứu nạn trên biển cũng như tài liệu khuyến cáo ngư dân hoạt động trên biển cần tránh khu vực còn đang tranh chấp và 575.000 tờ theo dõi bão, áp thấp nhiệt đới... Trên cơ sở đó, ngư dân hoạt động trên biển đã cung cấp hàng nghìn tin có giá trị cho BĐBP và sẵn sàng tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển khi được huy động.
 
PV: Đồng chí có thể cho biết những kết quả cụ thể của BĐBP trong công tác tìm kiếm - cứu nạn trên biển?
Trung tướng Trần Hoa: Bộ Tư lệnh BĐBP đã có nhiều chủ trương, giải pháp chỉ đạo các đơn vị cơ sở của BĐBP thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phòng chống và làm giảm nhẹ thiên tai, tìm kiếm cứu nạn (TKCN), khắc phục hậu quả.
Cụ thể, từ năm 2005 đến nay, BĐBP đã điều động 167.612 lượt cán bộ chiến sĩ với 10.645 lượt xuồng, ca nô các loại; huy động 2.482 lượt tàu/16.019 lượt người dân tổ chức TKCN được 2.054 vụ/11.346 người/1.860 phương tiện các loại; vận động, tổ chức giúp dân di dời ra khỏi vùng nguy hiểm. BĐBP đã phối hợp với các ban, ngành, chính quyền địa phương, chủ tàu thuyền kiểm đếm, hướng dẫn, thông tin kêu gọi tàu thuyền di chuyển tránh trú vào nơi an toàn. Toàn lực lượng đã vận động CBCS ủng hộ đồng bào bị thiên tai được gần 1,5 tỉ đồng.
 
PV: Việc thực hiện Quy tắc ứng xử trên biển Đông (DOC), Bộ Tư lệnh đã giáo dục vấn đề này cho cán bộ chiến sĩ các đồn, trạm biên phòng tuyến biển và các hải đội, hải đoàn như thế nào để giữ vững chủ quyền an ninh biển đảo và đảm bảo cho ngư dân bám biển?
Trung tướng Trần Hoa: Quy tắc ứng xử trên biển Đông đã được các nước ASEAN và Trung Quốc cam kết thực hiện ngày 4-11-2002 tại Cam-pu-chia. Các vấn đề cốt lõi thể hiện trong cam kết gồm: Khẳng định các nước cam kết thực hiện theo nguyên tắc của Hiến chương Liên Hiệp quốc, Công ước Liên hiệp quốc về Luật biển năm 1982, tạo dựng lòng tin cậy trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, cam kết không có hoạt động làm phức tạp thêm tình hình và giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hoặc dùng vũ lực cũng như nghiên cứu một số lĩnh vực hợp tác về khoa học, đấu tranh phòng chống tội phạm trên biển, bảo vệ môi trường.
 
Trên cơ sở đó, Bộ Tư lệnh đã thường xuyên triển khai, quán triệt cho CBCS trong toàn lực lượng nói chung, CBCS công tác tại các đồn, trạm, hải đoàn, hải đội nói riêng phải nắm chắc pháp luật của Nhà nước cũng như luật pháp quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, các hiệp định, hiệp nghị với các nước láng giềng có liên quan đến chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán trên các vùng biển Việt Nam. Phối hợp với các ban ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương giáo dục cho ngư dân, hướng dẫn cho họ nắm được phạm vi vùng biển của Việt Nam, có ý thức trong việc giữ gìn nguồn tài nguyên trên biển, giữ gìn môi trường biển, tôn trọng chủ quyền vùng biển của các nước. Đồng thời tổ chức tuần tra kiểm soát, kiên quyết ngăn chặn, ngăn ngừa các hành vi vi phạm và có biện pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngư dân ta khi tham gia hoạt động trên biển.
 
PV: Định hướng các nhiệm vụ tiếp theo của BĐBP trong chương trình biển Đông - Hải đảo giai đoạn 2011-2015 như thế nào, thưa đồng chí?
Trung tướng Trần Hoa: Trong những năm tới, nếu như được Chính phủ tiếp tục đầu tư và phân kỳ đầu tư đồng thời tạo nguồn vốn nhanh hơn, nhiều hơn, chúng tôi tin tưởng rằng chương trình và dự án mục tiêu quốc gia này sẽ được triển khai rất tốt.                         
 
PV
(Thực hiện)
http://www.bienphong.com.vn/nd5/detail/chinh-tri/giu-vung-chu-quyen-quoc-gia-vung-bien-dao-cua-to-quoc/41463.051.html

Cái tật đâm thọt, cắn trộm kiểu tiểu nhân đã ăn vào máu rồi! 8)

Cục Đo đạc Bản đồ quốc gia Trung Quốc cung cấp dịch vụ bản đồ trực tuyến “Map World”, trong đó Việc  thể hiện đường yêu sách 9 đoạn ở Biển Đông trong bản đồ trực tuyến Map World  là vi phạm chủ quyền của Việt Nam.
Ngày 26/01/2011, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước việc ngày 18/1/2011, Cục Đo đạc Bản đồ quốc gia Trung Quốc đã chính thức cung cấp dịch vụ bản đồ trực tuyến “Map World”, trong đó vẫn tiếp tục thể hiện đường yêu sách 9 đoạn trên Biển Đông, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Nga nói:

"Việc Cục Đo đạc Bản đồ quốc gia Trung Quốc chính thức cung cấp dịch vụ bản đồ trực tuyến “Map World”, trong đó thể hiện đường yêu sách 9 đoạn ở Biển Đông là vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam và của các nước ven biển Đông, hoàn toàn trái với các quy định của Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 và tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

Việt Nam phản đối việc làm này của Trung Quốc và yêu cầu Trung Quốc gỡ bỏ ngay những nội dung sai trái trong các bản đồ nói trên”.

(Theo TTXVN)

Đến Đài Loan!


Đài Loan đưa vào hoạt động 2 tàu tuần duyên mới để tăng cường khả năng tuần tra vùng biển có tranh chấp và truy quát những tàu đánh cá trái phép, phần lớn đến từ Trung Quốc.

Tổng thống Đài Loan Mã Anh Cửu hôm thứ Tư chủ tọa lễ hạ thủy các con tàu tại cảng Cao Hùng ở miền Nam.

Thông tấn xã Trung Ương của Đài Loan trích lời Tổng thống Mã nói rằng loại tàu được thiết kế và đóng tại Đài Loan giúp đảo này bảo vệ chủ quyền trên biển, quyền đánh cá và thi hành luật biển.

Thông tấn xã Trung Ương cũng nói một trong hai chiếc tàu có khả năng hải hành tối đa 14.000 kilômét, bao gồm quần đảo Trường Sa đang tranh chấp tại biển Đông.

Đài Loan tuyên bố chủ quyền trên quần đảo giàu dầu mỏ và khí đốt này nhưng tuyên bố này bị Trung Quốc, Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam tranh cãi.

Tàu tuần duyên mới thứ hai của Đài Loan được thiết kế để tuần tra biển sâu và có khả năng hải hành tối đa là 28.000 kilômét.

Quan hệ giữa Đài Loan và Trung Quốc được cải thiện trong những năm gần đây nhưng các đơn vị tuần duyên của Đài Loan thường báo cáo các tàu đánh cá của Trung Quốc thường xâm phạm lãnh hải của Đài Loan.

http://www.voanews.com/vietnamese/news/taiwan-china-coast-guard-1-26-11-114678459.html

Một số hình ảnh đón Tết từ Trường Sa!
(http://i1106.photobucket.com/albums/h364/nghiahoa_01/images630717_b10.gif)
(http://i1106.photobucket.com/albums/h364/nghiahoa_01/images630718_b16.gif)
(http://i1106.photobucket.com/albums/h364/nghiahoa_01/images630719_b6.gif)
"Trích từ báo NLĐ'

(Dân Việt) - Năm 2008, Dự án xây dựng hệ thống năng lượng sạch và chiếu sáng quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK được khởi động. Năm 2010 dự án hoàn thành.

Theo đó, tất cả 33 điểm đảo và 15 nhà giàn DK của quần đảo Trường Sa có điện 24/24 giờ.

Thượng tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146 Hải quân vùng 4, Trưởng đoàn công tác Trường Sa cho biết, những món quà đặc biệt này trước đây chỉ là giấc mơ của quân và dân Trường Sa.

"Từ năm 2008 trở về trước điện phát từ máy chạy dầu, sử dụng phải theo giờ và hết sức tiết kiệm. Trong vòng 2 năm, hàng trăm tấn thiết bị kỹ thuật được đưa ra Trường Sa lắp đặt để tạo nguồn điện sạch từ năng lượng gió và mặt trời…" - Thượng tá Quân nhớ lại.
 
Ở nơi thừa nắng và sóng, gió như Trường Sa, lực lượng công binh, bộ đội và đơn vị thi công đã chạy đua với thời gian để đảm bảo tiến độ. Tại đảo An Bang - hòn đảo nổi tiếng với các cơn sóng "ngổ ngáo" chuyên đập thẳng vào bờ, các thành viên tổ lái xuồng gần như phải chiến đấu cân não với sóng dữ để đưa thiết bị lên đảo. "Rất nhiều đoàn công tác đến An Bang không thể cập đảo vì sóng quá to đành phải quay về.

Chuyện sóng quật xuồng lật khi vào gần đến bờ là chuyện thường ngày. Có khi giữa đêm lực lượng thi công phải dậy đổ móng cho kịp trước khi thủy triều lên" - Trung tá Vũ Minh Thân - Đảo trưởng đảo An Bang kể. Chỉ tay vào dàn tua-bin gió đang quay vù vù trong cái gió cấp 7, cấp 8, Trung tá Nguyễn Hữu Lục - Đảo trưởng đảo Trường Sa Lớn hào hứng: "Hệ thống năng lượng sạch góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân và dân trên đảo. Không chỉ thế, đời sống tinh thần cũng được tăng lên rất nhiều.

Sóng điện thoại phủ khắp các đảo nên người dân có thể lướt mạng Internet, đọc báo điện tử, tìm hiểu thông tin… Nguồn điện ổn định còn tạo điều kiện đưa các trang thiết bị y tế vào hoạt động chăm sóc sức khỏe cho quân và dân trên đảo được tốt hơn…".

Anh Nguyễn Tấn Thi cho biết, chiếc tivi gia đình anh mua đã lâu, trước đây sử dụng điện từ máy chạy dầu diesel máy cứ chớp tắt mà không chịu lên hình vì điện yếu. Nay nguồn điện dồi dào, dư sức chạy cả tủ lạnh. Tôi còn dự định mua máy vi tính cho các con học thêm để không thua kém đất liền. Nhà có khách, thấy ông chồng Nguyễn Xuân Yên tay pha trà mà mắt cứ dán vào màn hình tivi xem kết quả bóng đá, chị Trần Thị Hoa - vợ anh Yên phân trần: "Chồng tôi mê bóng đá dữ lắm. Có tường thuật trực tiếp bóng đá là mấy cha con rủ nhau coi không bỏ qua trận nào…

Từ ngày có điện, có lẽ các em thiếu nhi là sướng nhất vì có thể thoải mái xem phim hoạt hình, việc học hành cũng tốt hơn rất nhiều. Cô giáo Bùi Thị Nhung cho biết, từ ngày có điện sức học của các học sinh do cô đang giảng dạy tăng lên thấy rõ. Cả cô và trò không phải lo soạn bài, học bài đua với "ánh sáng mặt trời" như trước vì điện không lúc nào thiếu.

Hữu Danh
http://danviet.vn/31330p1c32/dien-sach-giua-truong-sa.htm

(Dân Việt) - Đang trên bờ ta-luy, bất ngờ đàn chó tuần tra lao nhanh xuống biển. Mặt cát bị bới tung lên, nhóm “biệt kích” vừa vùi mình ẩn nấp kiểu Ninja lồm cồm bật dậy thì bị đàn chó quật ngã. Đó là một buổi diễn tập chống tập kích bất ngờ của đàn chó nghiệp vụ trên đảo Trường Sa.

Không giấu vẻ tự hào, Thượng úy Vũ Khắc Biên – Đội trưởng đội huấn luyện chó nghiệp vụ (Trường Trung cấp Huấn luyện chó nghiệp vụ Bộ đội Biên phòng) say sưa kể về chiến công của những chú chó cưng. Trong đội chó nghiệp vụ mà anh đang huấn luyện có 3 chú chó đã lập thành tích xuất sắc trong đấu tranh phòng chống ma túy ở tận vùng biên giới Sơn La…
Thượng tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 164 Hải quân vùng 4 cho biết, mỗi điểm đảo trên quần đảo Trường Sa đều như “mắt thần” trên biển Đông. Các chú chó nghiệp vụ đang ngày đêm hoạt động trên đảo đã góp phần làm “mắt thần” thêm sáng để giữ gìn toàn vẹn biển đảo quê hương.

Sơn La là địa bàn “nóng” về ma túy từ nhiều năm nay, các nhóm vận chuyển ma túy từ Lào vào nội địa đều rất thâm hiểm và manh động. Với vũ khí được trang bị tận răng, sẵn sàng nhả đạn chống lại lực lượng chức năng nên bọn trùm ma túy vẫn ngang nhiên hoạt động, coi vùng giáp biên như lãnh địa riêng. Địa hình khu vực quá phức tạp, đầy khe, vực, vách đá cheo leo nên rất nhiều cuộc tấn công vây bắt của lực lượng chống ma túy không hiệu quả.

Qua nhiều tháng nghiên cứu, đội đặc nhiệm nhận lệnh phối hợp với đội huấn luyện chó nghiệp vụ của Trường Huấn luyện chó nghiệp vụ và lực lượng đặc nhiệm của Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La cùng vạch ra kế hoạch hành động. Cuối tháng 10-2009, đội chó nghiệp vụ nhận lệnh mật phục trong khu rừng Ma (bản Lắc Phương, xã Chiềng Sơn) chờ cơ hội.

Chập choạng tối 3-11, một nhóm đối tượng có trang bị súng AK và súng ngắn vác ba lô chứa ma túy lọt vào trận địa. Phát hiện bị mai phục, các đối tượng đã nổ súng xối xả về phía lực lượng truy bắt, vừa bắn vừa tháo chạy. Do thông thuộc địa hình, nhóm tội phạm nhanh chóng lẩn mất sau các tảng đá to. Tiếng phát lệnh ngắn gọn “Sla, Mikhop, Man Lơ, tấn công” đanh thép vang lên. Lập tức, đàn chó nghiệp vụ đang nằm trong bụi rậm lao tới, tấn công tới tấp vào mục tiêu.

Hai đối tượng với hai khẩu súng đạn đã lên nòng cùng hai ba lô tang vật đã bị tóm ngay tại hiện trường. Lực lượng truy bắt cũng thu giữ 24 bánh heroin và 400 viên ma túy tổng hợp, trị giá hơn 4 tỷ đồng được nhét căng phồng trong hai chiếc ba lô đem theo. Hai tên bị bắt là Vàng A Pó và Vàng A Di (trú tại tỉnh Hủa Phăn, Lào) đều là những đối tượng cộm cán trong giới buôn ma túy. Ít ngày sau, một nhóm buôn ma túy khác lại bị đội chó nghiệp vụ tấn công. 25 bánh heroin và hàng trăm viên ma túy tổng hợp trị giá gần 5 tỷ đồng bị bắt giữ làm làm rúng động cả “thánh địa ma túy” nơi biên giới…

Thượng úy Biên cho biết, năm 2010 Đội huấn luyện của anh nhận nhiệm vụ về đảo Trường Sa làm công tác huấn luyện cho đàn chó ở đây. Ba chú chó lập chiến công ở Sơn La cũng được lệnh về Trường Sa tăng cường cho quần đảo Trường Sa.
Những chú chó nghiệp vụ như những người bạn của chúng tôi. Khi phát hiện có thành viên nào trong ban huấn luyện có biểu hiện buồn bã, các chú chó cũng ủ rũ theo.

Từ vùng sơn cước giáp biên giới Lào, đàn chó và những sĩ quan huấn luyện lên chiếc xe Zil 130 thẳng về Khánh Hòa... Từ quân cảng Cam Ranh, đàn chó nghiệp vụ tiếp tục theo tàu Hải quân ra Trường Sa. Giáo án dạy chó có sự thay đổi lớn khi chuyển từ hoạt động trên bộ sang hoạt động trên đảo.

Tuy nhiên, điều làm đội huấn luyện rất vui là đàn chó cưng thậm chí còn thích nghi với môi trường mới nhanh hơn cả các sĩ quan trong đội huấn luyện. Hiện nay, những chú chó này đều trở thành thành viên đầu đàn, “thị phạm” cho những chú chó khác sinh trưởng tại Trường Sa. Đầu tiên, đàn chó được huấn luyện làm quen với những cơn gió biển thổi cực mạnh. Việc bơi dưới sóng biển cũng được huấn luyện liên tục.

“Những cơn sóng giao nhau, cao từ 3 – 5m khi vào bờ và lôi sạch những gì trên đất liền khi sóng rút. Thế nhưng, những chú chó vẫn có thể bơi nhanh hơn người. Thực nghiệm chạy trên bãi cát, tốc độ của chó nghiệp vụ vẫn cao hơn 4 lần so với người” - Thượng úy Biên cho biết.

Theo các sĩ quan huấn luyện, đàn “siêu khuyển” Trường Sa đã kinh qua tác chiến trên bộ bằng chiến công thực tế với trị giá tang vật cả chục tỷ đồng. Trong công tác huấn luyện, đàn chó cũng xuất sắc trên thao trường khi có thể nhanh chóng phát hiện mục tiêu dù là vùi trong cát hay ẩn dưới mặt biển. Chó nghiệp vụ khắp nơi đều là chó lai, khẩu phần ăn chủ yếu là thịt tươi.

Tuy nhiên điều đáng mừng là đội chó nghiệp vụ của Trường Sa lại rất dễ tính khi có thể thích nghi tốt với điều kiện hải đảo: Ăn thịt hộp, cá biển và ăn cả cơm, rau. “Chó giống và công tác huấn luyện đều rất tốn kém. Thậm chí, khẩu phần ăn của đàn chó cưng này hiện vẫn cao hơn lính bộ binh. Hiện nay, đàn chó ngoài việc tập thể lực còn thường xuyên luyện tập chống người nhái, chống tập kích bất ngờ. Các phương án đánh chặn từ ngoài bờ kè và đánh bắt khi địch đã xâm nhập vào trong bờ kè đều được đội huấn luyện tập luyện thành thục cho từng chú chó” - Thượng úy Biên nói.

Hữu Danh
http://www.danviet.vn/31432p1c24/sieu-khuyen-o-truong-sa.htm

 
 - Phản ứng trước việc hải quân Trung Quốc diễn tập tại Hoàng Sa, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói Việt Nam yêu cầu Trung Quốc chấm dứt mọi hoạt động vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này.

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều nay (17/2), bà Nguyễn Phương Nga, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao đã trả lời câu hỏi về phản ứng của Việt Nam trước thông tin đài phát thanh quốc tế Trung Quốc cho hay hôm 3/2, hạm đội Nam Hải của hải quân Trung Quốc đã tiến hành diễn tập phòng ngự đảo tại quần đảo Hoàng Sa.

Bà Nguyễn Phương Nga: Việc diễn tập của hải quân Trung Quốc ở Hoàng Sa vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam 

Bà Nga nói việc hạm đội Nam Hải của hải quân Trung Quốc tiến hành diễn tập phòng ngự đảo tại quần đảo Hoàng Sa là “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này, hoàn toàn trái với Tuyên bố về ứng xử của các bên về Biển Đông (DOC) giữa ASEAN và Trung Quốc, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hòa bình, ổn định ở khu vực”.

“Việt Nam yêu cầu Trung Quốc chấm dứt mọi hoạt động vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, không để xảy ra sự việc tương tự trong tương lai, cùng các bên liên quan thực hiện nghiêm túc DOC, góp phần gìn giữ hòa bình, ổn định ở Biển Đông”, bà Nga nhấn mạnh.
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/9549/yeu-cau-cham-dut-vi-pham-chu-quyen-o-hoang-sa.html

 
Nhiều đại biểu tại hội thảo quốc tế “ASEAN và tranh chấp biển Đông” tại Singapore phản đối tính pháp lý trong hồ sơ chủ quyền lãnh hải của Trung Quốc.

Hội thảo hôm qua do Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) tại Singapore tổ chức, thu hút hơn 100 học giả, chuyên gia, cán bộ ngoại giao nhiều nước, cùng phóng viên quốc tế.

Giám đốc ISEAS K.Kesavapany khẳng định biển Đông gắn liền với lợi ích kinh tế, an ninh, hòa bình và ổn định trong khu vực. Các diễn giả được mời trình bày đánh giá chung về tranh chấp biển Đông và lập trường của ASEAN đều khẳng định ASEAN có vai trò tạo diễn đàn và thúc đẩy các bên liên quan đối thoại, tiến tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử về biển Đông (COC).

Trình bày quan điểm cá nhân về lập trường của Việt Nam, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó khoa Luật quốc tế, Học viện Ngoại giao Việt Nam, nói Việt Nam coi trọng thiện ý trong vấn đề hiểu và tuân thủ công pháp quốc tế, trong việc thực thi cam kết hiện có là Tuyên bố về ứng xử biển Đông (DOC), thống nhất giữa lời nói và hành động. Trong lúc cơ sở pháp lý mà các bên đưa ra trong hồ sơ chủ quyền lãnh hải còn nhiều hạn chế, bà Nguyễn Thị Lan Anh đề cao sự minh bạch trong mọi hoạt động của các bên ở khu vực tranh chấp và khẳng định nhất thiết phải giải quyết vấn đề trên cơ sở đa phương theo công pháp quốc tế.

Trong khi đó, tiến sĩ Vương Hàn Lĩnh từ Trung tâm Nghiên cứu Luật Biển và các vấn đề đại dương thuộc Viện Luật quốc tế ở Bắc Kinh nói lãnh thổ Trung Quốc, gồm đảo và các dải đá, bị nước ngoài chiếm đóng và tài nguyên bị khai thác một cách liên tục và có chiều hướng gia tăng. Ông Vương tuyên bố một số bên liên quan đã phủ nhận sự công nhận trước đó về chủ quyền của Trung Quốc trên các đảo, quần đảo và “các vùng nước tiếp giáp” (adjacent waters) hồi trước thập niên 1970. Ông cũng nói những “người ngoài” đã can thiệp một cách vô lý vào vấn đề biển Đông. 
 
Những luận điểm của ông Vương khiến cử tọa nhìn nhau khó hiểu. Một học giả từ Singapore yêu cầu ông Vương giải thích khái niệm “người ngoài” và ông muốn ám chỉ ai. Tiến sĩ Vương không trả lời câu hỏi này. Tiến sĩ Hasjim Djalal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á của Indonesia, phản bác khái niệm “các vùng nước tiếp giáp” vì nó không có trong các văn bản pháp lý liên quan đến vấn đề biển, đảo và chủ quyền biển. Ông Djalal cũng phản bác cách hiểu của Trung Quốc về khái niệm này.

Cũng trong phần phát biểu của mình, ông Vương kết luận “những nguyên tắc cơ bản” của Trung Quốc về chủ quyền lãnh thổ “sẽ không thay đổi” và sự can thiệp của “người ngoài” khó lòng làm thay đổi lập trường của nước này. Không khí của hội thảo sôi nổi hẳn lên sau tuyên bố trên. Giáo sư Robert Beckman, Giám đốc Trung tâm Luật quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Singapore hỏi liệu Trung Quốc có thay đổi lập trường về đường ranh giới 9 đoạn mà ông cho là gây tranh cãi và không ai chấp nhận. Tiến sĩ Vương trả lời rằng khi Trung Quốc công bố bản đồ ranh giới 9 đoạn, không có quốc gia nào phản đối và việc đó diễn ra trước khi Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) ra đời và vì thế UNCLOS không được Trung Quốc chấp nhận. Câu trả lời này một lần nữa nhận được nhiều cái lắc đầu từ cử tọa.

Giáo sư Beckman trong phần đánh giá tổng quan về tranh chấp biển Đông khẳng định luật pháp quốc tế hoàn toàn phù hợp để giải quyết vấn đề này bởi nó góp phần định hình hành vi ứng xử của các bên và tạo khung pháp lý cho các cuộc tranh luận. Luật quốc tế cũng ảnh hưởng sự nhìn nhận của cộng đồng quốc tế về tính chính đáng trong tuyên bố chủ quyền của mỗi quốc gia. Trong đó UNCLOS ra đời năm 1982 là văn bản pháp lý có tính phù hợp cao đối với vấn đề biển Đông. Nó định nghĩa xác đáng, rõ ràng về các ranh giới trong vùng biển. DOC được xác lập năm 2002 cũng là một văn bản cần được các bên tôn trọng.

Giáo sư Beckman nhắc lại rằng bản đồ ranh giới 9 đoạn lần đầu tiên xuất hiện với tính cách một văn bản chính thức của Chính phủ Trung Quốc là trong hồ sơ đăng ký chủ quyền lãnh hải nộp lên Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa LHQ năm 2009. Bản đồ đó “gây ra một sự ngờ vực đối với nhiều nước về bản chất của các tuyên bố từ Trung Quốc trong vấn đề tranh chấp ở biển Đông”, giáo sư Beckman nói.

“Tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc được coi là không chính đáng vì đường ranh giới hình chữ U không phù hợp với UNCLOS”, giáo sư Beckman kết luận. Ông cũng cho rằng Trung Quốc đang chịu áp lực phải giải thích về hồ sơ chủ quyền và đường ranh giới chữ U và cần phải điều chỉnh hồ sơ chủ quyền của mình phù hợp với UNCLOS. Diễn giả đến từ Đài Loan và các học giả khác cũng cho rằng Trung Quốc phải giải thích rõ ràng về đường ranh giới 9 đoạn này.

 
(VP từ Singapore)
http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201108/20110219014330.aspx

Việc Trung Quốc tập trận ở vùng biển đang tranh chấp chủ quyền trong khi các bên liên quan nỗ lực tìm kiếm giải pháp hoà bình là một hành động không xứng với vai trò và vị thế nước lớn của Trung Quốc; về phía mình, Việt Nam cần lên tiếng mạnh mẽ hơn, ý kiến của độc giả VietNamNet:

Nước lớn thì phải quân tử

Việt Nam có đầy đủ bằng chứng cả về lịch sử lẫn pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông - động thái diễn tập quân sự của Trung Quốc ở khu vực quần đảo Trường Sa là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam.

“Trong khi những nỗ lực ngoại giao không chỉ của Việt Nam và Trung Quốc mà còn của các nước liên quan trong ASEAN chưa đưa lại những kết quả cụ thể thì động thái này chỉ làm phức tạp thêm tình hình, không có lợi cho bất cứ bên nào” là ý kiến của độc giả Hoàng Hoa (hoa.hoang@...).

“Điều cần nhất là các bên liên quan trong vấn đề Biển Đông phải tôn trọng những điều ASEAN và Trung Quốc đã thống nhất trong Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký năm 2002. Đặc biệt là Trung Quốc, một quốc gia mạnh về kinh tế, quân sự và có tiếng nói có trọng lượng trong các vấn đề quốc tế. Nghiêm túc, có trách nhiệm và xây dựng, đó là thái độ cần có trong việc giải quyết bất cứ tranh chấp nào, nếu không các bên sẽ đẩy nhau đến những nguy cơ không kiểm soát được về an ninh, điều mà không ai muốn”, độc giả này phân tích.

Độc giả Phan Thành Hưng (hungit@...) thì liên hệ đến việc “gần đây Trung Quốc liên tục tỏ rõ tham vọng trở thành một cường quốc về quân sự khi gia tăng ngân sách quốc phòng lên đến 12,7%, điều đang khiến các nước láng giềng không khỏi lo lắng”.

“Một quốc gia khi có điều kiện về kinh tế muốn củng cố quốc phòng nhằm đảm bảo an ninh và bảo vệ đất nước hiệu quả hơn là điều đáng hoan nghênh, song nếu quốc gia này sử dụng tiềm lực quốc phòng của mình để đe dọa an ninh và chủ quyền của các quốc gia khác, điều đó là không thể chấp nhận”, độc giả Hưng viết.

Trong khi, với địa chính trị và vai trò của mình đối với khu vực, Trung Quốc có trách nhiệm rất lớn trong việc đảm bảo hòa bình tại khu vực. “Chính phủ Trung Quốc luôn nhấn mạnh ‘sự trỗi dậy hoà bình’, hẳn họ không muốn thay vì trở thành ‘tấm gương’ cho các nước trong khu vực, họ lại trở thành ‘ngáo ộp’ khiến các láng giềng lớn nhỏ đều phải dè chừng. Nước lớn thì hành động phải quang minh chính đại như người quân tử”, độc giả này phân tích.

Hòa bình sẽ có lợi cho tất cả

Đông Nam Á đang là khu vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới, các nước trong khu vực đều đang nỗ lực phát triển kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân, Trung Quốc cũng không phải ngoại lệ. “Có đáng không nếu những quan ngại về an ninh, quốc phòng, quân sự khiến các bên bị ‘trật bánh’ trên đường ray kinh tế, không đạt được những mục tiêu thiết thực hơn?”, độc giả doquangvinh (vinhdo@...) đặt câu hỏi.

“Bản thân Trung Quốc cũng phải đối mặt không ít với nhiều vấn đề nội bộ: khoảng cách giàu nghèo, môi trường ô nhiễm, tham nhũng tràn lan, dẫn đến nhiều bất bình và mâu thuẫn lớn trong xã hội… Không giải quyết những vấn đề đó thấu đáo, Trung Quốc không thể đảm bảo tăng trưởng bền vững”, độc giả này viết.

Đó cũng là những vấn đề mà Việt Nam và các nước ASEAN đang phải đối mặt ở những mức độ khác nhau và đều phải tập trung giải quyết. Căng thẳng và bất ổn sẽ chẳng có lợi cho ai, và mong ước thịnh vượng của các bên đều sẽ bị đe dọa.

Bảo vệ chủ quyền cần tiếng nói đồng thuận

Dù Việt Nam đã nhiều lần khẳng định chủ quyền không thể chối cãi đối với Hoàng Sa, Trường Sa và phản ứng trước những động thái vô lý của Trung Quốc, nhưng nếu việc này chỉ dừng lại ở cấp độ ngoại giao thì chưa đủ. Nếu đã coi trọng “ngoại giao nhân dân”, hãy để người dân được tham gia bảo vệ chủ quyền.

Độc giả dohongviet9@... cho rằng cần phải “tuyên truyền những thông tin và bằng chứng không thể chối cãi về chủ quyền của ta nhiều hơn nữa, trên tất cả các phương tiên truyền thông, cả trong nước và nước ngoài, để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân và bạn bè quốc tế”.

Đồng thời, như ý kiến của độc giả dxcanh1@..., “mỗi người dân Việt Nam đều phải có trách nhiệm lên tiếng phản đối sự việc này”. “Hãy góp tiếng nói của mình trong việc bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc”.

"Tôi tin rằng mỗi người dân Việt Nam đều tha thiết với chủ quyền của Tổ quốc, và cũng không mong gì hơn là hòa bình lâu dài để đất nước phát triển thịnh vượng. Hãy tạo điều kiện và ủng hộ họ góp sức mình trong việc truyền đi thông điệp đó đến thế giới", là chia sẻ của độc giả Vũ Nhân (myvietnam@...). "Những tiếng nói đơn lẻ nhưng đồng thuận sẽ hòa giọng thành một tiếng nói mạnh mẽ, không ai có thể lờ đi không nghe", độc giả này khẳng định.

http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/11557/bao-ve-chu-quyen-can-tieng-noi-toan-dan.html

Trong khi đàm phán về DOC, Trung Quốc tích cực triển khai thăm dò khai thác dầu khí và tạo sức ép quân sự.

Năm 2011 có triển vọng giải quyết vấn đề Biển Đông hay không? Điều mà Thủ tướng Ôn Gia Bảo nói với các nhà lãnh đạo ASEAN tại Cấp cao Hà Nội 2010  có thể được hiện thực hóa hay không? Khó mà đoán định được. Trong khi đường đi nước bước của Trung Quốc liên quan Biển Đông  gần đây cho thấy Bắc Kinh sẽ tiếp tục tiến hành đàm phán ngoại giao để câu giờ, trong khi tích cực xúc tiến việc thăm dò khai thác dầu khí ở Biển Đông và huấn luyện quân sự tạo áp lực trên bàn đàm phán. 

Họp Vòng 5 Nhóm công tác về DOC

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hồi tuần qua cho biết Trung Quốc và các nước ASEAN cam kết sẽ duy trì hòa bình và ổn định ở Nam Hải (Biển Ðông ). Phiên họp vòng 5 Nhóm công tác liên hợp về thực hiện Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) đã diễn ra tại Côn Minh từ ngày 21-23/12. Phiên họp này nằm trong lộ trình đã được khởi động trong năm 2010 để đánh giá tiến độ thực thi DOC, vốn được các bên ký năm 2002, và được Hội nghị cấp cao ASEAN-Trung Quốc tại Hà Nội cuối tháng 10 vừa qua tái khẳng định. Các quan chức cấp cục, vụ Bộ Ngoại giao các nước ASEAN, Trung Quốc và Ban thư ký ASEAN đã tham dự cuộc họp. Các bên nhấn mạnh việc coi trọng DOC, đồng ý tiếp tục nỗ lực duy trì hòa bình và ổn định khu vực Biển Đông, làm cho Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, hữu nghị và hợp tác. Hội nghị đã điểm lại tiến trình triển khai DOC và thảo luận tích cực, thẳng thắn về các hành động thúc đẩy tiếp theo. Hội nghị quyết định phiên họp Nhóm công tác về DOC lần sau sẽ được tổ chức vào giữa hoặc cuối tháng 3/2011 tại Indonesia.

Triển khai các dự án năng lượng Biển Đông

Mặt khác, Trung Quốc tích cực triển khai các dự án năng lượng ở Biển Đông. Mạng Jamestown Foundation (Mỹ) cho biết để giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn dầu lửa nhập khẩu từ các khu vực bất ổn ở Trung Đông và châu Phi, giới hoạch định chính sách Trung Quốc đã đề nghị chính phủ từ nay đến năm 2020 triển khai các dự án thăm dò và khai thác năng lượng trị giá 30 tỷ USD ở Biển Đông. Theo họ, nếu xung đột xảy ra giữa Mỹ, phương Tây và Iran, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với một thách thức lớn vì các nguồn cung cấp dầu lửa từ vùng Vịnh qua eo biển Hormuz - tuyến đường biển độc nhất ra vào vùng Vịnh - có thể bị đe dọa. Hiện nay, 1/2 lượng dầu lửa nhập khẩu của Trung Quốc là do khu vực giàu năng lượng nhưng bất ổn này cung cấp. Bộ Quốc phòng Mỹ dự đoán Trung Quốc sẽ nhập khẩu gần 2/3 tổng số dầu lửa vào năm 2015 và 4/5 tổng số dầu lửa năm 2030. Từ năm 2007, Trung Quốc cũng bắt đầu nhập khí đốt sau gần hai thập kỷ tự túc.

Ngày 15/12, Công ty Dầu lửa Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) trực thuộc nhà nước và đối tác nước ngoài của công ty này là BG Group PLC (trước kia là công ty Khí đốt của Anh) thông báo liên doanh này đã tìm thấy cát chứa khí đốt trong lúc khoan thăm dò lần đầu tiên ở vịnh Qiongdongnan, sâu gần 1.400 m, ở phía nam và cách đảo Hải Nam 130 km. Zhu Weilin, Phó Chủ tịch Điều hành CNOOC, cho biết công ty này “rất lạc quan trước những kết quả ban đầu. Kết quả đó sẽ củng cố hơn nữa niềm tin của công ty trong việc thăm dò các khu vực nước sâu”.

Ở phía đông bắc, CNOOC và đối tác Husky Energy Inc (Canada) sẽ bắt đầu triển khai dự án khai thác vào năm 2013 sau khi phát hiện lượng khí đốt lớn ở độ sâu 3.000m so với mặt biển ở ngoài khơi Trung Quốc. Khu vực khí đốt lớn nhất của Trung Quốc trên Biển Đông là nguồn năng lượng chủ yếu phục vụ các trạm phát điện của Hong Kong và mỗi năm sản xuất khoảng 124 tỷ feet khối khí đốt. Đây là dự án đầu tư chung giữa tập đoàn BP, CNOOC và công ty Thăm dò khai thác Dầu lửa Nước ngoài của Kuwait.

CNOOC cho biết khu vực ngoài khơi Biển Đông là một điểm nóng và dự kiến khu vực có trữ lượng dầu khoảng 22 triệu thùng. Toàn bộ khu vực dự trữ khí đốt ở thềm lục địa của Trung Quốc được cho là có khoảng 10,6 tỷ feet khối khí, gần bằng 1/8 tổng dự trữ của Trung Quốc. Sau khi sản xuất nhiều thiết bị thăm dò, khai thác và có kinh nghiệm trong việc khoan dầu dưới biển, Trung Quốc dự định sẽ thúc đẩy các dự án tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu lửa và khí đốt trên Biển Đông, nơi Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei đều tuyên bố chủ quyền và kiểm soát các nguồn dự trữ khí đốt và dầu lửa.

Zhou Dadi, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu năng lượng thuộc Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc,  cho biết biển Hoa Đông và Biển Đông là hai khu vực có tiềm năng về khai thác dầu khí biển sâu và sẽ đóng vai trò rất lớn trong việc cung cấp và đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước. Tổng giám đốc CNOOC Fu Chengyu nói với Tân Hoa Xã rằng, dàn khoan dầu khí biển sâu tiên tiến nhất của CNOOC hiện nay có thể tác nghiệp ở độ sâu 3.000 m và độ khoan sâu lớn nhất là 10.000 m.

Tuy nhiên, chi phí thăm dò và khai thác dầu lửa, khí đốt ở các khu vực nước sâu khá đắt và chỉ các công ty năng lượng nước ngoài lớn mới có thể thực hiện nếu an ninh được bảo đảm. Bắc Kinh khó có thể đảm bảo các dự án đầu tư chung với các công ty năng lượng nước ngoài được thực hiện một cách suôn sẻ ở các khu vực vẫn tồn tại nhiều bất đồng.

Tăng cường áp lực quân sự

Báo Asahi Shinbum (Nhật Bản) số ra ngày 31/12 tiết lộ rằng ngay từ năm 2009, quân đội Trung Quốc đã hoàn tất chiến thuật đánh chiếm các hòn đảo do nước khác đang nắm giữ trên Biển Đông và huấn luyện lực lượng theo phương án đó. Mặc dù trước mắt ít có khả năng Bắc Kinh được thực hiện chiến lược thôn tính Biển Đông, song chủ trương trên cho phép Bắc Kinh giành ưu thế trong các cuộc đàm phán ngoại giao.

Một nguồn tin từ Quân khu Quảng Châu cho hay, lực lượng đặc trách vùng Biển Đông, cho biết kế hoạch đánh chiếm đã được soạn thảo từ đầu năm 2009. Chiến thuật này dựa trên hai mũi tấn công chính: Sử dụng máy bay ném bom oanh tạc ồ ạt hòng làm suy yếu hệ thống phòng thủ trên hòn đảo mục tiêu, và tiếp theo đó dùng tàu đổ bộ tung quân lên đánh chiếm. Cụ thể, theo chiến thuật tạm gọi là “tiền pháo hậu xung” này, không quân Trung Quốc, phối hợp với các đơn vị không chiến của hải quân, sẽ bất ngờ mở nhiều đợt không kích vào các cảng quân sự và tàu thuyền đặt căn cứ tại đảo được chọn làm mục tiêu. Theo chiến thuật này, khả năng chiến đấu của đối phương phải bị loại trừ sau vỏn vẹn một tiếng đồng hồ, để mở đường cho quân đổ bộ lên đảo, sử dụng các loại tàu đổ bộ như Côn Luân Sơn, thuộc loại lớn nhất của Hải quân Trung Quốc hiện nay. Tàu này có trọng tải 18.000 tấn và có sân đáp cho bốn máy bay trực thăng cùng một lúc. Để ngăn không cho đối phương tiếp ứng, đồng thời với chiến dịch tấn công đánh chiếm mục tiêu, các đơn vị chủ lực thuộc hai hạm đội Bắc Hải và Đông Hải sẽ có mặt tại những vị trí ngoài khơi để chặn không cho tàu sân bay Mỹ đến gần chiến trường.

Theo Asahi Shinbum, vấn đề là sau khi kế hoạch được soạn thảo xong, Trung Quốc đã cho quân đội rèn luyện ngay hai chiến thuật này trong các cuộc tập trận của họ trên quy mô rộng lớn tại vùng Biển Đông. Hồi đầu tháng này, một nguồn tin từ chính quyền Trung Quốc đã xác định với phóng viên báo Asahi tại Bắc Kinh: “Mục đích của chúng tôi là giành ưu thế trong đàm phán lãnh thổ bằng cách gây sức ép thông qua việc chứng tỏ cho các nước khác thấy rằng chúng tôi có khả năng giành lại các hòn đảo bất kỳ lúc nào”.

Gấp rút hoàn tất đóng tàu sân bay

Hãng Reuters cho biết, vào 1/7/2011, nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc, Trung Quốc sẽ cho hạ thủy chiếc tàu sân bay đầu tiên với chi phí lên tới 2 tỷ USD, sớm hơn dự đoán của các chuyên gia quân sự Mỹ (2015). Trong giai đoạn đầu, chiếc tàu sân bay này được sử dụng vào công tác đảm bảo an ninh cho tuyến đường sử dụng để vận chuyển dầu thô ở Ấn Độ Dương và ở gần khu vực Trường Sa, nơi Trung Quốc đang tranh chấp chủ quyền với nhiều nước khác./.

 http://www.toquoc.gov.vn/Thongtin/O-Cua-Chau-A/Trung-Quoc-Voi-Bien-Dong-2011.html

Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm qua phản đối việc tỉnh Hải Nam, Trung Quốc, lập kế hoạch phát triển kinh tế và du lịch ở Hoàng Sa; và việc Đài Loan tập trận bắn đạn pháo tại Trường Sa.
Trước đó, ngày 3/3, chính quyền tỉnh Hải Nam, Trung Quốc, công bố cương yếu phát triển kinh tế xã hội 5 năm của tỉnh, trong đó có đề cập đến quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam.

Bản cương yếu có đoạn nói Trung Quốc "sẽ tăng cường bảo vệ các vùng biển lân cận Hoàng Sa và Trường Sa, khai thác du lịch ở Hoàng Sa và xây dựng các cơ sở hậu cần nghề cá ở Hoàng Sa", phát ngôn viên Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Nga cho biết.

Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định việc làm của Trung Quốc là vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo nói trên, đi ngược lại nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước về việc duy trì hòa bình ổn định và không làm phức tạp thêm tình hình trên Biển Đông, trái với Tuyên bố về Quy tắc ứng xử trên biển Đông ký năm 2002 giữa Trung Quốc và các nước ASEAN.

"Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu phía Trung Quốc hủy bỏ ngay những phần nội dung vi phạm chủ quyền của Việt Nam trong cương yếu nói trên", phát ngôn viên Nguyễn Phương Nga nói.

Cũng liên quan đến quần đảo Trường Sa, bà Phương Nga cho biết mới đây Đài Loan đã tiến hành huấn luyện bắn đạn pháo tại đảo Ba Bình thuộc quần đảo này.

"Việc Đài Loan huấn luyện bắn đạn pháo xung quanh đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền biển đảo, gây căng thẳng và làm phức tạp tình hình khu vực, đe dọa trực tiếp đến an ninh hàng hải, nhất là tàu thuyền qua lại và đánh bắt cá", đại diện ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh.

"Việt Nam yêu cầu Đài Loan chấm dứt ngay và không để tái diễn các hành động tương tự".

Việt Nam khẳng định có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử chứng minh chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông.

"Những hành động gần đây của một số bên liên quan gây quan ngại trong khu vực", bà Nga nhận xét.

Bộ Ngoại giao Việt Nam mới đây cũng đã gặp đại diện sứ quán Trung Quốc để phản đối về việc hải quân Trung Quốc diễn tập chống cướp biển ở khu vực quần đảo Trường Sa hồi cuối tháng 2; phản đối Trung Quốc diễn tập quân sự tại Hoàng Sa hồi đầu tháng 2.

Thanh Mai
http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/03/phan-doi-trung-quoc-vi-pham-chu-quyen-hoang-sa-truong-sa/

Thông tin này có vẻ mới ! không biết tính xác thực ra sao các bác nhỉ !

Nguồn tin nói BC hạ thủy tầu sân bay vào ngày đó, chứ không bào nó được đưa vào trang bị vào ngày đó. Từ khi hạ thủy đên khi đi vào trang bị khoảng cách còn xa lắm đó là chưa kể có đì vào trang bị thì cũng chưa chắc đến lượt hạm đội NH của BC được trang bị TSB vì vậy thông tin này chẳng có gì phải phát sốt lên cả bác à.
---------------------------------------------------------
BC = TQ. Gọi đúng danh xưng quốc gia hoặc vùng lãnh thổ (bằng phương pháp viết tắt).

Các quan chức VN lại đi thăm tàu sân Bay Mỹ để phản đối TQ xâm phạm chủ quyền VN tại TS!

Quan chức ngoại giao Việt Nam thăm tàu sân bay Mỹ
Ngày 8/3, Đại diện của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã lên thăm tàu sân bay USS George Washington (CVN 73) của Hải quân Mỹ tại Yokosuka, Nhật Bản.

http://vitinfo.vn/MMuctin/Quocte/LA86057/default.html

Nhìn bên kia biên giới người ta làm đường cao tốc thấy oải thật!
(http://i254.photobucket.com/albums/hh110/binhtuoitre/LungPo-Amosuong.jpg)
Lungpo-binhtuoitre)
(http://i254.photobucket.com/albums/hh110/binhtuoitre/LungPo-Amosuong1.jpg)

Cùng tác giả 2 tấm ảnh trên:
(http://i254.photobucket.com/albums/hh110/binhtuoitre/treem-SinhTon1.jpg)
Trẻ em vui choi tại ụ pháo ở đảo Sinh tồn.

Văn công xung kích tỉnh Phú Khánh ra với đảo chìm ngay sau ngày 14-3-1988
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/vancongtinhphukhanh.jpg)
Biểu diễn văn nghệ trên đảo Phan Vinh, 1988
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/vannghedaophanvinh.jpg)
Đảo tưng bừng cho những thành... ngày 8-3
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/ngay8-3trendao.jpg)

Văn công Đoàn Nghệ thuật Quân khu 4 lên tàu ra phục vụ bộ đội Trường Sa
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/vancongquankhu4.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/trentau.jpg)
Xuống xuồng chuyển tải
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/xuongxuongchuyentai.jpg)
Văn công được ưu tiên đặc biệt: Lính đảo dìu xuồng vào tận nơi. Dĩ nhiên, các đối tượng khác, kể cả cấp hàm cao nhất cũng xin mời... lội bộ.
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/uutienlentruoc.jpg)
Đứng thành dây chuyền để... bế văn công
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/nangniu.jpg)
Dù đoạn này nước rất nông
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/nangniudunuocnong.jpg)
Hớn hở
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/nangtrung.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/aibe.jpg)

Sóng to gió lớn, văn công không vào được đảo, phải hát qua bộ đàm cho bộ đội trên đảo nghe
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/khonglendaohatquabodam.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/hatquabodm.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/vuahatvuakhoc.jpg)
Đảo chìm chật hẹp, phòng ở cũng biến thành... sân khấu
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/trongphongnhutrensankhau.jpg)
Biểu diễn trên nhà giàn: Ca sĩ và khán giả chen sát vai nhau trên sàn thép chật hẹp
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/cheotrennhagian.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/topmuadaihocvanhoanghethuat.jpg)
(http://i557.photobucket.com/albums/ss17/hangqlda/trennhagian.jpg)

[/b]
 

Đúng ngày này 23 năm trước, hơn 60 cán bộ, chiến sĩ hải quân Việt Nam đã anh dũng hy sinh trên vùng biển đảo Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa khi bảo vệ phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.
1. Con tàu HQ 996 rít lên 3 hồi còi, rời đất liền hướng đến Trường Sa. Chúng tôi ai cũng có mặt trên boong. Trên suốt hải trình đến Trường Sa vào năm ngoái, cứ qua mỗi vùng biển, đảo thì hệ thống loa lại vang lên những lời giới thiệu, lúc đó chúng tôi đều dừng câu chuyện lại để lắng nghe.

Thế hệ trẻ chúng tôi được học, được nghe kể về Trường Sa hào hùng và những người con quả cảm đã anh dũng chiến đấu để gìn giữ chủ quyền Tổ quốc qua sử sách. Giờ đây, chúng tôi đang có mặt tại vùng biển mà vào ngày 14.3.1988, các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống để bảo vệ cho sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Hơn 20 năm, một quãng thời gian không phải là dài lắm nhưng cũng đủ để một thế hệ trưởng thành và tiếp nối dấu chân anh hùng trên mỗi nẻo đường đất nước.

Trường Sa hôm đó trời yên, biển lặng xanh ngắt một màu. Mặt trời vừa rạng, con tàu tiến vào vùng biển đảo Gạc Ma. Các thành viên trong đoàn công tác tập trung lên boong để làm lễ tưởng niệm các liệt sĩ đã hy sinh
 

“Kính thưa hương hồn các anh hùng liệt sĩ! Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa từ bao đời nay và mãi mãi về sau là một phần máu thịt, là lãnh thổ thiêng liêng của dân tộc VN. Nhưng với mưu đồ thôn tính Trường Sa, độc chiếm biển Đông, từ cuối năm 1987, đầu năm 1988, nước ngoài đã ngang nhiên đưa lực lượng quân sự chiếm đóng một số bãi đá ngầm thuộc quần đảo Trường Sa của VN…Họ đã tấn công quân sự, bắn chìm, bắn cháy 3 tàu vận tải của ta và cuộc chiến đấu không cân sức giữa lực lượng xây dựng biển, đảo và tàu vận tải của ta với nhiều tàu chiến có trang bị vũ khí hiện đại đã xảy ra ác liệt. Trong cuộc chiến đấu anh dũng đó, đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng VN. Đó là các cán bộ, chiến sĩ tàu HQ 505, 604, 605 thuộc Lữ đoàn 125; các cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 146; Trung đoàn Công binh 83. Đó là anh hùng liệt sĩ, trung tá Trần Đức Thông - Phó lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146; anh hùng liệt sĩ, đại úy Vũ Phi Trừ - thuyền trưởng tàu HQ 604; anh hùng liệt sĩ, thiếu úy Trần Văn Phương - Phó chỉ huy trưởng đảo Gạc Ma. Còn rất nhiều tấm gương sáng về sự hy sinh mà chúng tôi không thể nói hết. Chính nơi đây, hơn 60 cán bộ, chiến sĩ hải quân nhân dân VN đã anh dũng hy sinh…”.

Tiếng sụt sùi len lỏi trong đoàn người, trong lúc 2 chiến sĩ hải quân vẫn nghiêm trang đứng gác, vững vàng tay súng trước ngực.

Ngừng trong giây lát, đại tá Nguyễn Kiều Kinh gạt nước mắt và tiếp tục với giọng chắc nịch, hào hùng: “Trường Sa hôm nay vẫn chưa thực sự bình yên. Chúng tôi, những người hiện đang tiếp tục sự nghiệp của các đồng chí, xin thề trước anh linh của tổ tiên, trước hương hồn của các đồng chí, đồng thời xin nhắn nhủ tới các thế hệ mai sau, quyết tâm bảo vệ bằng được quần đảo Trường Sa - một phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc, và xây dựng Trường Sa trở thành huyện đảo giàu mạnh, ngang tầm với vị trí chiến lược trên biển Đông”.

“Hôm nay, đoàn công tác của chúng tôi đi qua nơi các đồng chí đã chiến đấu kiên cường và anh dũng hy sinh. Bầu trời Trường Sa mây trắng lặng. Lòng chúng tôi lặng trắng, lệ tràn mi và vẫn văng vẳng đâu đây câu nói của liệt sĩ thiếu úy Trần Văn Phương - Phó chỉ huy trưởng đảo Gạc Ma: “Không được lùi bước. Phải để cho máu mình tô thắm lá cờ Tổ quốc”. Trong niềm xúc động sâu sắc, chúng tôi kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ tới các đồng chí và xin được thắp nén hương, thả vòng hoa tưởng niệm, tưởng nhớ tới hương hồn của các đồng chí. Mong các đồng chí thanh thản yên nghỉ trong lòng biển khơi của quê hương, dân tộc; cùng chúng tôi canh giữ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc”.
 

2. Một vòng hoa mang dòng chữ “Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ” từ từ được thả xuống biển. Trước đó, mâm hoa quả với bát hương nghi ngút khói do các thuyền viên tàu HQ 996 chuẩn bị cũng được thả xuống. Vòng hoa dập dềnh theo sóng biển trôi dần ra xa khỏi con tàu cho đến khi mất hút khỏi tầm mắt thì các thành viên trong đoàn mới trở về khoang.

Lúc ấy, tôi nhớ đến những hình ảnh người mẹ già, người vợ một lòng chờ đợi và rất tự hào về người con, người chồng đã hy sinh thân mình, góp một phần công sức để bảo vệ Tổ quốc. Đó là những người thân của liệt sĩ Trần Văn Phương đang ở quê nhà tại xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Đặc biệt, tôi nhớ đến cô con gái của liệt sĩ là Trần Thị Thủy với ước nguyện được tiếp nối truyền thống gia đình, được đi theo con đường anh hùng mà cha mình đã chọn.

Trường Sa đang ngày càng lớn mạnh cả về vật chất lẫn tinh thần, đã thay đổi lớn lao cả về diện mạo và thế trận. Những khu nuôi trồng thủy sản, khu nghề cá, bến cảng và âu tàu được xây dựng vững chắc để đón ngư dân ra đánh bắt trên vùng biển Trường Sa vào tiêu thụ sản phẩm hay trú ẩn mỗi khi mưa bão. Lên đảo, ngư dân càng yên tâm hơn khi được bộ đội thăm hỏi, chăm sóc và đặc biệt bà con đến cầu an, chúc phúc tại các ngôi chùa cổ kính. Những ngôi chùa trên các đảo đều rợp bóng mát cây phong ba, như thể hiện sự trường tồn, sức chịu đựng mãnh liệt trong mưa bão. Tôi nhớ trong một ngôi chùa có câu: “Quần đảo huy hoàng chất ngất biển Đông ngời thắng cảnh/Chùa chiền sừng sững nguy nga đất Việt nổi danh lam”.

Những ngôi chùa ở Trường Sa gắn liền với sự có mặt của người Việt tại đấy, như nhà sử học Dương Trung Quốc nói: “Mỗi ngôi chùa ở Trường Sa thể hiện rất rõ sức sống tinh thần và sức mạnh vào niềm tin lẽ phải của dân tộc Việt. Tôi muốn nhắc lại ngay từ thời xa xưa, những đội hùng binh Hoàng Sa của VN đã vượt biển lớn đi ra ngoài đảo, các chúa và vua Nguyễn đều rất quan tâm đến đời sống tâm linh nên đã xây những miếu thờ tri ân những người đã hy sinh trên biển cả. Những miếu thờ hay công trình tâm linh đó là những bằng chứng vật chất về chủ quyền của VN đối với Hoàng Sa, Trường Sa”.
http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20110313/Vong-hoa-tren-bien-Truong-Sa.aspx

Cám ơn các anh ! Những chiến sỹ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc vào đúng ngày này 23 năm trước (14/3/1998 - 14/3/2011) và cảm ơn những bà mẹ của đất Việt đã sinh ra những người anh hùng

 Ngày 21/3, tại đảo Sinh Tồn, quần đảo Trường Sa, Khánh Hoà diễn ra lễ mít tinh kỷ niệm 36 năm ngày giải phóng quần đảo Trường Sa (29/4/1975 – 29/4/2011)

Tham dự lễ Mít tinh có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa Nguyễn Tấn Tuân, Đại tá Nguyễn Đức Vượng Phó Chính ủy Vùng 4, Quân chủng Hải quân. Chủ tịch UBND Huyện đảo Trường Sa Nguyễn Đức Thắng cùng toàn thể quân dân trên đảo Sinh Tồn.

“Chiến thắng giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa đã thể hiện rõ ý chí quyết chiến, quyết thắng, chấp hành nghiêm tư tưởng chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Quân chủng Hải quân về nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa. Đây là chiến thắng có ý nghĩa chiến lược góp phần quan trọng vào chiến thắng vĩ đại của cả dân tộc là giải phóng hoàn toàn Miền Nam, thống nhất đất nước”- ông Nguyễn Đức Thắng nhấn mạnh.

Trong những năm qua, phát huy truyền thống huyện đảo anh hùng, quân và dân huyện đảo Trường Sa trên dưới đồng lòng, dân chủ đoàn kết vượt qua mọi khó khăn thử thách, xây dựng huyện đảo “mạnh về phòng thủ, tốt về nếp sống, đẹp về cảnh quan môi trường, mẫu mực về đoàn kết quân dân” góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Cũng trong dịp này, ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa đang nghiên cứu  thông tin về các bia chủ quyền được đặt trên các đảo thuộc huyện Trường Sa để xếp hạng di tích cấp tỉnh.

Theo Trung tâm Quản lý di tích, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, đây là những cột mốc đã được xây dựng lâu đời, chứa đựng nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Những cột mốc này cũng khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại vùng biển Trường Sa./.

Hoàng Minh (Từ đảo Sinh Tồn)
http://vovnews.vn/Home/Ky-niem-36-nam-ngay-giai-phong-quan-dao-Truong-Sa/20113/170023.vov

Bài viết đăng trên mạng “Thiết huyết Trung Quốc” cho rằng nhìn từ góc độ quân sự, mọi khó khăn của Trung Quốc ngày nay đều bắt nguồn từ chiến lược châu Á của Mỹ. Trong chiến lược phá thế bao vây của Mỹ, Trung Quốc cần theo nguyên tắc “yếu trước mạnh sau, dễ trước khó sau”.
Trước tiên giải quyết vấn đề Biển Đông, sau đó giải quyết vấn đề Đông Hải. Để xoay chuyển thế yếu quân sự trước Mỹ, ý nghĩa về chính trị cao hơn ý nghĩa về quân sự. Do đó có thể phải ưu tiên triển khai hàng không mẫu hạm cũ nhập từ Ucraina là “Varyag” tại Hạm đội Bắc Hải,  và bố trí hàng không mẫu hạm cỡ lớn do chính Trung Quốc tự sản xuất tại hạm đội Nam Hải và Đông Hải.
Sau những năm 50 của thế kỷ 20, Mỹ đã phong tỏa, bao vây toàn bộ vùng biển của Trung Quốc, tiến hành hai cuộc chiến tranh trên đất liền (Chiến tranh Triều Tiên và Việt Nam), kết cục là đều chịu thất bại và buộc phải có những điều chỉnh chiến lược. Mỹ đã chuyển từ tấn công quân sự sang bao vây quân sự: tại Đông Hải và Hoàng Hải xây dựng chuỗi đảo bao vây thứ nhất, tại Biển Đông kích động các nước Đông Nam Á giành giật các đảo với Trung Quốc, gây ra tình trạng tranh chấp phức tạp và mưu toan quốc tế hóa vấn đề này. Mỹ muốn dùng Biển Đông và Đông Hải để liên kết các chuỗi đảo, tạo ra hai "gọng kìm" nhằm bao vây toàn diện Trung Quốc.

Nếu Trung Quốc sử dụng ưu thế địa chính trị để hình thành sự đối kháng với Mỹ, rõ ràng trong cuộc đối kháng này, Trung Quốc ở vào thế yếu. Sự yếu thế này của Trung Quốc có thể nhận thấy khi Mỹ phái hàng không mẫu hạm đến Hoàng Hải diễn tập quân sự. Vì vậy, để xoay chuyển tình thế này, ý nghĩa về chính trị cao hơn ý nghĩa về quân sự, có thể phải ưu tiên triển khai hàng không mẫu hạm “Varyag” tại Hạm đội Bắc Hải (hàng không mẫu hạm cũ nhập từ Ucraina).
 
Trong khi đó, Hạm đội Nam Hải và Đông Hải có thể phải bố trí hàng không mẫu hạm cỡ lớn do chính Trung Quốc tự sản xuất. Trong chiến lược phá thế bao vây của Mỹ, Trung Quốc cần theo nguyên tắc “yếu trước mạnh sau, dễ trước khó sau”. Trước tiên giải quyết vấn đề Biển Đông, sau đó giải quyết vấn đề Đông Hải. Đông Hải được Mỹ đầu tư công sức để xây dựng chuỗi đảo bao vây thứ nhất, có thể được coi là chuỗi đảo bất khả công phá. Nhưng thật sự chỉ cần thống nhất với Đài Loan, chuỗi đảo thứ nhất sẽ không cần công mà tự vỡ. Tuy nhiên, với thực lực của Trung Quốc hiện nay, việc thống nhất với Đài Loan là chưa thể làm được, vì vậy cần ưu tiên giải quyết vấn đề Biển Đông  trước.

Biển Đông là tuyến biển đặc biệt quan trọng của Trung Quốc. Dầu mỏ từ Trung Đông, khoáng sản từ châu Phi đều phải đi qua Eo biển Malắcca và Biển Đông để vào Trung Quốc. Triển khai hàng không mẫu hạm tại Biển Đông mới có thể làm khiếp sợ một số nước Đông Nam Á. Tuy nhiên, vẫn không thể đảm bảo an ninh cho tuyến đường đại chiến lược trên biển của Trung Quốc, vì mấu chốt vẫn là Eo biển Malắcca và Ấn Độ Dương. Chỉ có hàng không mẫu hạm tiến ra Ấn Độ Dương, kiểm soát Eo biển Malắcca, triển khai căn cứ hải quân dọc Ấn Độ Dương, biến Biển Đông thành “nội hải” của Trung Quốc mới có thể giải quyết vấn đề Biển Đông một lần và vĩnh viễn.

Sau khi tuyến đường biển chiến lược của Trung Quốc được đảm bảo, Trung Quốc mới có thể yên tâm phát triển kinh tế, tăng cường sức mạnh quốc gia. Đợi đến khi cơ hội chín muồi, Trung Quốc sẽ tiến hành thống nhất với Đài Loan, phá vỡ thế bao vây của Mỹ. Như vậy, thứ tự ưu tiên bố trí hàng không mẫu hạm của Trung Quốc có thể là: Hạm đội Bắc Hải, Hạm đội Nam Hải và cuối cùng là Hạm đội Đông Hải; hoặc có thể đồng thời triển khai tại Hạm đội Nam Hải và Đông Hải

http://www.vntime.vn/QuocTe-QuanSu/KhiTai-QuanSu/2011/3/24/Báo-Trung-Quoc-Chién-luọc-biẻn-và-khu-vục-uu-tien-trien-khai-hang-khong-mau-ham-22fc521e.html

 Ngày 24/3, báo chí Philippines cho biết, Chính phủ Philippines đã yêu cầu Lực lượng Không quân Philippines (PAF) nhanh chóng sửa chữa và phục hồi sân bay Rancudo đã bị hư hỏng ở đảo Pag-Asa (đảo Thị Tứ), hòn đảo lớn nhất do quân đội Philippines chiếm giữ trong Quần đảo Trường Sa của Việt Nam ở Biển Đông.Các quan chức quân sự ở Trại Aguinaldo cho biết, Tổng thống Aquino đã chỉ đạo nhiều cơ quan chính phủ khác nhau, bao gồm cả Bộ Năng lượng (DOE), tạo nguồn lực tài chính ban đầu khoảng 8 tỷ Peso để tài trợ cho việc sửa chữa cơ sở hạ tầng quân sự đổ nát ở đảo Pag-Asa (đảo Thị Tứ), trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam, phía Philippines gọi là quần đảo Kalayaan (KIG) .

Trong số 6 quốc gia có tuyên bố chủ quyền quần đảo Trường Sa bao gồm: Việt Nam, Philippines, Trung Quốc, Malaysia, Đài Loan và Brunei, thì Philippines là quốc gia kém đầu tư về cở hạ tầng quân sự trong khu vực so với Trung Quốc và Malaysia.

Nguồn tin quân sự tiết lộ rằng một phần trong số 8 tỷ Peso ban đầu cũng như ngân sách sau này dành cho quần đảo KIG sẽ thực hiện bê tông hoá sân bay Rancudo có kích thước 1.553 mét, mua sắm các máy bay và tàu tuần tra tầm xa.

Được biết, các tàu của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines (PCG) đã được điều động đến khu vực để đảm bảo an ninh cho các tàu dân sự tiến hành khảo sát và nghiên cứu địa chấn trong quần đảo Trường Sa trong khi thực hiện kế hoạch thăm dò dầu khí hiện nay của chính phủ trong vùng biển Palawan.

Việc điều động các tàu được tiến hành sau khi xảy ra sự cố tại Bãi Cỏ rong (tên quốc tế là Reed Bank) vào  ngày 7/3, khi hai tàu chiến Trung Quốc quấy nhiễu một tàu nghiên cứu thực hiện nhiệm vụ của Bộ Năng lượng Philippines (DOE).

“Vấn đề quan ngại an ninh trên quần đảo Trường Sa đã được báo động”, một quan chức của Trại Aguinaldo tiết lộ.

Ông cũng nói thêm rằng trong các cuộc họp gần đây của Tổng thống Aquino với các quan chức quốc phòng và quân sự hàng đầu, thì tổng thống đều bày tỏ mối quan tâm của ông đối với cơ sở hạ tầng quân sự và các căn cứ trong quần đảo Trường Sa hiện nay.

Trong khi đó, Trung tá Ernesto Okol, phát ngôn viên Lực lượng Không quân Philippines, xác nhận rằng hiện đã có kế hoạch phát triển sân bay Rancudo, nhưng ông không tiết lộ khi nào sẽ thực hiện.
Cao Tuân (Theo philstar)
http://vitinfo.vn/MMuctin/Quansu/THSK/LA86577/default.html

Đây là những cột mốc đã được xây dựng lâu đời, chứa đựng nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Những cột mốc này khẳng định chủ quyền Việt Nam tại vùng biển Trường Sa.

Ngày 25.3, ông Nguyễn Văn Thích - Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý di tích, danh lam thắng cảnh tỉnh Khánh Hòa cho biết, cơ quan này đang nghiên cứu thông tin về các bia chủ quyền được đặt trên các đảo thuộc huyện Trường Sa để xếp hạng di tích cấp tỉnh.
(http://i1209.photobucket.com/albums/cc390/trucngon_11/73_2_thoisu_cotmoctruongsa.jpg)
Hiện có một số cột mốc ở huyện Trường Sa được nhân dân xây tường bảo vệ. “Chúng tôi đang lập hồ sơ, xem xét chất lượng và có giải pháp gia cường, gia cố các cột mốc này”- ông Thích cho biết.

Theo Trung tâm Quản lý di tích, danh lam thắng cảnh tỉnh Khánh Hòa, đây là những cột mốc đã được xây dựng lâu đời, chứa đựng nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Những cột mốc này khẳng định chủ quyền Việt Nam tại vùng biển Trường Sa.

Mai Khuê
http://danviet.vn/37091p1c24/xuc-tien-xep-hang-bia-chu-quyen-o-truong-sa.htm

[/b][/b]
TT - Trường Sa - Đoàn công tác thường niên của TP.HCM đi thăm huyện đảo Trường Sa do bà Nguyễn Thị Thu Hà - ủy viên Trung ương Đảng, phó bí thư Thành ủy TP.HCM - dẫn đầu đã kết thúc ngày 25-3.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=488837)
Bà Nguyễn Thị Thu Hà thăm hỏi các chiến sĩ hải quân ở đảo Song Tử Tây  - Ảnh: H.T.

Trong chuyến hải trình kéo dài tám ngày, đoàn đã thăm và làm việc với các đảo Song Tử Tây, Đá Nam, Sinh Tồn, Đá Tây và Trường Sa Lớn. Đoàn đại biểu TP.HCM đã mang theo nhiều tặng phẩm và số tiền 8,8 tỉ đồng tặng các chiến sĩ, nhân dân huyện đảo Trường Sa.

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền, chính ủy quân chủng hải quân, cho biết việc đầu tư phát triển kinh tế - xã hội ở Huyện đảo Trường Sa ngày càng hiệu quả. Đảo Đá Tây trong năm 2010 đã là nơi cung cấp nước ngọt, dầu; thu mua hải sản theo giá như ở đất liền cho hơn 300 tàu đánh cá của ngư dân.

Mô hình nuôi cá lồng tại Đá Tây theo công nghệ Na Uy đã thành công (đặc biệt với các loại cá chim trắng, cá hồng...) và chuẩn bị chuyển giao cho Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Chuyến công tác lần này của đoàn đại biểu TP.HCM có 20 nhà khoa học cùng tham gia. Phó giám đốc Sở KH-CN TPHCM Nguyễn Khắc Thanh cho biết công việc của nhóm là kiểm tra lại một số công trình liên quan đến môi trường đã triển khai tại các đảo, đồng thời lấy mẫu đất, các thông số về thiên nhiên để nghiên cứu phát triển cây xanh, năng lượng sạch, môi trường sống... tại huyện đảo này.

H.THỌ
Theo Tuoitreonline (http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/430647/TPHCM-trao-tang-88-ti-dong-cho-huyen-dao-Truong-Sa.html)

 Ngày 25-3, trên hành trình đi thăm quần đảo Trường Sa, đoàn công tác Quân chủng Hải quân và đại diện lãnh đạo địa phương đã làm lễ tưởng niệm các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh khi trong chiến đấu bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc vào ngày 14-3-1988.

Tại lễ tưởng niệm, các đại biểu trong đoàn công tác xúc động tưởng nhớ về những tấm gương hy sinh dũng cảm cách đây 23 năm. Đó là Anh hùng liệt sĩ, Trung tá Trần Đức Thông - Phó đoàn trưởng Đoàn 146; Anh hùng liệt sĩ, Đại úy Vũ Phi Trừ - Thuyền trưởng Tàu HQ 604; Anh hùng liệt sĩ, Thiếu uý Trần Văn Phương đã quấn lá cờ Tổ quốc quanh thân mình và động viên đồng đội không lùi bước; Anh hùng Nguyễn Văn Lanh kiên cường chiến đấu, bị thương nặng vẫn không rời trận địa, quyết giữ đảo đến cùng; Anh hùng, Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ, đứng trước tình thế mất đảo trong gang tấc đã bình tĩnh, mưu trí chỉ huy con Tàu HQ 505 lao lên bãi ngầm Cô Lin để con tàu trở thành chiến hạm nổi và cũng là để khẳng định chủ quyền… Những tấm gương anh dũng hy sinh vì Tổ quốc của các liệt sĩ trên vùng biển Trường Sa đã thể hiện sâu sắc chủ nghĩa anh hùng cách mạng và phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” của các chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam. 

Trước phút mặc niệm và thả hoa xuống biển tưởng niệm các liệt sĩ, Chuẩn đô đốc Phạm Ngọc Chấn, Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân đã bày tỏ sự cảm phục trước tinh thần chiến đấu dũng cảm, sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ và khẳng định, quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa là một phần máu thịt, là lãnh thổ thiêng liêng của Việt Nam.

Tin, ảnh: Huy Quang

http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/43/4/37/37/142898/Default.aspx

Nắng và gió quả là những thứ… thừa mứa ở quần đảo Trường Sa. Nhưng với việc vận hành hệ thống điện năng lượng mặt trời và gió đã biến nguồn năng lượng vô giá này thành thứ có ích cho cư dân và chiến sĩ trên quần đảo này.

Chúng tôi cập đảo Côlin – một trong những đảo chìm của quần đảo Trường Sa lúc gần 7h sáng trong ánh nắng chan hòa trên đảo. Xung quanh đảo, hệ thống điện sử dụng năng lượng mặt trời đã được lắp đặt xong. Ngoài ra, một trụ quạt gió cũng được dựng, chạy vù vù. Hai hệ thống đã tận dụng được nguồn năng lượng tự nhiên thành điện thay thế cho chạy dầu máy trước đây.


Tại Song Tử Tây - một trong những đảo rộng thuộc quần đảo Trường Sa cũng đã có 21 trụ quạt gió và 482 tấm pin năng lượng với điện năng tự cung cấp và tiêu thụ trung bình mỗi tháng là 6.011Kwh.

Đảo Côlin hay Song Tử Tây chỉ là hai trong 33 điểm đảo của quần đảo Trường Sa được lắp đặt và vận hành hệ thống này trong năm 2010.

75 chuyến tàu hàng trong 30 ngày cuối năm 2009 của các doanh nghiệp trong cả nước dành tặng cho Trường Sa đã chở các thiết bị để lắp đặt hệ thống điện cho các đảo.

Tại đảo Nam Yết, Trung tá Trực chỉ huy Bùi Đình Dương cho hay, từ tháng 3/2010, đảo Nam Yết đã lắp đặt xong hệ thống điện đảm bảo nguồn năng lượng sinh hoạt cho cán bộ chiến sĩ trên đảo.

Hệ thống này hoạt động tự động từ 5h30 sáng tới 6h tối, riêng điện gió, sẽ tự động ngừng quay khi hệ thống đã nạp đủ điện cho ác quy. “Chúng tôi đã tiết kiệm được năng lượng khi dùng nguồn điện mới này, đảm bảo sinh hoạt điện cho toàn bộ cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Hàng loạt chiến sỹ cũng đã được huấn luyện qua về kỹ thuật, bảo dưỡng hệ thống” – Trung tá Dương nói.


Được biết, trước đây, mỗi ngày theo quy định, đảo chỉ được phát điện vào hai tiếng buổi tối, chạy bằng dầu. Giờ điện không chỉ được phát 24/24h mà các trang thiết bị cần thiết cho cuộc sống cũng đã được sử dụng rộng rãi trên đảo như ti vi, tủ lạnh, quạt gió, điều hòa…

Từ ngày có nguồn điện tự sản xuất, cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ, người dân trên đảo đã thay đổi hẳn. Hệ thống này không chỉ mang lại điện “sạch” cho những hòn đảo mà còn mang lại một cảnh quan hiện đại, hấp dẫn.

“Lẫn dưới tán cây xanh là những cột trụ gió, cụm đèn đường khiến đảo trở lên đẹp lung linh như thành phố. Mà thành phố có khi còn mất điện chứ ngoài này hiếm khi mất lắm” – Trung tá Dương cười nói.

Giới thiệu cho chúng tôi hệ thống điện trên đảo, Thiếu úy Đinh Xuân Hưng chiến sĩ trên đảo Côlin, Lữ đoàn 146, Hải quân vùng 4 tâm sự, cuộc sống của lính đảo xa giờ đây đã trở nên thân thuộc như trong đất liền nhờ có nguồn điện mặt trời và gió. “Ban đêm nhìn nhiều hòn đảo của Trường Sa lung linh không khác gì thành phố đấy” – Hưng tự hào.

Cũng từ ngày có điện, các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại đảo rôm rả hơn hẳn bởi có điện để chạy nhạc, thông tin thông suốt; việc học tập, sinh hoạt, huấn luyện, chiến đấu của các chiến sỹ cũng thuận tiện hơn.


Giữa biển khơi, nắng gió trở thành “đặc sản” của Trường Sa nhưng không phải vì thế mà không tiết kiệm điện. Dưới mỗi bảng điện, những yêu cầu thực hiện tiết kiệm điện được dán ngay ngắn.

“Cần phải tiết kiệm điện vì hệ thống điện nạp vào ác quy, nếu không, đang nấu cơm có thể hết điện. Cũng có thời điểm trên đảo mưa sẽ không có đủ năng lượng điện cho đảo” – Thiếu úy Đinh Xuân Hưng, chiến sĩ trên đảo Côlin, Lữ đoàn 146, Hải quân vùng 4 cho hay.

Ý thức được tầm quan trọng của hệ thống điện nhưng các đảo được yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm. Hiện trên các đảo đã sử dụng bóng điện compact, điện được yêu cầu chỉ sử dụng cho mục tiêu sinh hoạt. Ban ngày, không phòng nào được bật các thiết bị điện. Đặc biệt cấm không được sử dụng các phương tiện như siêu nước điện, nồi cơm điện…

“Ở đây, điện được nạp vào các ác quy, nếu sử dụng các thiết bị có công suất lớn sẽ ảnh hưởng tới ác quy. Chưa kể, các thiết bị đầu tư có giá trị tiền rất lớn nên cần tiết kiệm” – Trung tá Dương nói./.

Bài viết của Song Đào (từ Trường Sa)
http://www.toquoc.gov.vn/Thongtin/Thoi-Su/Voi-Nang-Gio-Truong-Sa.html

 

http://hoangsa.org/forum/showthread.php?t=53872&p=672413#post672413

Một bài học khởi đầu cho viếc bảo vệ chủ quyền biển đảo!


Đó là nét mới được anh Vũ Thanh Liêm, Giám đốc Trung tâm Thanh thiếu niên miền Bắc thông tin trong sáng nay 30/3 đối với các em học sinh tham gia vào học kỳ quân đội năm 2011.

Học kỳ trong quân đội năm 2011 do Trung tâm thanh thiếu niên miền Bắc thuộc TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Lữ đoàn M47 Quân chủng Hải quân và công ty cổ phần Simco-Sông Đà phối hợp tổ chức cho học sinh THPT khu vực phía bắc.

Ban tổ chức cho biết, trong năm 2011 sẽ có 100 học sinh bao gồm 70 nam và 30 nữ có học lực từ khá trở lên, hạnh kiểm tốt và có sức khỏe để tham gia các hoạt động trên biển. Sẽ ưu tiên những học sinh là các cán bộ Đoàn, Hội.

Nét mới ở học kỳ năm nay diễn ra gần sự kiện Quân chủng Hải quân kỷ niệm 50 năm đường mòn Hồ Chí Minh trên biển. Bởi vậy, chủ đề của học kỳ năm nay là “Trải nghiệm trên biển”.

Anh Liêm cho biết sẽ có 3 phần giúp các em hiểu hơn về Hải quân Việt Nam. Phần một Tập làm chiến sĩ, các em được học nội quy, hiệu lệnh, tập đội ngũ, đội ngũ cá nhân, kỹ năng đi rừng, hành quân ngủ trong rừng…

Phần hai, các em được thăm Bảo tàng Hải quân và Lữ đoàn M47, dâng hương tại đền Trần, thăm khu di tích Bạch Đằng, tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, giao lưu với chiến sĩ hải quân và thanh niên trên địa bàn.

Phần ba là trải nghiệm trên biển theo hành trình từ huyện Phổ Yên, ra Vịnh Hạ Long và lên đảo Thanh Lân để cắm trại trên đảo, học các điệu dân vũ.

Học kỳ diễn ra trong 10 ngày,  từ 5/6 đến 15/6/2011 tại Lữ đoàn M47 đóng tại thị trấn Quảng Yên, huyện Yên hưng, tỉnh Quảng Ninh.

Mỗi học sinh khi tham gia chương trình sẽ phải đóng góp là 3 triệu đồng cho chi phí ăn, đi lại, hoạt động ngoại khóa và may bộ quân phục hải quân.

Thời gian đăng ký và nhận hồ sơ Học kỳ trong quân đội năm 2011 kéo dài đến ngày 15/5, tại Trung tâm Thanh thiếu niên miền Bắc, số 1 Nguyễn Quý Đức, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

Phạm Thịnh – Đình Mạnh
http://vtc.vn/giaoduc/538-281627/giao-duc/nam-2011-hs-trai-nghiem-hoc-ky-quan-doi-tren-bien.htm

[/color]

TTO - Những chuyến ra Trường Sa và thềm lục địa không bao giờ thiếu tiếng hát trên  boong tàu, dưới những tán phong ba trên các đảo nổi hay trên bancông nho nhỏ của tòa nhà “lâu bền” trên đảo chìm. Tiếng hát của người từ đất liền hòa vào tiếng hát những chàng lính trẻ.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486692)
Phút chia tay ở Sinh Tồn Đông, các chiến sĩ cất  giọng hát “Vì nhân dân quên mình” nhưng chúng tôi thì khóc!

Nhưng ở Trường Sa cũng có những bài hát, chỉ một thời điểm nào đấy, trong một không gian cụ thể nào đấy trở thành nỗi ám ảnh khôn nguôi trong lòng người. Những chuyến ra Trường Sa, khi trở về trong tôi thường âm vọng mãi những khoảnh khắc như thế.

Biển xanh còn đó các anh nằm…

Buổi sáng một ngày mùa hạ, con tàu HQ 906 đi vào vùng biển Cô Lin. Đoàn hành trình đã được thông báo buổi lễ tưởng niệm sẽ diễn ra lúc 6 giờ sáng, nhưng chưa đến 5 giờ trên boong tàu đã rất đông các thành viên góp tay vào việc chuẩn bị, bày biện lễ vật .

Đã ba lần ra Trường Sa và thềm lục địa, nhưng phải đến chuyến này tôi mới đi ngang qua vùng biển Cô Lin, nơi có những đồng hương bè bạn bằng tuổi tôi đã ngã xuống khi vừa 20 tuổi.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486693)
Lễ tưởng niệm ở vùng biển Cô Lin
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486700)
Đảo Len Đao như hiện ra từ vầng mặt trời

Biển bình yên đến lạ lùng, mặt trời khi ấy vừa nhô lên phía đảo Len Đao, từ Cô Lin nhìn về tòa “nhà lâu bền” của đảo chìm Len Đao nổi lên nằm trọn trong quầng sáng mặt trời rực rỡ ấy, đẹp kỳ lạ.

Như một thông lệ, bất cứ chuyến tàu nào chở đại biểu từ đất liền ra thăm Trường Sa và thềm lục địa đều có hai lễ tưởng niệm tổ chức tại hai khu vực này.

6 giờ sáng ở biển có cảm giác như tầm 8-9 giờ ở đất liền, nắng chói chang và gió lồng lộng. Bàn thờ với các lễ vật dâng cúng liệt sĩ được chuẩn bị chu đáo như mọi chuyến ra Trường Sa.

Nhưng khi bản nhạc chiêu hồn tử sĩ cất lên thì không giống như những buổi lễ khác, trên nền nhạc trầm hùng ấy, ca sĩ Khánh Hòa (Nhà hát ca múa nhạc Thăng Long), thành viên của đoàn công tác, cất giọng hát một ca khúc rất mới của nhạc sĩ Lê Vinh: Khúc tưởng niệm.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486696)
Ca sĩ Khánh Hòa hát với các chiến sĩ đảo Sinh Tồn Đông

Đã bao nhiêu lần rồi sau ngày trở về từ Trường Sa, tôi vẫn mở lại clip do người bạn cùng đi quay bằng máy ảnh du lịch của anh. Và lần nào cũng vậy, nước mắt cứ ứa ra lặng lẽ!

Câu chuyện về anh, sách bút ghi liệt sĩ
Hoài niệm về anh giản dị chẳng có chi
Người trai ấy ra đi khi mái tóc còn xanh
Người trai ấy ngã xuống cho đồng đội sống
Anh xả thân giữ đất biển quê hương....

Nước mắt lăn lặng lẽ trên gò má vị tướng đã qua bao trận mạc; nước mắt nhòa trên gương mặt các đồng đội, và ca sĩ Khánh Hòa cũng dừng một lúc để nuốt tiếng nấc mới hát tiếp được bài ca.

Những lời ca không nhạc đệm, âm thanh duy nhất lúc ấy có thể nghe cùng tiếng hát là tiếng reo phần phật trong gió của lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh cột cờ con tàu HQ 906.

Tôi cố trấn tĩnh để nhận ra cùng tiếng cờ reo phần phật hòa vào tiếng hát ấy, bóng sắc đỏ trên màu cờ, trên băngrôn tưởng niệm cũng soi vào mặt biển một sắc đỏ như máu của những người lính ngã xuống năm nào.

Nhớ lời hứa với thân nhân hai người bạn, tôi múc đầy một xô nước biển rồi cho vào hai chai thủy tinh mang về trao cho gia đình của bạn, coi như mang về chút linh hồn bạn đã hòa vào biển Cô Lin năm nào.

Trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương, trên vùng biển này, hai người đồng hương cùng lứa tuổi với tôi là Hoàng Ánh Đông và Tống Sĩ Bái ở Đông Hà (Quảng Trị) đã ngã xuống đây hơn 20 năm trước. Thân xác những bạn bè vẫn còn nằm trong khoang con tàu bị chìm dưới đáy vùng biển này chưa về được với cố hương.

Và nơi quê nhà, mỗi lần ghé thăm tôi vẫn thấy hình ảnh bố của Đông hay mẹ của Bái như câu hát sáng nay Khánh Hòa đã hát: “Bao xót xa giọt sầu rơi, lưng mẹ hằn dấu núi, Thương đớn đau, lặng trầm sâu dòng sông cha hóa máu/biết là cuộc đời mỗi người chỉ một lựa chọn thôi/Vì tổ quốc anh ra đi mãi mãi…”
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486694)
Ở Cô Lin “nước là máu"
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486695)
Ở Cô Lin “rau là thuốc"...

Mang chai nước lấy từ vùng biển Cô Lin - Gạc Ma về đặt lên bàn thờ của bạn, cứ thao thức trong tôi câu thơ của Lê Bá Dương về Quảng Trị: “Đáy sông còn đó bạn tôi nằm”.
Câu thơ ấy viết về sông Thạch Hãn - cũng là một nghĩa trang liệt sĩ không bia mộ, và biển Trường Sa hôm nay cũng là một nghĩa trang như thế, dưới thẳm sâu kia vẫn thao thức đau đáu một nỗi niềm như thế: “Biển xanh còn đó các anh nằm...”.

Bài hát lúc chia tay ở Sinh Tồn Đông

Vào buổi chiều trước hôm đến Cô Lin, chúng tôi vào Sinh Tồn Đông. Với tôi, có lẽ đây là hòn đảo đẹp nhất, nên thơ nhất ở Trường Sa khi mặt biển tĩnh lặng kỳ lạ và đảo nhỏ nhắn, đẹp xinh xắn như một bài cổ thi tứ tuyệt.

Trên những dãy hàng rào chướng ngại chống xâm nhập quanh đảo, những người lính công binh khéo léo xây thêm trên đỉnh cọc những chiếc hộp nhỏ làm thành những cái tổ xinh xắn cho đàn hải âu. Khi thuyền đi ngang qua bãi cọc, trên mỗi cái tổ chim xinh xắn kia những chú hải âu đứng giương mắt hiền lành nhìn đoàn khách lạ.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486697)
Những chú hải âu trên thềm đảo Sinh Tồn Đông
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486698)
Đảo Sinh Tồn Đông đẹp xinh xắn như một bài thơ tứ tuyệt

Chiều hôm đó Sinh Tồn Đông có mưa, trận mưa đầu tiên sau mấy tháng khô hạn, niềm vui của lính như được nhân đôi cùng với việc đón đoàn khách lên đảo.

Trên hành lang doanh trại, lính ngồi chen với văn công, tiếng ghita thùng bập bùng, cả nhạc trẻ và dân ca quan họ, cả trích đoạn chèo Thị Mầu lên chùa cho đến vọng cổ, cải lương, và những bài hát “địa phương ca” vang lên như một cách để mang quê nhà từ cách biệt trùng dương ra đây với lính.

Cũng bài ca ấy, bao lần ta đã nghe, nhưng khi nghe vang lên giữa trùng dương sóng gió và hòa vào vời vợi nỗi nhớ của những người lính, cứ nghe lòng rưng rưng xúc cảm.

Chiều xuống chúng tôi phải rời Sinh Tồn Đông, chiếc xuồng chở anh em phóng viên và các cô văn công rời đảo cuối cùng. Những chiến sĩ quyến luyến đứng ở bến thuyền đưa tay vẫy, và đột nhiên một chiến sĩ cất cao tiếng hát: “Vì nhân dân quên mình, vì nhân dân hi sinh, anh em ơi vì nhân dân quên mình...”.

Cả mấy chục người lính hòa giọng hát vang, đó không còn là bài ca của người lính mà còn là bài ca về chủ quyền biển đảo thiêng liêng - như một tuyên thệ của người lính trước Tổ quốc.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=486699)
Vị tướng từng qua bao trận mạc không nén nỗi xúc động...

Đã đi công tác nhiều miền đất nước, cũng vài lần ra Trường Sa nhưng chưa có cuộc chia tay nào khiến chúng tôi bất ngờ đến thế! Những người lính cứ cười tươi và hát vang, tưởng chừng ran cả lồng ngực, át cả sóng gió biển khơi...

Chúng tôi ai cũng nước mắt ràn rụa...

Con thuyền nổ máy đưa chúng tôi về lại tàu HQ 906 nhưng tiếng hát của những người lính trên đảo Sinh Tồn Đông dường như không tắt, dường như trên sóng biển dập dờn những vọng âm vang mãi…

Bài, ảnh: LÊ ĐỨC DỤC
nguồn: tuoitreonline(http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/428908/Hat-giua-bien-troi-Truong-Sa.html?page=1)

TT - Rađa phòng không đã “bắt dính” máy bay lạ xuất hiện trên không phận Trường Sa. Màn hình theo dõi nhấp nháy bám sát tín hiệu lạ. Ngay lập tức, thông tin được chuyển về đất liền để các biên đội chiến đấu cơ sẵn sàng xuất kích xua đuổi máy bay vừa xâm nhập...
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=489880)
Chiến sĩ phòng không Song Tử Tây canh giữ bầu trời biển đảo của Tổ quốc - Ảnh: Quốc Việt

Đó là một trong những tình huống khẩn cấp mà các chiến sĩ phòng không ở quần đảo Trường Sa luôn chuẩn bị ứng phó. Dù cách xa đất liền nhưng những “đôi mắt” phòng không này vẫn sẵn sàng phối hợp với lực lượng hải quân để bảo vệ biển đảo của Tổ quốc.

Những “đôi mắt” vệ quốc

Sau những ngày biển động, nắng lại hanh vàng. Bầu trời Trường Sa lồng lộng xanh biếc. Mệt lử vì say sóng nhưng đoàn đi thăm chiến sĩ Trường Sa vẫn háo hức đặt chân lên đảo Trường Sa Lớn. Ai cũng xúc động với nụ cười rực nở trên gương mặt sạm đen và cái bắt tay thật chặt của những người lính.

Nhưng ở góc đảo vắng ẩn hiện dưới tán lá bàng vuông, một không khí khác đang diễn ra. Các chiến sĩ của đội không quân thuộc Sư đoàn không quân 370 đang lặng lẽ tập trung vào nhiệm vụ quan trọng của mình. Nhiệm vụ tác chiến của đội không quân bám trụ 24/24 giờ ở đảo là sẵn sàng hướng dẫn đường bay cho các phi công làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.


Chính trung tá Duy, 42 tuổi, nhiều năm kinh nghiệm trong quân chủng phòng không không quân, là người trực tiếp ngồi bên máy dẫn đường. Còn đồng đội của anh cũng mỗi người một nhiệm vụ để lực lượng không quân luôn trong tư thế chủ động trên bầu trời Trường Sa.

Trung tá Duy tâm sự màu áo xanh không quân ở đảo là để sẵn sàng hiệp đồng tác chiến cùng hải quân. Không chỉ bảo vệ bầu trời Trường Sa, không quân còn có nhiệm vụ cùng hải quân ngăn chặn tàu lạ xâm nhập, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Ở một góc đảo Song Tử Tây, các chiến sĩ phòng không của Đoàn phòng không B77 đang tập trung giám sát không phận. Người đứng trên đài nhìn thẳng lên bầu trời. Người đang theo dõi màn hình. Dàn ăngten chầm chậm quay đều...

Thiếu tá Phạm Sĩ Hoài sắp xếp xong ca trực mới tranh thủ ra tiếp khách. Anh pha tách trà đậm đặc, tâm sự tuy Trường Sa cách xa đất liền nhưng không phận này vẫn luôn được lực lượng phòng không phối hợp cùng hải quân VN giám sát chặt chẽ từng phút suốt 24 giờ trong ngày.

“Nếu nhiệm vụ đội không quân là dẫn đường bay thì chiến sĩ trạm phòng không chúng tôi là trông giữ bầu trời, bảo đảm phát hiện ngay máy bay lạ, vật thể lạ xâm nhập trên cao trong bất cứ tình huống nào xảy ra”. Vừa trò chuyện với tôi, thiếu tá Hoài vừa chỉ chiếc rađa có tầm quan sát hàng trăm kilômet trên bầu trời vùng biển Trường Sa. Tuy nhiên, “đôi mắt” kim loại này sẽ không thể hoạt động nếu thiếu những người lính phòng không đang ngày đêm kiên cường bám trụ trên đảo xa.

Buổi sáng tháng 3, bầu trời trên vùng biển Trường Sa thật bình yên trong màu xanh cao lồng lộng, nhưng có ai dám chắc điều gì sẽ xảy ra. Nhiệm vụ của người lính phòng không có mặt trên hòn đảo này cùng với hải quân là để luôn sẵn sàng chiến đấu bảo vệ sự toàn vẹn của Tổ quốc. Nghe Thức tâm sự và nhìn thẳng vào đôi mắt sáng quắc đang quan sát bầu trời, tôi cảm nhận được dòng máu kiên cường đang chảy trong trái tim người lính trẻ này.

Chia tay Song Tử Tây, tôi tranh thủ đi thăm trạm phòng không đảo Nam Yết ở gần đó. Những người lính áo xanh trẻ trung vui mừng đón khách đất liền ra thăm, nhưng vẫn sẵn sàng bảo đảm nhiệm vụ quan trọng của mình. Thượng úy, chính trị viên Nguyễn Mạnh Cường kể tất cả chiến sĩ phòng không ngày đầu tiên đặt chân lên đảo đều nhận thức rằng “trên đầu mình chính là bầu trời thiêng liêng của Tổ quốc”.

Cho nên, dù điều kiện thiếu thốn của đảo nhỏ giữa đại dương xa xôi, nhưng mọi chiến sĩ phòng không vẫn đảm bảo tuyệt đối nhiệm vụ của mình bất kể ngày đêm, bất kể trời yên biển lặng hay cuồng phong nổi sóng. Trong lúc chiến sĩ hải quân bảo vệ biển đảo thì những người lính phòng không chính là “đôi mắt” canh giữ bầu trời Tổ quốc. Và những “đôi mắt” chiến binh ấy lúc nào cũng phải thức để sẵn sàng nhìn thấy rõ kẻ thù xâm nhập, quấy phá...

Trái tim người lính trẻ

Suốt mười ngày lênh đênh trên biển đi thăm chiến sĩ Trường Sa, đoàn chúng tôi liên tiếp đối mặt với biển động trong không khí lạnh tăng cường từ phía bắc. Tuy say sóng đến rã rời nhưng ai nấy đều nhanh chóng quên mệt nhọc và vui ngay khi gặp gỡ chiến sĩ. Những mái tóc khét cháy, những gương mặt sạm đen, gân guốc của người lính trong nắng gió biển khơi như truyền lửa cho những người đất liền chưa quen sóng gió.

Mọi người đều có cảm giác ấm áp, thân tình như anh em một nhà lâu ngày gặp được nhau. Các chiến sĩ hải quân và không quân trên đảo cũng gắn bó, thân thiện như anh em trong gia đình. Ngoài vài sĩ quan mà tôi đã gặp như trung tá Duy, thiếu tá Hoài dạn dày kinh nghiệm ở tuổi 40, hầu hết chiến sĩ ở các trạm phòng không, không quân đều còn rất trẻ với lứa tuổi 20 tràn đầy nhựa sống.

Đó là những chiến sĩ thông tin tiêu đồ như Lê Huy, 23 tuổi, đến từ quê biển miền Trung Quảng Ngãi, trắc thủ Mạch Ngọc Anh có quê hương ở ngôi làng ven biển Thanh Hóa, Phạm Văn Thức từ miền đồng bằng Hải Dương... Mỗi người có một nét mặt, một giọng nói là phương ngữ các miền quê khác nhau, nhưng tất cả đều giống nhau ở những nụ cười. Đó là những nụ cười rực lửa và tràn đầy niềm tin!

Sau ca trực nhiệm vụ, các chiến sĩ quây quần bên nhau chơi thể thao hoặc trồng trọt, chăn nuôi để tăng gia. Ngoài nâng cao sức khỏe và cải thiện đời sống, những giờ phút này còn giúp anh em khuây khỏa nỗi nhớ quê nhà. Liên lạc viễn thông được đảm bảo tốt trên các đảo. Những người khách ra thăm đảo đều rất bất ngờ và vui khi nghe một số chiến sĩ tâm sự có thể chat với vợ con qua Internet.

Ai cũng xúc động khi nghe người lính tâm sự: “Con nhìn thấy mặt cha qua màn hình máy tính mà cứ bi bô hỏi mẹ ba đâu, ba đâu, vì từ lúc sinh ra đã không biết gương mặt cha như thế nào!”. Đôi mắt người lính mới phút trước còn sáng quắc kiên cường canh gác bầu trời Tổ quốc chợt rưng rưng đỏ. Mọi người nén xúc cảm, siết chặt tay nhau thay lời chia sẻ...

Hôm chia tay Trường Sa, một chiến sĩ bốc tặng tôi vốc cát trên đảo. Người lính lặng lẽ không nói gì. Nhưng tôi hiểu nắm cát đó từng thấm đẫm mồ hôi và máu của bao người lính Trường Sa.

Nước mắt những người lính già

Những mái đầu trắng phơ cúi xuống đại dương như tìm hình bóng đồng đội đã dũng cảm hi sinh vì sự toàn vẹn của Tổ quốc. Thật khó diễn tả được tận cùng nỗi niềm xúc động của chính những người lính khóc thương người lính. Nước mắt lặng lẽ rơi nhưng không có tiếng nức nở. Nỗi đau người lính già được nén chặt như sắt đá trong tim, để sẵn sàng tiếp bước đồng đội lấy máu mình bảo vệ Tổ quốc!

Điều đặc biệt trong đoàn viếng thăm chiến sĩ Trường Sa cuối tháng 3-2011 là sự có mặt của 15 cựu chiến binh Quân đoàn 1. Những người lính từng tham chiến ở chiến trường miền Nam rồi biên giới phía Bắc và Campuchia.

Nhiều người vẫn đang mang mảnh đạn trong mình. Hai buổi lễ tưởng niệm các chiến sĩ đã hi sinh ở Trường Sa và DK1 diễn ra trong thời tiết xấu. Biển động dữ dội làm mọi người đứng trên boong tàu chao đảo, ngả nghiêng nhưng các cựu chiến binh vẫn xếp hàng đầu để dâng hương. Nước mắt của những người lính già đã làm cả đoàn không kìm được tiếng khóc.

Những lần thăm chiến sĩ Trường Sa trên đảo, các cựu chiến binh luôn có mặt sớm. Nhiều người trẻ ái ngại cho sức khỏe của họ trong hoàn cảnh sóng to gió lớn, nhưng các cựu chiến binh vẫn quyết tâm rời tàu lên đảo. Họ trả lời nhẹ nhàng nhưng cũng thật lắng lòng: “Một chút sóng gió thế này làm sao so được với máu xương của đồng đội chúng tôi vẫn còn nằm dưới đáy biển sâu”.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=489882)
Những giọt nước mắt xúc động của các cựu binh khi tưởng niệm đồng đội đã hi sinh tại Trường Sa  - Ảnh: Quốc Việt

Sự có mặt của những người lính già từng đổ máu trên chiến trường đã làm các chiến sĩ trẻ ở Trường Sa thật sự xúc động. Những lời hỏi thăm, động viên giản dị nhưng thấu cảm và đầy chất lính của các cựu chiến binh cũng truyền thêm ý chí cho chiến sĩ bám trụ ở đảo xa.

“Nếu Tổ quốc cần, chúng tôi sẽ lại sẵn sàng cầm súng để chiến đấu cùng các bạn”. Lời tâm sự như lời thề của những người lính già đã làm chiến sĩ trẻ rưng rưng xúc động. Và mọi người cháy bỏng niềm tin rằng biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa sẽ trường tồn trong mỗi trái tim người Việt.

QUỐC VIỆT


Để góp phần thực hiện công tác chăm lo hỗ trợ cho bộ đội Trường Sa, ngày 30-3 Ủy ban MTTQ TP.HCM đã tổ chức lễ phát động kêu gọi ủng hộ quỹ “Vì Trường Sa thân yêu - vì tuyến đầu Tổ quốc”.

Năm 2011, Ban thường trực Ủy ban MTTQ TP đặt ra chỉ tiêu phấn đấu vận động các tầng lớp nhân dân đóng góp đạt từ 4 tỉ đồng trở lên. Số tiền này sẽ được giao cho quân chủng hải quân, các lữ đoàn để hỗ trợ một số hoạt động của các đơn vị cũng như chăm lo đời sống những chiến sĩ đang làm nhiệm vụ bảo vệ vùng trời, vùng biển cho Tổ quốc.

Đức Tuyên
nguồn:http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/431371/Canh-giu-bau-troi-Truong-Sa.html

Thứ Ba, 05/04/2011, 07:43 (GMT+7)

[/b][/color]

TT - Sáng 4-4 qua cầu truyền hình, các bác sĩ Bệnh viện 175 đã chỉ đạo ca mổ bắt con tại đảo Trường Sa Lớn (huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa). Sản phụ là chị Nguyễn Thị Thanh Thúy (39 tuổi), một cư dân sinh sống trên đảo Trường Sa Lớn.
(http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=490758)
Hai mẹ con chị Nguyễn Thị Thanh Thúy sau khi sinh  - Ảnh: Nguyễn Hà Ngọc (bác sĩ, bệnh xá trưởng đảo Trường Sa)

Bác sĩ Trần Văn Thành - trợ lý khoa ngoại Bệnh viện 175 - cho biết chị Thúy mang thai 39 tuần, sinh con lần thứ ba. Chẩn đoán trước sinh cho thấy thai nhi nằm ngôi ngang, bị nhau quấn cổ. Nhận định ca sinh khó khăn, ban giám đốc Bệnh viện 175 đã hội chẩn với các bác sĩ ở bệnh xá từ xa. Đồng thời trực tiếp chỉ đạo chuyên môn qua cầu truyền hình để hỗ trợ các y, bác sĩ ở bệnh xá mổ bắt con cho chị Thúy.

Kíp mổ gồm bảy bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên của Bệnh viện 175.

10g, sản phụ được đưa vào phòng mổ tiến hành gây tê tủy sống. 10g37, bác sĩ Hồ Xuân Lãng rạch dao. 10g42, một bé gái kháu khỉnh nặng 3,2kg được đưa ra, cất tiếng khóc rất to trong niềm vui của tất cả y, bác sĩ.

L.TH.H.
Nguồn:http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/432071/Cau-truyen-hinh-ca-sinh-mo-tai-Truong-Sa.html

Ngày 4-4, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, bộ vừa ban hành tiêu chí lựa chọn 3000 tàu cá lắp đặt miễn phí thiết bị kết nối vệ tinh. Sau khi được lắp đặt hệ thống tín hiệu trên, ngư dân sẽ chủ động đón nhận các thông tin về các cơn bão, áp thấp nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc từ đất liền. Qua đó, các cơ quan chức năng ở đất liền có thể chủ động, liên tục theo dõi tọa độ chính xác của từng con tàu trên biển liên tục 24/24 giờ, hỗ trợ thông tin tốc độ và hướng đi của tàu.

Hoạt động này nhằm thực hiện dự án “Hệ thống quan sát tàu cá, vùng đánh bắt và nguồn lợi thủy sản bằng công nghệ vệ tinh Movimar” từ nguồn vốn vay ODA của Pháp với tổng kinh phí 14,5 triệu ơ-rô.

Hoài Ngọc
http://www.qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/7/24/24/143932/Default.aspx

Tạm biệt Trường Sa hơn một tuần nay nhưng cánh sóng viễn thông vẫn liên tục mang tình cảm của các anh cùng nắng gió mặn mòi biển khơi đến với tôi.

Điện thoại di động hoạt động liên tục. Cuộc trò chuyện này vừa kêt thúc thì chuông lại reo. Đầu máy bên kia lại là các anh với  giọng cười sảng khoái đáng yêu và và lời mở đầu cũng đậm chất lính… Sài Gòn hôm nay thế nào hả em?

Ngày 30/3, đang mải mê viết bài ở thành phố phương Nam rực nắng thì từ DK1, anh Dương Huy Thành, Chỉ huy phó nhà giàn DK1/17 ở bãi Phúc Tần gọi điện cho tôi. Giữa những câu chào đứt quãng, tôi nghe giọng các anh cười đùa thật vui vẻ. Tiếng hát mọi người vang xa, thiết tha, giữa muôn trùng sóng vỗ…

Tôi chợt nhớ ngày tàu HQ-996 (Vùng 4 Hải quân) đưa đoàn chúng tôi đến thăm nhà giàn DK1/7 của bãi Huyền Trân. Ngày 26/3, sóng lớn nên dù rất muốn, cũng không ai lên được nhà giàn. Các anh chị văn công của tỉnh Khánh Hoà, Hậu Giang, Cà Mau đành lên cabin hát qua điện đàm như món quà đất liền gửi tặng các cán bộ chiến sĩ nhà giàn DK1.

Kết thúc, mọi người rút hết xuống dưới boong vì sóng lớn quá, cabin rung lắc dữ dội. May mắn sao là tôi lại không bị say sóng nên ở lại. Qua điện đàm, các cán bộ chiến sĩ yêu cầu “hát nữa đi cho vơi nỗi nhớ quê nhà”.

Thuyền trưởng, đại úy Vũ Cát Khánh bảo tôi hát tặng thay đoàn văn công. Trong cuộc đời mình, tôi đã có nhiều kỷ niệm về những “pha” hát hò đáng nhớ. Như cái lần xung phong hát trong buổi gặp mặt các bác cựu tù Côn Đảo mừng sinh nhật Bác, hay giữa giờ nghỉ giải lao chờ thông xe trên con đường mòn Hồ Chí Minh trong chuyến công tác cùng đoàn cựu chiến binh về thăm chiến trường xưa… Vậy mà chưa lần nào tôi hát xúc động như lần này. Khi tôi vừa cất lên “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây” đã thấy lòng mình như nghẹn lại. Trong gian phòng 12m2 chênh vênh giữa biển khơi tôi cứ thể mà thả hồn mình. Người hát người nghe đều không thể nhìn thấy nhau…

“Hôm đó em hát hay lắm! Mà không chỉ riêng nhà giàn DK1/7 nghe được giọng em đâu, hầu như tất cả các cán bộ chiến sĩ của toàn bộ nhà giàn đang ca trực ngày hôm đó đều nghe được mà”, anh Thành nhắc lại.

Tôi xót lòng. Ngoài khơi xa, anh đang cùng đồng đội vất vả chống cự với những cơn mưa như trút. Mưa suốt cả tuần. Gió cấp 8, cấp 9, giật trên cấp 9. Một hiện tượng rất lạ, lần đầu tiên mới có ở khu vực này vì tháng 3, thềm lục địa vẫn còn trong mùa biển lặng.

Năm ngoái, giờ này nắng vẫn rát da, cán bộ chiến sĩ mong mưa từng ngày. Vậy mà năm nay, mưa nối tiếp mưa, sóng gào thét ầm ào ngày đêm không ngưng nghỉ. “Ngày 1/4 vừa rồi là sinh nhật một đồng chí ở nhà giàn. Sóng to, tàu hàng không tiếp tế được, rau chết sạch. Các món đãi sinh nhật chỉ là tô canh cá thu, dĩa thịt hộp nhưng vui lắm”, anh Toàn, cán bộ ra đa hồ hởi kể. Và các anh lại hát. Cứ như ngoài kia không hề có cơn áp thấp nhiệt đới, cứ như trời không hề có  những trận mưa dữ dội. Lời ca cứ cất lên, thật nồng nàn, da diết…

Từ Trường Sa lớn, Thiếu uý Vũ Văn Lập gọi về. Giọng anh nghe thật vui: “Bây giờ Trường Sa lớn đang có nắng đẹp lắm em ạ”. Lời anh kể dường như tái hiện trong tôi tất cả khung cảnh thân thương của trái tim quần đảo Trường Sa. Đây, chỗ này là những hàng cột điện gió chạy dọc bờ biển. Kia, giữa nắng gió trùng khơi, lá cờ đỏ sao vàng phần phật tung bay trên cột mốc chủ quyền thật vững vàng, kiêu hãnh! Xa xa, những con tàu đánh cá của ngư dân miền Trung đang lặng lẽ thả neo…

Đang trò chuyện cùng anh, bỗng dưng tôi nghe tiếng gà gáy. Ngạc nhiên, ngỡ ngàng và rưng rưng xúc động. “Đàn gà anh em nuôi đấy. Mấy hôm nay trời mưa nên phải nhốt vào chuồng. Tranh thủ trưa nay nắng đẹp, anh em mới thả ra”, anh Lập giải thích.

Ôi tiếng gà trưa! Tiếng gà trưa cất lên từ miền biên ải xa xôi sao mà nhớ thương, gần gũi đến lạ lùng. Tưởng như giữa tôi và các anh không phải là khoảng cách ngàn trùng sóng vỗ. Tiếng gà gáy, tiếng hát anh mênh mang trên thềm lục địa và những giọng cười giòn tan của các chàng trai ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc…

Tất cả , tất cả chợt ùa về trong tôi với nhiều xúc cảm. Trên vùng biển này, trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương, chưa bao giờ tôi thấy có sự chia xa. Cảm giác các anh luôn bên cạnh chúng tôi, như hôm nào tôi hát bài ca tặng người ở lại: “Không xa đâu Trường Sa ơi. Vẫn gần bên anh vì Trường Sa luôn bên em”…

http://quocphong.baodatviet.vn/Home/QPCN/Tam-su-bien-xa-gui-dat-lien/20114/138906.datviet

Mời các bác vào đây để xem một số thông tin và hình ảnh mới của các thành viên HS.O mới đi TS về cung cấp
http://hoangsa.org/forum/showthread.php?t=53872



 Sáng 1-4, tại huyện Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), Sư đoàn Phòng không 367 (Quân chủng Phòng không - Không quân) đã tổ chức lễ thành lập và phát sóng Trạm Radar 32 - Côn Sơn.

Sau thời gian tổ chức xây dựng doanh trại, trận địa biên chế lực lượng, huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật… Trạm Radar 32 được thành lập và phát sóng đúng ngày truyền thống của Sư đoàn Phòng không 367 (1-4-1953 – 1-4-2011).

Sự ra đời của Trạm Radar 32 góp phần nâng cao và vươn xa cánh sóng, tăng cường khả năng phát hiện, thông báo, quản lý các hoạt động trên không, tạo nên sức mạnh cho sư đoàn hoàn thành tốt nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc bầu trời phía Nam của Tổ quốc. 

 http://sggp.org.vn/chinhtri/bodoicuho/2011/4/254292/

Chiến hạm Đinh Tiên Hoàng nhà mình nhìn gần quá ấn tượng, đặc biệt khi đậu sát chiếc Taratul 5, vậy là nhà mình tập trung hết các tàu chiến mới tại cảng Cam Ranh, ít nữa tàu Kilo nghe đâu cũng sẽ được bố trí ở đây. Ai có thông tin gì về việc tại sao chúng ta tập trung lực lượng hải quân mạnh tại đây xin cho mở tầm hiểu biết với...cám ơn trước nhiều nha  ;D ;) ;D ;)

Quân cảng Cam Ranh là một trong những quân cảng thuộc loại tốt nhất, quan trọng nhất trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương

Bác cho tôi hỏi có phải tên lửa Yakhont được trang bị cho hệ thống Bastion mình mới mua của Nga không ? nghe nói loại này có thể trang bị trên chiến hạm, vậy 2 chiếc Gepard của nhà mình có thể cõng được tên lửa Yakhont không vậy ? ??? ??? ???

Cám ơn bác Tamking nhe!!!  ;D ;D ;D ;D tôi cũng biết tầm quan trọng của cảng Cam Ranh, tuy nhiên tôi muốn hỏi khả năng cơ động khi có biến tại Trường Sa thì từ Cảng Tiên Sa so với cảng Cam Ranh ở đâu nhanh hơn vậy bác  ??? ??? ???

Chào bác, tôi rất đồng ý với ý kiến của bác vì đây là giải pháp hợp lý nhất. Chúng ta còn nghèo, không thể cứ chạy theo Tàu để mua sắm tàu mới ( mặc dù rất muốn vì chiến hạm là bộ mặt của hải quân đồng thời cũng khẳng định cái uy trên vùng biển đang tranh chấp đồng thời để bảo vệ bà con ngư dân nhà mình đừng để Tàu hoạnh họe khi làm ăn... ), để có thể tác chiến hiệu quả, ta phải sử dụng triệt để các thế mạnh của ta như đường bờ biển dài, địa hình hiểm trở thuận lợi cho việc bố trí các dàn bastion chống hạm có tầm bắn phủ cả vùng vịnh Bắc bộ (tôi nghĩ thằng Tàu ngán dàn này nhất trong hệ thống phòng thủ biển đảo của ta). Phương án này theo tôi vừa hiệu quả vừa an toàn. Ngoài ra chúng ta đang mua một loạt Su 30, đây là loại có khả năng tác trên trên biển rất hiệu quả và tầm hoạt động dư sức bay tới Trường sa rồi vòng về. Việc chống ngầm dành cho hạm đội Kilo trong tương lai và cho cả các bác Gepard nữa...chắc có lẽ như vậy là có thể yên tâm rồi phải không các bác  ;D ;D ;D

Bạn cho mình xin nguồn nói dàn tên lửa bờ Bastion của VN có tầm bắn bao phủ vả vịnh Bắc Bộ cái được không bạn?
Bạn à từ Cam Ranh ra Trương Sa gần hơn từ Đà Nẵng ra Trường Sa.

Bác có thể xem tại http://vietnamdefence.com/Home/phantich/Viet-Nam-nhan-2-he-thong-BastionYakhont-va-trang-bi-BrahMos-cho-Su30MK2/20107/49411.aspx
Còn về phần từ Cam Ranh ra Trường sa thì gần hơn rồi, em cám ơn bác, ý em là từ Đà Nẵng cơ động ra Hoàng sa thì tốt hơn, hihi  ;D ;D ;D

Vâng cảm ơn bạn đã cho mình nguồn nhé! Nhưng đạn Yakhont của VN chỉ có tầm bắn 300km thôi, tầm bắn như vậy thì không bao phủ toàn bộ vịnh Bắc Bộ được đâu bạn à.

Ngay trên diễn đàn đây bác ạ:
http://www.quansuvn.net/index.php/topic,16418.msg229959.html#msg229959

và

http://www.quansuvn.net/index.php/topic,16418.msg230166.html#msg230166

Thông số kỹ thuật của "Yakhont":
- Tầm bắn với quĩ đạo bay cao, thấp hỗn hợp: 300km.
- Tầm bắn quĩ đạo bay thấp: 120km.
- Trần bay của tên lửa trước khi bay vào quĩ đạo: 14.000m - 15.000m.
- Tốc độ tên lửa: 750m/giây.
- Kích thước tên lửa:
   + Chiều dài của phiên bản lắp đặt trên tầu: 8.000mm
   + Chiều dài của phiên bản lắp đặt trên máy bay: 6.100mm (Su-30) và 8.900mm (Su-33).
   + Sải cánh: 1700mm.
- Trọng lượng tên lửa trước khi phóng
   + Phiên bản lắp đặt trên tầu: 3.000kg
   + Phiên bản lắp đặt máy bay: 2.500kg
   + Phiên bản lắp đặt trên khung gầm xe vận tải: 3.900kg (транспортно-промышленный комплекс).
- Trọng lượng đầu nổ: 200-250kg.
- Góc chụp mục tiêu của radar (gắn trên tên lửa): +/-45o
- Thời gian chuẩn bị phóng: 4 phút

Bác để ý 2 dòng em để nghiêng. Tầm bắn của "Yakhont" phiên bản dành cho tên lửa bờ theo dạng xuất khẩu tối đa là 300km. Tầm bao phủ tới khu vực nào, phụ thuộc vào địa điểm bố trí hệ thống này. Còn cụ thể bố trí chỗ nào thì thông tin trên mạng chỉ là phỏng đoán.

Cám ơn bạn nhiều!!! Tôi biết tầm bắn của bastion P là 300 km, tất nhiên ta không thể bố trí ở mũi Cà Mau để bao phủ vịnh Bắc bộ. Tôi có đọc 1 bài gửi bạn tham khảo thêm nhe . link http://blog.yume.vn/xem-blog/blog-entry-can-cu-hai-quan-o-dao-hai-nam-mot-sai-lam-cua-trung-quoc.sinhratrongmuaha.35CCCA7D.html ;) ;) ;) ;)

Không phải ngẫu nhiên mà 2 cường quốc đều đặt căn cứ tại Cam Ranh, trước là Mỹ và sau là Liên Xô vì Cam Ranh là vịnh biển sâu mà kín tầu tải trọng lớn có thể vào vịnh, kèm thêm phía trước vịnh được che chắn bởi dãy núi tạo thành địa hình phòng thủ và tránh bão cực tốt. Hơn nữa vị trí địa lý của Cam Ranh nhìn ra biển ngay luồng tàu bè từ bắc xuống nam, từ Bắc Á đi xuống Nam Á hay qua biển Ấn Độ đều phải đi qua đây chính vì thế mà Cam Ranh trở thành địa điểm chiến lược của Hải Quân Việt Nam và thế giới.

Thân gửi các bác! do bàn luận trên chủ đề "tàu chiến hải quân Việt Nam" hơi bị xa đà sang hệ thống bastion -P nên các bác quản trị mời chúng ta sang chủ đề " phòng thủ biển đảo - phần 2" do các bác ấy đã lập cho chúng ta, vậy kính xin lĩnh hội ý kiến của các bác mặc dù tôi biết rằng phần I của chủ đề này chúng ta đã có rất nhiều vấn đề đã được bàn luận.  ::) ::) ::) ::)

Theo GS. Stein, năm 2010 là năm thất bại của chính sách Trung Quốc tại Biển Đông trên nhiều mặt trận, do đó nước này buộc phải điều chỉnh chính sách theo hướng thực tế hơn.Bài viết của GS. Stein Tonnesson*, Viện Nghiên cứu Hòa bình Oslo, đánh giá  kết quả tại hai hội thảo quốc tế về Biển Đông được tổ chức tại Hà Nội (25 – 27/11/2009) và thành phố Hồ Chí Minh (10 -12/11/2010). Bài viết được in trong Series đặc biệt của tạp chí Harvard Asia Quarterly của Trường Đại học Havard với chủ đề "Tranh chấp biển- An ninh hàng hải tại Đông Á", (The Disputed Sea – Maritime Security in East Asia) tháng 12/2010.

Bản gốc tiếng Anh "Chinas Changing Role in the South China Sea: Reflections on a Scholars Workshop". Bài viết được in trong Seri đặc biệt của tạp chí Harvard Asia Quarterly với chủ đề “The Disputed Sea – Maritime Security in East Asia” tháng 12/2010

Phần 1

GIỚI THIỆU

Những sự kiện diễn ra trong suốt năm 2010 chính là minh chứng cho thất bại của chính sách Trung Quốc ở Biển Đông trong việc phục vụ lợi ích quốc gia của mình. Những hành động nhằm theo đuổi chính sách đó đã xói mòn những nỗ lực ngoại giao trong suốt một thập kỷ qua nhằm xây dựng lòng tin ở Đông Nam Á, và tạo điều kiện cho Mỹ quay trở lại khu vực này như một đối trọng với Trung Quốc. Việt Nam cũng đang lôi kéo Nga trở lại với vai trò là một đối tác hải quân và là quốc gia cung cấp vũ khí. Việt Nam đang nỗ lực quốc tế hóa những tranh luận xung quanh vấn đề an ninh khu vực và đã tận dụng vị trí chủ tịch ASEAN nhằm thực hiện những nỗ lực trên. Tại Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) tại Hà Nội tháng 10/2010 vừa qua, các ngoại trưởng Mỹ và Nga được tiếp đón như những vị khách đặc biệt. Từ bây giờ trở đi, Mỹ và Nga sẽ là thành viên của EAS. Chính sách ngoại giao cứng rắn mới của Việt Nam cũng được minh chứng trong hai hội thảo về Biển Đông được tổ chức tại Hà Nội (25 – 27/11/2009) và thành phố Hồ Chí Minh (10 – 12/11/2010). Bài viết này tổng hợp báo cáo tham luận từ hai hội thảo này, diễn đàn nơi các học giả Trung Quốc, Đài Loan và Đông Nam Á gặp gỡ với các đồng nghiệp từ các nước khác và đã có những trao đổi rất thẳng thắn.

NHỮNG QUAN NIỆM SAI LẦM CHUNG

Rất nhiều nhà phân tích, bao gồm cả các học giả tham gia hội thảo trên cho rằng Trung Quốc đang áp dụng một chiến lược hung hăng mới ở Biển Đông. Những học giả này lập luận rằng điều này phản ánh sức mạnh hải quân mới được tăng cường của Trung Quốc. Những bằng chứng được đưa ra bao gồm một loạt các sự kiện diễn ra gần đây. Vào tháng 3/2009, các tàu chiến của Trung Quốc đã đe dọa tàu Hải quân Mỹ Impeccable, một tàu khảo sát thủy văn biển được triển khai 75 dặm phía Nam đảo Hải Nam, nơi Trung Quốc đang xây dựng căn cứ hải quân hiện đại. Impeccable buộc phải rút lui nhưng đã trở lại ngay ngày hôm sau cùng với tàu quân sự hộ tống. Không lâu sau, vào tháng 5/2009, Trung Quốc đã đính kèm bản sao bản đồ gây tranh cãi có in hình đường chín đoạn vào công hàm ngoại giao chính thức lên Ủy ban Liên hợp quốc về Ranh giới Thềm lục địa (CLCS) nhằm phản đối một tính toán chung của Ma-lai-xia và Việt Nam về chiều rộng thềm lục địa mở rộng ngoài 200 hải lý của Trung Quốc ở Biển Đông.

Nguồn: Ủy ban Địa hình Quảng Đông, Các tài liệu được sưu tập về địa hình các đảo Biển Đông (Quảng Châu: Nhà xuất bản Bản đồ Quảng Đông, 1987) (bằng tiếng Trung), 45 – 46. In lại trong tập san mới nhất của tạp chí Ocean Development and International Law (ODIL) 2010, 41 (3): 208

Vào năm 1948, Cộng hòa Trung Quốc (ROC) đã xuất bản tấm bản đồ Biển Đông này với 11 nét đứt tạo thành đường chữ U. Ngay sau khi thành lập năm 1949, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) bắt đầu sử dụng chính tấm bản đồ đó. Trong khi ROC (Đài Loan –ND) tiếp tục sử dụng bản đồ này, PRC đã bỏ đi 2 nét đứt đoạn ở Vịnh Bắc Bộ sau năm 1953, do đó, tạo thành bản đồ của PRC với đường chín đoạn. Ý nghĩa của tấm bản đồ này đến nay vẫn chưa được làm rõ nhưng có vẻ nhằm thể hiện ý định của Trung Quốc muốn yêu sách toàn bộ các đảo nằm trong đường đó, và các vùng biển có thể có được từ các đảo nêu trên dựa trên cơ sở phát hiện và kiểm soát hiệu quả theo Luật biển.

Tấm bản đồ này mang lại ấn tượng rằng Trung Quốc yêu sách hầu như toàn bộ Biển Đông là của mình.[1] Cùng lúc đó, Trung Quốc gây áp lực cho các công ty dầu khí quốc tế chấm dứt khai thác dầu và khí đốt trên thềm lục địa Việt Nam. Trong 2 năm 2009 và 2010, Trung Quốc đã tấn công một số lượng lớn tàu cá Việt Nam ở những khu vực đang tranh chấp, tịch thu hải sản đánh bắt được và bắt giam ngư dân. Trong buổi gặp với hai đại diện của Mỹ vào tháng 3/2010, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc[2] đã tuyên bố rằng Biển Đông là một trong những “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc (hexin liyi) – cùng với Đài Loan, Tây Tạng và Tân Cương. Từ tháng 4 – 10/2010, Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân  (PLAN) đã tiến hành 3 cuộc tập trận ở Biển Đông với sự tham gia của các tàu chiến từ các Hạm đội Đông Hải và Bắc Hải. Ấn tượng rằng Trung Quốc đang áp dụng một chiến lược hung hăng mới được khẳng định bởi các động thái ở những nơi khác, đáng lưu ý là sự leo thang nhanh chóng trong xung đột của Trung Quốc và Nhật Bản vào tháng 9/2010 xung quanh việc Nhật Bản bắt giữ thuyền trưởng tàu đánh cá của Trung Quốc gần khu vực đảo Điếu Ngư/Senkaku đang tranh chấp giữa hai nước ở phía Đông Đài Loan.

Một số học giả tham gia hội thảo tháng 11/2010 tại thành phố Hồ Chí Minh mà diễn ra cùng lúc với Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Seoul, Hàn Quốc đã đưa ra các cách giải thích rõ nét hơn về các sự kiện nêu trên. Các học giả Trung Quốc xem các hành động của Trung Quốc như là phản ứng trước các hành động khiêu khích của các quốc gia khác và không cho rằng các phản ứng này được phối hợp trước. Thay vào đó, họ tin rằng các nhà hoạch định chính sách khác nhau đơn giản áp dụng các chính sách đã được định trước. Tàu hải quân Mỹ Impeccable thực hiện các hoạt động bên trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Trung Quốc mà từ lâu nay Trung Quốc cho rằng vi phạm các quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Hoạt động khảo sát khoa học là vi phạm luật biển nếu các hoạt động này được thực hiện vì mục đích thương mại bên trong vùng EEZ của một quốc gia khác mà không được sự cho phép của quốc gia đó. Trung Quốc đã lập luận rằng nguyên tắc này được áp dụng cho cả các khảo sát thủy văn học hải quân và do thám hàng không. Đó là lý do vì sao mà Trung Quốc dùng các biện pháp cứng rắn vào đầu năm 2001 để ngăn chặn các hoạt động tình báo của Mỹ cả trên biển và trên không gần đảo Hải Nam.

Vì vậy, theo quan điểm của Trung Quốc, các hành động đối với tàu hải quân Mỹ Impeccable không phản ánh một sự thay đổi trong chính sách. Khi Trung Quốc đệ trình phản đối lên CLCS vào tháng 5/2009, Trung Quốc thực sự đã thực hiện hai bước đi theo hướng làm cho các yêu sách chủ quyền của mình phù hợp với luật quốc tế. Bằng việc đính kèm bản đồ đường chín đoạn, Trung Quốc đã biến tấm bản đồ này thành một tài liệu chính thức, do đó tạo điều kiện cho các chuyên gia luật pháp xem xét. Trong công hàm phản đối của mình, Trung Quốc cũng tuyên bố rằng Trung Quốc yêu sách các đảo trong đường chín đoạn, cùng với các vùng biển “kế cận” hay “liên quan” của các đảo đó. Mặc dù đây không phải là các thuật ngữ được sử dụng trong UNCLOS, ý nghĩa của các thuật ngữ này chỉ ra rằng Trung Quốc sẽ phải xác định các yêu sách của mình đối với các vùng biển dựa trên khoảng cách đến các đảo của Trung Quốc. Đây thực ra là một sự thay đổi tiến đến một chính sách ít bành trướng hơn. Phát biểu “lợi ích cốt lõi” được cho là thiếu sáng suốt được đưa ra trong một cuộc họp kín giữa các đại diện của Trung Quốc và Mỹ và sau đó bị tiết lộ cho báo chí Nhật Bản và Mỹ. Phát biểu này diễn ra trong bối cảnh trước đó có một tuyên bố chung vào tháng 11/2009 nhân chuyến thăm của Tổng thống Obama đến Bắc Kinh, trong đó hai bên nhất trí “tôn trọng lợi ích cốt lõi của nhau”.[3] Trung Quốc đã thực hiện sáng kiến xác định “lợi ích cốt lõi và các quan ngại chính” của mỗi bên trong các cuộc hội đàm song phương với một vài nước. Mỹ đã do dự khi xác định “lợi ích cốt lõi” của mình và có vẻ sẵn sàng hơn trong việc xác định lợi ích chung hay lợi ích sẻ chia. Mặc dù chúng ta phải cho rằng phát biểu về “lợi ích cốt lõi” ở Biển Đông vào tháng 3/2010 đã được làm rõ trước đó ở cấp cao nhất, không có vẻ như đây là một tuyên bố công khai. Ý nghĩa thực sự của tuyên bố này cũng không rõ ràng, bởi vì có rất nhiều khu vực của Biển Đông không hề nằm trong đường chín đoạn trên bản đồ được đính kèm vào công hàm phản đối gửi lên CLSC vào tháng 5/2009. Chưa hề có một tuyên bố chính thức nào từ phía Trung Quốc được ghi chép lại rằng Biển Đông đã được nâng lên thành “lợi ích cốt lõi’.[4]

Đối mặt với rất nhiều phản ứng tiêu cực từ tuyên bố trên, Trung Quốc đã rút lui.[5] Gần đây hơn, Trung Quốc đã mềm mỏng hơn trong cách tiếp cận với Việt Nam. Một nhà nghiên cứu từ Học viện Ngoại giao Việt Nam tại hội thảo tháng 11/2010 đã cho biết rằng trong những tháng gần đây, không hề có báo cáo nào về việc Trung Quốc cản trở ngư dân Việt Nam và không có dấu hiệu cho thấy áp lực đối với các công ty dầu khí. Điều còn lại trong chiến lược cứng rắn mới của Trung Quốc đó là các cuộc tập trận hải quân. Trung Quốc giải thích các hoạt động đó hoặc là “bình thường” hoặc là các phản ứng đối với các cuộc tập trận mà Mỹ và các đồng minh tiến hành. Tóm lại, dường như Trung Quốc không hề có một chiến lược mới, mà có vẻ như nhiều động thái thiếu sáng suốt, không nhịp nhàng và đôi khi là ngạo mạn đã hủy hoại vị trí của Trung Quốc ở khu vực.

Các nhà phân tích Trung Quốc có xu hướng nghĩ rằng Mỹ đang thay đổi chiến lược của mình. Cho đến gần đây, Washington vẫn luôn nhấn mạnh rằng các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông không phải là mối bận tâm của Mỹ, tuy nhiên tại hội nghị cấp cao Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) tháng 7/2010 tại Hà Nội, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đột nhiên đề nghị hỗ trợ tiến trình giải quyết xung đột. Bước đi này rõ ràng đã được phối hợp từ trước với một số chính phủ các nước Đông Nam Á, nhưng chắc chắn không phải với Trung Quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates cũng đã có một loạt các tuyên bố vào năm 2010 dường như thể hiện một chiến lược mới kiên quyết hơn ở Biển Đông. Điều này xảy ra cùng lúc với sự gia tăng hiện diện hải quân của Mỹ - những lần cập cảng và các cuộc tập trận hải quân được tiến hành, mặc dù hầu hết ở khu vực xa hơn về phía Đông. Trung Quốc cho rằng điều này có liên hệ với một tuyên bố của Mỹ rằng Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật do đó sẽ bao hàm cả những vùng lãnh thổ đang tranh chấp như quần đảo Điếu Ngư/Senkaku.

Một lần nữa, đây là một quan niệm sai lầm. Chiến lược của Mỹ ở khu vực là nhất quán. Nhắc đến các tuyên bố của Mỹ năm 1995, khi mà Phi-lip-pin phát hiện Trung Quốc đang chiếm đóng đảo Vành Khăn nằm trên thềm lục địa của Phi-lip-pin, những phát biểu được đưa ra năm 2010 cũng tương tự như thế.[6] Mỹ có lợi ích quốc gia vô cùng quan trọng mà Mỹ luôn coi trọng: tự do hàng hải không bị cản trở. Mỹ không chấp nhận bất kỳ sự phân biệt nào giữa hàng hải thương mại và quân sự, và không chấp nhận hay tôn trọng luật quốc gia nào mà yêu cầu các tàu hải quân phải xin phép trước nếu các tàu này muốn sử dụng quyền qua lại vô hại qua lãnh hải của một quốc gia (trong 12 hải lý). Hơn nữa, trong vùng biển chung ngoài vùng lãnh hải, Mỹ kiên quyết đòi quyền thực hiện các hoạt động hải quân, tập trận, khảo sát tình báo và các hoạt động khác.

Cần phải nhấn mạnh rằng khái niệm “vùng biển chung” theo cách nói của Mỹ bao gồm cả vùng EEZ của các quốc gia khác. Với bất kỳ mục đích nào ngoài mục đích khai thác kinh tế các nguồn tài nguyên, các quốc gia ven biển không có đặc quyền trong vùng EEZ của mình. Đó là lý do vì sao Mỹ kiên quyết thực hiện các quyền của mình trong các vụ việc liên quan đến sự cố máy bay do thám năm 2001 và các hoạt động khảo sát thủy văn biển của tàu khảo sát hải quân Mỹ Bowditch gần đảo Hải Nam cùng năm đó. Đối với Mỹ, những hoạt động khảo sát này đã trở nên quan trọng hơn bởi sự hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc. Hải quân Mỹ muốn theo đuổi từng đường đi nước bước của các tàu ngầm Trung Quốc (một số là hạt nhân) – đang hoạt động từ căn cứ Yulin ở Hải Nam. Nhiệm vụ của Impeccable năm 2009 không khác gì nhiệm vụ của Bowditch năm 2001 và không phải là tín hiệu cho một chiến lược mới của Mỹ.

Mỹ cũng đã tuyên bố một cách nhất quán lợi ích của mình trong việc giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông. Trước đây, Mỹ cũng đã đề nghị được làm hòa giải nếu các bên yêu cầu. Tuy nhiên, có vẻ như có một nhân tố mới trong những tuyên bố gần đây của Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã tuyên bố vào tháng 7/2010:

“Theo luật tập quán quốc tế, các yêu sách hợp pháp đối với các khu vực biển ở Biển Đông chỉ nên xuất phát từ các yêu sách hợp pháp đối với các điểm đất liền.”[7]

( còn tiếp )

Trong khi đây là một phát biểu đúng đắn, Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất cho rằng thật là nghịch lý rằng một quốc gia không phải là thành viên của Công ước Luật Biển lại đang thuyết giáo các quốc gia thành viên của Công ước đó về luật tập quán quốc tế trong lĩnh vực này. Trong số các quốc gia xung quanh Biển Đông, chỉ có Cam-pu-chia và Thái Lan chưa phê chuẩn Công ước. Việc ký kết văn kiện này năm 1982 không phải là một thắng lợi đối với các cường quốc hải quân. Mặc dù khẳng định nguyên tắc tự do hàng hải, văn kiện này trên hết phản ánh lợi ích của các quốc gia ven biển và quần đảo - những nước mà đã đạt được một sự gia tăng đáng kể quyền chủ quyền đối với các khu vực biển rộng lớn. Trung Quốc, Indonesia và Phi-lip-pin là những quốc gia ủng hộ rất nhiệt tình cho Công ước này. Mỹ đóng một vai trò quan trọng trong quá trình đàm phán và tuyên bố rằng Mỹ hài lòng với kết quả đạt được (mặc dù Mỹ có phản đối chương về đáy biển quốc tế với mục đích thành lập một Cơ quan Quyền lực Đáy biển Quốc tế). Tuy nhiên, Mỹ vẫn chưa thông qua Công ước này.

Điều mà chúng ta chứng kiến trong thời gian gần đây không phải là việc thực thi các chiến lược mới của Trung Quốc và Mỹ mà là sự xung đột giữa các lập trường đã có từ lâu. Đáng lưu ý là các quốc gia Đông Nam Á, ngoại trừ Cam-pu-chia, Thái Lan, Lào và My-an-ma đã phá vỡ xu hướng xích lại sự hấp dẫn về kinh tế của Trung Quốc và đã bắt tay với Mỹ trên lĩnh vực an ninh.

Một số học giả tham gia hội thảo thành phố Hồ Chí Minh đã thể hiện quan ngại rằng các cường quốc địa chính trị có thể bỏ qua các nỗ lực quản lý xung đột cục bộ và các nỗ lực khu vực để chống lại các mối đe dọa quan trọng nhất ở Biển Đông, ví dụ như sự phá hủy môi trường biển và sự cạn kiệt của các nguồn hải sản. Hầu hết các học giả đều tỏ ra thất vọng rằng Tuyên bố về Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC) từ năm 2002 không được coi trọng hơn nữa. Các học giả này cảm thấy cần thiết phải đàm phán một Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) mới ràng buộc về mặt pháp lý với các điều khoản cụ thể hơn, như là cấm tăng cường hơn nữa các công trình mà Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan , Ma-lai-xia và Phi-lip-pin đang tiếp tục xây dựng trên các đảo đá và đảo nhỏ mà các nước này chiếm đóng ở Trường Sa.[8] Cần nhấn mạnh rằng bi kịch thực sự của các công trình này không phải là công trình đó biểu trưng cho mối đe dọa về quân sự. Các đảo nhỏ ở Trường Sa không thể cầm cự được trước một kẻ tấn công đầy quyết tâm và luôn luôn có giá trị chiến lược không đáng kể. Bi kịch thực sự đó là các công trình xây dựng, đường sá và giao thông du lịch và quân sự ở khu vực đang phá hủy môi trường sống của các loài trên đá san hô. Trước đây, các đảo này là nơi sinh sản cho rùa biển; hiện tại, các đảo này vẫn hỗ trợ sinh sản cho vô số các loài chim và cá.

Mặc dù sẻ chia sự thất vọng đó, tôi thuộc về số ít học giả lạc quan khá thận trọng tại hội thảo. Thiểu số này cho rằng sự khủng hoảng hiện thời có thể sẽ khiến Trung Quốc nhận ra rằng chính sách được kế thừa của Trung Quốc đang đi ngược lại với lợi ích của chính họ. Nếu Trung Quốc thay đổi chính sách của mình để phù hợp hơn với luật quốc tế, Trung Quốc có thể nhận được sự ủng hộ của các quốc gia khác trong nỗ lực loại bỏ một số hoạt động không quân và hải quân của Mỹ. Ngày nay, các tranh chấp chủ quyền đối với các đảo, đảo nhỏ và các khu vực biển đang được kết hợp với vấn đề tiếp cận của hải quân Mỹ đối với các khu vực ven biển của Trung Quốc. Trung Quốc muốn tách hai vấn đề này nhằm ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ đối với các tranh chấp chủ quyền. Tuy nhiên, để tách riêng hai vấn đề này, Bắc Kinh phải hiểu rằng sức mạnh hải quân ngày càng phát triển không tự động gia tăng vị thế chính trị trong khu vực. Điều đó có thể chỉ dẫn đến hành vi đối trọng. Nếu các quốc gia láng giềng chấp nhận sự lớn mạnh của khả năng hải quân của Trung Quốc mà không cần phải đối trọng, các quốc gia này cần phải được thuyết phục rằng Trung Quốc sẽ hoạt động phù hợp với luật quốc tế. Và nếu Bắc Kinh nhìn nhận Biển Đông thông qua lăng kính pháp lý, Trung Quốc sẽ nhận ra rằng không phải chỉ có một tranh chấp về Biển Đông, mà ít nhất có 3 tranh chấp khác nhau. Mỗi một tranh chấp có thể được tiếp cận riêng biệt.

 

TỰ DO HÀNG HẢI (VÀ VẤN ĐỀ DO THÁM)

Tranh chấp đầu tiên liên quan đến tự do hoạt động quân sự trên biển và trên không trong vùng lãnh hải (12 hải lý) và EEZ (200 hải lý) của các quốc gia ven biển. Khi các đại diện của Mỹ nói về điều này, họ thường hay nói là  “tự do hàng hải”, nhưng Mỹ đang nghĩ đến nhiều hơn chỉ đơn thuần là “hàng hải.” Mỹ sẵn sàng ngăn chặn bất kỳ phát triển pháp lý nào cản trở Mỹ tiến hành các hoạt động quân sự và thu thập tình báo ở các vùng kinh tế biển của các quốc gia khác.

Về vấn đề liệu Mỹ có hay không quyền tiến hành các hoạt động khảo sát thủy văn biển trong vùng EEZ của Trung Quốc mà chưa có sự cho phép của quốc gia này, cách giải thích luật biển của Mỹ còn thiếu chặt chẽ. Trung Quốc do đó đã có thể nhận được sự ủng hộ đáng kể trong khu vực đối với lập trường của mình. Nhưng sự ủng hộ đó đã không được đưa ra bởi vì các nước láng giềng của Trung Quốc lo sợ rằng Trung Quốc sẽ sử dụng hải quân của mình để tăng cường các yêu sách về lãnh thổ của mình.

Trung Quốc, Việt Nam và Phi-lip-pin đều yêu cầu phải xin phép trước đối với quyền qua lại của tàu chiến qua vùng lãnh hải của các quốc gia này.[9] Trong vùng EEZ (12 đến 200 hải lý), các tàu chiến được hưởng quyền tự do hàng hải đầy đủ bởi quyền tài phán của quốc gia ven biển chỉ liên quan đến các nguồn tài nguyên ở khu vực này. Tuy nhiên, vẫn có các quốc gia như Brazil và Ma-lai-xia có quy định rằng các hoạt động hay tập trận quân sự không được phép thực hiện trong vùng EEZ của các quốc gia này.[10] Trong phần của UNCLOS điều chỉnh các hoạt động thương mại được tiến hành trong vùng EEZ của một quốc gia khác, điều 246 (2) quy định:

 “Nghiên cứu khoa học biển trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa phải được tiến hành với sự đồng ý của quốc gia ven biển.”

Mặt khác, điều 204 (a) quy định:

“Nghiên cứu khoa học biển sẽ chỉ được tiến hành cho các mục đích hòa bình.”

Do đó, có một nghịch lý rằng các hoạt động khảo sát thủy văn biển được Bowditch tiến hành năm 2001 và Impeecable năm 2010 sẽ vi phạm UNCLOS nếu chúng được tiến hành vì mục đích khoa học hay thương mại, nhưng không vi phạm luật tập quán quốc tế (do thực tiễn các quốc gia xác định) khi được thực hiện chỉ cho mục đích quân sự thuần túy. Có một nguy cơ rõ ràng rằng Trung Quốc sẽ hủy bỏ cách giải thích luật quốc tế hiện thời và đi theo quan điểm của Mỹ rằng, khi một hải quân lớn mạnh về số lượng và đủ mạnh thì có thể di chuyển ra xa khỏi bờ biển của mình.
 

PHÂN ĐỊNH BIỂN

Tranh chấp thứ hai liên quan đến sự phân định ranh giới biển. Trung Quốc vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ của mình trong UNCLOS về việc công khai chính xác yêu sách về ranh giới ngoài của các vùng EEZ và thềm lục địa của Trung Quốc. Những yêu sách của Trung Quốc mơ hồ và đa dạng đến mức đã kích động sự phản đối từ các quốc gia yêu sách khác. Có lẽ, thông điệp rõ ràng nhất từ hầu như mọi học giả tham gia cả hai hội thảo ở Việt Nam (ngoại trừ Trung Quốc và Đài Loan) là mong muốn PRC và ROC làm rõ các yêu sách của mình.

Rất nhiều học giả Trung Quốc và Đài Loan tin rằng họ có thể yêu sách hầu như toàn bộ Biển Đông nằm trong đường “chín đoạn” hay “chữ U” như là “vùng nước lịch sử” của Trung Quốc hoặc như vùng EEZ và thềm lục địa của Trường Sa và các nhóm đảo khác. Tuy nhiên, không có cách nào mà nguyên tắc “vùng nước lịch sử” hay phép tính vùng EEZ hay thềm lục địa từ các đảo này có thể đưa đến kết quả đó. Nếu Trung Quốc đạt được các quyền chủ quyền đối với toàn bộ khu vực được đường đứt đoạn bao quanh, Trung Quốc cần phải phá vỡ hay sửa lại hoàn toàn luật quốc tế, và điều này cần phải được sự chấp nhận của các quốc gia khác.

Từ tháng 5/2009, khi Trung Quốc đính kèm bản đồ có in hình đường đứt đoạn vào công hàm gửi CLCS phản đối Báo cáo chung giữa Việt Nam và Ma-lai-xia về ranh giới thềm lục địa, vai trò pháp lý của tấm bản đồ này đã được một học giả danh tiếng về luật biển người châu Âu – Erik Franckx, thuộc Đại học Vrije Brussel, Bỉ nghiên cứu kỹ lưỡng. Ông là thành viên của Tòa Trọng tài Thường trực và là Chủ tịch của Ban Luật Quốc tế và Châu Âu. Ông đã trình bày những nghiên cứu của mình tại hội thảo ở thành phố Hồ Chí Minh, cùng với trợ lý nghiên cứu của ông là Marco Benatar. Bài báo pháp lý được mong đợi, phát triển dựa trên bài trình bày của hai học giả này tại Hội thảo có khả năng sẽ kết luận rằng tầm bản đồ có in hình đứt đoạn thiếu cơ sở vững chắc. Do đó, tấm bản đồ này sẽ mang lại phiền toái nếu tiếp tục được duy trì là một phần trong chính sách chính thức của PRC và ROC.[11]

Bản đồ có in hình đường đứt đoạn được PRC thừa kế từ thời Trung Hoa Dân Quốc (Trung Hoa Dân Quốc) của Tưởng Giới Thạch và xuất hiện trên một số bản đồ do Trung Quốc xuất bản. Bản đồ này là một phần của tinh thần dân tộc, do đó không thể dễ dàng bị xóa bỏ. Tuy nhiên, nó có thể được giải thích lại hoặc gác lại một cách lặng lẽ trong khi Trung Quốc công bố chính xác các yêu sách về EEZ và thềm lục địa. Điều này có thể xảy ra, dù hơi chậm, nếu các chính phủ ở Bắc Kinh và Đài Bắc có đủ ý chí để ban hành các chính sách cần thiết mới bất chấp những tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc.

Những tuyên bố gần đây từ Đài Bắc, chính phủ đang chiếm đóng đảo lớn nhất ở Trường Sa, Ba Bình đã không còn quá coi trọng lập luận “vùng nước lịch sử”. Lập luận này đã chi phối suy nghĩ của Đài Bắc trước đây. Thay vào đó, các chuyên gia pháp lý của Đài Loan bây giờ có xu hướng coi vùng biển trong nằm bên trong đường lưỡi bò là “vùng nước bao quanh” của một số điểm đất liền mà ROC có chủ quyền.

Như đã đề cập, phản đối của PRC lên CLCS cũng nhắc đến các đảo và “các vùng biển kế cận”. Cách thức đúng đắn để yêu sách chủ quyền đối với các điểm đất liền đó là đặt tên và định vị chính xác từng điểm cũng như giải thích các điểm này đã được phát hiện, quản lý và sử dụng như thế nào. Điều này không thể chỉ đơn giản được thực hiện bằng việc vẽ một đường bao quanh một khu vực trên một bản đồ. Đối với Trung Quốc, việc chuyển sang yêu sách sở hữu đối với các tài nguyên biển từ yêu sách chủ quyền đối với các vùng đất chắc chắn là một bước đi đúng hướng. Tuy nhiên, vấn đề đối với Trung Quốc không chỉ là các yêu sách chủ quyền đối với Trường Sa, Hoàng Sa và Bãi cạn Scarborough đang bị tranh chấp; một số đảo nhỏ có kích thước quá nhỏ để có thể có vùng EEZ hay thềm lục địa; một số đảo khác cũng có kích thước quá nhỏ để có thể có nhiều hiệu lực trong phân định vùng EEZ của quốc gia (ngoại trừ bên ngoài 200 hải lý từ bờ biển, còn được gọi là vùng “bánh donut”* ở giữa Biển Đông).

Không vùng EEZ nào có thể rộng hơn 200 hải lý tính từ bờ biển, nhưng thềm lục địa có thể mở rộng ra ngoài giới hạn đó. Báo cáo chung giữa Việt Nam và Ma-lai-xia tháng 5/2009 về ranh giới thềm lục địa mở rộng ngoài 200 hải lý thể hiện một bước đi quan trọng tiến tới việc áp dụng luật biển bởi báo cáo này đã hoàn toàn bỏ qua các đảo nhỏ ở Trường Sa, rất nhiều trong đó đang bị Ma-lai-xia và Việt Nam chiếm đóng. Báo cáo này chỉ tính khoảng cách thuần túy từ bờ biển và các đảo gần bờ của Ma-lai-xia, Việt Nam, Brunei và Phi-lip-pin.

Dù sao đi nữa, xét việc phân định ở các nơi khác – ví dụ như gần đây nhất ở Hắc Hải giữa Ru-ma-nia và Ucraina – rõ ràng phương pháp thích hợp để phân định như sau: trước tiên, mô tả các yêu sách về thềm lục địa và EEZ dựa trên khoảng cách từ bờ biển chính; thứ hai, xác định đường trung tuyến giữa hai bờ biển đối diện (hay đường cách đều giữa các bờ biển liền kề); và chỉ khi đó mới xem xét liệu các đảo nhỏ có thể có hiệu lực trong phân định hay không.

Các chuyên gia pháp lý Việt Nam đã hoàn toàn hiểu được vấn đề này. Điều này được minh chứng trong bài thuyết trình chi tiết tại hội thảo thành phố Hồ Chí Minh của bà Nguyễn Thị Lan Anh từ Học viện Ngoại giao Việt Nam. Bà đã chứng minh rằng việc phân định biển ở Biển Đông sẽ vô cùng khó khăn nếu bất kỳ điểm đảo nào ở Trường Sa được phép có hiệu lực trong việc phân định EEZ hay thềm lục địa.[12]
(còn tiếp)

Phần 2

Trong phần này, GS. Tonnesson phân tích những yếu tố cản trở vấn đề giải quyết tranh chấp Biển Đông, đặc biệt là đường 9 đoạn của Trung Quốc. Theo GS. Stein, Trung Quốc nên gác lại tấm bản đồ này hoặc nếu không sẽ càng khiến cho Trung Quốc phải trả giá đắt hơn.

CHỦ QUYỀN ĐỐI VỚI CÁC ĐẢO NHỎ

Như phân tích ở trên, rõ ràng vấn đề chủ quyền đối với các đảo, đá san hô siêu nhỏ và các đảo nhỏ có lẽ nên được tách ra khỏi tranh chấp về phân định biển. Điều này có thể được giải quyết một cách đơn giản nếu các quốc gia nhất trí rằng các loại đảo đó chỉ có vùng lãnh hải 12 hải lý. Nếu vấn đề này được giải quyết, vấn đề giải quyết xung đột sẽ được đơn giản hóa đi đáng kể.

Tuy nhiên, chúng ta phải phân biệt giữa các nhóm đảo khác nhau. Đơn giản nhất là Bãi cạn Scarborough, một bãi đá nằm ở phía Tây Luzon, là tranh chấp giữa Phi-lip-pin, ROC và PRC. Bãi này rõ ràng nằm trên mực nước lúc thủy triều lên, do đó bãi này đáp ứng tiêu chuẩn trở thành đảo theo điều 121(1) của UNCLOS. Do vậy, bãi này có quyền có vùng lãnh hải 12 hải lý. Tuy nhiên, bãi này không thích hợp cho con người đến sinh sống hay có đời sống kinh tế riêng, do vậy, không đáp ứng điều kiện được nêu trong điều 121(3) UNCLOS để có thể có vùng EEZ hay thềm lục địa của riêng. Do đó, bãi này cũng sẽ không ảnh hưởng đến quá trình phân định biển ngoài việc tạo ra một vùng riêng của Trung Quốc trong vùng EEZ của Phi-lip-pin hay một đảo đá trong vùng EEZ của Phi-lip-pin.

Cũng có thể xem bãi cạn Scarborough như là một vùng riêng biệt trong tranh chấp chủ quyền. Nếu như vậy, bãi này sẽ không cản trở đàm phán phân định ranh giới biển giữa Phi-lip-pin và Trung Quốc/Đài Loan. Chúng ta có thể nói thêm là một giải pháp tương tự cũng đã được để xuất cho vấn đề đảo Điếu Ngư/Senkaku ở Biển Hoa Đông.[1] Ở đây, Trung Quốc sẽ là người “có lợi”  từ giải pháp đó và Nhật Bản sẽ cần phải chấp nhận rằng Senkaku không tạo ra cơ sở để mở rộng thềm lục địa hay EEZ của Nhật Bản.

Hơn nữa, Trung Quốc đã phản đối nỗ lực của Nhật Bản trong việc sử dụng đảo nhỏ Okinotorishima làm cơ sở cho yêu sách vùng thềm lục địa và EEZ rộng lớn. Dường như một lập luận pháp lý khá thuyết phục đó là đảo này, đảo nổi lên hầu như chưa đến bề mặt biển, không thể có vùng biển rộng hơn vùng lãnh hải 12 hải lý. Trước thềm hội nghị tất cả thành viên UNCLOS năm 2009, Trung Quốc đã nỗ lực đưa vấn đề của điều 121(3) vào chương trình nghị sự. Thật không may là nỗ lực này không thành.[2] Lập trường của Trung Quốc đối với Nhật Bản sẽ chắc chắn được củng cố hơn nếu Trung Quốc áp dụng cách lập luận đối với Biển Hoa Đông cho Biển Đông.

Tuy nhiên, tranh chấp về chủ quyền đối với Hoàng Sa giữa Việt Nam – Trung Quốc có khả năng phải được giải quyết theo hướng có lợi Trung Quốc. Hơn nữa, Hoàng Sa có lẽ phải được trao ít nhất là hiệu lực một phần trong việc phân định thềm lục địa và EEZ của Trung Quốc ở giữa Biển Đông. Một số đảo ở Hoàng Sa có kích thước lớn hơn đáng kể so với các đảo ở Trường Sa, do đó, có thể lập luận rằng các đảo đó có hoặc thích hợp cho con người sinh sống, hoặc là có đời sống kinh tế riêng. Yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với phần phía Đông của Hoàng Sa (Nhóm An Vĩnh), bao gồm cả đảo Phú Lâm có thể dựa trên sự chiếm đóng hầu như là liên tục từ năm 1946 (ngoại trừ giai đoạn 1950-56), và dựa trên yêu sách đối với toàn bộ quần đảo Trường Sa được triều đại Trung Hoa đưa ra năm 1909.[3]

Yêu sách của Trung Quốc đối với phía Tây của Hoàng Sa (Nhóm Lưỡi liềm) yếu hơn. Các đảo chính ở trong nhóm này (nổi bật là Pattle) do người Pháp chiếm đóng đầu tiên, sau đó là Nam Việt Nam từ 1947 – 1974, và sau đó bị quân đội Trung Quốc chiếm đoạt. Tuy nhiên, thực tế mà nói, Việt Nam có lẽ cũng sẽ phải cho phép đảo Phú Lâm (2,1 km2) được có hiệu lực trong việc tính chiều rộng của EEZ và thềm lục địa của Trung Quốc.[4]

Trường Sa, nơi Đài Loan chiếm đóng đảo lớn nhất, Ba Bình (0,43 km2) là trường hợp nan giải nhất. Các đảo khác ở Trường Sa do Việt Nam, Phi-lip-pin và Ma-lai-xia chiếm đóng; Trung Quốc đang chiếm một số lượng nhất định các đảo đá ngầm nằm dưới mực nước thủy triều. Tại hội thảo đầu tiên vào tháng 11/2009, học giả Đài Loan Song Yann-huei đã thảo luận khả năng 4 đảo cụ thể ở Trường Sa (và Phú Lâm ở Hoàng Sa) thích hợp cho con người sinh sống hoặc có đời sống kinh tế riêng. Các đảo đó là: Ba Bình do Đài Loan chiếm đóng, Trường Sa do Việt Nam chiếm đóng, Thị Tứ do Phillipnes chiếm đóng và Swallow Reef do Phi-lip-pin chiếm đóng. Ông kết luận rằng cả 4 đảo đó đều có thể có đời sống kinh tế riêng và do đó có thể có vùng EEZ và thềm lục địa xung quanh.[5]

Tuy nhiên, trước đây, Song không hề tranh luận rằng các đảo đó thích hợp cho con người sinh sống hay có một đời sống kinh tế riêng. Thay vào đó, ông lập luận dựa trên thực tiễn rằng trong những năm gần đây, Đài Loan, Trung Quốc, Việt Nam và Ma-lai-xia đã đầu tư lớn vào các hoạt động mang lại thu nhập như du lịch, và đã xây các đường sân bay cho máy bay. Đối với điểm này chúng ta có thể phản đối rằng nếu các quốc gia được phép chứng minh khả năng có đời sống kinh tế riêng bằng việc hỗ trợ cho việc xây dựng các cơ sở phục vụ du lịch, thì rất khó có thể tưởng tượng bất kỳ đá hay đảo nào lại không có khả năng có đời sống kinh tế riêng.

Nếu tất cả các bên yêu sách đều có thể nhất trí rằng không có đảo nào ở Trường Sa có thể có vùng biển rộng hơn vùng lãnh hải 12 hải lý, việc phân định biển sẽ được xúc tiến dễ dàng hơn nhiều. Các quốc gia có thể chỉ cần bỏ qua đảo đang tranh chấp đó mà không cần giải quyết ai là người có chủ quyền đối với đảo đó. Khi đệ trình báo cáo thềm lục địa lên CLCS, Việt Nam và Ma-lai-xia đã ngầm định nhất trí rằng Trường Sa sẽ không có vùng EEZ hay thềm lục địa xung quanh.

Ngoài các đảo và đá được đề cập ở trên, còn tồn tại vấn đề dải Macclesfield. Dải này nằm ở giữa Biển Đông, giữa Hoàng Sa và Luzon. Mặc dù bao trùm lên một khu vực tương đối rộng lớn, dải Macclesfield không ở trên mặt nước lúc thủy triều lên. Do đó, dải này không đáp ứng tiêu chuẩn đảo theo điều 121(1) UNCLOS, và do đó được cho là một phần của đáy biển. Nếu Hoàng Sa cuối cùng thuộc chủ quyền của Trung Quốc, nhưng không có quyền có vùng EEZ và thềm lục địa riêng, thì vùng biển ở trên và xung quanh dải Macclesfield sẽ thuộc khu vực “bánh donut” của biển cả. Nếu một hay nhiều đảo ở Hoàng Sa có quyền được sử dụng như là các điểm cơ sở để tính chiều rộng các vùng biển của Trung Quốc thì dải Macclesfield có thể trở thành một phần của vùng EEZ 200 hải lý và thềm lục địa của Trung Quốc.

Một số người có thể cho rằng suy nghĩ nêu trên là ngây ngô, do suy nghĩ đó tập trung vào luật quốc tế và tin tưởng rằng 3 loại tranh chấp có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau có thể được giải quyết riêng biệt. Trong thế giới thực của nền chính trị quốc tế, các xung đột có mối quan hệ với nhau thường gây phức tạp và tác động lẫn nhau. Hơn nữa, thông thường các cường quốc có thể tuỳ ý bẻ cong luật pháp. Trong khi việc Trung Quốc có thể tiếp tục không tuân thủ luật biển và duy trì yêu sách mập mờ của mình đối với toàn bộ Biển Đông mà đường đứt đoạn bao quanh là có thực, không có vẻ như là Trung Quốc có thể thuyết phục các quốc gia khác trong khu vực chấp nhận các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc. Được trang bị đầy đủ kiến thức về các quyền của mình, các quốc gia khác sẽ tiếp tục kiếm tìm sự ủng hộ từ bên ngoài để đảm bảo cho an ninh của họ nếu Trung Quốc không tuân thủ luật quốc tế. Việc không tuân theo luật pháp sẽ phải trả giá và đường đứt đoạn đang ngày càng khiến Trung Quốc phải trả giá đắt hơn.

Có một số lý do vì sao chính phủ Trung Quốc nên xem xét thay đổi chính sách của mình và làm rõ các yêu sách đối với các vùng biển. Một lý do đó là điều này sẽ tăng cường các lập trường của Trung Quốc trong các tranh chấp pháp lý với Nhật Bản. Lý do khác đó là điều này sẽ giảm thiểu nhu cầu của các nước Đông Nam Á đối với sự hiện diện của hải quân Mỹ; do đó, Trung Quốc có thể có thêm không gian để tiếp tục xây dựng hải quân của mình. Trung Quốc cũng có thể tiếp tục thu lợi về mặt ngoại giao đối với sức mạnh kinh tế ngày càng tăng của mình và phát triển ảnh hưởng hơn nữa trong khuôn khổ Khu vực Mậu dịch Tự do Trung Quốc – ASEAN vừa mới được thành lập gần đây.

Tại sao Trung Quốc lại không thấy rõ sự cần thiết phải có đường ranh giới biển rõ ràng như nhận thức của nước này đối với đất liền? Giáo sư M. Taylor Fravel từ Học viện Công nghệ Massachusetts đã phân tích cách thức mà Trung Quốc đã đàm phán không ít hơn 17 hiệp ước về biên giới từ khi thành lập năm 1949 đến nay. Trung Quốc đã phân định và cắm mốc đường biên giới trên bộ với các nước láng giềng, ngoại trừ Ấn Độ và Butan. Trung Quốc đã có những nhượng bộ đáng kể trong đàm phán và theo như Fravel, được cho là hào phóng nhất khi đàm phán trên thế mạnh.[6] Tổ chức Hợp tác Thượng Hải được xây dựng dựa trên nguyên tắc cứng rắn là tôn trọng các đường biên giới hiện có. Sau khi Trung Quốc thỏa thuận với Việt Nam về đường biên giới đất liền năm 1999, hai nước cũng đàm phán về phân định thềm lục địa và EEZ ở Vịnh Bắc Bộ, trong một thỏa thuận được hai nước thông qua năm 2004.[7] Đây là thỏa thuận biên giới biển đầu tiên của Trung Quốc. Nhưng không có vẻ như đây là thỏa thuận cuối cùng. Theo học giả người Thụy Điển Ramses Amer, người đã tham gia cả hai hội thảo ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, hai thỏa thuận này là một phần của xu hướng dài hạn của khu vực nhằm tiến đến phân định biển dựa trên cơ sở pháp lý.[8]

Tuy nhiên có một lý do khác giải thích vì sao Trung Quốc có thể thực hiện các lợi ích của mình trong việc thực hiện phân định biển – đó là vấn đề an ninh năng lượng. Từ quan điểm của Trung Quốc, sẽ cực kỳ có lợi nếu càng nhiều dầu và khí đốt được khai thác ở các khu vực lân cận càng tốt. Tuy nhiên, khi các tranh chấp về phân định biển chưa được giải quyết, sẽ rất khó khăn để lôi kéo các công ty đầu tư vào việc thăm dò. Các công ty dầu khí lớn do dự khi hoạt động trong các vùng lãnh thổ có tranh chấp. Việc Trung Quốc gây áp lực lên các tập đoàn quốc tế để tránh không tiến hành các hoạt động trên thềm lục địa của Việt Nam và Phi-lip-pin đã càng làm tăng thêm sự do dự này và do đó phản tác dụng đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc.

Điều quan trọng nhất đối với Trung Quốc không phải liệu dầu hay khí đốt được khai thác trên thềm lục địa của mình hay không, mà là liệu có được khai thác hay không. Trung Quốc không cần lợi nhuận mà cái họ cần chính là dầu và khí đốt đó. Hơn nữa, Tập đoàn Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) sẽ là một nhà thầu rất được chào đón đối với gói thầu khai thác dầu trên thềm lục địa của Phi-lip-pin, Việt Nam và Ma-lai-xia một khi các đường biên giới biển đã được phân định.

KHAI THÁC CHUNG DẦU KHÍ: RƠI VÀO BẾ TẮC

Từ lâu nay, Trung Quốc đã đề xuất các nước láng giềng rằng tốt nhất nên “gác tranh chấp, cùng khai thác.” Các học giả Trung Quốc đã nhắc lại đề xuất này tại các hội thảo ở Việt Nam nhưng không nhận được nhiều hưởng ứng đối với các vấn đề liên quan đến dầu và khí đốt. Điều thực sự cần phải được gác lại chính là tấm bản đồ có đường chữ U của Tưởng Giới Thạch. Các tranh chấp đối với các đảo Trường Sa cũng có thể nên được gác lại một khi các bên nhất trí được rằng các đảo này chỉ có thể có vùng lãnh hải 12 hải lý. Cùng khai thác dầu và khí đốt không phải là một biện pháp thay thế tốt cho việc phân định ranh giới biển và có lẽ cũng không dễ để thực hiện.

Năm 2005, Trung Quốc đã nỗ lực đạt được thỏa thuận ba bên về thăm dò địa chấn biển chung với Phi-lip-pin và Việt Nam ở những khu vực mà có khả năng cuối cùng sẽ thuộc thềm lục địa của Phi-lip-pin. Tuy nhiên, Trung Quốc đã phải thất vọng khi mà thỏa thuận bị mất hiệu lực năm 2008 do vụ bê bối chính trị ở Ma-ni-la. Lý do rõ ràng nhất đó là không một quốc gia nào muốn khai thác dầu chung với các quốc gia khác trên vùng lãnh thổ mà quốc gia đó cho rằng (dựa trên luật quốc tế) thuộc về mình. Sự tồn tại của bản đồ có in hình đường đứt đoạn không thể làm cho Phi-lip-pin hay Việt Nam chấp nhận rằng các khu vực gần với bờ biển của mình đang bị tranh chấp pháp lý.

Khai thác chung có vẻ như đang rơi vào bế tắc ở Biển Đông một khi liên quan đến dầu và khí đốt. Trước hết, tồn tại rủi ro rằng dầu có thể thực sự được tìm thấy thông qua việc khoan dò theo thỏa thuận khai thác chung. Điều này sẽ ngay lập tức gia tăng rủi ro và có thể làm cho tranh chấp trở nên càng căng thẳng hơn, đặc biệt nếu các bên không thể nhất trí ngay từ đầu rằng khu vực đó đang bị tranh chấp “một cách chính đáng”. Nếu dầu được khai thác, một cơ chế pháp lý phức tạp với những quy tắc rõ ràng về phân chia chi phí, nghĩa vụ và doanh thu sẽ phải được thiết lập.

Cũng thật khó để thỏa thuận phân định ranh giới biển, đặc biệt khi có hơn 2 bên tham gia vào tranh chấp. Giáo sư Gao Jianjun của Đại học Khoa học Chính trị và Luật Trung Quốc ở Bắc Kinh đã nghiên cứu cách thức các quốc gia thành lập các khu vực khai thác chung. Cụ thể, ông đã nghiên cứu các nỗ lực bất thành trong việc thống nhất được một khu vực khai thác chung giữa Trung Quốc – Nhật Bản ở Biển Hoàng Hải. Ông nhận thấy rằng: “… khai thác chung không hề là một thử thách dễ dàng để giải quyết hơn phân định.”[9]

Sự phức tạp còn lớn hơn nữa trong việc thiết lập cơ chế khai thác chung trong bối cảnh Biển Đông, với rất nhiều yêu sách chồng lấn, được trình bày rõ ràng trong bài viết do học giả Ji Guoxing ở Thượng Hải trình bày tại hội thảo đầu tiên ở Việt Nam. Ji cho rằng:

“Tôi đề nghị chúng ta nên thống nhất về một khung hoạt động chung cho khai thác chung trên toàn Biển Đông; thể hiện ý chí của các bên liên quan và các nguyên tắc cơ bản được tuân thủ … sau đó chúng ta sẽ có các hình thức khai thác chung khác nhau, bao gồm các cấp hai bên, ba bên, bốn bên hay năm bên phụ thuộc vào các khu vực chồng lấn khác nhau.”[10]

Sự phức tạp trong đề xuất của Ji cho thấy khai thác chung có thể còn khó thống nhất hơn việc phân định. Trên thực tế, rất khó để thống nhất được khu vực nào đang bị tranh chấp hai bên, ba bên hay nhiều bên, và cách thức doanh thu được phân chia trong từng trường hợp. Tại sao điều này là được cho là dễ hơn việc đơn giản chỉ vẽ ra các đường biên giới?

(còn tiếp)

Sự phức tạp còn lớn hơn nữa trong việc thiết lập cơ chế khai thác chung trong bối cảnh Biển Đông, với rất nhiều yêu sách chồng lấn, được trình bày rõ ràng trong bài viết do học giả Ji Guoxing ở Thượng Hải trình bày tại hội thảo đầu tiên ở Việt Nam. Ji cho rằng:

“Tôi đề nghị chúng ta nên thống nhất về một khung hoạt động chung cho khai thác chung trên toàn Biển Đông; thể hiện ý chí của các bên liên quan và các nguyên tắc cơ bản được tuân thủ … sau đó chúng ta sẽ có các hình thức khai thác chung khác nhau, bao gồm các cấp hai bên, ba bên, bốn bên hay năm bên phụ thuộc vào các khu vực chồng lấn khác nhau.”[10]

Sự phức tạp trong đề xuất của Ji cho thấy khai thác chung có thể còn khó thống nhất hơn việc phân định. Trên thực tế, rất khó để thống nhất được khu vực nào đang bị tranh chấp hai bên, ba bên hay nhiều bên, và cách thức doanh thu được phân chia trong từng trường hợp. Tại sao điều này là được cho là dễ hơn việc đơn giản chỉ vẽ ra các đường biên giới?

QUẢN LÝ NGHỀ CÁ CHUNG

Biện pháp mang tính khả thi cao đó là quản lý nghề cá chung, bảo vệ môi trường chung  và nghiên cứu và quản lý biển chung. Một trong những thành tựu đạt được của các hội thảo Quản lý Xung đột Tiềm tàng ở Biển Đông do In-đô-nê-xia tổ chức từ năm 1990 đó là thành lập một số nhóm làm việc chức năng. Trung Quốc đã rất chủ động trong lĩnh vực này do quan ngại thực sự đối với tương lai của nghề cá khu vực và đã hành động với tinh thần hợp tác thực sự. Điều này được minh chứng bởi các bài thuyết trình khác nhau về chủ đề này của các học giả Trung Quốc tại các hội thảo. Tại hội thảo thành phố Hồ Chí Minh, Li Jianwei của Học viện Quốc gia Trung Quốc về Nghiên cứu Biển Đông ở Hải Nam đã trình bày về hợp tác quản lý nghề cá Việt Nam – Trung Quốc ở Vịnh Bắc Bộ. Tiến sĩ Song Yann-huei từ Đài Bắc đã thuyết trình về nghiên cứu chung về đa dạng sinh học biển. Hơn nữa, Wang Hanling từ Bắc Kinh đã có bài viết về nhu cầu quản lý chung về nghề cá trên toàn khu vực, và một số đề xuất khác đối với hợp tác trong tương lai cũng được đưa ra.[11]

Chúng ta có vẻ như thấy được khả năng hợp tác cao hơn trong những lĩnh vực tiềm năng này, mặc dù sự phân bổ ngân sách đối với bảo vệ môi trường là cực kỳ hạn chế. Ở khu vực “bánh donut” ở giữa Biển Đông, việc quản lý nghề cá sẽ tiếp tục là trách nhiệm chung. Do đó, có rất nhiều lý do để triển khai lĩnh vực quản lý chung vê nghề cá và bảo vệ chung môi trường biển.

TỪ NHỮNG BẾ TẮC VỀ ĐỊA CHÍNH TRỊ TIẾN ĐẾN NHỮNG BƯỚC TIẾN VỀ PHÁP LÝ

Tại hội thảo lần hai ở thành phố Hồ Chí Minh, những đánh giá về tương lai chỉ thay đổi rất ít từ những phiên đầu tiên cho đến phiên cuối cùng. Những phiên đầu tiên tập trung vào những diễn biến quốc tế gần đây được nhận xét là bế tắc. Hoặc Trung Quốc đang phô trương sức mạnh của mình, hoặc là Mỹ đang can thiệp vào hòa bình khu vực. Dù sao đi nữa, cánh cửa cơ hội cho việc giải quyết xung đột khu vực đang đóng lại. Những phiên tiếp theo có một cách tiếp cận dài hạn hơn, xem xét những diễn biến về mặt pháp lý và các giải pháp mang tính xây dựng khác nhau, phần lớn được xây dựng dựa trên sự kỳ vọng rằng Trung Quốc sẽ giải thích các yêu sách và mục tiêu của mình. Các phiên cuối tập trung vào những thành tựu đã đạt được bằng các thỏa thuận chính thức lẫn tham vấn không chính thức, tạo cơ sở cho sự lạc quan mang tính thận trọng.

Tuy nhiên, bất kỳ sự lạc quan nào cũng phải dựa trên kỳ vọng rằng Trung Quốc sẽ  thay đổi chính sách của mình. Trung Quốc có lợi ích trong việc bảo vệ nguồn cá cùng với các quốc gia khác, củng cố lập trường pháp lý với Nhật Bản và ổn định mối quan hệ với các quốc gia Đông Nam Á. Trung Quốc cũng muốn ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ để từ đó Trung Quốc có thể dần dần xây dựng hải quân của mình. Nói chung, Trung Quốc không muốn các quốc gia Đông Nam Á lôi kéo các cường quốc bên ngoài như Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ hay Nga nhập cuộc. Hơn nữa, Trung Quốc có lợi ích trong việc tăng cường an ninh năng lượng bằng việc đảm bảo rằng dầu và khí đốt có thể được khai thác trong khu vực lân cận của nước này.

Tất cả những lợi ích quốc gia này đều phải đi theo hướng hợp tác khu vực và giải quyết các tranh chấp dựa trên luật quốc tế. Việc theo đuổi các lợi ích quốc gia của Trung Quốc đã bị cản trở vì tấm bản đồ mập mờ, mang tính kích động và thiếu minh bạch về mặt pháp lý của Tưởng Giới Thạch. Có một sự nhất trí chung tại các hội thảo ở Việt Nam rằng một giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp ở Biển Đông sẽ còn rất lâu mới đạt được. Nhưng trong một phát biểu khá là lạc quan, Đại sứ Rodolfo Severino, nguyên Tổng Thư ký ASEAN (1998 - 2002) đã cho rằng:

“Một điều có thể thực hiện đó là làm sao đưa các yêu sách càng sát với khuôn khổ của luật pháp quốc tế càng tốt, mà trên hết là UNCLOS.”[12]

10 + 1 + 1 = ?

Khi nào Trung Quốc sẽ thay đổi chính sách? Tuyên bố thiếu sáng suốt rằng Biển Đông thuộc “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc đã tạo ra một sự tranh luận mới trong nội bộ Trung Quốc.[13] Có lẽ chúng ta sẽ thấy được những dấu hiệu đầu tiên về những thay đổi chính thức sau Đại hội Đảng vào năm 2012. Tuy nhiên vai trò của Đài Loan là một chướng ngại lớn cần phải vượt qua trước khi tạo ra được những thay đổi hiệu quả. Cũng như trong các hội thảo không chính thức ở In-đô-nê-xia, các học giả đến từ Đài Loan và Trung Quốc đại lục cũng tham gia vào hai hội thảo ở Việt Nam. Điều này có ý nghĩa cực kỳ lớn. Các chính phủ tương ứng của ROC và PRC đã đưa ra các yêu sách giống nhau đối với Biển Đông với tư cách là đại diện của “Trung Quốc”. Đài Loan chiếm đóng đảo Đông Sa ở phía Tây Đài Loan và Ba Bình ở Trường Sa. Do đó, PRC và ROC cần phối hợp các chính sách của mình. Dĩ nhiên, điều này không hề dễ dàng.

Việc tin rằng ROC và PRC có thể đồng thời thay đổi các chính sách của mình và có cách thức tiếp cận mới dựa trên một cách hiểu chung về luật biển có vẻ như ngây ngô, nhưng cũng nên lưu ý rằng các mối quan hệ giữa hai bờ eo biển Đài Loan không hề chịu tác động của những xung đột địa chính trị gần đây. Những mối quan hệ này đã được cải thiện theo thời gian, với một số những thỏa thuận hợp tác mới.

Nên có nhiều cơ hội cho hợp tác nhiều hơn nữa ở Biển Đông, có lẽ thậm chí thương lượng với các bên yêu sách khác, dựa trên công thức 10 + 1 + 1: ASEAN + Trung Quốc + “Trung Quốc Đài Bắc”. Công thức này được triển khai trong các hội thảo không chính thức hàng năm mà In-đô-nê-xia tổ chức từ năm 1990, và mang lại giá trị tiềm năng to lớn. Trung Quốc không thể tiến đến giải quyết xung đột ở Biển Đông mà không có sự hợp tác của Đài Loan. Các điểm cơ sở dọc bờ biển của Đài Loan phải được sử dụng để tính chiều rộng của các yêu sách thềm lục địa và EEZ của (một nước) Trung Quốc thống nhất. Như đã nêu, Đài Loan chiếm đóng đảo Ba Bình, đảo lớn nhất ở Trường Sa. Nếu Bắc Kinh lặng lẽ gác lại bản đồ đường chín đoạn và theo hướng tiến đến một giải pháp lâu dài về mặt pháp lý mà không có sự ủng hộ của Đài Loan, thì các nhà hoạch định chính sách của PRC sẽ vấp phản sự đấu tranh từ các luồng ý kiến theo chủ nghĩa dân tộc ở Đài Loan, Hồng Kông và các trường đại học và các trang thông tin điện tử. Các chính phủ ở Đài Bắc và Bắc Kinh cần phải thúc đẩy lẫn nhau trong tiến trình giải quyết xung đột ở Biển Đông. Điều này là vì lợi ích quốc gia lâu dài của Trung Quốc.



Bản đồ Biển Đông, với tên các địa danh chỉ bằng tiếng Anh để tránh không ủng hộ bên nào trong tranh chấp chủ quyền (hầu như mọi đá và đảo nhỏ ở Biển Đông đều được mỗi quốc gia yêu sách đặt tên gọi khác nhau).

Tấm bản đồ in hình đường chín đoạn này được đính kém vào công hàm ngày 7/5/2009 của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa gửi Ủy ban Liên hợp quốc về Ranh giới ngoài Thềm lục địa, phản đối báo cáo riêng của Việt Nam và Báo cáo chung Việt nam – Ma-lai-xia về tính toán ranh giới thềm lục địa ngoài 200 hải lý tính từ đường bờ biển của họ. Bằng việc đính kèm bản đồ này vào công hàm, Trung Quốc đã biến tấm bản đồ này thành một tài liệu chính thức của Liên hợp quốc, do đó có thể để mở cho các chuyên gia về luật quốc tế nghiên cứu. 


GS. Stein Tonnesson, Viện Nghiên cứu Hòa bình, Oslo

http://vitinfo.vn/MMuctin/Quocte/LA87323/default.html

Kính thưa các bác, thâm nhập vào diễn đàn sino-defence của TQ tôi càng thấy âm mưu thôn tính toàn bộ biển Đông của TQ là luôn hiện hữu vì đó là chiến lược sống còn giúp TQ có được nguồn dầu mỏ và khí đốt ở biển Đông qua đó phần nào đáp ứng nhu cầu nhiên liệu không ngừng gia tăng của nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng của TQ . Chiến lược thôn tính biển Đông là không thay đổi tuy nhiên chiến thuật có thể thay đổi tùy từng thời điểm và quan hệ giữa TQ và các nước có liên quan đặc biệt với khối ASEAN...nơi mà họ đang áp dụng chính sách tăng cường sự ảnh hưởng của mình thông qua các con bài kinh tế, chính trị, xã hội...Để hiểu rõ hơn âm mưu này, mời các bác cùng đọc bài viết:

Láng giềng lo ngại khi Trung Quốc khu vực ảnh hưởng
Được đăng trên trang http://nghiencuubiendong.vn/tin-quoc-te-tong-hop/1352-lang-gieng-lo-ngai-khi-trung-quoc-tim-kiem-khu-vuc-anh-huong

Sự phát triển về  kinh tế của Trung Quốc đem lại nhiều thuận lợi cho các nước ASEAN, nhưng về khía cạnh an ninh, quốc phòng thì lại là điều ngược lại. Đó là lý do họ tìm đến với Mỹ nhằm cân bằng và tạo thế đối trọng với một Trung Quốc đang ngày càng tham vọng, hung hăng trên rất nhiều vấn đề. Trang mạng World Affairs số ra tháng 3/2011 đăng bài viết “Nervous Neighbors: China Finds a Sphere of Influence” của Richard Weitz, Giám đốc Trung tâm Phân tích Quân sự-Chính trị của Viện Hudson (Mỹ) phân tích về ASEAN trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ-Trung.


Theo tác giả, trên tất cả các lĩnh vực, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) có nhiều điểm yếu nên dễ bị tác động trước ảnh hưởng của Trung Quốc khi Bắc Kinh tăng cường thâm nhập khu vực. Do những mục tiêu tham vọng về tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và ổn định khu vực, ASEAN bộc lộ sự yếu kém đến mức tạo cơ hội chứ không gây ra mối đe dọa cho Trung Quốc. ASEAN thiếu điều khoản hợp tác an ninh, lực lượng quân sự chung và thậm chí cả điều khoản đoàn kết chính sách đối ngoại-kiểu cam kết đã từng ngăn cản Liên Xô không đạt được sức mạnh vượt trội so với châu Âu trong Chiến tranh Lạnh.

Việc ASEAN nhấn mạnh đến chủ quyền và không can thiệp công việc nội bộ của các nước thành viên khác đã xoa dịu sự bất bình của Trung Quốc. Trung Quốc khéo léo sử dụng con bài kinh tế để làm sâu sắc mối quan hệ với các nước láng giềng Đông Nam Á và biến Trung Quốc thành đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN. Theo các điều khoản của Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc-ASEAN, 6 nước thành viên cũ cùng với Trung Quốc sẽ xóa bỏ 90% các loại thuế xuất nhập khẩu sản phẩm trong năm 2010, tiếp đó Campuchia, Lào, Mianma và Việt Nam sẽ thực hiện tương tự năm 2015. Bắc Kinh tiếp tục thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác chính trị, quân sự và kinh tế để dẫn đến các hình thức hoạt động chỉ bao gồm các nước châu Á như ASEAN cộng 3 (ASEAN+Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc). Nhưng những năm gần đây, do không thể tiếp tục sử dụng ảnh hưởng của sức mạnh quân sự để thể hiện trong khu vực nên Trung Quốc cũng từ bỏ ý tưởng của nền ngoại giao "hai bên đều thắng" của họ. Mặc dù đẩy mạnh các mối quan hệ kinh tế đôi bên cùng có lợi với nước láng giềng khổng lồ, các nhà lãnh đạo ASEAN cũng khuyến khích Mỹ duy trì sự hiện diện tích cực trong khu vực như một đối trọng với Trung Quốc. Một trong những nguồn gây căng thẳng giữa Bắc Kinh và một số nước láng giềng Thái Bình Dương là các tuyên bố chồng lấn về biển Đông của các nước. Các nước ven biển cạnh tranh với nhau một khu vực biển rộng 3,5 triệu km2 bao gồm các quần đảo, các loại khoáng sản, các nguồn dự trữ khí đốt tự nhiên, dầu lửa và các tuyến đường qua lại trên biển. Trung Quốc và Việt Nam khẳng định chủ quyền tất cả các hòn đảo nhỏ ở biển Đông-khu vực mà Brunây, Malaixia, Philíppin và Đài Loan chỉ tuyên bố chủ quyền một số đảo. Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa là hai dãy đảo nổi nhất trong số các hòn đảo mà khu vực tin rằng chứa nhiều tài nguyên thiên nhiên quan trọng, đặc biệt là dầu lửa và khí đốt tự nhiên nằm dưới các vùng nước xung quanh hai quần đảo này. Các quần đảo này cũng được bao bọc bởi các khu vực biển nhiều cá và các tuyến đường vận chuyển biển mà từ đó các nguồn năng lượng quan trọng từ bên ngoài đổ vào các nước khu vực Đông Á.

Trong thập kỷ 1990, Bắc Kinh tuyên bố toàn bộ biển Đông là vùng biển chủ quyền của Trung Quốc và khẳng định sẵn sàng thực hiện các tuyên bố đó khi có khả năng. Nhưng đầu năm 2000, Bắc Kinh thay đổi giọng điệu và theo đuổi "nền ngoại giao mỉm cười" để xoa dịu các nước ASEAN không nên lo ngại trước sức mạnh quân sự ngày càng tăng của họ. Tháng 11/2002, Trung Quốc và ASEAN ký Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên ở biển Đông, cam kết giải quyết các bất đồng hòa bình thông qua đàm phán trực tiếp. Vì những lý do vẫn còn mập mờ, Bắc Kinh đã điều chỉnh cách tiếp cận ở mức thấp vào tháng 3/2010, khi đó các quan chức Trung Quốc tuyên bố biển Đông là "lợi ích cốt lõi" của nước này. Theo ngôn ngữ ngoại giao, từ này có nghĩa đây là một vấn đề mà một nước sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ. Cho đến thời điểm đó, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng từ ngữ đó để chỉ Tây Tạng và Đài Loan. Tháng 6/2010, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, Đại tá Cảnh Nhân Sinh, thể hiện rõ nét hơn khi ông ta tuyên bố: "Trung Quốc có chủ quyền không thể chối cãi ở biển Đông và Trung Quốc có bằng chứng pháp lý và lịch sử để khẳng định như vậy". Hải quân Trung quốc đã và đang phát triển sức mạnh để thực hiện tuyên bố của Trung Quốc. Hải quân đã xây dựng một căn cứ lớn ở đảo Hải Nam để bố trí các hạm đội sát các vùng biển có tranh chấp ở biển Đông. Quân đội Trung Quốc cũng triển khai loại tên lửa mới "Đông phong 21-D" nhằm tấn công tàu sân bay hoặc các mục tiêu khác ở cự ly 1.500 km, và sẽ sớm triển khai tàu sân bay đầu tiên mua của Nga gần đây. Rõ ràng là quân đội Trung Quốc tin tưởng khả năng như vậy sẽ khiến Hải quân Mỹ tránh xa biển Đông và các khu vực có tranh chấp xung quanh biển Đông. Tháng 7/2010, để khẳng định các tuyên bố trên biển của Trung Quốc, Hải quân Trung Quốc tiến hành diễn tập để thể hiện sức mạnh trên biển Đông với sự tham gia của hàng chục tàu chiến của tất cả 3 hạm đội của Hải quân. Năm 1974, Trung Quốc chiếm quần đảo Hoàng Sa, trong khi Việt Nam đang chuẩn bị giai đoạn kết thúc cuộc chiến tranh, và nhanh chóng xây dựng nhiều doanh trại và một sân bay quân sự ở đó. Do các khu vực này gần đảo Hải Nam , chúng cho phép quân đội Trung Quốc phát huy sức mạnh từ những khu vực nằm ngoài bờ biển Trung Quốc. Gần đây hơn, các nhà chức trách Trung Quốc còn đơn phương tuyên bố cấm đánh bắt cá trên biển Đông và bắt giữ nhiều tàu cá của Việt Nam trong khu vực, sau đó giữ người, tàu thuyền, phương tiện và chỉ thả người sau khi nộp tiền phạt. Trung Quốc cũng cảnh báo các công ty năng lượng phương Tây không đàm phán các thỏa thuận thăm dò và khai thác khí đốt ở biển Đông với Chính phủ Việt Nam nếu họ không muốn các lợi ích kinh doanh của họ ở Trung Quốc gặp rắc rối. Nhưng không chỉ Việt Nam là nước duy nhất ở Đông Nam Á lo ngại trước sức mạnh quân sự và ngoại giao ngày càng tăng của Trung Quốc. Ngày 8/7/2010, trong bức thư gửi Liên hợp quốc, lần đầu tiên Chính phủ Inđônêxia chính thức thách thức các tuyên bố của Trung Quốc đối với biển Đông sau khi một tàu chiến Trung Quốc buộc một tàu tuần tiễu Inđônêxia trả tự do cho các ngư phủ Trung Quốc. Thuyền cá Trung Quốc bị bắt giữ trong khu vực mà Inđônêxia tuyên bố thuộc vùng đặc quyền kinh tế của nước này, nhưng Trung Quốc phủ nhận tuyên bố đó. Các quan chức Philíppin và Malaixia cũng liên lạc với Oasinhtơn để bày tỏ lo ngại về sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở biển Đông.
(còn tiếp)
 

Láng giềng lo ngại khi Trung Quốc tìm kiếm khu vực ảnh hưởng (tiếp theo)

Nỗi lo ngại của các nước láng giềng Trung Quốc cũng được thể hiện rõ trước sự phát triển quân sự của Trung Quốc. Theo các số liệu chuyển giao vũ khí của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Xtốckhôm (SIPRI), Thụy Điển, giá trị của các hệ thống vũ khí thông thường được bán cho các nước Đông Nam Á tăng gần gấp đôi từ năm 2005-2009. Malaixia, nước phản đối các tuyên bố biển Đông của Trung Quốc, nhập khẩu các loại vũ khí trong giai đoạn này tăng 722% so với 5 năm trước. Xinhgapo tăng 146% và Inđônêxia tăng 84%. Khối lượng mua sắm các loại vũ khí lớn của Xinhgapo thực tế đã biến nước này trở thành nước Đông Nam Á đầu tiên đứng trong 10 nước nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới kể từ sau Chiến tranh Việt Nam kết thúc năm 1975. Tất nhiên, các nước ASEAN không thể hy vọng ngang bằng với quân đội Trung Quốc. Do hiện đại hóa quân đội, Trung Quốc vượt tất cả các nước ASEAN cộng lại về quân số, trang thiết bị và chi phí. Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế về cán cân quân sự ở châu Á dự kiến quân số của quân đội Trung Quốc năm 2010 là 2.170.000 binh sĩ. Ngược lại, quân số của Campuchia, Inđônêxia, Lào, Mianma, Việt Nam, Thái Lan, Xinhgapo và Philíppin cộng lại cũng chỉ có 1.472.000 binh sĩ. Hơn nữa, quân đội các nước ASEAN ít quan tâm tới việc tăng các nguồn quốc phòng và phát triển một lực lượng quân sự hợp tác. Các nước ASEAN cũng mở rộng các mối quan hệ kinh tế với Bắc Kinh vì họ không muốn các mối quan hệ này bị phá hủy do đối đầu với Trung Quốc về tuyên bố chủ quyền trên biển. Họ muốn một số nước khác chẳng hạn Mỹ đóng vai trò đối trọng với Trung Quốc. Không giống Hàn Quốc, Nhật Bản hoặc Ôxtrâylia, các nước Đông Nam Á không có hiệp ước quốc phòng song phương với Mỹ. Nhưng một số quan chức ASEAN đã và đang hối thúc Oasinhtơn can dự vấn đề biển Đông để ngăn chặn sự phiêu lưu quân sự của Trung Quốc. Không có gì ngạc nhiên, chính Việt Nam là nước tìm cách hợp tác với Mỹ để cân bằng người khổng lồ Trung Quốc. Do đó, tại cuộc họp của Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Hà Nội, Ngoại trưởng Hillary Clinton tuyên bố Mỹ giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán đa phương nhằm giải quyết các bất đồng lãnh thổ trên biển Đông trong khuôn khổ ASEAN. Bà cũng tái khẳng định Mỹ phản đối việc cưỡng bức hoặc đe dọa sử dụng sức mạnh để giải quyết các tuyên bố còn gây tranh cãi. Bà nói: "Cũng như các nước, Mỹ có lợi ích quốc gia trong việc tự do đi lại trên các khu vực hàng hải chung và tôn trọng luật pháp quốc tế trên biển Đông". Trong cuộc Đối thoại Shangri-La tháng 5/2010, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates cũng khẳng định biển Đông "không chỉ quan trọng đối với các nước trực tiếp có biên giới với vùng biển mà còn quan trọng với tất cả các nước có lợi ích an ninh và kinh tế ở châu Á". Đề cập đến việc Trung Quốc đe dọa các công ty dầu lửa của Mỹ và quốc tế có ý định hợp tác với Việt Nam , Bộ trưởng Gates nói: "Chúng tôi phản đối bất cứ nỗ lực nào hòng nhằm đe dọa các công ty Mỹ hoặc của các nước tham gia hoạt động kinh tế hợp pháp". Trong chuyến thăm Philíppin tháng 8/2010, Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương, Đô đốc Robert Willard, khẳng định cam kết của Mỹ nhằm bảo đảm tự do đi lại trên biển Đông. Rõ ràng những tuyên bố đó của các quan chức Mỹ là hành động dũng cảm nhằm chĩa vào Trung Quốc bằng cách khẳng định Mỹ không muốn cho phép khu vực trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng. Từ trước đến nay, Mỹ thường tìm cách tránh công bố quan điểm công khai về những bất đồng chủ quyền của Đông Á, nhưng những hành động mạnh mẽ gần đây của Trung Quốc, cộng với sự ủng hộ ngấm ngầm của một số nhà lãnh đạo ASEAN, đã kích động Chính quyền Obama hành động.

Không có gì ngạc nhiên khi Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao Trung Quốc đã chỉ trích Ngoại trưởng Hillary Clinton can thiệp vào bất đồng trên biển Đông. Cuối tháng 8/2010, một tàu ngầm loại nhỏ đã cắm một lá cờ Trung Quốc dưới đáy biển Đông. Ngày 21/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo Bắc Kinh phản đối "bất cứ tuyên bố nào của Mỹ và ASEAN về biển Đông" trong thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh ngày 24/9, lúc đó Tổng thống Obama sẽ gặp các nhà lãnh đạo ASEAN bên lề lễ khai mạc hàng năm của Đại hội đồng Liên hợp quốc ở Niu Yoóc. Các phương tiện truyền thông không chính thức của Trung Quốc mô tả các tuyên bố mới của Mỹ về biển Đông cũng như quyết định của Mỹ tham dự Hội nghị cấp cao Đông Á như một nỗ lực, thông đồng với Việt Nam, để ngăn chặn Trung Quốc. Trung Quốc nhận thấy chính sách quyết đoán hơn của Oasinhtơn liên quan đến biển Đông thông qua các mối quan hệ chiến lược và kinh tế ngày càng thân thiện giữa Oasinhtơn và Hà Nội, bất chấp những căng thẳng hiện nay giữa Mỹ và Việt Nam về nhân quyền. Cùng với Trung Quốc và Nhật Bản, Mỹ là một trong những đối tác thương mại, thị trường xuất khẩu và nguồn đầu tư lớn nhất của Việt Nam . Trong thập kỷ qua, các quan chức cấp cao của Mỹ và Việt Nam thường xuyên thăm viếng lẫn nhau, các sĩ quan Mỹ và Việt Nam trao đổi một số chuyến thăm và các tàu chiến của Hải quân Mỹ đã ghé thăm bến cảng thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng và Đà Nẵng. Năm 2009, Cục Hợp tác An ninh Quốc phòng Mỹ loan báo sẵn sàng cho phép xuất khẩu sang Việt Nam các trang thiết bị quân sự "không gây chết người" như các loại ra đa theo dõi hải quân. Đầu tháng 8/2010, Bộ Ngoại giao Việt Nam thông báo bắt đầu các cuộc đàm phán Mỹ-Việt về một thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự, từ đó có thể dẫn đến việc Mỹ giúp Việt Nam xây dựng một lò phản ứng hạt nhân. Cũng trong tháng 8/2010, Mỹ và Việt Nam tổ chức các cuộc đối thoại quốc phòng chính thức đầu tiên và hải quân hai nước tiến hành các cuộc diễn tập chung kể từ khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc cách đây 36 năm. Tàu khu trục John McCain của Mỹ cùng các tàu của Hải quân Việt Nam tổ chức diễn tập huấn luyện tìm kiếm và cứu nạn, xử lý thiệt hại, bảo dưỡng, sửa chữa khẩn cấp và kiểm soát hỏa hoạn. Đồng thời Hàng không mẫu hạm USS George Washington chạy bằng năng lượng hạt nhân, có mặt tại Việt Nam để đánh dấu 15 năm bình thường hóa quan hệ hai nước, cũng tổ chức một phái đoàn quân-dân sự Việt Nam đi thăm khu vực biển Đông ở ngoài khơi cảng Đà Nẵng. Mỹ cũng mời Việt Nam cử quan sát viên đến theo dõi các cuộc tập trận do Mỹ lãnh đạo trong khu vực, kể cả cuộc tập trận Hổ Mang Vàng ở Thái Lan. Mỹ đề nghị huấn luyện các quân nhân Việt Nam để tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Tháng 10/2010, Việt Nam mời hải quân các nước đến nghiên cứu việc sử dụng căn cứ hải quân ở vịnh Cam Ranh vì "mục đích hòa bình". Bến cảng nước sâu và cơ sở hạ tầng của cảng rất quan trọng cho các tàu chiến Mỹ hoạt động ở biển Đông và Ấn Độ Dương. Tháng 11/2010, Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, Tướng George William Casey đến thăm Bộ Quốc phòng tại Hà Nội-nơi ông và Trung tướng Nguyễn Quốc Khánh của Quân đội Việt Nam nhất trí tiếp tục hợp tác trong việc trao đổi nhân sự, y tế và rà phá mìn.
(còn tiếp)

Láng giềng lo ngại khi Trung Quốc tìm kiếm khu vực ảnh hưởng (tiếp theo và hết)

Ngay sau khi vào Nhà Trắng, Chính quyền Obama tuyên bố quyết tâm chống lại các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên các vùng biển quốc tế, khi đó các tàu chiến và máy bay Trung Quốc phát động chiến dịch đe dọa chống lại các tàu giám sát biển của Mỹ ở biển Đông. Sự kiện nổi bật nhất xảy ra tháng 3/2009, lúc đó các thủy thủ Trung Quốc cố gắng tịch thu một chiếc phao gắn thiết bị định vị của tàu hộ tống USNS Impeccable do Hải quân Mỹ sử dụng để giám sát căn cứ hải quân mới của Trung Quốc trên đảo Hải Nam và các tàu ngầm Trung Quốc trong khu vực. Ngoài các biện pháp quân sự đó, Chính quyền Obama còn tăng cường sự hiện diện quân sự, kinh tế và ngoại giao ở Đông Nam Á, chấm dứt những lời phàn nàn rằng Oasinhtơn đang phớt lờ khu vực do bị sa lầy trong các cuộc chiến tranh Irắc và Ápganixtan. Mỹ đã tham gia các định chế liên quan đến ASEAN. Hiện nay các quan chức Chính phủ Mỹ thường xuyên đến thăm Đông Nam Á. Bên cạnh đó, Mỹ còn cử đại sứ phụ trách các vấn đề ASEAN và đại diện thường trực tại Ban Thư ký ASEAN ở Giacácta. ASEAN đã mời Mỹ và Nga tham dự Hội nghị cấp cao Đông Á năm 2011. Mỹ cũng đưa ra Sáng kiến Hạ lưu sông Mê Công nhằm giúp đỡ Lào, Thái Lan và Việt Nam giải quyết các vấn đề về cơ sở hạ tầng, xã hội và sinh thái. Chính phủ các nước này cho biết các con đập của Trung Quốc ở thượng nguồn Mê Công đang gây tình trạng hạn hán và phá hủy môi trường của họ. Về quan hệ song phương, Mỹ duy trì liên minh quân sự thường trực lâu dài với Philíppin, Xinhgapo, Thái Lan và cải thiện quan hệ an ninh với Malaixia, Inđônêxia và Việt Nam. Tháng 4/2010, Thủ tướng Malaixia Najib Tun Razak hội đàm với Tổng thống Obama tại Oasinhtơn về việc đóng góp của Malaixia vào các nỗ lực quân sự do Mỹ lãnh đạo ở Ápganixtan, bao gồm 40 chuyên gia y tế và nhân viên quân sự thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo. Đồng thời, Mỹ chính thức nâng cấp quan hệ đối tác với Malaixia thành "quan hệ đối tác chiến lược". Tháng 6/2010, Malaixia phát triển vị thế của nước này trong cuộc tập trận Hổ Mang Vàng đa phương hàng năm từ quan sát viên thành nước tham gia đầy đủ. Sau thời gian dài gián đoạn, Mỹ cũng khôi phục các mối quan hệ quân sự toàn diện với Inđônêxia, trong đó có thiết lập lại quan hệ với lực lượng đặc nhiệm Kopassus của Inđônêxia - lực lượng đóng vai trò chính trong các nỗ lực chống khủng bố của Inđônêxia. Hiệp định khung phòng thủ song phương mới của Mỹ và Inđônêxia tạo ra các cuộc đối thoại an ninh, hợp tác giáo dục, huấn luyện, mua bán trang thiết bị và hợp tác an ninh trên biển. Hai chính phủ cũng thiết lập "mối quan hệ đối tác toàn diện" bao gồm một ủy ban chung do bộ trưởng ngoại giao hai nước lãnh đạo. Các nhà ngoại giao Mỹ đang khuyến khích Ôxtrâylia, Nhật Bản và đặc biệt Ấn Độ tăng cường quan hệ với ASEAN để đối trọng hơn nữa với sức mạnh bá quyền của Trung Quốc. Bất chấp hợp tác kinh tế ngày càng tăng với Trung Quốc, hiện nay các nước ASEAN hiểu rằng các mối quan hệ an ninh được cải thiện với Mỹ sẽ là biện pháp an toàn hiệu quả nhất cho họ để chống lại sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc và gia tăng ảnh hưởng đối với chính sách của Bắc Kinh. Tuy nhiên, các nước ASEAN cũng muốn cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc và làm bất cứ những gì có thể để tránh sự đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc. Mặc dù ASEAN đã đẩy hai cường quốc chống lại nhau để giành ưu thế và khả năng hành động, nhưng họ khẳng định cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn là cuộc cạnh tranh dân sự nhằm giành vị thế, lợi ích và uy tín trong khu vực. Nhưng liệu ASEAN có thể tiếp tục duy trì sự cân bằng đó trước mối lo ngại ngày càng tăng của Mỹ về sức mạnh bá quyền và tham vọng mới của Trung Quốc hay không? Đây là vấn đề cần được xem xét./.

 
Theo World Affairs, TTXVN

Thêm thông tin về Kilo 636 MV của Việt Nam so với Kilo 636 MK của Trung Quốc, hy vọng sự vượt trội của Kilo 636 MV sẽ đóng góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Mời các bác cùng xem:

Tạp chí Bình luận Quân sự Hán Hòa số tháng 4 dẫn nguồn tin là một chuyên gia công nghệ quân sự uy tín ở Mátxcơva (Nga) cho biết theo hiệp định song phương đã kí kết giữa Nga và Việt Nam, năm 2013, Việt Nam sẽ nhận được chiếc tàu ngầm Kilo đầu tiên, một năm sau là chiếc thứ hai và chiếc cuối cùng sẽ được bàn giao vào năm 2017. So với tàu ngầm Kilo 636 MK mà hải quân Trung Quốc sử dụng, tàu ngầm Kilo 636 MV mà Nga bán cho Việt Nam có nhiều điểm khác biệt, trong đó lớn nhất là về vũ khí trang bị.


Trước tiên, tàu ngầm Kilo của Việt Nam sẽ được lắp đặt tên lửa hành trình tấn công đối đất 3M-14E loại mới nhất, có tầm bắn 290 km. Loại tên lửa này không được Bộ Quốc phòng Nga phê chuẩn xuất khẩu cho Trung Quốc. Ngoài Việt Nam, hai nước khác được Nga xuất khẩu tên lửa 3M-14E là Ấn Độ và Angiêria.

Bên cạnh đó, tàu ngầm Kilo 636 MV còn được trang bị ra đa dẫn đường phức hợp đa tác dụng GE2-01 loại mới nhất. Loại ra đa này không được xuất khẩu cho Trung Quốc, có ưu điểm lớn nhất là giảm tối đa tạp âm trong môi trường nước và giúp đa dạng hóa biện pháp dẫn đường.

Về hệ thống sonar, tàu ngầm Kilo 636 MK của Trung Quốc chỉ được trang bị hệ thống sonar MGK 400E loại cơ bản. Trong khi đó, tàu ngầm Kilo 636 MV lại được lắp đặt hệ thống sonar MGK 400E loại cải tiến. Hai hệ thống sonar này có cùng cự ly thám trắc, nhưng hệ thống sonar MGK 400E loại cải tiến được trang bị bộ xử lý tín hiệu tốc độ cao nhiều công năng và có mức độ số hóa cao hơn.

Về kính tiềm vọng, tuy tàu ngầm Kilo 636 MK và tàu ngầm Kilo 636 MV đều được trang bị hệ thống thám trắc quang học, nhưng kính tiềm vọng sử dụng cho nhiệm vụ tấn công của tàu ngầm Kilo 636 MV được lắp đạt thêm thiết bị đo cự ly bằng tia la de và hệ thống quan trắc TV, IR. Trong khi đó, tàu ngầm Kilo 636 MK chủ yếu sử dụng quang học ngắm bắn và không có thiết bị đo cự ly bằng tia la de. Điều đó có nghĩa năng lực tác chiến ban đêm và độ chính xác của đòn đánh của tàu ngầm Kilo 636 MV sẽ cao hơn tàu ngầm Kilo 636 MK.

Điểm khác biệt cuối cùng là hệ thống điều hòa mà tàu ngầm Kilo 636 MV sử dụng thích hợp hơn với khí hậu, địa hình nhiệt đới.

Bên cạnh những điểm khác biệt, tàu ngầm Kilo mà Nga bán cho Trung Quốc và tàu ngầm Kilo mà Nga xuất khẩu cho Việt Nam có một số điểm giống nhau như cùng được trang bị tên lửa chống hạm 3M-54E, cùng sử dụng ắc quy 476 E loại cải tiến, tuổi thọ dài, đáp ứng được yêu cầu về nhiệt độ nước ở Thái Bình Dương.

Nguồn tin cho rằng thời gian sản xuất của hai loại tàu ngầm trên cách nhau hơn 5 năm, nên công nghệ trang bị cho tàu ngầm Kilo 636 MV tiên tiến hơn tàu ngầm Kilo 636 MK là điều đương nhiên. Xem xét những khác biệt nêu trên, theo tờ tạp chí, dù đều là tàu ngầm Kilo 636 M, nhưng khoảng cách về công nghệ giữa tàu ngầm Kilo 636 MV và tàu ngầm Kilo 636 MK chí ít là trên 10 năm.

Về 6 chiếc tàu ngầm Kilo mà Nga bán cho Việt Nam, từ lâu có thông tin cho rằng Việt Nam có thể sử dụng chúng để xây dựng hai hạm đội. Tuy nhiên, theo nguồn tin, 6 chiếc tàu ngầm Kilo 636 MV của Việt Nam sẽ được bố trí thống nhất, tạo thành một hạm đội và phía Nga sẽ phụ trách việc xây dựng tất cả các kho cất trữ tên lửa ở cảng biển và trạm cung cấp dưỡng khí như một phần trong nội dung hiệp định song phương đã kí kết với Việt Nam.

Liên quan đến giá mua tàu ngầm Kilo 636 MV, trước đây có thông tin cho rằng có thể hải quân Việt Nam đã phải mua tàu ngầm Kilo 636 MV với giá cao. Tuy nhiên theo nguồn tin, giá tàu ngầm Kilo 636 MV mà Nga bán cho Việt Nam hoàn toàn là giá thật và hiện nay phía Nga đã bắt tay vào chế tạo chiếc tàu ngầm Kilo 636 MV đầu tiên cho Việt Nam./.

 
Theo Tạp chí Bình luận Quân sự Hán Hòa
Link http://nghiencuubiendong.vn/tin-ncbd/1353-cong-nghe-tau-ngam-kilo-636-cua-viet-nam-dinh-hon-kilo-636-cua-trung-quoc

Mời các bác cùng tham khảo một số đề nghị đấu tranh cho Hoàng Sa, Trường Sa và biển Đông được sưu tầm từ Quỹ Nghiên cứu Biển Đông trên trang www.seasfoundation.org :

Lời giới thiệu (VIN) - Biển Đông nằm bao bọc phía đông của Việt Nam tạo thành một vành đai phòng thủ an ninh quốc phòng đồng thời là một nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú cũng như tuyến đường hàng hải vận tải hàng hóa quan trọng cho Việt Nam và cho các nước khác trong khu vực Đông Á. Đối với Việt Nam Biển Đông đóng vai trò vô cùng quan trọng cho phát triển và an ninh quốc phòng. Hoàng Sa và Trường Sa là hai quần đảo có nhiều đảo nhỏ nằm ngoài khơi cách bờ biển Việt Nam không xa và có vị trí phù hợp với sự kéo dài của lục địa Việt Nam. Hoàng Sa và Trường Sa là hai quần đảo mà Việt Nam đã thực thi chủ quyền liên tục trong suốt mấy thế kỷ vừa qua. Biển Đông cũng là khu vực biển chung với nhiều quốc gia khác, luôn tồn tại sự tranh chấp trên các vùng đảo vùng biển, đặc biệt khi các khảo sát cho thấy Biển Đông chứa một trữ lượng dầu khí lớn. Vậy đối với Việt Nam, cần phải giải quyết những tranh chấp trên Biển Đông như thế nào để đạt được sự ổn định hòa bình và công bằng cho Việt Nam cũng như các quốc gia chung Biển Đông? Trong bài báo này tác giả sẽ trình bày tầm quan trọng của Biển Đông đối với Việt Nam, lịch sử các tranh chấp và các đấu tranh cho Hoàng Sa và Trường Sa cùng các hướng giải quyết tranh chấp khác trên Biển Đông.

1. Giới thiệu

1.1 Tầm quan trọng của Biển Đông

Ngoài các đại dương, Biển Đông là biển rộng lớn nhất thế giới. Với diện tích 3.5 triệu km vuông không kể Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan, Biển Đông lớn hơn Địa Trung Hải.

Có 9 nước bao quanh Biển Đông: Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Brunei, Philippines và Trung Quốc. Có thể kể thêm cả Đài Loan như một lãnh thổ có chính phủ tự trị. Biển Đông rất quan trọng cho kinh tế, tự do đi lại và quốc phòng của những nước này.

(http://[img])[/img]
Hình 1: Bản đồ 1: Việt Nam và Biển Đông (1)

Đối với những nước Đông Nam Á, vốn nhỏ hơn Trung Quốc nhiều lần, tầm quan trọng của Biển Đông lại càng cao hơn. Nếu một nước nào đó chiếm Biển Đông, kinh tế, tự do đi lại và quốc phòng của những nước Đông Nam Á sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.
 
Hình 2: Năm 2006, dầu thô (crude oil) từ Biển Đông đóng góp nhiều nhất cho nghành xuất khẩu Việt Nam, bằng tổng cộng nông hải sản (agri products và aqua products) (2)

Trong những nước Đông Nam Á, Biển Đông có lẽ quan trọng nhất đối với Việt Nam. Với diện tích trên bộ là 330,000 km vuông và bờ biển dọc Biển Đông dài 3200 km (3), trung bình thì lãnh thổ Việt Nam nằm trong phạm vi 103 km từ bờ Biển Đông. Phần lớn dân Việt Nam sống trong phạm vi 50 km từ bờ Biển Đông. Theo luật biển Liên Hiệp Quốc, Việt Nam có thể được hưởng vùng đặc quyền kinh tế trên biển rộng 760,000 km vuông (4). Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trên Biển Đông rộng gấp 2.3 lần lãnh thổ trên bộ. Thềm lục địa của Việt Nam còn rộng hơn vùng đặc quyền kinh tế.

Trên diện kinh tế, tầm quan trọng của Biển Đông đối với Việt Nam có thể được thấy qua những số liệu sau:

• Năm 1999, Trung Tâm Phát Triển Nghề Cá Đông Nam Á ước lượng là có khoảng 9.2 triệu tấn cá trong vùng biển của Việt Nam (5).

• Năm 2003, Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam ghi nhận là Việt Nam có 90,000 tàu thuyền các loại hoạt động trên biển, trong đó có 80,000 chiếc hoạt động trong nghề cá (6).

• Năm 2006, dầu thô từ Biển Đông đóng góp 21% xuất khẩu của Việt Nam (7).

Trên diện quốc phòng, nước Việt Nam dài và hẹp cho nên có hai sườn yếu: biên giới phía Tây và bờ Biển Đông. Trên diện chiến lược, Biển Đông là cửa ngõ duy nhất để ta đi ra đại dương. Trên diện danh dự dân tộc, tổ tiên ta đã tự do dùng Biển Đông từ thời tiền sử cho tới nay – vì vậy, chúng ta và các thế hệ sau không thể chấp nhận một nước nào khác biến Biển Đông thành của sở hữu của họ. Nếu một nước kha’c chiếm được Biển Đông thì sẽ rất nguy hại cho kinh tế, quốc phòng, tự do, độc lập và danh dự của Việt Nam, không những cho thế hệ này mà cho cả tất cả những thế hệ sau.
 
Hình 3: Bản đồ 2: Biển Đông và các hải trình chuyên chở dầu thô ( 8 )

Đối với các nước khác trên thế giới, Biển Đông nằm ở một vị trí chiến lược quan trọng. Hơn 50% hàng hoá đường thuỷ và dầu thô của thế giới được chuyên chở qua Biển Đông (9). Lượng dầu thô được chuyên chở qua Biển Đông cao gấp 3 lần qua kênh Suez, gấp 5 lần qua kênh Panama. Hơn 80% dầu thô của Nhật, Nam Hàn và Đài Loan được chuyên chở qua Biển Đông.

Trong suốt lịch sử thế giới, tàu thuyền các nước Đông Nam Á và tất cả các nước khác tự do dùng Biển Đông mà không cần sự cho phép của bất cứ nước nào. Vì vậy, Biển Đông không phải là biển lịch sử của bất cứ nước nào. Các nước trên thế giới cần ngăn chặn bất cứ nước nào muốn chiếm Biển Đông.

1.2 Cấu trúc của bài báo

Phần 2 sẽ đề cập đến lịch sử tranh chấp trên quần đảo Hoàng Sa và một số cách đấu tranh cho Hoàng Sa, Phần 3 sẽ đề cập đến lịch sử tranh chấp trên quần đảo Trường Sa và cách đấu tranh cho Hoàng Sa, Phần 4 sẽ đề cập đến tranh chấp trên Biển Đông và hướng đấu tranh cho Biển Đông.

Chú thích Phần 1

(1) Hình từ Meteorological Services Division, NEA, Singapore

(2) “Vietnam: Country on the move”, Deutsche Bank, 04/2007

(3) “Vietnam, the country and its geographical regions”, Lê Bá Thảo, NXB Thế Giới, 1997

(4) “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, Đại Học Hawaii, 1999
(5) “Proceedings of the Seminar on Fishery Resources in the South China Sea”, Rosidi Ali, Nguyễn Lam Anh, Vũ Duyên Hải, Shunji Fujiwara, Kunimune Shiomi và Nadzri Seman, Southeast Asian Fisheries Development Centre, 1999, theo “Địa Lý Biển Đông với Hoàng Sa và Trường Sa”, Vũ Hữu San, 2007

(6) “Kế hoạch 35/KH/MTTƯ”, MTTQVN. 25/09/2003, theo “Địa Lý Biển Đông với Hoàng Sa và Trường Sa”, Vũ Hữu San, 2007

(7) “Vietnam: Country on the move”, Deutsche Bank, 04/2007

( 8 ) Bản đồ từ Center for Naval Analyses and the Institute for National Strategic Studies

(9) http://www.southchinasea.org/why.html

( còn tiếp )

Một số đề nghị đấu tranh ... ( tiếp theo )
2. Một số đề nghị đấu tranh cho Hoàng Sa

2.1 Lịch sử tranh chấp trên quần đảo Hoàng Sa

2.1.1 Thời tiền sử tới thế kỷ 18

Đặc điểm của giai đoạn này là cho tới thế kỷ 18, không có nước nào có hành động nào có chức năng pháp lý làm cho Hoàng Sa thuộc về mình. Hoàng Sa là đất vô chủ cho tới thế kỷ 18.

Các dân tộc Đông Nam Á (kể cả Việt Nam và Chiêm Thành) và Trung Hoa đã biết về Hoàng Sa, đi tới và sử dụng quần đảo này từ thời tiền sử. Có lẽ những dân tộc Đông Nam Á là những dân tộc đầu tiên khám phá và sử dụng Hoàng Sa. Sau đó, những dân tộc khác trên thế giới (Ấn Độ, Ba Tư, Á Rập và Âu Châu) cũng biết về và viết về Hoàng Sa.

Tuy nhiên,những điều này, khám phá, đi tới, sử dụng, và kể cả đề cập tới Hoàng Sa trong những cuộc hành trình (như của Trịnh Hoà, người Trung Quốc), đề cập tới trong sử sách hay vẽ quần đảo này trên bản đồ, không ban cho bất cứ nước nào đó chủ quyền. Để một vùng đất thuộc về một nước, phải có sự tuyên bố chủ quyền và thi hành chủ quyền ở cấp nhà nước mà không bị nước khác phản đối.

2.1.2 Thế kỷ 18 tới thời kỳ Pháp thuộc

Đặc điểm của giai đoạn này là Việt Nam là nước đầu tiên và duy nhất tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa. Trên cơ sở pháp lý quốc tế, điều này có nghĩa chủ quyền ở Hoàng Sa thuộc về Việt Nam từ thế kỷ 18.
 
Hình 4: Đền thờ Đội Hoàng Sa, cơ quan nhà nước Việt Nam thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa từ thế kỷ 18(1)


Vào thế kỷ 18, các chúa Nguyễn thành lập các đội Hoàng Sa để bảo vệ và khai thác Hoàng Sa. Đây là những hành động tuyên bố chủ quyền và cai trị từ nhà nước Việt Nam. Những hành động này không bị nước nào phản đối, kể cả Trung Quốc. Đây là những hành động đầu tiên trên thế giới có chức năng làm Hoàng Sa thuộc về một nước nào đó, và nước đó là Việt Nam.

Năm 1816, vua Gia Long tuyên bố chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa.

Sau đó, vua Minh Mạng tiếp tục thi hành chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa với những công việc:

• 1833-1836 Xây cất công trình nhà nước ở Hoàng Sa, thi hành công việc và vẽ bản đồ dưới sự điều hành của vua.

• 1847-1848 Quản lý Hoàng Sa, thi hành công việc hải quan và thu thuế.

Như vậy, vào thế kỷ 19, Việt Nam khẳng định và thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa mà không bị nước nào phản đối. Vì vậy, chủ quyền Hoàng Sa đã hoàn toàn thuộc về Việt Nam và không nước nào tranh chấp điều đó.
 
Hình 5: Lễ truyền thống cho các Đội Hoàng Sa ở đảo Lý Sơn (cù lao Ré)(2)

Điều đáng chú ý là trong khi Việt Nam tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa thì Trung Quốc không phản đối. Lý do là vào thế kỷ 18, 19 không mấy nước quan tâm tới những đảo nhỏ không dân cư giữa biển, mà Hoàng Sa lại quá xa Bắc Kinh. Thêm vào đó, cho tới cuối thế kỷ 19, tư duy của Trung Quốc là tư duy lục địa chứ không phải tư duy hải dương.

2.1.3 Thời kỳ Pháp thuộc tới Thế Chiến 2

Đặc điểm của thời kỳ này là:

• Từ năm 1909, Trung Quốc bắt đầu yêu sách Hoàng Sa là lãnh thổ của họ. Điều này có nghĩa Trung Quốc tuyên bố chủ quyền ở Hoàng Sa sau khi Hoàng Sa đã thuộc về Việt Nam gần hai thế kỷ. Vì Hoàng Sa đã thuộc về Việt Nam chứ không còn là đất vô chủ khi Trung Quốc tuyên bố chủ quyền, sự tuyên bố của Trung Quốc không có giá trị pháp lý.

• Ban đầu Pháp không hành động quyết liệt để bảo vệ chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa. Sau đó, Pháp biết Hoàng Sa đã thuộc về Việt Nam từ thế kỷ 18 và tích cực bảo vệ chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa.

• Năm 1925, Pháp lập lại lời tuyên bố chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa, khẳng định và thi hành chủ quyền cho tới khi họ rời Việt Nam.

Từ giữa thế kỷ 19, Pháp bắt đầu xâm lăng Việt Nam, dẫn tới sự đô hộ bắt đầu vào cuối thế kỷ 19.

Trong thời kỳ này, Trung Quốc giữ được nền độc lập của họ nhưng họ bị xâu xé bởi các nước Âu Mỹ và Nhật. Sự xâu xé từ những thế lực đến từ hải dương và việc Nhật thôn tính Lưu Cầu (Ryuku – Okinawa), Đài Loan, và một số đảo khác của Trung Quốc gây ra hai thay đổi trong tư duy của họ:

• Gieo mầm tư duy hải dương cho Trung Quốc.

• Cho Trung Quốc ý thức chiến lược là cần dùng những đảo ngoài biển khơi như những vành đai để bảo vệ lục địa.

Năm 1898, hai tàu Anh, Bellona và Huneji Maru bị đắm ở Hoàng Sa. Sau đó ngư dân Trung Quốc tới Hoàng Sa hôi của từ hai tàu này. Khi chính phủ Anh phản đối việc hôi của này thì chính quyền Lưỡng Quảng trả lời là Hoàng Sa là đảo bỏ hoang, không thuộc về Trung Quốc hơn thuộc về Việt Nam, Hoàng Sa không thuộc về bất cứ huyện nào của Hải Nam, và không có cơ quan Trung Quốc nào có trách nhiệm cảnh sát đối với Hoàng Sa (3). Sự kiện này có ba ý nghĩa:

• Chính quyền Lưỡng Quảng công nhận là Trung Quốc không thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa và, thêm vào đó, khước từ thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa. Ngược lại, từ thế kỷ 18, Việt Nam đã thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa ở cấp nhà nước.

• Chính quyền Lưỡng Quảng biết về khía cạnh “thuộc về Việt Nam” của Hoàng Sa nhưng không phản đối khía cạnh đó.

• Vì đã biết về khía cạnh “thuộc về Việt Nam” của Hoàng Sa, chính quyền Lưỡng Quảng biết là Hoàng Sa không phải đất vô chủ. Điều này có nghĩa hành động của chính quyền Lưỡng Quảng vào năm 1909 và tuyên bố chủ quyền vào năm 1921 bất hợp pháp vì công pháp quốc tế chỉ công nhận tuyên bố chủ quyền cho đất vô chủ.

Năm 1909, với tư duy hải dương mới, chính quyền ly khai Lưỡng Quảng gửi hai tàu chiến dưới đô đốc Lý Chuẩn (Li Zhun) tới Hoàng Sa và thám sát Hoàng Sa trong vòng một ngày. Lãnh sự Pháp ở Quảng Đông, ông Beauvais, không biết là Hoàng Sa thuộc về Việt Nam, cho là Pháp có quyền ở Hoàng Sa không kém gì Trung Quốc nhưng làm lơ để tránh tạo ra một làn sóng ái quốc có thể gây hại cho quyền lợi của Pháp (4). Dù vậy, việc làm của đô đốc Lý Chuẩn không đủ điều kiện cho một sự tuyên bố chủ quyền vì vào năm 1909 Hoàng Sa không còn là đất vô chủ.

Năm 1921, chính quyền ly khai Lưỡng Quảng tuyên bố là Hoàng Sa thuộc về Hải Nam. Lãnh sự Pháp ở Trung Quốc quan ngại về lời tuyên bố này nhưng không phản đối vì chính quyền ly khai Lưỡng Quảng không phải là một chính phủ được Trung Quốc hay bất cứ nước nào khác công nhận (5). Lời tuyên bố này không có giá trị pháp lý vì hai lý do:

• Việt Nam đã tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa trong suốt hai thế kỷ trước đó. Vì vậy, vào năm 1921, Hoàng Sa không còn là đất vô chủ để nước nào khác tuyên bố chủ quyền.

• Lý do Pháp không phản đối tuyên bố của chính quyền ly khai Lưỡng Quảng không phải là Pháp công nhận tuyên bố đó mà là chính quyền này không phải là một chính phủ được Trung Quốc hay bất cứ nước nào khác công nhận.

Trong khi đó, từ 1920 trở đi, Pháp thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa như làm công tác hải quan ở Hoàng Sa và xét và cấp giấy phép khai thác phốt phát cho những công ty ngoại quốc.
 
Hình 6: Lính Pháp và Việt Nam chào cờ tại Hoàng Sa (6)


Năm 1925, Pháp lập lại lời tuyên bố chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa. Pháp tiếp tục khẳng định và thi hành chủ quyền cho Việt Nam ở Hoàng Sa cho tới khi họ rời Việt Nam.
 
Hình 7: Bia chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, dựng vào thập niên 1920 (7)

Có một sự kiện đáng chú ý là năm 1932 Pháp đề nghị đưa tranh chấp Hoàng Sa ra một phiên toà quốc tế nhưng Trung Quốc không chấp nhận.

2.1.4 Thế Chiến 2 tới hiệp định San Francisco 1951

Đặc điểm của giai đoạn này là:

• Trong Thế Chiến 2, dù chiếm đóng Hoàng Sa, Nhật không tuyên bố chủ quyền ở Hoàng Sa, tức là chủ quyền Hoàng Sa luôn luôn hoàn toàn thuộc về Việt Nam dưới sự bảo hộ của Pháp.

• Sau Thế Chiến 2, Trung Quốc lợi dụng sự sơ hở của Pháp để đổ bộ lính lên phía đông Hoàng Sa và chiếm đóng đảo Phú Lâm.

• Theo Hiệp Định San Francisco 1951, về việc đầu hàng của Nhật, Nhật phải trả lại đất đai đã chiếm từ các nước khác. Hoàng Sa, Trường Sa không nằm trong danh sách đất đai phải trả lại cho Trung Quốc, nhưng Hiệp Định San Francisco không nói trả lại cho nước nào. Ở hội nghị San Francisco, 48 trong 51 nước phản đối đề nghị chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Trung Quốc; không nước nào phản đối lời khẳng định chủ quyền của Việt Nam.

Trong Thế Chiến 2, dù chiếm đóng Hoàng Sa, Nhật không tuyên bố chủ quyền ở Hoàng Sa, tức là chủ quyền Hoàng Sa luôn luôn hoàn toàn thuộc về Việt Nam dưới sự bảo hộ của Pháp.

Nhật chiếm đóng Hoàng Sa cho tới khi Pháp gửi chiến hạm và lính tới thu hồi Hoàng Sa từ Nhật.

Năm 1943, tại Hội Nghị Cairo, Mỹ, Anh và Trung Quốc tuyên bố là sẽ tước những vùng lãnh thổ Nhật đã chiếm từ Trung Quốc và hoàn lại cho Trung quốc, những vùng lãnh thổ này bao gồm Mãn Châu, Đài Loan và Pescadores. Lưu ý là Mỹ, Anh và cả Trung Quốc không liệt kê Hoàng Sa và Trường Sa dưới danh sách các vùng lãnh thổ Nhật chiếm từ Trung Quốc và phải hoàn lại cho Trung Quốc.

Năm 1946 và 1947 lợi dụng Pháp rút quân khỏi Hoàng Sa vì chiến tranh giành độc lập của Việt Nam, Trung Quốc viện cớ tước khí giới Nhật (dù Pháp đã làm điều này) để đổ bộ lính lên một số đảo, trong đó có đảo Phú Lâm. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc chiếm đóng được đảo trong quần đảo Hoàng Sa. Pháp phản đối sự chiếm đóng bất hợp pháp đó và đem lính tới canh gác đảo Hoàng Sa.

Năm 1947, Pháp lại đề nghị nghị đưa tranh chấp Hoàng Sa ra một phiên toà quốc tế. Một lần nữa, Trung Quốc không chấp nhận.

Cuối năm 1947, Trung Quốc đặt tên “Tây Sa” cho quần đảo Hoàng Sa.

Năm 1949, chính phủ Bảo Đại lập lại tuyên bố chủ quyền ở Hoàng Sa.

Năm 1950, vì Trung Hoa Dân Quốc bị thua trong nội chiến và phải di tản sang Đài Loan, họ rút khỏi phía đông Hoàng Sa. Lính Pháp vẫn trấn giữ Hoàng Sa cho nên toàn bộ Hoàng Sa nằm dưới sự kiểm soát của Pháp-Việt Nam.

Năm 1950, Pháp trao việc kiểm soát Hoàng Sa cho chính phủ Bảo Đại.

Năm 1951, tại hiệp định San Francisco về việc đầu hàng của Nhật, Liên Xô đề nghị là chủ quyền của Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc. Đề nghị này bị 48 nước trong 51 nước ở hội nghị phản đối. Sau đó trong hội nghị, chính phủ Bảo Đại khẳng định chủ quyền cuả Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa. Không có nước nào phản đối. Bản tuyên bố của hiệp định San Francisco chỉ nói Nhật trả lại Hoàng Sa, Trường Sa, nhưng không nói trả lại cho nước nào.

Tuy nhiên, có 2 lý do để nói là hiệp định San Francisco không trả Hoàng Sa và Trường Sa lại cho Trung Quốc:

• 48 trong 51 nước ở hội nghị phản đối đề nghị chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Trung Quốc. Trong khi đó, không nước nào phản đối lời khẳng định chủ quyền của Việt Nam.

• Lời tuyên bố San Francisco nói rõ những đảo Nhật phải trả cho Trung Quốc, e.g., Đài Loan, Bành Hồ. Trong khi đó Hoàng Sa và Trường Sa không nằm trong danh sách những đảo phải trả cho Trung Quốc.

2.1.5 Hiệp định San Francisco 1951 tới 1975

Đặc điểm của giai đoạn này là:

• Từ 1950 tới 1956, Việt Nam kiểm soát Hoàng Sa hoàn toàn.

• Theo hiệp định Geneve 1954, Hoàng Sa nằm dưới thẩm quyền VNCH.

• Năm 1956, Trung Quốc lén lút chiếm đóng đông Hoàng Sa. Từ đó, VNCH kiểm soát Tây Hoàng Sa, Trung Quốc kiểm soát Đông Hoàng Sa.

• Ngày 19, 20 tháng 1 năm 1974, Trung Quốc đánh chiếm tây Hoàng Sa từ VNCH.

• Dù ngày nay Trung Quốc chiếm đóng Hoàng Sa bằng bạo lực, luật Liên Hiệp Quốc không ban chủ quyền dựa trên đánh chiếm và chiếm đóng bằng bạo lực.

Từ 1951, Trung Quốc và Đài Loan tiếp tục đòi chủ quyền từ Việt Nam ở Hoàng Sa. Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ quyền. Trong thời gian này, tất cả quần đảo Hoàng Sa nằm dưới sự canh gác của lính Pháp và lính Việt Nam.

Năm 1954, hiệp định Geneve chia đôi Việt Nam ở vĩ độ 17 thành Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà và Việt Nam Cộng Hoà. Hoàng Sa nằm dưới vĩ độ 17 cho nên nằm dưới thẩm quyền VNCH.

Năm 1956, Pháp rút quân ra khỏi VNCH. Chính quyền VNCH gửi lính ra Hoàng Sa thay thế lính Pháp và đóng quân trên đảo Hoàng Sa.
 
Hình 8: Nhân viên khoa học VNCH trước nhà thờ ở Hoàng Sa (8)


Năm 1956, lợi dụng lính VNCH không đóng quân trên đảo Phú Lâm, Trung Quốc gửi lính tới lén lút chiếm đóng đảo Phú Lâm.

Từ năm 1956 trở đi, VNCH kiểm soát tây Hoàng Sa và Trung Quốc kiểm soát đông Hoàng Sa.

Năm 1958, 65 binh lính Trung Quốc giả dạng làm ngư dân đổ bộ lên tây Trường Sa nhưng bị lính VNCH bắt.

Năm 1958, Trung Quốc tuyên bố nguyên tắc dùng đường cơ sở thẳng và lãnh hải 12 hải lý chung quanh lãnh thổ của họ và tuyên bố là nguyên tắc này được áp dụng cho cả Hoàng Sa và Trường Sa. VNCH, là chính phủ có thẩm quyền về Hoàng Sa, tiếp tục khẳng định chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa. VNDCCH, là chính phủ không có thẩm quyền về Hoàng Sa, “ghi nhận và tán thành bản tuyên bố… quyết định về hải phận của Trung Quốc” (9). Vì không có thẩm quyền về Hoàng Sa, sự tán thành của VNDCCH không có giá trị pháp lý về chủ quyền Hoàng Sa.
 
Hình 9: Trại lính VNCH trên đảo Hoàng Sa năm 1959 (10)

Ngày 19 và 20 tháng một năm 1974, hải quân Trung Quốc đánh chiếm tây Hoàng Sa từ VNCH.
Chính phủ VNCH phản đối sự xâm lăng của Trung Quốc ở Liên Hiệp Quốc. Chính phủ lâm thời Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam tuyên bố là tranh chấp Hoàng Sa phải được giải quyết công bằng và bằng đàm phán. Chính phủ VNDCCH cảm ơn Trung Quốc “giải phóng Hoàng Sa giùm cho VNDCCH”. Ba hành động này có ý nghĩa:

• Chính phủ có thẩm quyền ở Hoàng Sa, tức là VNCH, khẳng định chủ quyền ở Hoàng Sa.

• Chính phủ mà VNDCCH cho là có thẩm quyền ở Hoàng Sa, tức là chính phủ lâm thời MTGPMN, cho là Việt Nam có chủ quyền ở Hoàng Sa và chủ quyền đó bị tranh chấp.

• Chính phủ VNDCCH, dù không có thẩm quyền ở Hoàng Sa, cho là Việt Nam có chủ quyền ở Hoàng Sa. Đây là lời tuyên bố sau cùng của VNDCCH về chủ quyền ở Hoàng Sa trước khi Việt Nam thống nhất.
 
Hình 10: Chiến hạm HQ-4 Trần Khánh Dư, một trong 4 chiến hạm VNCH chiến đấu trong trận bảo vệ Hoàng Sa (11)


Từ 1974 tới nay, Trung Quốc chiếm đóng Hoàng Sa bằng bạo lực. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Việt Nam đã mất chủ quyền ở Hoàng Sa. Luật Liên Hiệp Quốc không chấp nhận chiếm đoạt lãnh thổ bằng bạo lực và công nhận chủ quyền dựa trên chiếm đoạt và chiếm đóng bằng bạo lực.

( còn tiếp )

Một số đề nghị ... ( tiếp theo )

2.2 Một số đề nghị đấu tranh cho Hoàng Sa

Quần đảo Hoàng Sa là một phần lãnh thổ của Việt Nam như Hà Nội, Huế, Thành Phố Hồ Chí Minh. Ý nghĩa của điều đó rất rõ với dân dộc Việt Nam, một dân tộc đã từng đấu tranh 1,000 năm để có một lãnh thổ và 1,000 năm để giữ gìn lãnh thổ.
 
Hình 11: Bản đồ 3: Ba trường hợp thiệt hại trên biển cho Việt Nam. Bản đồ thứ nhất: trường hợp Trung Quốc “chỉ” giành được chủ quyền Hoàng Sa. Bản đồ thứ nhì: trường hợp Trung Quốc thực hiện được đường cơ sở thẳng chung quanh Hoàng Sa. Bản đồ thứ ba: trường hợp Trung Quốc giành được vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa cho Hoàng Sa


Ý nghĩa của Hoàng Sa không chỉ nằm ở các đảo mà còn ở cả những vùng biển lân cận. Cụ thể là nếu Trung Quốc chiếm được Hoàng Sa và đường cơ sở thẳng của họ được chấp nhận, Việt Nam sẽ bị mất đi những vùng biển dưới đây:

• 16,000 km vuông sẽ bị biến thành nội thuỷ Trung Quốc. Như vậy tàu thuyền,máy bay Việt Nam sẽ không được phép đi qua vùng này, dù chỉ với tư cách “đi qua không gây hại” (innocent passage).

• 14,000 km vuông trên biển sẽ bị biến thành lãnh hải của Trung Quốc.

• Dùng đường cơ sở thẳng đó, Trung Quốc sẽ đòi một vùng đặc quyền kinh tế lấn vào tới cách bờ biển Việt Nam 70 hải lý, trong khi luật biển Liên Hiệp Quốc cho Việt Nam vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa ra tới trung tuyến với Trung Quốc. Ở vùng Hoàng Sa, đường trung tuyến này cách bờ biển Việt Nam 190 hải lý, ở vùng Macclesfields Bank, đường trung tuyến này cách bờ biển Việt Nam 350 hải lý.

Bản đồ dưới đây cho thấy thiệt hại cho vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam nếu Trung Quốc giành được chủ quyền Hoàng Sa và thực hiện được chủ trương Hoàng Sa được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.
 
Hình 12: Bản đồ 4: Bên trái là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam nếu Hoàng Sa không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Bên phải là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam nếu Trung Quốc giành được chủ quyền Hoàng Sa và Hoàng Sa được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa với 100% hiệu lực (12)


Vì ý nghĩa của Hoàng Sa nằm ở cả đảo và biển, Việt Nam phải đấu tranh cho 3 điều khác nhau:

• Khẳng định chủ quyền ở Hoàng Sa.

• Đấu tranh phản đối việc áp dụng đường cơ sở thẳng cho Hoàng Sa, bất kể chủ quyền thuộc về nước nào. Điều này tránh việc Trung Quốc dùng Hoàng Sa để đòi chiếm một vùng biển rất rộng của Việt Nam.

• Đấu tranh cho việc Hoàng Sa không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, bất kể chủ quyền thuộc về nước nào. Như vậy những vùng này sẽ được chia đồng đều giữa Trung Quốc và Việt Nam, bất kể chủ quyền Hoàng Sa thuộc về nước nào.

Chú thích Phần 2

(1) Hình từ VNN

(2) Hình từ “Bản hùng ca bất tử”, VNN, 01/03/2008

(3) Văn hàm số 704-A_Ex, ngày 20/03/1930, từ Tổng Đốc Đông Dương Pasquier gửi Bộ Trưởng Bộ Thuộc Địa Pháp kể:“Following the wreck in 1898 of the British vessels Bellona and Huneji Maru, which were then looted by Chinese fishermen, the Viceroy of Canton countered the protests of the Minister of Great Britain in Peking with the retort: 'The Paracels are abandoned islands which belong no more to China than to Annam, they are not administratively attached to any district of Hainan and no special authority is responsible for policing them.'”

(4) Thư ngày 04/05/1909 từ ông Beauvais, Lãnh Sự Pháp ở Quảng Đông gửi Bộ Trưởng BNG Pháp viết:

“In my opinion, France has as many rights to the islands as China.
…

However, should the game not be worth the candle, it would perhaps be preferable, all
things considered, to turn a blind eye, since any intervention on our part
might lead to a fresh wave of nationalist feeling in the population, more
damaging to us than the possession of the Paracel Islands would be useful.”

(5) Văn hàm số 704-A_Ex, ngày 20/03/1930, từ Tổng Đốc Đông Dương Pasquier gửi Bộ Trưởng Bộ Thuộc Địa Pháp nói: “However, in 1921 Mr Maugras, Charge d' Affaires in Peking, and later Mr de Fleuriau, deemed that it would be inadvisable to initiate negotiations on the Paracels with a Government which did not have any authority in southern China”

(6) VNN

(7) Tập San Sử Địa Số 29, Nhà Xuất Bản Khai Trí, 1974

(8) “Địa lý Biển Đông với Hoàng Sa và Trường Sa”, Vũ Hữu San, 2007

(9) “The Sino-Vietnamese Difference on the Hoàng Sa and Trường Sa Archipelagoes”, trang 74,Lưu Văn Lợi, NXB Thế Giới, 1996

(10) “Tập San Sử Địa 29: Đặc khảo Hoàng Sa, Trường Sa”, NXB Khai Trí, 1974

(11) “Địa lý Biển Đông với Hoàng Sa và Trường Sa”, Vũ Hữu San, 2007

(12) “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, Đại Học Hawaii, 1999

Một số đề nghị...( tiếp theo)

3. Một số đề nghị đấu tranh cho Trường Sa

3.1 Lịch sử tranh chấp trên quần đảo Trường Sa

3.1.1 Trước 1925

Đặc điểm của giai đoạn này là có thể không có nước nào có chủ quyền ở Trường Sa.

Trước 1925, dù Trường Sa được biết tới, đi tới, sử dụng bởi dân từ nhiều nước và đề cập tới trong sử sách và bản đồ của nhiều nước, không bằng chứng tuyệt đối là có nước nào tuyên bố chủ quyền và có thi hành chủ quyền ở Trường Sa. Vì vậy, trước 1925, có thể không có nước nào có chủ quyền ở Trường Sa. (Tuy nhiên, TS Nguyễn Nhã và GS Monique Chemillier-Gendreau cho là Việt Nam có tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Trường Sa).

3.1.2 Từ 1925 tới 1939

Đặc điểm của giai đoạn này là:

• Pháp là nước đầu tiên trên thế giới tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa, vào năm, 1925.

• Trong 14 năm kế tiếp không có nước nào phản đối việc Pháp tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Trường Sa, kể cả Trung Quốc, Nhật, Mỹ, Anh và các cường quốc khác.

Năm 1925, viên toàn quyền Đông Dương tuyên bố sát nhập Trường Sa vào lãnh thổ của Pháp. Đây là lần đầu tiên có nước tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa.

Từ năm 1925 tới 1930, Pháp thi hành chủ quyền ở Hoàng Sa. Không có nước nào phản đối. Đặc biệt là năm 1927 chính phủ hỏi Pháp chủ quyền Trường Sa thuộc về ai.

Năm 1929, Pháp sát nhập Trường Sa vào tỉnh Bà Rịa.

Năm 1930, Pháp thông báo cho các cường quốc khác biết Pháp đã sát nhập Trường Sa. Không có nước nào phản đối, cụ thể là:

• Trung Quốc: Trung Quốc chỉ tranh chấp chủ quyền ở Hoàng Sa.

• Mỹ: là nước có trách nhiệm với chủ quyền của Philippines.

• Anh: là nước có trách nhiệm với chủ quyền của Malaysia.

• Nhật: là nước chiếm đóng Trường Sa trong Thế Chiến 2.

Từ 1930 tới 1939, Pháp tiếp tục thi hành chủ quyền ở Trường Sa.

3.1.3 Từ 1939 tới 1946

Đặc điểm của giai đoạn này là năm 1939 Nhật thành nước thứ nhì tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa, 14 năm sau Pháp.

Năm 1939, Nhật chiếm đóng đảo Ba Bình và gửi thư cho đại sứ quán Pháp nêu cớ là Nhật là nước đầu tiên trên thế giới thám sát Trường Sa, vào năm 1917. Pháp phản đối việc chiếm đóng của Nhật. Không có nước nào khác phản đối, kể cả Trung Quốc, Mỹ và Anh.

Hai điều trên cho thấy vào năm 1939 không có nước nào tranh chấp chủ quyền ở Hoàng Sa ngoài Pháp, và Nhật tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa 14 năm sau khi Pháp đã tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa.

Năm 1943, tại Hội Nghị Cairo, Mỹ, Anh và Trung Quốc tuyên bố là sẽ tước những vùng lãnh thổ Nhật đã chiếm từ Trung Quốc và hoàn lại cho Trung quốc, những vùng lãnh thổ này bao gồm Mãn Châu, Đài Loan và Pescadores. Lưu ý là Mỹ, Anh và cả Trung Quốc không liệt kê Hoàng Sa và Trường Sa dưới danh sách các vùng lãnh thổ Nhật chiếm từ Trung Quốc và phải hoàn lại cho Trung Quốc.

3.1.4 Từ 1946 tới 1951

Đặc điểm của giai đoạn này là:

• Năm 1947, Trung Quốc trở thành nước thứ ba tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa, 22 năm sau Pháp.

• Năm 1951, Philippines trở thành nước thứ tư tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa, 26 năm sau Pháp.

• Theo Hiệp Định San Francisco 1951, về việc đầu hàng của Nhật, Nhật phải trả lại lãnh thổ đã chiếm từ các nước khác, trong đó có Trường Sa. Hiệp Định San Francisco không nói những vùng lãnh thổ này được trả lại cho nước nào. Theo lô gíc, những vùng lãnh thổ này được trả lại cho những nước có chủ quyền (hay đã từng tuyên bố chủ quyền) trước khi bị Nhật đòi chủ quyền và chiếm. Trước khi Nhật đòi chủ quyền và chiếm Trường Sa, Việt Nam là nước duy nhất đã từng tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Trường Sa. Thêm vào đó, không có nước nào, kể cả Trung Quốc, phản đối việc Việt Nam tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Trường Sa. Ở hội nghị San Francisco, 48 trong 51 nước phản đối đề nghị chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Trung Quốc; không nước nào phản đối lời khẳng định chủ quyền của Việt Nam.

Năm 1946, lợi dụng chiến trang giành độc lập của Việt Nam, Trung Quốc (Trung Hoa Dân Quốc) viện cớ tước vũ khí quân đội Nhật và đổ bộ lên đảo Ba Bình.

Năm 1947, chính phủ Tưởng Giới Thạch ra chỉ thị là cả Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc quyên cố chủ quyền ở Trường Sa, 22 năm sau khi Pháp đã tuyên bố và thi hành chủ quyền ở Trường Sa.

Năm 1950, vì Trung Hoa Dân Quốc bị thua trong nội chiến và phải di tản sang Đài Loan, họ rút khỏi đảo Ba Bình.

Năm 1951, Philippines tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa nhưng không nói rõ ranh giới của chủ quyền.

Năm 1951, tại hiệp định San Francisco về việc đầu hàng của Nhật, Liên Xô đề nghị là chủ quyền của Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc. Đề nghị này bị 48 nước trong 51 nước ở hội nghị phản đối. Sau đó trong hội nghị, chính phủ Bảo Đại khẳng định chủ quyền cuả Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa. Không có nước nào phản đối. Bản tuyên bố của hiệp định San Francisco chỉ nói Nhật trả lại Hoàng Sa, Trường Sa, nhưng không nói trả lại cho nước nào.

3.1.4 Từ 1951 tới 1975

Đặc điểm của giai đoạn này là VNCH, Trung Quốc và Trung Hoa Dân Quốc tiếp tục tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa.

Trong thập niên 50, Việt Nam (ban đầu dưới sự bảo hộ của Pháp), Philippines, Đài Loan và CHND Trung Hoa tiếp tục tranh chấp chủ quyền ở Trường Sa.

Năm 1956 có một số biến cố:

• Một thường dân Philippines tên Tomas Clona đổ bộ lên 7 đảo ở Trường Sa, tuyên bố là “khám phá” những đảo này và dâng cho chính phủ Philippines. Chính phủ Philippines tuyên bố chủ quyền ở những đảo này và tuyên bố là những đảo khác vô chủ.

• Việt Nam, Trung Quốc và Trung Hoa Dân Quốc phản đối Philippines.

• Trung Hoa Dân Quốc gửi lính tới chiếm đóng đảo Ba Bình lần thứ hai. Họ chiếm đóng đả Ba Bình cho tới nay.

• VNCH gửi lính tới đóng quân ở đảo Trường Sa. VNCH đóng quân ở đảo Trường Sa cho tới 1975.
 
Hình 13: Đảo Ba Bình, bị Đài Loan chiếm đóng từ 1956


Năm 1974, Philippines chiếm 5 đảo Trường Sa: Đảo Vĩnh Viễn, Đảo Bình Nguyên, Đảo Bến Lộc, Đảo Song Tử Đông và Đảo Thị Tứ (1).

3.1.5 Từ 1975 tới nay
 
Hình 14: Binh lính Việt Nam chào cờ trên đảo Trường Sa (2)


Đặc điểm của giai đoạn này là:

• CHXHCNVN tiếp thu chủ quyền ở Hoàng Sa từ VNCH.

• Philippines leo thang việc đòi chủ quyền để bao gồm phần lớn Trường Sa.

• Malaysia bắt đầu đòi chủ quyền trên 3 đảo.

• Các nước khác xâu xé những đảo Việt Nam chưa chiếm đóng ở Trường Sa.

• Trung Quốc chiếm đóng một số đảo ở Trường Sa lần đầu tiên trong lịch sử trnh chấp.

Năm 1975, Việt Nam thống nhất, VNDCCH tiếp thu và đóng quân những đảo Trường Sa.

Năm 1978, Philippines tuyên bố chủ trên phần lớn quần đảo Trường Sa, trừ đảo Trường Sa, dựa trên lý lẽ Trường Sa là đất vô chủ. Sau đó, Philippines chiếm thêm 3 đảo: Đảo Lakiam, Đảo Loại Ta, và Đá Công Đo.

Năm 1982, Brunei tuyên bố vùng đánh cá 200 hải lý từ bờ biển của nước này (3).

Năm 1984, Brunei tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý (4).

Năm 1988, Brunei tuyên bố chủ quyền trên Đá Kiệu Ngựa (Louisa Bank), Bãi Vũng Mây (Rifleman Bank) và thềm lục địa 350 hải lý, ra tới vùng Bãi Tư Chính (5).

Từ năm 1983, Malaysia tuyên bố chủ quyền trên 12 đơn vị ở Trường Sa với hai lý lẽ:

• Những đơn vị này năm trên thềm lục địa của Malaysia.

• Những đơn vị này được Malaysia khám phá và chiếm đóng.

Từ năm 1983 tới 1987, Malaysia chiếm 6 đơn vị ở Trường Sa, trong đó có Đá Hoa Lau, Đá Kỳ Vân và Đá Kiệu Ngựa.

Năm 19988, lần đầu tiên trong lịch sử tranh chấp, Trung Quốc gửi hải quân tới Trường Sa và chiếm đóng một số đảo: Đá Chữ Thập, Châu Viên, Gaven, Huy Gơ, Xu Bi. Ngày 14/03/1988, Trung Quốc tấn công 3 đảo nữa của Việt Nam: Cô Lin, Gạc Ma và Đảo Len. Việt Nam bảo vệ được Cô Lin và Đảo Len nhưng 74 chiến sĩ bị hy sinh và Việt Nam bị chìm 2 tàu vận tải và một chiến hạm.
 
Hình 15: Trung Quốc xây căn cứ quân sự chính ở vùng Trường Sa trên Đá Chữ Thập sau khi họ chiếm năm 1988


Năm 1989, Trung Quốc chiếm đóng thêm một đảo.

Năm 1995, Trung Quốc chiếm đóng Đá Vành Khăn (Mischief Reef).

Năm 2002, các nước ASEAN và Trung Quốc tuyên bố bản Code of Conduct cho Biển Đông. Bản tuyên bố này nói các nước sẽ không dùng vũ lực hay làm tình hình phức tạp thêm. Tuy nhiên, bản tuyên bố này không phải là một hiệp định và không có hiệu lực của một hiệp định.

Từ 2002 cho tới nay, tình hình ở Trường Sa vẫn căng thẳng. Các nước trong tranh chấp vẫn có những hành động nhằm củng cố vị trí quân sự và pháp lý của mình.
 
Hình 16: Binh lính Việt Nam tập luyện ở Trường Sa

Một số đề nghị ... ( tiếp theo )

3.2 Một số đề nghị đấu tranh cho Trường Sa

3.2.1 Đấu tranh cho chủ quyền ở Trường Sa
 
Hình 18: Hải đăng Việt Nam xây trên Đá An Ban năm 1938 là một chứng cớ Việt Nam là nước đầu tiên thi hành chủ quyền ở Trường Sa (6)


Vì Trung Quốc, Philippines và Malaysia tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa 22, 25 và 58 năm sau khi chủ quyền của Việt Nam được tuyên bố và thi hành ở Trường Sa, Trường Sa là một phần của lãnh thổ Việt Nam, không khác gì đảo Phú Quốc và đảo Bạch Long Vĩ. Đấu tranh cho chủ quyền ở Trường Sa là điều dĩ nhiên.

Tuy nhiên, vì Trung Quốc là mối đe doạ lớn nhất cho Việt Nam, với chủ trương và sức mạnh của họ, Việt Nam có thể đề nghị với Phlippines và Malaysia gác vấn đề chủ quyền trên các đảo sang một bên để cùng nhau đấu tranh bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mỗi nước từ bờ biển của mình.
 
Hình 19: Hải đăng Đá Tây, một thể hiện chủ quyền của Việt Nam ở Trường Sa (7)

3.2.2 Đấu tranh cho Trường Sa không được hưởng đường cơ sở thẳng, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa

Nếu Trung Quốc giành được Trường Sa, họ sẽ vạch đường cơ sở thẳng chung quanh Trường Sa và đòi là 200 hải lý vùng đặc quyền kinh tế và 350 hải lý thềm lục địa từ đường cơ sở đó thuộc về họ. Trong trường hợp đó,

• Thềm lục địa Việt Nam ngoài khơi Vũng Tàu, thay vì được ra tới 300 hải lý (tới trung tuyến với bờ biển Malaysia), sẽ chỉ còn được ra tới 150 hải lý (tới trung tuyến với quần đảo Trường Sa).

• Thềm lục địa Việt Nam ngoài khơi Nha Trang, thay vì được ra tới 280 hải lý (tới trung tuyến với bờ biển Philippines), sẽ chỉ còn được ra tới 140 hải lý.

• Vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam ngoài khơi Vũng Tàu, thay vì được ra tới 200 hải lý, sẽ chỉ còn được ra tới 150 hải lý (tới trung tuyến với quần đảo Trường Sa).

• Vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam ngoài khơi Nha Trang, thay vì được ra tới 200 hải lý, sẽ chỉ còn được ra tới 140 hải lý.

• Đại khái là, từ Đà Nẵng vào tới Vũng Tàu, Việt Nam sẽ bị mất đi khoảng phân nửa thềm lục địa và một phần tư vùng đặc quyền kinh tế.

Ngược lại, Việt Nam không cần Trường Sa được hưởng quy chế đường cơ sở thẳng, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa mới được hưởng 200 hải lý vùng đặc quyền kinh tế và 350 hải lý thềm lục địa từ bờ biển nước mình.

Vì vậy, ngoài việc khẳng định và giữ vững chủ quyền ở Trường Sa, Việt Nam cần phải đấu tranh để Trường Sa không được hưởng quy chế đường cơ sở thẳng, vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa. Như vậy, nếu Trung Quốc có giành được Trường Sa đi nữa, họ sẽ không có cớ để dùng Trường Sa làm bàn đạp pháp lý cho việc xâm lấn vào vùng đạc quyền kinh tế và thềm lục địa từ bờ biển Việt Nam. Đấu tranh này quan trọng vì nó là phòng tuyến thứ nhì để bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa từ bờ biển Việt Nam.

May mắn cho Việt Nam, phòng tuyến thứ nhì này rất thuận lợi cho đấu tranh của Việt Nam:

• Trên phương diện công pháp quốc tế, theo điều 121.3 của luật biển Liên Hiệp Quốc UNCLOS, các đảo nhỏ không tự có đời sống kinh tế không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Nhiều chuyên gia luật biển quốc tế cho là các đảo Trường Sa thuộc diện này. Việt Nam cần đấu tranh cho quan điểm pháp lý này trên diễn đàn quốc tế.

• Trên phương diện ngoại giao, nếu các đảo Trường Sa không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thì vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa ở đó sẽ thuộc về Philippines, Malaysia, Brunei. Vùng đặc quyền kinh tế phía tân nam Trường Sa sẽ thuộc về Indonesia, vùng đặc quyền kinh tế phía tây Trường Sa sẽ thuộc về Việt Nam. Lưu ý là điều này hoàn toàn không cần và không có nghĩa Việt Nam phải nhường bất cứ đảo Trường Sa nào cho Philippines, Malaysia, Brunei hay Indonesia.
 
Hình 20: Bản đồ 5: Vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của các nước chung quanh Biển Đông nếu Trường Sa không được hưởng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa . Bản đồ này không có nghĩa phải nhường một số đảo Trường Sa cho các nước khác. Việt Nam cần đấu tranh để thực hiện được đặc quyền kinh tế và thềm lục địa như trong bản đồ trên. (8)


Như vậy, trong khi Việt Nam bảo vệ được vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia cũng được hưởng lợi vì những vùng nói trên (dù Việt Nam không cần nhường đảo nào cho họ). Vì vậy, nếu Việt Nam đấu tranh cho quan điểm này thì các nước kia sẽ đấu tranh với ta.

Cho tới nay, Việt Nam vẫn chưa có nhiều nỗ lực đáng kể trên diện pháp lý và diện ngoại giao để đấu tranh cho phòng tuyến thứ hai. Đây là phòng tuyến rất quan trọng cho Việt Nam và là nơi Việt Nam có ưu thế. Vì vậy, Việt Nam phải đấu tranh cho phòng tuyến này càng sớm càng tốt.

3.2.3 Kết luận về đấu tranh ở Trường Sa

Dù nhiều nước tranh chấp Trường Sa với Việt Nam, Trung Quốc, với chủ trường và sức mạnh của họ, là nước nguy hiểm nhất cho Việt Nam và các nước khác. Trong tranh chấp Trường Sa, Việt Nam cần đấu tranh trên hai phòng tuyến.

• Phòng tuyến thứ nhất là bảo vệ chủ quyền trên các đảo.

• Phòng tuyến thứ nhì là bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa từ bờ biển Việt Nam.

Trên phòng tuyến thứ nhì, Việt Nam có ưu thế trên diện pháp lý và ngoại giao. Cho tới nay,Việt Nam chưa có nhiều nỗ lực để đấu tranh cho phòng tuyến thứ nhì. Việt Nam cần làm điều này càng sớm càng tốt.

Chú thích Phần 3

(1) “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, Đại Học Hawaii, 1999

(2) Hình từ VNN

(3) “The Spratly Archipelago: The Origin of the Claims and Possible Solutions”, trang 6,76, Ning Lu, The International Centre, Washington D.C., 1993

(4) “The Spratly Archipelago: The Origin of the Claims and Possible Solutions”, trang 6, 76, Ning Lu, The International Centre, Washington D.C., 1993

(5) “The Spratly Islands Dispute and the Law of the Sea”, Cordner, 25 Ocean Development and International Law 64, 1994

(6) http://www.vovnews.vn/?page=109&nid=42479

(7) Hình từ Công Ty Bảo Đảm An Toàn Hàng Hải Việt Nam

(8) “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, Đại Học Hawaii, 1999

(còn tiếp )

Một số đề nghị ... ( tiếp theo )
4. Tranh chấp trên Biển Đông

4.1 Lịch sử Biển Đông

Từ thời tiền sử tới nay, Biển Đông không thuộc về bất cứ nước nào. Từ thời tiền sử các nước trên thế giới đã tự do đi lại, khai thác và dùng Biển Đông cho mục đích quân sự mà không cần xin phép bất cứ nước nào. Vì vậy, từ xưa tới nay Biển Đông không phải là nội thuỷ hay biển lịch sử của bất cứ nước nào.

Các triều đại phong kiến Trung Quốc cũng không hề tuyên bố hay thi hành chủ quyền trên Biển Đông. Bất kể điều này, ngày nay một số tác giả Trung Quốc cho Biển Đông là biển lịch sử của Trung Quốc, nhưng đó chỉ là giấc mơ đế quốc và bành trướng.

Nói chung, trước thế kỷ 20 các nước trên thế giới chưa có khái niệm về chủ quyền trên biển. Năm 1982, Công Ước về Luật Biển Liên Hiệp Quốc (United Nations Convention on the Law of the Sea – UNCLOS) ra đời. Công Ước này cho các nước ven biển hưởng một vùng đặc quyền kin tế ra tới tối đa 200 hải lý và thềm lục địa ra tói tối đa 350 hải lý. Trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của một nước, nếu ngoài lãnh hải 12 hải lý, các nước khác vẫn có quyền đi lại và thi hành công tác quân sự. Vì vậy, từ xưa tới nay, dù với Công Ước về Luật Biển Liên Hiệp Quốc, các nước trên thế giới luôn có quyền đi lại và thi hành công tác quân sự trên Biển Đông.

4.2 Trung Quốc và tranh chấp Biển Đông

Năm 1948. Trung Quốc (Trung Hoa Dân Quốc) bắt đầu vẽ bản đồ với một ranh giới bằng 9 đường gạch chấm khoanh 2.6 triệu km vuông trên 3.5 triệu km vuông Biển Đông cho họ.

Năm 1958, Trung Quốc tuyên bố nguyên tắc đường cơ sở thẳng và lãnh hải 12 hải lý dọc bờ biển họ và tuyên bố là nguyên tắc đó được áp dụng cho cả Hoàng Sa và Trường Sa.

Năm 1992, Trung Quốc tuyên bố luật về lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải.

Năm 1996, Trung Quốc tuyên bố đường cơ sở thẳng dọc bờ biển họ và chung quanh Hoàng Sa.

Năm 2006, Trung Quốc ra chỉ thị là tất cả các bản đồ Trung Quốc phải vẽ 9 đường gạch chấm này để nói là vùng biển trong phạm vi 9 gạch chấm đó thuộc về Trung Quốc.

Từ 1948 cho tới nay, Trung Quốc chưa hề chính thức nói ranh giới 9 đường gạch chấm đó gó nghĩa gì. Chúng có thể có một hay một số trong những nghĩa sau:

• Tất cả các đảo trong ranh giới đó thuộc về Trung Quốc.

• Tất cả tài nguyên biển và thềm lục địa trong ranh giới đó thuộc về Trung Quốc. Trên thực tế, Trung Quốc đã từng tranh phần chấp thềm lục địa nước ta trong ranh giới đó.

• Bên trong ranh giới đó là biển lịch sử của Trung Quốc.

• Bên trong ranh giới đó là biển của Trung Quốc.

Tuy nhiên không nước nào biết ranh giới đó chính thức có nghĩa gì. Dù sao đi nữa, ranh gới đó thể hiện chủ trương chiếm đoạt điều gì đó trên 2.6 triệu km vuông trên Biển Đông. Điều đó ít nhất là tất cả cả tài nguyên biển và thềm lục địa và tối đa có thể là tất cả quyền lợi và quyền trên biển và thềm lục địa.
 
Hình 21: Bản đồ 6: Chín (9) đường gạch chấm Trung Quốc vạch ở Biển Đông


Có lẽ dụng ý của Trung Quốc khi họ không nói rõ ý nghĩa của ranh giới chủ trương của họ là để các nước khác không phản đối, không biết điều gì cần phản đối. Sau vài thập niên, Trung Quốc sẽ nói là họ đã vạch ranh giới đó từ nằm 1948, tức là gần 100 năm, mà không nước nào phản đối, vì vậy, vùng biển bên trong ranh giới đó đã trở thành biển lịch sử của họ.

4.3 Các nước Đông Nam Á và tranh chấp Biển Đông
 
Hình 22: Bản đồ 7: Ranh giới chủ trương vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của các nước Đông Nam Á và ranh giới chủ trương của Trung Quốc (1). Hiện nay Việt Nam chưa có ranh giới chủ trương vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.


Các nước Đông Nam Á vạch ranh giới vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa như trên. Những ranh giới này và ranh giới chủ trương của Trung Quốc gây ra một số tranh chấp khác biệt với tranh chấp chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa. Có một số điều đáng lưu ý:

• Trong những nước tranh chấp Biển Đông, Việt Nam là nước duy nhất chưa vạch ranh giới chủ trương vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Đây là một điều thiệt thòi cho Việt Nam.

• Tranh chấp giữa Việt Nam và Indonesia về phân chia thềm lục địa giữa vùng Nam Côn Sơn của Việt Nam và Biển Natuna của Indonesia đã được giải quyết trong qua đàm phán. Hiệp định phân chi thềm lục địa VN-Indonesia bắt đầu có hiệu lực vào năm 2007.

• Ranh giới chủ trương của Philippines, Malaysia và Brunei không đe doạ vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa 350 hải lý hay tới trung tuyến từ bờ biển Việt Nam. Ngược lại, vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa 350 hải lý hay tới trung tuyến từ bờ biển Việt Nam cũng không đe doạ ranh giới chủ trương của Philippines, Malaysia và Brunei. Vì vậy, ngoài tranh chấp Trường Sa, không có tranh chấp vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa giữa Việt Nam và Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia.

• Ranh giới chủ trương của Trung Quốc xâm lấn vào trong ranh giới chủ trương của Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia. Ranh giới chủ trương của Trung Quốc cũng xâm lấn vào trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa 350 hải lý hay tới trung tuyến từ bờ biển Việt Nam. Vì vậy, ranh giới chủ trường của Trung Quốc đe doạ vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của tất cả các nước Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia

Chú thích Phần 4

(1) “Atlas for Marine Policy in South East Asian Seas”, Morgan, Valencia. Đại Học California, 1983

(2) “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, Đại Học Hawaii, 1999

(3) Số liệu được đo từ bản đồ trong “Sharing the Resources of the South China Sea”, Valencia, Van Dyke, Ludwig, University of Hawaii, 1999
( còn tiếp )

Một số đề nghị...(tiếp theo và hết )
5. Kết luận

Bài báo đã trình bày tầm quan trọng về kinh tế và quốc phòng của Biển Đông đối với Việt Nam cùng các tranh chấp trên Biển Đông giữa các quốc gia cùng chung Biển Đông. Sự tranh chấp lớn nhất và nguy hiểm nhất là từ phía Trung Quốc với mộng bá quyền trên Biển Đông nhằm thực hiện ý đồ bành trướng, chiếm trọn và khai thác Biển Đông cũng như tập trận trên Biển Đông. Tung Quốc đang dùng chiến lược "để lâu theo thời gian" cùng với việc đưa ra các thông tin đại chúng giáo dục dân chúng Trung Quốc và đưa ra trường quốc tế nhằm hợp pháp hóa những phần biển đảo mà Trung Quốc cưỡng chiếm của các nước khác. Bài báo cũng trình bày lịch sử tranh chấp trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cùng một số đề nghị đấu tranh nhằm ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc xuống Biển Đông và đấu tranh cho một Biển Đông vì hòa bình ổn định và phát triển trong khu vực. Chính phủ Việt Nam cần phải có những biện pháp mềm dẻo nhưng kiên quyết trong nhiều lĩnh vực để bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trên hai Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và Biển Đông là những vùng hải đảo và biển mà Việt Nam đã từng có tuyên bố chủ quyền và thực thi chủ quyền qua nhiều thế kỷ trước khi người Pháp vào Việt Nam và trước khi các quốc gia khác tuyên bố chủ quyền.

DươngDanhHuy

Để tránh những hiểu lầm không đáng có, bác thânh3 hay bác nào có thể làm rõ hơn về vấn đề này được không ạ?

Thưa bác, tôi đơn thuần chỉ tìm tài liệu và chia sẻ với mọi người, tuy nhiên theo trích dẫn của tác giả thì điều trên được trích từ nguồn: (9) “The Sino-Vietnamese Difference on the Hoàng Sa and Trường Sa Archipelagoes”, trang 74,Lưu Văn Lợi, NXB Thế Giới, 1996. Nên bác nào có thể làm rõ hơn thì rất cám ơn.

Mời các bác cùng tham khảo bài: Triển vọng cho việc giải quyết và quản lý sung đột trên biển Đông" được đăng trên website: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1372-trin-vng-cho-vic-gii-quyt-va-qun-ly-xung-t--bin-ong

Bài viết của PGS. Ralf Emmers, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore nhìn nhận lại những nỗ lực được các bên đưa ra nhằm quản lý và giải quyết xung đột ở Biển Đông. Từ những đánh giá về hạn chế dẫn đến bế tắc trong vấn đề giải quyết tranh chấp, tác giả đã bác bỏ kịch bản xem trọng tài quốc tế như một giải pháp khả thi và thay vào đó tập trung tiến hành những kế hoạch thăm dò và khai thác chung kết hợp với gác lại yêu cầu lãnh thổ.

Bài viết được in trong Series đặc biệt của tạp chí Harvard Asia Quarterly của Trường Đại học Havard với chủ đề: "Tranh chấp biển- An ninh hàng hải tại Đông Á", (The Disputed Sea – Maritime Security in East Asia) tháng 12/2010.

 

LỜI TỰA

Trong mấy tháng gần đây, những căng thẳng trong tranh chấp Biển Đông đã leo thang, với việc vấn đề đã chi phối Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) tháng 7 năm 2010 tại Việt Nam. Các vấn đề phân định chủ quyền và biên giới chưa được giải quyết và tiếp tục là những nhân tố đang leo thang. Nguy cơ xung đột vẫn tồn tại, đặc biệt khi nhu cầu năng lượng của các quốc gia tăng lên và quá trình hiện đại hóa quân sự diễn ra. Trung Quốc tiếp tục hiện đại hóa hải quân và thường xuyên tuyên bố chủ quyền của quốc gia này ở Biển Đông là không thể tranh cãi. Các quốc gia Đông Nam Á cũng vậy, không muốn nhượng bộ những yêu sách lãnh thổ của họ. Ngoài ra, các quốc gia yêu sách ở Đông Nam Á vẫn hoài nghi về những ý định của Trung Quốc.[1] Kết quả là tình hình Biển Đông trở nên mong manh, biến động, và có khả năng bất ổn. Tình trạng bấp bênh hiện tại đã tác động trực tiếp đến cả các thành tựu và hạn chế của việc quản lý và giải quyết xung đột ở Biển Đông.

Bài viết này xem xét cách quản lý và những giải pháp khả thi cho những tranh chấp lãnh hải ở Biển Đông. Trong bài, quản lý tranh chấp được kết hợp với nỗ lực ngoại giao để ngăn chặn một cuộc xung đột vũ trang công khai xảy ra, trong khi giải quyết xung đột hướng đến một giải pháp cho những thù địch về ngoại giao, kinh tế và quân sự. Một giải pháp ngoại giao cho những tranh chấp như vậy vẫn chưa được hình thành do tầm quan trọng chiến lược của các tranh chấp về lãnh thổ, những nguồn năng lượng tiềm năng, và nguy cơ của việc gia tăng và cạnh tranh sức mạnh.

Bài viết khẳng định rằng bước đầu tiên để tiến tới quản lý và giải quyết tranh chấp là đưa ra một công thức gác lại vấn đề chủ quyền cho đến khi việc thăm dò và khai thác tài nguyên chung có thể làm dịu bớt hay thậm chí vượt qua được những căn nguyên địa chính trị ban đầu dẫn đến tình thế an ninh tiến thoái lưỡng nan này. Nhiệm vụ này đòi hỏi ít nhất phải tạm thời tách rời triển vọng thăm dò và khai thác chung khỏi vấn đề yêu sách chủ quyền và lãnh thổ. Sự bế tắc của những yêu sách chủ quyền chồng lấn và việc sử dụng và lạm dụng luật quốc tế của các quốc gia tranh chấp được xem là những nhân tố chính kìm hãm việc tạo ra diễn tiến tích cực.

Bài viết gồm hai phần lần lượt nhìn lại nỗ lực đưa ra các bước quản lý và giải quyết xung đột ở Biển Đông. Phần đầu nhấn mạnh tiến bộ đạt được đối với việc quản lý xung đột ở Biển Đông, điển hình là Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 2002 được ký bởi Trung Quốc và các thành viên của Hiêp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Tuy nhiên, Điều đáng luy ý là những hạn chế của tuyên bố và sự thất bại trong việc tiến tới thực hiện nó. Trong việc giải quyết xung đột, bối cảnh lãnh thổ dẫn đến tranh chấp Biển Đông nhìn chung vẫn không thay đổi. Bài viết đã bác bỏ kịch bản xem trọng tài quốc tế như một giải pháp khả thi và thay vào đó tập trung tiến hành những kế hoạch thăm dò và khai thác chung kết hợp với gác lại yêu cầu lãnh thổ.

QUẢN LÝ XUNG ĐỘT Ở BIỂN ĐÔNG

Nhìn chung các tình huống liên quan đến tranh chấp Biển Đông thường phản ánh bầu không khí quan hệ khu vực. Sự ấm lên của các mối quan hệ Trung Quốc – Đông Nam Á vào đầu những năm 2000 đã tạo được tiến bộ trong vấn đề quản lý xung đột. Việc ký kết Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên ở Biển Đông đã cho thấy mong muốn của các bên liên quan là theo đuổi yêu sách của họ bằng biện pháp hòa bình. Tuyên bố đã công khai lên án việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông và đã góp phần làm giảm căng thẳng giữa các quốc gia yêu sách. Tuyên bố cũng được xem như một tín hiệu rằng Trung Quốc sẵn sàng tôn trọng các nguyên tắc và chuẩn mực của ASEAN trong Hiệp định Hợp tác Thân thiện (TAC) của khối này và cùng tồn tại hòa bình với các quốc gia láng giềng Đông Nam Á. Quan điểm hòa giải này được thể hiện rõ hơn khi Trung Quốc là quốc gia không phải thành viên ASEAN đầu tiên ký TAC vào năm 2003. Cuối cùng, tuyên bố 2002 được công nhận là một “diễn tiến quan trọng” bởi vì nó ràng buộc các bên ký kết thực hiện các hoạt động hợp tác và làm tăng khả năng đạt được các thỏa thuận về kế hoạch thăm dò và khai thác dầu khí chung.[2] Ví dụ, tổng thống Phi-lip-pin Gloria Arroyo tuyên bố rằng thỏa thuận do các tập đoàn dầu khí nhà nước của Trung Quốc, Việt Nam, Phi-lip-pin ký năm 2005 để tiến hành các cuộc thăm dò khảo sát ở Trường Sa là sự thi hành đầu tiên những điều khoản trong tuyên bố 2002.[3]

Tuy nhiên, tuyên bố chỉ là một bước nhỏ trong mục tiêu ban đầu để tiến tới một bộ quy tắc ứng xử chi tiết và mang tính ràng buộc cho Biển Đông.[4] Nhiều nhà phân tích vẫn hoài nghi về khả năng tuyên bố có thể tạo ra một khuôn khổ cho việc quản lý xung đột, nhất là xét việc thiếu các cơ chế ngăn chặn và giải quyết những nguyên nhân có thể gây xung đột của tuyên bố này[5] Là một tuyên bố chính trị hơn là một hiệp định và chỉ dựa vào sự đồng thuận và mẫu thức chung thấp nhất, thỏa thuận này vừa không chặt chẽ về mặt pháp lý vừa không mang tính ràng buộc. Hơn nữa tuyên bố tránh giải quyết vấn đề chủ quyền, vì tất cả các bên tranh chấp đều khư khư những yêu sách lãnh thổ của mình. Việc thông qua văn kiện cũng đòi hỏi những sự nhượng bộ lớn và giảm bớt nội dung của tuyên bố bao gồm việc không đề cập đến phạm vi địa lý cụ thể của tuyên bố.

Chưa có tiến bộ đáng kể nào hướng đến quản lý xung đột được tiến hành kể từ năm 2002. Thất bại trong thực hiện tuyên bố và tiến tới phát triển thành một bộ quy tắc ứng xử là hệ quả của một vài nhân tố. Bắc Kinh dường như chỉ chuẩn bị ủng hộ một bộ quy tắc ứng đa phương không mang tính ràng buộc mà chỉ giới hạn liên quan đến Quần đảo Trường Sa (A: Spratlys Islands, TQ: Nansa/Nam Sa - nd) và tập trung vào đối thoại và duy trì sự ổn định khu vực hơn là vấn đề quyền tài phán. Các quốc gia yêu sách Đông Nam Á đều không muốn nhượng bộ những yêu sách lãnh thổ của họ. Sự thiếu đồng thuận giữa các quốc gia ASEAN trong vấn đề Biển Đông cũng có liên quan. Các thành viên có những mối quan hệ khác nhau với Trung Quốc và quan điểm trái ngược nhau về mối đe dọa tiềm tàng Trung Quốc. Thêm vào đó, một số thành viên có các yêu sách xung đột ở Trường Sa (A: Spratlys Islands, TQ: Nansa/Nam Sa - nd), trong khi các thành viên khác không liên quan đến vấn đề chủ quyền. Những nguyên nhân gây chia rẽ này đã khiến cho việc đạt đến một quan điểm tập thể trở lên phức tạp và làm ASEAN yếu đi trong đàm phán với Bắc Kinh.

Sự không cân đối về sức mạnh ngày càng tăng ở Biển Đông do sức mạnh hải quân ngày một phát triển của Trung Quốc đã gây thêm nghi ngờ về khả năng quản lý tranh chấp của ASEAN. Ngày càng có nhiều tranh luận về việc liệu cách tiếp cận của ASEAN đối với quản lý xung đột ở Biển Đông có thể giảm bớt sự phân bổ sức mạnh không đều này hay không. Sự phân bố sức mạnh đang thay đổi chưa được theo kịp bằng tiến triển hơn nữa trong việc thực hiện các cơ chế quản lý xung đột. Thay vào đó, từ năm 2006 tình hình ở đây đã leo thang cao hơn và Trung Quốc đã cương quyết hơn trong việc đẩy mạnh những yêu sách lãnh thổ.[6] Cần phải nhấn mạnh rằng không chỉ Bắc Kinh chịu trách nhiệm trong việc gia tăng căng thẳng ở Biển Đông. Những hành động của các bên yêu sách khác cũng đã gây bất lợi cho việc quản lý tình hình.

Ví dụ, vấn đề lãnh thổ đã leo thang nhiều hơn do các đệ trình yêu sách của Phi-lip-pin, Ma-lai-xi-a và Việt Nam lên Uỷ ban Ranh giới Thềm lục địa của Liên Hợp Quốc (United Nations Commission on the Limits of the Continential Shelf). Các quốc gia tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) trước năm 1999 đã phải đệ trình trước ngày 13 tháng 5 năm 2009 yêu sách bổ xung của mình về những quyền kinh tế khi thềm lục địa của họ kéo dài hơn 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Trung Quốc đã phản ứng giận giữ và gọi đệ trình này là những yêu sách mới vi phạm quyền tài phán và quyền chủ quyền của nước này ở Biển Đông.[7] Trong khi phản ứng của Trung Quốc là có thể đoán trước vì những yêu sách mới chồng lấn với yêu sách của quốc gia này, cần phải nhấn mạnh rằng Bắc Kinh đã đưa bản đồ đường đứt đoạn chữ U vào trong công hàm phản đối của nước này, do đó khơi lại những mối ngờ vực trước đây tại Hà Nội, Kua la Lumpur và Manila.[8] Bắc Kinh cũng mới lập ra Vụ Các vấn đề Biên giới và Đại dương và tăng cường các khả năng tuần tra để cố gắng khẳng định chủ quyền của quốc gia này ở Biển Đông.

Cuối cùng, cạnh tranh Trung - Mỹ gia tăng trên biển đã làm phức tạp thêm việc quản lý một cách hòa bình những tranh chấp ở Biển Đông. Vụ việc hải quân Trung Quốc và các tàu tuần tra dân sự ở phía nam đảo Hải Nam sách nhiễu tàu do thám Mỹ USNS Impecable, vào tháng 3 năm 2009 đã gây thêm lo ngại cho một số quốc gia Đông Nam Á. Trong khi Bắc Kinh tuyên bố rằng tàu Impecable đã liên quan đến các ‘hoạt động trái phép’ trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia này, vụ việc cũng đã được xem như một ví dụ về sự cương quyết của Trung Quốc ở Biển Đông. Ngoại trưởng Mỹ, Hillary Clinton, đã phản đối Trung Quốc về vấn đề Biển Đông và tuyên bố vùng biển này có lợi ích quốc gia của Mỹ tại cuộc họp ARF vào tháng 7 tại Hà Nội,, động thái được xem là nguyên nhân khiến Bắc Kinh quan ngại. Ở Đông Nam Á, người ta lo ngại rằng cạnh tranh Trung – Mỹ ngày càng tăng có thể dẫn đến chính sách ngoại giao và hoạt động hải quân cứng rắn của Trung Quốc ở Biển Đông.[9] Do đó không không ngạc nhiên khi các lãnh đạo ASEAN đã yêu cầu không đưa vấn đề Biển Đông vào thông cáo cuối cùng trong buổi bế mạc hội nghị cấp cao (ASEAN - Mỹ) lần thứ hai với tổng thống Mỹ Barrack Obama vào tháng 9 năm 2010.

 
Mời xem tiếp phần 2

 

PGS. Ralf Emmers, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore

Người dịch: Nguyễn Văn Bình

Hiệu đính: Đỗ Thị Thủy

[/b]

Ngày 19/4, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 557/QĐ-TTg về việc thành lập và hoạt động "Quỹ vì Trường Sa thân yêu." nhằm hỗ trợ nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của quân và dân huyện Trường Sa, nhà dàn DKI.

Việc thành lập và hoạt động "Quỹ vì Trường Sa thân yêu" cũng nhằm tuyên truyền vận động cả nước hướng về Trường Sa, nâng cao hơn nữa nhận thức của các cấp, các ngành, các địa phương và nhân dân trong và ngoài nước về vị trí, vai trò của biển đảo với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

"Quỹ vì Trường Sa thân yêu" là nguồn kinh phí huy động tự nguyện (không bắt buộc) từ đóng góp, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức, đoàn thể, cá nhân trong và ngoài nước để góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội, cán bộ, công chức, viên chức, nhân dân huyện Trường Sa và nhà giàn DKI, từng bước giảm bớt khó khăn về vật chất và tinh thần cho quân và dân huyện Trường Sa.

Thủ tướng yêu cầu tổ chức các phong trào vận động các ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, các thành phần kinh tế, cá nhân trong và ngoài nước tham gia ủng hộ, đóng góp vào "Quỹ vì Trường Sa thân yêu."

Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng thành lập Ban Chỉ đạo "Quỹ vì Trường Sa thân yêu" do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng là Trưởng ban, các thành viên gồm đại diện của các Bộ, ngành và địa phương liên quan.

Bộ trưởng các Bộ, Thủ trưởng các cơ quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cơ quan đoàn thể các cấp, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí có trách nhiệm tuyên truyền, vận động và tổ chức cho các đơn vị, cá nhân tham gia đóng góp vào "Quỹ vì Trường Sa thân yêu"./.


(TTXVN/Vietnam+)

Triển vọng cho việc giải quyết và quản lý xung đột ở biển Đông ( phần 2)
Mời các bác tự khám phá theo đường link http://nghiencuubiendong.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=1373. Tôi không thể post lên diễn đàn phần 2 do BBT NCBĐ chỉ cho phép dẫn đường link. Mong các bác thông cảm.

Mời các bác cùng tham khảo quan điểm của S. Rajaratnam – nhà nghiên cứu thuộc Trường nghiên cứu Quốc phòng quốc tế Singapore và Bernard – Giáo sư thuộc Viện Nghiên cứu Chiến tranh và Chiến lược, hy vọng phân tích dưới đây sẽ có ích lợi cho việc hoạch định chiến lược phòng thủ biển đảo của chúng ta. Bài viết được dẫn xuất từ nguồn: http://www.seasfoundation.org/research-documents/military/490-hi-quan-trung-quc-s-gp-bt-li-khi-chin-u

Hải quân Trung quốc sẽ gặp bất lợi khi chiến đấu ?

S. Rajaratnam – nhà nghiên cứu thuộc Trường nghiên cứu Quốc phòng quốc tế Singapore và Bernard – Giáo sư thuộc Viện Nghiên cứu Chiến tranh và Chiến lược mới đây đã có một báo cáo chỉ ra rằng, mặc dù lực lượng quân sự của Trung Quốc đang không ngừng gia tăng, nhưng chưa đủ mạnh nếu có chiến tranh trên biển.

Phi đội tàu khu trục Trung Quốc

Trong bài báo cáo, hai nhà nghiên cứu đã mô phỏng lại tình hình chiến sự của Trung Quốc và nói rằng, mặc dù Trung Quốc đầu tư rất nhiều tiền vào lực lượng hải quân, nhưng nếu có chiến tranh xảy ra thật thì Trung Quốc cũng sẽ chỉ huy động được 1/3 lực lượng hải quân tham chiến mà thôi.
Vài tuần nay, những bài báo về tình hình chiến sự liên quan đến Trung Quốc luôn được đặt lên trang nhất, trong đó chủ yếu xoay quanh vấn đề vũ khí, tình hình căng thằng giữa Trung - Mỹ trong vấn đề biển Đông và Đông Nam Á. Trong 10 năm trở lại đây, các nhà phân tích ngày càng chú trọng hơn về thế lực quân sự đang ngày càng phát triển, đặc biệt là năng lực chế tạo tàu sân bay của Trung Quốc.

Xét về năng lực, quân giải phóng Trung Quốc cũng đã nâng cao thực lực hơn so với 10 năm trước, đặc biệt là không quân và hải quân. Đây cũng là hai lực lượng quan trọng để Trung Quốc bành trướng thế lực của mình tại sân chơi khu vực.

Bài báo cáo đã nói rằng, đầu tư cho không quân và hải quân chỉ là một phần, bên cạnh đó, Trung Quốc phải giải quyết vấn đề xây dựng mục tiêu như thế nào và chiến lược để ảnh hưởng trong khu vực Đông Nam Á ra sao. Để làm được những điều đó, Trung Quốc phải xem xét đến 4 biến số:

Biến số thứ nhất đó là quy mô của quân giải phóng, đặc biệt là quy mô của không quân và hải quân. Quy mô của quân giải phóng nếu so sánh với những lực lượng quân đội khác trong khu vực cũng đáng phải suy xét. Mặc dù sự phát triển quân đội của Trung Quốc trong 10 năm qua cũng đã khiến người ta ấn tượng, nhưng lực lượng không quân và hải quân vẫn còn thua kém. Đơn giản mà nói, nếu như theo chủ trương làm lợi trên biển Đông, dồn toàn bộ công sức đầu tư cho không quân và hải quân, thì quân giải phóng cũng sẽ bị đánh bại trước liên minh giữa Mỹ và các nước Châu Á Thái Bình Dương.

Biến số thứ hai, đó là vấn đề tổ chức sắp xếp hải quân còn tồn tại nhiều vấn đề. Thông thường, hải quân phân toàn bộ lực lượng ra làm 3, đặc biệt là trong thời kỳ hòa bình. Bất luận trong thời kỳ nào thì hải quân cũng chỉ nên giữ 1/3 quân lực, 1/3 số quân thì quay về đất liền để dưỡng sức, bổ sung; 1/3 số còn lại thì hoàn thành việc duy trì bổ sung, cuối cùng mới tiến hành thử nghiệm. Chỉ đến khi cuộc thử nghiệm kết thúc thì số quân này mới có thể tham chiến. do đó, mặc dù lực lượng hải quân của Trung Quốc đông, nhưng nếu xảy ra chiến tranh, thì cũng chỉ có khoảng 1/3 số quân có thể tham chiến.

Biến số thứ ba, đó là mặc dù quân lực của Trung Quốc đang không ngừng trưởng thành, thế nhưng thiếu tàu sân bay, lực lượng không quân lại kém xa so với quân giải phóng. Không có không quân yểm trợ thì dù vũ khí trên biển có mạnh cỡ nào cũng sẽ như lời tướng Đức Erwin Rommel đã nói trong Thế chiến thứ hai: “Giống như lũ mọi gặp phải vũ khí tinh nhuệ hiện đại của quân Châu Âu”.

Biến số thứ tư, đó là ưu thế của quân Trung Quốc trên biển Đông không thể duy trì trong thời gian dài. Nếu không giải quyết được vấn đề này thì không quân trên biển sẽ sớm đánh mất ưu thế.

Trong bài báo cáo, các nhà nghiên cứu không có ý nói quân giải phóng Trung Quốc thiếu năng lực triển khai quân sự trên biển Đông, mà có ý nhấn mạnh rằng, quân Trung Quốc sẽ không thể triển khai bất cứ hoạt động gì lâu dài trên biển Đông. Điều đáng nói ở đây, đó là nếu như không xét đến tình hình của liên minh Mỹ với các nước Châu Á Thái Bình Dương thì rất khó tưởng tượng được năng lực quân sự như vậy có thể bảo vệ lợi ích của Trung Quốc trong bao lâu? Nói cách khác, năng lực chiến đấu trong thời gian ngắn không có lợi cho lợi ích của Trung Quốc.

Bích Chuyên (Theo báo TQ)

Bài viết lấy từ link xấu, không được phép đưa lên diễn đàn quansuvn. Các bài viết từ link trên đã bị xóa.

Thành viên thanh63 chú ý khi nguồn (link) các bài viết khi cắt dán về diễn đàn!

Cảnh cáo lần thứ nhất!

Hôm qua, tàu HQ 996 đưa Đoàn đại biểu 54 dân tộc Việt Nam do Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức đến thăm và làm việc tại đảo Song Tử Tây, huyện đảo Trường Sa, Khánh Hòa.
(http://i1084.photobucket.com/albums/j414/trucngon_12/78477_400.jpg)
Chiến sỹ đảo Song Tử Tây chơi đàn T'rưng cùng các cô gái Tây Nguyên.

Dịp này, đại diện các dân tộc anh em đã tặng quà động viên cán bộ chiến sỹ và nhân dân xã đảo. Phát biểu tại buổi lễ, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Lê Bá Trình khẳng định: "Huyện đảo Trường Sa là một phần máu thịt của dân tộc Việt Nam. 54 dân tộc anh em luôn hướng về chiến sỹ đồng bào nơi biên cương hải đảo của Tổ quốc".

Đoàn đã có một đêm lửa trại nối vòng tay hát với lính đảo giữa Trường Sa.

Đảo Song Tử Tây nằm ở cực Tây của Trường Sa. Lính đảo trẻ, gương mặt sạm đen vì nắng gió. Khi tàu HQ 996 cập đảo, các chiến sỹ ùa cả ra âu tàu, chào từng người một. Chiến sỹ Phạm Văn Chương tâm sự: "Bộ đội ở đảo xa nhớ đất liền, nhớ gia đình lắm nhưng vì biên cương hải đảo tổ quốc, vì nhiệm vụ thiêng liêng nên luôn quyết tâm học tập, rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu giữ vững chủ quyền".

Đêm Trường Sa, các dân tộc đã mang đến những nét bản sắc giúp lính đảo phần nào nguôi nỗi nhớ nhà. Những chàng trai Đam San, những cô gái Tây Nguyên mang hơi thở đại ngàn, âm vang cồng chiêng ra tận đảo xa, khiến không khí đêm lửa trại thêm nồng nhiệt. Trên đảo chỉ có bàng vuông, cánh lính trẻ ngắt hoa muống biển, gửi tặng ca sỹ.

Khẩu đội trưởng Nguyễn Văn Tú nói: "Đây là lần đầu tiên có một đoàn đại biểu đại diện cho 54 dân tộc Việt Nam đến thăm Trường Sa, khiến các chiến sỹ rất xúc động và tự hào". Ông A Theor, đại biểu dân tộc Bana tâm sự: "Cùng hòa mình với lính đảo Trường Sa mới hiểu được hết những khó khăn thiếu thốn. Thật hạnh phúc khi cả 54 dân tộc đều hội tụ tại đây, cảm giác như cả núi rừng, đồng bằng, biển đảo hội về một mối. Sau này khi về với buôn làng, lũ làng có hỏi Trường Sa ở đâu, có xa không, ta sẽ bảo rằng, Trường Sa gần lắm, chỉ cách đất liền một nỗi nhớ mà thôi".

Lê Quang Minh
http://www.tienphong.vn/Thoi-Su/535589/54-dan-toc-anh-em-hoi-tu-tai-Truong-Sa.html
 

Hai năm sau hội thảo lần thứ nhất, ngày mai (26/4), Bộ Ngoại giao và Học viện Ngoại giao sẽ tổ chức ở Hà Nội hội thảo khoa học quốc gia lần hai về Biển Đông với sự tham dự của các học giả, nhà nghiên cứu từ nhiều lĩnh vực.

Trung Quốc phản pháo Philippines về Biển Đông
'Không có chỗ cho hành động đơn phương ở Biển Đông'

Hội thảo quốc gia lần đầu tiên về Biển Đông được tổ chức tháng 3/2009 với chủ đề "Tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông: lịch sử, địa chính trị và luật pháp quốc tế" đã mở ra cách tiếp cận mới công khai hóa, phi nhạy cảm hóa vấn đề tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông.

Hội thảo đầu tiên diễn ra trong bối cảnh biển Đông “nổi sóng” sau vụ va chạm giữa tàu Mỹ Impeccable và một số tàu Trung Quốc. Cùng lúc đó, Malaysia tiến hành thị sát quần đảo Trường Sa còn Philippines công bố Đạo luật đường cơ sở bao gồm các đảo thuộc quần đảo Trường Sa.

Gần 100 nhà nghiên cứu cả nước đã dự hội thảo này. Họ là các nhà sử học, luật học, cán bộ nghiên cứu của các viện, các ban nghành trung ương, có người đã dành cả đời nghiên cứu về chủ quyền Việt Nam tại Trường Sa, Hoàng Sa và các vấn đề liên quan đến Biển Đông.

Tại hội thảo, các nhà khoa học đã đưa ra những chứng cứ lịch sử khẳng định Trường Sa, Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam, cũng như nhận định những tranh chấp thời điểm đó đã đẩy Biển Đông thành vấn đề quốc tế. Việc giải quyết tranh chấp cần có sự công khai, minh bạch và tinh thần xây dựng, vì lợi ích chung của các quốc gia liên quan, vì an ninh khu vực và thế giới.

Hội thảo quốc gia về Biển Đông lần thứ hai được tổ chức trong bối cảnh những tranh chấp chủ quyền trên vùng biển này vẫn chưa lắng xuống. Trung Quốc gần đây liên tục có hoạt động tiến hành tập trận ở vùng biển đang tranh chấp chủ quyền cũng như công bố các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của các địa phương phía nam bao trùm cả quần đảo Hoàng Sa.

Philippines cũng đang có nhiều động thái khẳng định chủ quyền trên Biển Đông và thể hiện rõ thái độ với Trung Quốc trong những tranh cãi về vấn đề này.

Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) vẫn đang là cơ chế ràng buộc được các quốc gia liên quan theo đuổi và kiên trì đàm phán để tiến tới Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).

Chung Hoàng
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/18128/vn-to-chuc-hoi-thao-quoc-gia-lan-hai-ve-bien-dong.html

Hiển nhiên là Biển Đông có sự đan xen rất chặt chẽ lợi ích của nhiều nước với các mức độ khác nhau. Hòa bình và ổn định ở Biển Đông ảnh hưởng trực tiếp đến hòa bình và ổn định của khu vực và thế giới.

Ngày 23/3, Tân Hoa Xã, hãng tin chính thức của Trung Quốc, đã phát bài viết “ Tranh chấp Nam Hải dưới góc độ của luật biển quốc tế ” của hai học giả Hạ Giám và Uông Cao, Đại học Tương Đàm, trong đó không những khẳng định cái gọi là “ chủ quyền ” của Trung Quốc mà còn vu cáo Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác, “ bẻ cong ” Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc và “ tranh giành chủ quyền của Trung Quốc ” ở Biển Đông.

Bài viết “Vấn đề Biển Đông dưới ánh sáng của pháp luật quốc tế” của tác giả Hải Biên, nhà nghiên cứu về Biển Đông của Việt Nam, đăng trên TTXVN, nhằm làm rõ vấn đề Biển Đông dưới ánh sáng của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc.

1. Khái quát về Biển Đông

Biển Đông là một biển nửa kín ở khu vực Thái Bình Dương với diện tích hơn 3,5 triệu km2. Có 9 quốc gia ven Biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Bruney, Indonesia, Thái Lan, Campuchia và Singapore. Trữ lượng tài nguyên thiên nhiên ở Biển Đông lớn, đặc biệt là dầu, khí và hải sản. Gần đây, nhiều thông tin cho biết Biển Đông có trữ lượng khá lớn về băng cháy.

Biển Đông là tuyến hàng hải nhộn nhịp thứ hai trên thế giới, sau tuyến Địa Trung Hải. Mỗi ngày có khoảng 150 - 200 tàu trọng tài lớn đi qua Biển Đông. Hàng hóa xuất nhập khẩu thiết yếu đối với các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Công phụ thuộc rất nhiều vào tuyến đường biển này. Từ góc độ quân sự, Biển Đông là địa bàn hoạt động của hạm đội hải quân của nhiều nước trong và ngoài khu vực. Tất cả những yếu tố này dẫn đến một hệ quả tất yếu và hiển nhiên là ở Biển Đông có sự đan xen rất chặt chẽ lợi ích của nhiều nước với các mức độ khác nhau. Hòa bình và ổn định ở Biển Đông ảnh hưởng trực tiếp đến hòa bình và ổn định của khu vực và thế giới.

(còn tiếp)

2. Các vùng biển của các quốc gia ven Biển Đông theo luật biển quốc tế

Hội nghị Luật Biển lần thứ III của Liên hợp quốc (1967- 1982) đã thông qua Công ước Luật Biển năm 1982 với 320 điều khoản và 9 Phụ lục. Là thành quả của một cuộc thương lượng lâu dài giữa các nhóm nước khác nhau, Công ước là một giải pháp cả gói công bằng và đỉnh cao trong quá trình pháp điển hóa và phát triển tiến bộ ngành luật biển quốc tế. Công ước xác lập rõ ràng quy chế pháp lý của các vùng biển khác nhau thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển, quy định quyền và nghĩa vụ của các quốc gia khi tiến hành các hoạt động liên quan đến biển và thành lập một loạt cơ chế quốc tế quan trọng liên quan đến thực hiện Công ước và giải quyết tranh chấp biển như Tòa án Luật Biển quốc tế, Hội nghị các quốc gia thành viên của Công ước, Cơ quan Quyền lực quốc tế về Đáy Đại dương và Ủy ban Thềm lục địa. Tính đến nay, đã có 161 quốc gia và tổ chức quốc tế tham gia Công ước Luật Biển năm 1982, trong đó có 7 quốc gia ven Biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Bruney.

Áp dụng Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc vào điều kiện cụ thể của Biển Đông chúng ta thấy mấy điểm cơ bản sau đây.

Một là , các quốc gia ven Biển Đông có chủ quyền đối với nội thủy và lãnh hải 12 hải lý kể từ đường cơ sở của mình. Đáng lưu ý là theo luật biển quốc tế những năm 40 - 50 của thế kỷ trước, vùng lãnh hải của các quốc gia ven Biển Đông chỉ có 3 hải lý và toàn bộ phía ngoài 3 hải lý đó là vùng biển quốc tế. Như vậy, Công ước đã mở rộng phạm vi vùng lãnh hải của các quốc gia ven Biển Đông thêm 9 hải lý.

Hai là, mỗi quốc gia ven Biển Đông có quyền chủ quyền đối với vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa tối thiếu 200 hải lý của mình. Chiều rộng của hai vùng biển này đều được đo từ đường cơ sở dùng để tính lãnh hải. Trong trường hợp thềm lục địa thực tế lớn hơn 200 hải lý thì quốc gia ven Biển Đông có thể mở rộng thềm lục địa của mình đến 350 hải lý với điều kiện tuân thủ đúng các quy định và thủ tục nêu trong Công ước.
Mỗi quốc gia ven Biển Đông có toàn quyền thăm dò, khai thác các tài nguyên trong các vùng biển của mình, đặc biệt là trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, để phục vụ đời sống nhân dân và phát triển đất nước. Mỗi quốc gia ven Biển Đông có toàn quyền quyết định cho phép hay không cho phép các quốc gia khác khai thác tài nguyên trong các vùng biển của mình. Mỗi quốc gia ven Biển Đông có nghĩa vụ tôn trọng các quyền chủ quyền đó của các quốc gia láng giềng khác ven Biển Đông. Đồng thời, phù hợp các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982, các quốc gia ven Biển Đông có nghĩa vụ tôn trọng quyền của các quốc gia khác được tự do hàng hải, tự do hàng không ở trong vùng đặc quyền kinh tế và ở vùng trời trên vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của quốc gia ven biển.

Ba là , xuất phát từ Công ước Luật Biển năm 1982 thì sự kiện Trung Quốc ký hợp đồng với Công ty Creston năm 1992 ở bãi Tư Chính của Việt Nam và chính thức đưa yêu sách “đường lưỡi bò ” ra Liên hợp quốc vào tháng 5 năm 2009 cần được nhìn nhận thế nào? Khu vực bãi Tư Chính hoàn toàn nằm trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam và đã được Việt Nam phân lô thăm dò dầu khí. Việc Công ty Dầu khí quốc gia Trung Quốc vào năm 1992 ký với Công ty Creston của Mỹ hợp đồng thăm dò dầu khí tại khu vực bãi Tư Chính trong thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam (mà họ đặt tên là Vạn An Bắc) là sự vi phạm trắng trợn quyền chủ quyền của Việt Nam theo Công ước Luật Biển năm 1982.

Còn về yêu sách “đường lưỡi bò” hay “đường 9 đoạn”, thì các học giả Trung Quốc đều biết rõ là tại Hội thảo quốc tế về Biển Đông ở Hà Nội (2009) và thành phố Hồ Chí Minh (2010) cũng như các Hội thảo quốc tế khác, các học giả Pháp, Bỉ, Mỹ và nhiều học giả quốc tế khác đã nêu rõ yêu sách “đường lưỡi bò” mơ hồ, không có cơ sở và cho rằng Trung Quốc cần giải thích rõ bản chất pháp lý của các vùng biển trong “đường lưỡi bò” đó. Nhưng cho đến nay, cả chính giới lẫn học giả Trung Quốc đều không thể đưa ra các câu trả lời thỏa đáng.
Dùng các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982 mà Trung Quốc cũng là một bên tham gia để đối chiếu thì ai cũng thấy rằng yêu sách này hoàn toàn trái với các quy định của Công ước. Không một quy định nào của Công ước có thể biện minh cho yêu sách “đường lưỡi bò” . Đơn giản bởi vì vùng biển mà “đường lưỡi bò” ngoạm vào không thể nào là lãnh hải hoặc vùng đặc quyền kinh tế hoặc là thềm lục địa của Trung Quốc. Đó chính là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam , Philippines, Malaysia, Indonesia và Bruney.

Yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý nói trên đã vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền của 5 nước ASEAN đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình. Chính vì vậy, mà Việt Nam , Malaysia, Indonesia và Philippines lần lượt gửi công hàm đến Tổng Thư ký Liên hợp quốc bác bỏ yêu sách này.

Việc đưa yêu sách phi lý nói trên ra Liên hợp quốc và tiến hành các việc làm gần đây ở trên thực địa nhằm theo đuổi yêu sách này đang làm cho tình hình Biển Đông trở nên phức tạp hơn, gây lo ngại thực sự cho cộng đồng thế giới và buộc dư luận phải lên tiếng. Không chỉ các quốc gia liên quan tranh chấp ở Biển Đông mà dư luận của nhiều quốc gia khác cũng đã bày tỏ ý kiến bất bình trước yêu sách này.
(còn tiếp)

3. Các tranh chấp ở Biển Đông hiện nay dưới ánh sáng của pháp luật quốc tế

Ở Biển Đông có hai loại tranh chấp, gồm tranh chấp về các vùng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế chồng lấn và tranh chấp về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

a. Do chiều rộng của một số khu vực ở Biển Đông (như Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan) hẹp hơn 400 hải lý, nên một phần vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của các quốc gia láng giềng chồng lấn lên nhau. Từ đó nảy sinh một số tranh chấp giữa các quốc gia ven Biển Đông về ranh giới vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.

Liên quan Việt Nam, ở phía Bắc chúng ta có vùng chồng lấn thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế với Trung Quốc trong Vịnh Bắc Bộ và khu vực nhỏ phía ngoài cửa Vịnh, còn ở phía Nam có vùng chồng lấn với Campuchia, Thái Lan, Malaysia trong Vịnh Thái Lan và vùng chồng lấn với Indonesia ở nam Biển Đông. Các nước ven Biển Đông khác cũng có một số vùng chồng lấn thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế với nhau, như giữa Malaysia và Thái-Lan, giữa Thái Lan và Campuchia, giữa Indonesia và Malaysia. Các khu vực chồng lấn này đã và đang từng bước được Việt Nam và các nước hữu quan giải quyết thỏa đáng theo các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982.

b. Quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa gồm nhiều đảo đá san hô rất nhỏ ở giữa Biển Đông. Hiện nay, hai quần đảo đang là tâm điểm tranh chấp phức tạp giữa một số nước ven Biển Đông. Tranh chấp về chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa liên quan Việt Nam và Trung Quốc, còn tranh chấp về chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa liên quan 5 nước, 6 bên là Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Bruney (Bruney không yêu sách về chủ quyền các đảo) và Đài Loan (Trung Quốc).

Đối với việc giải quyết tranh chấp chủ quyền đối với lãnh thổ, pháp luật quốc tế đã hình thành nguyên tắc xác lập chủ quyền là nguyên tắc chiếm hữu thật sự và thực hiện quyền lực Nhà nước một cách thật sự, liên tục và hòa bình. Nguyên tắc này đã được các nước và các cơ quan tài phán quốc tế áp dụng để giải quyết nhiều vụ tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ ở trên thế giới. Trong số đó, các vụ kinh điển thường được viện dẫn nhiều là vụ tranh chấp đảo Palmas giữa Mỹ và Hà Lan, vụ Minquiers và Ecréhous giữa Anh và Pháp, vụ đảo Clipperton giữa Mexico và Pháp, vụ Greenland giữa Na Uy và Đan Mạch v.v…

Áp dụng nguyên tắc nói trên của pháp luật quốc tế vào trường hợp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mọi ngưòi đều thấy rằng Nhà nước Việt Nam đã chiếm hữu thật sự hai quần đảo này hàng trăm năm nay. Nói chính xác là nhà nước ta đã thực hiện chủ quyền ở đây ít ra từ thế kỷ XVII khi hai quần đảo chưa hề thuộc chủ quyền của bất cứ nước nào. Từ đó Việt Nam đã thực hiện thật sự chủ quyền của mình đối với hai quần đảo một cách liên tục và hòa bình.

Các bằng chứng mà Việt Nam đã thu thập được rất phong phú. Một là, các bản đồ Việt Nam thế kỷ XVII đã gọi hai quần đảo bằng cái tên Bãi Cát Vàng và ghi vào địa hạt huyện Bình Sơn, phủ Quảng Ngãi. Hai là, nhiều sách cổ của Việt Nam như Toàn Tập Thiên Nam Tứ chí Lộ Đồ Thư (thế kỷ XVII), Phủ Biên Tạp Lục (1776), Đại Nam Thực Lục Tiền Biên và Chính Biên (1844 - 1848) v.v… đều nói về việc nhà nước cử đội Hoàng Sa ra khai thác quần đảo này. Hai là, nhiều sách cổ, bản đồ cổ của nước ngoài cũng thể hiện các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam . Ba là, Nhà nước phong kiến Việt Nam đã tổ chức các đội Hoàng Sa, Bắc Hải để tiến hành khai thác hai quần đảo (mỗi đội Hoàng Sa gồm 70 người, ra Hoàng Sa 6 tháng đánh bắt hải sản như đồi mồi, hải sâm, ốc qúy‎ và thu lượm hàng hóa trên các tàu bị đắm).

Các thể lệ tuyển chọn người, chế độ khen thưởng, đãi ngộ đối với các đội đều được nhà nước quy định rõ ràng. Các đội này được duy trì và hoạt động liên tục từ thời chúa Nguyễn (1558-1783), đến nhà Tây Sơn (1786-1802) và nhà Nguyễn. Triều đình Nhà Nguyễn đã cử các tướng Phạm Quang Ảnh (năm 1815), Trương Phúc Sĩ, Phạm Văn Nguyên, Phạm Hữu Nhật (các năm 1834, 1835, 1836) ra Hoàng Sa khảo sát, đo đạc các đảo, khảo sát, vẽ bản đồ, xây miếu, dựng bia. Năm 2009, gia tộc họ Đặng ở đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi vừa mới hiến tặng Nhà nước một sắc lệnh trong gia phả của dòng họ khẳng định chủ quyền của Việt Nam.

Sau khi đô hộ Đông Dương, Pháp nhân danh Việt Nam tiếp tục quản lý hai quần đảo qua việc cử tàu chiến tuần tiễu để đảm bảo an ninh, ngăn chặn buôn lậu, cho phép người Nhật khai thác phân chim trên đảo, cử tàu De Lanessan ra nghiên cứu hải dương, địa chất, sinh vật, v.v…Từ năm 1930 đến 1932, các tàu chiến Inconstant, Alerte, La Malicieuse và De Lanessan của hải quân Pháp liên tiếp ra quần đảo Hoàng Sa. Đầu những năm 30 của thế kỷ 20, Pháp cho quân đóng ở các đảo chính thuộc quần đảo Trường Sa (Trường Sa, An Bang, Ba Bình, nhóm Song Tử, Loại Ta và Thị Tứ).

Các hoạt động này đã được công bố trong Công báo của Cộng hòa Pháp ngày 26 - 7 - 1933. Năm 1933, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định quy thuộc quần đảo Trường Sa vào tỉnh Bà Rịa. Pháp cũng tách quần đảo Hoàng Sa ra khỏi tỉnh Nam Nghĩa và đặt vào tỉnh Thừa Thiên và cho một đơn vị đóng quân ở đó. Sau khi trở lại Đông Dương, Pháp đã yêu cầu quân Trung Hoa Dân Quốc rút khỏi các đảo mà họ đã chiếm đóng trái phép năm 1946 và Pháp đã cho quân thay thế quân Trung Quốc, xây dựng lại trạm khí tượng, đài vô tuyến.

Vào năm 1951, tại Hội nghị San Francisco có một đề nghị bổ sung bản dự thảo Hòa ước yêu cầu trao trả cho Trung Quốc hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nhưng Hội nghị đã bác bỏ đề nghị này với số phiếu áp đảo là 46 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 1 phiếu trắng. Tại Hội nghị Trưởng đoàn quốc gia Việt Nam đã tuyên bố khẳng định chủ quyền lâu đời của Nhà nước Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà không gặp sự phản đối hay bảo lưu của nước nào.

Năm 1956 Pháp chuyển giao lãnh thổ miền Nam Việt Nam cho chính quyền Sài Gòn và nhà cầm quyền Sài Gòn đã cho quân ra tiếp quản, tổ chức hai quần đảo về mặt hành chính (lập ở mỗi quần đảo một xã thuộc một huyện ở đất liền), xây các bia chủ quyền, duy trì các trạm khí tượng.

Từ những năm 50 của thế kỷ 20 tình hình hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trở nên phức tạp hơn. Đó là, lợi dụng việc Pháp rút khỏi Đông Dương theo Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Trung Quốc đã chiếm nhóm đảo phía Đông của quần đảo Hoàng Sa vào năm 1956. Chính quyền Sài Gòn kịch liệt phản đối. Năm 1959 quân Trung Quốc giả làm ngư dân đổ bộ lên nhóm đảo phía Tây quần đảo Hoàng Sa. Quân đội của chính quyền Sài Gòn đã đánh trả thắng lợi và bắt 82 “ngư dân” Trung Quốc.

Đối với nhóm đảo phía Tây của quần đảo Hoàng Sa, chính quyền Sài Gòn tiếp tục quản lý cho đến năm 1974. Năm 1974, lợi dụng việc quân đội Sài Gòn phải đối phó với cuộc tiến công của quân cách mạng, Trung Quốc dùng không quân, hải quân chiếm luôn phần phía Tây của quần đảo Hoàng Sa. Chính quyền Sài Gòn và Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam đã phản đối. Năm 1975, chính quyền Sài Gòn sụp đổ, Nhà nước Việt Nam tiếp quản các đảo ở Trường Sa và lập các huyện đảo Hoàng Sa và huyện đảo Trường Sa.
 
Một sự thật hiển nhiên là cho đến năm 1988 chưa hề có bất kỳ sự hiện diện của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa. Ngày 14 - 3 - 1988, Trung Quân bắt đầu dùng vũ lực chiếm đóng một số đảo đá ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trong trận chiến không cân sức năm đó, 64 người con yêu quý của Tổ quốc Việt Nam đã ngã xuống để bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa.

Tóm lại, dưới ánh sáng của pháp luật quốc tế, Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Sự thật lịch sử là Trung Quốc bắt đầu chiếm đóng nửa phía Đông quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam từ những năm 50 của thế kỷ trước và đến năm 1974 dùng vũ lực chiếm luôn phần phía Tây của quần đảo này. Còn ngày 14-3-1988 là ngày Trung Quốc dùng vũ lực để chiếm một số đảo đá thuộc quần đảo Trường Sa của chúng ta.
(còn tiếp)

4. Giải pháp cho các vấn đề liên quan Biển Đông

a. Các vấn đề liên quan Biển Đông rất phức tạp, hệ trọng và nhạy cảm đối với nhiều quốc gia liên quan. Các nguồn lợi trong các vùng biển ở Biển Đông rất quan trọng đối với kế sinh nhai và đời sống hàng ngày của hàng trăm triệu con người của 9 quốc gia ven Biển Đông. Các tài nguyên thiên nhiên ở đây là một điều kiện cần thiết cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế của các nước liên quan. Các nước ven Biển Đông đang đẩy mạnh các hoạt động thực hiện chủ quyền biển, đảo của mình. Đồng thời các hoạt động khác liên quan đến Biển Đông cũng hết sức đa dạng, phong phú (tự do, an toàn hàng hải, chống tội phạm trên biển..) và gắn với lợi ích của nhiều quốc gia khác nhau (cả trong và ngoài khu vực).

b. Từ đó, một yêu cầu hết sức khách quan đặt ra cho tất cả các nước có hoạt động liên quan Biển Đông là phải tuân thủ luật chơi chung mà cộng đồng quốc tế, trong đó có các quốc gia ven Biển Đông, đã dày công xây dựng - Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc. Khi vận dụng Công ước để thực thi chủ quyền và quyền chủ quyền đối với nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình như được quy định trong Công ước, quốc gia ven Biển Đông có nghĩa vụ tôn trọng chủ quyền và quyền chủ quyền của các nước khác ven Biển Đông đối với lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của họ. Đó là nghĩa vụ của quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Đó là nghĩa vụ theo Công ước Luật Biển năm 1982. Đó là nghĩa vụ theo Công ước Viên năm 1969 về Luật điều ước.

Sẽ là rất không công bằng và phi lý khi một quốc gia ven Biển Đông tùy tiện vẽ ra một đường yêu sách mơ hồ, trái với Công ước Luật Biển năm 1982, vi phạm các vùng biển của các quốc gia láng giềng, tạo ra “vùng tranh chấp” trong vùng biển của quốc gia láng giềng , để rồi đòi các quốc gia láng giềng bị nạn “gác tranh chấp, cùng khai thác” trên chính thềm lục địa của họ. Tương tự, việc một quốc gia ven Biển Đông tự ý quy định cấm đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia láng giềng khác cũng là việc làm trái với quy định của Công ước Luật Biển năm 1982. Cách hành xử như vậy, rõ ràng là những sự vi phạm cam kết quốc tế của một nước thành viên Liên hợp quốc theo Hiến chương của tổ chức này.

c. Sự tồn tại các tranh chấp chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như tranh chấp về các vùng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế chồng lấn là một thực tế khách quan. Việc giải quyết các tranh chấp này, đặc biệt là tranh chấp chủ quyền đối với hai quần đảo, là một công việc khó khăn, phức tạp, nhưng không phải là không thể giải quyết được. Như đã nêu trên, giữa Việt Nam và Trung Quốc, Thái Lan, In-đô-nê-xia, Ma-lai-xia và Cam-pu-chia có các khu vực chồng lấn thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế ở Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan. Thời gian qua, căn cứ vào Công ước Luật Biển năm 1982 và với tinh thần hữu nghị, láng giềng, tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau, Việt Nam đã phân định ranh giới các vùng biển với Thái Lan, ranh giới các vùng biển với Trung Quốc trong Vịnh Bắc Bộ và ranh giới thềm lục địa với In-đô-nê-xia ở phía Nam Biển Đông. Các nước khác ven Biển Đông cũng đã giải quyết được một số tranh chấp trên biển với nhau bằng nỗ lực chung và trên cơ sở pháp luật quốc tế. Gần đây nhất, tranh chấp về chủ quyền đối với một số đảo nhỏ giữa Ma-lai-xia và Xinh-ga-po, giữa In-đô-nê-xia và Ma-lai-xia cũng đã được giải quyết bằng các phán quyết của Tòa án quốc tế La Hay (ICJ).

Kinh nghiệm đó chỉ ra rằng các tranh chấp về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như các tranh chấp về các vùng biển chồng lấn giữa các nước ven Biển Đông sẽ được giải quyết ổn thỏa khi pháp luật quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển năm 1982, được tôn trọng và khi các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp nêu trong Hiến chương Liên hợp quốc được áp dụng. Đe dọa vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực đã bị pháp luật quốc tế cấm. Đe dọa vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực sẽ không phải là cách thức đúng đắn để giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

d . Các tranh chấp liên quan đến Biển Đông dĩ nhiên là phức tạp. Con đường đi đến giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp mà các bên liên quan đều chấp nhận được sẽ không bằng phẳng và còn dài. Thực tế đó đòi hỏi các bên tranh chấp ở Biển Đông tăng cường nhiều nỗ lực hơn nữa. Trong quá trình tìm kiếm giải pháp cơ bản lâu dài cho các tranh chấp, các bên cần tuân thủ các cam kết đã được nêu trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký giữa ASEAN và Trung Quốc năm 2002, đặc biệt là cam kết không có bất cứ hành động nào làm phức tạp thêm tình hình ở Biển Đông. Các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc cũng cần tăng cường các nỗ lực, cùng nhau phấn đấu để xây dựng một văn kiện có tính pháp lý cao hơn, có tính ràng buộc cao hơn là Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông. Về hình thức văn kiện này có thể có thể dưới dạng một Hiệp ước, hoặc một Hiệp định, hoặc một Thỏa thuận, hoặc cũng có thể là một MOU giữa ASEAN và Trung Quốc được các đại diện có thẩm quyền của ASEAN và Trung Quốc ký, sau đó được các cơ quan có thẩm quyền của ASEAN và Trung Quốc phê duyệt.

Tôn trọng các nguyên tắc cơ bản (các nguyên tắc just cogent) của pháp luật quốc tế, tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, thực hiện đầy đủ các cam kết trong DOC, tiến tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, cùng chung sức theo hướng biến Biển Đông thành vùng biển hòa bình, hữu nghị và hợp tác chính là chìa khóa cho các vấn đề phức tạp ở Biển Đông hiện nay.

Theo TTXVN
http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Van-de-Bien-Dong-duoi-goc-do-phap-luat-quoc-te/20114/142515.datviet

Phạm Hoàng Quân

Đề dẫn

Trong hệ thống Chính sử Trung Quốc, Thanh Sử cảo không được liệt vào địa vị chính thức 1, trong phạm vi nghiên cứu lịch sử tổng quan hoặc những chuyên đề không bị đặt nặng bởi yêu cầu đối chứng sát sao, người ta có thể coi Thanh Sử cảo là một pho sử ngang hàng với các pho chính sử từ Minh trở về trước. Tuy nhiên, đối với việc truy tìm sử liệu mang tính chất/ giá trị chính thống của triều Thanh, nguồn sử liệu từ đáng án (hồ sơ lưu trữ) và thực lục của các triều vua được xem là nguồn tư liệu cốt yếu. Hai nguồn này thật quan trọng và khá phong phú, chúng cung cấp được nhiều tư liệu đặc biệt. Từ khi kết thúc chế độ quân chủ, tức cũng không còn sự hiện diện của cơ quan mang tên Quốc sử quán - là nơi đảm trách việc thực hiện pho sử chính thống – việc biên soạn lịch sử của triều Thanh nằm trong tay những sử  gia mang tư tưởng dân chủ với phương pháp sử học mới. Các nguồn tư liệu của triều Thanh dần được sử dụng với tính cách là sử liệu cơ bản để các sử gia hiện đại khai thác, chúng được chọn lọc hoặc tổng hợp theo thể lệ biên soạn sử, theo chuyên mục đề tài hoặc theo những mục đích/yêu cầu chính trị khác nhau của từng thời kỳ. Dù với mục tiêu học thuật hay chính trị, cuối cùng người ta cũng phải dựa vào nguồn hồ sơ lưu trữ và tư liệu Thanh Thực Lục để phục dựng lịch sử một giai đoạn, đối với các nghiên cứu chuyên đề thì nó lại càng cần thiết hơn nữa.

Như tiêu đề bài viết này đã nêu, các văn bản Đại Thanh thực lục được trích dịch và khảo sát dưới đây như một tập họp tư liệu cho chuyên đề tìm hiểu về cương giới biển về phía nam Trung Hoa trong lịch sử. Trong bài viết trước đây về nguồn tư liệu từ chính sử, chúng tôi đã có trích dịch một đoạn Thanh Sử cảo, tập hợp các văn bản Đại Thanh thực lục này nhằm mở rộng phạm vi vấn đề, khảo cứu sâu sát các loại tài liệu quan phương nhằm củng cố các nhận định về cương vực phía nam Trung Hoa trong tư liệu sử.

Phạm vi mà tư liệu Thanh thực lục đề cập rất rộng. Tổng quan về tính chất, lịch sử hình thành và giá trị tư liệu Thanh Thực lục, chúng tôi đã có bài giới thiệu trước đây trên tạp chí Nghiên cứu và Phát triển 2.  Riêng các văn bản được trích dịch trong bài khảo sát này cũng liên quan đến nhiều hoạt động thuộc các lĩnh vực chính trị, xã hội và văn hoá, nổi bật có thể thấy là 3 vấn đề: 1/ tình hình hoạt động của những nhóm cướp biển cũng như sự phối hợp giữa thuỷ quân Thanh- Việt trong việc vây bắt chúng nhằm gìn giữ trị an chung cho toàn vùng. 2/ phản ánh tình hình ngoại giao giữa nhà Thanh với nhà Nguyễn trong phạm vi giải quyết các vấn đề xảy ra nơi hải giới như buôn lậu hoặc đánh bắt xa bờ trái phép. 3/ tình hình giao thông và hải thương giữa hai nước Thanh, Việt hoặc giữa Thanh với các nước khác.  Vấn đề cương giới, hải phận thật ra chỉ là những tình tiết được đề cập gián tiếp trong những nội dung văn bản phản ánh 3 vấn đề nêu trên. Tuy nhiên, vấn đề hải giới một khi được các hoàng đế hoặc các trọng thần nơi biên cương Trung Hoa thời nhà Thanh trực tiếp nói đến như vậy cho thấy ý thức của họ về vấn đề này rất thực và rất rõ.

Để tiếp cận chủ đề một cách mạch lạc và bối cảnh các sự kiện được trọn vẹn, việc trích dịch không chỉ nhằm vào những chi tiết nói riêng về hải giới. Tuy nhiên việc chú giải và khảo chứng bước đầu chỉ tập trung phục vụ cho chủ đề. Các văn bản được trích dịch theo mạch thời gian, trong khoảng 40 văn bản của chủ đề này có 8 văn bản đã được dịch và in trong  sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX, dưới mỗi bản trong 8 văn bản này có chú thích riêng để nhận biết.

( còn tiếp )

(tiếp theo)
Các văn bản Hán/ Trung văn sử dụng để dịch và đối chiếu trong bài này gồm :

1/  Thanh Thực lục- Việt Nam, Miến Điện, Thái Quốc, Lão Qua sử liệu trích sao, Vân Nam tỉnh Lịch sử nghiên cứu sở biên, Vân Nam Nhân Dân xuất bản xã, Côn Minh, 1986. 清實錄 越南緬甸泰國老挝史料摘抄 - 雲南省歷史研究所編- 雲南人民出版社, 昆明1986.Bản này gõ lại bằng font giản thể, lời “Thuyết minh” đầu sách cho biết việc gõ lại căn cứ vào bản Đại Thanh lịch triều thực lục do Nhật Bản Đông Kinh Đại Tạng xuất bản, Chu thức hội xã ảnh ấn, Mãn Châu quốc Quốc vụ viện phát hành [1933-1936] . Dưới mỗi văn bản trích dịch, nguồn này sẽ viết tắt là :  “bản Vân Nam, cuốn…, trang…”

2/  Trung - Việt biên giới lịch sử tư liệu tuyển biên, Tiêu Đức Hạo – Hoàng Tranh chủ biên, Xã hội Khoa học Văn hiến xuất bản xã, Bắc Kinh, 1992. (2 cuốn, Thượng & Hạ).  中越邊界歷史資料選編.蕭德浩-黄錚 (主編),社會科學文献出版社,北京,1992.(上下二册). Bản này tập hợp tư liệu từ nhiều nguồn, trong đó có nhiều văn bản trích từ nguồn Thanh thực lục, gõ bằng font giản thể, cách ghi nguồn [quyển số, trang số] cho thấy bản này căn cứ vào bản “Thanh thực lục” in năm 1985 để trích lục và gõ chữ lại, đối chiếu thấy có vài chữ sai [trong bài có lưu ý ở phần chú thích]. Dưới mỗi văn bản trích dịch, nguồn này sẽ viết tắt là : “ bản TLTB, cuốn…, trang… ”

3/  Đại Thanh lịch triều thực lục, Đài Loan Hoa Văn thư cục ảnh ấn bản, Đài Bắc, 1964-1967. (94 cuốn, 1 cuốn Tổng mục). 大清歷朝實錄. 臺灣華文書局影印版, 臺北, 民國五十三年 - 五十六年. (九十四冊, 總目一冊). Bản này in chụp từ bản  in chụp năm 1933 của Nhật Bản. Tức là một hình thức tái bản, không chỉnh lý nội dung, chỉ xếp lại số cuốn. Quyển số và tờ số trong nội dung chép tay vẫn giữ nguyên, cơ sở xuất bản đánh thêm trang số Á Rập ở chân trang liên tục cho nhiều cuốn của mỗi thực lục [triều vua] , trước đây Nhật Bản in chụp Đại Thanh lịch triều thực lục từ bản Sùng Mô Các lưu giữ tại Thịnh kinh, xét về  nguồn gốc văn bản thì bản in Nhật Bản 1933 và bản in Đài Loan 1964 là cùng một bản nguồn Sùng Mô Các. Dưới mỗi văn bản trích dịch, nguồn này sẽ viết tắt là : “ ĐTTL, xxx, quyển…  , tờ …”

4/ Thanh Thực lục, Trung Hoa thư cục xuất bản, Bắc Kinh, 1986. (60 cuốn). Đây là bản lưu hành trên internet, dễ tiếp cận hơn các bản nói trên. Bản này in chụp các thực lục từ nhiều nguồn khác với bản ĐTTL, tập hợp Thanh Thực lục này là các bản gồm bản Định cảo, bản lưu ở Hoàng Sử Thinh và Càn Thanh Cung. Công trình tập họp các thực lục này được thực hiện bởi sự phối hợp của các đơn vị : Cơ quan lưu trữ (quốc gia) hồ sơ lịch sử số 1 [Trung Quốc Đệ nhất Lịch sử đương án quán], Thư viện Đại học Bắc Kinh, Thư viện Viện Bảo tàng Cố cung. Bản in này đã xoá đi tên sách ở phần thượng bạch khẩu, xoá đi quyển số ở bạch khẩu và cũng xoá đi trang số ở hạ bạch khẩu trong văn bản gốc, thay vào quy ước mới là đánh lại tên sách, quyển số và trang số bên lề dọc bằng ký tự điện tử phồn thể, tuy quyển số được gõ lại đúng với văn bản gốc chép tay nhưng tờ số cũ được thay bằng trang số mới, và cũng đánh thêm trang số Á Rập ở chân trang liên tục cho mỗi thực lục. Đây là điểm cần lưu ý khi thấy các trích dẫn nêu trang số khác nhau trên cùng một nội dung văn bản. Khi trích dẫn, nguồn này sẽ viết tắt là : “ TTL, xxx, quyển…, trang…”

Tình hình văn bản như trên cho thấy chung quy có hai bản thực lục- bản ĐTTL và  bản TTL - đang lưu hành, làm cơ sở cho nhiều hình thức trích lục, theo lời Thuyết minh của nhóm thực hiện bản TTL 1986 thì hai bản này có khá nhiều điểm khác nhau. ĐTTL là nguồn của bản Vân Nam và TTL là nguồn của bản TLTB. Đối với bản ĐTTL, cho dù là bản in Nhật Bản 1933 hay bản in Đài Loan 1964 đều rất hiếm, bản Nhật Bản 1933 chỉ in 300 bộ và bản Đài Loan 1964 không rõ in bao nhiêu bộ nhưng ngay cả nhóm thực hiện bản TTL 1986 cũng không tìm được để khảo tả và đối chiếu. Trước đây, khi thực hiện các nghiên cứu về triều đại Tây Sơn, các học giả Hoàng Xuân Hãn, Hoa Bằng đã từng đọc qua bản in Nhật Bản 1933 tại thư viện Viện Viễn Đông Bác cổ Hà Nội, khi thực hiện bài viết này, tôi dùng bản in Đài Loan 1964 đối chiếu với bản TTL 1986. Bản Vân Nam đã tập họp các văn bản liên quan đến lịch sử Việt Nam trên mọi lãnh vực, giúp ích rất nhiều trong vấn đề thời gian ; bản TLTB tập trung vào chủ đề biên giới [trên đất liền và trên biển] nên lại thêm một thuận lợi nữa, tuy nhiên bản Vân Nam và bản TLTB đều đã được gõ lại bằng chữ điện tử giản thể nên không thể tin cậy hoàn toàn được. Nguyên tắc căn bản để xử lý các văn bản của người viết bài này là  tham khảo bản Vân Nam và bản TLTB để tiết kiệm thời gian và sau đó so sánh các bản chép tay in chụp ĐTTL và TTL để điều chỉnh câu chữ cho chính xác. Cách ghi nguồn “ quyển…, tờ…” dành cho bản cổ/chép tay, và “ cuốn.., trang…” dành cho bản in hiện đại hoặc của cơ sở xuất bản hiện đại quy ước khi ảnh ấn bản in cổ.

Chú

   1. xem Phạm Hoàng Quân “Những ghi chép liên quan đến biển Đông Việt Nam trong chính sử Trung Quốc”, trang mạng Qũy nghiên cứu Biển Đông, 10/12/2010 ; tạp chí Nghiên cứu và phát triển- Sở khoa học công nghệ Thừa Thiên Huế, số 1 (84) 2011. (tr.44 - 89)
   2. xem Phạm Hoàng Quân “Khái quát về Thanh thực lục và sách Thanh thực lục : quan hệ Thanh-Tây Sơn cuối thế kỷ XVII I- đầu thế kỷ XIX”, tạp chí Nghiên cứu và phát triển- Sở khoa học công nghệ Thừa Thiên Huế, số 5 (82) 2010. (tr.124 - 135)

( còn tiếp )

( tiếp theo )
I. Các văn bản liên quan, dịch, chú và khảo chứng:

[01] Ngày Bính Thân, tháng Giêng, năm Càn Long thứ 11 [19/2/1746] 1

Tuần phủ Quảng Đông Chuẩn Thái 2 tâu: “ [huyện] Khâm Châu thuộc phủ Liêm Châu tiếp liền với đất An Nam. Nước này gần đây bị bọn gian thần nắm quyền, tự tranh đoạt chia cắt 3. Tuy chúng chưa dám xâm phạm nội địa [đất Thanh] nhưng cũng phải cẩn thận giữ gìn nơi biên giới, đồng thời cũng phải theo dõi bọn Hán gian, không để chúng chạy sang nước ấy giao kết sanh sự. Đối với các cửa ải, cửa khẩu nơi biên giới, trước mắt đề nghị làm rào chắn, tuỳ lúc đóng mở. Mọi việc giao dịch mua bán giữa dân chúng với người An Nam đều phải qua lại nơi cửa khẩu, định giới hạn rõ ràng. Lại thêm có Hiệp Phó tướng4 Long Môn cầm quân sẵn sàng đánh dẹp và dời Đồng tri phủ Liêm Châu đến đóng ở Long Môn 5 để kiểm tra.” [sau khi tâu] Nhận được chỉ dụ: “ Phải hết sức làm việc ấy”.

bản Vân Nam, tr. 47 [dẫn CTTL, q. 257, tờ 22]

bản TLTB, c. thượng, tr. 282

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.257, tờ 22

TTL, Cao Tông Thực lục, q.257, tr.333

Chú

1-      Nhằm năm Bính Dần,  [Lê] Cảnh Hưng thứ 7.

2-      Chuẩn Thái,  Tuần phủ Quảng Đông từ năm Càn Long thú 10 [1745] đến năm Càn Long thứ 12 [1747]. (theo Thanh Sử cảo, q. 202, “Niên biểu các quan ở biên cương 6”. Bản THTC,cuốn 26, tr. 7.647-7.651)

3-      Chỉ việc chúa Trịnh  nắm quyền ở triều đình và việc giao tranh với hậu duệ nhà Mạc ở Cao Bằng, Lạng Sơn.

4-      Hiệp Phó tướng, chức quan võ, cách gọi khác của Hiệp Tiêu (Phó Tướng) hoặc Hiệp Trấn (Phó tướng). Hiệp Trấn là tên biệt xưng của Phó tướng Lục doanh. Hiệp Tiêu là tên gọi chung để chỉ các phó tướng dưới quyền các Tổng đốc, Tuần phủ, Đề đốc, Tổng binh. Hiệp tiêu / Hiệp phó tướng được biệt phái đến trấn giữ nơi hiểm yếu [các vệ, sở], tuy gọi là “phó” nhưng là chức vụ chỉ huy quân đội cao nhất ở các vệ, sở này, Long Môn đặt làm Vệ, cách gọi Hiệp Phó tướng trong văn bản này tức chỉ chức Hiệp Tiêu.

5-      Phủ Liêm Châu đặt cơ quan phủ trị ở Hợp Phố, Tri phủ và Đồng tri phủ đều làm việc ở đấy, nay dời chức Đồng tri đến Long Môn là cách để theo dõi sát tình hình biên giới.

 

[02]  Ngày Tân Mùi, tháng 5, năm Càn Long thứ 15 [ 3/ 7/ 1750]

Tổng đốc Lưỡng Quảng Trần Đại Thụ 1 tâu : “Một dãy Khâm Châu, Long Môn tỉnh Quảng Đông biên giới liền với vùng biển Bạch Long Vĩ nước An Nam. Thương nhân ở nội địa [đất Thanh] qua lại mua bán, gặp việc bất lợi hoặc xảy ra mất mát đều trốn tránh việc phân xử, chỉ nói là bị bọn Phiên trên biển lừa gạt. Lấy hồ sơ cũ tra xét, thấy có ba vụ án, đã qua sự tra hỏi của quan Tổng đốc trước đây là Thạc Sắc2, [ba vụ này] đều bị bọn cướp người Di gây ra, đã báo cho Quốc vương An Nam biết, lệnh phải cho người lo lùng bắt bọn phỉ giải đến. Nhưng vì biên giới trên biển mênh mông, ngoài việc thông báo cho các quan Đề đốc, Tổng binh điều tra xem xét, còn sức cho các quan văn võ cai quản vùng ven biển lo liệu đôn đốc việc binh, tăng cường tuần tra, lập kế hoạch dò xét vây bắt.”. Nhận được chỉ dụ: “ Đó là điều thấy được. Đã biết rồi.”

bản Vân Nam, tr. 52 [ dẫn CTTL, q.365, tờ 34-35]

bản TLTB, c. thượng, tr. 286

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.365, tờ 34-35

TTL, Cao Tông thực lục, q.365, tr. 1037-1038

Chú

1-      Trần Đại Thụ, Tổng đốc Lưỡng Quảng từ năm 1750 đến năm 1751 (theo Thanh Sử cảo, q. 198, “Niên biểu các quan ở biên cương 2”. Bản THTC,cuốn 24, tr. 7213-7214)

2-      Thạc Sắc, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1748-1750  (theo Thanh Sử cảo, q. 198, “Niên biểu các quan ở biên cương 2”. Bản THTC,cuốn 24, tr. 7207-7213)

 

[03]  Ngày Canh Ngọ, tháng Giêng, năm Càn Long thứ 26 [ 6/ 3/ 1761]

Tổng đốc Lưỡng Quảng Lý Thị Nghiêu1 tâu : “ Con đường Đông Hưng thuộc phủ Khâm Châu tỉnh Quảng Đông là nơi chỉ cách một con sông với đường Mang2 thuộc An Nam. Vào tháng 11 năm trước, có bọn phỉ người Di khoảng một hai trăm tên đến đường Mang đốt nhà cướp của. Tuy điều tra kỹ vụ này, thấy không có bọn Hán gian a tòng gây sự, nhưng thấy con sông ngăn cách ở đây chỉ là con lạch nhỏ, lúc nước lớn thì dùng thuyền, lúc nước ròng có thể đi bộ qua được. Đây là nơi biên địa trọng yếu, phải phòng thủ thật chặt chẽ. Xét thấy hồi năm Càn Long thứ năm [1740], nhân thấy Di Giao Chỉ có nội chiến , đã đưa quân Long Môn đến đường Đông Hưng phòng thủ. Nay định theo cách ấy, tạm lấy 80 tên quân đưa đến trước để canh phòng. Lại thêm, cửa tấn Tư Lặc3 là nơi cửa biển ra vào hiểm yếu, cũng phải đưa quân đến canh giữ, chờ sau khi thám sát tình hình rõ ràng thì rút quân về.” Đã nghe tâu trình.

bản Vân Nam, tr. 64 [ dẫn CTTL, q.629, tờ 21-22]

bản TLTB, c. thượng, tr. 293

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.629, tờ 21-22

TTL, Cao Tông thực lục, q. 629, trang 21-22

Chú

1-      Lý Thị Nghiêu, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1767-1777 (theo Thanh Sử cảo, q. 198, “Niên biểu các quan ở biên cương 2”. Bản THTC,cuốn 24, tr. 7238-7257)

2-      nguyên văn chép Mang nhai 硭街, [đối với đất Đông Hưng nhai bên Thanh], địa danh này Đại Nam nhất thống chí [về sau viết ĐNNTC] chép là Trá Mang 吒硭, trong mục Quan tấn, chép: “ Cửa ải Trá Mang, ở về phía bắc châu Hải Ninh, ở làng Vạn Xuân, cách châu trị 2 dặm. Mặt bắc giáp đồn Đông Hưng thuộc [huyện] Khâm Châu nhà Thanh, khi có công văn về sự giao thiệp của hai nước thì cũng do cửa ải này giao đệ đi. Từ đây tới đường lục lộ tỉnh, phải đi 8 ngày mới đến.” (ĐNNTC, Tỉnh Quảng Yên, bản dịch Sài Gòn, tr. 49-50). Lê Quang Định chép địa danh này là Thác Mang 矺硭 [ phố Thác Mang, sông Thác Mang] (Hoàng Việt nhất thống dư địa chí, bản dịch Phan Đăng, nxb Thuận Hoá, 2005. tr. 479) . Nay là nơi cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

3-      Tư Lặc 思勒, nguyên là động, thôn. Lời chú trong Khâm định Việt sử thông giám Cương Mục [ về sau viết Cương Mục]: “ Kim Lặc còn có tên nữa là Tư Lặc, ở thôn Tư Lặc thuộc Như Tích đô.” (Chính biên, q. 27). Đặng Xuân Bảng dẫn Khâm Châu chí chép : “ khoảng niên hiệu Tuyên Đức…. lấy thôn Tư Lặc làm sở Kim Lặc, thuộc châu Vĩnh An.” (Sử học bị khảo, bản dịch, Viện Sử học, nxb Văn hoá thông tin,1997, tr. 403). Tư Lặc/Kim Lặc  nằm trong số động, trại thuộc châu Vĩnh An, trấn Yên Quảng bị nhà Mạc cắt giao thuộc vào Khâm Châu nhà Minh hồi tháng 11 năm 1540 [Mạc Đại Chính thứ 11, Minh Gia Tĩnh thứ 19] (theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, tập 4, tr. 131).

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[04] Ngày Nhâm Ngọ, tháng 5, năm Càn Long thứ 39 [ 8/ 7/ 1774]

Đại học sĩ, Bá tước1, Tổng đốc Lưỡng Quảng Lý Thị Nghiêu tâu : “Thương buôn Phùng Vạn Hưng chất đầy hàng hoá trên thuyền, nhận giấy thông hành đi Già Lạt Ba2 mua bán, bị gió giạt đến An Nam, rồi chở hàng quay về. Lập tức hỏi chuyện, thì nói rằng ‘thấy trên biển rất nhiều thuyền chiến qua lại, nghe đồn rẳng anh của Quốc vương An Nam trước giờ phân vùng đóng ở Tây Sơn, gần đây kéo quân đến thành An Nam gây chiến, tiếng súng pháo ngày đêm không dứt, nên không dám neo đậu ở nơi ấy’. Xét thấy một giải Tả Giang của Quảng Tây tiếp giáp với An Nam, nước này đang trong vòng tranh chấp, phải gìn giữ không để dân Di lọt vào gây sự, đã mật báo cho các quan chức lưu ý phòng bị vùng biên.” Nhận được chỉ dụ: “ Tốt. Đáng phải lưu ý. Biết rồi. Nước ấy tự gây loạn, chỉ nên nghe ngóng tình hình. Nhưng cũng phải coi chúng có lôi kéo bọn giặc Miến Điện hay không, phải điều tra kỹ việc này.”

bản Vân Nam, tr. 85 [ dẫn CTTL, q. 959, tờ 27]

bản TLTB, c. thượng, tr. 293

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.959, tờ 27

TTL, Cao Tông thực lục, q.959, tr.1008

Chú

1-      Lý Thị Nghiêu thế tập tước nhị đẳng Bá từ ông sơ (bốn đời) là Lý Vĩnh Phương.(theo Thanh Sử cảo, q.323, truyện Lý Thị Nghiêu).

2-      Già Lạt Ba 咖 喇 吧, địa danh. Minh sử viết là Giao Lưu Ba 咬 瑠 吧; Hải Lục (Tạ Thanh Cao, Thanh) viết là Cát Lạt Bát 噶 喇 叭; Hải Trình chí lược (Phan Huy Chú, Nguyễn) viết là Giang Lưu Ba 江 流 波, những cách viết /gọi này do phiên âm từ Kelapa/ Batavia tức nay là Jakarta, Indonesia.

 

[05] Ngày Nhâm Tý, tháng 12, năm Càn Long thứ 40 [ 29/ 1/ 1776]

Dụ các quân cơ đại thần rằng: “Lý Thị Nghiêu tâu, ‘theo báo cáo của Tham tướng doanh Hải Khẩu Vương Trung Lập thì đã bắt được bọn cướp biển, ban đầu Tuần kiểm Lưu Dục Tú bắt được tên đầu sỏ Hồng A Hán, rồi điều tra ra việc tên Lý A Tập một mình chạy ra nước ngoài, được nhận chức nguỵ, [qua xét hỏi] các nguyên nhân cũng bớt được một phần.’ Việc làm rất tốt. Việc hai họ Lê, Nguyễn ở An Nam thù địch với nhau và việc Nguyễn Ông Cổn 1 thừa cơ dòm ngó  cứ để đó chưa hỏi đến. Còn việc bọn Lý A Tập2 là người  dân trong nước, cả gan dám một mình chạy ra nước ngoài, rồi  nhân nội loạn mà nhận chức nguỵ thì thật là coi thường pháp luật, phải nhanh chóng điều tra rõ ràng, xử phạt thật nặng. Nhất thiết phải điều tra rõ ràng xem những của cải vàng bạc do phạm pháp mà có, cùng tài sản của chúng đang để nơi nào, tịch thu sung công. Còn tên lính Quách Anh Lý nghe lời ăn hối lộ, đem đưa cho đàn bà Phiên, cũng là phạm pháp, phải tra xét thật cặn kẽ. Các nơi ven biển gặp phải bọn gian gây sự rắc rối, quan chức văn võ phải lưu ý canh phòng, có việc phải bẩm báo nhanh, rồi truy bắt dò xét nghiêm ngặt kỹ lưỡng, nghe hơi bọn trộm ở đâu phải nhanh chóng thu gom cho hết, thì mặt biển mới có thể yên ổn được. Qua vụ án này thấy tỉnh Quảng Đông thường ngày vẫn tuần tra theo dõi tình hình nghiêm  túc cẩn thận. Tham tướng Vương Trung Lập, Tri huyện Uông Hậu, Tuần kiểm Lưu Dục Tú bắt được tội phạm và tra xét ra việc, cùng Phó tướng Ngô Bản Hán ngăn ngừa và bắt được kẻ gian, Tri huyện Hứa Hiến, Nhậm Quả thẩm tra và bắt kẻ gian, đều là những người làm việc tận tâm. Việc này Tổng đốc hãy ghi hết ra gởi lên Bộ xem xét. Truyền dụ này theo đường trạm [mỗi ngày] 400 dặm cho biết.3”

bản Vân Nam, tr. 97-98 [dẫn CTTL, q.998, tờ 15-16]

bản  TLTB, c. thượng, tr. 389

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.998, tờ 15-16

TTL, Cao Tông thực lục, q.998, tr. 353-354

Chú

1-      Nguyễn Ông Cổn, không rõ là ai, chờ xét thêm.

2-      Lý A Tập, cùng trong khoảng thời gian này Đại Nam thực lục có chép về hai lái buôn người Thanh là Tập Đình và Lý Tài sang nhận chức của Nguyễn Nhạc, Đại Nam thực lục chép : “ [ khoảng giữa năm 1773] Bọn lái buôn người Thanh là Tập Đình và Lý Tài (không rõ họ) đều hưởng ứng. Nhạc kết nạp họ để giúp mình. Tập Đình xưng là Trung nghĩa quân. Lý Tài xưng là Hoà nghĩa quân.” ( bản dịch, nxb Giáo Dục, 2007, tập 1, tr. 178), “ tháng 4 năm 1775… Quân của tướng Trịnh là Hoàng Ngũ Phúc qua cửa Hải Vân. Nguyễn Văn Nhạc sai đảng là Tập Đình làm tiên phong, Lý Tài làm trung quân, đón đánh ở Cẩm Sa (tên đất thuộc tỉnh Quảng Nam). Thuộc tướng Trịnh là Hoàng Đình Thể, Hoàng Phùng Cơ đem quân khinh kỵ xông vào giết quân Tập Đình rất nhiều. Nhạc và Lý Tài chạy về Bản Tân [ Bến Ván] (chỗ giáp giới Quảng Nam, Quảng Ngãi), cùng mưu giết Tập Đình. Tập Đình chạy sang Quảng Đông (sau bị tổng đốc tỉnh này giết). (sđd, tập 1, tr. 183-184). Lý Tài sau theo chúa Nguyễn, tháng 3 năm 1777, tại Tam Phụ [Ba Giồng, tỉnh Tiền Giang], Lý Tài và cả đoàn Nghĩa hoà quân bị quân Đông Sơn [Đỗ Thanh Nhân] giết hết. ( tr. 189). Xét về thời điểm và nội dung sự việc, thấy tên Lý A Tập chép trong Thanh thực lục rất có thể là một trong hai tên Tập Đình hoặc Lý Tài chép trong Đại Nam thực lục.

3-      Quy chế dịch trạm thời Thanh, văn thư phổ thông chuyển đệ với vận tốc 240 dặm mỗi ngày; văn thư khẩn cấp chuyển theo vận tốc nhanh hơn, chia 3 cấp độ: 400 dặm, 500 dặm và 600 dặm mỗi ngày (theo Bạch Thọ Di, Trung Quốc giao thông sử, tr.181). Một dặm [Thanh] = 576 m. Theo vận tốc 400 dặm thì mỗi ngày đi khoảng 230 km. Từ Bắc Kinh đến Quảng Châu khoảng 2.500 km, công văn theo vận tốc này mất khoảng 11 ngày. Trong Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX, [Hồ Bạch Thảo dịch và chú thích, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010] chúng tôi đã sơ xuất không hiệu đính và bổ chú cho chi tiết này, nên có nhiều chỗ dịch là : “ Đem những lời này từ 500 dặm truyền đi để mọi người rõ” v.v, như vậy cách dịch này không rõ nghĩa và sai ý, nay nhân đây xin cáo lỗi với độc giả và thông báo đính chính chi tiết này trongg ấn phẩm nói trên.

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[06]  Ngày Đinh Mùi, tháng 6, năm Càn Long thứ 56 [4/7/1791]

Lại dụ cho các quân cơ đại thần: “Bọn Phúc Khang An 1 tâu: ‘Thẩm tra rõ bọn đầu sỏ cùng tòng phạm, thuộc đảng cướp chống cự quân binh đến tróc nã, và giết quan lại; đã phân biệt để đem ra xử tử. Riêng đầu sỏ Đại Biện Tam, Lý Quảng Tài cùng 25 tên cướp trên thuyền, chống cự quan binh đến bắt; được áp giải về tỉnh để thẩm tra thêm v.v.’.

Làm thế là tốt. Phúc Khang An hãy điều tra rõ về các viên chức văn võ có công bắt được đầu sỏ, làm văn thư gửi lên bộ, để phân biệt xét duyệt thưởng khích lệ. Lại còn một một tờ tâu khác: ‘Nguyễn Quang Bình nhận được thông báo về việc tìm bắt bọn cướp biển, liền sức cho các đồn duyên hải nước này khẩn cấp tuần phòng, và bổ nhiệm Ngô Văn Sở chức Thủy quân Đô đốc, phân tán binh lực tuần tra tập nã. Đến như bọn cướp trong vụ án này, trước đây lẩn  trốn ở vùng Đoản Miên 2, Nông Nại 3 đất Quảng Nam 4, nhân đó lệnh cho Quốc vương phối hợp tập nã. Nay theo lời của Quốc vương tư qua cho biết, trong nước không có những địa danh này, vậy nên nhắc lại với Nguyễn Quang Bình để yêu cầu tái điều tra và xác minh v.v.’.

Nguyễn Quang Bình nhận được thông báo bèn lệnh Ngô Văn Sở thống suất hải thuyền binh lính, chia đồn tuần tiễu, thực là cung thuận đáng khen. Ngô Văn Sở là bề tôi đắc lực tâm phúc của Quốc vương, được đặc cách giữ chức Thủy quân Đô đốc để tầm nã bọn cướp biển, đủ thấy Nguyễn Quang Bình đem hết lòng thành, vì nội địa lo việc trừ cướp an dân, không có vẻ xem thường văn thư bắt cướp, rồi làm việc tắc trách. Còn việc nói rằng trong địa phương y không có hai địa danh Đoản Miên, Nông Nại chắc không phải nói dối. Huống chi đất Quảng Nam do anh của y quản lý, nghe rằng Nguyễn Quang Bình không hòa mục với Nguyễn Nhạc, e kêu gọi nhờ vả không được nên cũng đành chịu; sự thể như vậy, cũng chưa biết chừng! Vả lại các đảo lớn nhỏ, bãi bồi ngoài đại dương, đường sá mông lung, địa danh không đích xác, không giống như bọn trộm cướp trốn tránh trong nội địa có thể sưu tra rõ ràng, không nên nhất nhất căn cứ theo cung từ mà vạch lá tìm sâu như vậy. Lúc này Phúc Khang An nên coi Quốc vương thực tâm kính cẩn, điều động có phương cách, lo hết sức tập nã vùng ven biển. Hãy dùng những lời mềm dẻo để khuyến khích, không vì lời cung xưng vô căn cứ của tên tội phạm bị nội địa bắt, rồi nằng nặc đòi hỏi phải tập nã tận gốc vùng Đoản Miên, Nông Nại, khiến Quốc vương không thể thực hiện được! Còn Ngô Văn Sở nếu có thể bắt được tên đầu đảng, thì Phúc Khang An hãy tâu rõ ngay, Trẫm sẽ hậu thưởng. Riêng các đầu mục dưới quyền, nếu ai bắt được giặc cướp, cũng châm chước ban thưởng, để lòng họ càng thêm cảm kích đội ơn. Hiện nay đầu sỏ bọn cướp chỉ còn 1 tên Hà Khởi Văn 5 chưa bắt được, hãy thông báo cho Quốc vương lưu tâm tập nã; kỳ dư đồng bọn 16 tên chưa bắt được, chỉ nên phát lệnh nghiêm nhặt cho các viên chức văn võ nội địa ra sức truy tầm, không cần nhờ An Nam hiệp đồng đánh bắt; đối với đạo vỗ về chế ngự ngoại phiên lại càng hợp cách. Tất cả gồm một tên đầu sỏ Hà Khởi Văn chưa bắt được, cùng đồng bọn Vương Tài Cao, Khổng Á Tích, Trương Á Tứ, Bố Á Vãng, Á Tẫn, Á Muội, Á Cửu, Ngô Thiêm, Đái Đầu Bồng, Phục Đại Pháo, Lưu Á Nhị, Trần Á Nhị, Trần Á Lục, Trương Lão Nhị, Á Thất, Á Thắng, và một nhóm cướp biển của vụ án khác do Tôn Duy Bân đầu sỏ, truyền cho bọn Phúc Khang An phát lệnh nghiêm nhặt truy nã tận gốc, đặt kỳ hạn để bắt, không để một tên lọt lưới. Truyền dụ này theo đường trạm [mỗi ngày] 500 dặm cho biết6.

bản Vân Nam, tr. 241 [dẫn CTTL, q.1.370, tờ 11-12]

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.1.370, tờ 11-12

TTL, Cao Tông thực lục, q. 1.370, tr. 517-518

Chú

1-      Phúc Khang An, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1789-1794 (theo Thanh Sử cảo, q.198, “ Niên biểu các quan ở biên cương 2”. Bản THTC, cuốn 24, tr.7278-7284)

2-      Đoản Miên 短 棉 , không rõ chỉ nơi nào, chờ xét thêm.

3-      Nông Nại 農 耐, cách ghi nhận khác đối với địa danh Đồng Nai仝狔, thời điểm này Nông Nại là tên gọi chung 2 trấn Trấn Biên và Phiên An. Trịnh Hoài Đức viết: “Trải từ lúc Tây Sơn nổi lên, Thế Tổ Cao Hoàng đế ta đem quân lấy lại kinh thành Phú Xuân, bình định Bắc Hà, quét sạch giặc biển, dẹp 3 kẻ thù lớn, lúc đó danh tiếng Đồng Nai mới lan tận Trung Quốc. Mùa thu năm Nhâm Tuất (1802) niên hiệu Gia Long năm đầu, nước ta qua nạp cống nhà Đại Thanh thì đã thấy sử sách Trung Quốc chép người Đồng Nai là người Nông Nại, tức cái tên ấy đã được cả thiên hạ biết tới.” (Gia Định thành thông chí, Lý Việt Dũng dịch, nxb Tổng hợp Đồng Nai, 2006, tr.39). Trần Luân Quýnh trong Hải quốc văn kiến lục (1730) chép địa danh này là Lộc Lại 祿 赖 , Tạ Thanh Cao thuật trong Hải Lục (1820) viết là Long Nại龍 柰 hoặc Lục Nại陸 柰. Thanh sử cảo (1914-1928), quyển 527, truyện về Việt Nam dùng gồm các tên Lộc Lại祿 赖 , Đồng Nai 桐 狔 cho các sự kiện xảy ra khoảng đời Ung Chính, và tên Nông Nại農 耐 cho các sự kiện xảy ra khoảng Càn Long, Gia Khánh.

4-      Thời điểm này tên Quảng Nam được dùng chỉ chung vùng đất phía Nam Thuận Hoá. Hải quốc văn kiến lục chép: “Từ Thuận Hoá đi về nam đến Chiêm Thành là nước Quảng Nam, còn gọi An Nam, vua họ Nguyễn.” (Trần Luân Quýnh, Hải Quốc văn kiến lục, phần Nam Dương ký, bản in Đài Bắc 1958), các vùng đất do chúa Nguyễn mở rộng hơn về phía nam cũng được sách sử Trung Quốc ghi nhận chung chung là Quảng Nam.

5-      Hà Khởi Văn có lẽ là nhân vật mà “Đại Nam Thực lục” chép với tên Hà Hỷ Văn. [Chính Biên, đệ nhất kỷ, quyển 3,] thực lục về Thế Tổ Cao Hoàng đế [Gia Long] chép: “Đinh Mùi, năm thứ 8 [1787] (Lê Chiêu Thống năm thứ 1, Thanh Càn Long năm thứ 52, …mùa thu, tháng 7… Thuyền vua đến đảo Cổ Cốt. Người Thanh là Hà Hỷ Văn (người đảng Bạch Liên giáo ở Tứ Xuyên nước Thanh, tự xưng là Thiên địa hội, cướp bóc ở miền Mân Việt), đem binh thuyền về theo. Hỷ Văn đầu ở đảo Côn Lôn, ý muốn theo về giúp. Vua nghe tin, khiến Nguyễn Văn Thành và Nguyễn Thái Nguyên đến tiếp. Hỷ Văn đem quân đi theo, nhưng bị gió bão không đến nơi được. Tới nay mới đến bái yết, được trao chức quản Tuần hải đô dinh đại tướng quân. Những người thuộc hạ là bọn Lương Văn Anh, Chu Viễn Quyền, Trương Bát Quan, cả thảy 10 người, được trao các chức Khâm sai tổng binh, thống binh, phi kỵ úy.” (Tập 1, trang 228). Về thân thế, Hà Hỷ Văn thuộc đảng Bạch Liên giáo, chống đối nhà Thanh nên Càn Long gọi là giặc cướp. Theo Đại Nam Thực lục, thì Hà Hỷ Văn chết năm 1801, năm Gia Long thứ 6 (1807) truy tặng Thủy Dinh Thống chế.

6-      Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010 , tr.241-243. Người viết hiệu đính câu cuối.

 

[07]  Ngày Quý Mùi, tháng 12, năm Càn Long thứ 60 [15/ 1/ 1796],

Dụ các quân cơ đại thần rằng,

“Khôi Luân1 tâu: ‘huyện Chiếu An2 báo là trong tháng 10, trên vùng biển của huyện có thuyền cướp từ Quảng Đông tới, trong đó có mấy thuyền người Phiên, đầu quấn khăn đỏ. Lại theo lời của người họ Lâm, là bạn trong phủ của Khôi Luân, thì y có biết 3 sinh viên từng bị cướp bắt thoát về, [3 người này] biết tên đầu sỏ tên là Lý Phát Chi, và nói là có 12 thuyền, trong đó có 1 thuyền của người An Nam, còn các thuyền khác là của người các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến và Triết Giang, bọn chúng đều quấn khăn đỏ, giả dạng người Phiên. Nghe đồn là thuyền cướp của người An Nam có khoảng chục chiếc.’

Từ lúc Nguyễn Quang Bình ở An Nam thần phục đến nay, rất là cung thuận. Nếu cứ vì các việc cướp bóc trên biển mà gặn hỏi trách cứ mãi, e không phải lẽ để nơi xa ngưỡng mộ. Nay truyền dụ cho bọn Khôi Luân, từ nay về sau phải đôn đốc quan tướng ở các cửa biển đồng loạt lùng bắt bọn cướp trên các vùng biển Phúc Kiến, Triết Giang và Quảng Đông. Gặp thuyền cướp biển, không kể là An Nam hay bọn phỉ ngoại Di, là bọn phỉ nội địa cải trang làm người nước ngoài, một khi bắt được lập tức xử tử, không cần phải làm văn bản tra án.”

bản Vân Nam, tr. 270 [dẫn CTTL, q. 1492, tờ 7]

bản TLTB, c. thượng, tr. 402

ĐTTL, Cao Tông thực lục, q.1492, tờ 7

TTL, Cao Tông thực lục, q. 1492, tr.946

Chú

1-      Khôi Luân, Tướng quân phủ Phước Châu, tỉnh Phúc Kiến.

2-      Chiếu An, huyện, thuộc phủ Chương Châu, nơi giáp giới phủ Triều Châu tỉnh Quảng Đông. Nay là huyện Chiếu An, thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến.

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[08]  Ngày Nhâm tuất, tháng 11 năm Gia Khánh nguyên niên [19/ 12/ 1796]

Dụ cho các quân cơ đại thần: “Cát Khánh1 tâu: ‘Điều tra về việc cướp biển tụ tập, cùng việc tàu bè của chúng ẩn trốn tại lãnh thổ An Nam, quả thực có việc nước này che giấu bọn giặc phỉ. Lúc này nếu gửi văn thư cho họ, là giúp cho bọn giặc phỉ biết tin, tìm cách bí mật trốn tránh’.

Ý kiến rất phải. Trước mắt tạm không cần gửi văn thư hiểu thị nước này. Nếu quan viên điều tra trình báo, Cát Khánh cũng đừng tỏ thái độ, cứ thu xếp ổn thỏa, bắt tên đầu sỏ của giặc để tuyệt gốc”2.

bản Vân Nam, tr.272 [dẫn NTTL, q. 11, tờ 15-16]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.11, tờ 15-16

TTL, Nhân Tông thực lục, q. 11, tr. 173-174

Chú

1-      Cát Khánh, họ Giác La, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1796- 1802 (theo Thanh Sử cảo, q.199, “Niên biểu các quan ở biên cương 3”. Bản THTC, cuốn 24, tr.7290-7299)

2-    Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.255)

 

[09]   Ngày Canh Tuất, 9 tháng Giêng năm Gia Khánh thứ 2 [5/2/1797]

Dụ cho các quân cơ đại thần: “Bọn Cát Khánh dâng tờ tâu về việc thẩm tra quân cướp biển, trong có nói: ‘Đi điều tra vùng đất Giang Bình1, có những người Phúc Kiến, Quảng Đông, An Nam ở chung xen với nhau, nếu cần thông báo cho An Nam biết, thì đến lúc lại viết công văn gửi đi v.v.’.

Suy nghĩ kỹ thấy việc này có chỗ khó. Nếu như Quốc vương quả thật không biết tình hình, thì tự nhiên nên gửi công văn đi để tìm bắt. Nay theo lời khai của bọn Di phỉ La Á Tam, tàu ô An Nam2 có 12 Tổng binh, hơn 100 hiệu thuyền, và căn cứ vào giấy tờ bắt được có ấn triện, thì bọn cướp tàu ô đều nhận hiệu phong của Quốc vương, việc ra biển cướp bóc Quốc vương không thể không biết. Vậy nếu bảo phối hợp bắt giặc cướp, làm sao bọn họ chịu nghe lời? Vả lại dân nội địa ra ngoài biển làm giặc, quan không cấm được, huống hồ là dân ngoại Di! Nếu An Nam viện lý do để chống chế che giấu, thì lấy gì biện bạch với họ? Lại có đáng gì vì việc này mà gây hấn, rồi mang quân đánh nước họ ư!

Bọn Cát Khánh chỉ nên phát lệnh cho thuộc hạ ráp nhau bắt tại mặt biển 3 tỉnh Phúc Kiến, Quảng Đông, Triết Giang. Nếu gặp bọn Di phỉ từ biển khơi đi thuyền vào, thì không luận quan chức nào của An Nam cũng đều nghiêm trị ngay.

Lại nói thêm: Từ nay trở về sau bắt được giặc cướp An Nam, thẩm tra minh bạch rồi lập tức cho xử tử, không cần phải giải về kinh, để bớt được sự phiền phức trạm dịch phải giải tống. Nay đem dụ truyền để hay biết”3.

bản Vân Nam, tr.273 [dẫn NTTL, q.13, tờ 6-7]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.13, tờ 6-7

TTL, Nhân Tông thực lục, q. 13, tr. 192-193

Chú

1-      Giang Bình 江 坪, đất vịnh biển, đời Thanh gần huyện Khâm Châu tỉnh Quảng Đông. Nay là Thị trấn Giang Bình thuộc Phòng Thành các tộc tự trị huyện, Quảng Tây. Nơi sinh sống của dân tộc Kinh (Việt Nam).

2-      Cách gọi Tàu Ô An Nam của sử quan nhà Thanh cho thấy có sự khiên cưỡng, né tránh con dân bất hảo, bọn này vốn là người nước Thanh, hoạt động cướp bóc liên quốc gia, khi ở vùng biển Quảng Đông Trung Hoa, khi sang vùng biển Đông Việt Nam. Bọn giặc biển La Á Tam và Tàu Ô hoạt động rất dai dẳng, tài liệu ghi chép cũng nhiều và phức tạp. [Giả thuyết của tôi] Tàu Ô có lẽ gọi giặc Tàu (thuyền) họ Ô tức Ô Thạch Nhị, tên La Á Tam  rất có thể là Lý A Thất hoặc đàn anh của Lý A Thất, nhóm cướp biển này cũng có chép trong Đại Nam Thực lục. Kết cục của bọn giặc biển này thấy chép trong Đại Nam Thực lục như sau: “Tháng 5, năm 1810. Gặp giặc biển Tề Ngỗi là bọn Ô Thạch Nhị, Đông Hải Bát, Lý A Thất bị Tổng đốc Lưỡng Quảng nước Thanh đuổi riết, phải trốn ra mặt biển thuộc bốn phủ Cao, Liêm, Quỳnh, Lôi. Khâm Châu gởi giấy cho Bắc Thành hẹn đem quân ra ngăn chặn. Thành thần [quan ở Bắc thành] đem việc tâu lên. Vua bảo Tống Phước Lương rằng: “Bọn giặc biển lẩn lút ở bãi Bạch Long, chỉ là sống tạm bợ thôi. Nay người Thanh đuổi bắt, ta nên cùng hợp sức để dẹp cho yên mặt biển. Nhân sai Văn Hạnh đem binh thuyền thẳng tới Vạn Ninh. Thành thần lấy thêm binh thuyền lệ theo sai khiến. Lại thấy Vạn Ninh tiếp liền Khâm Châu, nên có người văn học để làm thư từ đi lại, sai Ngô Khản làm lục sự để giúp công việc từ chương trong quân. Hơn một tháng, bọn Ô Thạch Nhị đều bị quân Thanh bắt hết. Lý A Thất và bè lũ hơn hai chục người cũng đến quân ta đầu hàng. Bèn sai thành thần đưa bọn giặc bắt được ấy sang Khâm Châu. Văn Hạnh rút quân về đóng ở đồn thủy Nông Giang. Triệu Ngô Khản về Kinh sung Hàn lâm viện”. (Canh Ngọ, Gia Long năm thứ 9, Thanh Gia Khánh năm thứ 15). Lưu ý thêm về tên riêng của các thành viên đảng cướp này thấy có biểu lộ thứ bậc, cụ thể là: anh Hai Ô Thạch [ Ô Thạch Nhị / 烏石二 ], anh Ba La Á [ La Á Tam / 羅亞三 ], anh Bảy Lý A [ Lý A Thất / 李阿七 ], anh Tám Đông Hải [ Đông Hải Bát / 東海八 ].

* Bổ chú, Bản triều bạn nghịch liệt truyện 本朝叛逆列傳 của Giá Sơn Kiều Oánh Mậu 蔗山喬瑩懋có chép một đoạn về bọn giặc biển Ô Thạch Nhị và Tề Ngôi vào năm 1803 như sau: “ 癸亥嘉隆二年, 海匪烏石二寇犯廣安省, 欽差掌奇阮廷得迎擊敗之, 斬獲甚衆. 九月,齊桅海匪入廣安擾掠, 北圻總鎮中軍阮文誠分派幷兵討平之 /  Năm Quý Hợi, Gia Long thứ 2 (1803), giặc biển là Ô Thạch Nhị xâm phạm tỉnh Quảng Yên, quan Khâm sai Chưởng cơ Nguyễn Đình Đắc đón đánh bại chúng, chém và bắt được rất đông. Tháng 9 [cùng năm], bọn cướp biển Tề Ngôi quấy nhiễu tỉnh Quảng Yên, quan Tổng trấn Bắc kỳ Trung quân Nguyễn Văn Thành phân phái binh lính dẹp yên.” [Tái bổ chú : trong bản dịch của Trần Khải Văn (Viện Khảo cổ Sài Gòn, 1963. tr 8-9) có chỗ không chính xác do chấm câu sai, như câu : “ hai tên giặc bể là Ô  và Thạch xâm phạm tỉnh Quảng Yên”, tôi đã chỉnh lại là “ giặc biển là Ô Thạch Nhị xâm phạm tỉnh Quảng Yên” ]

3-    Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.255- 256)

( còn tiếp )

(tiếp theo)

[10]    Ngày Giáp Thân, 29 tháng 9 năm Gia Khánh thứ 4 [27/10/1799]

Dụ cho các quân cơ đại thần: “Cát Khánh tâu: ‘ Người Di tại Nông Nại là bọn Nguyễn Tiến Định giao tranh với quân An Nam [Tây Sơn], bị gió bão trôi dạt vào vùng biển Quảng Đông, khẩn xin cấp lương gạo và trả về nước cũ v.v.’.

Đương nhiên phải an ủi chăm sóc qua loa. Nhưng hiện nay Nguyễn Quang Toản đang phụng nhận lịch năm mới, nước này và bọn Di kia là hai phe cừu địch, nếu trọng đãi, trong trường hợp Nguyễn Quang Toản sai người đến hỏi, thì bọn ngươi biết lấy lời gì để đáp lại? Huống chi Trẫm vừa mới đảm đang việc nước, bọn người Di kia không khỏi có ý cầu mong, với ý đồ lật lại vụ việc. Việc họ Lê, họ Nguyễn ai sai ai đúng lúc này không cần bàn luận, chỉ biết rằng họ Nguyễn quy phục Thiên triều đã mấy năm, còn vùng đất Nông Nại thì nghe rằng bọn cướp biển thường trốn tránh tại đó, vậy chúng không phải là kẻ tốt. Nếu các ngươi không nghiêm lệnh bắt chúng đáp thuyền trở về, rồi người của Nông Nại lại đến xin trợ giúp, sự việc càng trở nên rắc rối phiền phức thêm. Nhưng cũng không thể trói bọn Nguyễn Tiến Định giải giao cho An Nam, mà chỉ nên ban cấp chăm sóc qua loa, rồi cho về 1. Cát Khánh lại định gửi những người này theo thương thuyền trở về, nếu bị An Nam trinh sát biết được, mang tiếng là giúp cho kẻ địch của họ, thì há có phải là đạo vỗ về chế ngự đối với phiên bang xa xôi? Cát Khánh và Lục Hữu Nhân hãy xét kỹ! Các Đốc Phủ phải tuân chỉ thu xếp ổn thỏa, đừng khinh suất để đến nỗi gây hấn tại biên giới. Hãy cẩn thận! Đem lệnh này báo cho biết” 2.

bản Vân Nam, tr.276 [dẫn NTTL, q.52, tờ 31-32]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.52, tờ 31-32

TTL, Nhân Tông thực lục, q. 52, tr. 674

Chú

1-      Sự kiện này cũng được ghi nhận trong Đại Nam thực lục : “ Bọn cai đội Nguyễn Hữu Định từ nước Thanh trở về. Trước kia quân ta thắng trận khải hoàn, bọn Định đi thuyền biển gặp bão xiêu dạt vào phần biển Quảng Đông, Tổng đốc Lưỡng Quảng Giác La Cát Khánh hậu cấp tiền gạo quần áo rồi cho về.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q.11). Tên Nguyễn Hữu Định trong văn bản Thanh thực lục chép sai là Nguyễn Tiến Định.

2-      Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII- đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.257)

 

[11]  Ngày Ất Mão, 12 tháng 10 năm Gia Khánh thứ 6 [17/11/1801]

Dụ cho các quân cơ đại thần: “Cát Khánh tâu: ‘Một người dân tại huyện Thuận Đức 1, tên là Triệu Đại Nhậm 2 bị gió bão trôi dạt đến Nông Nại, Quốc trưởng nước này là Nguyễn Phúc Ánh sai người đưa tới Phú Xuân giúp sửa chữa lại thuyền, cấp lương thực, có mang tờ bẩm của Quốc trưởng, trong có nói: Năm ngoái nước này có viên quan bị tai nạn gió bão, được Thiên triều chẩn cấp, nay dâng tờ bẩm để tỏ lòng cảm khích v.v.’.

Ý của Quốc trưởng Nguyễn Phúc Ánh đệ bẩm chẳng qua muốn chứng tỏ thêm lòng cung thuận, hoặc có thể xin Thiên triều gia ân trợ giúp. Nhưng Nông Nại và An Nam [Tây Sơn] hiện nay tranh đoạt chưa chấm dứt, Cát Khánh đã tâu rằng không thiên vị phe nào, ý đó rất đúng. Lần này đáp lời viên Quốc trưởng chỉ nên dụ như sau: ‘Năm ngoái chẩn cấp cho viên quan nước ngươi bị tai nạn, thuộc lệ thường của Thiên triều vỗ về chăm sóc các nước ngoại Di, nên không dâng tờ tâu lên Đại hoàng đế duyệt. Nay người dân trong nước bị nạn trôi dạt đến nước ngươi, được giúp đỡ trở về Việt [Quảng] Đông, lại mang theo tờ bẩm, Bản bộ đường biết rõ tấm lòng cảm tạ của nước ngươi. Nhưng việc năm ngoái chẩn cấp cho viên quan nước ngươi, đã không tâu trình lên Đại Hoàng đế, nên lời bẩm lần này cũng không tiện giúp tấu trình thay’. Nếu như cứ tiếp tục gửi văn thư hoặc xin binh trợ giúp, thì hãy bác với lý do không thiên vị bên nào.

Gần đây Cát Khánh căn cứ vào lời tâu của Khải Côn 3, trước sau đều nói rằng sau khi thành Phú Xuân của An Nam bị Nông Nại chiếm, rồi An Nam thu phục lại. Nay lời khai của Triệu Đại Nhậm nói vào tháng 7 ở trong thành Phú Xuân, diện kiến Quốc trưởng Nguyễn Phúc Ánh. Như vậy phải chăng tên dân từ Phú Xuân trở về Lưỡng Quảng trước khi An Nam lấy được thành Phú Xuân, hay sau khi An Nam thu phục xong lại bị Nông Nại chiếm lại? Cát Khánh hãy điều tra rõ, tiện dịp phúc tấu 4.

An Nam với Nông Nại giao tranh, đối với nội địa không liên can, bọn Cát Khánh hãy giữ bình tĩnh, không cần hỏi han quá nhiều. Tương lai nếu như An Nam bị Nông Nại thôn tính mất hết toàn lãnh thổ, Quốc vương Nguyễn Quang Toản gõ cửa ải thỉnh mệnh, đến lúc này Cát Khánh nên tâu rõ để xin chỉ thị. Hoặc nếu Nông Nại thôn tính An Nam xong đến Lưỡng Quảng bẩm đầy đủ sự việc, lúc bấy giờ cũng tâu đầy đủ rồi đợi chiếu chỉ để xử lý” 5.

bản Vân Nam, tr.277 [dẫn NTTL, q.88, tờ 17-18]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.88, tờ 17-18

TTL, Nhân Tông thực lục, q. 88, tr.168

Chú

1-       huyện Thuận Đức đời Thanh thuộc phủ Quảng Châu, nay là khu Thuận Đức,thành phố Quảng Châu , Quảng Đông.

2-       Triệu Đại Nhậm 趙大任, tức là người trong Đại Nam thực lục chép là Triệu Đại Sĩ, vì kiêng huý vua Tự Đức nên Nhậm 任chép là Sĩ仕. Đại Nam thực lục chép việc này sau sự kiện khôi phục kinh đô Phú Xuân: “Tháng bảy [1801]… Sai Triệu Đại Sĩ đi Quảng Đông. Đại Sĩ là người nước Thanh sang buôn, bị quân giặc biển Tề Ngôi cướp bắt, quân ta đánh phá giặc biển nên bắt được. Vua thấy kinh đô cũ đã khôi phục được, bèn đem tình hình trong nước gửi thư cho Tổng đốc Lưỡng Quảng. Đại Sĩ xin đi, bèn sai đi.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q.14.). Ngoài ra, Đại Nam thực lục còn chép việc khoảng giữa năm sau [sau tiết Đoan dương năm 1802] Nhậm/ Sĩ trở lại Phú Xuân: “Người nước Thanh là Triệu Đại Sĩ từ Quảng Đông về. Vua hỏi sự thể nước Thanh, rồi sai Binh bộ hậu cấp lương cho.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q.17). Bổ chú, trong bản dịch Đại Nam thực lục [Nguyễn Ngọc Tỉnh dịch, Đào Duy Anh hiệu đính], dưới tên Triệu Đại Sĩ có lời chú: “Có lẽ là Nhậm 任, vì huý Tự Đức nên viết Nhậm任 thành Sĩ仕 ”.

3-       tức Tạ Khải Côn , tự Lam Sơn, người huyện Nam Khang tỉnh Giang Tây, đỗ Tiến sĩ năm Càn Long thứ 26 (1761). Năm Gia Khánh thứ 4 (1799) nhậm Tuần phủ Quảng Tây. Chủ biên Quảng Tây Thông chí, mất năm 1802 tại nhiệm sở.

4-        Đại Nam thực lục chép ngày Mậu Dần, mùng 3 tháng 5 năm Tân Dậu (1801), đại quân Nguyễn Ánh khôi phục kinh thành Phú Xuân, sau đó ổn định vương vị, Nguyễn Quang Toản chạy ra bắc, Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng cố giữ vùng Bình Định đến tháng 3 năm 1802, quân Tây Sơn cả hai phía bắc, nam đều chưa tấn công trở lại kinh thành Phú Xuân. Nguồn tin do Tạ Khải Côn thu thập không chính xác.

5-       Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII- đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.258-259)

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[12]  Ngày Đinh Hợi, 14 tháng 11 năm Gia Khánh thứ 6  [19/ 12/ 1801]

Dụ cho các quân cơ đại thần: “Bọn Cát Khánh tâu, tên cướp biển Trần Thiêm Bảo mang cả gia quyến nội phục, và trình nạp sắc ấn của An Nam cấp cho. Theo tờ tâu nói: ‘Trần Thiêm Bảo nhân đánh cá gặp bão, vào năm Càn Long thứ 48 [1783] bị Nguyễn Quang Bình 1 bắt, phong chức Tổng binh v.v.’2. Có thể thấy trong nhiều năm hải tặc quấy phá đều do An Nam chứa chấp gây ra. Lúc Nguyễn Quang Bình còn sống, bắt người của nội địa, gia phong ngụy tước hiệu, rồi tung ra biển cướp phá. Nguyễn Quang Bình đích thân chịu ơn nặng của Hoàng khảo3, làm việc táng tận lương tâm, thực không đáng là con người. Nay duyệt lại tờ ngụy chiếu của Quốc vương này có câu “ Thị thiên hạ như nhất gia, tứ hải như nhất nhân” (Coi thiên hạ như một nhà, bốn biển như một người), càng thuộc loại ếch ngồi đáy giếng. Nghĩ về sự cuồng vọng này, đáng mang quân hài tội thảo phạt; hiềm nước này hiện đang giao tranh với Nông Nại, nên không thừa lúc nguy cấp sát phạt thêm. Xét về thiên lý, nước này sẽ mất trong sớm tối, càng không cần dùng văn cáo để dạy dỗ, cũng không cần thông báo cho biết. Tất cả sắc ấn [của bọn chúng cấp] lệnh cho thiêu hủy. Tổng đốc nên nghiêm lệnh cho các võ quan, tuần tiễu ngoài biển, gặp bọn hải tặc An Nam, lập tức truy nã trừng trị. Bọn đầu thú Trần Thiêm Bảo, cùng quyến thuộc bọn cướp, y theo lời xin của Tổng đốc, phân biệt bố trí ăn ở tại phủ Nam Hùng 4 tương đối cách xa biển. Thỉnh thoảng bất ngờ kiểm tra, không để chúng trở lại biển gây sự. Đem lệnh này báo cho hay biết”5.

bản Vân Nam, tr.279 [dẫn NTTL, q.90, tờ 31-33]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.90, tờ 31-33

TTL, Nhân Tông thực lục, q. 90, tr.199-200

    * Chú

1-      tức vua Quang Trung Nguyễn Huệ.

2-      Lời khai của Trần Thiêm Bảo không hẳn đúng, Đại Nam Liệt truyện có chép việc như lời Bảo khai nhưng lại xảy ra vào năm 1791, như sau: “ Khi ấy, giặc biển tàu ô ở Lưỡng Quảng bị bọn quan nước Thanh đuổi bắt, thế bách phải chạy đến quy phục. Huệ thu nhận những kẻ đầu mục cho làm Tổng binh. Lại dung nạp bọn giặc Thiên Địa hội, nhân lúc sơ hở, lén lút ra vào, đường biển vì thế không thông. Khổn thần nước Thanh cũng sợ là mạnh không hỏi đến gì cả.” ( Chính biên, Sơ tập, q.30, Truyện Nguỵ Tây. Bản dịch, nxb Thuận Hoá 2006, tập 2, tr.595). Năm 1783 lại có một vụ liên quan đến giặc biển người Thanh chép trong Đại Nam thực lục, như sau: “Tháng 4 năm Quý Mão (1783). [Vua đang ở đảo Phú Quốc]. Sai Tôn Thất Cốc điều bát thuỷ binh, cùng với Điều khiển đạo quân Hoà Nghĩa là Trần Đĩnh trở về cửa biển Cần Giờ, dò xét tình thế của giặc. Đĩnh vốn khinh Cốc, việc quân phần nhiều không theo lệnh. Cốc giết đi. Đồ đảng của Đĩnh là Tổng binh Trần Hưng và Lâm Húc (đều người Thanh) bèn giữ Hà Tiên để làm phản. Nguyễn Kim Phẩm vào Hà Tiên thu quân, Thái trưởng công chúa là Ngọc Đảo(con gái thứ bảy của Thế Tông, gả cho Trương Phúc Nhạc là Cai cơ thuyền Nghi giang) cũng đến để trù biện quân nhu. Bọn Hưng úp giết Kim Phẩm, công chúa cũng bị hại. Vua nghe tin giận lắm, thân đem binh thuyền đến đánh. Hưng và Húc đều vỡ chạy.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q.2);  việc này Lịch Triều tạp kỷ cũng có chép, và viết là Trần Hưng bị giết, Lâm Húc chạy thoát (bản dịch, nxb KHXH, 1995, tr.519). Trở lại văn bản Thanh thực lục, ngày Đinh Mùi, tháng 6, năm Càn Long thứ 56 [4/7/1791] cho thấy đám cướp này có nhiều băng đảng “Tất cả gồm một tên đầu sỏ Hà Khởi Văn chưa bắt được, cùng đồng bọn Vương Tài Cao, Khổng Á Tích, Trương Á Tứ, Bố Á Vãng, Á Tẫn, Á Muội, Á Cửu, Ngô Thiêm, Đái Đầu Bồng, Phục Đại Pháo, Lưu Á Nhị, Trần Á Nhị, Trần Á Lục, Trương Lão Nhị, Á Thất, Á Thắng, và một nhóm cướp biển của vụ án khác do Tôn Duy Bân đầu sỏ, truyền cho bọn Phúc Khang An phát lệnh nghiêm nhặt truy nã tận gốc, đặt kỳ hạn để bắt, không để một tên lọt lưới.”. Trần Thiêm Bảo có thể là Trần Á Nhị, Trần Á Lục, cũng có khi là Trần Hưng, hoặc là một trong số những Tổng binh do Nguyễn Huệ thu nạp phong chức.

3-       Hoàng Khảo, vua cha đã mất, chỉ vua Càn Long

4-      phủ Nam Hùng đời Thanh thuộc Thiều Châu tỉnh Quảng Đông, nay là thị trấn Nam Hùng thuộc thành phố Thiều Quan , Quảng Đông.

5-      Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII- đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.259-260)

 

[13]  Ngày Giáp Thìn, mùng 6 tháng 8 năm Gia Khánh thứ 7 [ 2/9/1802 ]

Lại dụ cho các quân cơ đại thần: “Cát Khánh tâu về tình hình Nông Nại sai sứ dâng biểu tiến cống, và trói giải giao 3  tên tội phạm là bọn Mạc Quan Phù 1 đến  Quảng Đông xử tử.

Đã xem kỹ tờ tâu. Đầu đuôi liên quan đến việc trước đây bọn Nguyễn Quang Bình khẩn khoản tại cửa ải cầu xin nội phụ, hết sức cung thuận, Hoàng khảo ta xét rõ lòng thành, bèn cho phong đất. Nguyễn Quang Bình cảm kích ân vinh, đích thân đến triều đình triều kiến. Hoàng khảo ta tăng thêm ân, nhiều lần ban thưởng. Nguyên do Nguyễn Quang Bình biết khắc kỷ kính sợ, mới được đón nhận sự đãi ngộ. Đến lúc Nguyễn Quang Toản kế thừa đất Nam Giao, lại được ban sắc mệnh, để nối đời giữ chức. Rồi mấy năm gần đây phát hiện trong số các thuyền cướp phá tại vùng biển Phúc Kiến, Lưỡng Quảng, thỉnh thoảng có bọn hải tặc tóc dài, nghe rằng nước này [nhà Tây Sơn] tung ra biển cướp. Trẫm chưa vội tin, nghĩ rằng bọn tóc dài có thể là những người nghèo tại An Nam gia nhập vào đảng cướp, nên đã giáng chỉ ra lệnh cho nước này truy nã, nhưng chưa bắt dâng được một tên nào!

Nay Nguyễn Phúc Ánh cho trói giải giao bọn Mạc Quan Phù 3 tên, tra hỏi lấy lời khai đều nói bọn chúng là trộm cướp nội địa [Trung Quốc], bị nước này chiêu dụ, phong cho các ngụy chức như Đông Hải Vương 2, Tổng binh3 v.v..và ra lệnh đến biển nội địa cướp phá khách thương. Nguyễn Quang Toản không những không chịu tuân chỉ truy nã bọn cướp, mà còn dung nạp chúng, ban chức tước, cướp phá vùng biển, bội nghĩa vong ân đến như vậy là cùng! Còn như sắc thư ấn tín do Thiên triều ban cho, danh khí tối quan trọng, phải hết sức kính cẩn giữ gìn, mất còn cùng với nước. Cớ sao Nguyễn Quang Toản không biết thận trọng, khi Nguyễn Phúc Ánh tấn công thành Phú Xuân năm ngoái, bèn bỏ sắc ấn chạy trốn, tội không thể tránh được.

Đến như sứ thần lần này của Nguyễn Phúc Ánh, thì Cát Khánh nên dụ như sau: ‘Những tình tiết mà Quốc trưởng ngươi cung kính trình bày trong biểu văn đã được trình tấu, mong Đại hoàng đế ngó xuống thấy được lòng thành cung thuận của nước ngươi, để ban thưởng nhiều. Trước đây Nguyễn Quang Bình xưng thần thờ Thiên triều, được Tiên hoàng đế ban sắc mệnh, đặc cách gia ân. Rồi con y, Nguyễn Quang Toản, dám dung dưỡng bọn tội phạm nội địa, thông đồng cướp phá, táng tận bội ân, thực lẽ trời không dung, nên cơ nghiệp mất nhanh không kịp quay gót. Nay bỏ nước chạy trốn, ngay cả sắc ấn Thiên triều ban cho cũng không giữ được, vậy Nguyễn Quang Toản không những riêng phụ lòng nhân từ rộng lượng của Tiên Đại hoàng đế, mà cũng là đứa con bất hiếu của Nguyễn Quang Bình, tội lỗi rất nặng.

Quốc trưởng ngươi cho mang sắc ấn giao nạp, trói dâng bọn đạo tặc, biết sâu đạo nghĩa thờ nước lớn, lại tiến dâng biểu chương, thấy đủ lòng chí thành. Nhưng Thiên triều mỗi lần thấy thuyền bè các nước bị nạn, đều coi như nhau, trợ cấp đưa về, không vì lý do đó mà phải nạp cống. Vả lại Quốc trưởng ngươi việc nước cũng chưa ổn định, không hoàn bị để được phong làm Phiên thần, xét theo thể chế còn chưa đáng theo lệ nhận triều cống. Nay cho các ngươi trở về, báo lại cho Quốc trưởng ngươi hay biết’.

Dụ rõ ràng như vậy mới đúng cách. Sắc ấn giao nạp, cho Cát Khánh tạm thu nhận. Lại nói thêm: Trước đây theo lời tâu của Thanh An Thái, Nguyễn Quang Toản bị Nguyễn Chủng4 bắt, Nguyễn Chủng có phải là Nguyễn Phúc Ánh hay không, cũng không thể căn cứ vào lời nói suông được. Trong tờ tâu ngày hôm nay Cát Khánh tâu rằng sứ thần Nông Nại khởi hành trước lúc Nguyễn Quang Toản bị bắt, nên chưa nhận được tin này. Trước đây có dụ bọn Cát Khánh nếu như Nguyễn Quang Toản mang thuộc hạ đến đầu thuận, thì cho an trí ổn thỏa. Nay tội trạng y rõ ràng, thực không đáng tiếc. Nếu y đến gõ cửa ải xin dung nạp, Cát Khánh hãy cho xem sắc ấn Nguyễn Phúc Ánh giao nạp, cùng lời khai của bọn cướp Mạc Quan Phù, sau khi trách mắng xong, truyền chỉ cách bỏ tước Vương, rồi đem giam cấm, đợi chiếu chỉ định đoạt. Trường hợp Nguyễn Quang Toản bị Nguyễn Phúc Ánh bắt; nếu Nguyễn Phúc Ánh không dám tự quyết định, đem y giải giao đến cửa ải Trấn Nam, thì cũng đối xử giống như trên. Còn 3 phạm nhân, bọn Mạc Quan Phù, chiếu theo luật đại nghịch mà xử lý 5 ; nếu như gia thuộc phạm nhân có sự liên can, cũng cho tra xét một lượt. Lúc này Cát Khánh nên tuân theo chỉ dụ trước, đến cửa ải Trấn Nam điều binh phòng thủ, giữ cho yên ổn. Đợi lúc Nguyễn Phúc Ánh chiếm được toàn lãnh thổ An Nam, sai sứ đến cầu phong, hoặc biết rõ thực tại về Nguyễn Quang Toản thì hãy tấu lên rồi đợi chiếu chỉ. Đem những điều này truyền dụ cho biết” 6.

bản Vân Nam, tr. 280 [dẫn NTTL, q.102, tờ  8 - 11]

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.102, tờ 8-11

TTL,  Nhân Tông thực lục, q. 102, tr. 361-362

Chú

1-      Bọn Mạc Quan Phù bị thuỷ quân của Nguyễn Ánh bắt hồi tháng 4 năm 1801, Đại Nam thực lục chép là: “Thuyền đảng giặc là bọn giặc biển Tề Ngôi bị gió dạt đến ngoài biển Thị Nại. Sai hai vệ Nội trực và Túc trực đuổi theo, bắt được Đông Hải vương nguỵ là Mạc Quan Phù, thống binh là Lương Văn Canh và Phàn Văn Tài cùng bè đảng rất nhiều.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q. 13).

2-      chức vụ này đúng như ghi chép trong Đại Nam thực lục (coi trên).

3-      chức Tổng binh, Đại Nam thực lục chép là Thống binh. Một trong các Tổng binh bị áp giải trong đợt này là Phàn Văn Tài, đã từng bị Tống Phước Lương đánh đuổi hồi tháng 6 năm 1799, Đại Nam thực lục chép: “Quản vệ Phấn Dực là Tống Phước Lương đánh phá được Thống binh giặc biển Tề Ngôi là Phàn Văn Tài ở cửa biển Kim Bồng, đuổi đến Phú Yên lại đánh được. Trước là Tây Sơn chiêu nạp bọn đầu sỏ giặc biển, trao cho chức Thống binh, muốn lợi dụng cái nghề thuỷ chiến của họ để chống quân ta, đến đây bị quân ta đánh thua, thế giặc thêm nhụt.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q.10).

4-      Vua Gia Long tên huý là Chủng, bên trái chữ Hoà [ 禾 ], bên phải chữ Trùng/ Trọng [ 重 ].

5-      Diễn biến cuộc quan hệ ngoại giao giữa Nguyễn Ánh với nhà Thanh lần đầu này được chép trong Đại Nam thực lục như sau: “ [tháng 6 năm 1802] Lấy Trịnh Hoài Đức làm Thượng thư bộ Hộ (Chính khanh ở lục bộ chưa có danh hiệu là Thượng thư, nhân có mệnh đi sứ nên mới đặc gia chức ấy), sung chánh sứ sang nước Thanh, Ngô Nhân Tĩnh làm Hữu tham tri bộ Binh, Hoàng Ngọc Uẩn làm Hữu tham tri bộ Hình sung chức phó sứ, đem quốc thư và phẩm vật, lại đem cả ấn sách đã bắt được do người Thanh phong cho giặc Tây Sơn, cùng bọn giặc biển Tề Ngôi là Mạc Quan Phù, Lương Văn Canh, Phàn Văn Tài, đi hai thuyền Bạch Yến và Huyền Hạc, vượt biển đến cửa Hổ Môn tỉnh Quảng Đông để nộp. Tổng đốc Giác La Cát Khánh đem việc ấy chuyển đạt. Vua Thanh vốn ghét giặc Tây Sơn vô đạo, lại chiêu nạp bọn Mạc Quan Phù cho cướp bóc ở ngoài biển, đã lâu ngăn trở đường biển, đến nay được tin báo, rất vui lòng. Hạ lệnh cho Quảng Đông nhận lấy bọn Quan Phù, Văn Canh, Văn Tài đem giết, mà lưu bọn Hoài Đức ở lại tỉnh thành, cung cấp rất hậu.” (Chính biên, đệ nhất kỷ, q. 17).

6-      Bản dịch này trích từ sách Thanh Thực Lục, quan hệ Thanh -Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII- đầu thế kỷ XIX, Hồ Bạch Thảo dịch, Trần Văn Chánh hiệu đính, Phạm Hoàng Quân bổ chú, nxb Hà Nội, 2010. (tr.260-262)

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[14]  Ngày Mậu Thân, tháng 9 năm Gia Khánh thứ 8 [ 31/ 10/ 1803 ]

Lại dụ cho nội các rằng : “ Oa Thập Bố1 tâu vạch tội Đề đốc Tôn Toàn Mưu, Tổng binh Hoàng Tiêu, Lý Hán Thăng đốc suất binh thuyền suốt mấy tháng trên biển lùng bắt bọn cướp mà không bắt được một tên giặc. Tôn Toàn Mưu, Hoàng Tiêu, Lý Hán Thăng lùng bắt yếu đuối, đều giao hết cho Bộ xử lý. Còn bọn giặc cướp ở miền biển tỉnh ấy do trước đây phía An Nam dung dưỡng để chia của trộm cướp được, bọn phỉ sau khi chia của gian thì chạy về Giang Bình để bán. Bây giờ An Nam đã hết lòng cung thuận, bọn trộm cướp không thể chạy qua đó được, nên tất cả tang vật đều đem lên bờ [ven biển] nội địa để bán. Nay Oa Thập Bố phải phát lệnh cho quan chức thuộc quyền [đóng ] nơi các cửa ải cửa khẩu phải tuần tra nghiêm mật, như để bọn cướp biển đem của gian lên bờ tiêu thụ thì các viên chức văn võ cùng các cấp thuộc viên đều bị hạch tội nghiêm khắc. Vẫn thông báo cho các Đề đốc, Tổng binh hết sức truy bắt, làm sạch mặt biển, chuộc lại lỗi lầm trước đây. Còn như vẫn lề mề trì trệ, sẽ khép vào tội nặng không tha.”

bản Vân Nam, tr.286 [dẫn NTTL, q.121, tờ 2]

bản TLTB, c.thượng, tr.299

ĐTTL, Nhân Tông thực lục, q.121, tờ 2

TTL,  Nhân tông thực lục, q.121, tr.614

chú

1-      Oa Thập Bố, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1803-1804 (theo Thanh Sử cảo, q.199, “Niên biểu các quan ở biên cương 3”. Bản THTC,  cuốn 24, tr.7.300-7.302)

 

[15]   Ngày Ất Mão, tháng 7 năm Đạo Quang thứ 7 [2/ 9/ 1827],

Tổng đốc Lưỡng Quảng Lý Hồng1 Tân 2 tâu: “ Trong tháng 4 năm nay, nghe tin ở nước Việt Nam 3 có bọn Di phỉ Ba Vinh4 cướp bóc tại nhiều nơi dưới nước và trên đất liền của nước ấy. [huyện] Khâm Châu tỉnh Quảng Đông và ngoài khơi mặt biển Quảng Đông phần lớn tiếp giáp đất đai Việt Nam, sợ [bọn cướp ấy] sẽ xâm nhập biên giới, hiện đang ra lệnh cho các đề đốc thuỷ quân, lục quân sai người canh phòng đánh trả nếu bọn chúng xâm phạm. Hiện nghe tin nước ấy đã bắt được tên cầm đầu bọn phỉ, vẫn lệnh cho đội binh thuyền Long Môn lưu lại phòng giữ, chờ khi nào toàn cõi Việt Nam yên ổn mới lệnh cho quay về.”  Nhận được chỉ:  “Theo tình hình phải nghiêm mật phòng thủ, trên bộ dưới nước đều phải coi trọng, không được lơ là, phải luôn nhắc nhở bọn thuộc viên văn võ làm việc cẩn thận, không vì ham lập công mà gây sự rắc rối nơi biên cảnh. Phải cẩn thận đấy”

bản Vân Nam, tr.294-295 [dẫn TTTL, q.121, tờ 22]

bản TLTB, c.thượng, tr.299

ĐTTL, Tuyên Tông thực lục, q.121, tờ 22

TTL, Tuyên tông thực lục, q. 121, tr. 1036.

chú

1-      Hồng 鸿 [ 鴻 ], bản TLTB viết/ gõ nhầm là Sở 所, tên nhân vật này là Lý Hồng Tân 李鴻賓.

2-       Lý Hồng Tân, Tổng đốc Lưỡng Quảng 1826-1832 (theo Thanh Sử cảo, q.199, “Niên biểu các quan ở biên cương 3”. Bản THTC,  cuốn 24, tr.7.336-7.345)

3-    Về tên gọi Việt Nam, xét thấy các văn bản Thanh Thưc Lục từ năm 1804 trở về sau dùng 2 cách gọi, hoặc An Nam hoặc Việt Nam để chỉ Việt Nam ngày nay.

4-    Ba Vinh 巴榮 , cách gọi / viết tên Bá Vành [ Phan Bá Vành / 潘伯 鑅 ]. Bá Vành là thủ lãnh đảng giặc cướp ở Nam Định, nổi lên hồi tháng 2 năm Minh Mạng thứ 7 (1826), bị quan quân nhà Nguyễn giết vào tháng 7 năm Minh Mạng thứ 8 (1827).

 

[16]  Ngày Tân Dậu, tháng 5 năm Đạo Quang thứ 9 (1829),

Lại dụ các quân cơ đại thần rằng: “Lý Hồng Tân tâu, đoàn quan lại nước Việt Nam đưa những người Quảng Đông bị sóng gió trôi dạt trở về tỉnh, nhân đó cũng chở hàng hoá sang Quảng Đông bán và xin được đặt nơi quan hệ buôn bán. Lần này nhân vì dân nội địa sống sót trong gió bão trôi dạt đến địa phận nước ấy, Quốc vương Việt Nam đã chu cấp quần áo lương thực và chi phí đưa về Quảng Đông, lòng cung thuận thực đáng khen. Mọi hàng hoá đã đem tới và sắp xuất khẩu đem tới, đều được ban ơn cho miễn nộp thuế. Riêng về việc Quốc vương nước ấy xin theo đường biển đến Quảng Đông mở mang việc mua bán,  theo lệ đương nhiên phải bác bỏ, nhưng phải giải thích cho thoả đáng. Mệnh bọn Lý Hồng Tân truyền dụ cho Quốc vương nước ấy [đại ý là] ‘ theo lời thỉnh cầu của Quốc vương về việc theo đường biển sang Quảng Đông mua bán, [chúng tôi] đã tâu lên Đại hoàng đế, từ lâu nay Quốc vương vẫn ở hàng phiên bang nhận phong, hết lòng cung thuận, nước của ngài tiếp liền Lưỡng Quảng, cùng với dân buôn bán nội địa có nơi mua bán theo đường bộ, hàng hoá lưu thông cũng đầy đủ, không như mấy nước cách trở trùng dương mà phải theo đường biển để vận chuyển hàng hoá. Như các nước ngoại Di cầu xin theo đường biển vào các nơi hải khẩu nội địa mua bán, đều nghiêm cấm không cho. Bây giờ nếu thuận theo lời thỉnh cầu của Quốc vương, e thương thuyền các nước ngoại Di theo đó mà trà trộn vào, rồi sinh sự phức tạp, lúc đó lời thỉnh cầu của Quốc vương chưa thấy đem đến tiện lợi, mà thành ra không phải [cho nội địa] trong việc đối xử. Vì vậy [Đại hoàng đế] lệnh cho vẫn cứ giữ theo quy chế cũ, vẫn qua lại mua bán theo đường bộ ở các nơi cửa quan Khâm Châu tỉnh Quảng Đông và Thuỷ Khẩu tỉnh Quảng Tây, không phải theo đường biển mà đến như trước. Đây là sự ban ân ngoại lệ của Đại hoàng đế, bày tỏ sự quan tâm riêng, Quốc vương hãy hiểu rõ ý tốt đó mà kính cẩn tuân theo.’ Tuyên dụ rõ ràng như vậy, cho thấy trong sự hạn chế có sự quan tâm. Bọn Tổng đốc ngươi nhận chỉ dụ này, phải theo đó lo liệu công việc cho ổn thoả. Cùng cho Lý Hồng Tân, Lư Khôn1 và Diên Long2 biết chỉ dụ này.”

bản Vân Nam, tr.295 [dẫn TTTL, q.156, tờ 39-41]

bản TLTB, c. thượng, tr.366

ĐTTL, Tuyên Tông thực lục, q.156, tờ 39-41

 

TTL, Tuyên Tông thực lục, q. 156, tr. 408-409.

chú

1-      Lư Khôn, Tuần phủ Quảng Đông  1828- 1830.

2-      Diên Long, chưa rõ

( còn tiếp )

(tiếp theo)
[17]  Ngày Kỷ Mão, tháng 8 năm Đạo Quang thứ 9 [15/ 9/ 1829],

Tổng đốc Lưỡng Quảng Lý Hồng Tân tâu : “Về các việc nước Việt Nam sai bọn quan là Nguyễn Văn Chương thỉnh cầu được theo đường biển sang đặt chợ mua bán, đã tuân theo chỉ dụ, gởi văn thư cho Quốc vương Việt Nam, [bảo rằng] vẫn giữ theo quy chế cũ, vẫn qua lại mua bán theo đường bộ qua các cửa quan Khâm Châu tỉnh Quảng Đông và Thuỷ Khẩu tỉnh Quảng Tây, không phải theo đường biển mà đến như trước, cũng đã niêm phong văn thư đưa cho bọn quan lại đem về trình [Quốc vương nước ấy]. Hoàng thượng đã nghe tấu.

bản Vân Nam, tr.296 [dẫn TTTL, q.159, tờ 21]

bản TLTB, c.thượng, tr.366

ĐTTL, Tuyên Tông thực lục, q.159, tờ 21

TTL, Tuyên Tông thực lục, q. 159, tr.457.

 

[18]  Ngày Nhâm Dần, tháng 11 năm Đạo Quang thứ 12 [20/1/ 1833],

Lại dụ cho nội các rằng: “Ngày hôm nay Lư Khôn1 tâu về việc chặn bắt hải khấu, nói là ‘đã xem xét các hồ sơ cũ, thấy vì tiếp giáp với vùng biên Việt Nam nên dân nội địa thường vượt biên cảnh mà đánh bắt [hải sản]. Quốc vương nước ấy thường gởi công văn đề nghị điều tra, Tổng đốc [nhiệm kỳ] trước cũng đã nhiều lần gởi công văn cùng nước ấy hợp tác xử lý’.  Lý Hồng Tân đã giữ chức Tổng đốc Lưỡng Quảng nhiều năm, những vụ việc quan hệ với ngoại Phiên ấy, sao không thấy tâu rõ việc hợp tác xử lý? Giao cho các đại thần ở Quân cơ xứ phối hợp với bộ Hình thẩm vấn Lý Hồng Tân, bảo phải thuật lại rõ ràng đầy đủ các việc trước, ghi chép lời cung khai rồi tâu lên”. Nhận được lời tâu “ Đã làm việc với Lý Hồng Tân, khai rằng ‘ Trước đây có nhận công văn của Quốc vương nước ấy yêu cầu nghiêm cấm việc thuyền đánh cá vượt biên cảnh, chưa chỉ rõ thuyền nào gây ra việc gì cả. Ngay lúc ấy đã ra lệnh nghiêm cấm, cùng lúc cũng gởi văn thư cho Quốc vương ấy biết. Xem xét hồ sơ cũ về việc giao thiệp giữa tỉnh Quảng Đông và Việt Nam, ngoại trừ các việc triều cống, giao thương và xâm phạm biên giới phải trình tấu cụ thể, còn các việc thông thường đã có lệ chỉ gởi công văn mà thôi, vì vậy chưa tâu lên.’ Nay ghi chép cẩn thận lời khai trình lên.” Đã ghe tấu.

Lại dụ cho nội các rằng: “ Lư Khôn tâu rằng vùng biển khơi hai phủ Liêm Châu, Quỳnh Châu tiếp liền với Việt Nam, thuyền cướp tụ tập [nơi ấy] rồi tản ra cướp bóc, hiện đã ra lệnh ngăn đuổi, bắt được nhiều tên phỉ, mặt biển yên tĩnh phần nào. Theo lời tâu, Tri phủ Liêm Châu Trương Dục Xuân bẩm báo là dò xét biết được ở Việt Nam nơi cửa Hồng Loa Sa trên vùng biển Bạch Long Vĩ có hơn 30 thuyền phỉ với khoảng vài trăm tên phỉ hoạt động cướp bóc. Việt Nam hiện đang cho thuyền chiến lùng bắt 2, [như vậy] khó mà cản được chúng chạy lọt vào nội địa, Tổng đốc đã nhanh chóng thông báo cho Thuỷ sư đề đốc Lý Tăng Giai cùng với các đạo, phủ phối hợp truy bắt. Tiếp đó, theo Tri châu Hồ Sán Đình - đang thay mặt xử lý công việc huyện Khâm Châu và Thông phán châu Tư Lặc Thẩm Bỉnh Văn báo cáo, ‘đã gặp bọn cướp ở mặt biển Trúc Sơn 3, bèn  tổ chức lực lượng thuỷ quân đang thao luyện phối hợp dân đi biển giỏi và các thuyền đánh cá, thuyền thuỷ quân vây bắt được bọn Nguyễn Á Quản gồm ba tên, giết được bốn tên’. Tri huyện Hợp Phố Ông Trung Hàn báo cáo ‘ đã chiêu mộ những thuyền đánh cá giỏi khoẻ ở các hương để chọn sung làm việc công, tuần tiễu đến vùng biển khơi mênh mông phía nam, gặp bọn cướp chặn bắt. Bọn cướp bắn súng chống trả, lúc ấy gặp thuyền Thuỷ sư Long Môn và thuyền của quân doanh phủ Liêm Châu, thuyền tuần tra của huyện Khâm Châu cũng vừa đến, đánh chết tên Trương Á Tứ rớt chìm, sáu tên chết đuối, bắt được bọn Lý Á Đức gồm năm tên, thu các thứ súng, đao, cờ hiệu’. Huyện ấy [Hợp Phố] họp bàn cùng các Giáp trưởng4 kỳ cựu các nơi ven biển, thám sát được nơi ẩn náo của bọn phỉ, thấy là chỗ trơ trọi ngoài khơi đảo Vi Châu 5, mới phối hợp cùng Du kích Khu Thành Đạt ở doanh Liêm Châu, cho đặt súng pháo tại các cửa biển quanh Bát Tự Sơn, từ xa bắn ra để lấy thanh thế, khiến cho bọn phỉ không dám lên bờ. Rồi lại sai thuyền đánh cá đang làm công vụ đến gần phía trái Vi Châu, giả vờ đánh cá để dụ bắt chúng. Thấy [thuyền đánh cá] vây lưới được tôm lớn, thuyền cướp giương cờ giàn súng, định cướp nhanh như cướp thuyền buôn. Quan quân bốn mặt ráp đến bắt, giết ba tên phỉ, lại đánh bị thương chết chìm năm tên, bắt bọn tướng phỉ Lương Á Hữu, thu được thuyền phỉ cùng súng pháo khí giới các loại. Lại bắt được bọn Lam Á Vãn gồm sáu tên ở một thuyền khác, gặp sáu nạn dân bị cướp bắt, hỏi thì biết thêm được bọn  Đại đầu mục Dương Tựu Phú, Cái Hải Lão. Cái Hải Lão là người nước Việt Nam. Lại theo lời tâu của Lý Tăng Giai rằng: ‘bọn Phó tướng Lý Hiền đi tuần đến Đại Mạo châu 6 ở vùng biển khơi Tam Á thuộc Nhai Châu 7 , là nơi tiếp giáp biển Di Việt Nam ( đây là phần đề cập rõ nhất, trực tiếp nhất về biên giới trên biển của Trung Quốc thời nhà Thanh...thanhh63 bình luận.), thấy ba thuyền cướp, mỗi thuyền có một hai ngàn người 8, lập tức đuổi bắt. Bọn Ký uỷ 9 Trần Hồng Ân bị thương, các thuyền binh dịch xấn tới trước bắn súng pháo, đánh chìm một thuyền cướp, một tên thuỷ thủ phỉ bị thương chống cự bị đánh chết, số bị chết chìm không kể xiết, bắt sống bọn Chu Á Nhị gồm 12 tên. Bọn cướp ấy hiện tụ tập và giữ đồ cướp được tại đảo Giáp Châu Sơn 10, thuộc vùng biển Di [Việt Nam], nơi ấy không xa Trúc Sơn thuộc hiệp Long Môn, Quyền Trấn thủ đã báo nhanh cho binh thuyền Long Môn bàn mưu do thám. Nghe được các tin là ‘ có hơn 30 thuyền phỉ thường neo đậu tại các nơi Mã Châu 11, Lão Thử Sơn 12 và Giáp Châu 13, thừa lúc hoạt động. Nay chúng bị các nơi ở phủ Liêm Châu bắt giết nhiều tên, nên đã sợ không dám vào nội địa. Nay đang tìm thuê thuyền Hồng Ngư ở châu Đam 14, phối hợp lính và dân đinh đi nhanh ra biển lùng bắt bọn chúng v.v  . Mọi việc đang được thu xếp’. Còn vùng mặt biển tiếp giáp giữa Hoa và Di thì mênh mông khó định, phải xác định tình hình thật rõ ràng thì kế hoạch mới vẹn toàn được. Thuyền cướp hoạt động trên biển, đương nhiên là phải lùng sục truy bắt, sào huyệt chúng đóng trên đất Di, phải ngầm báo cho nước ấy điều động quan quân cùng nhiều thuyền chiến, chuẩn bị sẵn binh lực hùng hậu, ước hẹn hội binh đánh dẹp, khiến cho chúng đầu đuôi đều bị khống chế, tổng lực diệt trừ, cho bình yên mặt biển. Tổng đốc phải lập tức sức cho Lý Tăng Giai điều động các đạo, phủ chia đường chặn bắt. Một mặt gởi thư gọi Quốc vương nước ấy [Việt Nam] đồng tâm hiệp lực diệt trừ cho sạch bọn phỉ, việc này có lợi cho nội địa, mà nước ấy cũng khỏi nạn cướp bóc. Lư Khôn vốn đã hiểu việc từ trước, soạn văn thư ắt biết dùng lời lẽ khéo léo nói rõ sự thực, cho Quốc vương nước ấy tin phục mà hợp sức vây bắt, làm nhanh chóng kín đáo. Thương thuyền ra vào các nơi hải khẩu phải kiểm tra đăng ký chặt chẽ, không để tiếp tế đạn dược, thóc gạo cho bọn phỉ. Quan binh thương vong, xem xét rõ ràng rồi theo lệ lo liệu. Số bạc năm ngàn lượng cần thiết, chuẩn cấp cho chi dùng đầy đủ. Những chuyện bọn dân gian giảo lợi dụng nơi biên cảnh tương tiếp, vượt biên hoạt động, lúc vây cánh chưa mạnh, mà có biện pháp tập nã thì đâu đến nỗi lan tràn như ngày nay. Tất cả mọi việc do Lý Hồng Tân, phụ ân [của trẫm] làm không tròn chức trách, để việc lâu ngày không xét, dẫn đến nỗi này, đáng hận hết sức! Nay Tổng đốc [Lư Khôn] hãy kiểm tra lại hồ sơ cũ, coi vụ dân nội địa vượt biên cảnh đánh bắt, Quốc vương nước ấy từng gởi tờ trình yêu cầu điều tra xử lý, Tổng đốc tiền nhiệm cũng đã trao đổi việc này với nước ấy. Còn Lý Hồng Tân từ trước đã giải quyết hay chưa?  Các việc ấy phải điều tra rõ, theo sự thực tâu trình. Công văn này chuyển theo đường trạm mỗi ngày 500 dặm, dụ lệnh cho biết.

bản Vân Nam, tr.300-301[dẫn TTTL, q.226, tờ 25-30]

bản TLTB, c.thượng, tr.301

ĐTTL, Tuyên Tông thực lục, q.226, tờ 25-30

TTL. Tuyên Tông thực lục, q. 226, tr. 380-383

Chú

   1. Lư Khôn, trước đây là Tuần phủ Quảng Đông (1828-1830), tháng 8 năm Đạo Quang thứ 12 [1832] thăng Tổng đốc Lưỡng Quảng, thay Lý Hồng Tân. Đến tháng 7 năm Đạo Quang thứ 15 [1835] mất khi tại chức. (theo Thanh Sử cảo, q.199, “Niên biểu các quan ở biên cương 3”. Bản THTC,  cuốn 24, tr.7344-7350)
   2. Về các hoạt động lùng bắt giặc biển của thuỷ quân Việt Nam, xem nội dung các văn bản trích từ Đại Nam Thực lục trong phần “Đối chiếu” bên dưới.
   3. Trúc Sơn, tên thôn ven biển, trong vịnh biển Giang Bình, thuộc địa bàn huyện Phòng Thành, phủ Liêm Châu
   4. Giáp trưởng甲長 , còn gọi là Áo Giáp 澳甲, người đứng đầu biên chế quản lý các hộ thuyền dân nơi ven biển thời Thanh.
   5. Vi Châu 潿洲, tên đảo, còn gọi Đại Bồng Lai 大蓬萊, ở phía nam phủ Liêm Châu, phía tây phủ Lôi Châu, khoảng 109 độ kinh đông, 21 độ vĩ bắc.
   6. Đại Mạo châu / 玳瑁洲, [bãi Đồi Mồi] là nơi gần bờ phía nam cảng Tam Á. Quỳnh Châu Phủ chí, quyển 4 thượng, Dư địa Sơn xuyên, phần huyện Nhai Châu chép : “ 大小玳瑁洲大洲在東海中小洲在西海中/ Có hai châu Đại Mạo, lớn và nhỏ, châu Đại Mạo lớn ở trong biển, phía đông; châu Đại Mạo nhỏ ở trong biển, phía tây [huyện trị] ” ( bản Long Bân, 1891, 44 quyển. Bản in Lữ Đài Hải Nam Đồng hương hội, Cuốn 1, tr. 224) . Địa đồ “Quỳnh Châu phủ cương vực đồ” trong Cổ Kim đồ thư tập thành [Thanh] chỉ vẽ châu Đại Mạo lớn và tiêu danh nơi này là Đại Đại Mạo châu 大玳瑁洲 , địa đồ này cũng cho thấy đây là nơi tận cùng phía nam huyện Nhai Châu. (bản in Văn Tinh thư điếm Đài Bắc 1964, cuốn 101, tờ 167). Bản đồ do Bộ Thuỷ lộ Nhật Bản, mảnh “An Nam Hải Loan/ 安南海灣” tiêu danh Đông Châu 東洲 (cho bãi Đại Mạo lớn) và Tây Châu 西洲 (cho bãi Đại Mạo nhỏ), [bản in năm Chiêu Hoà thứ 12 (1937), bản đồ tiếp hợp, tỉ lệ : 1/ 700.000]. Bản đồ “Quảng Đông nhân văn đồ / 廣東人文圖” và “Quảng Đông địa hình đồ /廣東地形圖” trong tập địa đồ Trunng Quốc nam bộ tiêu danh Đông Mạo châu 東帽洲(cho bãi Đại Mạo lớn) và Tây Mạo Châu 西帽洲 (cho bãi Đại Mạo nhỏ), [ Trung Hoa Dân Quốc Địa đồ tập 中華民國地圖集, Trương Kỳ Quân 張其昀chủ biên, Quốc phòng nghiên cứu viện và Trung Quốc địa học nghiên cứu sở hợp tác ấn hành, Đài Bắc, 1964 (5 cuốn). Tham khảo cuốn 4 (Trunng Quốc nam bộ ), trang C15-C16, C17-C18 , tỉ lệ 1 / 2.000.000 ]
   7. Nhai Châu 崖州, tên huyện, cực nam phủ Quỳnh Châu, cũng là huyện cực nam Trung Hoa. Nguyên văn trong bản Vân Nam và bản TLTB gõ nhầm thành chữ Nham Châu 岩州. Bản ĐTTT , phần Tuyên Tông Thành (Đạo Quang) Hoàng đế thực lục, cuốn 6, tr. 4.041, quyển 226, tờ 29  viết là Nhai Châu崖州; bản TTL cũng viết là Nhai Châu 崖州. Căn cứ các địa danh lân cận trong câu văn là cảng Tam Á và bãi Đại Mạo, một mặt, xét các tên huyện, tên đất  trên địa bàn phủ Quỳnh Châu không có tên Nham Châu, như vậy chắc chắn là bản Vân Nam và bản TLTB đã gõ sai [không phải hiệu khám bản viết], nên tôi dịch là Nhai Châu theo bản ĐTTL, TTL. Có điểm đáng lưu ý là, bản Vân Nam căn cứ ĐTTL còn bản TLTB căn cứ TTL, tức là hai tập hợp tư liệu này dựa vào 2 bản nguồn in chụp khác nhau để gõ lại, mà lại sai cùng một điểm!
   8. con số này có lẽ chép nhầm.
   9. Ký uỷ 記委, người có công đã được các quan địa phương giao nhiệm vụ mà chưa được vào ngạch biên chế, đang chờ tuyển dụng, họ tên đã được đăng ký vào danh sách của bộ Lại hoặc Quân cơ xứ.
  10. Giáp Châu Sơn 甲洲山, tên đảo, còn gọi Giáp Châu甲洲 văn bản Thanh thực lục viết sai chữ Giáp甲 , Đại Nam Nhất thống chí viết là Giáp夾.  Giáp Châu夾洲, còn gọi đảo Điền填島. ĐNNTC, tỉnh Quảng Yên, mục Núi sông, chép : “ Đảo Điền. Đảo này cũng có người gọi là đảo Giáp Châu, ở về cửa bể Vân Đồn trong biển lớn, xế về phía bắc có núi Tây Hiền, về phía bên trái núi đến đảo Bạch Long Vĩ gọi là Ba Làng Nát [vụng Ba Làng], liền với núi Bạch Long ở Trúc Sơn nước Thanh.” (bản dịch Đặng Chu Kình, Sài Gòn,1970. Tr.32)
  11. Mã Châu 馬洲, tức đảo Mã Cháu [Địa chí Quảng Ninh, nxb Thế Giới, 2002.(3 tập), tham khảo Tập I, Bản đồ huyện Cô Tô, tr.51], hòn Ngựa [bản đồ Hành chính và du lịch Quảng Ninh, nxb Bản đồ,1999]. Thuộc huyện đảo Cô Tô.
  12. Lão Thử Sơn老鼠山, chưa rõ cách gọi các tên này của người Thanh chỉ hòn đảo nào, có thể cùng nhóm đảo Mã Cháu [hòn Ngựa], ở phía bắc quần đảo Cô Tô. Chờ xét thêm.
  13. tức Giáp Châu Sơn [coi chú 10]
  14. Đam Châu 儋州, tên huyện, huyện trị ở giáp biển phía tây bắc đảo/phủ Quỳnh Châu. Huyện trị Đam Châu nay là trấn/ cảng Tân Anh thuộc thành phố Đam Châu, tỉnh Hải Nam.

( còn tiếp )

(tiếp theo)
Đối chiếu:

Đại Nam Thực Lục- Thánh Tổ Nhân Hoàng đế thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 58.

Kỷ sửu, năm Minh Mạng thứ 10 [1829], mùa xuân, tháng 3,…Thanh Hoa có giặc biển. [ở] Kinh phái Vệ uý Trung thuỷ là Trần Văn Lễ, Vệ uý Hậu thuỷ là Trương Văn Tín, đem binh thuyền đi tìm bắt. Vừa đến núi Song Ngư ở Nghệ An thì gặp 2 thuyền giặc, một cái chạy về hướng đông, một cái thì chống cự. Bọn Lễ dốc binh xông đánh, bắt sống được 3 tên, chém được 6 đầu, còn thì nhảy xuống biển chết. Bắt được thuyền và khí giới. Việc tâu lên. Vua khen. Thưởng cho bọn Lễ quân công và kỷ lục đều 1 thứ, cho biền binh 300 quan tiền. Giết kẻ phạm bị bắt là Lưu Á Bát, Dư Quốc Nhất, Lý Á Tam, đem bêu đầu trong 3 ngày ở các tấn sở từ Nghệ An trở ra bắc đến Quảng Yên.

[trích từ bản dịch Viện Sử học, nxb Giáo dục, 2007, Tập 2, tr. 841]

 

Đại Nam Thực Lục- Thánh Tổ Nhân Hoàng đế thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 84.

Nhâm Thìn, năm Minh Mạng thứ 13 [1832], mùa thu, tháng 9….Thự [Quyền] Tuần phủ Quảng Yên là Lê Đạo Quảng đóng quân ở cửa biển Tán Hải, sai Thí sai thổ Tri châu ở Vạn Ninh là Phan Văn Vị và thổ lại mục Phan Văn Bích đem lính thổ dõng đi tuần thám, đến núi Tây Tràng, gặp tên giặc thứ yếu phạm là Nguyễn Đình Thông giao chiến, bắt được, lại bắt được 4 chiếc thuyền cùng đồ đảng và khí giới của giặc. Còn 5 chiếc thuyền nữa nhằm hải phận nhà Thanh chạy trốn. Đạo Quảng đem sự trạng ấy tâu lên.

Vua khen, xuống chỉ dụ : chuẩn cho Phan Văn Vị, Phan Văn Bích đều được thực thụ ngay, những thổ dõng được thưởng chung 1.000 quan tiền.

[bản dịch đd, Tập 3, tr. 383]

 

Đại Nam Thực Lục- Thánh Tổ Nhân Hoàng đế thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 85.

Nhâm Thìn, năm Minh Mạng thứ 13 [1832], mùa đông, tháng 10…. Thự Tuần phủ Quảng Yên là Lê Đạo Quảng đem quân đến núi Tây Tràng, gặp giặc, đánh liền : giặc chạy, bỏ lại 6 chiếc thuyền và cờ, trống, gươm, giáo ; liền lên đảo lục soát, bắt được đàn ông, đàn bà 6 người. Đóng lại vài ngày, thấy hơn 10 chiếc thuyền giặc từ hải phận nhà Thanh kéo đến, Quảng lùa quân ra đánh, thì giặc lại kéo buồm chạy, đuổi không kịp, trở về, Quảng đem tình hình ấy tâu lên và nói : “Tổ giặc hiện đã phá vỡ, nó đương giận dữ nghiến răng ; nếu hết hạn lại rút quân về, thì dân ven biển chắc sẽ bị hại ! Vậy tha thiết xin cho đóng lại ở biển mươi ngày, để quyết dò bắt kỳ hết giặc ấy mới thôi.”

Vua dụ rằng : “Ngươi thân hành đem đại đội binh thuyền, hai phen giao chiến với giặc, lần trước đánh không bắt được đứa nào, đến khi lên bờ lùng soát, cũng chỉ bắt được người già, đàn bà, trẻ con thôi ; lần sau thì không bắt được gì cả ! Đáng lẽ trừng trị về tội bất lực, nhưng hãy khoan dung, truyền chỉ nghiêm quở, hạn cho 20 ngày phải bắt hết toán giặc ấy, giết cho kỳ tiệt, sẽ rộng ban ân thưởng. Nếu ngoài hạn không quét sạch, thì thế nào cũng giao cho đình thần nghiêm ngặt trị tội.”

[bản dịch đd, Tập 3, tr.404]

 

Đại Nam Thực Lục- Thánh Tổ Nhân Hoàng đế thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 86.

Nhâm Thìn, năm Minh Mạng thứ 13 [1832], mùa đông, tháng 11… Thự Tuần phủ Quảng Yên là Lê Đạo Quảng tâu nói : “Hạn bắt giặc đã hết, mà lũ giặc xa chạy cao bay, chưa săn bắt được ! Vậy xin cam chịu về tội không làm được công trạng gì. Duy hiện nay hải phận Hải Nam có thuyền quân của đề đốc nhà Thanh đang đi tầm nã nghiêm ngặt ở Long Môn ; lại có Đô phủ [nhà Thanh] phòng giữ ngăn chặn. Thế giặc cùng quẫn, chẳng sớm thì muộn sẽ lại lén đến. Vậy xin gia hạn cho lưu lại ngoài biển 1 tháng nữa, để tuỳ cơ tiễu trừ bọn phỉ.”

Vua bảo bộ Binh rằng : “ Lê Đạo Quảng, hạn cho bắt giặc, đến nay không bắt được tên nào ! Đáng lẽ nên giao bộ nghiêm ngặt xử trị, nhưng nghĩ quân giặc ẩn hiện bất thường, mà biển cả mênh mông, lắm hòn nhiều đảo, tình hình kể cũng rất khó. Vậy hãy gia ân giáng 2 cấp. Vả, lũ giặc ấy, sau bị đánh, hiện đã chạy xa ; nếu quân ta đóng lâu, e thất sách. Khá truyền chỉ cho Lê Đạo Quảng và binh thuyền do Hải Dương phái đi, đều rút về tỉnh nghỉ ngơi. Nếu giặc kia còn trở lại, thì lập tức đi đánh thật dữ, cũng chưa muộn.”

[bản dịch đd, Tập 3, tr. 422-423]

 

Đại Nam Thực Lục- Thánh Tổ Nhân Hoàng đế thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 88.

Quý Tỵ, năm Minh Mạng thứ 14 [1833] (Thanh, Đạo Quang năm thứ 13). Mùa xuân, tháng giêng…. Giặc trốn ở Quảng Yên là Nguyễn Bảo, liên kết với đoàn thuyền giặc Thanh, ra vào ở vùng biển Hoa Phong, Vân Đồn. Viên thổ lại mục ở Vạn Ninh là Phan Huy Bích đem thủ hạ và hương dõng đi tuần thám, gặp giặc, giặc vừa đánh vừa lui. [Bọn Bích] đuổi 1 ngày 1 đêm, đến bãi Vụ Thuỷ (thuộc hải phận Hải Nam, phủ Quỳnh Châu nhà Thanh), đánh đắm được 1 cái thuyền giặc, chém được tên đầu đảng giặc Thanh là Ngô Á Tam và bắt sống được tên đồng đảng là Phan Á Bát. Còn tên Bảo nhảy lên bờ, chỉ kịp một mình trốn thoát. Các thuyền khác chạy về phía đông, đều bị quan quân nhà Thanh bắt được.

Thự [Quyền] Tuần Phủ Lê Đạo Quảng đem việc đó tâu lên. Vua rất khen ngợi, thưởng Phan Huy Bích Tòng bát phẩm Bá hộ và 500 quan tiền.

Vua bảo bộ Binh rằng : “Bọn phỉ ấy bị dồn đến bước đường cùng, đều do sức quân hương dõng của nước ta, quan nhà Thanh nhờ đó mà được thành công, chẳng hay lũ người nhà Thanh ở những thuyền gặp nạn có nghe biết không !”. Vua liền sai ty thuộc ở bộ, đi ra vụng Trà Sơn dò hỏi.

Sau đó, Phan Huy Bích lại săn bắt được Nguyễn Bảo, đem nộp. Giặc biển yên hết. Vua xuống chỉ khen thưởng, cho Phan Huy Bích Chánh thất phẩm Thiên hộ, thưởng thêm cho 100 lạng bạc và 200 quan tiền.

[bản dịch đd, Tập 3, tr. 458-459]

( còn tiếp )

( tiếp theo và hết )
II. Nhận xét

Các văn bản Thanh Thực lục được trích dịch trên đây cho chúng ta một cái nhìn toàn cục về tình hình các hoạt động trên vùng biển hai nước Thanh – Việt trong khoảng thời gian gần 100 năm [1746-1833]. Nổi bật hơn cả là tình trạng hoành hành của các nhóm cướp biển và nỗ lực đánh dẹp, vây bắt bọn chúng của thuỷ quân hai nước. Các văn bản Đại Nam thực lục được đối chiếu cho thấy trên đại thể có rất nhiều sự kiện và tình tiết trùng khớp với Thanh Thực lục. Phối hợp tư liệu Thực lục hai nhà Thanh - Nguyễn, nhiều vấn đề sẽ được kiểm chứng, trước mắt, trong khảo sát này chúng tôi nhận thấy 3 vấn đề đáng lưu ý,

Một là, xuyên suốt các văn bản, hải giới Trung Hoa dưới triều Thanh vẫn thường xuyên được đề cập, trong nhiều văn bản ở dạng chỉ dụ hoặc tấu sớ, cương giới biển tuy được nhắc đến / mô tả bằng lời văn không mấy rõ ràng nhưng đều biểu lộ rằng phạm vi hải giới rất gần bờ. Hoạt động của Thuỷ quân và lực lượng ngư dân thuỷ quân nhà Thanh chỉ quanh quẩn một dãy Long Môn, Khâm Châu tiếp giáp Bạch Long Vĩ [ vịnh Bắc bộ, Việt Nam], còn ở phía nam Quỳnh Châu, xa hơn một chút về nam đều được các Tổng đốc Lưỡng Quảng, Thuỷ sư đề đốc… diễn tả là nơi “mông lung mờ mịt”. Đến văn bản ngày  Nhâm Dần, tháng 11 năm Đạo Quang thứ 12 [20/1/ 1833], thông qua lời dụ của hoàng đế, hải giới được xác định tại vị trí địa lý cụ thể “ Đại Mạo châu  ở vùng biển khơi Tam Á thuộc Nhai Châu, là nơi tiếp giáp biển Di Việt Nam”, câu văn này nằm trong lời tâu của Thuỷ sư đề đốc Lý Tăng Giai được hoàng đế Đạo Quang lặp lại một cách tự nhiên, như thực tế của nó.

Hai là, Vua nhà Nguyễn [Minh Mạng] nhiều lần gởi công văn thông báo và đề nghị điều tra xử lý ngư dân Trung Hoa xâm phạm vùng biển đánh bắt hải sản. Hoàng đế nhà Thanh cũng liên tục đốc thúc các trọng thần nơi biên cương điều tra xử lý ngư dân nội địa, nghiêm cấm các hoạt động vượt biên đánh bắt trái phép ấy. Các chi tiết này tuy không nêu được hải phận cụ thể nhưng chúng cho thấy ý thức rất rõ về chủ quyền vùng biển của vua Minh Mạng.

Ba là, hai vấn đề nêu trên có nguyên nhân từ đâu? Các văn bản của hai Thực lục đều cho thấy, trong giai đoạn này thuỷ quân nhà Thanh không mạnh bằng thuỷ quân nhà Nguyễn. Điều này có thể nhận định từ kết quả của nhiều lần bắt sống hoặc tiêu diệt các tên đầu sỏ và đồng đảng bọn cướp biển, nhiều lần bắt giải các tội phạm cướp biển quan trọng cho chính quyền địa phương Quảng Đông của thuỷ quân nhà Nguyễn được cả hai Thực lục ghi chép. Ngoài biểu hiện rõ rệt về năng lực tác chiến trên biển của hai bên, còn một điểm thuộc về tinh thần trách nhiệm của các đại thần trấn thủ địa phương hoặc trực tiếp phụ trách an ninh mặt biển. Một so sánh có thể nêu ra giữa Tổng đốc Lưỡng Quảng Lý Hồng Tân [Thanh] với Quyền Tuần phủ Quảng Yên Lê Đạo Quảng [Việt], hình ảnh một người tắc trách trong việc công, nhiều lần báo cáo láo về triều đình, dẫn đến tình trạng nạn cướp bóc trên biển ngày càng lan rộng ; còn một người tận tâm tận lực truy bắt bọn giặc biển, báo cáo rõ tình  hình, tự xin chịu hình phạt  và đã 2 lần xin được gia hạn để được tiếp tục ở ngoài biển khơi tác chiến.

Tóm lại, để nhận biết một không gian / hoàn cảnh lịch sử, việc phối hợp các tư liệu đồng đại một cách khoa học thường được chú ý bởi nó sẽ giàu sức thuyết phục. Những chi tiết từ các văn bản được trích dịch và khảo sát trong bài viết này như là phần bổ túc quan trọng cho các loại tư liệu quan phương khác từ các nguồn phương chí, địa đồ và chính sử được biên soạn dưới triều Thanh, mặc dù qua nhiều cách biên chép hoặc mô tả, chúng đều cho thấy rằng, cương vực Trung Hoa thời nhà Thanh chỉ đến Nhai Châu thuộc phủ Quỳnh Châu mà thôi.

link: http://www.seasfoundation.org/research-documents/geopolitics/891-nhng-ghi-chep-v-vung-bin-qung-ong-trung-hoa-va-bin-ong-vit-nam-trong-i-thanh-thc-lc-i-chiu-vi-i-nam-thc-lc
( hết )

  Hôm nay tìm thấy được 1 thông tin khá lý thú liên quan đến quần đảo Trường Sa- Hoàng Sa của Việt Nam. Thông tin không biết nên để chổ nào cho hợp lý nên đành cho tạm vào đây! Nếu đăng không đúng chỗ thì mong bác mod tha lỗi và cho sang vị trí thích hợp. Em xin cảm ơn!  ;D

  Nghi án về việc toàn bộ binh lính đóng tại bãi Nam Huân bị chết và mất tích vào ngày 7 tháng 11 năm 1990

" Ngày 7 tháng 11 năm 1990, bộ chỉ huy Nam Sa thuộc hạm đội Nam Hải-Trung Quốc phát hiện đã mất tín hiệu liên lạc với binh lính trú đóng trên bãi Nam Huân-Nam Sa (Trường Sa - Việt Nam).Sau khi báo cáo lên cấp trên, Bộ chỉ huy Nam Sa đã phái chiến thuyền đến nơi kiểm tra. Số binh lính phòng thủ khu vực bãi đá này có 12 người, nhưng vào thời điểm đó chỉ có 11 người (1 người rời đảo trước khi xảy ra vụ việc). Khi lên đảo, các thủy thủ phát hiện 6 thi thể của binh lính trú đóng, nhiều người mất tích. Binh sỉ mất tích gồm có: Đảo trưởng Trương Hiệu Trung, đảo phó, lính thông tin...Ngoài ra có 1 người lính tên Từ Hội Bình bị thương được đem về đất liền cấp cứu. Trên đảo phát hiện được nhiều vết đạn, chứng minh trên đảo đã diễn ra 1 cuộc đọ súng.
  Chuyện này đã gây ra 1 cơn chấn động đối với hạm đội Nam Hải. Hải quân Trung Quốc đã tiến hành điều tra vụ việc nhưng kết quả điều tra được liệt vào hàng tuyệt mật và đến nay vẫn chưa được công bố .
  Theo nhiều người nhận xét, vụ việc có thể từ những nguyên nhân sau:
1/ Do lính đặc công nước của HQ VIệt Nam tập kích.
2/ Do các đơn vị lính nước ngoài trên các đảo khác tập kích.
3/ Do hải tặc tập kích.
4/ Trúng gian kế (cải trang dân thường, ...) của kẻ thù
5/ Do đời sống trên đảo khó khăn ,gian khổ dẫn đến các ức chế tâm lý và xung đột giữa lính trên đảo.

Dưới đây là hình ảnh của nơi xảy ra vụ việc và 1 lá thư báo tử gửi cho người thân một binh lính bị mất tích .
Mời các bác cho đánh giá và nhận xét vụ việc.
 ;D

 http://club.china.com/data/thread/1015/2725/18/70/8_1.html

Hội thảo quốc gia lần thứ 2 về biển Đông.
http://baodientu.chinhphu.vn/Home/Hoi-thao-quoc-gia-lan-thu-2-ve-Bien-Dong/20114/77840.vgp (http://baodientu.chinhphu.vn/Home/Hoi-thao-quoc-gia-lan-thu-2-ve-Bien-Dong/20114/77840.vgp)

(Chinhphu.vn) - Hội thảo lần này là cơ hội để các học giả cả nước chia sẻ nghiên cứu về  Biển Đông, đồng thời có cái nhìn tổng quát về các diễn biến mới trong khu vực này thời gian qua.

Hôm nay (26/4), Học viện Ngoại giao (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức Hội thảo quốc gia lần thứ 2 về “Tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông: Lịch sử, Địa chính trị và Luật pháp Quốc tế”.

Tham dự Hội thảo lần này có trên 80 đại biểu gồm các cán bộ nghiên cứu lão thành, các nhà nghiên cứu đại diện cho các cơ quan nghiên cứu trong nước, các học giả độc lập từ nhiều lĩnh vực liên quan đến Biển Đông.

Đây là diễn đàn mở nhằm tập hợp rộng rãi các ý kiến, đánh giá về tình hình Biển Đông trong thời gian qua và kiến nghị chính sách cho Việt Nam thời gian tới.

Hội thảo lần này là cơ hội để các học giả cả nước chia sẻ nghiên cứu về Biển Đông, đồng thời có cái nhìn tổng quát về các diễn biến mới trong khu vực này thời gian qua, từ đó có được những đánh giá và kiến nghị quý báu, phục vụ cho việc bảo vệ lợi ích của nước ta trên Biển Đông.

Theo ông Đặng Đình Quý, quyền Giám đốc Học viện Ngoại giao, thế giới ngày càng quan tâm tới việc giữ gìn an ninh, ổn định và thịnh vượng ở Biển Đông và khu vực Đông Nam Á.

Ông Đặng Đình Quý cho rằng, tình hình Biển Đông đã chuyển sang một giai đoạn mới, do đó, các bên liên quan cần có tư duy mới và phương pháp tiếp cận đối với vấn đề Biển Đông.

Với Việt Nam, có  thể nói sau 2 năm qua, kể từ Hội thảo quốc gia lần thứ nhất về Biển Đông (3/2009), chúng ta đã có chuyển biến trong tư duy, chính sách và các biện pháp bảo vệ chủ  quyền biển đảo và gìn giữ ổn định tình hình tại Biển Đông. Trong những diễn biến quan trọng đó, lực lượng nghiên cứu về Biển Đông của Việt Nam đã có những đóng góp có ý nghĩa. 

Trong 4 phiên làm việc của Hội thảo, các đại biểu sẽ tập trung thảo luận các vấn đề như cơ sở pháp lý và lịch sử về chủ quyền của Việt Nam và các bên liên quan; đánh giá các diễn biến gần đây tại Biển Đông; vai trò của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển và hợp tác khu vực; kiến nghị các hướng chính sách của Việt Nam.

Lê Sơn

 
Đọc bản dịch tiếng Trung một phần tài liệu nghiên cứu của TS Hãn Nguyên Nguyễn Nhã về Biển Đông trong phụ lục tham khảo đề tài khóa luận của cô sinh viên người Việt tại Đài Loan, vị giáo sư người Hoa phải thốt lên: Tôi không ngờ sự thực lịch sử lại như vậy!

Đáng tiếc, đó lại là phút hạnh phúc không thường gặp, bởi đây là tài liệu hiếm hoi được chuyển ngữ.

Không ít công trình nghiên cứu công phu của Việt Nam đành chỉ dành cho người Việt, bởi không có kinh phí và nhân lực chuyển tải sang tiếng Anh, tiếng Pháp, hay tiếng Trung.

Lại nữa, dày công nghiên cứu để có một công trình khoa học về Biển Đông được giải thưởng quốc tế, được giới khoa học nước ngoài trích dẫn, thế nhưng đứa con tinh thần của TS Nguyễn Hồng Thao sau thời gian dài vẫn chưa được cho chào đời tại Việt Nam.

Bản thảo đề tài nghiên cứu bằng tiếng Pháp của ông sau nhiều năm dịch sang tiếng Việt vẫn đợi một nhà xuất bản đủ dũng cảm dám in.

Có tài liệu quý mà không biết để xài là niềm trăn trở của nhiều học giả tại hội thảo quốc gia lần 2 về vấn đề Biển Đông do Học viện Ngoại giao tổ chức ngày 26/4.

“Chúng ta đã có website về nghiên cứu Biển Đông (nghiencuubiendong.vn) thế nhưng chưa có một tài liệu nào được dịch ra tiếng Trung để đưa lên, bởi nhân sự mỏng quá, làm không nổi”, một thành viên của chương trình nghiên cứu Biển Đông chia sẻ.

Vấn đề chủ quyền lãnh thổ, theo các học giả, không thể nói chay mà được.

“Nếu xem dư luận về vấn đề Biển Đông là một tờ giấy, thì lâu nay, chúng ta đã để mặc tờ giấy trắng cho nước khác thích vẽ gì thì vẽ. Dư luận thế giới vì thế một chiều, thiếu khách quan và bất lợi cho Việt Nam”, một học giả nói.

Tình hình khu vực, quốc tế và vấn đề Biển Đông đang thay đổi cực kì mau lẹ, mà Việt Nam vẫn “còn ngổn ngang trăm mối”, từ chuyện bản đồ, hệ thống tư liệu, chứng cứ lịch sử, căn cứ pháp lý đến vấn đề con người…

Nhiều bước chuyển


Hai năm sau hội thảo mở đầu tiên về vấn đề Biển Đông được tổ chức tại Hà Nội, ngày 26/4, gần 80 học giả Việt Nam đã cùng ngồi lại, thảo luận về tình hình Biển Đông, đánh giá những bước chuyển trong cục diện và điều chỉnh quan điểm của các bên và đưa ra các khuyến nghị chính sách cho Việt Nam.

Đã bớt những dè dặt, nghi ngại khi thảo luận về vấn đề Biển Đông của 2 năm trước, các học giả đã cởi mở và thẳng thắn mổ xẻ những chuyển biến nhanh chóng của tình hình Biển Đông.

Những diễn biến đặc biệt mau lẹ với một loạt động thái của các bên tuyên bố chủ quyền cũng như các quốc gia có lợi ích liên quan ở Biển Đông: sự kiện tàu Impeccable, việc Việt Nam và Malaysia nộp báo cáo chung về ranh giới ngoài thềm lục địa, Trung Quốc lần đầu tiên công khai yêu sách đường lưỡi bò, Indonesia gửi công hàm phản đối, ARF 17 với việc 14/27 nước phát biểu về Biển Đông... và mới đây nhất là việc tàu Trung Quốc xua đuổi tàu thăm dò của Philippines dẫn tới việc Philippines gửi công hàm phản đối…

Vấn đề Biển Đông từ chỗ chỉ là tranh chấp giữa các nước trong khu vực đã trở thành một trong những vấn đề quốc tế. Không cần quốc tế hóa, bản thân vấn đề Biển Đông đã tự nó quốc tế hóa. Thế giới ngày càng quan tâm đến việc gìn giữ an ninh, ổn định và thịnh vượng ở Biển Đông và khu vực. Các nước lớn đã có nhiều điều chỉnh trong chính sách Biển Đông, đặc biệt là Hoa Kỳ.

Không chỉ loanh quanh trên bàn thảo luận của của ASEAN hay ASEAN với Trung Quốc, vấn đề Biển Đông nay được đem ra bàn thảo ở những diễn đàn đa phương quốc tế, thậm chí trở thành đề tài ở Liên hiệp quốc.

Ở bình diện ASEAN, vấn đề Biển Đông cũng thay đổi, trở thành vấn đề khá nổi bật trong chương trình nghị sự của ASEAN, thể hiện rõ quyết tâm chuyển từ Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) sang Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC).

Trong khi Trung Quốc ngày càng quyết đoán thì các nước ASEAN cũng ngày càng tự tin, có lập trường ngày một rõ ràng về hoạt động của các bên liên quan trên Biển Đông và các vấn đề ở Biển Đông.

Hơn nữa, lập trường của Trung Quốc cũng đã có nhiều thay đổi. Thay vì né tránh viện dẫn Công ước về Luật biển 1982 như trước kia, nay dường như Trung Quốc có xu hướng sử dụng Công ước về Luật biển nhiều hơn. Các hành vi ngoại giao cũng như hành vi trên thực địa của Trung Quốc cũng có những thay đổi.

Ngay quá trình đàm phán về vấn đề Biển Đông cũng bắt đầu có nhiều chuyển biến khi các nước bắt đầu đàm phán trực tiếp về COC, sau thời gian dài trì trệ, 10 năm với chỉ 5 cuộc họp về DOC và không thúc đẩy được gì nhiều.

Công khai và thực chất hơn

Hai năm qua, theo các học giả, Việt Nam cũng đã có chuyển biến quan trọng trong tư duy, chính sách và các biện pháp bảo vệ chủ quyền biển đảo và giữ ổn định tình hình Biển Đông.

Một học giả dẫn lời TS. Ian Storey từ Viện Nghiên cứu ĐNA của Singapore, cho rằng, chính sách Biển Đông của Việt Nam hơn 2 năm qua là tổ hợp các hướng: đàm phán song phương với Trung Quốc, khu vực hóa thông qua thúc đẩy ASEAN trong vấn đề DOC và Biển Đông, quốc tế hóa vấn đề bao gồm tạo đan xen lợi ích quốc tế, nộp báo cáo ranh giới ngoài thềm lục địa và tổ chức hội thảo khoa học quốc tế và hiện đại hóa quân đội nhằm hỗ trợ cho ngoại giao.

Với các học giả tham dự hội thảo, tuy chưa thể định danh cụ thể bước chuyển đó ra sao, nhưng là người trong cuộc, họ đều cảm nhận được rõ ràng những thay đổi ấy.

Chỉ xét riêng trong giới học thuật, hai năm qua, các ý kiến cực đoan về Biển Đông không còn nữa. Số bài viết về Biển Đông tăng lên gấp bội. Số người nói công khai về những vấn đề xảy ra ở Biển Đông cũng tăng lên nhiều lần.

Khuyến nghị 4 hóa: Xã hội hóa, Công khai hóa, Quốc tế hóa và Phi nhạy cảm hóa được đưa ra từ Hội thảo về Biển Đông 2 năm trước đang đi vào thực tế, dù vẫn có những phàn nàn về việc thiếu thông tin, mập mờ giữa mật hay không mật.

Nếu như trước năm 2008, hàng năm ở khu vực ĐNA chỉ có Hội thảo kiểm soát xung đột ở Biển Đông tại Indonesia và một số ít hội thảo nhưng chỉ bàn về hợp tác, thì nay, số hội thảo về Biển Đông tăng nhanh. Không chỉ Việt Nam, trong năm 2010, các nước Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Indonesia và Singapore đều tổ chức hội thảo quốc tế về Biển Đông.

Không chỉ mang tính thăm dò, các hội thảo đã đi vào bàn nội dung thực chất của vấn đề Biển Đông, nhìn từ nhiều khía cạnh, cả lịch sử, pháp lý, quan hệ quốc tế và các khía cạnh khác.

Dũng cảm tăng tốc


Tạm ghi nhận những nỗ lực thời gian qua, các học giả cho rằng đến lúc Việt Nam phải dũng cảm tăng tốc trong công tác nghiên cứu cũng như triển khai liên quan đến Biển Đông.

Nhìn sang nước láng giềng Trung Quốc, trong thời gian ngắn, nước bạn đã có thêm 36 luận án tiến sĩ liên quan đến Biển Đông, trong đó 20 luận án được làm tại nước ngoài.

Hiện Trung Quốc cũng đã có một chuyên gia luật quốc tế đang là thẩm phán trong Tòa án Công lý Quốc tế, một chuyên gia hàng hải thuộc nhóm 21 thẩm phán tại tòa án quốc tế về luật Biển, một chuyên gia khác là thành viên của UB về ranh giới thềm lục địa. Trung Quốc còn tham gia ba tổ chức khu vực được thiết lập nhằm bảo vệ môi trường biển tại các vùng biển chung ở Đông Á. Trung Quốc còn là thành viên của UB nghề cá Tây và Trung Thái Bình Dương.

Không tăng tốc, chúng ta sẽ khó bắt nhịp với bước chuyển của thực tế đang diễn ra đặc biệt mau lẹ, một học giả lưu ý. Phải nghiên cứu cho sâu, đào cho kĩ tài liệu, mài cho sắc lập luận… Việc nghiên cứu hiện nay mới chỉ như muối bỏ bể.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, đi đôi với việc tiếp tục sưu tầm, hoàn chỉnh các tài liệu gốc, Việt Nam cần dịch tài liệu sang các thứ tiếng và quảng bá rộng rãi các tài liệu, cùng với đó là phải chỉnh sửa và bổ sung các thông tin chưa chính xác hay còn thiếu.

Song song với việc củng cố lập luận của Việt Nam, việc nghiên cứu cơ sở pháp lý của các nước liên quan trong tranh chấp cũng quan trọng và có vai trò tương đương. Do vậy, cần phải rà soát lịch sử, các tư liệu, bản đồ của các nước có liên quan một cách hệ thống, khoa học và khách quan.

Và quan trọng hơn, các sản phẩm nghiên cứu phải được công khai cho dư luận thế giới.

Nói như TS Nguyễn Nhã, để bảo vệ chủ quyền, ông và mỗi người Việt Nam “phải có cho mình một kế hoạch nhỏ”.

Có lẽ, phải nói thêm, các kế hoạch nhỏ ấy phải có sự liên kết, kết nối với nhau, trong một sự phân vai trên cơ sở thống nhất về hướng đi.

http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/18399/bao-ve-chu-quyen-khong-the-chi-noi-chay.html

Chủ quyền không thể tranh cãi:
http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Chu-quyen-khong-the-tranh-cai/20114/142744.datviet (http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Chu-quyen-khong-the-tranh-cai/20114/142744.datviet)

[/b]
Việt Nam có nhiều tư liệu lịch sử, hành động cụ thể để chứng minh chủ quyền không thể bàn cãi đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.  

Đó là thông tin được một số học giả đưa ra tại hội thảo Quốc gia lần thứ hai về “Tranh chấp Biển Đông: Lịch sử, Địa chính trị và luật pháp quốc tế” do Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông (Học viện Ngoại giao) phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức ngày 26.4, tại Hà Nội.

Những chứng cứ thuyết phục

Tại hội thảo, các đại biểu đều cho rằng Việt Nam có nhiều bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để chứng minh chủ quyền của mình ở Hoàng Sa và Trường Sa. Các tư liệu của các nhà nghiên cứu đều cho thấy Việt Nam đã chiếm hữu thực sự, hòa bình và thực thi liên tục chủ quyền của mình ở đây. Trong tác phẩm Phủ biên tạp lục (1776), Lê Quý Đôn mô tả kỹ lưỡng về Hoàng Sa với việc các chúa Nguyễn xác lập chủ quyền của Việt Nam (Đại Việt) đối với Hoàng Sa, cụ thể là việc triều đình lập Đội Hoàng Sa và Đội Bắc Hải để quản lý, khai thác quần đảo này. Trong Hoàng Việt địa dư chí (quyển II của bộ sách Phủ biên tạp lục, Lê Quý Đôn dùng đặc danh Hoàng Sa chử và các danh xưng tổng quát Đại Trường Sa đảo, Vạn lý Trường Sa.

Trong số gần 30 tư liệu có những chứng cứ thuyết phục khẳng định Trường Sa, Hoàng Sa là của Việt Nam, đặc biệt là tư liệu quý Châu bản triều Nguyễn (thế kỷ XIX) gồm tấu chương của những quan chức giữ vị trí chủ chốt trong các bộ như Bộ Công, cùng phủ dụ của nhà vua về việc xác lập chủ quyền của nước ta đối với Hoàng Sa như vãng thám, đo đạc, vẽ họa đồ, cắm cột mốc…

Ngoài ra, trên đảo còn có tấm bia chủ quyền của Việt Nam, miếu thờ với pho tượng Phật Bà cao 1,5m quay mặt về bờ biển miền Trung, tương tự các tượng Phật ở vùng Non Nước gần Đà Nẵng. Ở bốn phía đảo Hoàng Sa có những lô cốt kiên cố xây bằng đá chở từ Đà Nẵng ra. Điều này chứng tỏ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đã được Việt Nam quản lý và thực thi quyền làm chủ từ rất sớm đến mãi sau này, không có tranh chấp.

Trong khi đó, về yêu sách của Philippines, tham luận của đại biểu cho rằng Philippines có điểm mạnh là nước này về mặt địa lý gần quần đảo Trường Sa nhất so với Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia và Brunei. Tuy nhiên, hình thức thu nhận năm 1956 của Croma là của cá nhân, chứ không phải trên danh nghĩa nhà nước.

Về cơ sở của Trung Quốc, các đại biểu cho rằng luận điểm của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông dựa trên hình thức thu nhận lãnh thổ chiếm hữu. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng Trung Quốc đã không thỏa mãn yêu cầu chiếm giữ hòa bình, thực sự và dưới danh nghĩa nhà nước.

Các học giả cũng cho rằng hệ thống địa danh của Trung Quốc không dựa trên yếu tố lịch sử, việc tập hợp các địa danh không kèm văn bản gốc. Một số công trình nghiên cứu của Trung Quốc khi trích dẫn dựa trên các tư liệu cổ thường trích dẫn một cách ngắt đoạn, một số khác lại sai về nội dung.

Sử dụng, quản lý Biển Đông một cách hòa bình

Về các diễn biến gần đây ở khu vực Biển Đông, các đại biểu cho rằng ở khu vực này gần đây đã có thay đổi trên một số bình diện. Trước hết, vấn đề Biển Đông từ chỗ chỉ là tranh chấp giữa các nước trong khu vực đã trở thành một trong những vấn đề quốc tế được đưa ra bàn thảo ở những diễn đàn đa phương quốc tế. Thêm nữa là thay đổi từ ASEAN, hiện các vấn đề Biển Đông đã trở thành vấn đề khá nổi bật trong chương trình nghị sự của ASEAN, thể hiện rõ quyết tâm chuyển từ Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) sang Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC).

Bên cạnh đó, theo một số học giả, lập trường của Trung Quốc cũng đã có nhiều thay đổi theo hướng sử dụng Công ước về Luật biển nhiều hơn, có thay đổi trong hành vi ngoại giao. Ngoài ra, quá trình đàm phán về vấn đề Biển Đông cũng bắt đầu có chuyển biến, các nước bắt đầu đàm phán trực tiếp về COC.

Các học giả cũng cho rằng, COC chưa phải là phương tiện để giải quyết các tranh chấp mà sẽ là một công cụ để xây dựng lòng tin nhằm tạo môi trường hòa bình, ổn định, tin cậy lẫn nhau và khuyến khích hợp tác, sử dụng và quản lý Biển Đông một cách hòa bình. Do vậy, một số học giả cho rằng COC không nên dừng lại ở cam kết thực hiện nguyên tắc khung mà cần phải xác định rõ những hành vi không được phép tiến hành. Ngoài ra, COC cũng cần quy định những điều kiện và cơ chế thích hợp cho phép các bên tăng cường đối thoại, giảm thiểu căng thẳng, trước mắt các bên cần thúc đẩy thực thi đầy đủ DOC ký giữa Trung Quốc và ASEAN năm 2002.
Mạnh Đồng

Ngày 27/4, báo điện tử Bộ Quốc phòng Trung Quốc đưa tin, một trung đoàn không quân thuộc Hạm đội Nam hải của Hải quân Quân giải phóng Nhân Trung Quốc vừa tiến hành cuộc diễn tập ném bom tầm thấp trên biển Đông vào một ngày cuối tháng 4 này.
Tuy nhiên, tờ báo không cho biết rõ cuộc diễn tập này được tổ chức vào thời điểm cụ thể nào và diễn ra tại khu vực nào trên biển Đông.

Được biết, nhằm rèn luyện các kỹ năng của quân đội theo các điều kiện gần với thực tế chiến đấu, trung đoàn không quân này đã mời nhiều quân chủng và binh chủng bao gồm cả các chiến hạm và các đơn vị phòng không cùng tham gia cuộc diễn tập này.

Cuộc diễn tập đã đặt ra một loạt các tình huống chiến thuật như đánh chặn không quân, tấn công trên mặt biển và chống nhiễu điện từ.

Từ đầu năm, Trung Quốc đã tiến hành nhiều cuộc diễn tập hải quân trên biển Đông gây nên mối quan ngại đối với Việt Nam và các nước trong khu vực, đồng thời vi phạm nghiêm trọng chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

Cụ thể, ngày 25/2/2011, Tân Hoa Xã (Trung Quốc) đưa tin hôm 24/2/2011, biên đội tàu hộ vệ số 8 hải quân Trung Quốc đã tiến hành diễn tập chống cướp biển ở khu vực quần đảo Trường Sa. Trước đó, mạng Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc đưa tin, hạm đội Nam Hải của hải quân nước này đã tiến hành diễn tập phòng ngự đảo tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam vào ngày 3/2/2011.

Trước những sự kiện trên, ngày 2/3/2011, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam đã triệu đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam để phản đối việc Trung Quốc cho tàu tới Quần đảo Trường Sa diễn tập. Phía Việt Nam khẳng định Trung Quốc đã "vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này và yêu cầu Trung Quốc chấm dứt mọi hoạt động vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, không để xảy ra sự việc tương tự trong tương lai; cùng các bên liên quan thực hiện nghiêm túc DOC, góp phần giữ gìn hòa bình, ổn định ở Biển Đông”.

Đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam nêu rõ việc Trung Quốc diễn tập quân sự ở khu vực quần đảo Trường Sa đã vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, hoàn toàn trái với Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký giữa ASEAN và Trung Quốc năm 2002.

Đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và yêu cầu Trung Quốc không có những hoạt động làm phức tạp thêm tình hình, cùng các nước ASEAN thực hiện nghiêm túc DOC, góp phần gìn giữ hòa bình ở Biển Đông.


(Theo Quân đội Trung Quốc, VITINFO)
http://vitinfo.vn/MMuctin/Quocte/LA87838/default.html

Mời các bác ghé thăm quần đảo Trường Sa qua clip:
http://www.youtube.com/watch?v=tsET_i0vYA0
http://www.youtube.com/watch?v=bWg7g0Oh8HY

Thăm quần đảo Trường Sa qua clip: Vì Trường Sa thân yêu
http://www.youtube.com/watch?v=tT6k4nf4m6w
http://www.youtube.com/watch?v=85LdXE_9fnE

Mời các bác tham khảo bài:
Tác giả: Dương Danh Huy
Những tin tức xuất hiện trong tháng này về việc Philippines phải ngừng công tác nghiên cứu thăm dò tại khu vực Reed Bank (Bãi cỏ rong) thuộc đảo Palawan sau khi bị hai tàu tuần tra Trung Quốc quấy nhiễu, đã làm rõ hơn khả năng xung đột tại Biển Đông.

Khi sự quả quyết ngày một lớn của Trung Quốc trong việc theo đuổi chủ quyền ở hầu như toàn bộ Biển Đông là điều rõ ràng, thì thực tế những quốc gia nhỏ hơn trong cuộc tranh chấp gồm Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia và Việt Nam - lại chưa tìm được tiếng nói chung hay sức mạnh tập thể, lại càng làm trầm trọng thêm chuyện tìm ra một giải pháp cho vấn đề.

Đặc biệt là Philippines, đã phạm một số sai lầm chiến lược mà tất cả các bên liên quan có thể rút ra bài học từ đó.

Lỗi đầu tiên là vào năm 2004, khi Philippines "phá vỡ hàng ngũ" với các quốc gia khác có liên quan và trở thành nước đầu tiên ký một thỏa thuận với Trung Quốc để cùng khảo sát địa chấn tại khu vực quần đảo Trường Sa đang tranh chấp. Thỏa thuận này khiến Việt Nam không còn lựa chọn nào khác mà phải miễn cưỡng tham gia, kết quả là Thỏa thuận ba bên về Hợp tác Nghiên cứu Hải dương (JMSU) ra đời năm 2005.

Nhưng JMSU bị chỉ trích rộng rãi ở chính Philippines và trong năm 2008 - giữa lúc xảy ra các cuộc tranh cãi gay gắt trong nước - Philippines trở thành quốc gia đầu tiên tuyên bố, thỏa thuận JMSU sẽ không được gia hạn sau khi hết hiệu lực. Tuy vậy, do "phá vỡ hàng ngũ" năm 2004, Philippines đã làm xói mòn quan điểm thống nhất của các nước nhỏ hơn trong cuộc tranh chấp Biển Đông.

 
Sai lầm thứ hai xảy ra vào năm 2009, khi Philippines không đệ trình lên Uỷ ban Ranh giới Thềm lục địa LHQ (CLCS) hồ sơ liên quan tới thềm lục địa ở Biển Đông. Việt Nam đã đệ trình báo cáo của riêng mình liên quan tới khu vực ở đông nam quần đảo Hoàng sa và một báo cáo chung với Malaysia về khu vực ở tây nam quần đảo Trường Sa. Việt Nam và Malaysia đã mời Philippines tham gia một báo cáo chung, nhưng phía Philippines từ chối.

Do Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với phần lớn Biển Đông bằng cách đưa ra bản đồ hình chữ U (còn gọi là đường lưỡi bò) và sự vượt trội về cả sức mạnh cứng cũng như mềm của họ, các quốc gia nhỏ hơn có liên quan trong cuộc tranh chấp này cần biết sử dụng luật pháp quốc tế một cách thích hợp.

Trong nội dung tranh chấp hàng hải, có hai đạo luật đặc biệt quan trọng với các bên tuyên bố chủ quyền.

Thứ nhất là Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS), trong đó quy định rằng, tuyên bố chủ quyền với vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và thềm lục địa chỉ bắt nguồn từ các đặc điểm đất liền (chứ không phải từ kiểu lập luận như "chủ quyền lịch sử"). Là một thành viên của UNCLOS, Trung Quốc phải tuân thủ nguyên tắc này.

Điều thứ hai cần xem xét là tập hợp những quy định trong quá khứ của Tòa án Công lý Quốc tế. Theo đó, các EEZ và thềm lục địa của các quần đảo nhỏ như Hoàng Sa và Trường Sa thường bị coi là không đáng kể so với các khu vực tương tự bắt nguồn từ những đặc điểm đất liền với đường bờ biển dài hơn nhiều. Chắc chắn là, không tòa án quốc tế nào công nhận các EEZ và thềm lục địa của Hoàng Sa và Trường Sa mở rộng vượt quá đường trung tuyến giữa các quần đảo này với những bờ biển xung quanh thuộc Biển Đông.

Hai đạo luật quốc tế có nghĩa là, các bên tuyên bố chủ quyền với Hoàng Sa và Trường Sa phải hạn chế tuyên bố chủ quyền hàng hải liên quan tới hai quần đảo này ở khu vực không vượt quá đường trung tuyến giữa các quần đảo với bờ biển xung quanh thuộc Biển Đông, và không vượt quá 12 hải lý tính từ Hoàng Sa và Trường Sa. Như thế có thể hiểu rằng, bản đồ hình chữ U của Trung Quốc - với tuyên bố chủ quyền hàng hải vượt quá đường trung tuyến - là không hợp lý. Thêm vào đó, thực tế là Hoàng Sa và Trường Sa là những khu vực tranh chấp, và vì thế không nhất thiết thuộc về Trung Quốc. Điều này vì thế sẽ có lợi không chỉ với các quốc gia nhỏ hơn trong cuộc tranh chấp, mà còn với cả các bên thứ ba có quyền lợi ở Biển Đông khi bản đồ hình chữ U của Trung Quốc bị bác bỏ.

Nếu Philippines hoặc tham gia một báo cáo chung với Việt Nam và Malaysia, hoặc có riêng báo cáo của mình về các khu vực liên quan tới Biển Đông, thì đã góp phần khẳng định nguyên tắc của UNCLOS đối với vùng biển này. Điều này đổi lại đã giúp cho nỗ lực khẳng định sự bất hợp lý về đường bản đồ hình chữ U của Trung Quốc, ví dụ như tăng cường các quyền của Philippines ở khu vực Reed Bank. Đáng tiếc là Philippines không làm cả hai điều này.

( còn tiếp )

( tiếp theo và hết )
.....
Sai lầm thứ ba là quyết định của Philippines khi đệ trình thư phản đối lên CLCS chống lại báo cáo của Việt Nam cũng như báo cáo chung của cả Việt Nam và Malaysia. Trong thư phản đối, Philippines trích dẫn việc tranh chấp với các đặc điểm đất liền, nhưng lại bỏ qua thực tế là các khu vực hàng hải được tạo ra bởi quần đảo Trường Sa - cấu thành nên vùng biển tranh chấp, lại không đáng kể.

Điều này có lợi cho phía Trung Quốc theo hai cách.

Đầu tiên, Trung Quốc không còn là nước duy nhất phản đối báo cáo chung của Việt Nam và Malaysia - Trung Quốc đã có thể bị cô lập trong sự phản đối một báo cáo chung của Việt Nam, Malaysia và Philippines. Nhưng thay vào đó là Trung Quốc và Philippines phản đối Việt Nam và Malaysia.

Thứ hai, hành động của Philippines có nghĩa là, Trung Quốc không còn là nước duy nhất bỏ qua thực tế rằng, EEZ và thềm lục địa được tạo ra bởi quần đảo Trường Sa không cho phép bất cứ quốc gia nào tuyên bố chủ quyền vùng biển với những giới hạn "tùy hứng".

Thú vị là, Indonesia sau đó đã đệ trình thư phản đối lên CLCS, chỉ trích sự phản đối của Trung Quốc. Bức thư nhấn mạnh "những đặc điểm hoặc rất xa, hoặc rất nhỏ ở Biển Đông không cấu thành nên vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa riêng", và vì thế, bản đồ đường chữ U của Trung Quốc "rõ ràng là thiếu cơ sở luật pháp quốc tế và tương đương với việc phá vỡ UNCLOS 1982".

Điều thú vị hơn là thực tế rằng, nếu Trường Sa không có riêng các EEZ và thềm lục địa, hoặc có rất ít các khu vực hàng hải này, Philippines sẽ đứng ở vị trí có lợi nhất so với các nước khác vì sự chồng chéo giữa các khu vực hàng hải do Trường Sa tạo ra hay do đường cơ sở của Philippines tạo ra sẽ được thu hẹp ở mức lớn nhất. Ở đây cũng sẽ không có cơ sở pháp lý cho bất kỳ bên tuyên bố chủ quyền nào với Trường Sa có thể tranh chấp với các quyền của Philippines với khu vực Reed Bank.

Vậy, cách nào là tốt nhất với các nước nhỏ? Thứ nhất, Philippines nên tham gia cùng Việt Nam, Malaysia và Indonesia trong việc khẳng định Trường Sa không có các EEZ hay thềm lục địa riêng, hoặc ít nhất là có rất ít các khu vực hàng hải này. Mặc dù quan điểm này sẽ không giải quyết được tranh chấp với Trường Sa, nhưng nó có nghĩa là phần lớn không gian hàng hải ở Biển Đông sẽ không phải là "đối tượng" tranh chấp, và sau đó sẽ thuộc về các nước này khi EEZ và thềm lục địa được tạo ra bởi các đường bờ biển và đường cơ sở quần đảo quanh Biển Đông.

Thứ hai, các nước nhỏ hơn trong cuộc tranh chấp nên bắt đầu tận dụng lợi thế nhóm của mình. Cụ thể là, họ nên ủng hộ việc mỗi bên có quyền có EEZ và thềm lục địa 200 hải lý được tạo ra bởi các đường bờ biển và đường cơ sở quần đảo quanh Biển Đông.

Một bước đi cụ thể nữa họ có thể thực hiện là đồng thuận với các quyền của Philippines tại khu vực Reed Bank, quyền của Malaysia ở khu vực James Shoal, của Indonesia ở Natuna Sea, và các quyền của Việt Nam ở Vanguard Bank và Nam Côn Sơn. Ở mỗi trường hợp, tiếng nói của năm quốc gia sẽ chống lại tuyên bố đơn độc của Trung Quốc, để dễ dàng thuyết phục quan điểm quốc tế về trường hợp của riêng mình, và góp phần ngăn chặn sự lấn át của Trung Quốc.

Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia và Việt Nam không bao giờ được quên rằng, đoàn kết sẽ đứng vững, bất đồng sẽ sụp đổ.

Thụy Phương Theo The Diplomat
link: http://www.seasfoundation.org/articles/from-members/900-tranh-cai-bin-ong-bai-hc-t-sai-lm-ca-philipines

Giới thiệu

Nếu muốn biết nguồn gốc đề xuất cùng khai thác ở Biển Đông của Trung Quốc, có thể quay lại thời kỳ Đặng Tiểu Bình vào cuối những năm 1970. Khi đó, Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đặng Tiểu Bình đã phải đối mặt với một số tranh chấp lãnh thổ, bao gồm tranh chấp với Nhật Bản ở Biển Hoa Đông và một tranh chấp khác phức tạp hơn với các quốc gia Đông Nam Á ở Biển Đông.

Trong khi Trung Quốc một mực khẳng định rằng nước này có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các lãnh thổ nói trên, Đặng Tiểu Bình đã đủ thực dụng khi chỉ ra rằng Trung Quốc sẵn sàng gác qua một bên tranh chấp lãnh thổ vì hòa bình, phát triển và tình hữu nghị. Các nhà phân tích Trung Quốc có thể cho rằng ý tưởng gác lại tranh chấp được đưa ra đầu tiên bởi Đặng Tiểu Bình khi trả lời cho một câu hỏi về xung đột Trung Quốc-Nhật Bản về đảo Diaoyu (Quần đảo Senkaku theo tiếng Nhật Bản) tại một cuộc họp báo ở Tokyo vào cuối năm 1978.

Sau đó, vào đầu năm 1984, Đặng Tiểu Bình lần đầu tiên đưa ra ý kiến trong một cuộc nói chuyện với đoàn đại biểu từ Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược thuộc Đại học Georgetown tại Washington DC, rằng trong việc cố gắng giải quyết các tranh chấp lãnh thổ, các quốc gia liên quan nên “cùng phát triển vùng tranh chấp trước khi thảo luận vấn đề chủ quyền”. Quan trọng hơn, Đặng Tiểu Bình đề xuất trong một phát biểu tại phiên họp toàn thể của Ủy ban Cố vấn Trung ương, Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 10 năm 1984 rằng “những giải pháp mới giải quyết những tranh chấp quốc tế được đưa ra để đáp ứng tình hình và các vấn đề mới nảy sinh.” Tiếp sau nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, Đặng Tiểu Bình đề xuất rằng chính sách “một quốc gia, hai hệ thống” có thể được áp dụng trong một vài trường hợp và chính sách “cùng khai thác” trong một vài trường hợp khác. Chính sách “một quốc gia, hai hệ thống” sẽ được áp dụng cho Hồng Kông và Đài Loan và chính sách “cùng khai thác” sẽ được áp dụng cho quần đảo Trường Sa ở Biển Đông. Cũng nên chú ý rằng Đặng Tiểu Bình đã nỗ lực cụ thể hóa đề xuất “cùng khai thác” trong phát biểu nêu trên bằng việc nhắc lại rằng ông đã đề xuất Trung Quốc và Nhật Bản nên gác lại tranh chấp chủ quyền trên quần đảo Diaoyu và cùng phát triển vùng tranh chấp trong một cuộc họp báo trong chuyến thăm Nhật của ông năm 1978. Đặng Tiểu Bình cho rằng cùng khai thác của vùng đảo tranh chấp giữa Trung Quốc và Nhật Bản là nhằm phục vụ cho việc thăm dò dầu dưới biển vì lợi ích chung. Đối với trường hợp quần đảo Trường Sa, Đặng Tiểu Bình luôn cho rằng quần đảo này là của Trung Quốc, tuy nhiên cũng lưu ý rằng Đài Loan đã chiếm đóng một trong số các đảo thuộc Trường Sa và Phillippines, Việt Nam và Malaysia cũng đã chiếm một số đảo khác.

Đặng Tiểu Bình tiếp tục với câu hỏi có thể làm được điều gì trong tương lai. Thật thú vị là Đặng Tiểu Bình lại coi việc Trung Quốc đòi lại tất cả những đảo nãy bằng vũ lực là một giải pháp, và một giải pháp khác có thể là gác lại vấn đề chủ quyền và cùng phát triển vùng tranh chấp. Theo Đặng Tiểu Bình, vì Trung Quốc muốn và hi vọng sẽ dùng các biện pháp hòa bình để giải quyết tranh chấp, ông sẽ lựa chọn giải pháp “cùng khai thác” để giải quyết vấn đề Trường Sa, và giải pháp “một quốc gia, hai hệ thống” để giải quyết vấn đề Hồng Kông và Đài Loan.

Như nhiều phát biểu và đề xuất từ những lãnh đạo cao cấp của Trung Quốc thì kiến nghị “gác lại vấn đề chủ quyền và cùng khai thác” ở vùng tranh chấp của Đặng Tiểu Bình đã trở thành nguyên tắc hay chính sách định hướng cho Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp về lãnh thổ ở Biển Đông. Mục đích của chương này là xem xét việc thực hiện kiến nghị này của Trung Quốc. Vì những dấu hiệu đầu tiên của cùng khai thác chỉ xuất hiện trong thời kỳ chuyển giao giữa hai thế kỷ, nghiên cứu này chủ yếu là về vai trò và tư duy của Trung Quốc trong thế kỷ 21. Một trong những mối quan tâm chính nhất, nếu không phải là mối quan tâm chính nhất của Trung Quốc cũng như các quốc gia trong tranh chấp khác khi tham gia thăm dò và khai thác các nguồn tài nguyên chung rõ ràng là dầu và khí ở Biển Đông. Do đó, nghiên cứu về cùng khai thác dưới dây sẽ tập trung vào an ninh năng lượng, và chủ yếu tập trung vào Trung Quốc. Chương này sẽ nghiên cứu kỹ không chỉ những quan điểm của Trung Quốc mà còn những lo ngại và vấn đề của Trung Quốc về việc hiện thực hóa cùng khai thác, đặc biệt là về vấn đề dự trữ dầu và khí. Cuối cùng, chương này sẽ đề cập đến vấn đề liệu cùng khai thác với trọng tâm là thăm dò và khai thác dầu và khí ở Biển Đông có phát triển mạnh mẽ được không. Để làm nền tảng cho nghiên cứu này, sẽ thật hữu ích nếu chú ý một chút đến những tiến bộ, hoặc những mặt chưa tiến bộ trong việc thực hiện đề xuất của Đặng Tiểu Bình đối với quần đảo Trường Sa trước khi bước sang thế kỷ mới.

( còn tiếp )

( Tiếp theo )
Những hành động tiếp theo

Toàn thể lãnh đạo Trung Quốc đều tuân theo đề xuất cùng khai thác của Đặng Tiểu Bình trong những cuộc đối đầu với các quốc gia tranh chấp khác ở Biển Đông. Do đó, Đặng Tiểu Bình đã chuyển đề xuất này tới Phillipines trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Romulo và Tổng thống Aquino lần lượt vào các năm 1986 và 1988. Thêm vào đó, Lý Bằng, Chủ tịch Trung Quốc sau đó, cũng đã đại diện cho chính phủ Trung Quốc đưa ra đề xuất tương tự trong chuyến thăm Singapore năm 1990. Cuối cùng, khi Điền Kỳ Thâm, người sau này trở thành Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, bắt đầu tham gia quá trình đối thoại ASEAN vào những năm 1990, ông cũng chuyển tải thông điệp tương tự về vấn đề giải quyết tranh chấp. Từ đó có thể thấy các nhà lãnh đạo Trung Quốc sau Đặng Tiểu Bình cũng đã trung thành với nguyên tắc định hướng này. Đáng chú ý hơn cả là Thủ tưởng Giang Trạch Dân, trong khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh không chính thức ASEAN lần thứ 2 ở Kuala Lumpur tháng 12 năm 1997 đã khẳng định rằng nếu những bất đồng giữa Trung Quốc và ASEAN không thể giải quyết được thì chúng nên được gác lại tạm thời để có thể tìm kiếm những điểm chung.

Thông cáo chung ký bởi Trung Quốc và ASEAN ở hội nghị thượng đỉnh trên tuyên bố rằng cả hai bên đồng ý “không cho phép những bất đồng đang tồn tại ngăn cản sự phát triển mối quan hệ và hợp tác thân thiện.” Bước đi quan trọng nhất của các nhà lãnh đạo Trung Quốc sau Đặng Tiểu Bình chính là việc ký Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông với ASEAN tại Phnom Penh tháng 11 năm 2002. Mặc dù Tuyên bố không ràng buộc về mặt pháp lý, nó khẳng định rằng “các bên liên quan có thể khai phá hoặc tiến hành các hoạt động hợp tác” trong một số lĩnh vực, hoãn việc giải quyết tranh chấp và Trung Quốc và ASEAN sẽ cùng phối hợp để cho ra bộ nguyên tắc ứng xử ở Biển Đông. Một nhóm làm việc chung bao gồm những cán bộ cấp cao của Trung Quốc và ASEAN lập ra tháng 12 năm 2004 sẽ giúp hiện thực hóa những điều khoản trong Tuyên bố chung. Cũng phải chú ý rằng những tuyên bố trên đây chủ yếu là những tuyên bố về ý định và những biện pháp cụ thể cho cùng khai thác giữa Trung Quốc-ASEAN vẫn còn rất khó nắm bắt, mặc dù rất nhiều kiến nghị được đưa ra bởi nhiều bên, đáng chú ý là những đề xuất của hội thảo không chính thức về “Giải quyết những tranh chấp có thể xảy ra tại Biển Đông” do Indonesia tổ chức vào những năm 1990.

Cùng lúc đó, cũng nên chú ý rằng trong khi ý định xem xét những hoạt động hợp tác đã được đưa ra bởi các bên tranh chấp, những sự phát triển ở Biển Đông trong những năm 1980 và 1990 không phải là dấu hiệu tốt cho cùng khai thác. Có sự canh tranh giữa các bên tranh chấp để củng cố lập trường đối với các vấn đề đang tranh chấp bằng việc xây dựng bãi đáp, hải đăng, cảng cá và phối hợp với các công ty dầu nước ngoài thăm dò dầu và khí ở vùng nước ven biển gần kề. Đối với Trung Quốc và quần đảo Trường Sa, Bắc Kinh đã nỗ lực khẳng định sự hiện diện của mình ở khu vực này từ nửa sau những năm 1980. Do đó, Trung Quốc đụng độ với Việt Nam gần Đá Gạc Ma (Johnson Reef-nd) và đã kiểm soát nhiều bãi đá và đảo nhỏ năm 1988. Thêm vào đó, Trung Quốc giành Bãi Đá Vành Khăn (Mischief Reef-nd), bãi đá này cũng được Phillipines tuyên bố chủ quyền, vào năm 1995 và củng cố việc nắm giữ năm 1998 mặc dù một bộ hành vi ứng xử song phương giữa Bắc Kinh và Manila đã được ký kết năm 1995. Trung Quốc cũng củng cố chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, một nhóm Đảo và đá mà Trung Quốc đã chiếm được năm 1974 từ miền Nam Việt Nam. Trung Quốc đã đóng quân ở đảo Woody, đảo lớn nhất của quần đảo Hoàng Sa. Một đường bay cũng được xây dựng trên đảo này.

Bước sang thế kỷ mới, mặc dù bối cảnh chính trị chung giữa Trung Quốc và ASEAN đã được cải thiện, nhưng theo những phân tích sau đây, quyết tâm theo đuổi những tranh chấp về chủ quyền ở Biển Đông bằng tất cả những phương tiện có thể của Trung Quốc là không giảm sút. Theo một số báo cáo, một kế hoạch phát triển du lịch cho Biển Đông, bao gồm những chuyến thăm Hoàng Sa, đã được thông qua năm 2007. Về mặt hành chính, Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Hải Nam, Trung Quốc. Trong một động thái rõ ràng nhằm nâng cao tầm quan trọng của Biển Đông và các đảo của Trung Quốc, Tam Sa, một thành phố cấp hạt đã được thành lập, đóng tại đảo Woody vào cuối năm 2007. Theo trang web chính thức của Thành phố Tam Sa, bộ phận hành chính mới được thành lập bởi Hội đồng Nhà nước Trung Quốc tháng 11 năm 2007. Thành phố này bao gồm quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và bờ sông Macclesfield [TQ: Zhongsha Qundao-nd].

( còn tiếp )

( Tiếp theo )
Thay đổi môi trường chính trị trong quan hệ Trung Quốc-ASEAN

Mặc dù Biển Đông đang là một vấn đề gai góc trong quan hệ Trung Quốc-ASEAN, vấn đề này không nên được chú ý quá mức bởi nó có thể làm hỏng chương trình nghị sự của Trung Quốc, hoặc ASEAN, bởi hai bên làm việc quá gắn bó với nhau. Thực tế là quan hệ Trung Quốc-ASEAN nhìn chung đã được cải thiện từ những năm 1990. Trong chính sách đối ngoại của mình, Trung Quốc đã chú ý nhấn mạnh tầm quan trọng của việc có láng giềng thân thiện như là một phần của chiến lược tập trung vào phát triển chính quốc gia này, đáng chú ý nhất là chương trình Bốn Hiện đại hóa. Như vậy, Đông Nam Á và ASEAN, tổ chức khu vực bao gồm tất cả các quốc gia trong khu vực, đương nhiên trở thành một vùng có ý nghĩa quan trọng, không chỉ cho mục tiêu kinh tế mà còn vì lý do an ninh.

ASEAN cũng đã có những nỗ lực đầy thận trọng trong quan hệ với Trung Quốc bắt đầu với việc mời Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Điền Kỳ Thâm tham dự Cuộc họp các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với tư cách khách mời năm 1990. Cuối cùng, Trung Quốc đã trở thành thành viên của Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), là đối tác đối thoại của Hội nghị sau Bộ trưởng ASEAN (PMC) và là thành viên của tiến trình ASEAN+3 (APT) vào những năm 1990. Đối với ASEAN, việc thu hút Trung Quốc vào các cuộc đối thoại an ninh và dựa vào chương trình Bốn Hiện đại hóa của nước này là rất quan trọng và hữu ich.

Trên thực tế, việc ASEAN nói về an ninh mà không có sự hiện diện của Trung Quốc là không có ý nghĩa. Rõ ràng là Trung Quốc tiếp thu nhanh những đề xuất của ASEAN. Mặc dù Trung Quốc có xu hướng hợp tác song phương, nước này cũng sẵn sang tham gia vào các quá trình đa phương của ASEAN. Từ những điều trên có thể kết luận là Trung Quốc hoàn toàn thoải mái với đường lối của ASEAN. Việc ASEAN luôn nhấn mạnh cách tiếp cận liên ứng và nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau rất phù hợp với đường lối của Trung Quốc. Cách tiếp cận liên ứng cho phép Trung Quốc dần dần đi vào các vấn đề an ninh và phủ quyết bất kỳ động thái nào được xem là quá vội vàng hoặc ảnh hưởng xấu đến lợi ích quốc gia của Trung Quốc. Nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ thì rõ ràng trùng hợp với niềm tin tôn giáo của Trung Quốc trên thực tế.

Trung Quốc cũng có thể thấy quan hệ của nước này với ASEAN dễ kiểm soát hơn quan hệ với Mỹ và các chủ thể khác trong chính trị quốc tế. Và cũng có vẻ như ASEAN cũng đã quan tâm đúng mức đến vị thế của Trung Quốc trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Theo đó, Trung Quốc sẵn sàng ủng hộ ASEAN với tư cách là động lực cho ARF, APT, và sau đó là Hội nghị thượng đỉnh Đông Á và Cộng đồng Đông Á đang nằm trong dự thảo. Tuy nhiên, khi tham gia vào cơ chế đa phương do ASEAN dẫn đầu, Trung Quốc nhấn mạnh rằng các tranh chấp về chủ quyền trên Biển Đông sẽ không được thảo luận ở những diễn đàn hay hội nghị như vậy nhằm tránh việc quốc tế hóa các tranh chấp. Tuy nhiên, Trung Quốc không phản đối việc thảo luận các vấn đề liên quan đến hòa bình và ổn định của khu vực trong các hội nghị khu vực và quốc tế nói trên.

Thêm vào đó, cũng phải chú ý rằng  Trung Quốc đã được xem là giúp ích được cho ASEAN trong lĩnh vực tài chính và kinh tế. Đáng chú ý nhất là Trung Quốc đã không làm mất giá đồng nhân dân tệ sau cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á nhằm làm giảm các thách thức kinh tế và tài chính đối với các quốc gia Đông Á láng giềng. Quan trọng hơn, Trung Quốc đã có những nỗ lực cẩn trọng trong việc thúc đẩy quan hệ thương mại và đầu tư gần gũi hơn với ASEAN trong khi ASEAN vốn không phải là đối tác kinh tế chính của nước này, đặc biệt khi so sánh với Mỹ,  Nhật Bản và Liên minh châu Âu. Tỉ lệ ngoại thương của Trung Quốc với ASEAN đã tăng từ một con số lên hai con số (11%) vào năm 2003. Quan trọng hơn cả, Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Chu Dung Cơ, đã là quốc gia đầu tiên ký kết Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện tháng 11 năm 2001, lập khu vực thương mại tự do với tên gọi Khu vực Thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) trong vòng mười năm. Trong lĩnh vực an ninh, dường như Trung Quốc đã làm nhiều hơn cho ASEAN tại thời điểm bước sang thế kỷ mới. Một trong số những dẫn chứng cho điều này là việc ký kết Tuyên bố chung Trung Quốc-ASEAN về Hợp tác trong lĩnh vực các vấn đề an ninh phi truyền thống, và một tuyên bố liên quan đến chương này hơn, Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên Biển Đông. Ngoài ra, Trung Quốc là cường quốc đầu tiên ngoài khu vực Đông Nam Á tham gia Hiệp định Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á năm 2003 và trở thành đối tác chiến lược của ASEAN với việc ký Tuyên bố chung giữa nguyên thủ quốc gia các nước ASEAN và Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về Quan hệ đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng cùng trong năm này. Cuối cùng, các cuộc tham vấn đang được thực hiện về việc liệu Trung Quốc có tham gia Nghị định thư về Hiệp ước về khu vực Đông Nam Á phi vũ khí hạt nhân hay không.

Mặc dù các thỏa thuận về an ninh nêu trên có thể phải có thời gian để có hiệu lực, chúng thể hiện sự sẵn sàng hợp tác với ASEAN của Trung Quốc và ngược lại với việc gác lại những bất đồng trong quá khứ và cùng nhau hướng tới một nền an ninh mang tính hợp tác. Cũng có thể thấy rằng, mặc dù ASEAN không phải là một cường quốc lớn và vẫn có sự cạnh tranh về thị trường và đầu tư nước ngoài giữa Trung Quốc và ASEAN, Bắc Kinh đang có những động thái cẩn trọng và chiến lược nhằm nhấn mạnh và nâng cao tầm quan trọng của ASEAN. Trung Quốc đang sử dụng sức mạnh kinh tế mới hình thành của mình để đưa ASEAN vào phạm vi sức mạnh của mình, và nếu có thể, làm cho ASEAN không còn phụ thuộc nhiều vào phương Tây, đặc biệt là Mỹ. Nếu điều này là có thật, bằng cách nào và đến mức nào Trung Quốc sẽ hiện thực hóa kế hoạch cùng khai thác đối với các quốc gia ASEAN khác trong tranh chấp ở Biển Đông trong thế kỷ 21?

Những dấu hiệu đầu tiên cho thấy rằng Trung Quốc đang từng bước thực hiện chính sách cùng khai thác với các quốc gia tranh chấp khác trong lĩnh vực thăm dò dầu và khí. Điều này được thể hiện bằng các kế hoạch liên doanh giữa Trung Quốc và Philippines ở Trường Sa năm 2004 và giữa Trung Quốc và Việt Nam ở vịnh Bắc Bộ bắt đầu vào năm 2005. Quan trọng hơn, có lẽ Trung Quốc đã đồng ý với Philippines và Việt Nam về việc tiến hành khảo sát địa chất ở một số vùng ở Trường Sa trong vòng ba năm bắt đầu từ năm 2005. Liệu những kế hoạch cùng khai thác ban đầu này có giúp thúc đẩy những dự án hợp tác vì lợi ích chung hay không? Nhắc tới việc thăm dò dầu và khí chung với các bên tranh chấp khác, hoặc về an ninh năng lượng của ở Biển Đông, quan điểm và những mối quan ngại của Trung Quốc trong môi trường khu vực và quốc tế mới như được phân tích trước đây là gì?

( hết phần I )
link: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1237-trung-quc-va-khai-thac-chung--bin-ong-phn-i

Quan điểm và những mối quan ngại của Trung Quốc

Theo chính sách “gác tranh chấp, cùng khai thác” trong giải quyết vấn đề Trường Sa, như được nhắc đến trên đây, hai sự đồng thuận cơ bản có vẻ như đã xuất hiện ở Trung Quốc trong thời kỳ sau Đặng Tiểu Bình. Sự đồng thuận thứ nhất là Trung Quốc có quyền chủ quyền không thể tranh cãi đối với Biển Đông từ góc nhìn lịch sử và luật quốc tế. Sự đồng thuận thứ hai là, với điều kiện Trung Quốc sẽ theo đuổi những tuyên bố chủ quyền của mình nếu và khi vấn đề này được đưa ra, Trung Quốc xem cùng khai thác là chính sách khả thi nhất để giải quyết tranh chấp Hoàng Sa. Đối với sự đồng thuận thứ hai, phải chú ý rằng đây là một định hướng rất chung chung và mơ hồ, và có thể có rất nhiều quan điểm về định hướng này, trong đó một vài quan điểm khó nhận thấy hơn các quan điểm khác trong nội tại Trung Quốc. Về vấn đề này, sẽ là hữu ích nếu xem xét quan điểm của giới lãnh đạo trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) và chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng này như quân đội, chính quyền địa phương và các công ty dầu lớn ở Trung Quốc. Mặc dù giới lãnh đạo trung ương có vai trò quan trọng trong việc quyết định và điều chỉnh các chính sách của Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, và các chủ thể khác như quân đội, chính quyền địa phương và các công ty dầu liên quan, thực hiện những chính sách này, những chủ thể khác này cũng có thể thể hiện quan điểm, ý tưởng và các mối quan ngại ảnh hưởng đến việc đưa ra chính sách của trung ương. Bởi vì những động thái đầu tiên đối với việc cùng khai thác chủ yếu là về lĩnh vực năng lượng, nên phần còn lại của chương này  sẽ tập trung vào quan điểm của Trung Quốc về năng lượng, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến an ninh năng lượng.

Giới lãnh đạo trung ương Trung Quốc có ít nhất hai mối quan ngại về vấn đề phân loại an ninh năng lượng của Biển Đông đối với Trung Quốc. Mối quan ngại thứ nhất liên quan đến kết quả của sự tăng trưởng GDP hai con số trong hai thập niên vừa qua, đó là mối quan tâm mới nổi lên của Trung Quốc đến tài nguyên nhiên liệu hóa thạch, cụ thể là dầu. Thực tế là từ năm 1993, Trung Quốc đã trở thành nước nhập khẩu. Để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của mình, Bắc Kinh đã cố gắng mở rộng nguồn cung cấp dầu và khí ở trong nước và nước ngoài bằng mọi phương tiện có thể. Trung Quốc cũng đã cố gắng nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. Giới lãnh đạo Trung Quốc đã từ lâu muốn trở thành quốc gia tự cung tự cấp trong sản xuất năng lượng. Theo đó, khai thác các nguồn tài nguyên dầu và khí trong nước được xem là một cách đảm bảo an ninh năng lượng của quốc gia này. Bởi đa số nguồn dầu gần bờ ở phía Đông Trung Quốc đã quá lâu đời và bắt đầu giảm sút sản lượng, từ cuối những năm 1990 hay thậm chí sớm hơn, Bắc Kinh đã chuyển mối quan tâm qua thăm dò năng lượng ở phía tây Trung Quốc và các vùng xa bờ. Đối với năng lượng xa bờ, vùng nước ven biển Trung Quốc được cho là có tiềm năng lớn về dầu và khí chất lượng cao và ở gần với các trung tâm tiêu thụ. Dầu và khí thô từ Trung Quốc sẽ đóng vai trò quan trọng hơn trong việc cân bằng năng lượng trong tương lai gần.

Biển Đông được một số người Trung Quốc miêu tả là “Vịnh Ba Tư thứ hai” bởi Biển Đông được cho là vùng sở hữu nguồn tài nguyên dầu, khí và chất đốt dồi dào. Theo Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc, có hơn 200 cấu trúc dầu và các chất tương tự khí và 180 điểm khai thác dầu và khí ở Biển Đông. Trữ lượng dầu ở các điểm khai thác nói trên được ước tính có thể đạt 23 đến 30 tỉ tấn, chiếm một phần ba tổng tài nguyên dầu và khí của Trung Quốc. Trữ lượng dồi dào về chất đốt, một nguồn năng lượng sạch mới sẽ được khai thác trong tương lai, cũng đã được phát hiện ở khu vực này. Những dự đoán lạc quan này chắc chắn đã củng cố lập trường vững chắc của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông.

 
Mối quan ngại thứ hai liên quan đến ảnh hưởng của Biển Đông đối với an ninh vận chuyển năng lượng của Trung Quốc. Tỷ lệ nhập khẩu dầu trong tổng lượng dầu tiêu thụ ở Trung Quốc đã tăng từ 43% năm 2000 lên đến 56% năm 2006. Nhập khẩu dầu tử Trung Đông và châu Phi tăng mạnh từ 50% lên 77% trong tổng lượng dầu nhập khẩu lần lượt trong các năm 1995 và 2005. Người ta ước tính rằng 70% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc phải vượt qua eo biển Malacca và đi theo các đường biển ở Biển Đông. Theo một vài nguồn tin từ Trung Quốc, gần 60% số lượng các tàu đi qua vùng biển này mỗi ngày là tàu Trung Quốc. Với lượng dầu nhập khẩu ngày càng tăng và sự lệ thuộc ngày càng lớn đối với đường biển, Biển Đông có vai trò hết sức quan trọng đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc. Cũng như Nhật Bản và một số quốc gia nhập khẩu dầu khác, con đường này được xem như đường máu của Trung Quốc và sự an toàn trong việc vận chuyển dầu của Trung Quốc sẽ bị đe dọa nếu Biển Đông bị kiểm soát bởi các quốc gia khác.

Để bảo vệ an ninh giao thông liên lạc đường biển, phục vụ cho việc nhập khẩu dầu của chính quốc gia mình, Trung Quốc đã tìm kiếm các con đường thay thế khác. Đáng chú ý là Trung Quốc đang xem xét việc xây dựng các cảng có thể giúp vận chuyển dầu. Những cảng đang được xây dựng với sự giúp đỡ và cố vấn từ Trung Quốc bao gồm cảng Gwadar ở Pakistan, cảng Shitte ở Myanmar, cảng Chittagong ở Bangladesh và cảng Hambantota ở Srilanka.  Ngoài ra, Trung Quốc cũng quan tâm đến việc xây dựng kênh Kra ở Thái Lan.

Xem xét tầm quan trọng chiến lược của Biển Đông đối với an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và an ninh quốc gia của Trung Quốc, rõ ràng là Trung Quốc sẽ không từ bỏ những yêu sách về chủ quyền ở Biển Đông. Ngoài ra, chủ nghĩa dân tộc đang lên của người Trung Quốc, đặc biệt khi nhắc đến vấn đề lãnh thổ, sẽ làm giới lãnh đạo trung ương trở nên thận trọng trong việc nhượng bộ đối với những tranh chấp về biển. Theo Trung Quốc, nguyên nhân chính cho việc các quốc gia Đông Nam Á, mà đặc biệt là Việt Nam đòi chủ quyền ở Biển Đông và thay đổi lập trường trước đây, không tiếp tục thừa nhận chủ quyền hợp pháp của Trung Quốc trên Biển Đông là nguồn lợi dầu và khí.

( còn tiếp )

( tiếp theo )
Về vấn đề quân đội Trung Quốc, Quân giải phóng nhân dân (PLA) là thế lực đứng sau chính phủ Trung Quốc trong việc khẳng định chủ quyền đối với Biển Đông. Tất nhiên luôn có những quan điểm ủng hộ cùng khai thác ở Trường Sa. Tuy vậy, cũng có những thế lực diều hâu khác ủng hộ việc sử dụng vũ lực để giành lại Trường Sa. Đây cũng chính là một phương pháp được Đặng Tiểu Bình đề xuất. Những người thuộc phe diều hâu khó mà chấp nhận sự thật rằng các nước khác cũng đang rất chú ý khai thác dầu và khí từ những nguồn mà họ cho là thuộc lãnh thổ Trung Quốc. Thực tế là Lưu Hoa Thanh, khi còn là Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự thuộc Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã muốn phát triển hải quân Trung Quốc. Cụ thể, vào đầu những năm 1990, ông đã khẳng định rằng, đối với Trung Quốc, nơi có khả năng xảy ra chiến tranh nhất trong vòng 10 năm tới là Biển Đông, và do đó Trung Quốc cần có các tàu chuyên chở chiến đấu. Ông Lưu nhấn mạnh rằng một lực lượng tàu chuyên chở chiến đấu không phải là để đấu với Mỹ hay Nga, mà là để chiến đấu với Đài Loan và trong những xung đột về lãnh thổ ở Biển Đông và để bảo vệ những quyền lợi về biển của Trung Quốc. Với việc tăng cường ngân sách cho quân sự những năm gần đây, không hề ngạc nhiên là đã có những lời kêu gọi cho việc đổ thêm tiền để hiện đại hóa hải quân Trung Quốc, bao gồm cả việc xây dựng các tàu chuyên chở chiến đấu để bảo vệ an ninh năng lượng và hoạt động kinh doanh ở nước ngoài và các hoạt động khác của Trung Quốc.

Cuối cùng, phải chú ý rằng một vài chính quyền địa phương ở Trung Quốc, cụ thể là những tỉnh tiếp giáp biển Đông như Hải Nam, vùng tự trị Quảng Tây, và các công ty dầu Trung Quốc rất muốn tiến hành khai thác và sản xuất dầu ở Biển Đông. Thực tế, những mong muốn trên càng trở nên mạnh mẽ trong bối cảnh những thỏa thuận Trung Quốc-ASEAN được ký kết nhằm thiết lập ACFTA trong vòng mười năm như đã được nhắc đến trước đây cùng với việc giá dầu ngày càng tăng. Hải Nam và vùng tự trị Quảng Tây, hai tỉnh ven bờ Biển Đông, là những tỉnh sẽ phải chịu ảnh hưởng nếu mâu thuẫn và căng thẳng xảy ra ở Biển Đông. Những tranh chấp này không những ngăn cản giới lãnh đạo trung ương Trung Quốc chấp thuận những kế hoạch phát triển đầy tham vọng mà còn làm giảm đầu tư nước ngoài. Được ủy quyền quản lý một số phần của Biển Đông, Hải Nam và Quảng Tây đã cố gắng tận dụng nguồn dầu và khí xa bờ để nâng tầm phát triển kinh tế của tỉnh. Thực tế, đối với trường hợp của Hải Nam, nguồn năng lượng sản xuất xa bờ đã giúp tỉnh này tự cung tự cấp về dầu và khí. Hải Nam có tham vọng trở thành trung tâm hóa dầu của Trung Quốc. Là tỉnh được Trung Quốc giao quản lý đa số phần Biển Đông, Hải Nam sẽ là bên có lợi nhất nếu các dự án cùng khai thác có thể được tiến hành trong khu vực. Về vấn đề này, Hải Nam đã đề xuất lên Quốc hội Trung Quốc năm 2002 là Trung Quốc nên đưa ra một kế hoạch toàn diện để phát triển Biển Đông. Đảo này xem việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông là có lợi cho việc phát triển năng lượng chung. Do đó, Hải Nam rất hoan nghênh việc ký Hiệp định giữa ba quốc gia Trung Quốc, Việt Nam và Philippines trong việc tiến hành khảo sát địa chất chung trên Biển Đông và người đứng đầu đảo Hải Nam, ông Vệ Lưu Thành đã phát biểu tại Diễn đàn Boao năm 2005 rằng Hải Nam sẵn sàng đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy hợp tác năng lượng vùng và liên khu vực.

Tương tự, Quảng Tây cũng rất tích cực trong việc thúc đẩy cùng khai thác trên Biển Đông bởi đây là vùng gần nhất với Đông Nam Á về mặt địa lý. Vùng này đang thúc đẩy việc thành lập Chương trình hợp tác kinh tế vùng vịnh Bắc Bộ mở rộng bao gồm Quảng Tây, Quảng Đông, Hải Nam, Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines và Brunei. Đề xuất của Trung Quốc, nhắc đến tất cả các quốc gia tranh chấp, là một phần của nỗ lực phát triển vùng ven biển thành nhà máy năng lượng của Trung Quốc. Được tán thành bởi chính phủ Trung Quốc, đề xuất sẽ bao gồm những hoạt động hợp tác trong lĩnh vực năng lượng biển, môi trường biển và hoạt động kết nối các cảng,v.v…giữa các quốc gia Biển Đông.

Đối với các công ty dầu Trung Quốc, Công ty Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) là nhân vật chính trong sản xuất dầu xa bờ. Được thành lập năm 1992 với mục đích thu hút đầu tư nước ngoài, CNOOC đã độc quyền hóa quyền khai thác và sản xuất dầu xa bờ cho đến gần đây. Những nhà đầu tư nước ngoài được phép tham gia vào việc khai thác và sản xuất dầu xa bờ với điều kiện là họ phải hợp tác với CNOOC. Những khai thác và sản xuất ban đầu ở Biển Đông do CNOOC và các nhà đầu tư nước ngoài tiến hành mang lại kết quả khá là đáng thất vọng. Việc khai thác và sản xuất sau đó của CNOOC phần lớn tập trung vào vùng nước nông ven bờ, đáng chú ý là những vùng ở vịnh Bắc Bộ và phía nam vùng lòng chảo sông Châu Giang. Tuy nhiên, với những báo cáo đầy lạc quan về triển vọng khai thác dầu ở Biển Đông, nhất là báo cáo của Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc, như đã nhắc tới ở trên, thì việc CNOOC có những quyền lợi mới khi tham gia khai thác sâu và sản xuất dầu ở Biển Đông là hoàn toàn tự nhiên.

Có những lý do để cho rằng CNOOC tiếp thu nhanh việc cùng khai thác với các quốc gia tranh chấp. Trước hết, CNOOC không có các phương tiện kỹ thuật dưới nước ngay cả sau nhiều năm hợp tác với các công ty dầu. Vào khoảng năm 2005, CNOOC bị cho là không thể thăm dò dầu ở độ sâu hơn 350m. Do đó, CNOOC phải phụ thuộc vào các công ty nước ngoài nếu muốn khai thác và sản xuất dầu ở dưới nước sâu. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài lại thấy việc đầu tư vào vùng đang tranh chấp ở Biển Đông là quá mạo hiểm. Ví dụ, CNOOC ký hợp đồng với công ty Năng lượng Creston trụ sở ở Denver để khai thác dầu ở phía đông nam quần đảo Trường Sa (Lô 21-Wan’an Bei) vào năm 2002. Vùng này chồng lần với vùng đã được Việt Nam giao cho ConocoPhilips. Cuối cùng, không có hợp đồng nào tiếp tục được. Do đó, việc cùng khai thác giữa các quốc gia tranh chấp sẽ giúp xoa dịu các mối quan ngại của nhà đầu tư, mặc dù việc cùng khai thác cũng phải đưa ra các công thức chia sẻ chiến lợi phẩm.

Thứ hai, các bên tranh chấp, trừ Trung Quốc đã khoan hơn 1000 giếng dầu ở Trường Sa cho đến cuối những năm 1990. Rõ ràng là các bên tranh chấp đó đã thu một nguồn lợi kinh tế khổng lồ từ hàng trăm triệu tấn dầu thô được sản xuất hàng năm. Tuy nhiên, cho đến hiện tại Trung Quốc vẫn không nhận được một giọt dầu nào từ Trường Sa và các công ty dầu Trung Quốc đã bị các bên tranh chấp như Việt Nam, Malaysia cấm đấu thầu các hợp đồng khai thác và sản xuất dầu. Do đó, cùng khai thác ở Trường Sa hi vọng sẽ cho các công ty dầu Trung Quốc, đặc biệt là CNOOC một cơ hội chia sẻ nguồn tài nguyên năng lượng ở Trường Sa.

Thứ ba, về mọi mặt, chính phủ Trung Quốc muốn thúc đẩy sản xuất dầu và khí xa bờ. Theo CNOOC, trữ lượng dầu xa bờ và tài nguyên khí của Trung Quốc lần lượt là 27,53 tỉ tấn và 10,600 tỉ mét khối. Tuy nhiên, tỷ lệ phát hiện lần lượt chỉ là 18,5% và 9,2%. Do đó, dầu xa bờ, bao gồm dầu ở Biển Đông, có thể là nguồn năng lượng chính cho Trung Quốc. Để khuyến khích việc khoan giếng dầu xa bờ, Tập đoàn dầu khí Trung Quốc (CNPC) và Tập đoàn hóa dầu Trung Quốc (Sinopec) đã được cấp giấy phép khai thác và sản xuất dầu vào năm 2004. Đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh hơn, CNOOC đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm duy trì vị trí dẫn đầu trong khai thác và sản xuất dầu xa bờ. Một trong những biện pháp quan trọng nhất là quyết định nâng cấp kỹ thuật và năng lực khai thác ở nước sâu. CNOOC dự kiến chi 10 tỷ nhân dân tệ phát triển hạ tầng khai thác dầu ở vùng nước sâu năm 2007 và thiết bị khai thác vùng nước sâu đầu tiên dự kiến sẽ sẵn sàng hoạt động vào năm 2010. Với tình hình khai thác và sản xuất dầu trên cạn cũng như ở vùng nước nông ngày càng khó khăn, trong khi kỹ thuật khai thác ở vùng nước sâu ngày càng tân tiến, có vẻ như CNOOC hiện đang muốn phát triển khả năng khoan dầu và khí ở vùng nước sâu. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh giá dầu tăng cao và những vùng biển sâu đang được cho là những vùng chủ yếu có thể tìm thấy trữ lượng lớn dầu và khí trong tương lai. Tuy nhiên, CNOOC có thể sẽ không muốn khai thác và sản xuất một mình ở Biển Đông vì có quá nhiều tuyên bố chủ quyền ở vùng này. Thay vào đó, sẽ tốt hơn nếu CNOOC cùng tham gia cùng khai thác với các công ty dầu khác của các quốc gia đang tranh chấp nhằm làm dịu bớt căng thẳng và, có lẽ quan trọng hơn, chia sẻ những nguy cơ về đầu tư và tài chính trong khai thác và sản xuất dầu ở vùng nước sâu.

( hết phần II )
link: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1238-trung-quoc-va-su-phat-trien-chung-o-bien-dong-phan-ii

Phát triển chung ở Biển Đông trong thế kỷ 21?

Trước khi xem xét những động thái của Trung Quốc nhằm tiến hành việc cùng khai thác ở Biển Đông, cần đặt ra câu hỏi là liệu Trung Quốc có sử dụng vũ lực để lấy lại những vùng mà nước này tuyên bố chủ quyền không, trong khi Trung Quốc luôn cho là nước này có quyền chủ quyền đối với Biển Đông, cũng như luôn nhận thức được tầm quan trọng chiến lược và nguồn tài nguyên dồi dào của quần đảo Trường Sa. Cũng có thể nhắc lại rằng đó thật sự là một lựa chọn đã từng được Đặng Tiểu Bình và những người thuộc phe diều hâu nghĩ đến, như đã nhắc tới trước đây. Thực tế, Trung Quốc đã sử dụng vũ lực để chiếm Hoàng Sa năm 1974 và đã có những cuộc giao tranh nhỏ nhằm mục đích thiết lập sự kiểm soát của Trung Quốc đối với một vài đảo thuộc quần đảo Trường Sa và một số đảo san hô vòng xảy ra vào những năm 1980, 1990.

Cùng với sự kiểm soát vững chắc và liên tục được củng cố của Trung Quốc tại Hoàng Sa cũng như sự hiện diện của nước này tại Trường Sa, đã có những tranh cãi rằng không nhiều khả năng là Trung Quốc sẽ dùng vũ lực để giành lại Trường Sa trong tương lai gần. Hầu hết, nếu không phải là tất cả các đảo nhỏ, đảo san hô vòng và bãi đá có thể chiếm được đều đã bị chiếm đóng bởi các quốc gia tranh chấp khác nhau. Quan trọng hơn, quan hệ Trung Quốc-ASEAN trở nên tốt đẹp hơn bao giờ hết kể từ Thế chiến II và Trung Quốc muốn duy trì một không khí hòa bình và quan hệ thân thiện với các quốc gia láng giềng và khu vực để có thể tập trung phát triển kinh tế, do đó Trung Quốc ít có khả năng mở một cuộc thám hiểm để giành lại Trường Sa. Ngay cả một chiến dịch “nhanh, chính xác và không thương xót” như được ủng hộ bởi phe diều hâu cũng có thể làm căng thẳng thêm mối quan hệ không chỉ với các bên tranh chấp liên quan mà còn đối với “quan hệ đối tác chiến lược” Trung Quốc-ASEAN. Việc sử dụng vũ lực cũng có thể lôi kéo các cường quốc ngoài khu vực vào như Mỹ, Nhật Bản; Nhật Bản quan tâm đến việc giữ gìn hòa bình và ổn định  ở Biển Đông vì những mục đích riêng của nước này. Cuối cùng, việc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp Biển Đông có thể là cái cớ cho những ai đã từng nói về “mối đe dọa Trung Quốc” bảo vệ lập luận của mình. Nó sẽ gây ảnh hưởng xấu đối với hình ảnh của Trung Quốc và sẽ ngăn cản quá trình “trỗi dậy hòa bình” của quốc gia này.

Cũng phải chú ý rằng khả năng dự đoán không thật xuất sắc của PLA, ít nhất ở thời điểm này, điều đó sẽ ảnh hưởng đến thành công của Trung Quốc trong việc khởi đầu chiến dịch quân sự vào Trường Sa. Ngay cả khi Trung Quốc có thể dùng vũ lực để đòi lại nhiều đảo nhỏ và bãi đá hơn, Trung Quốc cũng sẽ gặp phải những khó khăn đáng kể, cả về mặt quân sự lẫn tài chính trong việc duy trì và quản lý các đảo và bãi đá nói trên, bởi Trường Sa cách xa Trung Quốc và diện tích phù hợp cho con người sinh sống là rất hạn chế.

Thêm vào đó, phải lưu ý rằng khi nhắc đến vấn đề toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền, mối quan tâm chính của Trung Quốc là vấn đề Đài Loan. Trong khi Đài Loan và Biển Đông được xem là lãnh thổ của Trung Quốc, Trung Quốc rõ ràng ưu tiên cho việc khôi phục Đài Loan và việc hợp nhất Đài Loan-Trung Quốc là “lợi ích trung tâm” của Trung Quốc. Thêm nữa, trong bối cảnh đã có những động thái về vấn đề độc lập của Đài Loan, xử lý vấn đề Đài Loan càng trở nên cấp thiết đối với Trung Quốc. Để ngăn cản Đài Loan giành độc lập, Trung Quốc đang cố gắng, ngoài những vấn đề khác, giành được nhiều sự ủng hộ hơn từ các nước khác, bao gồm các quốc gia ASEAN. Việc đối đầu với, chưa nói đến việc sử dụng vũ lực chống lại các bên tranh chấp khác về vấn đề Biển Đông có thể làm chệch hướng chính sách “ngoại giao mỉm cười” của Trung Quốc đối với ASEAN. Điều này cũng có thể làm cho ASEAN tiếp thu nhanh hơn chính sách “hướng nam” của Đài Loan với việc có được nhiều sự ủng hộ hơn từ các nước Đông Nam Á, từ đó ảnh hưởng xấu đến những nỗ lực tìm kiếm sự ủng hộ việc giành lại Đài Loan của Trung Quốc.

Như một số nhà phân tích Trung Quốc đã nhấn mạnh, chính sách của Trung Quốc về Biển Đông nên phụ thuộc vào chiến lược nuôi dưỡng và duy trì quan hệ hợp tác với ASEAN. Do đó, những mâu thuẫn về Biển Đông không nên ảnh hưởng đến quan hệ chính trị và kinh tế gần gũi giữa Trung Quốc và ASEAN. Chiến lược chính trị đúng đắn cho tình hình hiện tại là tìm kiếm một giải pháp “đôi bên cùng có lợi” và trung thành với chính sách “qiutong cunyi” (tìm kiếm tiếng nói chung đồng thời chấp nhận sự khác biệt). Chiến lược trước mắt cho vấn đề Trường Sa nên là tối đa hóa lợi ích kinh tế của Trung Quốc bằng cách nỗ lực thúc đẩy cùng khai thác với các quốc gia tranh chấp khác trong khu vực. Đề xuất này dường như đang được Trung Quốc lên kế hoạch ở thời điểm hiện tại và có thể là cả trong tương lai gần. Chính sách cùng phát triển Trường Sa có thể kết hợp với chiến lược lớn của Trung Quốc, nhấn mạnh hòa bình, phát triển và hợp nhất Trung Quốc bằng cách giảm bớt sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế về vấn đề độc lập cho Đài Loan nói chung, và quan hệ thân thiện giữa Đài Loan với các vùng lân cận như ASEAN nói riêng. Trung Quốc và các quốc gia tranh chấp khác được hi vọng sẽ hưởng lợi từ các nguồn tài nguyên, đặc biệt là dầu và khí, từ đó thúc đẩy hợp tác kinh tế khu vực cũng như sự tin tưởng lẫn nhau.

Như người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã thông báo sau khi ký kết thỏa thuận ba bên về việc tiến hành khảo sát địa chất ở Biển Đông năm 2005, Trung Quốc sẽ làm việc với các quốc gia ASEAN có liên quan để biến Biển Đông thành “biển tình bạn” và “biển hợp tác”. Tuy nhiên, cũng phải nhấn mạnh rằng, trong khi tiến hành cùng khai thác với các quốc gia tranh chấp khác, Trung Quốc chủ yếu nói về những dự án kinh doanh ở vùng đang tranh chấp ở Trường Sa chứ không phải ở vùng nước nông gần Trung Quốc, cũng không phải ở những vùng thuộc sự kiểm soát của Trung Quốc như những vùng gần Hoàng Sa. Thêm vào đó, đối với Trung Quốc, việc cùng khai thác sẽ được tiến hành bằng cách gác lại những tranh chấp chủ quyền. Bất kỳ một đề xuất hay hình mẫu nào nhằm phân chia chủ quyền Biển Đông của các quốc gia tranh chấp đều sẽ không được Bắc Kinh chấp nhận. Trên thực tế, một khi vấn đề chủ quyền được đưa ra, Trung Quốc sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài khẳng định quyền chủ quyền của mình ở Biển Đông.

( còn tiếp )

( tiếp theo và hết )

Vấn đề và triển vọng

Khi Trung Quốc nhìn lại tình hình ở Biển Đông, Trung Quốc không thể không chú ý rằng các quốc gia tranh chấp khác đang không ngừng hết sức củng cố chủ quyền và sự kiểm soát thực sự đối với Trường Sa mặc dù các quốc gia này đã thể hiện mong muốn cùng khai thác ở khu vực này. Việc khai thác và sản xuất dầu và khí trên quy mô lớn cũng đã được thực hiện bởi những bên tranh chấp này trong một số vùng nước nhất định gần Trường Sa. Ngược lại,trong khi củng cố sự kiểm soát đối với một số đảo nhỏ và bãi đá ở Trường Sa, Trung Quốc chưa hề khoan một giếng dầu nào hay chưa hề kiểm soát một khu vực khí hay dầu nào hết. Bắc Kinh lo lắng rằng các đối thủ có thể không thật sự quan tâm đến việc chia sẻ nguồn tài nguyên dựa trên việc cùng khai thác và ngay cả trong trường hợp những nước này có như thế, các nước này cũng sẽ lợi dụng những cuộc đàm phán kéo dài về cùng khai thác để làm mạnh hơn việc kiểm soát thực sự và chiếm hữu hợp pháp ở các đảo nhất định ở Trường Sa. Do đó, có lý do để cho rằng Trung Quốc sớm hay muộn cũng sẽ lựa chọn chính sách cùng khai thác, ít nhất là ở một số đảo ở Trường Sa.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng sẽ phải cẩn thận trong việc tham gia vào cùng khai thác ở Biển Đông bởi sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc, sự e dè và thậm chí phản đối ở trong nước. Ngoài ra, Trung Quốc cũng lo ngại rằng tranh chấp Biển Đông cũng có thể bị quốc tế hóa. Hầu hết các quốc gia tranh chấp, kể cả Trung Quốc, đều đã mời các công ty dầu nước ngoài vào tiến hành hoạt động khai thác và sản xuất dầu. Theo đó, đã có “sự quốc tế hóa ở một mức độ nào đó” đối với vấn đề Biển Đông. Điều làm Trung Quốc, và có thể một số quốc gia tranh chấp khác, quan ngại là chính phủ của các công ty dầu nói trên có thể can thiệp vào tranh chấp Biển Đông trên danh nghĩa bảo vệ quyền lợi của các công ty trên. Quan trọng hơn, đã có những đề xuất về việc trình vấn đề Biển Đông lên các hội nghị và tổ chức quốc tế để thảo luận và/hoặc phân xử. Đã có một số động thái về vấn đề này như việc Philippines nhờ Mỹ để bảo vệ cho yêu sách của mình hoặc để chống lại những ảnh hưởng của Trung Quốc. Mặc dù đã có những nghi ngờ rằng liệu Mỹ, hay Nhật Bản, Ấn Độ có muốn dính líu trực tiếp đến đầm lầy Biển Đông, hoàn toàn có lý do để tin rằng các cường quốc ngoài khu vực này quan tâm đến việc duy trì tự do và an ninh cho tuyến giao thông ở eo biển Malacca và Biển Đông. Do đó, các căng thẳng hay tranh chấp ảnh hưởng đến an ninh khu vực này có thể dẫn đến việc các cường quốc tham gia vào việc tìm kiếm hòa bình và ổn định ở Biển Đông.

Hiện thực hóa chính sách cùng khai thác cũng đi kèm với việc tìm ra một khu vực cho cùng khai thác, cụ thể hóa nhiệm vụ của công ty liên doanh, thống nhất một công thức để chia sẻ chi phí và tài nguyên nếu có, chỉ định bộ phận quản lý, và tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề thực tiễn khác. Đối với Trung Quốc, có vẻ như nước này quan tâm trước hết đến thực hiện cùng khai thác ở những vùng tranh chấp ở Trường Sa chứ không phải ở những vùng nước nông gần Trung Quốc cũng như những vùng nước đang nằm trong tầm kiểm soát của nước này, như đã được nhắc đến trước đây. Do đó, vùng được chọn để tiến hành khảo sát địa chất bởi công ty CNOOC của Trung Quốc, PetroVietnam của Việt Nam và Công ty dầu quốc gia Philippines nằm trong vùng phía đông Trường Sa và tương đối xa Trung Quốc so với Philippines và Việt Nam.

Vấn đề khó giải quyết nhất vẫn là vấn đề chủ quyền. Trung Quốc đã tuyên bổ rằng cùng khai thác phải được dựa trên sự công nhận của các quốc gia tranh chấp khác rằng chủ quyền Biển Đông thuộc về Trung Quốc. Tuy nhiên, bởi vì đây là một điều khó có thể trở thành hiện thực, có vẻ như Trung Quốc đã sẵn sàng tạm thời gác qua một bên tranh chấp về chủ quyền và tập trung vào khai thác tài nguyên đáy biển ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, điều này có thể sẽ không được thừa nhận hoàn toàn bởi các quốc gia khác. Ví dụ, Philippines, quốc gia có vẻ ít có vấn đề với cách tiếp cận Trung Quốc, vẫn thấy khó để gác lại hoàn toàn vấn đề chủ quyền khi bàn đến cùng khai thác.


Một trường hợp cụ thể là thỏa thuận ba bên giữa Trung Quốc, Việt Nam và Philippines ký năm 2005 về tiến hành khảo sát địa chất phần phía Đông Trường Sa. Đến năm 2008, nếu không phải sớm hơn, giai đoạn đầu tiên hay “giai đoạn thăm dò” tài nguyên trong vùng đã hoàn tất và “giai đoạn phát triển” đã sẵn sàng bắt đầu. Trong một cuộc gặp với Tổng thống Philippines Gloria Macapagal Arroyo tại Singapore cuối năm 2007, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã bày tỏ hi vọng rằng những hợp tác trong tương lai giữa ba quốc gia sẽ được tiếp tục. Về vấn đề này, người phát ngôn của Philippines Jose C. de. Venecia Jr đã thông báo rằng thỏa thuận ba bên nên được xúc tiến và hoàn thành để mở đường cho các công ty dầu Trung Quốc, Philippines và Việt Nam tiến hành hoạt động khoan thăm dò dầu. Vấn đề là Giám đốc Công ty dầu quốc gia Philippines, ông Antonio M Cailao đã tuyên bố Philippines sẽ viện dẫn “quyền chủ quyền” đối với Biển Đông  và Philippines có quyền quyết định ai được tham gia vào dự án. Trên thực tế, ông này khẳng định rằng Philippines sẽ khẳng định chủ quyền và chính phủ Philippines “sẽ viện dẫn quyền của mình để phát triển thăm dò dầu/khí bởi vùng dầu khí nằm trong vùng mà Philippines có thẩm quyền.” Nếu Manila tiếp tục khẳng định quyền chủ quyền trên Biển Đông, nước này đã không tiên đoán tốt cho những sự phát triển tiếp sau đó của khu vực. Tương tự, vấn đề chủ quyền cũng gây ra một số vấn đề khi vào năm 2007, Trung Quốc quyết định thành lập Thành phố Tam Sa để quản lý Hoàng Sa, Bờ biển Macclesfield và Trường Sa. Quyết định này đã dẫn đến những cuộc biểu tình chưa từng có chống lại Trung Quốc ở Việt Nam.

Cùng khai thác, đặt biệt thăm dò và sản xuất dầu khí ở Biển Đông đòi hỏi trí tuệ và ý chí chính trị mạnh mẽ, đồng thời cũng không thể tránh khỏi việc được và mất dựa trên những tính toán thực dụng của những nhà lãnh đạo chính trị có liên quan một khi muốn kế hoạch nói trên thành công. Chặng đường cùng khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phía trước vẫn còn dài và nhiều khó khăn.

HẾT

PGS. Lee Lai To,Khoa Chính trị học, Đại học Quốc gia Sinh-ga-po

TS. Chen Shaofeng, nghiên cứu viên Viện Đông Á, Đại học Quốc gia Sinh-ga-po

Người dịch:  Hồ Thị Hiếu Minh
 
Hiệu đính: Lê Quang Hưng

link: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1239-trung-quoc-va-khai-thac-chung-o-bien-dong-phan-cuoi

Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc ngày 3/5 đã gửi thư lên tổ chức này về hai văn bản của Philippines và Trung Quốc liên quan tới chủ quyền Biển Đông

Bức thư gửi đến Ban phụ trách các vấn đề đại dương và Luật biển của LHQ nhắc tới công hàm số 000228 ngày 5/4/2011 và công hàm số CML/8/2011 ngày 14/4/2011 do Philippines và Trung Quốc gửi tới Tổng thư ký LHQ.

Phái đoàn thường trực đã chuyển đến LHQ quan điểm của chính phủ Việt Nam rằng: “Quần đảo Hoàng Sa (Paracel) và Trường Sa (Spratly) là những phần không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam. Việt Nam có đầy đủ những bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của mình với hai quần đảo này”.

Trước đó, ngày 5/4, Philippines đã gửi công hàm chính thức đến LHQ để phản đối Trung Quốc về vấn đề chủ quyền Biển Đông. Philippines cho rằng, việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với các đảo và vùng biển lân cận tại Biển Đông là không có cơ sở luật pháp quốc tế.

Trong công hàm gửi tới Ban phụ trách các vấn đề đại dương và Luật biển của LHQ, Philippines tuyên bố, nhóm đảo Kalayaan là một phần không tách rời của Philippines, rằng nước này có chủ quyền với vùng biển xung quanh hoặc tiếp giáp với mỗi đặc trưng địa chất trong nhóm đảo Kalayaan theo quy định của luật pháp quốc tế, cũng như theo Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS).

Philippines khẳng định, vùng biển tiếp giáp tới các đặc điểm địa chất tại nhóm đảo Kalayaan đã được xác định bởi các biện pháp pháp lý và kỹ thuật, việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền “với vùng biển liên quan cũng như đáy biển và thềm lục địa” bên ngoài của các đặc trưng địa chất là “không có cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS".

Không lâu sau đó, ngày 14/4, Trung Quốc đã gửi công hàm tới LHQ để hồi đáp việc Manila gửi thư ngoại giao phản đối ngày 5/4. Trong công hàm, Trung Quốc tuyên bố: "Kể từ những năm 1970, Philippines đã bắt đầu xâm lấn và chiếm đóng một số đảo cũng như vỉa đá ngầm tại quần đảo Nam Sa (cách Trung Quốc gọi tên quần đảo Trường Sa) và đưa ra các tuyên bố chủ quyền liên quan, điều mà Trung Quốc mạnh mẽ phản đối. Cái gọi là quần đảo Kalayaan mà Philippines tuyên bố chủ quyền là một phần của quần đảo Nam Sa của Trung Quốc".

Đây là lần đầu tiên Trung Quốc làm như vậy.

Vào tháng 5/2009, một ngày sau khi Trung Quốc đưa ra bản đồ chín đoạn (còn gọi là đường lưỡi bò) lên ủy ban của LHQ, Việt Nam và Malaysia đã đệ đơn phản đối. Indonesia, tuy không phải là bên tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, cũng phản đối bản đồ của Trung Quốc trong năm ngoái.

Trong cả bốn thư ngoại giao đệ trình lên LHQ chống lại bản đồ chín đoạn của Trung Quốc, chỉ có thư phản đối của Philippines khiến Bắc Kinh gửi công hàm đáp trả lên Tổng thư ký LHQ Ban Ki-Moon.

Thái An
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/19544/khang-dinh-voi-lhq-chu-quyen-hoang-sa--truong-sa.html

   Philippin chính thức gửi Công hàm phản đối đường lưới bò ngày 5/4/2011 và ngay sau đó, Trung Quốc cũng chính thức phản đối Công hàm của Philippin. Đáng chú ý là ở cả hai Công hàm này đã có những lời diễn giải khá mới mẻ so với những lần trước. Điều này, theo PGS. TS Nguyễn Hồng Thao, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý mới về đường lưỡi bò ở Biển Đông.

    Ngày 5/4/2011, Phái đoàn thường trực của Philippin tại Liên hợp quốc đã gửi Công hàm về những vấn đề liên quan trong Công hàm số CML/17/2009 và CML/18/2009 ngày 7/5/2009 của Phái đoàn thường trực CHND Trung Hoa và tấm bản đồ đính kèm thể hiện đường đứt khúc 9 đoạn (đường lưỡi bò) ở Biển Đông. Phái đoàn Philippin ý thức được rằng Công hàm của Trung Quốc gửi Liên hợp quốc để phản đối hồ sơ chung của Việt Nam và Malaysia và hồ sơ riêng của Việt Nam về ranh giới ngoài thềm lục địa. Tuy nhiên Philippin không thể đồng tình với lời khẳng định trong các Công hàm nêu trên “đối với chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc trên các đảo trong Biển Nam Trung Hoa và các vùng nước kế cận, cũng như các quyền chủ quyền và tài phán đối với các vùng nước, vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của chúng..” và “được quốc tế biết đến rộng rãi”.
    
   Ngày 14/4/2011 Phái đoàn thường trực của CHND Trung Hoa tại Liên hợp quốc đã gửi Công hàm tới Tổng Thư ký Liên hợp quốc phản đối Công hàm số 000228 ngày 5/4/2011 của Philippin . Trước đó ngày 10/4/2011 Người phát ngôn BNG Trung Quốc cho rằng Công hàm của Philippin là không thể chấp nhận.
  
   Như vậy một cuộc chiến pháp lý mới về đường lưỡi bò lại nổ ra giữa các nước có tranh chấp ở Biển Đông. Trước đó, ngày 8/5/2009, Việt Nam và Malaysia đã có công hàm phản đối các Công hàm ngày 7/5/2009 của Trung Quốc gửi Liên hợp quốc. Ngày 8/7/2010, Indonesia nước không có tranh chấp ở Biển Đông đã gửi Công hàm kết luận bản đồ đường đứt khúc 9 đoạn trong Công hàm ngày 7/5/2009 của Phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc hoàn toàn không có căn cứ pháp lý quốc tế và đi ngược lại với các quy định của Công ước luật biển 1982.
    
    Công hàm của Philippin
   
   Thực tế đường lưỡi bò không chỉ bao lấy các đảo và vùng nước quần đảo Trường Sa mà đã chạy sát Palawan, phủ lên một phần vùng nước mà Manila cho rằng mình có chủ quyền. Tuy nhiên cũng cần phải biết rằng, so với Việt Nam và Trung Quốc, Philippin nhảy vào tranh chấp quần đảo Trường Sa muộn và yêu sách đưa ra được dựa trên những cơ sở pháp lý không đủ mạnh. Năm 1951, Philippin mới bắt đầu nghĩ đến việc mở rộng ảnh hưởng ra quần đảo Trường Sa và bắt đầu xây dựng các lập luận như ủng hộ việc chiếm hữu tư nhân “Đất tự do” của Thomas Cloma; quần đảo Trường Sa là “Đất vô chủ” trừ đảo Trưởng Sa Pháp tuyên bố chủ quyền trong Công báo năm 1938; do tính kế cận của khu vực này đối với quốc gia quần đảo Philíppin; do khu vực này tạo thành phần rìa lục địa cho quần đảo Philíppin; lý do an ninh quốc phòng dẫn tớisự cần thiết chiếm đóng và kiểm soát thực sự của Philíppin.... Tới năm 1978, bằng Sắc lệnh N 1596 ngày 11/6/1978 của Tổng thống, Philíppin tuyên bố ranh giới một vùng mới gọi là Kalayaan (Đất Tự do – viết tắt tên tiếng Anh là KIG), nằm bên ngoài giới hạn hiệp ước lịch sử 1898, bao trùm hầu hết quần đảo Trường Sa trừ đảo Trường Sa. Tất nhiên yêu sách này của Philippin đã bị các quốc gia liên quan phản đối. Các lập luận đất vô chủ, tính kế cận, yếu tố an ninh quốc phòng, hay sự kéo dài tự nhiên của rìa lục địa bên ngoài máng sâu Palawan đã lần lượt bị sự phát triển của luật quốc tế, luật biển quốc tế cũng như các bình luận phán quyết của các cơ quan tài phán quốc tế và thực tiễn quốc tế đưa vào trạng thái “đèn đỏ”. Ngày 10/3/2009, Tổng thống Arroyo đã ký Luật cộng hoà RA 9522 xác định đường cơ sở mới của Philíppin và quản lý Trường Sa và bãi cạn Hoàng Nham theo “quy chế đảo”. Tháng 8/2009, Philippin phản đối hồ sơ chung Việt Nam và Malaysia và hồ sơ riêng của Việt Nam về ranh giới ngoài thềm lục địa vì chúng có một phần chồng lấn lên yêu sách của Philippin. Điều đáng nói ở đây là Philippin đã không đáp ứng đề nghị tham gia hồ sơ chung Việt Nam-Malaysia trước đó.

(còn tiếp)

( tiếp theo )

Công hàm Philippin đưa ra ba điểm:


- Nhóm đảo Kalayaan KIG là một phần không tách rời của Philippines, rằng nước này có chủ quyền và quyền tài phán với các đặc trưng địa chất trong Nhóm đảo Kalayaan KIG đó;

- Philippin, theo nguyên tắc đất thống trị biển, thực hiện chủ quyền và quyền tài phán một cách cần thiết trên vùng nước xung quanh hoặc kế cận đối với mỗi đặc trưng địa chất liên quan trong Nhóm đảo Kalayaan KIG theo quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS). Phạm vi của các vùng nước kế cận các đặc trưng địa chất có liên quan được định nghĩa và xác định theo UNCLOS, đặc biệt điều 121 Chế độ các đảo;

- Chính vì các vùng nước kế cận các đặc trưng địa chất có liên quan được định nghĩa và là đối tượng của các tiêu chuẩn pháp lý và kỹ thuật nên yêu sách của CHND Trung Hoa tại hai Công hàm số CML/17/2009 và CML/18/2009 ngày 7/5/2009 “đối với các vùng biển liên quan cũng như đáy biển và thềm lục địa của chúng” bên ngoàicác đặc trưng địa chất nói trên trong Nhóm các đảo Kalayaan KIG và các vùng nước kế cận của chúng sẽ“không có cơ sở theo luật quốc tế, đặc biệt là UNCLOS. Đối với các khu vực này, chủ quyền, quyền tài phán hay quyền chủ quyền, trong trường hợp này, nhất thiết quy thuộc hoặc thuộc quốc gia ven biển thích hợp hoặc quốc gia quần đảo Philippin – các vùng nước cũng như đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của chúng thuộc về quốc gia đó hoặc theo bản chất pháp lý của Lãnh hải, hoặc của vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, hoặc của thềm lục địa phù hợp với các điều 3,4, 55,57 và 76 của UNCLOS ".

Phân tích ba điểm đã nêu trong Công hàm ngày 5/4/2011 của Philippin có thể đi đến những nhận xét sơ bộ sau:

1. Philippin tái khẳng định chủ quyền và quyền tài phán của mình đối với các đặc trưng địa chất trong Nhóm đảo Kalayaan KIG được coi là một phần không tách rời của Philippines. Tuy nhiên tuyên bố lần này có những khác biệt với các văn bản trước. Thứ nhất, trong Sắc lệnh năm 1978, Philippin yêu sách: “ nhóm đảo KIG... bao gồm tất cả đáy biển, lòng đất dưới đáy biển, rìa lục địa và vùng trời sẽ thuộc và là đối tượng của chủ quyền của Philippin. Khu vực này tạo thành một quận riêng và tách rời của thủ phủ của tỉnh Palawan và được biết với tên gọi Kalayaan”, nghĩa là toàn bộ các đảo và các vùng nước nằm trong ranh giới KIG tự vạch với đầy đủ các tọa độ. Công hàm ngày 5/4/2011 chỉ yêu sách chủ quyền của các đảo đá như một phần không tách rời của Phillipin, Vấn đề vùng nước được tách rời ra và theo logic của những điểm tiếp theo, sẽ chỉ có một phần vùng nước trong ranh giới cũ của KIG chứ không phải toàn bộ vùng nước trong đó được yêu sách. Điều này được bổ sung bằng điểm 2 của Công hàm giúp phân biệt hai vấn đề: chủ quyền và quyền tài phán đối với các đặc trưng địa lý và chủ quyền, quyền tài phán và quyền chủ quyền đối với các vùng biển. Nó sẽ giúp cộng đồng thế giới hiểu rõ hơn về hai dạng tranh chấp đảo và biển ở Biển Đông mà Philippin là một bên yêu sách. Thứ hai, thuật ngữ “đảo” trong Sắc lệnh 1978 đã được thay bằng “đặc trưng địa chất” có thể hiểu bao gồm đảo, đá, bãi cạn nửa nổi nửa chìm để phù hợp với giải thích quy chế đảo trong điều 121 của UNCLOS. Thứ ba, quốc gia quần đảo này không nhắc đến các lý do về tính tiếp giáp hay an ninh quốc phòng làm cơ sở cho yêu sách của mình đối với các vùng nước như trong Sắc lệnh 1978. Thứ tư, ranh giới của KIG cũng không được nhắc lại. Điều này sẽ liên quan đến phân tích trong điểm 2 tiếp theo.

2. Philippin đã có bước chuyển khi nhấn mạnh nguyên tắc “Đất thống trị biển” để yêu sách các vùng biển. Nguyên tắc này đã được khẳng định bởi Tòa án quốc tế trong Vụ thềm lục địa Biển Bắc năm 1969 và thực tiễn tài phán cũng như thực tiễn quốc tế. Nó cũng được thể hiện rõ trong tinh thần của điều 2, 55, 76 của UNCLOS. Chủ quyền của quốc gia ven biển được mở rộng ra vùng biển tiếp liền mà phạm vi vùng biển đó do UNCLOS quy định với sự thừa nhận chung của cộng đồng quốc tế. Có nghĩa chỉ khi quốc gia xác lập được chủ quyền trên đất thì chủ quyền đó mới mang lại các quyền được mở rộng ra trên biển mà không phải ngược lại: vẽ một đường yêu sách trên biển và cho rằng tất cả những gì trong đó là thuộc chủ quyền của mình. Các vùng biển xung quanh hoặc kế cận với các đặc trưng địa chất trong quần đảo Trường Sa là lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận của các Bên tranh chấp khi xác định quy chế của từng đảo đá theo điều 121 của UNCLOS. Ngay trong phần mở đầu của Điểm 2 Công hàm, Philippin nói về vùng nước tiếp giáp của các đảo và các đặc trưng địa chất (ở đây là cách ám chỉ các đá theo điều 121.3 của UNCLOS và các bãi cạn nửa nổi nửa chìm ?). Tiếp đó việc sử dụng các từ “vùng nước xung quanh” và “vùng nước tiếp giáp. Từ thực tế quần đảo Trường Sa, nếu đảo đá muốn có vùng nước xung quanh trọn vẹn thì đó chỉ có thể là lãnh hải 12 hải lý. Khái niệm “vùng nước tiếp giáp” ở đây có thể được hiểu là lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế tiếp giáp với các đảo tùy theo từng trường hợp và không phải là vùng nước xung quanh. Như vậy ngay trong ranh giới cũ của KIG mà Manila yêu sách chủ quyền sẽ có khả năng giữa các đảo đá có tồn tại các vùng biển thuộc chủ quyền (lãnh hải), quyền chủ quyền hoặc quyền tài phán (đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa) của một (hay nhiều) quốc gia ven biển khác. Một cách đơn giản, Công hàm Philippin thể hiện quan điểm tách biệt hai dạng tranh chấp: tranh chấp chủ quyền và tranh chấp vùng biển. Trong tranh chấp vùng biển, tùy thuộc vào quy chế đảo mà các bên có thể chấp nhận sẽ tồn tại ba khả năng: 1) các đảo đá của KIG chỉ có lãnh hải 12 hải lý; 2) các đảo đá này có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng; 3) một số đảo đá chỉ có lãnh hải và một số đảo đá khác có thể có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Từ đó, các đảo ở KIG có thể được gộp vào đường cơ sở quần đảo mở rộng của Philippin hoặc chúng được tách riêng và quản lý theo quy chế đảo hoặc đá theo Luật đường cơ sở ngày 10/3/2009 tùy thuộc từng đặc trưng địa chất này có được chỉ lãnh hải 12 hải lý hay có vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý hoặc thềm lục địa riêng. Là quốc gia quần đảo duy nhất trong tranh chấp và lại ở gần các vị trí đảo tranh chấp nhất. Philippin có lý do để tận dụng vị thế đó nhằm kéo các đặc trưng địa chất KIG vào đường cơ sở quần đảo. Thê nhưng nếu theo đúng các quy định pháp lý và kỹ thuật của UNCLOS về đường cơ sở quần đảo thì tỷ lệ nước trên đất của KIG sẽ lớn hơn 9:1 và sẽ làm sai lệch tỷ lệ nước/đất của đường cơ sở tuyên bố năm 2009. Thể hiện theo điểm 2 sẽ giúp Philippin trang trải được những cuộc tranh cãi nội bộ,mâu thuẫn giữa tình cảm chủ nghĩa dân tộc và lý trí cần tuân thủ UNCLOS. Chấp nhận nguyên tắc đất thống trị biển có nghĩa là Philippin phủ nhận tất cả các đường yêu sách không dựa trên các quy định pháp lý và kỹ thuật của UNCLOS Điều này đúng với đường yêu sách lưỡi bò của Trung Quốc cũng như đường yêu sách của Malaysia và chính đường ranh giới KIG của Philippin. Các đường này là không có cơ sở pháp lý rõ ràng. Đến đây có thể hiểu tại sao Philippin không nhắc lại ranh giới KIG mà chỉ là các địa trưng địa chất trong KIG. Tuy nhiên, sẽ có sự mâu thuẫn trong điểm 1 và 2 của Philippin. Đưa ra ranh giới là một biện pháp kỹ thuật để nêu yêu sách các đặc trưng địa chất trong phạm vi đó mà không cần phải liệt kê tên từng đảo đá và quy chế của chúng. Bác bỏ ranh giới thì đặc trưng địa chất cụ thể nào Manila yêu sách vẫn sẽ là câu hỏi. Khác với Việt Nam và Malaysia gián tiếp thể hiện các đặc trưng địa chất của quần đảo Trường Sa nên có lãnh hải 12 hải lý, Manila vẫn duy trì một sự không rõ ràng nhằm trù tính cho những bước đi chưa hình dung được trong tương lai. Song việc tuân thủ nguyên tắc “đất thống trị biển” đã có thể coi là một bước tiến rất gần với nguyên tắc xác lập chủ quyền bằng chiếm hữu thực tế và tinh thần duy trì status quo trong Tuyên bố DOC 2002 giữa ASEAN – Trung Quốc vì ổn định, hòa bình, và hợp tác phát triển ở Biển Đông.

3. Trong Điểm 3 của Công hàm, Philippin dẫn ra kết luận logic mà chúng ta có thể suy ra được ngay từ Điểm 2. Nếu theo đúng luật quốc tế và UNCLOS thì đường đứt khúc 9 đoạn và mọi đường yêu sách khác không đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý và kỹ thuật của UNCLOS đều không có cơ sở pháp lý để tồn tại. Công hàm nhắc đến hiệu quả của kết luận này đối với các vùng biển liên quan cũng như đáy biển và thềm lục địa của chúng” bên ngoàicác đặc trưng địa chất nói trên trong Nhóm các đảo Kalayaan KIG và các vùng nước kế cận của chúng” Điều này không có nghĩa là Philippin chỉ phản đối một phần đường lưỡi bò liên quan trực tiếp đến Nhóm đảo KIG mà toàn bộ đường lưỡi bò trong Biển Đông. Do chưa thể xác định được tên cụ thể của các đặc trưng địa chất trong ranh giới cũ của Nhóm đảo KIG cũng như quy chế của các đặc trưng địa chất này (chỉ có lãnh hải, hay có lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng) nên vấn đề phân định biển giữa các quốc gia ở Biển Đông cũng chưa thể được giải quyết. Công hàm Philippin không nói đến hiệu lực của các đặc trưng địa chất “nằm ngoài KIG” như đảo Trường Sa. Tuy nhiên trong logic của nguyên tắc “Đất thống trị biển” và các yêu cầu pháp lý và kỹ thuật của UNCLOS mà Philippin thừa nhận trong điểm 1 và 2 thì đảo Trường Sa cũng là một đặc trưng địa chất giống như các đặc trưng địa chất khác của quần đảo và phải được xem xét theo quy chế của điều 121.3 Trong trường hợp tối thiểu các đảo đá ở quần đảo Trường Sa chỉ có lãnh hải 12 hải lý thì các quốc gia ven biển và quốc gia quần đảo trong khu vực này sẽ phải bàn nhau về việc xác định hay phân chia ranh giới ngoài thềm lục địa có khả năng mở rộng tới 350 hải lý tính từ đường cơ sở của quốc gia ven biển hay quốc gia quần đảo hoặc 100 hải lý tính từ đường đẳng sâu 2500m. Trong trường hợp này, Philippin sẽ hơi bị yếu thế do sự hiện diện của máng sâu Palawan ở phía Tây. Trong trường hợp tối đa, một số đảo có thể có vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa thì việc phân định biển sẽ phải tính đến khoảng cách từ điểm đó đến bờ biển của quốc gia ven biển hay quốc gia quần đảo tùy thuộc đảo đó được xác định chủ quyền thuộc bên nào. Các vùng biển này có bản chất pháp lý từ nguyên tắc “Đất thống trị biển” phù hợp với các điều 3,4 (Lãnh hải), 55, 57 (đặc quyền kinh tế) và 76 (thềm lục địa). Việc phân định không thể được tiến hành từ những đường yêu sách không có cơ sở pháp lý từ nguyên tắc “Đất thống trị biển” như đường lưỡi bò. Vì vậy Philippin khẳng định các vùng biển này “nhất thiết quy thuộc hoặc thuộc quốc gia ven biển thích hợp hoặc quốc gia quần đảo Philippin – các vùng nước cũng như đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của chúng thuộc về quốc gia đó hoặc theo bản chất pháp lý của Lãnh hải, hoặc của vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, hoặc của thềm lục địa phù hợp với các điều 3,4, 55,57 và 76 của UNCLOS ". Cách thể hiện ở điểm 3 cũng cho thấy Philippin hoàn toàn để ngỏ khả năng có thể tham gia hay tự đệ trình hồ sơ ranh giới thềm lục địa ở Biển Đông và đàm phán phân định biển với các nước trên cơ sở thỏa thuận duy trì nguyên trạng.

( còn tiếp )

( tiếp theo )

Công hàm của Trung Quốc


Công hàm ngày 14/4/2011 của Trung Quốc gồm ba đoạn chính:

- Khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc đối với các đảo trong biển Nam Trung Hoa và các vùng nước kế cận, và được hưởng quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng nước liên quan cũng như đáy biển và lòng đất dưới đáy của chúng. Chủ quyền, các quyền và quyền tài phán liên quan của Trung Quốc tại Biển Nam Trung Hoa được hỗ trợ bằng các bằng chứng lịch sử và pháp lý phong phú. Nội dung Công hàm số 000228 ngày 5/4/2011 của Philippin là hoàn toàn không thể chấp nhận đối với Chính phủ Trung Quốc.

- Cái gọi là Nhóm đảo Kalayyan KIG mà Philippin yêu sách thực tế là một phần quần đảo Nam Sa của Trung Quốc. Trong hàng loạt các Hiệp ước quốc tế xác định giới hạn lãnh thổ của CH Philippin và pháp luật quốc gia của CH Philippin cho đến trước những năm 1970s chưa bao giờ yêu sách quầnđảo Nam Sa hoặc bất kỳ một phần nào của quần đảo. Từ những năm 1970s, CH Philippin bắt đầu xâm lược và chiếm đóng một số đảo và đá thuộc quầnđảo Nam Sa của Trung Quốc và đưa ra những yêu sách lãnh thổ liên quan mà Trung Quốc cực lực phản đối. Việc chiếm đóng một số đảo và đá của quần đảo Nam Sa Trung Quốc cũng như các hành vi liên quan khác đã xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc. Theo học thuyết pháp lý “ex injuria jus non oritus”, CH Philippin không có cách nào viện dẫn sự chiếm đóng bất hợp pháp đó để hậu thuẫn cho các yêu sách lãnh thổ của họ. Hơn nữa theo nguyên tắc pháp lý “Đất thống trị biển”, yêu sách vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của quốc gia ven biển không thể làm xâm hại đến chủ quyền lãnh thổ của quốc gia khác.

- Từ những năm 1930s Chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần công bố phạm vi địa lý quần đảo Nam Sa và tên các thành phần của chúng. Quần đảo Nam Sa do đó đã được xác định rõ ràng. Hơn nữa, theo các điều khoản liên quan của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 cũng như Luật của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về Lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải (1992), Luật về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (1998), quần đảo Nam Sa hoàn toàn có các vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.

Về mặt cấu trúc Công hàm, Phái đoàn Trung Quốc cũng đưa ra ba đọan đối với ba đoạn trong Công hàm của Philippins. Đoạn 1 cả hai bên đều khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của mình. Đoạn 2 tranh luận về các nguyên tắc pháp lý “Đất thống trị biển” và “Không xâm phạm”. Đoạn 3 cả hai bên đều dựa vào Luật biển để xác định quy chế các đảo đá.

Về nội dung, trong khi Philippin lập luận theo Luật biển thì những đường như đường đứt khúc 9 đoạn là không có cơ sở theo luật quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS) thì Trung Quốc lại nhắc đến các quyền lịch sử và tìm cách làm hài hòa giữa quyền lịch sử với Luật biển hiện đại bằng cách tuyên bố quần đảo Nam Sa hoàn toàn có các vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Đây có thể coi là một điểm mới nếu chú ý ngôn từ trong Công hàm lần này khác hẳn với những tuyên bố khuôn mẫu trước kia: “Nam Sa quần đảo là một phần lãnh thổ Trung Hoa từ thời xa xưa và Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo cũng như các vùng biển xung quanh nó”. Trong khi Philippin phản đối đích danh đường đứt khúc 9 đoạn thì Công hàm Trung Quốc không có một chữ nào nói đến đường trên ngoài câu: “Chủ quyền, các quyền và quyền tài phán liên quan của Trung Quốc tại Biển Nam Trung Hoa được hỗ trợ bằng các bằng chứng lịch sử và pháp lý phong phú”. Nếu cứ như Công hàm thì “Từ những năm 1930s Chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần công bố phạm vi địa lý quần đảo Nam Savà tên các thành phần của chúng. Quần đảo Nam Sa do đó đã được xác định rõ ràng”. Các khái niệm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa lúc đó còn chưa tồn tại. So sánh Công hàm ngày 7/5/2009 và Công hàm ngày 14/4/2011 của Phái đoàn Trung Quốc lại càng thấy hai Công hàm này mâu thuẫn nhau. Công hàm ngày 7/5/2009 đòi hỏi “đối với chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc trên các đảo trong Biển Nam Trung Hoa và các vùng nước kế cận, cũng như các quyền chủ quyền và tài phán đối với các vùng nước, vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của chúng (xem bản đồ kèm theo)” tức theo đường lưỡi bò. Công hàm ngày 14/4/2011 thì lờ đường lưỡi bò đi mà cho rằng quần đảo Nam Sa có lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo Công ước Luật biển UNCLOS. Nếu phạm vi địa lý của quần đảo Nam Sa là đường lưỡi bò thì có chuyện ngược đời là đi xác định các vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa bên trong vùng nước mà Bắc Kinh coi như là nội thủy. Hay các đảo trong quần đảo Nam Sa mà Trung Quôc yêu sách có vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa nhưng không vượt quá phạm vi đường lưỡi bò? Hay cả quần đảo Nam Sa được coi là một tổng thể để đòi hỏi vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa như một quốc gia quần đảo? Hay phạm vi địa lý quần đảo Nam Sa là đường lưỡi bò và sẽ tiếp tục đòi hỏi từ đó 200 hải lý đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Cứ theo lập luận này thì cả thành phố Hồ Chí Minh, Manila và Kuala Lumpur rồi tới Natura đều rơi vào vòng ảnh hưởng của đường lưỡi bò và “các vùng biển liên quan”. Đường lưỡi bò của Trung Quốc từ 11 đoạn rồi 9 đoạn, từ yêu sách bao gộp cả Tây Sa (Hoàng Sa của Việt Nam), Trung Sa (bãi ngầm Macclefield), Nam Sa (Trường Sa của Việt Nam) bây giờ lại coi là phạm vi địa lý của quần đảo Nam Sa. Không ai có thể hiểu được các Công hàm này trừ khi tác giả của nó giải thích. Việc hai Công hàm trong vòng hai năm có những nội dung mâu thuẫn nhau cho thấy chính bản thân người Trung Quốc còn lẫn lộn và đang tự mâu thuẫn với chính mình, không biết giải thích thế nào về đường lưỡi bò cho có lý. Hay đây là lập trường nhất quán cố tình tạo lẫn lộn, áp dụng một cách tùy tiện lúc theo luật biển, lúc theo yêu sách lịch sử mơ hồ theo kiểu chiến thuật mèo trắng mèo đen miễn là bắt được chuột. Một chiến thuật mập mờ thường hay được sử dụng để buộc dư luận phải “tin” vào những điều vô lý? Lập trường không nhất quán, chỉ sử dụng sức mạnh, nói lấy được thật khó gây được lòng tin và hình ảnh tốt đẹp trong cộng đồng quốc tế.

Rõ ràng, việc tự vẽ một đường yêu sách không đáp ứng bất kỳ một tiêu chuẩn pháp lý hay kỹ thuật nào để yêu sách chủ quyền các đảo trong đó rồi tiếp tục đòi hỏi các vùng biển liên quan là sự cố tình áp dụng sai nguyên tắc “Đất thống trị biển”. Hơn nữa cũng nên nhắc lại rằng Công hàm ngày 29/9/1932 của phái đoàn ngoại giao Trung Quốc tại Paris còn tuyên bố các đảo Tây Sa “tạo thành cực nam của lãnh thổ Trung Quốc”. Vậy làm sao có thể nói như trong Công hàm ngày 14/4/2011 là ”Từ những năm 1930 Chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần công bố phạm vi địa lý quần đảo Nam Sa và tên các thành phần của chúng”. Cũng không thể nói bằng chứng lịch sử và pháp lý tại đây vì Việt Nam mới là quốc gia có những bằng chứng về hoạt động Nhà nước của Đội Hoàng Sa sớm nhất trong khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

( còn tiếp )

(tiếp theo và hết)
....
Khác với Philippin sử dụng khái niệm các “đặc trưng địa chất” (được hiểu bao gồm đảo, đá và bãi cạn nửa nổi nửa chìm – islands, rocks, reefs and shoals), Công hàm Trung Quốc lần này chỉ nói đến “chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc đối với các đảo (islands) trong biển Nam Trung Hoavà các vùng nước kế cận”. Trong đoạn 2 khi nhắc đến sự xâm lược của CH Philiipin, Công hàm có dùng thuật ngữ “đảo và đá” (islands and reefs) nhưng khác với Philippin đề xuất áp dụng điều 121.3 của UNCLOS về quy chế đảo hay đá thì Công hàm của Trung Quốc cho rằng “quần đảo Nam Sa hoàn toàn có các vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa”. Phái đoàn Trung Quốc tại Liên hợp quốc cũng yêu sách “được hưởng quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng nước liên quan cũng như đáy biển và lòng đất dưới đáy của chúng”. Điều này được củng cố thêm bằng viễn dẫn trong đoạn 3 về “các điều khoản liên quan của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 cũng như Luật của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về Lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải (1992), Luật về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (1998)”. Liệu có phải Trung Quốc cho rằng dù đảo hay đá thì các đảo đá ở Trường Sa đều có vùng lãnh hải, đặc quyền kinh tế và thềm lục địa? Vậy UNCLOS (điều 121.3) ở đây có giá trị gì với các quốc gia thành viên? Cũng nên nhắc lại ở đây Công hàm ngày 8/7/2010 của Indonesia, một nước không tranh chấp gì ở Biển Đông đã đưa ra những bằng chứng về quan điểm chính thống của các đại diện Trung Quốc phát biểu tại các diễn đàn về Công ước luật biển năm 1982 về quy chế của các đảo đá không người ở hoặc không có đời sống kinh tế riêng. Tại khóa họp lần thứ 15 của Cơ quan quyền lực đáy đại dương tại Kingston, Jamaica tháng 6/2009, Đại sứ Chen Jinghua, Trưởng đoàn đại biểu Trung Quốc đã tuyên bố: “Yêu sách vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa từ các đảo đá…là ảnh hưởng đến các nguyên tắc của Công ước Luật biển và đến quyền lợi chung của cộng đồng quốc tế”. Trưởng đoàn Trung Quốc còn viện dẫn lời của Đại Sứ Avid Pardo (người đã đưa ra khái niệm vùng đáy biển di sản chung của loài người trong Công ước Luật biển) để lời tuyên bố của mình thêm sức mạnh : “…nếu quyền tài phán 200 hải lý được dựa trên quyền sở hữu các đảo không người ở, xa xôi hoặc rất nhỏ thì hiệu quả của việc quản lý quốc tế các vùng đại dương bên ngoài quyền tài phán quốc gia sẽ bị tổn hại nặng nề”. Tuyên bố của Phái đoàn Trung Quốc tại Hội nghị các nước thành viên Liên hợp quốc lần thứ 19 từ ngày 22-26/6/2009 tại New York cũng khẳng định “theo điều 121 của Công ước Luật biển, các đảo đá không thích hợp cho con người ở hoặc không có một đời sống kinh tế riêng không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng”. Những lời tuyên bố của các đại diện toàn quyền của Trung Quốc tại các diễn đàn quốc tế chỉ có thể được hiểu là chúng cũng được áp dụng phù hợp với tình hình Biển Đông và các đảo đá nhỏ không người ở hoặc không có đời sống kinh tế riêng trong Biển Đông cũng không có quyền được có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Việc cho phép sử dụng các đảo đá không người ở, ở xa lục địa và nằm giữa biển như điểm cơ sở để đòi hỏi các vùng biển là tổn hại các nguyên tắc cơ bản của Công ước luật biển cũng như xâm phạm đến các quyền lợi chính đáng của cộng đồng quốc tế. Phái đoàn thường trực của Indonesia tại Liên hợp quốc kết luận bản đồ đường đứt khúc 9 đoạn trong Công hàm ngày 7/5/2009 của Phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc hoàn toàn không có căn cứ pháp lý quốc tế và đi ngược lại với các quy định của Công ước luật biển 1982. Trong quan hệ với Nhật Bản là một nước lớn, Trung Quốc đòi các đá chỉ có lãnh hải 12 hải lý. Trong Biển Đông, giữa các nước nhỏ, yếu, Bắc Kinh đòi cả quần đảo có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Cộng đồng quốc tế buộc phải đặt câu hỏi liệu có chính sách phân biệt đối xử mà không cần phải dựa vào luật biển không hay Trung Quốc có một tiêu chuẩn kép về quy chế các đâỏ đá? Thực tiễn quốc tế và các phán quyết của các Tòa án và Trọng tài quốc tế cho thấy các đảo đá có những điều kiện tương tự như các đảo đá trong Biển Đông, nếu áp dụng đúng điều 121.3 của UNCLOS thì chỉ được hưởng các vùng biển không mở rộng quá mức, ảnh hưởng đến quyền lợi của các quốc gia ven biển, ảnh hưởng an ninh hàng hải, hàng không của cộng đồng quốc tế, tiếp tục duy trì nguy cơ xung đột ở mức cao. Về quy mô, kích thước, điều kiện sinh sống hay đời sống kinh tế riêng chúng cũng không thể được coi có cùng hiệu lực pháp lý trong phân định với lãnh thổ đất liền.

Công hàm Trung Quốc kết tội Philippin đã ”xâm lược” các đảo và đá của quần đảo Nam Sa thuộc Trung Quốc nên không thể viện dẫn nguyên tắc ”Đất thống trị biển” để đòi hỏi quyền chủ quyền đối với các vùng biển kế cận. Trung Quốc dẫn học thuyết pháp lý “ex injuria jus non oritus” để cho rằng CH Philippin không có cách nào viện dẫn sự chiếm đóng bất hợp pháp đó để hậu thuẫn cho các yêu sách lãnh thổ của họ. Theo định nghĩa của luật quốc tế, xâm lược là một hành vi sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Vậy việc sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực bất hợp pháp các năm 1974, 1988 và 1995 để chiếm đoạt các đảo đá đã có chủ, hậu thuẫn cho các yêu sách lãnh thổ có nên được áp dụng học thuyết pháp lý “ex injuria jus non oritus” không ? Khi công hàm ngoại giao tuyên bố ”theo nguyên tắc pháp lý “Đất thống trị biển”, yêu sách vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của quốc gia ven biển không thể làm xâm hại đến chủ quyền lãnh thổ của quốc gia khác”, Phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc cũng cố tình quên mất sự thật là các yêu sách theo Luật của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về Lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải (1992), Luật về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (1998)” đang xâm hại đến các vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của các quốc gia ven biển theo Luật biển UNCLOS cũng như chủ quyền lãnh thổ của quốc gia khác đã thực hiện chiếm hữu thực sự, hòa bình, không có tranh chấp trong thời gian dài trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Hơn nữa, thật khó có thể chấp nhận viện dẫn luật quốc gia để giải quyết một tranh chấp quốc tế. Ngoài ra, nếu theo đúng luật thì đường lưỡi bò chỉ mới được Phái đoàn Trung Quốc nêu ra chính thức lần đầu tiên trong Công hàm ngày 7/5/2009, một văn bản thấp hơn luật rất nhiều.

Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Hai Công hàm của Philippin và Trung Quốc đều vi phạm chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo. Song nhìn từ góc độ tích cực thì Công hàm ngày 5/4/2011 của Phái đoàn Philippin đã đóng góp lớn trong bác bỏ mọi đường yêu sách quá đáng không trên cơ sở UNCLOS, đặc biệt là yêu sách đường lưỡi bò của Trung Quốc. Công hàm của phái đoàn Trung Quốc thể hiện tính răn đe, cứng rắn của một nước lớn. Các lập luận bảo vệ đường lưỡi bò của Trung Quốc là mâu thuẫn, mập mờ, cố tình lẫn lộn. Công hàm không làm cho người đọc hiểu rõ thêm về lập trường pháp lý của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông, về cách hiểu đường lưỡi bò ngoài việc phái đoàn Trung Quốc chính thức yêu sách quần đảo Trường Sa có vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Ngược lại nó cho thấy một sự mập mờ cố ý, sử dụng cả những yêu sách lịch sử chưa được kiểm chứng lẫn luật biển hiện đại một cách tùy tiện để bảo vệ một yêu sách quá đáng. Giống như một thủ tục trước câc cơ quan tài phán quốc tế, các bên lần lượt chính thức thể hiện quan điểm của mình về chủ quyền, về quy chế đảo trước Liên hợp quốc. Cộng đồng quốc tế đã có tương đối dữ liệu để thể hiện quan điểm của mình. Dù còn có những khác biệt, trong tất cả các Công hàm đã trình lên Liên hợp quốc về vấn đè này đều có một điểm chung không thể phủ nhận: các bên đều viện dẫn UNCLOS, nguyên tắc ”Đất thống trị biển” dù cách giải thích và áp dụng còn khác nhau. Đã đến lúc các bên phải thực sự ngồi với nhau, giải quyết hòa bình các tranh chấp, phù hợp với Luật quốc tế và UNCLOS. Cuộc chiến pháp lý mới liệu có góp phần thúc đẩy các Bên nỗ lực tìm tiếng nói chung, trước tiên là thúc đẩy việc thực hiện Tuyên bố DOC, tiến đến một Bộ Quy tắc ứng xử của các Bên trên Biển Đông, tạo khung pháp lý để trao đổi một cách khách quan và thành thật về quy chế các đảo đá của các quần đảo ở Biển Đông, một trong những chìa khóa then chốt để giải quyết hòa bình các tranh chấp Biển Đông? Câu trả lời phụ thuộc rất nhiều vào thiện chí của các bên.

PGS. TS Nguyễn Hồng Thao, Đại học Quốc gia Hà Nội

link: http://www.seasfoundation.org/research-documents/historical-and-legal-arguments/vietnam-arguments/905-cuc-chin-phap-ly-mi-v-ng-li-bo--bin-ong

Tác giả: MICHAEL RICHARDSON

Trung Quốc đã là một trong những nhà sản xuất năng lượng ngoài khơi lớn nhất thế giới. Nhưng họ vẫn mong muốn mở rộng quy mô hơn bằng việc tìm kiếm thêm nhiều tài nguyên dầu khí ở vùng biển nội địa và các khu vực gần với Trung Quốc, để tránh phụ thuộc quá mức vào nguồn năng lượng nhập khẩu.

Tuy nhiên, chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng của Trung Quốc có thể làm phức tạp hóa mối quan hệ giữa họ với Đông Nam Á, với các quốc gia khác như Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc vốn quan tâm và coi Biển Đông như một "lộ trình quốc tế" cho thương mại và hoạt động tự do của tàu thuyền và máy bay quân sự.

Một trong những tâm điểm của việc nghiên cứu năng lượng ngoài khơi mà Bắc Kinh tiến hành nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế nhanh chóng nằm ở Biển Đông, nơi Trung Quốc có những tuyên bố chủ quyền chồng lấn với Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei.

Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 đưa ra một báo cáo đặc biệt về Biển Đông, trong đó mệnh danh vùng biển này là "Vịnh Ba Tư thứ hai". Tờ báo cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20 nghìn tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh.

Thời báo Hoàn cầu không trích dẫn nguồn nào của ước tính trữ lượng dầu và khí tự nhiên nằm dưới đáy Biển Đông. Tuy nhiên, tờ báo dẫn lời Trương Đại Vệ - một quan chức cấp cao thuộc Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc, khi nói rằng, việc tăng cường thăm dò tìm kiếm ngoài khơi là "chìa khó" để giải quyết cơn khát năng lượng của Trung Quốc.

Cơn khát dầu của Trung Quốc để phục vụ hệ thống vận chuyển, giao thông và phát triển kinh tế đã thay đổi từ việc tự cung tự cấp dầu vào đầu những năm 1990 sang phụ thuộc tới 55% nguồn dầu nhập khẩu trong tiêu dùng vào năm 2010, vượt quá những gì mà Thời báo Hoàn cầu gọi là: "mức báo động an ninh năng lượng toàn cầu được công nhận ở con số 50%".

Không chỉ có tỉ lệ nhập khẩu dầu của Trung Quốc đang gia tăng nhanh chóng, mà sự phụ thuộc vào nguồn khí đốt nước ngoài cũng tăng không kém khi Bắc Kinh khuyến khích việc chuyển sang sử dụng nguồn khí đốt sạch hơn so với than đá để cắt giảm ô nhiễm khong khí và khí thải nhà kính. Than đá là nguyên nhiên liệu chủ yếu của Trung Quốc sử dụng để phát điện.

Một báo cáo gần đây của ngân hàng đầu tư Macquarie dự báo rằng, tỉ lệ tự túc khí đốt của Trung Quốc sẽ sụt giảm từ 90% trong năm 2010 xuống 65% trong năm 2020. Các công ty năng lượng nhà nước đang chuẩn bị tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở đáy biển ngoài khơi Trung Quốc và thậm chí là ở những vùng biển sâu hơn, xa hơn kể từ bờ biển nước này.

Tập đoàn Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc - một nhà sản xuất dầu khí ngoài khơi - nhấn mạnh rằng, các vùng nước sâu của Biển Đông vẫn chưa được "khám phá, thăm dò" và có "tiềm năng to lớn". Tập đoàn này đã phác thảo những kế hoạch để thâm nhập lớn ở khu vực này khi họ học cách vận hành các thiết bị khoan sâu trong vài năm tới.

Các lực lượng hải quân và không quân Trung Quốc đang nhanh chóng phát triển kỹ năng, cải tiến trang bị để phô trương sức mạnh ở Biển Đông và bảo vệ các công ty năng lượng Trung Quốc hoạt động ở đây.

Cho tới nay, việc tìm kiếm và sản xuất năng lượng của Trung Quốc vẫn giới hạn tại khu vực phía bắc của Biển Đông gồm ngoài khơi Hong Kong và đảo Hải Nam. Tuy nhiên, trong tháng này, Bắc Kinh nhiều lần quả quyết rằng họ kiểm soát hơn 80% Biển Đông và tất cả các đảo, vỉa đá ngầm trong một bản đồ hình chữ U mà chính họ công bố. Động thái của Trung Quốc lại càng làm nóng thêm những tranh cãi hàng hải.

Philippines đã gửi công hàm chính thức đến Liên Hợp Quốc để phản đối Trung Quốc về vấn đề chủ quyền Biển Đông. Philippines cho rằng, việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với các đảo và vùng biển lân cận tại Biển Đông là không có cơ sở luật pháp quốc tế. Hãng tin AP đã thấy bản copy công hàm phản đối Trung Quốc mà Philippines gửi tới LHQ. Sự phản đối của Philipplines xuất hiện sau khi một tàu tìm kiếm thăm dò dầu khí nước này thông tin về việc bị hai tàu tuần tra của Trung Quốc "quấy nhiễu". Quân đội Philippines đã triển khai hai máy bay chiến đấu tới khu vực xảy ra vụ việc và tàu Trung Quốc sau đó rời đi mà không có đụng độ gì.

Đáp trả lại, Trung Quốc cũng gửi thư phản đối Philippines lên LHQ. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc làm như vậy. Bắc Kinh khẳng định họ có chủ quyền không thể tranh cãi với quần đảo Trường Sa mà Manila "đã bắt đầu xâm chiếm" từ những năm 1970.

Trong lá thư gửi ngày 14/4, Trung Quốc tuyên bố: "Kể từ những năm 1970, Philippines đã bắt đầu xâm lấn và chiếm đóng một số đảo cũng như vỉa đá ngầm tại quần đảo Nam Sa (cách Trung Quốc gọi tên quần đảo Trường Sa) và đưa ra các tuyên bố chủ quyền liên quan, điều mà Trung Quốc mạnh mẽ phản đối". Thư phản đối của Trung Quốc nhấn mạnh: "Sự chiếm đóng của Philippines với một số đảo và vỉa đá ngầm của quần đảo Nam Sa cũng như các hành vi liên quan khác đã cấu thành việc vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc".

Tháng 5/2009, một ngày sau khi Trung Quốc đưa ra bản đồ chín đoạn (còn gọi là đường lưỡi bò hay bản đồ hình chữ U) lên một ủy ban của LHQ, Việt Nam và Malaysia đã đệ đơn phản đối. Indonesia, tuy không phải là bên tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, cũng phản đối bản đồ của Trung Quốc trong năm ngoái. Tuy nhiên, trong cả bốn thư ngoại giao đệ trình lên LHQ chống lại bản đồ chín đoạn của Trung Quốc, chỉ có thư phản đối của Philippines khiến Bắc Kinh gửi công hàm đáp trả lên Tổng thư ký LHQ Ban Ki-Moon.

Lá thư của Bắc Kinh khẳng định quả quyết rằng, quần đảo Trường Sa "hoàn toàn thuộc về" lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của họ, cho dù nó gồm phần lớn các đảo không người ở và thường không thể nhìn thấy được khi thủy triều lên.

Không có cách nào khác ngoài việc Trung Quốc có thể sử dụng luật pháp quốc tế hiện hành để chứng minh cho tuyên bố chủ quyền của họ với vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa với các nguồn tài nguyên thủy sản, năng lượng và khoáng sản.

Tuy nhiên, trong bức thư gửi LHQ, Trung Quốc lại biện minh cho tuyên bố chủ quyền dựa trên hai đạo luật hàng hải gây tranh cãi của chính họ ngoài Công ước LHQ về Luật biển. Luật pháp nội địa công nhận chủ quyền của Trung Quốc; công ước LHQ lại không như vậy.

Và, nếu cuộc vật lộn để giành quyền kiểm soát Biển Đông dựa trên quyền lực chính trị thay vì luật pháp quốc tế hiện hành, thì Bắc Kinh dường như có lợi thế so với các đối thủ yếu hơn.

* Michael Richardson là nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore.

Thụy Phương (Theo Japantimes)
link: http://www.seasfoundation.org/news-about-south-east-asia-sea/actions-from-china/904-bc-kinh-gp-rc-ri-trong-chinh-sach-bin-ong

    Bài viết tổng hợp phân tích về các nhóm lợi ích và ảnh hưởng của các nhóm này đối với quá trình hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Qua đó, tác giả rút ra các hệ lụy đối với chính sách của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông.

    Tác giả: Nguyễn Minh Ngọc, Chương trình Nghiên cứu Biển Đông, Học viện Ngoại giao.

    Trong những năm vừa qua, Trung Quốc không ngừng lớn mạnh về mọi mặt: kinh tế, chính trị, quân sự và ảnh hưởng địa chính trị. Một điều không thể phủ nhận là Trung Quốc đã vươn lên thành một cường quốc khu vực (regional power) và là một nước đóng vai trò chủ chốt (major power) trong hệ thống quốc tế. Tuy nhiên, cùng với nguồn sức mạnh mới này, Trung Quốc đang phải đương đầu với một thực tế khó khăn: đó là ngày càng nhiều các nhóm lợi ích muốn tham gia vào quá trình hoạch định chính sách của Trung Quốc, khiến nước này đôi khi không còn là một thực thể có tiếng nói đối ngoại đồng nhất. Dù nội bộ Trung Quốc hiện nay vẫn đạt được đồng thuận trên bề mặt nhưng thực tiễn cho thấy sự đấu tranh giữa các nhóm chủ thể với lợi ích riêng biệt đã dẫn đến những hành xử mâu thuẫn, đôi khi trái ngược nhau của Bắc Kinh. Năm 2009-2010, Trung Quốc có một loạt điều chỉnh chính sách theo hướng cứng rắn, khiến các nhà quan sát đặt ra câu hỏi liệu đây chỉ là xu hướng tạm thời hay là điều chỉnh chiến lược lâu dài thể hiện sự thay đổi về chất trong sức mạnh của Trung Quốc? Và những lực lượng nào có vai trò chi phối đằng sau sự điều chỉnh này?

    Gần đây, một số công trình nghiên cứu đáng chú ý đã đi vào phân tích những nhóm chủ thể và khuynh hướng mới trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, đó là: “Những chủ thể đối ngoại mới ở Trung Quốc” – báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa Bình quốc tế Stockholm – SIPRI tháng 9/2010; “Ứng xử với một Trung Quốc mâu thuẫn” – bài viết của Giáo sư David Shambaugh (Đại học George Washington) đăng trên Tạp chí Washington Quarterly năm 2011; và “Trung Quốc tìm kiếm một ‘đại chiến lược’” – bài viết của Giáo sư Tập Tư (Đại học Bắc Kinh) đăng trên Tạp chí Foreign Affairs số tháng 3-4/2011. Nội dung của các công trình nghiên cứu trên tập trung vào ba điểm: thứ nhất, nhận diện các nhóm chủ thể (cũ và mới) trong quá trình hoạch định chính sách đối ngoại; thứ hai, xác định những trường phái tư duy đối ngoại chính ở Trung Quốc hiện nay; và thứ ba, đưa ra những gợi ý cho một “chiến lược tổng thể” (grand strategy) mới của Trung Quốc trong bối cảnh xã hội phân hóa sâu sắc và đòi hỏi ngày càng cao của cộng đồng quốc tế đối với một Trung Quốc “có trách nhiệm”. Việc tổng hợp, nghiên cứu tác động của các nhóm lợi ích đối với quá trình hoạch định chính sách của Trung Quốc sẽ rất hữu ích cho công tác dự báo điều chỉnh chiến lược của nước này ở Biển Đông, nhất là khi Trung Quốc chuẩn bị có những thay đổi nhân sự lãnh đạo lớn lao vào năm 2012.

   1. Những chủ thể trong quá trình hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc:
 
    Báo cáo của Viện SIPRI (Thụy Điển) tháng 9/2010 đã chỉ ra các nhóm chủ thể mới có tác động đến chính sách đối ngoại Trung Quốc bên cạnh các chủ thể truyền thống như Đảng Cộng sản, chính phủ và quân đội.
    
    1.1. Các chủ thể chính thức:
    
    - Đảng Cộng sản Trung Quốc:
    Trong Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc thì Ban Thường vụ Bộ Chính trị (PSC - gồm 9 thành viên) vẫn là cơ quan quyền lực tối caođưa ra các quyết sách ở Trung Quốc. Tuy nhiên, trên thực tế, Ban thường vụ phần lớn chỉ thông qua cuối cùng về mặt thủ tục đối với những khuyến nghị do các cơ quan chuyên trách đưa lên. Mọi quyết định trong Ban thường vụ được thông qua bằng cơ chế đồng thuận nhưng vai trò cá nhân của Chủ tịch PSC rất lớn. Trong thời kỳ đương nhiệm của Tổng bí thư Hồ Cẩm Đào, các vấn đề muốn được thông qua phải có được sự hậu thuẫn của ông.
    
   Thường thì các Ủy viên Ban thường vụ không nắm rõ chi tiết của từng vấn đề đối ngoại cụ thể nên phải tham vấn ý kiến của các chuyên gia trongNhóm công tác đối ngoại (FALSG). Các vấn đề trước khi trình lên Ban thường vụ đều được bàn thảo kỹ trong nhóm công tác này. Điều này khiến cho Đới Bỉnh Quốc, với tư cách là giám đốc văn phòng Nhóm công tác đối ngoại, được xem là nhân vật có ảnh hưởng nhất ngoài PSC vì là người định hình chương trình làm việc của FALSG và chịu trách nhiệm xử lý hàng ngày về đối ngoại của Trung Quốc.
  
    - Chính phủ:
    Vai trò của Bộ Ngoại giao (MFA) trong công tác hoạch định chính sách hiện nay đã suy giảm đáng kể; thay vào đó, trách nhiệm chính của MFA thuộc về lĩnh vực thực thi chính sách. Các vị lãnh đạo Đảng Cộng sản sẽ chịu trách nhiệm về quan hệ của Trung Quốc với các nước lớn và các đối tác quan trọng trong khu vực. Với những nước kém quan trọng hơn, MFA vẫn là cơ quan đầu mối, bảo đảm cho việc hoạch định chính sách đi đúng với đường hướng đối ngoại chung của Trung Quốc.
  
    Hiện nay trong nội bộ chính phủ Trung Quốc đang diễn ra sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cơ quan đối với quá trình hoạch định chính sách đối ngoại. Bộ Thương mại (MOFCOM), với chức năng quản lý hoạt động thương mại và mối liên hệ chặt chẽ đối với giới doanh nghiệp, là tiếng nói mạnh mẽ ủng hộ việc duy trì chế độ tỉ giá hối đoái có kiểm soát. Tầm quan trọng của Trung Quốc đối với nền kinh tế toàn cầu khiến Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBC) trở thành một chủ thể quan trọng vì là cơ quan quyết định chính sách tiền tệ trong nước. Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia (NDRC) tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong những lĩnh vực liên quan đến phát triển kinh tế như năng lượng, tài nguyên... Bộ An ninh nội địa (MSS) là một chủ thể chính trị trong nước nhưng có tầm ảnh hưởng đối ngoại ngày càng lớn, nhất là sau sự kiện Olympic Bắc Kinh 2008 và các cuộc bạo động ở Tây Tạng và Tân Cương 2009.
  
    - Quân đội:
    Quân đội từ trước đến nay vẫn là một chủ thể trong quá trình hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc, dù một số ý kiến cho rằng vai trò của nó đã suy giảm do những cải cách thể chế, sự chuyên môn hóa của lực lượng quân đội, và quá trình tách những nhà lãnh đạo quân sự khỏi quá trình hoạch định chính sách dân sự. (Một minh chứng khá rõ là kể từ khi Thống đốc Hải quân Lưu Hoa Thanh nghỉ hưu năm 1997 cho đến nay quân đội không có đại diện nào được bầu vào Ban thường vụ Bộ Chính trị).
    
    Tuy vậy, quân đội vẫn phát huy ảnh hưởng đối ngoại của mình trong các lĩnh vực liên quan đến quốc phòng như buôn bán vũ khí, tranh chấp lãnh thổ và an ninh quốc gia với các đối tác quan trọng như Ấn Độ, Nhật Bản, Triều Tiên, Pakistan, Nga và Mỹ. Đặc biệt, quân đội là lực lượng bảo vệ quan điểm cứng rắn đối với vấn đề Đài Loan và sự can thiệp của Mỹ trong quan hệ hai bờ.
    
    Hội đồng Quân ủy Trung ương (CMC) là một kênh quan trọng để quân đội phát huy vai trò của mình với đối ngoại. Quân đội cũng tích cực tăng cường ảnh hưởng, định hình quan điểm dư luận trong các vấn đề an ninh quốc gia thông qua các kênh phi chính thức như tham gia nghiên cứu, viết báo hoặc bình luận trên truyền hình.

( còn tiếp )

(tiếp theo)

1.2. Các chủ thể mới:

    - Khu vực doanh nghiệp:
    
    Hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước (SOEs) ngày nay đã trở thành một mối quan tâm trong hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Tuy đây chỉ là những chủ thể “bên lề” (on the margin) nhưng với lợi ích kinh tế mà các tập đoàn này mang lại, nhà nước có nhiệm vụ bảo vệ và tạo điều kiện cho hoạt động của các doanh nghiệp này, nhất là từ khi chính phủ ban hành chính sách khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư ngoài nước (“go-out strategy” - 1999).
    
    Về lý thuyết thì các quyết định đầu tư ngoài nước của SOEs phải được sự ủng hộ của lãnh đạo cấp cao, tuy nhiên một số thương vụ lớn lại có tác động trở ngược lại chính sách, giúp Trung Quốc đẩy mạnh quan hệ với các nước đối tác. Ví dụ như hợp đồng khai thác mỏ đồng Aynak ở Afghanistan của Tập đoàn luyện kim Trung Quốc và dự án hợp tác xây dựng đường ống dẫn khí đốt giữa Trung Quốc và Turkmenistan đã giúp nước này nâng cao quan hệ song phương và mở rộng ảnh hưởng của tại khu vực Trung Á.

    Ngoài ra còn phải kể đến vai trò của các công ty năng lượng, khoáng sản vì họ là một phần không thể thiếu trong chính sách “ngoại giao năng lượng” của Trung Quốc. Từ tháng 1/2005 đến tháng 7/2010, hơn một nửa các chuyến thăm cấp cao của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào là đến các quốc gia nơi các tập đoàn năng lượng lớn của Trung Quốc có dự án đầu tư về dầu lửa, khí đốt (Nga: 6 lần; Kazakhstan: 4 lần; Canada: 3 lần; Nhật, Ả-rập Xê-út và Việt Nam: 2 lần). Rõ ràng năng lượng, tài nguyên đã trở thành một tiêu chí quan trọng đối với Bắc Kinh khi lựa chọn quốc gia viếng thăm.

    - Các viện nghiên cứu:

    Giới học giả, nghiên cứu có ảnh hưởng ngày càng lớn hơn đối với chính sách đối ngoại. Trước kia mọi phân tích chính sách đều được thực hiện trong nội bộ chính phủ, trong Đảng. Ngày nay, với tốc độ phát triển của thông tin và hoạt động đối ngoại, lãnh đạo Trung Quốc khi đưa ra quyết sách thường có cơ chế tham vấn các nhà nghiên cứu. Ảnh hưởng của nhóm này thể hiện qua vai trò “cầu nối” giữa những luồng quan điểm trong và ngoài nước, vừa là kênh khuyến nghị cho các cấp lãnh đạo vừa chịu trách nhiệm định hình dư luận.
    
    Ở Trung Quốc, các viện nghiên cứu không tồn tại độc lập hoàn toàn theo đúng nghĩa vì họ còn phụ thuộc vào Đảng/ chính phủ về nguồn kinh phí hoạt động. Song điểm đáng chú ý là tuy không thể phát ngôn ra ngoài những giới hạn nhất định, nhiều học giả đã có khuynh hướng tư duy độc lập hơn.
    
    - Phương tiện truyền thông và cư dân mạng:
    
    Cuộc cách mạng thông tin và sự phát triển của internet đã giúp người dân Trung Quốc tiếp cận nguồn thông tin rộng rãi hơn trước, và do đó cũng có thể bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề đối ngoại. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người dân hoàn toàn được hưởng quyền tự do ngôn luận. Trái lại, chính quyền Trung Quốc (đặc biệt là Bộ An ninh nội địa) vẫn kiểm soát chặt chẽ luồng thông tin trên mạng internet, blog và email.

    Thực tế các kênh phương tiện truyền thông và mạng internet là một môi trường thuận lợi để kích thích “chủ nghĩa dân tộc” ở Trung Quốc, nhất là trong những vấn đề nhạy cảm như quan hệ Trung Quốc với Nhật Bản. Song từ quan điểm của giới lãnh đạo Trung Quốc, sử dụng “công cụ” chủ nghĩa dân tộc có thể là một con dao hai lưỡi khi các cư dân mạng cực đoan, quá khích có thể từ việc phê phán các thế lực bên ngoài quay sang chỉ trích chính phủ và tổ chức biểu tình gây mất trật tự xã hội.

    2. Những khuynh hướng và chuyển biến chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong thời gian qua:

    Mỗi nhóm chủ thể kể trên có những ưu tiên và lợi ích riêng nên tác động đến chính sách theo mỗi chiều hướng khác nhau. Trong bài viết “Ứng xử với một Trung Quốc mâu thuẫn ”Giáo sư David Shambaugh (Mỹ) đã chỉ ra những xu hướng, trường phái tư duy đối ngoại chính ở Trung Quốc. Các trường phái được liệt kê theo chiều hướng tăng dần và đẩy mạnh những cam kết đối ngoại của Trung Quốc với bên ngoài: Nativism (chủ nghĩa dân tộc), Realism (chủ nghĩa hiện thực), Major Powers (chú trọng quan hệ với các cường quốc), Asia First (ưu tiên quan hệ với châu Á), Global South (đoàn kết các nước đang phát triển Nam bán cầu), Selective Multilateralism (đa phương hóa có chọn lọc) và Globalism (chủ nghĩa toàn cầu). Nổi bật có ba xu thế hiện nay đang ảnh hưởng lớn đến việc hoạch định chính sách của Trung Quốc:

    2.1. Xu hướng chủ nghĩa dân tộc (Nativism):

    Khuynh hướng này tập trung những người theo chủ nghĩa Mác-xít, với tư tưởng dân tộc cực đoan, luôn đề cao việc giữ gìn độc lập tự chủ và không tin tưởng vào các thể chế quốc tế. Họ cho rằng chính sách “cải cách và mở cửa” của Trung Quốc 30 năm qua đã khiến nước này mất đi khối đoàn kết xã hội, văn hóa bị ảnh hưởng từ tiêu cực bên ngoài và độc lập chủ quyền bị xói mòn, tạo điều kiện thuận lợi cho các âm mưu “diễn biến hòa bình” từ Mỹ và phương Tây đe dọa quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Tuy những quan điểm trên phần nào trái ngược với chiến lược hội nhập khá thành công của Trung Quốc trong thời gian qua nhưng trường phái này vẫn sẽ tiếp tục tác động đến tư duy đối ngoại của Bắc Kinh vì nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, những đại diện của trường phái này thường làm ở các viện nghiên cứu uy tín thuộc Ủy ban TW Đảng Cộng sản Trung Quốc, hoặc của chính phủ như Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, vốn là những cơ quan tham mưu cho lãnh đạo cấp cao. Thứ hai, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2010 và chính sách của Mỹ trong thời kỳ Tổng thống Bush đã làm sống lại những lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về “chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước” và “chủ nghĩa thực dân mới”. Thứ ba, những cuộc cách mạng màu ở Đông Âu và bạo loạn chính trị ở Bắc Phi, Trung Đông gần đây đã gia tăng sức thuyết phục của trường phái này về nguy cơ mất ổn định chính trị, nhất là dưới sự tác động từ các thế lực bên ngoài.

    2.2. Xu hướng chủ nghĩa hiện thực (Realism):

    Đây là trường phái tư duy có ảnh hưởng lớn nhất đối với việc hoạch định chính sách của Trung Quốc. Những người theo chủ nghĩa hiện thực ở Trung Quốc xem môi trường quốc tế là vô chủ, vì vậy cần tập trung xây dựng một quốc gia-nhà nước vững mạnh. Trường phái này quy tụ các sĩ quan quân đội, và những học giả có quan điểm thực dụng, vốn định nghĩa lợi ích trong phạm vi hạn hẹp và cho rằng những nỗ lực của phương Tây lôi kéo Trung Quốc tham gia nhiều hơn vào các nghĩa vụ quốc tế chỉ là một cái “bẫy” nguy hiểm nhằm ngăn cản sự lớn mạnh của nước này. Khác với khuynh hướng chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa hiện thực không cổ xúy cho chính sách “cô lập” với thế giới mà đòi hỏi việc xác định cụ thể và bảo vệ tốt các lợi ích quốc gia của Trung Quốc.
    
    2.3. Xu hướng đa phương hóa có chọn lọc (Selective Multilateralism):

    Những người theo khuynh hướng này cho rằng Trung Quốc nên dần mở rộng các cam kết quốc tế của mình một cách chọn lọc, chỉ ở những lĩnh vực mà an ninh quốc gia của Trung Quốc bị ảnh hưởng trực tiếp. Sự ra đời của trường phái này là kết quả của nguồn sức mạnh và vị thế mới của Trung Quốc, khi cộng đồng quốc tế đòi hỏi Trung Quốc phải gánh vác nhiều hơn các nghĩa vụ quốc tế. Bản thân những người trong nhóm này không muốn Trung Quốc bị nhìn nhận là nước chỉ quen “hưởng khống” các đặc quyền quốc tế, tuy nhiên vẫn tiếp cận khá thận trọng với chính sách đa phương hóa. Vì thế, họ cho rằng, ở tầm chiến lược, Trung Quốc nên tiếp tục đi theo phương châm của Đặng Tiểu Bình, đó là “ẩn mình chờ thời” nhưng ở mức chiến thuật, Trung Quốc đã trở nên chủ động hơn trong quan hệ quốc tế (tham gia vào hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, cứu nạn, chống cướp biển nhưng tránh các vấn đề nhạy cảm như Iraq hay Afghanistan). Trong những năm 1990, đa phương hóa được Trung Quốc sử dụng như một “công cụ” đắc lực và “chiến thuật” hữu hiệu để tạo ra diễn đàn giải quyết các vấn đề song phương.
    
    Các trường phái tư duy đối ngoại khác ở Trung Quốc lần lượt đặt trọng tâm quan hệ với từng đối tác khác nhau như các nước lớn (Major Powers), châu Á (Asia First) và với các quốc gia đang phát triển khác (Global South). Tuy nhiên, theo nhận định của GS. Shambaugh, khuynh hướng đối ngoại chính tập trung vào trường phái hiện thực, với ảnh hưởng lớn từ khuynh hướng chủ nghĩa dân tộc. Đáng lưu ý, những quan chức phụ trách công tác đối ngoại ở một số cơ quan Đảng và chính phủ tuy có xu hướng thực dụng theo các trường phái đi vào quan hệ với từng đối tác, nhưng họ vẫn phải đáp ứng đòi hỏi của những nhóm người theo chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa hiện thực trong xã hội, trong quân đội và cả trong Đảng.

( còn tiếp )

(tiếp theo)

3. Định hướng cho một “chiến lược đối ngoại tổng thể” mới của Trung Quốc:

    Sự tham gia của các nhóm chủ thể với lợi ích và xu hướng tư duy đối ngoại đa dạng đã góp phần tạo nên những chuyển biến quan trọng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Trong bài viết đăng trên tạp chí Foreign Affairs, GS. Vương Tập Tư (Trung Quốc) đã chỉ ra tổng kết bốn sự thay đổi trong tư duy chiến lược của Trung Quốc:

    Thứ nhất, chính phủ Trung Quốc đã áp dụng cách hiểu toàn diện hơn về an ninh, bao gồm cả các vấn đề kinh tế và an ninh phi truyền thống, thay vì chỉ chú trọng đến các lợi ích chính trị, quân sự như trước đây. Trung Quốc phải tăng cường hợp tác với các nước khác để đối phó với những thách xuyên quốc gia và bình ổn thị trường tài chính thế giới vì đó cũng chính là bảo vệ an ninh cho chính Trung Quốc. Điều này có nghĩa là ngày càng khó cho Trung Quốc để tách biệt quan hệ bạn thù, kể cả với những đối thủ cạnh tranh chiến lược như Mỹ, Nhật.

    Thứ hai, ngoại giao chuyển biến theo hướng ít tập trung vào các vấn đề quốc gia mà nhấn mạnh vào hoạt động hợp tác chuyên môn trong từng lĩnh vực cụ thể như chống khủng bố, chống phổ biến hạt nhân, bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng. Chẳng hạn như Trung Quốc và Ấn Độ xưa nay vẫn diễn ra cạnh tranh địa chiến lược và tranh chấp lãnh thổ nhưng lợi ích chung của hai nước trong việc hợp tác giảm áp lực của phương Tây về vấn đề cắt giảm khí thải các-bon đã kéo hai quốc gia này lại gần với nhau.

    Thứ ba, tư duy về phát triển kinh tế của Trung Quốc cũng đã thay đổi: thay vì chỉ chú trọng vào tăng trưởng GDP, Bắc Kinh ngày càng quan tâm đến chất lượng của phát triển như hiệu quả kinh tế, chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội và tiến bộ kỹ thuật. Trung Quốc nhận ra cốt lõi của vấn đề phát triển không chỉ bao gồm khía cạnh kinh tế mà còn phải xem xét đến các vấn đề xã hội. Chính vì vậy, giới lãnh đạo đã quyết định duy trì tăng trưởng bằng cách hướng vào bên trong, đẩy mạnh tiêu thụ nội địa, giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào xuất khẩu và đầu tư ngoài nước.

    Thứ tư, chính sách của Trung Quốc ngày càng chú trọng đến việc phát huy hệ giá trị và “sức mạnh mềm” của nước này. Sự thành công của Trung Quốc trong khắc phục hậu quả khủng hoảng và duy trì tốc độ tăng trưởng đã khiến “đồng thuận Bắc Kinh” – mô hình chủ nghĩa tư bản có sự kiểm soát của nhà nước theo kiểu Trung Quốc – trở thành một mô hình phát triển hấp dẫn đối với các nước đang phát triển. Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng đang đương đầu với nhiều thách thức trong việc thể hiện và thực hiện “sức mạnh mềm” của mình do những quan ngại về chiến lược hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc và lòng tin giảm sút của các nước láng giềng trước những điều chỉnh cứng rắn của Trung Quốc trong thời gian gần đây.

    Trong tất cả những chuyển biến trên, điểm đáng chú ý theo GS. Vương Tập Tư, đó là nguyên tắc “thao quang dưỡng hối” từ thời Đặng Tiểu Bình sẽ không còn phù hợp làm “kim chỉ nam” cho chính sách đối ngoại của Trung Quốc nữa. Thứ nhất, Trung Quốc đã lớn mạnh hơn trước rất nhiều và đủ khả năng để vươn ra thành một siêu cường trên thế giới. Thứ hai, Trung Quốc đang chịu sức ép từ trào lưu chủ nghĩa dân tộc trong nước, buộc nước này phải thể hiện một đường lối ngoại giao cứng rắn, chủ động hơn. Thứ ba, Trung Quốc có thể tiếp tục “ẩn mình” trong quan hệ với Mỹ, nhưng sẽ không thể áp dụng nguyên tắc đó khi xử lý các thách thức đa chiều như kinh tế và an ninh phi truyền thống, nhất là khi nước này đang đóng vai trò lãnh đạo trong nhóm các nước đang phát triển như BRIC, G77.

    Rõ ràng Trung Quốc cần một “chiến lược tổng thể” mới (grand strategy) phản ánh được sức mạnh, nhu cầu phát triển và mục tiêu đối ngoại của mình. Liệu Trung Quốc có một chiến lược tổng thể như thế không và nội dung chiến lược đó như thế nào vẫn còn là câu hỏi. Tuy nhiên, theo GS Vương, nguyên tắc chỉ đạo của “chiến lược tổng thể”, đó là phải bảo vệ được những “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc, bao gồm “chủ quyền, an ninh và phát triển”. Trọng tâm địa chính trị trong chiến lược này sẽ là châu Á, với xu hướng tập trung hơn về phía Tây. Trung Quốc sẽ đẩy mạnh phát triển quan hệ với các nước Trung Á như Afghanistan, Ấn Độ, Pakistan để phục vụ cho “Chương trình Tổng thể Phát triển vùng phía Tây” bao gồm các khu vực như Tây Tạng và Tân Cương. Hai nhiệm vụ khó khăn trước mắt hiện nay đối với việc xây dựng một “chiến lược tổng thể” đó là sự phối hợp chính sách giữa các cơ quan chính phủ và xử lý các quan điểm, lợi ích đa dạng hiện nay trong giới tinh hoa chính trị Trung Quốc.
 
    4. Một số nhận xét và đánh giá:

    Những nghiên cứu trên cho thấy Trung Quốc hiện nay không phải là một thực thể có tiếng nói đối ngoại đồng nhất, thay vào đó là tổng hòa của nhiều nhóm lợi ích và trường phái tư duy đối ngoại khác nhau. Hiểu rõ được sự chồng lấn và cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cơ quan hoạch định chính sách, các luồng tư duy sẽ giúp nhận định chính xác hơn về những ưu tiên đối ngoại và chiều hướng chính sách của Trung Quốc.

    Thứ nhất, thẩm quyền hoạch định chính sách đối ngoại ở Trung Quốc đã bị phân hóa với sự tham gia của ngày càng nhiều các nhóm chủ thể mới. Khuynh hướng này buộc Bộ Ngoại giao phải chia sẻ quyền lực với các cơ quan khác trong Đảng và chính phủ. Quân đội Trung Quốc cũng trở thành một chủ thể quan trọng và không ngần ngại phô diễn sức mạnh của mình. Việc các sĩ quan quân đội tham gia vào các cuộc tranh luận công khai được xem là một hiện tượng rất mới. Bên cạnh các chủ thể truyền thống, các nhóm chủ thể khác như doanh nghiệp, báo chí và dư luận tuy không có một vai trò chính thức nhưng ảnh hưởng ngày càng lớn đến chính sách đối ngoại. Trong quan hệ với các nước Trung Á, Iran và Sudan, lợi ích kinh tế của các doanh nghiệp đôi khi lại trở thành yếu tố quan trọng nhất.
  
    Thứ hai, dù ở giai đoạn nào, khuynh hướng chủ nghĩa dân tộc vẫn đóng vai trò chi phối trong tư duy đối ngoại của Trung Quốc. Trường phái này tập trung không chỉ quan điểm của người dân mà cả những quan chức cấp cao. Khi làn sóng này bùng nổ, cộng với những tác động từ bất ổn trong nước, có thể tạo ra những tình thế cực kỳ khó khăn cho việc hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

    Thứ ba, với sự tham gia của ngày càng nhiều các nhóm lợi ích, phạm vi “biên giới quyền lợi” của Trung Quốc đã mở rộng hơn. Điều này đã được bình luận viên Hoàng Khôn Luân của Nhật báo Quân giải phóng nhắc đến, rằng lợi ích quốc gia của Trung Quốc đã đi ra khỏi vùng lãnh thổ đất đai, biển, trời mà còn gồm cả những vùng như các đại dương mênh mông nơi có tàu dầu Trung Quốc qua lại - cũng như thượng tầng không gian. Chính vì thế, Trung Quốc hiện nay rất quan tâm đến việc bảo vệ các lợi ích an ninh chiến lược tại Biển Đông cũng như những quyền lợi kinh tế, năng lượng, khoáng sản rất quan trọng ở Trung Á, Trung Đông và Châu Phi.

    Thứ tư, ưu tiên của một số nhóm chủ thể và trường phái tư duy đối ngoại có khuynh hướng đẩy chính sách đối ngoại Trung Quốc theo chiều hướng cứng rắn hơn. Họ cho rằng Trung Quốc cần tích cực, chủ động tham gia vào định hình một trật tự thế giới phù hợp với lợi ích phát triển của mình hơn, thay vì tiếp tục “ẩn mình chờ thời”, chấp nhận những luật chơi do Mỹ và phương Tây đặt ra. Gần đây, quân đội Trung Quốc là đại diện tiêu biểu cho luồng quan điểm này, đôi khi còn thể hiện thái độ và hành động cứng rắn hơn so với quan điểm chính thống của giới lãnh đạo. Trong nước, quân đội đã tích cực tuyên truyền quan điểm đối ngoại của mình thông qua việc tham gia vào các kênh nghiên cứu, học giả. Ngoài nước, quân đội có những hành động khiêu khích đơn phương, đôi lúc dường như không thông qua ý kiến của các nhà lãnh đạo dân sự (chẳng hạn như vụ thử máy bay tàng hình của quân đội Trung Quốc ngay trong chuyến thăm Bắc Kinh của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates).

(còn tiếp)

(tiếp theo và hết)

    5. Hệ lụy đối với chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông:

    Trong các chủ thể hiện nay có ảnh hưởng lớn đối với chính sách đối ngoại của Trung Quốc, đáng chú ý phải kể đến vai trò của quân đội (PLA) và các tập đoàn dầu khí nhà nước vì lợi ích của hai nhóm này sẽ có thể tác động trực tiếp đến chiều hướng chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông.

    Nhiều đánh giá cho rằng tiếng nói của quân đội sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong các vấn đề đối nội và đối ngoại của Trung Quốc. Thứ nhất, Hội đồng Quân ủy Trung ương (CMC) luôn duy trì kênh tham vấn trực tiếp với Bộ Chính trị nhưng lãnh đạo dân sự duy nhất trong CMC là Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, ngoài ra không có một thành viên dân sự nào khác. Tập Cận Bình được xem là người kế nhiệm vị trí Chủ tịch CMC của Hồ Cẩm Đào nhưng được cho là có ít kinh nghiệm đối ngoại. Một điểm đáng chú ý khác nữa là xu hướng tập quyền trong Bộ Chính trị đang có xu hướng giảm dần. So với thời kỳ của Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình, vai trò quyết định của Chủ tịch Ủy ban thường vụ như Hồ Cẩm Đào (hay ứng cử viên sắp tới là Tập Cận Bình) đã giảm đi khá nhiều. Thay vào đó, mọi quyết định thông qua bằng cơ chế đồng thuận, và sự đấu tranh giữa các phe phái cũng gay gắt hơn. Vì thế, Chủ tịch sắp tới cần phải dựa nhiều hơn vào vai trò của CMC để củng cố sự lãnh đạo của mình.

    Thứ hai, mâu thuẫn trong xã hội Trung Quốc đang có chiều hướng gia tăng do nhiều yếu tố: chênh lệch giàu nghèo, áp lực việc làm, bất bình đẳng xã hội, và xung đột sắc tộc. Tầng lớp trung lưu ngày càng phẫn nộ trước sự tham nhũng của các quan chức chính phủ, tình trạng độc quyền của nhà nước và các chính sách động chạm đến lợi ích thiết thân của họ. Với những bài học về bạo động và bất ổn chính trị ở Bắc Phi, Trung Đông, chắc chắn những nhà lãnh đạo Bắc Kinh sẽ cần đến vai trò của quân đội để tránh các cuộc khủng hoảng tương tự xảy ra đến với Trung Quốc.

    Thứ ba, trong những năm gần đây, với chính sách tăng cường hiện đại hóa quân đội và tập trung xây dựng lực lượng hải quân hùng mạnh nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và tài nguyên của Trung Quốc, ảnh hưởng và quyền lực của quân đội với đối ngoại càng rõ rệt hơn. Xu hướng dân tộc chủ nghĩa trong quân đội được xem là đại diện tốt hơn cho quan điểm của quần chúng. Cuốn sách bán chạy nhất năm 2010, “Giấc mộng Trung Hoa” của Đại tá Lưu Minh Phúc, Giám đốc Viện Phát triển Quân sự thuộc Đại học Quốc Phòng đã chỉ ra rằng Trung Quốc cần theo đuổi một chiến lược “trỗi dậy quân sự” mới nhằm tiến đến vị trí lãnh đạo toàn cầu và cạnh tranh với Mỹ. Đáng lưu ý, nhà cầm quyền Trung Quốc không hề cấm xuất bản tác phẩm này như những cuốn sách có hơi hướng cực đoan trước đây của một số sĩ quan quân đội. Trung tướng Lưu Á Châu, Chính ủy của Đại học Quốc phòng Trung Quốc, trợ lý thân cận của cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân, đã viết lời đề tựa cho cuốn sách này.

    Điều này càng khẳng định cho chiều hướng dân tộc chủ nghĩa và cứng rắn của Trung Quốc trong chính sách ở Biển Đông thời gian tới. Trong các vấn đề biên giới lãnh thổ, quân đội thường có thái độ quả quyết, từng khẳng định Trung Quốc có “lợi ích quốc gia cốt lõi” đối với các đảo tranh chấp ở Biển Đông. Với sự mở rộng vai trò của hải quân (Trung Quốc đang tập trung xây dựng các tàu sân bay), nhiều khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục đầu tư để tăng cường kiểm soát và bành trướng lực lượng để khẳng định chủ quyền ở Biển Đông. Bên cạnh đó, sự chồng chéo thẩm quyền giữa các lực lượng phòng vệ bờ biển cũng thường tạo nên tình trạng mâu thuẫn chính sách giữa các cơ quan chuyên trách, gây khó khăn cho các nước trong tranh chấp như Việt Nam. Trong trao đổi riêng, TS. Li Mingjiang cho biết một trong những nguyên nhân Trung Quốc hoạt động mạnh trên thực địa ở Biển Đông là do vấn đề bắt ngư dân đôi khi là “việc làm ăn” của các lực lượng thực thi pháp luật, họ có lợi ích cục bộ trong việc bắt tàu cá, nhận tiền chuộc. Bộ Ngoại giao hay các tỉnh giáp biển có muốn duy trì quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng đôi khi cũng “không làm được gì”.
    
    Các tập đoàn dầu khí nhà nước Trung Quốc (lớn nhất hiện nay có CNPC, Sinopec và CNOOC) cũng đóng vai trò quan trọng trong chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông. Không thể phủ nhận một thực tế, việc bảo đảm nguồn cung năng lượng đã trở thành ưu tiên đối với giới cầm quyền Bắc Kinh vì nó yếu tố quyết định sự tăng trưởng ổn định của kinh tế Trung Quốc. Hoạt động của các tập đoàn này đôi khi gắn chặt với lợi ích chiến lược của Trung Quốc. Những hợp đồng khai thác ngoài nước của các tập đoàn dầu khí Trung Quốc có thể cùng lúc phục vụ hai mục tiêu: giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và mở rộng ảnh hưởng địa-chính trị của Trung Quốc. Chính vì vậy, lợi ích của các tập đoàn năng lượng rất có sức nặng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, chưa kể đến việc người đứng đầu các tập đoàn nhà nước này thường nắm giữ những vị trí trọng yếu trong Đảng/ chính phủ. Trong thời gian tới, các tập đoàn này có thể đẩy chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông theo chiều hướng thực dụng – tiếp tục các dự án khai thác chung, phục vụ các lợi ích kinh tế trước mắt – nhưng mặt khác lại góp phần củng cố chính sách “tằm ăn rỗi” của Trung Quốc, khẳng định chủ quyền thông qua các hoạt động khai thác trên thực địa và giành lợi ích của nước lớn (lion’s share) trong các thỏa thuận khai thác chung.

    Tóm lại, Trung Quốc sẽ đẩy mạnh chính sách ở Biển Đông theo cả hai hướng: vừa cứng rắn, kiên quyết để bảo vệ các lợi ích liên quan đến chủ quyền lãnh thổ thông qua việc hiện đại hóa quân đội, tăng cường sự hiện diện của lực lượng hải quân để tạo ra không gian phát triển an toàn xung quanh Trung Quốc. Đồng thời, các tập đoàn nhà nước Trung Quốc (chủ yếu ở đây là năng lượng và khoáng sản) sẽ tiếp cận trên quan điểm thực dụng, tranh thủ thời cơ để đẩy mạnh các dự án khai thác chung ở Biển Đông, tối đa hóa các lợi ích kinh tế. Sự phân hóa của các chủ thể khác nhau trong xã hội Trung Quốc cho thấy một bức tranh về quá trình hoạch định chính sách phức tạp hơn, nhưng nhìn chung tất cả đều dựa trên nền tảng nhìn nhận khá hạn hẹp về lợi ích quốc gia của Trung Quốc.

Nguyễn Minh Ngọc

link: http://www.seasfoundation.org/research-documents/geopolitics/906-nhng-ch-th-a-t-duy-i-ngoi-mi--tq-h-ly-i-vi-cs-ca-tq--bin-ong

Đoàn Không quân B70
Tăng cường khả năng tác chiến trên biển
Tại trường bắn Hòn Tý, Đoàn Không quân B70 vừa tổ chức cho các đơn vị C35, C37, C17 huấn luyện bắn, ném bom. Đợt huấn luyện này nhằm đánh giá trình độ tổ chức chỉ huy; kiểm tra trình độ thực tế ứng dụng chiến đấu đánh mục tiêu mặt biển của lực lượng phi công, tổ bay các đơn vị và kiểm tra chất lượng của các loại vũ khí và hệ thống vũ khí khí tài trên máy bay. Trung tướng Trần Quang Khuê, Phó tổng tham mưu trưởng và Thiếu tướng Võ Văn Tuấn, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không-Không quân dự và chỉ đạo.

Trong 2 ngày, mặc dù có lúc thời tiết mây mù, mưa giông, nhưng các đơn vị đã thực hiện được 37 lần chuyến bay bắn, ném bom với kết quả 100% phi công đạt yêu cầu, trong đó 43,3% đạt xuất sắc ném trúng tâm mục tiêu; 32,4% đạt giỏi; 13,5% đạt khá.
 
Trung tướng Trần Quang Khuê biểu dương, đánh giá cao sự nỗ lực của các đơn vị tham gia huấn luyện, bắn, ném bom. Đồng chí Phó tổng tham mưu trưởng cũng nhắc nhở Đoàn Không quân B70 cần tổ chức thường xuyên huấn luyện bắn, ném bom trên biển để sẵn sàng làm nhiệm vụ khi có tình huống xảy ra, bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.
Nguồn http://www.qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/4/37/37/147318/Default.aspx

Quản lý, kiểm soát quyền sử dụng tài nguyên và an ninh hàng hải Biển Đông là ba vấn đề chính mà Giáo sư David Rosenberg, Đại học Middlebury trong bài viết  đăng trên Series đặc biệt của tạp chí Harvard Asia Quarterly.

Giới thiệu

Ai là quản lý Biển Đông? Ai kiểm soát quyền sử dụng đối với các nguồn tài nguyên đáng kể ở khu vực này? Ai đảm bảo an toàn và an ninh cho các bên có liên quan? Ba phong trào đã nổi lên nhằm cố gắng đưa ra đáp án cho những câu hỏi này. Đầu tiên, phong trào kiểm soát nguồn tài nguyên của các quốc gia ven biển muốn khẳng định và mở rộng những tuyên bố về Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) theo Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1994. Với sự gia tăng dân số, nhu cầu của người tiêu dùng và khả năng của khoa học công nghệ, các quốc gia ven biển đang quan tâm đến việc quản lý và khai thác các nguồn tài nguyên trong Vùng đặc quyền kinh tế của mình. Thứ hai, phong trào bảo tồn đã phát triển để đảm bảo cho việc sử dụng nguồn tài nguyên bền vững với môi trường và bảo tồn sự đa dạng sinh học của biển đúng như niềm tin của công chúng và không cho phép khai thác tư nhân. Thứ ba và lâu đời nhất là phong trào an ninh của các chủ thể quốc tế có lợi ích liên quan, những người muốn bảo tồn sự tự do về biển và các eo biển của Biển Đông cùng với những luồng nước quần đảo cho thương mại và tàu thủy.

Bài viết này nghiên cứu ba phong trào trên và những xu hướng thống nhất và gây chia rẽ giữa chúng, đồng thời đưa ra một nghịch lý: sự hội nhập khu vực đã làm tăng lên chủ nghĩa dân tộc về nguồn tài nguyên.

 Phong trào kiểm soát nguồn tài nguyên

Trên 500 triệu người ở Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Việt Nam, Malaysia, Singapore, Indonesia, Brunei và Phillippine sống trong phạm vi 100 dặm của bờ Biển Đông. Nhiều người trong số họ phụ thuộc vào biển để kiếm kế sinh nhai. Nghề cá ở vùng Biển Đông có vai trò quan trọng mang lại nguồn protein giá rẻ, kế sinh nhai và là nguồn thu nhập ngoại hối. Biển Đông còn đem lại môi trường sống và môi trường sinh sản cho thủy sản ngành tôm và cá ngừ có giá trị vào bậc nhất trên thế giới. Tỷ lệ lớn lao động ven biển cũng phụ thuộc vào môi trường biển thông qua nghề đánh bắt cá, vận tải biển, thăm dò và khai thác dầu khí và các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác, vui chơi giải trí và du lịch.

Khi dân số đô thị ven biển tăng và kỹ thuật đánh bắt cá được cải tiến, nhu cầu về nguồn cá ngày càng tăng lên đáng kể và dẫn tới việc khai thác và đánh bắt quá mức trong những vùng nước chung trên Biển Đông. Tỷ lệ đánh bắt cá bắt đầu giảm từ những năm 1970 cùng với sự giảm mạnh mẽ hơn được ghi nhận vào những năm 1980 khi tàu đánh cá bằng lưới rà đáy biển được đưa vào sử dụng rộng rãi. Sự giảm sút trong ngành cá không chỉ thể hiện rõ ở tỷ lệ đánh bắt giảm mà còn thể hiện ở kích cỡ cá nhỏ hơn và các hoạt động thị trường cũng làm giảm chuỗi thức ăn từ những loài cá lớn có giá trị cao như cái ngừ, cá mú, cá hồng sang các loại cá nhỏ hơn với giá trị thấp hơn như cá trích, cá mòi và cá thu. Nuôi trồng thủy sản và các sản phẩm thay thế khác đã mở rộng đáng kể trong khu vực, làm giảm áp lực đánh bắt. Tuy nhiên, nuôi trồng thủy sản cho mục đích thương mại, toàn diện và trên quy mô lớn mới diễn ra gần đây và vẫn chưa rõ rằng liệu khả năng bền vững của nó như thế nào.

Các quốc gia với bờ biển rộng lớn tiếp giáp với biển như Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Philippine và Trung quốc muốn bảo vệ chủ quyền và quyền kiểm soát tài nguyên của mình trong Vùng đặc quyền kinh tế kéo dài trong phạm vi 200 hải lý ngoài đường bờ biển của mình. Tuyên bố về chủ quyền lãnh thổ đối với các hải đảo, rạn san hô trên Biển Đông đặc biệt quan trọng như một cơ sở cho việc khẳng định Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) quanh các đảo bị tranh chấp và tài nguyên dầu mỏ và khí tự nhiên được cho là có trên các đảo này.

Điều này dẫn đến những tuyên bố chủ quyền lãnh thổ mâu thuẫn và trùng lặp nhau. Ví dụ như, Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam yêu sách chủ quyền đối với toàn bộ quần đảo Trường Sa trong khi Malaysia, Brunei và Philippine tuyên bố chủ quyền với một phần quần đảo. Khoảng 45 hải đảo đang bị chiếm giữ bởi lực lượng nhỏ quân đội của Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam (Xem bản đồ 1). Khung pháp lý quốc tế về việc sử dụng tài nguyên trên Biển Đông được đưa ra bởi Công ước LHQ về Luật biển. Công ước kêu gọi việc thành lập các khu vực quản lý nguồn tài nguyên chung và đưa ra những hướng dẫn thực hiện, thậm chí ở cả những nơi mà tuyên bố chủ quyền lãnh thổ có mâu thuẫn chưa được giải quyết. Ví dụ như, điều 61 của Công ước LHQ về Luật biển yêu cầu các quốc gia phải giám sát việc đánh bắt cá của mình liên quan đến sản lượng đánh bắt bền vững cả về môi trường và kinh tế. Điều 116-119 đưa ra những thỏa thuận tạm thời cho việc quản lý nguồn tài nguyên chung ở các khu vực bị tranh chấp.

Bản đồ 1
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg1.jpg)
....
( còn tiếp )

.....
( Tiếp theo )

Các phong trào bảo tồn

Địa chất và khí hậu đã kết hợp để sản sinh ra một lượng đáng kể đa dạng sinh học và các nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú cho vùng Biển Đông. Biển Đông bao gồm các quần đảo lớn, hải đảo, và bán đảo, vô số các rạn san hô, gió mùa đổi hướng theo mùa, và các dòng hải lưu ngầm, tất cả kết hợp tạo nên những điều kiện thuận lợi đặc biệt cho một hệ sinh thái biển màu mỡ. Hơn 30% các rạn san hô trên thế giới tiếp giáp biển Đông, đặc biệt là xung quanh các quần đảo Indonesia và Philippine. San hô là cơ sở của chuỗi thức ăn thủy sản, chúng cung cấp môi trường sống cho sự đa dạng sinh học cao nhất trên thế giới. Chúng cũng hỗ trợ vài nghìn loài sinh vật khác nhau và đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm ảnh hưởng của sóng lên các bãi biển, từ đó giảm sự xói mòn. Đáy biển nông và bằng phẳng của Biển Đông là một trong những ngư trường năng suất nhất trên thế giới.

Hình 1
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg11.jpg)
Có nhiều phong trào bảo tồn quanh vùng Biển Đông, mỗi phong trào này đều có sự pha trộn đặc trưng nhấn mạnh vào các khía cạnh khoa học, kỹ thuật, giáo dục, đào tạo, xây dựng chính sách, và thực hiện. Những biện pháp đơn phương được thực hiện bởi các chính phủ đơn lẻ bao gồm việc khuyến khích nuôi trồng thủy sản và canh tác cá, thành lập các khu vực bảo tồn biển, và áp đặt các lệnh cấm đánh cá. Những biện pháp đa phương từ những nỗ lực lớn và đầy tham vọng của Chương trình môi trường LHQ/Chương trình môi trường toàn cầu (UNDP/GEF) trên biển Đông cho tới những thoải thuận chuyên sâu và mang tính phân định hơn như Hiệp định về Quản lý nguồn tài nguyên chung Trung-Việt ở Vịnh Bắc Bộ.

Có lẽ những nố lực đa phương tham vọng nhất có ảnh hưởng đến sự quản lý thủy sản khu vực chính là dự án UNEP/GEF về Đảo ngược sự suy thoái môi trường trên Biển Đông và Vịnh Thái Lan. Vào tháng 3 năm 2001, tất cả các quốc gia ven biển đã gác những tuyên bố lãnh thổ đầy cạnh tranh sang một bên và ký một thỏa thuận để bảo vệ môi trường biển chung của mình. Mục tiêu cuối cùng là để thành lập “khu tị nạn” – khu bảo tồn cá- bao gồm những sinh cảnh biển vô cùng quan trọng trên Biển Đông, được bảo vệ khỏi việc khai thác quá mức nhờ một hệ thống quản lý thủy sản đa phương bao gồm các chính phủ thành viên.

Một nỗ lực lớn về giáo dục đang được thực hiện để cho các bên có liên quan thấy được sự suy thoái hiện tại của Biển Đông và thuyết phục họ về tầm quan trọng của việc quản lý tài nguyên bền vững. Tuy nhiên, tiến bộ hữu hình trong việc thay đổi suy thoái môi trường đang diễn ra chậm chạp.

Thỏa thuận toàn cầu liên kết đầu tiên hướng tới việc đánh bắt cá triệt để là Hiệp định Dự trữ cá của LHQ năm 1995. Hiệp định này đã làm tăng lên một lượng lớn các tổ chức quản lý thủy sản khu vực (RFMOs) để đối phó với việc khai thác quá mức trữ lượng cá có giá trị cao và có tính di động lớn, hay di chuyển qua lại giữa các ranh giới của các Vùng đặc quyền kinh tế. Tổ chức quản lý thủy sản đầu tiên ở khu vực là Công ước về bảo tồn và quản lý Trữ lượng cá có tính di cư cao ở biển Tây và Trung Thái Bình Dương (WCPO). Các cuộc đàm phán bao gồm 28 quốc gia xung quanh Biển Đông và các quốc đảo Thái Bình Dương liền kề, tất cả đều tích cực tham gia vào việc quản lý bền vững đối với ngành thủy sản cá ngừ.

Thủy sản cá ngừ của biển Tây và Trung Thái Bình Dương là lớn nhất và có giá trị lớn nhất trên thế giới, bao gồm trữ lượng cá ngừ vằn, cá ngừ vân, cá ngừ vàng, và cá ngừ mắt to. Biển Tây và Trung Thái Bình Dương hàng năm cung cấp khoảng một nửa số lượng đánh bắt cá ngừ trên toàn thế giới, bao gồm cá ngừ đóng hộp cho thị trường thế giới và thị trường cá sống (sashimi) đầy hấp dẫn của Nhật Bản. Hầu hết cá ngừ di cư rộng rãi trên khắp khu vực này, tuy nhiên có khoảng 70% tổng sản lượng được đánh bắt trong các Vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia ven biển. Các quốc gia đánh bắt cá xa bờ như Nhật Bản, Đài Loan, Thái Lan và Hàn Quốc với đội tàu đánh bắt cá ngừ tiên tiến chiếm hầu hết sản lượng đánh bắt cá ngừ và trả lệ phí khai thác cao để được tiếp cận vùng biển trong Vùng đặc khu kinh tế của khu vực.

Tất cả những nỗ lực liên chính phủ đều mang tính tự nguyện cao nhằm khuyến khích sự tham gia rộng rãi. Những nỗ lực này đã tạo ra một lượng lớn thông tin, giáo dục, đào tạo, kế hoạch và giám sát thông qua hoạt động của mình. Tuy nhiên, với phạm vi rộng lớn của các chính phủ tham gia, năng lực và mối quan tâm khác nhau và quá ít sự thực hiện nghiêm ngặt hoặc tôn trọng các yêu cầu, các tổ chức đa phương cho đến nay chỉ đạt được hiệu quả hạn chế trong việc thực hiện quản lý thủy bền vững. Các yếu tố kinh tế và thương mại cho đến nay đã thay thế phong trào bảo tồn đối với ngành thủy sản bền vững.
....
( còn tiếp )

.....
( Tiếp theo )

Những phong trào về an ninh

Biển Đông là một trong những vùng biển nhộn nhịp nhất trên thế giới. Hơn một nửa số thương thuyển (tính theo trọng tải) đi qua Biển Đông hàng năm. Hơn một nửa lưu lượng tàu chở dầu trên thế giới di chuyển qua vùng biển của khu vực này. Hơn một nửa trong số mười cảng vận chuyển hàng đầu trên thế giới nằm trên hoặc xung quanh Biển Đông. Đối với những quốc gia định hướng xuất khẩu nhưng nhập khẩu năng lượng của Đông Á, Biển Đông là một mạch vận tải chính cho việc xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu năng lượng thiết yếu. Biển Đông đang trở thành trung tâm của cuộc cách mạng công nghiệp Châu Á (Xem hình 1)

Biển Đông cũng là một liên kết hàng hải chiến lược giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Đối với các cường quốc hàng hải, tự do hàng hải thông qua các tuyến đường biển của Biển Đông là hết sức quan trọng đối với đội tàu hải quân của họ. Các quốc gia có vận chuyển và lợi ích của hải quân lớn như Hoa Kỳ và Nhật Bản chủ yếu là muốn duy trì tự do hàng hải qua eo biển và tuyến đường biển của Biển Đông cho tàu chở dầu, tàu container, tàu hải quân của họ. Mỹ sẽ gửi tàu chiến của mình, bao gồm tàu sân bay của Hạm đội Thái Bình Dương, qua Biển Đông để hỗ trợ cho các sứ mệnh quân sự của họ ở biển Ả Rập và vùng Vịnh Ba Tư. Đây là đường giao thông huyết mạch trọng yếu kết nối Nhật Bản với các nhà cung cấp năng lượng Trung Đông (Xem Bản đồ 2)

Bản đồ 2
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg12.jpg)
Khối lượng tàu bè qua lại lớn trong khu vực Biển Đông đã tạo ra cơ hội cho các cuộc tấn công vào các tàu thương mại. Hơn hai thập kỷ qua, hơn một nửa báo cáo trên thế giới về cướp biển diễn ra trên hoặc xung quanh Biển Đông. Do ảnh hưởng của cướp biển và hâụ khủng bố 9/11, đã có sự giám sát quốc tế tăng cường đối với các cảng và các container vận chuyển bằng đường biển. Các nước ven biển có nhiều mối quan tâm an ninh khác, bao gồm cả những xung đột thường xuyên liên quan đến đến các tàu đánh cá cạnh tranh các nguồn cá đang dần cạn kiệt, cũng như việc buôn bán ma túy, người tị nạn và lao động cưỡng bức.

Do ảnh hưởng của tất cả những mối lo ngại an ninh này, đã có sự giám sát quốc tế tăng cường đối với các tuyến đường biển, cảng, và các container vận chuyển đường biển. Các nước ven biển đang hiện đại hóa hải quân và lực lượng bảo vệ bờ biển và  các đội tuần tra để bảo đảm an toàn tuyến đường biển cũng như nguồn tài nguyên biển của mình. Do đó, các hoạt động thu thập tình báo và quân đội của một số quốc gia đang ngày càng sâu sắc, mang tính xâm nhập, gây tranh cãi, và nguy hiểm.
....
( còn tiếp )
link: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1339-quan-ly-bien-dong-tu-tu-do-tren-bien-toi-cac-phong-trao-khoanh-vung-bien

.....
( Tiếp theo )
Sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế là sợi dây liên kết  và phụ thuộc giữa các quốc gia. Tuy nhiên, điều đó cũng không hoàn toàn ngăn cản được những tranh chấp, xung đột tại Biển Đông  xảy ra.

Các xu hướng Thống nhất

Hội nhập kinh tế khu vực là một nhân tố chính cho sự thống nhất giữa ba phong trào kiểm soát tài nguyên, bảo tồn, và an ninh này. Bắt đầu với những xu hướng tự do hóa và toàn cầu hóa trong những năm 1980 và 1990, và tiếp tục với các cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 và 2008, đã có một sự phụ thuộc lẫn nhau về phát triển kinh tế giữa các quốc gia xung quanh Biển Đông. Điều này là hiển nhiên trong mô hình chuyển dịch thương mại của ASEAN (Hiệp hội các nước Đông Nam Á – Brunei Darussalam, Campuchia,Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thá Lan và Việt Nam). Năm 1980, 54,3% tổng thương mại của ASEAN là với Nhật Bản, Hoa Kỳ và EU. Đến năm 2009, thương mại của ASEAN với Nhật Bản, Hoa Kỳ, và Liên minh châu Âu đã giảm tới 31,4%. Ngược lại, thương mại nội khối ASEAN, cũng như thương mại của ASEAN với Trung Quốc và Hàn Quốc đã tăng đáng kể, từ 29,6% tổng thương mại ASEAN năm 1980 lên 41% tổng thương mại ASEAN trong năm 2009. Sự phát triển của CAFTA – Hiệp định Thương mại tự do Trung Quốc-ASEAN  - là một động lực quan trọng khác cho sự thống nhất này. Khu vực này có tiềm năng tạo ra một thị trường thống nhất với 1,8 tỷ dân, 2 nghìn tỷ USD GDP, 17 nghìn tỷ USD  tổng khối lượng thương mại và hơn 600 tỷ USD dự trữ ngoại hối (Xem hình 2).

Hình 2
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg2.jpg)
Những lợi ích chung từ hội nhập kinh tế khu vực mang lại một động lực mạnh mẽ để cân đối các phong trào kiểm soát tài nguyên, bảo tồn, và an ninh. Ví dụ như lưu lượng tàu chở dầu – vốn đã cao - sẽ tăng lên đáng kể với sự gia tăng có kế hoạch trong việc nhập khẩu dầu của Trung Quốc. Hầu như tất cả các nhu cầu tăng thêm này của Châu Á, cũng như nhu cầu dầu của Nhật Bản, sẽ được nhập khẩu từ Trung Đông và châu Phi. Hầu hết các tàu chở dầu phải đi qua eo biển chiến lược Malacca vào Biển Đông. Các tàu chở dầu siêu lớn đi tới Nhật Bản sẽ đi qua eo biển Lombok rộng hơn, ở phía đông của Bali. Rõ ràng, có một mối quan tâm thống nhất giữa những phong trào này để đảm bảo an toàn, an ninh cho các tàu thuyền đi qua các vùng biển tranh chấp và cho các nguồn tài nguyên mà nó có (xem hình 3).

Hình 3
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg3.jpg)
.....
( còn tiếp )

.....
( Tiếp theo )

Khi hội nhập kinh tế khu vực tăng lên, số lượng và cường độ của các vấn đề an ninh biển mang tính chất khu vực ở Biển Đông cũng tăng lên. Đây là những vấn đề xuyên biên giới mà không một quốc gia nào có thể tự giải quyết được - ví dụ bao gồm giao thông hàng hải tắc nghẽn, ô nhiễm không khí, đánh bắt bất hợp pháp hoặc quá mức, buôn lậu, cướp biển, và khủng bố. Một khi những vấn đề chủ quyền chưa được giải quyết, môi trường biển vẫn còn bị tổn thương, sinh cảnh biển bị phá hủy, trữ lượng cá bị khai thác cạn kiệt, và thiếu an toàn biển. Chỉ có sự hợp tác đa phương giữa các bên liên quan mới có thể khắc phục tình trạng này. Do đó, đang có một nhu cầu ngày càng tăng về việc xây dựng các thiết chế khu vực giữa các quốc gia ven biển và các quốc gia sử dụng xung quanh vùng Biển Đông và vô vàn cơ hội tốt để thực hiện điều này.

Các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, vốn từng được xem là điểm nóng tiềm năng, đã được giảm nhẹ đáng kể nhờ Tuyên bố năm 2002 về Cách cư xử của các bên. Đó là thỏa thuận đa phương chính thức đầu tiên của Trung Quốc về Biển Đông, và toàn bộ ASEAN là một bên thỏa thuận. Trung Quốc có vai trò đáng kể trong việc làm cho thỏa thuận này có hiệu quả, vì điều này sẽ hạn chế việc quốc tế hóa các tranh chấp, nghĩa là, không có sự tham gia của các bên ngoài ASEAN như Hoa Kỳ hay Nhật Bản. Tuy nhiên đây vẫn chỉ là một tuyên bố chứ không phải là một Bộ Quy tắc do đó không có nhiều thẩm tra hay cam kết tuân thủ.

Hiệp định khung về  hợp tác kinh tế toàn diện ASEAN-Trung Quốc năm 2002 dẫn đến việc thỏa thuận được ký kết vào năm 2004 nhằm thực hiện một khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc (FTA) vào năm 2010. Sau hội nghị thượng đỉnh lần thứ 10 của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), tại Viêng Chăn, Lào vào tháng 11 năm 2004, Bắc Kinh đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh của riêng mình với các nhà lãnh đạo ASEAN (ASEAN + 1 ) và sau đó tham gia cùng Nhật Bản và Hàn Quốc thảo luận với các nhà lãnh đạo ASEAN (ASEAN + 3, hoặc APT). Sách Trắng Quốc phòng của Trung Quốc năm 2005 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo đuổi các sáng kiến đối ngoại hòa bình thông qua phương pháp tiếp cận đa phương để thúc đẩy phát triển trong nước. Bắc Kinh trong tháng Mười trước đó đã chủ trì Hội nghị Chính sách An ninh đầu tiên của Diễn đàn khu vực ASEAN. Hội nghị đề cao phương pháp chống cướp biển và và hội thảo về chống khủng bố. Các khía cạnh kinh tế của lợi ích an ninh hàng hải của Trung Quốc bao gồm lợi ích trên Biển Đông, được nhấn mạnh bởi một thực tế là 90% ngoại thương của nước này là dựa vào đường biển.

Một số các thể chế khu vực bây giờ đang trong những giai đoạn xây dựng khác nhau, trong đó bao gồm ASEAN + 1 (Trung Quốc), ASEAN + 3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc), ARF (Diễn đàn khu vực ASEAN gồm 27 nước thành viên), Đối tác Đối thoại ASEAN (ASEAN + 10 nước), và EAS (Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á gồm 16 nước trong khu vực) và nhiều cơ chế khác. ASEAN đã đưa ra sáng kiến trong nhiều cơ chế này và đã bắt đầu nhấn mạnh  hợp tác chức năng về các vấn đề phi truyền thống có ảnh hưởng đến phúc lợi của mỗi công dân, trái với các vấn đề an ninh truyền thống liên quan đến việc bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Hai cuộc họp gần đây tại Hà Nội cho thấy phạm vi mở rộng của những nỗ lực này. Các Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN Mở rộng (ADMM +) đã được bắt đầu vào ngày 12 Tháng 10 năm 2010 với sự tham gia của Bộ trưởng quốc phòng các nước ASEAN, Australia,Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Nga, và Hoa Kỳ. Việc có nhiều quan chức quốc phòng cấp cao tham gia cuộc họp chính thức để thảo luận về an ninh khu vực là một sự kiện hiếm thấy trong lịch sử ASEAN. Chương trình nghị sự bao gồm các vấn đề xuyên biên giới như cứu trợ thiên tai, chống khủng bố, gìn giữ hòa bình và an ninh hàng hải. Tiếp theo, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) đã được tổ chức tại Hà Nội ngày 30/10/2010. Hai vị khách mới được mời là Nga và Hoa Kỳ. Các chương trình nghị sự của EAS được mở rộng, bao gồm các cuộc thảo luận về hợp tác chức năng trên các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, năng lượng, môi trường và kiểm soát dịch bệnh. Họ dự định thành lập một Mạng lưới Tài chính Thương mại EAS và một kế hoạch kết nối chủ yếu của  ASEAN để tạo ra một cơ sở hạ tầng vật chất và tài chính cho khu vực.

Các xu hướng gây chia rẽ

Biển Đông là một khu vực tranh chấp ít nhất kể từ 1608 khi Hugo Grotius đề ra "Mare Liberum, Tự do biển, hay là các quyền thuộc về người Hà Lan khi tham gia vào thương mại Đông Ấn." Từ khi được ban hành vào năm 1994, Công ước của LHQ về Luật biển (UNCLOS) đã cung cấp khuôn khổ pháp lý quốc tế quan trọng để quản lý quyền qua lại quốc tế và quy định về những tuyên bố về lãnh thổ đang bị tranh chấp ở vùng Biển Đông. Tuy nhiên, có sự nhầm lẫn và tranh cãi đáng kể về quy phạm pháp luật về thực hiện quyền qua lại “vô hại” qua các vùng lãnh hải, đặc biệt là tàu chiến và quyền tiến hành các hoạt động do thám quân sự tại các Vùng đặc quyền kinh tế của một quốc gia ven biển.

Hai sự kiện gần đây đã chứng minh những vấn đề chưa được giải quyết này dễ tổn thương như thế nào. Một là cuộc đối đầu giữa tàu USNS Impeccable và các tàu Trung Quốc gần đảo Hải Nam vào tháng 3 năm 2009. Sự kiện khác là tuyên bố của Malaysia và Việt Nam yêu cầu được kiểm soát tài nguyên thiên nhiên trên một khu vực rộng lớn của Biển Đông. Tuyên bố này được bao gồm trong đệ trình chung của hai nước gửi tới Ủy Ban Ranh giới thềm lục địa (CLCS), một cơ quan khoa học được thành lập bởi UNCLOS. Trung Quốc đã nhanh chóng đưa ra phản đối kịch liệt đối với những tuyên bố của các nước trên, nhưng rồi đến lượt lại bị Hoa Kỳ phản đối.

Sự kiện đầu tiên - cuộc đối đầu giữa tàu USNS Impeccable và các tàu cá của Trung Quốc vào tháng 3 năm 2009 - cũng tương tự như một cuộc đụng độ khác, sự va chạm giữa một máy bay do thám EP-3 của Mỹ và máy bay chiến đấu phản lực Trung Quốc vào ngày 1 tháng 4 năm 2001. Cả hai sự kiện đều xảy ra gần đảo Hải Nam, trong Vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc. Cả hai xảy ra vào thời điểm bắt đầu một chính quyền mới ở Mỹ. Cả hai đều cảnh báo một cuộc khủng hoảng chính trị. Cả hai sự kiên xảy ra đều cơ bản do sự mơ hồ trong luật biển quốc tế liên quan đến quyền tiến hành hoạt động do thám quân sự tại các vùng đặc quyền kinh tế của một quốc gia ven biển.

Trong cuộc đụng độ năm 2001, một phi công Trung Quốc đã chết sau khi máy bay chiến đấu của anh ta bị đâm. Máy bay của Hải quân Mỹ đã bị hư hỏng nặng đến nỗi nó phải hạ cánh khẩn cấp trên đảo Hải Nam của Trung Quốc. Phi hành đoàn Mỹ gồm 24 người đã bị bắt giữ bởi quân đội Trung Quốc trong 11 ngày, cho đến khi  Washington bày tỏ sự xin lỗi của mình. Trung Quốc từ chối không cho các quan chức Mỹ sửa chữa máy bay của Hải quân Mỹ và cho nó cất cánh bay ra khỏi đảo Hải Nam. Cuối cùng nó đã được tháo rời để vận chuyển về nước.

Vào ngày 08 tháng ba năm 2009, Lầu Năm Góc báo cáo rằng năm tàu Trung Quốc đã đụng độ với một tàu do thám biển không vũ trang của Mỹ, tàu USNS Impeccable, và đã tham gia vào "một nỗ lực liều lĩnh và nguy hiểm" ở khoảng 70 hải lý hay 120 km về phía nam đảo Hải Nam. Các tàu Trung Quốc được báo cáo là đã "theo dõi và ra oai một cách hung hãn ở khoảng cách gần một cách nguy hiểm" đối với tàu Impeccable trong nỗ lực  đuổi con tàu này ra khỏi khu vực. Đội thuỷ thủ tàu Hoa Kỳ phản ứng bằng cách sử dụng vòi rồng để phun vào các tàu Trung Quốc. Hai tàu Trung Quốc sau đó đã chặn đường và ném các mảnh vỡ vào trong nước, buộc tàu của Mỹ phải dừng lại để tránh va chạm. Các tàu Trung Quốc áp sát chiếc Impeccable bao gồm một tàu thu thập tình báo của Hải quân Trung Quốc, một tàu ngư chính của Cục Hàng hải, một tàu tuần tra của cơ quan Hải dương học Quốc gia, và hai tàu đánh cá nhỏ có treo cờ Trung Quốc (http://www.southchinasea.org/Impeccable.html ).

Tàu USNS Impeccable là một đơn vị do thám dân sự có người lái của Chương trình Sứ mệnh đặc biệt của Bộ tư lệnh Hải vận Quân sự (MSC) Hoa Kỳ. Nó thường kéo theo một mạng ăng-ten định vị bằng sóng siêu âm và thường hoạt động với tàu ngầm. Vào lúc đó, một chiếc tàu Trung Quốc đã cố gắng phá dây kéo của tàu Impeccable bằng một móc dài.

Theo Lầu Năm Góc, sự hiếu chiến của Trung Quốc bắt đầu vài ngày trước khi một tàu tuần tra đánh cá Trung Quốc chiếu một đốm sáng cường độ cao vào con tàu USNS Victorious, một tàu do thám hoạt động trên biển Hoàng Hải. Ngày hôm sau, một máy bay giám sát hàng hải Y-12 của Trung Quốc đã bay sát con tàu này 12 lần ở độ cao thấp. Ngày hôm sau, quân đội Mỹ tuyên bố rằng một tàu chiến của Trung Quốc tiến lại gần tàu Impeccable mà không có cảnh báo và vượt qua mũi tàu của nó. Hai giờ sau, máy bay Y-12 bay sát tàu ở độ cao thấp. Hai ngày sau, vào ngày 7 tháng 3, một tàu của Trung Quốc đã gửi tín hiệu vô tuyến tới chiếc Impeccable tuyên bố tàu này phải rời đi hoặc "phải gánh chịu hậu quả." Phạm vi và thời gian kéo dài của hoạt động của Trung Quốc cho thấy một mức độ phối hợp chính sách cao.

Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng tàu Impeccable đang thực hiện tuần tra thường xuyên và “rõ ràng đang hoạt động hợp pháp trong hải phận quốc tế”. Hải quân Mỹ đã thừa nhận rằng con tàu đang tiến hành do thám tàu ngầm nhưng cũng đã khẳng định rằng điều này không cần phải có sự cho phép từ phía Trung Quốc.

Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết "những tuyên bố của Mỹ đang xuyên tạc sự thật và trắng đen lẫn lộn, và chúnghoàn toàn không thể chấp nhận đối với Trung Quốc." Phó tham mưu trưởng Hải quân Trung Quốc cho biết, chiếc tàu Impeccable đã làm nhiệm vụ gián điệp và nó đã gây ra mối nguy hiểm cho các tàu trong khu vực khi nó kéo theo những dây cáp dài dưới nước. Trung Quốc tuyên bố các con tàu đã vi phạm luật pháp Trung Quốc và luật pháp quốc tế bằng việc tiến hành các hoạt động do thám bất hợp pháp và do thám  quân sự quá gần bờ biển của nước này.

Khi căng thẳng tăng lên, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì đã gặp Ngoại trưởng Hillary Clinton và bà đã nói rằng "cả hai bên đã nhất trí rằng chúng tôi đều muốn đảm bảo các loại sự cố như thế sẽ không tái diễn nữa." Ông Dương sau đó đã gặp gỡ với Tổng thống Mỹ Barack Obama trong phòng làm việc Oval. Cả hai đều nhấn mạnh sự cần thiết phải có thông tin liên lạc thường xuyên và sâu sắc hơn để tránh những đối đầu quân sự.

Trong khi đó, công tác tuần tra của Mỹ vẫn tiếp diễn trong khu vực, mặc dù Trung Quốc đã yêu cầu Hoa Kỳ ngừng việc do thám tại những khu vực tranh chấp. Hải quân Mỹ đã chỉ định tàu Chung-Hoon, một trục hạm trang bị vũ khí nặng, để hộ tống tàu Impeccable khi nó tiếp tục hoạt động trong vùng Biển Đông. Đáp trả lại,Trung Quốc phái tàu ngư chính lớn nhất và nhanh nhất, tàu quản lý đánh bắt cá số 31, để tuần tra hải phận thuộc Vùng đặc quyền kinh tế của nước này trên Biển Đông.

Hải quân Trung Quốc đã xây dựng một căn cứ mới cho hạm đội tàu ngầm hạt nhân trên đảo Hải Nam, và Hải quân Hoa Kỳ đã thừa nhận rằng họ rất quan tâm theo dõi hoạt động này. Căn cứ mới này mang lại cho Hải quân Trung Quốc sự tiếp cận với các tuyến đường biển của Biển Đông vốn rất quan trọng đối với thương mại hàng hóa quốc tế và nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu thô.

Sự việc tàu Impeccable chứng tỏ rằng căng thẳng Mỹ-Trung không bao giờ có thể trùng xuống được. Dường như, các tranh chấp nhỏ có thể leo thang nhanh chóng. Thời gian của cuộc gặp gỡ này có phần gây ngạc nhiên khi Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vừa công bố tuần trước tại Bắc Kinh rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục trao đổi quân sự ở tầm trung với Trung Quốc. Những trao đổi này đã bị tạm dừng vào năm 2008 sau vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan dưới thời chính quyền Bush.
....
( còn tiếp )

.....
( Tiếp theo và hết )
Yêu sách lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa và bản đồ yêu sách hình chữ U của Trung Quốc

Sự kiện thứ hai liên quan đến những yêu sách trình lên Ủy ban về Ranh giới thềm lục địa của Malaysia và Việt Nam và những phản ứng chính trị của chúng tại Trung Quốc và Hoa Kỳ. Theo UNCLOS, một quốc gia ven biển có quyền tuyên bố một thềm lục địa vượt quá 200 hải lý từ đất liền hoặc hải đảo của nó, nếu quốc gia này cung cấp được thông tin khoa học và kỹ thuật về tuyên bố thềm lục địa của mình cho Ủy ban về ranh giới  thềm lục địa (CLCS). Hạn chót cho việc đệ trình là ngày 13/5/2009. Malaysia và Việt Nam đệ trình tuyên bố của mình vào ngày 06/5/2009. Việt Nam gửi tuyên bố bổ sung vào ngày 7/5/2009. Philippines phản đối các tuyên bố này và làm một đệ trình cục bộ về  tuyên bố riêng của mình. Trung Quốc sau đó đã phán bác lại rằng những đệ trình này vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của nước này trên Biển Đông. Điều này khiến cho tất cả các tuyên bố trên chỉ là cuộc tranh luận, vì Ủy ban về ranh giới thềm lục địa sẽ không xem xét đệ trình ở bất kỳ khu vực đang bị tranh chấp chủ quyền. Trong công hàm phản đối của mình gửi tới CLCS, Trung Quốc khẳng định:

Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các đảo ở Biển Đông và các vùng biển lân cận, và được hưởng quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng nước liên quan cũng như đáy biển và tầng đất của nó (xem bản đồ kèm theo).[1]

Bản đồ kèm theo là nguyên nhân chính gây tranh cãi. Bản đồ, ban đầu được xuất bản bởi Chính phủ Cộng hòa Trung Hoa vào năm 1947, có chín dấu gạch tạo thành một hình chữ U xung quanh Biển Đông. Đường hình chữ U bao quanh hầu hết vùng Biển Đông, và tiến rất gần đến các vùng lãnh thổ đất liền của Philippine, Đông Malaysia và Việt Nam. Đây dường như là lần đầu tiên Trung Quốc đính kèm bản đồ này trong một giao tiếp chính thức với Liên Hợp Quốc. Điều này đã dẫn một số kết luận rằng Trung Quốc chính thức tuyên bố tất cả các vùng biển trong đường hình chữ U là vùng nước lịch sử hoặc lãnh hải của nước này, một lập trường trái với Công ước của LHQ về Luật biển.

Những hành động này của Trung Quốc đã bị giới truyền thông nước Mỹ xem như là một mối đe dọa đối với các quyền tự do biển cả của việc bay trên không phận và hàng hải trên vùng Biển Đông. Điều này có thể đã khiến Ngoại trưởng Hillary Clinton tuyên bố tại cuộc họp củad Diễn đàn khu vực ASEAN tại Hà Nội vào tháng 7 năm 2010 rằng Hoa Kỳ có lợi ích quốc gia trong việc duy trì tự do hàng hải ở Biển Đông, từ đó đưa nước Mỹ tham gia vào vấn đề mà luôn luôn được coi là một vụ tranh chấp khu vực.

Tuy nhiên, công hàm củaTrung Quốc gửi tới CLCS không tuyên bố rằng tất cả các vùng nước bên trong đường đứt nét là lãnh hải hoặc vùng nước lịch sử của mình, hoặc rằng nước này có bất cứ quyền lịch sử nào trong vùng nước bên trong đường đứt nét đó. Tuyên bố của Trung Quốc không phải đối với toàn bộ biển Đông, mà chỉ đối với các đảo bên trong các đường đứt nét, đối với vùng biển "liền kề" các đảo đó, có lẽ là nói đến một lãnh hải 12 hải lý, và đối với bất kỳ vùng biển nào được tạo ra từ những hải đảo này, một lập trường phù hợp với Công ước LHQ về Luật biển.

Các đệ trình về thềm lục địa của Malaysia, Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, và Brunei rõ ràng đã phức tạp hóa các tranh chấp cơ bản về chủ quyền đối với các đảo. Hiện vẫn còn những tranh cãi đáng kể về việc liệu bất kỳ đảo nào trong số này được quyền có Vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa của riêng mình hay không. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý rằng tất cả các nước này đang tuân theo các quy định được đưa ra bởi UNCLOS. Điều này thiết lập một khuôn khổ chung để có thể dễ dàng hơn trong việc tìm ra các giải pháp khả thi.

Phân tích và dự đoán

Có sự nhất trí chung rằng tự do hàng hải trong và bên trên Vùng đặc quyền kinh tế không nên gây trở ngại đối với quyền của các quốc gia ven biển. Tuy nhiên, vẫn còn bất đồng đáng kể về quyền qua lại vô hại qua lãnh hải (đặc biệt là các tàu chiến) cũng như quyền tiến hành các hoạt động do thám trong vùng đặc quyền kinh tế của một nước ven biển. UNCLOS quy định rằng người sử dụng trên thế giới đều có thể vào Vùng đặc quyền kinh tế của nước khác "với sự tôn trọng đúng mức" tới các quyền lợi và nghĩa vụ của nước ven biển. Tuy nhiên UNCLOS không xác định rõ  thế nào là "tôn trọng đúng mức" hoặc hoạt động quân sự hay nghiên cứu khoa học biển được phép.

Trung Quốc, nước đã ký hiệp định UNCLOS cho rằng hoạt động quân sự, khảo sát thủy văn và thu thập tình báo của tàu nước ngoài hoặc máy bay có thể được thực hiện trong một Vùng đặc quyền kinh tế chỉ khi có sự cho phép của quốc gia ven biển. Mặc dù Hoa Kỳ đã không ký vào UNCLOS, nhưng nước này cho rằng thu thập dữ liệu biển cho mục đích riêng của quân đội là một phần của tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế, kể cả trong các Vùng đặc quyền kinh tế của một nước khác mà không cần sự đồng ý của nước này.

Các bên liên quan là các nước ven biển và quốc tế chia sẻ nhiều lợi ích chồng chéo, ví dụ như trong việc thúc đẩy an toàn hàng hải trên biển. Tuy nhiên, về các vấn đề khác như hoạt động quân sự ở các vùng đặc quyền kinh tế, chống hoạt động cướp biển hoặc các biện pháp thực thi chống khủng bố và tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, họ đều có quan điểm trái ngược nhau. Hoa Kỳ dường như sẽ tiếp tục do thám hải quân ở Biển Đông và Trung Quốc sẽ tiếp tục phản đối các hoạt động trong các vùng biển tranh chấp. Do đó, những sự cố trong tương lai dường như là có khả năng xảy ra. Mối nguy hiểm là mỗi sự có thể dẫn đến gây hiểu sai và có nguy cơ tạo ra một cuộc xung đột ngày càng rộng hơn.

Trong tương lai gần, những sự việc này không có khả năng leo thang thành một cuộc xung đột lớn vì có nhiều ưu tiên cấp bách hơn cho việc hợp tác khu vực. Các nền kinh tế của hai nước đang gắn bó với nhau chặt chẽ. Các công ty của Mỹ dựa vào Trung Quốc như một nguồn cung cấp lao động giá rẻ và Trung Quốc phụ thuộc rất lớn vào Hoa Kỳ như là một thị trường hàng hóa lớn của mình. Cả Ngoại trưởng Clinton và Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Timothy Geithner đã công khai kêu gọi Trung Quốc tiếp tục mua trái phiếu kho bạc Mỹ. Cho đến nay, không có dấu hiệu cho thấy sự cố tàu Impeccable đã phá vỡ các cuộc đàm phán giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ về việc đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Đây sẽ vẫn là một xích mích nhỏ miễn là Hoa Kỳ, con nợ lớn nhất thế giới, thấy mình mắc nợ với Trung Quốc, chủ nợ lớn nhất thế giới, và miễn là Trung Quốc tiếp tục phụ thuộc vào việc tiếp cận công nghệ và các thị trường tiêu dùng của Mỹ để tiếp tục tăng trưởng kinh tế, và miễn là các nước ASEAN tiếp tục các sáng kiến an ninh khu vực của mình.

Có thể đánh giá những xu hướng thống nhất và gây chia rẽ giữa các phong trào kiểm soát tài nguyên, bảo tồn, và an ninh như thế nào? Ba tiêu chuẩn có thể hữu ích để đánh giá sự tiến bộ của các mối quan hệ hàng hải. Một là tính lịch sử: làm thế nào các mối quan hệ tiến triển theo thời gian? Thứ hai là tính xuyên quốc gia: so sánh mối quan hệ này với các phong trào hội nhập khu vực khác, chẳng hạn như Liên minh châu Âu như thế nào? Thứ ba là tính tối ưu: những mối quan hệ này hướng giải quyết các mục tiêu chung tốt đến mức nào?

Theo tiêu chuẩn lịch sử, một số xu hướng rõ ràng là: kinh tế Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng về tổng sản lượng và thương mại khu vực cũng như đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI). Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại hàng đầu của hầu hết mọi quốc gia ở châu Á, không chỉ trong khối ASEAN. Có lẽ sự phát triển quan trọng nhất gần đây là Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc đã bắt đầu các cuộc họp hội nghị thượng đỉnh hàng năm để đối phó với các vấn đề gai góc của mình về kinh tế và môi trường như ngành nông nghiệp được bảo hộ cao độ của các nước này. Hợp tác đa phương về hàng hải vẫn còn khó khăn do những tranh chấp lãnh thổ, tuy nhiên, nếu hòa giải tiếp tục giữa ba nền kinh tế lớn nhất khu vực Đông Á, sau đó những sáng kiến phong phú về hội nhập khu vực của ASEAN sẽ gieo mầm tốt cho an ninh hàng hải và hợp tác trên Biển Đông.

Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn xuyên quốc gia, hội nhập khu vực vẫn còn một khoảng cách dài để bắt kịp với mức độ hội nhập khu vực đạt được của EU hoặc NAFTA. Ví dụ, tỷ lệ xuất khẩu trong nội khối của EU-15 là hơn 60% trong 10 năm qua; đối với NAFTA là trên 50%; đối với ASEAN, bây giờ đang gần đạt được 40% tổng xuất khẩu (Dữ liệu thương mại ASEAN, aseansec.org). Có tiềm năng đáng kể để mở rộng thương mại  và đầu tư trong khu vực như là chìa khóa cho hội nhập hàng hải khu vực.

Theo tiêu chuẩn tối ưu, các phong trào kiểm soát tài nguyên, bảo tồn, và an ninh phải giải quyết được nghịch lý sau: đó là gia tăng hội nhập khu vực đã thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc về nguồn tài nguyên. Sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng của các quốc gia và thị trường thông qua thương mại, đầu tư, di cư, và văn hóa phổ biến cũng đã làm tăng những nỗ quốc gia-dân tộc trong việc mở rộng và củng cố tuyên bố chủ quyền của mình đối với các vùng biển chung của họ. Điều này xảy ra tại một thời điểm khi họ phải cùng đối phó với một Trung Quốc đang lớn mạnh khi nước này trở thành một siêu cường đòi hỏi quyền lợi riêng của mình, trong một khu vực Đông Á với - lần đầu tiên - cả một Trung Quốc và một Nhật Bản hùng mạnh, và với một Kỳ Hoa luôn hướng tới việc duy trì vị thế siêu cường của mình. Với sáng kiến an ninh khu vực ASEAN, việc tái định hướng chính sách ngoại giao hướng ngoại của Trung Quốc, và chủ nghĩa đa phương của Mỹ, có một cửa sổ cơ hội đặc biệt mở ra để tăng cường quan hệ an ninh hàng hải trên Biển Đông.

Giáo sư David Rosenberg, Đại học Middlebury
link: http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/1341-quan-ly-bien-dong-tu-tu-do-tren-bien-toi-cac-phong-trao-khoanh-vung-bien-tiep-theo

Mời các bác cùng tham khảo quan điểm của Mỹ về tranh chấp biển Đông thông qua tài liệu điều trần Thượng viện Mỹ ngày 15.7.2009 và điều trần Ủy ban đánh giá Mỹ - Trung 4.2.2010.





Xin chào quý vị, buổi điều trần sẽ được bắt đầu theo trình tự. Trong buổi điều trần giám sát đầu tiên này của Tiểu ban Đông Á và Thái Bình Dương thuộc Quốc hội khoá 111, chúng ta sẽ xem xét những tranh chấp lãnh thổ biển đảo ở châu Á và tác động của các vấn đề chủ quyền đối với khu vực và lợi ích của Mỹ.
Tại châu Á, không vấn đề nào lại đặt ra những thách thức to lớn và phức tạp cho nước Mỹ như các vấn đề này.

Trọng tâm của vấn đề chính là sức mạnh quân sự, ngoại giao và kinh tế đang gia tăng của Trung Quốc không chỉ ở khu vực mà còn cả thế giới. Sự phát triển của Trung Quốc đã làm thay đổi cán cân kinh tế khu vực và giúp Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng chính trị. Trên toàn lục địa Đông Á, từ My-an-ma đến Việt Nam, chúng ta đều thấy sự lo ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc.

Khi Mỹ tiếp tục cố gắng cô lập My-an-ma do chính sách nhân quyền của chính quyền quân sự nước này thì ảnh hưởng của Trung Quốc đã tăng lên với cấp số nhân, trong đó có thông báo mới đây về dự án xây dựng đường ống dẫn dầu trị giá nhiều tỉ đô la cho phép Trung Quốc chuyển thẳng dầu từ Vịnh Péc-xích về tỉnh Vân Nam mà không phải qua “nút cổ chai” là eo biển Ma-lắc-ca.

Tại Việt Nam, hồi tháng 1 vừa qua, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam và là cựu Bộ trưởng Quốc phòng, đã gửi thư ngỏ tới chính phủ Việt Nam, trong đó ông kêu gọi dừng dự án khai thác bô-xít khổng lồ trị giá nhiều tỉ đô la của Trung Quốc tại khu vực Tây Nguyên, vì dự án sẽ làm huỷ hoại môi trường, gây tổn hại cho các dân tộc thiểu số trong khu vực và quan trọng nhất là đe doạ tới an ninh quốc gia của Việt Nam.

Một điểm quan trọng là Trung Quốc không chỉ tìm cách mở rộng ảnh hưởng kinh tế và chính trị mà còn  cả lãnh thổ của nước này. Việc Trung Quốc hiện đại hoá quân đội là nhằm trực tiếp thực hiện nỗ lực này. Hải quân của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đang xây dựng năng lực “hải dương nước xanh”, giúp nước này phát huy ảnh hưởng cả trong và ngoài khu vực. Hải quân Trung Quốc ngày nay có 241 tàu chiến, trong đó có 60 tàu ngầm. Đầu năm nay, Bộ Quốc phòng cho biết “Hải quân Trung Quốc đang xem xét việc đóng nhiều tàu khu trục vào năm 2020”. Bên cạnh việc chế tạo tàu khu trục, Hải quân Trung Quốc cũng đang nhanh chóng hiện đại hoá hạm đội tàu ngầm và tàu chiến trên mặt nước để tăng cường khả năng chiến đấu xa bờ. Diễn biến này tạo ra mối đe doạ nghiêm trọng đối với cân bằng địa chiến lược hiện nay ở châu Á.

Đặc biệt quan trọng là những đòi hỏi về chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Hoa Nam. Đài Loan ở trên tuyến đầu trong những những tranh chấp này. Tuy nhiên, xung đột tiềm tàng này đã làm lu mờ những tranh chấp khác trong khu vực.

Trung Quốc cũng đòi hỏi chủ quyền đối với quần đảo Senkaku, Hoàng Sa và Trường Sa. Bất chấp việc Nhật Bản kiểm soát đảo Senkaku kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ II - và việc các nước khác trong đó có Mỹ công nhận chủ quyền của Nhật Bản đối với những đảo này - Trung Quốc vẫn công khai đòi hỏi chủ quyền đối với đảo Senkaku. Hơn thế nữa, Đảng Cộng sản Trung Quốc chưa bao giờ chính thức công nhận chủ quyền của Nhật Bản đối với đảo Ryukyu, gồm cả Okinawa.

Ở Biển Nam Trung Hoa, nhiều tranh chấp chưa được giải quyết liên quan tới một số nhóm đảo mà các bên Trung Quốc, Việt Nam, Phi-líp-pin, Đài Loan, Ma-lai-xi-a và Brunei đòi hỏi toàn bộ hoặc một phần. Các đòi hỏi chủ quyền chính tập trung vào quần đảo Trường Sa, gồm 21 đảo và đảo nhỏ, 50 đảo chìm và 28 bãi đá chìm. Diện tích đất của các đảo này rất nhỏ, nhưng chúng trải rộng trên hơn 340.000 dặm vuông. Trung Quốc và Việt Nam đều khẳng định chủ quyền đối với đảo Hoàng Sa - một nhóm đảo nhỏ hơn nằm ở phía nam đảo Hải Nam của Trung Quốc.

Những tranh chấp này ảnh hưởng nghiêm trọng tới các nước thứ ba trong khu vực, và cũng phải nhấn mạnh rằng chỉ có Mỹ mới có cả vị thế và sức mạnh quốc gia để đối phó với sự bất cân bằng rõ ràng về quyền lực mà Trung Quốc tạo ra. Ở góc độ này, chúng ta có nghĩa vụ phải làm việc đó nếu muốn duy trì cân bằng địa chiến lược trong khu vực nhằm bảo đảm sự công bằng cho tất cả các quốc gia ở châu Á và bảo vệ tiếng nói của tất cả các nước muốn tìm kiếm giải pháp hoà bình cho các tranh chấp của họ. Sự tham gia của Mỹ trong những tranh chấp này cũng tác động tới nhận thức của các quốc gia về các mối đe doạ trong môi trường khu vực và những lựa chọn có thể có đối với họ khi muốn bảo vệ lợi ích của mình. Trung Quốc đã cho thấy nước này sẵn sàng phô diễn sức mạnh quân sự mới và đôi khi tỏ ra sẵn sàng dùng vũ lực để đòi hỏi chủ quyền trên biển. Để đối phó, các nước trong khu vực cũng đang hiện đại hoá khả năng hải quân của họ, chẳng hạn như Việt Nam quyết định mua 6 tàu ngầm lớp Kilo của Nga.

Bên cạnh đó, nhiều nhà quan sát thấy rằng kiểu đe dọa của Trung Quốc có thể cản trở sự phát triển kinh tế tự do và công bằng trong khu vực. Ví dụ, việc Trung Quốc mới đây giam giữ các ngư dân Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa và công khai đe doạ các công ty dầu khí Mỹ đang hoạt động tại Biển Nam Trung Hoa làm gia tăng bất trắc đối với hoạt động hàng hải và đánh bắt và hạn chế công việc thăm dò khai thác. Nếu không có phản ứng trước những hành động này sự thịnh vượng của khu vực sẽ bị đe doạ.

Những tranh chấp này cũng khiến Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì chúng đe dọa hoà bình và an ninh khu vực. Cuộc khủng hoảng tên lửa ở Eo biển Đài Loan năm 1995-96 cho thấy Mỹ là cường quốc thế giới duy nhất có khả năng phản ứng trước những hành động gây hấn và đe doạ của Trung Quốc. Xem xét những sự kiện gần đây, cách Mỹ phản ứng trước những va chạm trên biển có vẻ giống như là cách phản ứng trước các thách thức chiến thuật mang tính đơn lẻ, trong khi đó Trung Quốc có vẻ như đang hành động với một tầm nhìn chiến lược. Những sự kiện rắc rối này gồm cuộc khủng hoảng máy bay EP-3 năm 2001, vụ tàu ngầm Trung Quốc nổi lên trong phạm vi hoạt động của nhóm tàu khu trục USS Kitty Hawk năm 2006, vụ quấy rối tàu USNS Impeccable tháng ba năm nay và vụ tàu ngầm Trung Quốc va chạm thiết bị định vị của tàu hải quân Mỹ John McCain tháng trước. Tôi rất muốn được nghe suy nghĩ của các nhân chứng về cách Mỹ nên phản ứng trước những sự kiện này như thế nào.

Là một quốc gia biển, Mỹ phải duy trì chất lượng và sức mạnh hải quân của mình nếu không muốn nói là phải cải thiện nó hơn nữa. Quỹ đạo của sức mạnh ấy trong thời gian gần đây không thực sự đáng khích lệ. Khi tôi lần đầu tiên tham gia Binh chủng Hải quân Mỹ năm 1968, Hải quân Mỹ lúc đó có 931 tàu chiến. Khi tôi giữ chức Bộ trưởng Hải quân năm 1988, lực lượng này là 569 tàu. Hiện nay, Hải quân Mỹ có 284 tàu chiến có thể được triển khai, với 42% số đó đang được triển khai. Mặc dù chất lượng của 241 tàu chiến của Trung Quốc không thể đuổi kịp Mỹ nhưng khoảng cách chất lượng đang được thu hẹp dần.

Nếu Mỹ muốn tiếp tục là một quốc gia châu Á và là một quốc gia biển, các nhà lãnh đạo của chúng ta phải đưa ra sự lựa chọn. Ngành ngoại giao và quân đội chúng ta - và đặc biệt là Hải quân - phải có những nguồn lực cần thiết để bảo vệ các lợi ích của Mỹ và lợi ích của các đồng minh chúng ta. Sức mạnh thông minh phải được củng cố bằng sức mạnh quân sự.

Để thấy tính chất phức tạp của các tranh chấp biển đảo ở châu Á, buổi điều trần hôm nay sẽ có hai phiên. Tôi xin cảm ơn Chính phủ đã cử Phó trợ lý Ngoại trưởng Scot Marciel và Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Robert Scher đến để trình bày quan điểm của Chính phủ về những vấn đề này. Bên cạnh đó, trong phiên hai, ba chuyên gia khác sẽ trình bày về những tác động chiến lược và ảnh hưởng về kinh tế của những tranh chấp này. Xin cảm ơn tất cả quý vị có mặt tại đây hôm nay và tôi trông đợi ý kiến của quý vị.

Nguồn: http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/sn_hearing_170809.html

(còn tiếp)

Bản đồ 1
(http://i1143.photobucket.com/albums/n633/thanhh63/davidrosenberg1.jpg)
....
( còn tiếp )

[/quote]

Sao trong cái bản đồ này, phân định vùng cửa vịnh Bắc bộ của ta lại méo mó vậy nhỉ. Theo tôi biết thì đường phân định nằm giữa chứ như trong hình lại có vẻ như chia phần lớn hơn về phía Trung quốc. Không hiểu tác giả có ý đồ gì khi đưa ra cái hình này ko nhỉ???????

( tiếp theo )

Các vấn đề biển đảo và tranh chấp chủ quyền ở Đông Á

Kính thưa Chủ toạ Webb và các thành viên Tiểu ban. Tôi vinh dự được điều trần trước quý vị ngày hôm nay về các vấn đề biển đảo và chủ quyền ở Đông Á. Những tuyến đường hàng hải qua khu vực Đông Á nằm trong số những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất trên thế giới và quan trọng nhất về mặt chiến lược. Đó là những tuyến thương mại huyết mạch tạo ra tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của khu vực và mang lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế Mỹ. Trao đổi thương mại trị giá nhiều tỉ đô la, phần lớn trong thương mại của châu Á với thế giới, kể cả Mỹ, được trung chuyển qua các vùng biển này mỗi năm Chỉ riêng ở Biển Nam Trung Hoa, mỗi năm có tới hơn một nửa số tàu buôn có trọng tải hàng tấn của thế giới đi qua.

Hoa Kỳ từ lâu có lợi ích sống còn trong việc duy trì ổn định, tự do hàng hải và quyền tiến hành các hoạt động thương mại hợp pháp trên các tuyến đường thuỷ tại Đông Á. Nhiều thập kỷ qua và cho đến tận hôm nay, sự can dự tích cực của Hoa Kỳ ở Đông Á, trong đó có sự hiện diện của các lực lượng quân sự Hoa Kỳ, vẫn là nhân tố chủ chốt duy trì hoà bình và bảo vệ những lợi ích này. Bằng các biện pháp ngoại giao, thương mại và sự hiện diện về quân sự trong khu vực, chúng ta đã bảo vệ được những lợi ích sống còn của nước Mỹ. Mối quan hệ của chúng ta với các đồng minh vẫn rất chặt chẽ, khu vực hiện nay đang có hoà bình và, như quý vị đều biết, Hải quân Mỹ tiếp tục thực hiện đầy đủ mọi sứ mệnh cần thiết để bảo vệ đất nước và duy trì lợi ích của chúng ta.

Sự hiện diện và chính sách của chúng ta còn nhằm hỗ trợ việc tuân thủ luật biển quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển của Liên Hợp Quốc. Mặc dù Hoa Kỳ chưa phê chuẩn Công ước này, như Ngài Chủ toạ cũng biết, chính quyền Mỹ hiện nay và các chính quyền tiền nhiệm đều ủng hộ việc tuân thủ công ước này, và trên thực tế tàu thuyền của chúng ta đều tuân thủ các quy định về việc sử dụng đại dương theo truyền thống.

Những vấn đề liên quan đến tranh chấp biển đảo và chủ quyền ở Đông Á đa diện và rất phức tạp. Được phép của Ngài Chủ toạ, tôi xin tập trung vào ba chủ đề sau:

    - Thứ nhất, các tranh chấp chủ quyền ở Biển Nam Trung Hoa;
    - Thứ hai, những vụ va chạm gần đây liên quan đến Trung Quốc và các hoạt động của tàu hải quân Mỹ trong vùng biển quốc tế thuộc Vùng Đặc quyền Kinh tế của Trung Quốc (EEZ);
    - Và cuối cùng là bối cảnh chiến lược của những vấn đề này và phản ứng nước Mỹ nên có.

Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Phi-líp-pin, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a và Brunei mỗi bên đều khẳng định chủ quyền đối với các phần thuộc Biển Nam Trung Hoa, kể cả các phần đất phụ thuộc. Phạm vi và mức độ đòi hỏi chủ quyền của từng bên cũng khác nhau. Đòi hỏi về chủ quyền của các bên tập trung vào hơn 200 đảo nhỏ, bãi đá và các đảo chìm thuộc quầndãy đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Ngoại trừ tranh chấp chủ quyền, Biển Nam Trung Hoa nhìn chung là hoà bình. Căng thẳng giữa các bên lúc gia tăng, lúc lắng dịu. Cho đến nay, các tranh chấp chưa đến mức trở thành xung đột quân sự kéo dài. Năm 2002, các nước ASEAN và Trung Quốc đã ký “Tuyên bố về Ứng xử của Các bên ở Biển Nam Trung Hoa.” Mặc dù tuyên bố này không mang tính ràng buộc nhưng nó quy định những nguyên tắc hữu ích, chẳng hạn như tất cả các bên phải “giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình” và “tự kiềm chế”, đồng thời các bên “tái khẳng định tôn trọng và cam kết về quyền tự do hàng hải và tự do bay trên vùng trời Biển Nam Trung Hoa, như được quy định trong các nguyên tắc luật pháp quốc tế được công nhận toàn cầu, trong đó có Công ước Luật biển 1982 của Liên Hợp Quốc.”

Quan trọng hơn, văn kiện ký kết năm 2002 này cho thấy các bên sẵn sàng tiếp cận đa phương về vấn đề này. Chúng ta hoan nghênh thoả thuận này, vì nó giúp làm giảm căng thẳng giữa các bên và củng cố ASEAN với tư cách một tổ chức. Mặc dù không loại trừ được căng thẳng và cũng không loại trừ được hành động đơn phương của các bên ở Biển Nam Trung Hoa, nhưng văn kiện này là bước khởi đầu, là một cơ sở tốt để giải quyết xung đột trong khu vực bằng biện pháp ngoại giao.

Mỹ sẽ tiếp tục chính sách không đứng về bên nào trong các tranh chấp pháp lý về chủ quyền lãnh thổ ở Biển Nam Trung Hoa. Nói cách khác, chúng ta không đứng về bên nào trong những đòi hỏi chủ quyền đối với các đảo và các phần đất phụ thuộc ở Biển Nam Trung Hoa, hoặc các vùng biển (vùng lãnh hải) xuất phát từ các phần đất đó. Tuy nhiên chúng ta quan ngại về những lời tuyên bố về “hải phận” hoặc bất kỳ vùng biển nào không bắt nguồn từ lãnh thổ. Đòi hỏi chủ quyền đối với những vùng biển này không phù hợp với luật pháp quốc tế, như được ghi nhận trong Công ước Luật biển.
...
( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Chúng ta lo ngại về căng thẳng giữa Trung Quốc và Việt Nam, vì hai quốc gia này đều đang tìm kiếm trữ lượng dầu và hơi đốt dưới đáy Biển Nam Trung Hoa. Bắt đầu từ mùa hè năm 2007, Trung Quốc đã yêu cầu một số công ty dầu khí của Mỹ và nước ngoài phải dừng hoạt động thăm dò với các đối tác Việt Nam ở Biển Nam Trung Hoa nếu không sẽ phải chịu hậu quả không báo trước khi họ làm ăn với Trung Quốc.

Chúng ta phản đối bất cứ nỗ lực nào nhằm đe doạ các công ty Mỹ. Trong chuyến thăm Việt Nam tháng 9/2008, cựu Thứ trưởng Ngoại giao John Negroponte đã khẳng định các công ty Mỹ có quyền hoạt động tại vùng Biển Nam Trung Hoa và khẳng định việc chúng ta tin rằng các tranh chấp phải được giải quyết một cách hoà bình, không sử dụng bất cứ biện pháp cưỡng ép nào. Chúng ta đã trực tiếp nêu với phía Trung Quốc những lo ngại này. Tranh chấp chủ quyền giữa các quốc gia không thể giải quyết bằng cách gây áp lực lên các công ty không liên quan gì đến các bên tranh chấp.

Chúng ta cũng kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và tránh có các hành động gây hấn nhằm giải quyết tranh chấp chủ quyền và khẳng định rõ chúng ta phản đối việc đe doạ hoặc sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp, cũng như bất kỳ hành động nào khác nhằm cản trở tự do hàng hải. Chúng ta muốn thấy một giải pháp phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc.

Có rất nhiều tranh chấp biển đảo khác ở Đông Á. Nhật Bản và Trung Quốc cũng có tranh chấp về giới hạn của Vùng đặc quyền kinh tế ở Biển Hoa Đông, và chủ quyền đối với đảo Senkaku. Những tranh chấp này không được chú ý bằng tranh chấp ở Biển Hoa Nam. Chúng ta tiếp tục theo dõi diễn biến của tất cả các chấp này khi mà những tranh cãi về chủ quyền có thể leo thang rất nhanh ở một khu vực nơi mà tinh thần quốc gia dân tộc được thể hiện rất mạnh mẽ.

Bây giờ tôi xin trình bày về những diễn biến mới xảy ra liên quan đến Trung Quốc và tàu của Hoa Kỳ họat động tại hải phận quốc tế bên trong Vùng Đặc quyền Kinh tế của Trung Quốc. Tháng 3/2009, tàu khảo sát của Hải quân Mỹ USNS Impeccable tiến hành hoạt động thường lệ, phù hợp với luật quốc tế tại vùng biển quốc tế trên Biển Hoa Nam. Hành động quấy rối tàu Impeccable của các tàu đánh cá Trung Quốc khiến tàu của cả hai bên bị đặt vào tình thế nguy hiểm, gây cản trở cho tự do hàng hải, và không phù hợp với nghĩa vụ đối với các tàu trên biển đó là đảm bảo an toàn cho các tàu khác. Chúng ta ngay lập tức đã phản đối những hành động này với Chính phủ Trung Quốc, và đòi hỏi rằng những khúc mắc phải được giải quyết thông qua các cơ chế đối thoại đã được thiết lập, chứ không phải bằng sự đối đầu trực tiếp giữa các tàu, khiến các thuỷ thủ và tàu ở trong tình trạng nguy hiểm.

Mối lo ngại của chúng ta xung quanh vụ va chạm đó chủ yếu là lo ngại về nhận thức của Trung Quốc về thẩm quyền pháp lý của nước này đối với tàu thuyền các nước khác hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của họ, và cách Trung Quốc khẳng định cái mà họ coi là các quyền trên biển của mình.

Ở điểm này thì quan điểm của Trung Quốc về các quyền của họ không được luật quốc tế ủng hộ. Chúng ta đã nêu rất rõ vấn đề này trong các cuộc thảo luận với phía Trung Quốc và nhấn mạnh rằng các tàu của Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động hợp pháp tại các vùng biển quốc tế như trước kia.

Tôi muốn lưu ý là kể từ giữa tháng 5 các tàu đánh cá Trung Quốc không tiến hành thêm vụ quấy rối nào nữa.

Để kết thúc, tôi xin đánh giá về cả hai mối lo ngại này, những lo ngại về Vùng đặc quyền Kinh tế với Trung Quốc và những đòi hỏi chủ quyền chồng chéo ở Biển Nam Trung Hoa trong bối cảnh chiến lược lớn hơn. Cụ thể là, những vấn đề này ảnh hưởng như thế nào tới luật pháp quốc tế và đối với những thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Á và Mỹ nên phản ứng như thế nào?

Vụ va chạm của tàu Impeccable và tranh chấp chủ quyền ở Biển Nam Trung Hoa là những vấn đề riêng rẽ đòi hỏi Mỹ phải có những chính sách phản ứng riêng. Trên tầm chiến lược, ở mức độ nào đó cả hai vấn đề này cho thấy rõ quyết tâm ngày càng tăng của Trung Quốc đối với những gì nước này coi là quyền của họ trên biển. Trong một số trường hợp chúng ta không đồng quan điểm hoặc thậm chí không hiểu cách Trung Quốc hiểu luật biển quốc tế.

Tuy nhiên, chúng ta tin rằng có những cách thức mang tính xây dựng để giải quyết những vấn đề khó khăn này. Về việc tôn trọng tự do hàng hải của các tàu hải quân Mỹ ở Vùng đặc quyền kinh tế, chúng ta đã yêu cầu Trung Quốc giải quyết bất đồng thông qua đối thoại. Tháng trước, tại chương trình Hội đàm Tham vấn Quốc phòng tại Bắc Kinh, Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách vấn đề Chính sách Michele Flournoy đã nêu vấn đề này, và phía Trung Quốc đã nhất trí tổ chức một kỳ họp đặc biệt theo Thoả thuận Tham vấn Quân sự Trên biển ký năm 1998 để xem xét vấn đề này và tìm cách giải quyết những bất đồng.

Về các đòi hỏi chủ quyền ở Biển Nam Trung Hoa, chúng ta khuyến khích tất cả các bên tìm kiếm giải pháp phù hợp với Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc và các thoả thuận khác đã đạt được giữa ASEAN và Trung Quốc.

Sự khẳng định chủ quyền của một số bên trong tranh chấp ở Biển Nam Trung Hoa làm nảy sinh những vấn đề quan trọng và đôi khi rất phức tạp đối với cộng đồng quốc tế liên quan đến việc tiếp cận các tuyến đường hàng hải và các nguồn lợi biển. Tuyên bố về chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Hoa Nam rất mập mờ. Trung Quốc không cho thấy rõ đòi hỏi chính xác về biên giới của họ. Cũng không rõ là họ khẳng định chủ quyền lãnh hải đối với toàn bộ vùng biển hay chỉ đối với các phần đất phụ thuộc nằm trong vùng biển đó. Trước đây, sự mơ hồ này không ảnh hưởng nhiều lắm tới lợi ích của Mỹ. Tuy nhiên, giờ đây nó đã trở thành một mối lo ngại vì áp lực đối với các công ty năng lượng của chúng ta khi một số khu vực ngoài khơi cũng nằm trong đòi hỏi của Trung Quốc khi những khu vực này không nằm trong công bố chủ quyền của họ. Có thể sẽ tốt hơn cho tất cả các bên nếu Trung Quốc nêu rõ hơn thực chất những đòi hỏi của họ.

Chúng ta cần cảnh giác để đảm bảo rằng lợi ích của ta được bảo vệ và thúc đẩy. Khi chúng ta lo ngại, chúng ta sẽ nêu ra những lo ngại đó một cách thẳng thắn, như chúng ta đã làm khi các công ty của mình bị gây áp lực.

Chúng ta ghi nhận rằng Trung Quốc đã có cách tiếp cận hoà giải hơn trong việc giải quyết một số tranh chấp về biên giới trên bộ. Ví dụ, năm ngoái Trung Quốc và Việt Nam đã ký kết hiệp định phân định biên giới trên bộ. Cách tiếp cận ngoại giao của Trung Quốc đối với Đông Nam Á nhấn mạnh tinh thần hữu nghị và láng giềng tốt. Tương tự, việc Trung Quốc triển khai lực lượng tới Vịnh Aden để chống hải tặc là một đóng góp tích cực nhằm giải quyết mối lo ngại chung của cộng đồng quốc tế. Chúng ta phấn khởi trước những bước tiến này và hy vọng rằng Trung Quốc cũng sẽ áp dụng tiến trình mang tính xây dựng như vậy khi giải quyết vấn đề biên giới và các quyền trên biển của họ.

Thưa Ngài Chủ toạ, chúng ta có mối quan hệ rất rộng với Trung Quốc, mối quan hệ đó bao hàm nhiều vấn đề có tầm quan trọng chiến lược sống còn đối với cả hai nước. Chúng ta nhất trí cao về một số vấn đề; còn đối với những vấn đề khác phải thừa nhận là chúng ta có những khác biệt. Quan hệ song phương của hai bên có thể giúp dàn xếp và tôn trọng những khác biệt này và giải quyết chúng một cách có trách nhiệm thông qua con đường đối thoại.

Xin cảm ơn, và tôi xin vui lòng trả lời các câu hỏi của quý vị.

Nguồn: Điều trần của Phó trợ lý Ngoại trưởng Scot Marciel, Vụ các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương , Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

( còn tiếp )

( tiếp theo )
Các vấn đề biển đảo và tranh chấp chủ quyền ở Đông Á

 
Thưa Chủ tọa, xin cảm ơn vì đã mời tôi đến Tiểu ban để điều trần về các tranh chấp lãnh hải và chủ quyền. Đây là những vấn đề trọng tâm trong cán cân an ninh khu vực châu Á-Thái Bình Dương và cũng là những vấn đề mà chúng tôi ở Bộ Quốc phòng đang theo dõi chặt chẽ. Tôi đánh giá cao sự quan tâm liên tục của Tiểu ban đối với chủ đề quan trọng này và mong rằng chúng ta sẽ còn tiếp tục thảo luận về những diễn biến xung quanh chủ đề này.

Trong bài phát biểu ngày 30/5/2009 tại Hội nghị Quốc phòng thường niên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Sing-ga-po, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gate đã khái quát những thay đổi đáng chú ý trong môi trường an ninh châu Á kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc. Cụ thể hơn, trong khi ca ngợi người dân châu Á giờ đây đã có mức sống cao hơn và giàu có hơn, Bộ trưởng Gates nhấn mạnh tương quan giữa sự ổn định và thịnh vượng về kinh tế - một trong những đặc điểm chủ chốt của môi trường an ninh châu Á trong giai đoạn này. Khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong hai thập kỷ qua nhìn chung là hoà bình và ổn định. Sự ổn định này góp phần mang lợi ích cho tất cả các bên.

Dù có sự ổn định, song một trong những nhân tố mà chúng ta thấy có khả năng thách thức môi trường an ninh khu vực, đồng thời là chủ đề của buổi điều trần ngày hôm nay, là một loạt tranh chấp lãnh thổ dai dẳng, đặc biệt là tranh chấp biển đảo ở Đông Nam Á và Biển Hoa Nam giữa một số quốc gia trong khu vực. Trong những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến căng thẳng và mâu thuẫn gia tăng về những tranh chấp này. Điều đó đi ngược lại tinh thần chủ đạo là hòa bình và hợp tác nhằm tìm kiếm các giải pháp ngoại giao cho vấn đề này như được nêu trong Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Nam Trung Hoa năm 2002.

Tranh chấp gia tăng xuất phát từ nhiều nguyên nhân: nhu cầu về dầu khí gia tăng khiến các bên tranh chấp quan tâm hơn nữa về đảm bảo quyền đối với các nguồn lợi; các quốc gia trong khu vực quan tâm hơn tới các đòi hỏi chủ quyền khi việc nộp đơn xin mở rộng thềm lục địa theo Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc chuẩn bị hết hạn vào tháng 5/2009; chủ nghĩa dân tộc gia tăng khiến chính phủ và nhân dân các nước càng nhạy cảm trước sự coi nhẹ và xâm phạm về lãnh thổ và chủ quyền. Bên cạnh đó, khả năng quân sự đang gia tăng của Trung Quốc đã trở thành yếu tố ảnh hưởng đến tinh thần và nội dung cuộc đối thoại về các tranh chấp biển đảo trong khu vực.

Khi phân tích các hoạt động của Trung Quốc trên biển, tôi nghĩ cần có sự tách biệt giữa việc các tàu hải quân Mỹ bị cản trở ở gần Trung Quốc và cách tiếp cận của Trung Quốc đối với những đòi hỏi chủ quyền ở Biển Hoa Nam nói chung. Mặc dù phải có sự phân biệt rõ như vậy, song cơ sở để Mỹ đưa ra phản ứng đều giống nhau.

Việc các tàu cá của Trung Quốc quấy rối các tàu hải quân Mỹ khi đang tiến hành các hoạt động quân sự thường lệ và hợp pháp ở Vùng Đặc quyền Kinh tế của Trung Quốc xảy ra năm nay là một điểm tối trong quan hệ Trung - Mỹ. Tuy nhiên, tôi cũng xin nhấn mạnh là kể từ tháng Năm đến nay chưa có thêm vụ tàu cá mang cờ Trung Quốc nào quấy rối các tàu hải quân Mỹ.

Mặc dù bất cứ vụ va chạm trên biển nào cũng đều đáng lo ngại, song số vụ va chạm giảm dần sau một sự kiện cụ thể cho thấy cam kết của lãnh đạo hai nước là giải quyết những vấn đề này một cách hoà bình và thông qua con đường ngoại giao.

Bộ Quốc phòng coi hành vi của Trung Quốc trong Vùng Đặc quyền Kinh tế của nước này và rộng hơn trong khu vực Biển Hoa Nam - mà Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền đối với phần lớn khu vực này - là dựa trên hai cơ sở.

Thứ nhất, Trung Quốc có ý đồ chiến lược trong việc khẳng định chủ quyền đối với phần lớn vùng Biển Hoa Nam. Điều này chủ yếu thể hiện trên lĩnh vực chính trị và kinh tế, như đồng nghiệp của tôi ở Bộ Ngoại giao vừa trình bày chi tiết, nhưng đủ để nói rằng Trung Quốc chủ động phản đối bất cứ hoạt động nào của các bên khác nhằm khẳng định những đòi hỏi về chủ quyền của họ. Việt Nam, Đài Loan, Phi-líp-pin, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a và Bru-nây đều đòi hỏi chủ quyền đối với các phần khác nhau ở Biển Hoa Nam; những đòi hỏi này xung đột với nhau, đặc biệt những khu vực xung quanh quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Thứ hai, để củng cố ảnh hưởng chính trị và chiến lược đang gia tăng ở khu vực này, Trung Quốc đã và sẽ tiếp tục tăng cường vị thế quân sự ở Biển Hoa Nam. Ví dụ, khi Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc nâng cấp các công trình ở đảo Hải Nam, chúng ta thấy có sự liên hệ trực tiếp với tư thế chủ động của Trung Quốc khi phản ứng trước các hoạt động của Mỹ trên biển và trên không phận.

Hiểu được ý đồ chiến lược của Trung Quốc không có nghĩa là Bộ Quốc phòng chấp nhận cách Trung Quốc khẳng định vị thế trong khu vực. Chúng ta phản đối mạnh mẽ hành vi khiến sự an toàn của các tàu của chúng ta bị đặt vào tình thế rủi ro và hành vi đó là sự vi phạm rõ ràng các chuẩn mực quốc tế về hành vi ứng xử ở vùng biển quốc tế bên ngoài vùng lãnh hải. Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục sử dụng tất cả các kênh để truyền đạt quan điểm này tới những người đồng nhiệm của chúng ta ở Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Cụ thể, tại cơ chế Tham vấn Quốc phòng gần đây tổ chức ngày 23-24/6 tại Bắc Kinh, chủ đề này đã được đưa vào chương trình nghị sự. Hai bên nhất trí tổ chức một hội nghị đặc biệt theo các điều khoản của Thoả thuận Tham khảo Quân sự trên biển Mỹ-Trung (MMCA, 1998) trong những tuần tới để xem xét cách thức thúc đẩy tiến trình này, tăng cường thông tin liên lạc, giảm khả năng xảy ra va chạm hoặc tai nạn giữa lực lượng hai nước khi hoạt đồng gần nhau.

Hơn thế nữa, chúng ta phản đối bất kỳ nỗ lực của quốc gia nào nhằm hạn chế các quyền tự do trên biển khơi trong phạm vi các khu vực đặc quyền kinh tế. Luật tập quán Quốc tế, như ghi nhận tại điều 58, 87 trong Công ước Luật biển 1982 của Liên hợp Quốc, đảm bảo tất cả các quốc gia đều có quyền hoạt động trong khu vực đặc quyền kinh tế; tự do hàng hải và tự do hàng không trên các vùng biển khơi và các hình thức sử dụng đại dương truyền thống liên quan tới các quyền tự do này. Kể từ khi Công ước Luật biển 1982 ra đời, quan điểm của Mỹ là các quyền hàng hải và các quyền tự do hàng hải áp dụng trong vùng đặc quyền kinh tế, về định tính và định lượng, đều giống với các quyền tự do áp dụng ở vùng biển khơi. Chúng ta ghi nhận rằng gần 40% vùng biển thế giới thuộc phạm vi vùng đặc quyền kinh tế kéo dài 200 hải lý, do vậy, vì nền kinh tế toàn cầu và vì hoà bình và an ninh quốc tế, chúng ta cần phải khẳng định và duy trì mạnh mẽ các quyền tự do và quyền hàng hải trong vùng đặc quyền kinh tế.

Như đã đề cập ở trên, hoạt động quân sự của chúng ta trong khu vực là hoạt động thường xuyên và phù hợp với luật tập quán quốc tế như ghi nhận trong Công ước Luật biển 1982. Chúng ta đã kiên trì khẳng định chính sách cơ bản đối với các đòi hỏi mâu thuẫn nhau ở Biển Hoa Nam - mà mới đây nhất là ở Đối thoại Shang-ri La tháng 5/2009 khi Bộ trưởng Gates khẳng định rằng Mỹ không đứng về bên nào trong các tranh chấp chủ quyền và ủng hộ một giải pháp hoà bình bảo vệ quyền tự do hàng hải. Trong bài phát biểu tại cơ chế đối thoại này, Bộ trưởng Gates khẳng định “dù là trên biển, trên không trung, trên vũ trụ hay không gian mạng, những không gian chung của thế giới là những vùng mà ở đó chúng ta phải hợp tác, ở đó chúng ta phải tuân thủ pháp quyền và các cơ chế khác giúp duy trì hoà bình khu vực.”

Bộ trưởng Gates nói: “chúng tôi ủng hộ sự cởi mở, phản đối sự độc quyền, và ủng hộ việc cùng sử dụng các không gian chung một cách có trách nhiệm nhằm duy trì và thúc đẩy sự thịnh vượng chung.” Mỹ có lợi ích trong việc duy trì các tuyến hàng hải mở, tránh bị kéo vào các xung đột khu vực; ủng hộ tìm kiếm một giải pháp cho tranh chấp lãnh thổ thông qua cơ chế đa phương, tránh thói quen tạo tiền lệ; và bảo vệ uy tín của Mỹ ở Đông Nam Á.

Để hỗ trợ các mục tiêu chiến lược của chúng ta, Bộ Quốc phòng đã khởi động một chiến lược theo nhiều hướng: 1) thể hiện rõ bằng lời nói và hành động cho thấy các lực lượng Mỹ tiếp tục hiện diện và là lực lượng quân sự có ưu thế vượt trội trong khu vực; 2) cân nhắc và xác định các đòi hỏi về quyền tự do hàng hải của các tàu hải quân Mỹ; 3) xây dựng quan hệ an ninh chặt chẽ hơn với các đối tác trong khu vực, cả ở cấp độ chính sách và thông qua các cơ chế đối thoại chiến lược, lẫn cấp độ triển khai thông qua xây dựng năng lực cho đối tác, đặc biệt về lĩnh vực an ninh biển, và 4) củng cố các cơ chế quan hệ quân sự-ngoại giao đã có với Trung Quốc nhằm cải thiện thông tin liên lạc và giảm bớt rủi ro về tính toán sai.

Hiện diện về quân sự có lẽ là bộ phận quan trọng nhất trong thành tố đầu tiên của chính sách đề cập ở trên. Ở khía cạnh này, thì căn cứ quân sự ở Guam được coi là cái neo vĩnh viễn cho sự hiện diện của Mỹ trong khu vực và củng cố vị thế “cường quốc khu vực” của chúng ta. Chúng tôi tin rằng điều này sẽ có tác dụng ổn định các chính sách và chiến lược của các bên đòi hỏi chủ quyền ở Biển Hoa Nam. Nếu chúng ta thực hiện một chính sách khác tức là Mỹ rút khỏi khu vực và tạo khoảng trống quyền lực, điều đó sẽ khiến những quốc gia yếu kém nhất trong số các bên sẽ không còn chút không gian chiến lược nào để hoạt động.

Về thành tố thứ hai trong chiến lược của chúng ta, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ sẽ tiếp tục khẳng định các quyền tự do hàng hải trong khu vực. Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động ở Biển Hoa Nam; tuân thủ nghiêm ngặt luật tập quán quốc tế ghi nhận trong Công ước Luật Biển của Liên Hợp Quốc. Hoạt động của Mỹ sẽ được điều chỉnh bởi lợi ích của chúng ta trong khu vực và mong muốn duy trì an ninh và ổn định trên toàn bộ Tây Thái Bình Dương.

Thành tố thứ ba trong chiến lược của chúng ta tập trung vào việc mở rộng và củng cố các chương trình ngoại giao quốc phòng và xây dựng năng lực trong khu vực như những nỗ lực hỗ trợ quan trọng nhằm ngăn chặn không cho căng thẳng ở Biển Hoa Nam phát triển thành mối đe doạ đối với các lợi ích của Mỹ. Để đạt mục tiêu đó, gần đây chúng ta đã thiết lập cơ chế đối thoại chính sách quốc phòng cấp cao với Việt Nam và Ma-lai-xi-a, bổ sung cho các cơ chế tham vấn vốn đã rất mạnh của chúng ta với Phi-líp-pin, Thái Lan, và In-đô-nê-xi-a. Thông qua hàng loạt hoạt động hợp tác an ninh từ hội thảo đến tập trận đa phương chúng ta đang giúp các quốc gia trong khu vực vượt qua các trở ngại lâu đời về lịch sử và văn hoá vốn cản trở nỗ lực hợp tác an ninh đa phương.

Cuối cùng, chúng ta cần củng cố các cơ chế đã có nhằm lôi kéo Trung Quốc thảo luận về vấn đề này và các vấn đề an ninh khác, trong đó có Cơ chế Tham vấn Quốc phòng Mỹ-Trung, Cơ chế Phối hợp Chính sách Quốc phòng Mỹ-Trung, Thỏa thuận Tham khảo các vấn đề quân sự trên biển Mỹ-Trung. Các cơ chế này là kênh thông tin liên lạc mở và liên tục để xây dựng lòng tin và tăng cường hiểu biết lẫn nhau hơn nữa, để thảo luận thẳng thắn về những bất đồng, tăng cường hiểu biết và áp dụng các tiêu chuẩn về an toàn và các nguyên tắc hoạt động cơ bản nhằm tăng cường an toàn cho các thuỷ thủ và phi công của tất cả các quốc gia trong khu vực.

Tất cả những nỗ lực này đều nhằm giảm thiểu biến động. Chúng tôi tin rằng các bên tranh chấp ở Biển Đông sẽ đánh giá Mỹ là nhân tố giúp ổn định trong khu vực. Mặc dù chúng ta không đề xuất làm trung gian hay hoà giải xung đột, nhưng sự hiện diện của chúng ta mang lại cảm giác ổn định và mở ra không gian cho các bên tranh chấp nhằm tìm kiếm các biện pháp chính trị giải quyết những vấn đề này.

Tôi rất sẵn lòng trả lời các câu hỏi của quý vị.

Nguồn: US Embassy in Hanoi: Điều trần của Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Robert Scher đặc trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương
( còn tiếp )

( tiếp theo)

Thưa Thượng Nghị sĩ Webb và các thành viên khác trong uỷ ban, tôi rất vinh dự có mặt tại đây ngày hôm nay. Tôi đánh giá cao việc các vị tổ chức phiên điều trần quan trọng này và chú ý đến thái độ ngày càng cứng rắn của Trung Quốc trong việc khẳng định lãnh hải của mình.

Đã một thập kỷ trôi qua kể từ khi ngài, thưa Thượng Nghị sĩ Webb, bắt đầu viết về chủ đề này, và lực lượng hải quân Trung Quốc cũng đã được hiện đại hóa nhanh hơn chúng ta tưởng rất nhiều. Trong thập kỷ vừa qua, Trung Quốc đã triển khai 38 tàu ngầm mới chạy bằng diesel và năng lượng hạt nhân, tức là triển khai 2,9 tàu mỗi năm. Bên cạnh việc mua lại bốn tàu khu trục lớp Sovremenny của Nga, Trung Quốc cũng đã triển khai 9 tàu khu trục và tàu chiến mới do chính Trung Quốc sản xuất và được trang bị tên lửa tầm thấp chống tàu chiến có sức phá hủy ghê gớm.

Ngoài ra, bên cạnh việc mở rộng triển khai hơn một nghìn tên lửa đạn đạo, Giải phóng quân Trung Quốc (PLA) còn xây dựng một cơ sở tên lửa đạn đạo chống hạm đặt trên mặt đất được trang bị các thiết bị có tính cơ động cao với mục đích chống các tàu nổi cơ động của chúng ta, bao gồm cả thành phần cốt tử trong năng lực biểu dương sức mạnh của chúng ta là tập hợp tàu sân bay tác chiến. Chúng ta chưa từng chứng kiến điều gì tương tự trong hoạt động xây dựng và củng cố lực lượng hải quân kể từ đầu thời kỳ Chiến tranh lạnh. Và hải quân Hoa Kỳ cũng chưa từng đối mặt với mối đe doạ về tên lửa đạn đạo có khả năng tấn công các mục tiêu di động trên biển. Và ngài cũng đã đúng khi viết rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc đang có ý đồ và toan tính mở rộng không gian chiến lược của Trung Quốc trong khu vực.

Động cơ đằng sau những động thái củng cố sức mạnh quân sự này là gì? Chắc chắn không phải là những mối đe doạ đối với Trung Quốc - khách quan mà nói thì Trung Quốc không đứng trước bất kỳ mối đe doạ nào về quân sự. Với sự sụp đổ của Liên bang Xô viết, Trung Quốc không còn cần phải bận tâm tới việc bảo vệ đường biên giới lãnh thổ khỏi sự xâm lấn từ bên ngoài. Từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khu vực này nhìn chung đã có hoà bình.

Thay vào đó, tôi cho rằng động thái củng cố quân đội của Trung Quốc bắt nguồn từ các nhân tố bên trong, từ mong muốn phô trương thanh thế quốc gia, và cảm giác bất an của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trung Quốc đang thể hiện hành vi của một cường quốc đang lớn mạnh. Điều ngạc nhiên duy nhất là chúng ta đã dự báo rằng họ sẽ ứng xử theo cách khác. Chính phủ Hoa Kỳ qua nhiều đời tổng thống và nhiều chuyên gia đã nhắc đi nhắc lại với người dân Mỹ rằng sự nổi lên của Trung Quốc có thể sẽ khác với sự lớn mạnh của tất cả các cường quốc khác trong lịch sử. Song đơn giản là điều đó không xảy ra.

Khi Trung Quốc đã trở nên lớn mạnh hơn và dành nhiều nguồn lực hơn bao giờ hết cho các lực lượng quân đội, chính quyền Bắc Kinh muốn giải quyết các tranh chấp lãnh thổ theo hướng có lợi cho mình, mở rộng lãnh hải và thiết lập các con đường mới nhằm tiến ra đại dương rộng lớn. Thực vậy, một trong những động thái thú vị nhất trong các hướng đi chiến lược của Trung Quốc là cuộc tranh cãi đang diễn ra về tầm quan trọng của Alfred Thayer Mahan, nhà lý luận về sự lớn mạnh của chính Hoa Kỳ ở vị thế đứng đầu thế giới hiện nay. Về chủ đề này, các đồng nghiệp của ngài Dutton tại trường đại học Hải quân đã nhắc đến rất nhiều trong các bài viết của họ.

Các quan chức trong lực lượng hải quân Trung Quốc đang bắt đầu cố gắng tìm hiểu xem những khái niệm như quyền lãnh hải và mối liên hệ giữa sức mạnh hải quân và các lợi ích thương mại quốc tế sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.

Nhưng chúng ta không thể không quan ngại, dù cho cách ứng xử của Trung quốc cũng không khác gì so với các cường quốc mới nổi khác. Lý do để quan ngại là:

Kể từ khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc, Châu Á bắt đầu được hưởng nền an ninh tương đối ổn định, chủ yếu là nhờ sức mạnh của quân đội Hoa Kỳ và hàng loạt các cam kết an ninh khác. Chính trong cái ô an ninh này mà hầu hết các nước Châu Á đều được hưởng hoà bình, thịnh vượng và dân chủ ngày càng tăng. Châu Á ngày nay – xét trên tất cả các phương diện - kinh tế, chính trị, nhân khẩu học hay quân đội - đang nhanh chóng trở thành trung tâm chú ý của đời sống chính trị quốc tế. Thế nhưng sự nổi lên của Trung Quốc đã bắt đầu làm thay đổi trạng thái ổn định và an ninh, vốn là nền tảng cho tăng cường hoà bình, thịnh vượng và dân chủ. Với tư cách là một cường quốc tại khu vực Thái Bình Dương, chúng ta muốn thấy một Châu Á tiếp tục tăng trưởng và thịnh vượng trong hoà bình. Một Châu Á mà trong đó Hoa Kỳ không còn được xem như một cường quốc dẫn đầu về quân sự chắc chắn sẽ không còn là một Châu Á ổn định như trước đây. Một khu vực không an toàn sẽ quan tâm nhiều hơn đến cạnh tranh an ninh chứ không phải là cạnh tranh về thương mại, cải cách nội bộ và hợp tác vùng.

Chính trong bối cảnh này, tôi muốn nói về các tranh chấp lãnh hải tại Biển Nam Trung Hoa và Biển Đông Trung Hoa. Tôi xin phép được bắt đầu với Nhật Bản và tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, vì Nhật Bản từ lâu đã và hiện vẫn đang là đồng minh quan trọng của Hoa Kỳ tại khu vực này.

Trong tất cả các tranh chấp lãnh thổ tại khu vực này, tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc tại Biển Đông Trung Hoa là gây nhiều tranh cãi nhất và cũng có thể coi là chứa đựng nhiều nguy hiểm nhất. Tranh cãi này có nguyên nhân từ chạy đua sức mạnh quân sự, thù oán trong lịch sử, mong muốn khai thác nguồn năng lượng tiềm tàng dưới đáy biển và cuối cùng là mối lo ngại về Đài Loan. Tất cả những điều này phối hợp với nhau khiến cho vấn đề trở nên đặc biệt nhạy cảm.

Cả hai quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và cả hai đều đưa quần đảo này vào khu vực đặc quyền kinh tế/thềm lục địa của mình. Đối với Trung Quốc, quần đảo này có vai trò quan trọng vì lý do an ninh năng lượng và tham vọng mở rộng lãnh hải của họ.

Tôi xin được bắt đầu bằng vấn đề an ninh năng lượng. Cả hai quốc gia đều tuyên bố chủ quyền đối với mỏ khí đốt Chunxiao, mà theo Trung Quốc thì mỏ này nằm ngoài đường ranh giới Nhật Bản 5km trên vùng biển Đông Trung Hoa. Hiện nay, công ty năng lượng Trung Quốc CNOOC là nhà khai thác mỏ khí đốt này và các chuyên gia năng lượng ước tính rằng Chunxiao có trữ lượng tới 250 tỷ tỷ feet khối khí tự nhiên và khoảng từ 70 tới 160 tỷ thùng dầu.

Bởi vì cả Trung Quốc và Nhật Bản đều muốn đa dạng hoá các nguồn cung cấp năng lượng của mình, nên trữ lượng khí đốt tự nhiên và dầu mỏ ở khu vực biển Đông Trung Hoa quả thực vô cùng quan trọng đối với cả hai quốc gia.

Một mối quan ngại nữa đối với Trung Quốc là khoảng cách trên biển giữa các cảng của Trung Quốc với các nhà cung cấp dầu mỏ chính ở khu vực Vịnh Péc-xích. Chính quyền Bắc Kinh ngày càng cảm thấy không thoải mái vì việc phải nhờ cậy vào thiện chí của Hoa Kỳ để tuần tiễu vùng biển này. Cả lòng tự kiêu dân tộc lẫn sự ngờ vực đối với Hoa Kỳ khiến Trung Quốc phải tìm kiếm các nguồn cung ứng và các con đường cung ứng năng lượng khác, càng gần với đại lục càng tốt - nơi Trung quốc có thể triển khai sức mạnh quân sự của họ. Khu mỏ Chunxiao chính là một phần quan trọng trong chiến lược an ninh năng lượng của Trung Hoa.

Một mối quan ngại khác của các nhà chiến lược Trung Quốc là quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nằm trong cái mà Trung Quốc gọi là chuỗi đảo đầu tiên - dựa trên sự phân định ranh giới bắt đầu từ hòn đảo phía Nam Nhật Bản Kyushu xuyên qua biển Đông Trung Hoa và biển Nam Trung Hoa. Khu vực này bao gồm Đài Loan, đảo Ryukus của Nhật Bản và hầu như toàn bộ vùng biển Nam Trung Hoa. Trung Quốc, với hành động ngày một cứng rắn của mình, đã thể hiện mong muốn thống lĩnh chuỗi đảo này. Đối với các nhà chiến lược Trung Quốc, có cả các mục tiêu phòng thủ lẫn các mục tiêu tấn công đằng sau những tuyên bố chủ quyền này.

Phía Trung Quốc cho rằng họ bị bó hẹp bởi liên minh Mỹ - Nhật đang hoạt động quá gần đường bờ biển của họ. Các nhà chiến lược Trung Quốc tin rằng liên minh này - trước kia từng được xây dựng để bao vây các hạm đội của Liên bang Xô viết trên Thái Bình Dương - nay trở thành một bộ phận quan trọng trong chính sách ngăn chặn nhằm vào Trung Quốc. Điều này phần nào lý giải thái độ khiêu khích của Trung Quốc mới đây đối với tàu USNS Impeccable, cũng như vụ buộc hạ cánh máy bay tuần tiễu của Hoa Kỳ tại đảo Hải Nam năm 2001. Trong khi Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn đang tranh cãi về những điều khoản trong Luật Biển và về cái gọi là những hoạt động hợp pháp trong khu đặc quyền kinh tế Trung Quốc, song tôi không nghĩ rằng những vấn đề này có thể được giải quyết trong tương lai gần đây. Chiến lược địa chính trị và chiến lược trên biển của Trung Quốc có vai trò quan trọng đối với chính quyền Trung Hoa hơn là đạo luật này. Đơn giản là Trung Quốc muốn đẩy Mỹ ra càng xa càng tốt đường bờ biển và những vùng đã tuyên bố thuộc ảnh hưởng của họ.

Nhiều nhà chiến lược Trung Quốc tin rằng nước này không thể trở thành một cường quốc chừng nào nó vẫn còn bị bó buộc bởi liên minh trên biển giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ. Liên minh này cũng có vai trò bảo vệ Đài Loan và ngăn chặn người Trung Quốc bành trướng lực lượng của họ sang phía Tây Thái Bình Dương. Từ chiến lược phòng thủ, các nhà chiến lược Trung Quốc muốn cản trở Hoa Kỳ xâm nhập khu vực này - chuỗi các hòn đảo đầu tiên, nếu như xung đột về vấn đề Đài Loan nổ ra.

Theo quan điểm của Nhật Bản, Senkakus là một phần lãnh thổ Nhật Bản trong suốt lịch sử hiện đại - nước Nhật chưa bao giờ từ bỏ phần lãnh thổ này ngay cả khi thua trận trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, khi Nhật Bản phải từ bỏ nhiều phần lãnh thổ theo Hiệp ước San Francisco. Lâu nay, nước Nhật đã cai quản Senkakus mặc dù cả Trung Quốc và Đài Loan đều tuyên bố hòn đảo này thuộc về họ.

Nước Nhật đã cho các chủ sở hữu tư nhân thuê một phần diện tích quần đảo nhằm kiểm soát bất kỳ hành vi mua bán quyền lãnh thổ nào. Cả Đài Loan và Trung Quốc đều phản đối hành động này. Cũng trong khoảng thời gian năm 2003, CNOOC đã tham gia vào đối tác sản xuất khí đốt tự nhiên ở Chunxiao.

Nhật Bản đã phản đối và yêu cầu Trung Quốc chuyển giao các dữ liệu địa chấn. Trong khi chính quyền Bắc Kinh tỏ ra không khoan nhượng thì Nhật Bản vẫn tiếp tục trao quyền cho các công ty quốc gia bắt đầu khoan thăm dò ở vùng biển Đông Trung Hoa. Trung Quốc đáp trả bằng việc gửi một đội tàu hải quân quy mô nhỏ, trong đó có cả tàu lớp Soveremmeny tới khu vực này và phát đi những lời cảnh báo nghiêm khắc yêu cầu nước Nhật ngừng mọi hoạt động khai thác năng lượng trong vùng lãnh thổ Trung Quốc. Phía Nhật đã ngừng mọi hoạt động khai thác.

Hạm đội mà Trung Quốc đưa tới khu vực biển Đông Trung Hoa năm 2005 không phải là lần đầu tiên Trung Quốc chứng tỏ sức mạnh trên biển của nước này. Các hồ sơ ghi chép từ phía Nhật Bản đã chỉ ra rằng quân đội, các tàu nghiên cứu dân sự và tàu ngầm của Trung Quốc đã xâm nhập vào vùng đặc khu kinh tế của Nhật Bản hơn chục lần trong các năm 2004 và 2005. Mục tiêu của các cuộc xâm lấn trên biển này bao gồm cả việc lập bản đồ khai thác khí đốt và dầu mỏ tại những khu vực tranh chấp, và việc tiến hành nghiên cứu đường đi cho tàu ngầm để vào và ra khỏi Thái Bình Dương.

Hoa Kỳ và Nhật Bản cũng đã rất quan ngại khi tàu ngầm động cơ diesel lớp Tống của Trung Quốc tiến quá gần tới tàu USS Kitty Hawk trong lần tập trận của Hoa Kỳ ở gần Nhật Bản vào năm 2007. Dường như chiếc tàu ngầm này đã rình mò ở Nhóm Tàu sân bay Tấn công mà không bị phát hiện.

Như vậy, theo quan điểm của Nhật Bản, tranh chấp Senkaku/Biển Đông Trung Hoa không chỉ là tranh cãi về lợi ích năng lượng và luật pháp quốc tế. Tranh cãi này là biểu hiện của sức mạnh và thái độ khẳng định chủ quyền ngày càng cứng rắn của Trung Quốc. Nhật Bản đã từng trải qua một quá trình lịch sử lâu dài phải đối phó với nỗi sợ hãi bị cô lập và trừng phạt về kinh tế. Sức mạnh trên biển và các cuộc phô diễn lực lượng ngày càng leo thang của Trung Quốc chỉ làm tăng thêm những nỗi lo sợ trên mà thôi.

Cuối cùng, tranh cãi về tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế và quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đã làm sáng tỏ những mối quan ngại của Nhật Bản đối với Đài Loan. Đối với các nhà chiến lược Nhật Bản, sự kiểm soát của Trung Quốc đối với Đài Loan có thể đẩy các căn cứ hải quân Trung Quốc tiến gần tới chuỗi đảo Okinawa và Ryuku, và mở rộng vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc tiến xa hơn về phía Thái Bình Dương. Cảm giác bất an của chính quyền Nhật Bản - vốn đã căng thẳng do những bất ổn trên bán đảo Triều Tiên - nay lại càng trở nên lớn hơn.

Mặc dù hai bên đã đi tới được một số thoả thuận năm 2008 nhằm hợp tác khai thác các nguồn năng lượng và bỏ lại sau những tranh chấp lãnh hải trong thời gian này song với những gì mà tôi vừa trình bày trên đây, cả Trung Quốc và Nhật Bản đều đang thủ thế để toan tính cho những mưu đồ riêng của họ.

( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Biển Nam Trung Hoa

Tranh chấp tại vùng biển Nam Trung Hoa, bao gồm tranh chấp tại các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, cũng cần phải được phân tích trong bối cảnh địa chính trị tương tự. Tranh chấp này đụng chạm đến lợi ích an ninh của cả 3 cường quốc tại Châu Á là Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, đồng thời cũng ảnh hưởng không nhỏ tới các liên minh và các đối tác yếu hơn của chúng ta tại khu vực như Việt Nam và Philippine.

Về bản chất, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền của mình trên toàn bộ khu vực biển Nam Trung Hoa. Việt nam, Philippine, Brunei và Đài Loan tranh cãi về tuyên bố này, đặc biệt là tuyên bố về chủ quyền và quyền khai thác các đảo nhỏ quanh quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Vì tại khu vực biển Nam Trung Hoa, tất cả các bên tuyên bố lãnh hải trong vùng biển này đều cho rằng khu vực này có trữ lượng dầu mỏ và khí đốt rất lớn. Trung Quốc đã có tranh chấp với Việt Nam và Philippine ở quần đảo Trường Sa và với Việt nam ở quần đảo Hoàng Sa. Mặc dù Trung Quốc đã ký Tuyên bố ứng xử của các bên tại khu vực biển Nam Trung Hoa năm 2002 song các bên liên quan không tin rằng Trung Quốc sẽ thực hiện đúng những cam kết này. Có thể cho rằng sức mạnh quân sự ngày càng lớn và thái độ kiên quyết của Trung Quốc tại khu vực này là động cơ để Việt Nam muốn xây dựng mối quan hệ an ninh gần gũi hơn với Hoa Kỳ, và việc Philippine muốn ký kết Thoả ước Lực lượng Thăm viếng với Hoa Kỳ năm 1999.

Vùng biển Nam Trung Hoa cũng là con đường dẫn tới eo biển Malacca - khu vực được coi là một trong những địa điểm hàng hải và đường giao thương trên biển quan trọng nhất thế gới. Có khoảng 50.000 tàu biển chuyên chở một phần tư tổng lượng hàng hoá thương mại trên thế giới và một nửa tổng lượng dầu mỏ của thế giới đi qua eo biển Malacca mỗi năm. Vì 90% lượng dầu mỏ của Trung Quốc và hầu hết lượng dầu mỏ của Nhật Bản đến từ đường biển nên cũng là lẽ tự nhiên khi cả hai quốc gia này đều rất quan tâm đến việc thiết lập an ninh riêng tại eo biển này cũng như tại khu vực biển Nam Trung Hoa.

Năm ngoái, mối lo ngại đã gia tăng ở khu vực Đông Nam Á, Nhật bản và Ấn Độ khi các tin tức báo chí cho biết một căn cứ hải quân mới của Trung Quốc đã được xây dựng tại đảo Hải Nam - căn cứ này có thể phục vụ các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và tên lửa tấn công cũng như các loại tàu chiến trên biển khác. Lực lượng Hải quân Trung Quốc (PLAN) có thể sử dụng căn cứ này để lén lút đưa quân vào khu vực biển Nam Trung Hoa và xâm nhập các tuyến đường biển thuộc lãnh hải quốc tế.

Các quốc gia Đông Nam Á lo ngại Trung Quốc có thể gây áp lực quân sự đối với họ để giải quyết các tranh chấp lãnh thổ. Nhật Bản lo ngại Trung Quốc có thể thống trị đường biển, cưỡng bức và cô lập nước Nhật.

Chính quyền Ấn Độ lo lắng vì hai lý do. Thứ nhất là việc phát hiện ra căn cứ trên đảo Hải Nam đã củng cố thêm mối nghi ngờ đang ngày càng tăng của Ấn Độ về việc Trung Quốc đang tìm đường tiến tới Ấn Độ Dương và xây dựng một mạng lưới các căn cứ hải quân dọc Ấn Độ Dương - ở Miến Điện, Srilanka và Pakistan - vốn là khu vực mà Ấn Độ vẫn coi là vùng ảnh hưởng của họ.
Thứ hai, Ấn Độ hiện đang đóng vai trò kinh tế ngày càng lớn, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á, và muốn có khả năng tiếp cận vào khu vực này mà không bị cản trở . Ấn Độ lo ngại rằng điều mà chúng ta đang chứng kiến tại khu vực này chính là sự thể hiện Học thuyết Monroe theo kiểu Trung Quốc.

Phản ứng trong khu vực

Hiện nay, tất cả các bên liên quan đều tìm cách tạo đối trọng với sức mạnh đang gia tăng của Trung Quốc. Cả chính quyền Hà Nội và Manila đều bày tỏ mong muốn xây dựng quan hệ gần gũi hơn với Hoa Kỳ. Chính quyền Nhật Bản với cương vị là một cường quốc nhưng bị ràng buộc về các vấn đề quân sự do hiến pháp hoà bình cũng đang nỗ lực củng cố và tăng cường hơn nữa liên minh song phương. Sự liên kết với Ấn Độ cũng là một phần không nhỏ trong kế hoạch chia sẻ các quan điểm chung giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ về môi trường an ninh trên biển.

Nói tóm lại, chúng ta chia sẻ với các đối tác của chúng ta trong khu vực về mong muốn không để Trung Quốc trở thành một cường quốc nắm vai trò bá chủ. Câu hỏi mà nhiều quốc gia trong khu vực bắt đầu đặt ra hiện nay là liệu chúng ta có đủ ý chí và sức mạnh lâu dài để đối chọi được với sự lớn mạnh của Trung Quốc hay không. Và điều này dẫn đến những kết luận sau đây của tôi.

Kết luận và khuyến nghị

Chúng ta đã không có chính sách rõ ràng về những tuyên bố gây tranh cãi ở khu vực biển Nam Trung Hoa, cũng đã không thể hiện quan điểm rõ ràng về hiện trạng của các quần đảo đang tranh chấp. Điều mà chúng ta đã tuyên bố là chúng ta sẽ bảo vệ tự do hàng hải và các đặc quyền tại các khu đặc quyền kinh tế phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chung về giải quyết một cách hoà bình các tranh chấp lãnh thổ và tự do hàng hải có thể là quá thận trọng, trước sự nhạy cảm mang tính lịch sử của những tranh chấp này và do chúng ta muốn có mối quan hệ hợp tác với Trung Quốc.

Nhưng đồng thời, chúng ta phải nhận thức rõ rằng Trung Quốc muốn khẳng định vị trí thống lĩnh tại vùng biển Nam và Đông Trung Hoa, mở rộng lãnh hải, tự do hành động và cản trở chúng ta tiếp cận các vùng biển này.

Chúng ta cũng cần phải đảm bảo để bạn bè và đồng minh của chúng ta có đủ sức mạnh và sự ủng hộ để đứng lên chống lại nguy cơ bị chèn ép và đảm bảo rằng chúng ta có thể thực hiện tốt các cam kết ngoại giao của mình.

Chúng ta vừa không muốn thấy những cuộc chạy đua quân sự tốn kém diễn ra ở Châu Á, vừa không muốn thấy Trung Quốc thống trị Châu Á mà không có sự hiện diện của Hoa Kỳ. Để đạt được những mục tiêu này, chúng ta cần tăng cường hơn nữa ngoại giao đồng minh để trấn an họ rằng họ sẽ không bị chèn ép bắt nạt. Chúng ta phải phân định rõ ranh giới đối với Trung Quốc trong các nguyên tắc chủ chốt về ứng xử trên biển.

Tuy nhiên chúng ta không có ý định phải viện đến lực lượng quân sự của chúng ta.

Trung Quốc càng phát triển lực lượng hải quân của họ bao nhiêu thì Hoa Kỳ lại càng thu hẹp bấy nhiêu. Trung Quốc đã triển khai hàng chục tàu ngầm mới trong khi chúng ta lại để cho năng lực chống tàu ngầm của chúng ta bị teo đi. Trong khi Trung Quốc triển khai hàng chục tàu ngầm mới thì chúng ta lại giảm số lượng tàu ngầm đi khoảng 25 chiếc.

Chính quyền Trung Hoa không chỉ nhận ra sự mất cân đối này mà còn đang tính toán tới sự cắt giảm sắp tới trong lực lượng hải quân Hoa Kỳ. Đô đốc hải quân Trung Hoa Yang Yi đang sung sướng hả hê khi thấy rằng Trung Quốc đã vượt gấp năm lần Hoa Kỳ trong sản xuất tàu ngầm ... con số 18 chiếc (là số lượng tàu ngầm của Hoa Kỳ thường xuyên có mặt ở Thái Bình Dương) so với 75 chiếc (hoặc nhiều hơn thế) tàu ngầm của Trung Quốc rõ ràng là không hề lạc quan chút nào [nhìn từ góc độ của nước Mỹ]. Người đứng đầu lực lượng hải quân Trung Hoa đã đúng khi đánh giá rằng các tàu ngầm của Mỹ có tính năng vượt trội hơn mặc dù khoảng cách về chất lượng hiện đang được rút ngắn. Và khoảng cách về số lượng khiến cho việc theo dõi hành tung các hạm đội của Trung Hoa trở nên khó khăn hơn.

Tôi đã được yêu cầu phát biểu về vai trò của lực lượng hải quân Mỹ trong việc duy trì đối trọng trên biển. Tôi đã làm điều đó với tinh thần khiêm tốn, vì tôi đang phát biểu trước ngài cựu Bộ trưởng Hải quân và cũng vì tôi nhận thức rõ ràng rằng việc đem ra bàn cãi về lực lượng quân sự của chúng ta là một vấn đề nhạy cảm.

Viện nghiên cứu của tôi đã triệu tập một nhóm các chuyên gia an ninh và chuyên gia quân sự để có cái nhìn sâu sắc hơn về yêu cầu đối với lực lượng quân đội của chúng ta trên toàn thế giới trước khi chính phủ tiến hành chương trình Xét duyệt Quốc phòng bốn năm một lần (QDR).

Chúng tôi đã xem xét yêu cầu quân sự tại khu vực Thái Bình Dương và tôi xin phép được chia sẻ với các vị một số kết luận như sau:

Trước hêt, tôi xin nhấn mạnh rằng chiến lược phòng thủ của chúng ta ở Thái Bình Dương cần không chỉ tập trung vào việc đối phó với các tình huống chiến đấu khi chiến tranh thực sự nổ ra. Vì Trung quốc đã thay đổi cán cân quân sự trong vùng nên lực lượng quân sự của chúng ta cũng phải thay đổi theo để lập lại đối trọng quân sự. Một cách để chúng ta đáp ứng đòi hỏi quân sự của chúng ta ở Thái Bình Dương là suy nghĩ về một sự hiện diện và điều động quân đội mạnh mẽ hơn tại khu vực này đồng thời cũng phải nghĩ tới lực lượng tăng cường khẩn cấp trong trường hợp có xung đột. Tôi sẽ chủ yếu đề cập đến vế đầu tiên của nhận định này:

Chưa bao giờ các hạm đội của chúng ta lại có quy mô nhỏ như hiện nay kể từ đầu thế kỷ 20. Mặc dù chúng ta có quân trang quân giới tốt hơn nhưng nếu so với khu vực Thái Bình Dương rộng lớn thì quy mô của các hạm đội là một vấn đề cần cân nhắc. Lực lượng của chúng ta ở Thái Bình Dương có rất nhiều nhiệm vụ bên cạnh việc duy trì đối trọng quân sự - họ còn phải xây dựng năng lực quan hệ đối tác, ứng phó với thiên tai và thực hiện nhiệm vụ chống lại nạn cướp biển.

Tôi xin tập trung vào nhiệm vụ về Trung Quốc. Sơ qua, có thể thấy về yêu cầu đối với lực lượng hải quân ở Thái Bình Dương, cần gia tăng số lượng tàu ngầm tấn công chớp nhoáng hiện diện gần như liên tục ở vùng biển Đông và Nam Trung Hoa cũng như ở khu vực biển Nhật Bản. Chúng ta cần có nhiều tàu ngầm hơn để bảo vệ các Nhóm Tàu sân bay Tấn công, để theo dõi tàu ngầm tuần tiễu của Trung Quốc và để tiến hành các hoạt động tình báo, do thám, trinh sát (ISR). Cũng cần trang bị thêm các máy bay do thám P8 và các bộ phận cảm biến dưới mặt biển.

Lực lượng tên lửa và các hạm đội phòng thủ của chúng ta chưa tương xứng với sự lớn mạnh ngày càng nhanh chóng của Trung Quốc trong sản xuất tên lửa đạn đạo và tên lửa tìm diệt trên biển. Đáng tiếc là đã đến lúc nếu chúng ta muốn giữ các căn cứ và các tàu chiến đã được triển khai thì chúng ta cần tập trung nhiều hơn nữa trong việc bảo vệ chúng.

Các thiết bị hữu dụng để bảo về tài sản trên biển bao gồm hệ thống phát hiện mục tiêu qua vệ tinh được kết nối trực tiếp với hệ thống ra đa dò tìm mục tiêu, sự có mặt thường trực của các tàu chiến được triển khai ở tiền phương có khả năng chống lại tên lửa đạn đạo và hệ thống tin tức tình báo cung cấp thời điểm chính xác tàu chiến có thể bị đe doạ và cảnh báo về các đợt phóng tên lửa chống tàu.

Mặc dù chúng ta cần triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa song năng lượng trực tiếp chính là công cụ đầy hứa hẹn để chống lại những mối đe doạ này, đặc biệt là tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM). Việc triển khai nhiều hơn nữa các tàu chiến duyên hải có thể đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tác chiến chống hạm (ASW) mạnh mẽ.

Tẩt cả các biện pháp quân sự này sẽ giúp chúng ta phản ứng nhanh khi cần thiết. Nếu quân đội của chúng ta cần gửi thêm nhiều tàu chiến nữa tới khu vực này thì các biện pháp để tăng cường khả năng sống sót của chúng sẽ khiến chúng trở nên mạnh mẽ hơn và có hiệu quả hơn. Một hệ thống ASW mạnh hơn sẽ làm tăng khả năng tự do hành động của chúng ta trong các cuộc chiến đấu. Tôi muốn nói rằng chúng ta cũng cần phải chú trọng tới sự tồn vong của các căn cứ quân sự trên mặt đất. Chúng ta cần có nhiều cơ sở hậu cần hơn tại các nước thân thiện để lực lượng không quân của ta có thể thâm nhập vào trong vùng. Chúng ta cũng cần đảm bảo rằng chúng ta có các máy bay tuần tiễu và tàu chở dầu đủ để thực hiện các nhiệm vụ phức tạp hơn và khó khăn hơn bất kỳ nhiệm vụ nào mà chúng ta đã thực hiện trước đây.

Ngài đã tỏ ra có lý, thưa Thượng nghị sĩ Webb, khi nhận định rằng chúng ta đang ở trong thế tiến thoái lưỡng nan: ngân sách quốc phòng của chúng ta đã được công bố trước khi Chính quyền Obama thông qua QDR. Tôi muốn thúc giục Quốc hội hãy đảm bảo sao cho việc rà soát quân sự của chính phủ không chỉ đơn giản là quyết định cắt giảm ngân sách quốc phòng.

Cuối cùng, tôi tin tưởng rằng con đường ngoại giao có thể sẽ thành công và Châu Á có thể hưởng nền hoà bình và thịnh vượng lâu dài hơn khi mà mọi người đều biết rằng Hoa Kỳ có khả năng thực hiện những cam kết của mình. Điều cần thiết giờ đây chính là tài năng và nghệ thuật điều hành đất nước vốn có từ lâu đời của người Mỹ - nghệ thuật sử dụng đường lối ngoại giao mềm mỏng nhưng có tính răn đe và mang lại hiệu quả cao.

Nguồn: Điều trần của Dan Blumenthal, uỷ viên thường trú, AEI

( còn tiếp )

( tiếp theo )

Tranh chấp lãnh hải và các vấn đề về chủ quyền ở Châu Á

Thưa Thượng nghị sĩ Webb và các thành viên khác của Tiểu ban phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương, xin trân trọng cám ơn các vị vì đã dành cho tôi cơ hội trình bày trước Tiểu ban  một số vấn đề tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, những vấn đề có tính chất quyết định đối với hoà bình, ổn định và phát triển bền vững tại một khu vực trên thế giới vốn được coi là có vai trò vô cùng quan trọng đối với Hoa Kỳ. Với những lý do mà các vị đã đề cập đến trong giấy triệu tập tôi tới phiên điều trần này, việc Trung Quốc đơn phương khẳng định quyền về lãnh hải  trái với các nguyên tắc trong Luật Biển, đồng thời, việc quốc gia này sẵn sàng dùng vũ lực và những lời đe doạ để đạt được mục tiêu của mình hiện đang gây ra những mối quan ngại vô cùng nghiêm trọng tại khu vực Châu Á và Thái Bình Dương.

Thái độ của chính quyền Trung Quốc đã trực tiếp đe doạ các quyền lợi hợp pháp của Hoa Kỳ và các nước Đông Nam Á, bao gồm quyền tự do hàng hải, quyền khai thác các mỏ dầu và khí đốt trữ lượng cao, cũng như sự phát triển bền vững và hợp tác về các nguồn lực biển khác, các khu vực đánh bắt, và cửa sông. Hậu quả mà thái độ của chính quyền Trung Quốc đã gây ra tại vùng Biển Nam Trung Hoa nói riêng là mối  đe dọa đối với nền hoà bình và ổn định trong khu vực, tới phát triển kinh tế, tới các hình thức sinh kế truyền thống và tới an ninh lương thực.

Hành vi của chính quyền Trung Quốc tại khu vực Biển Nam Trung Hoa đi theo khuôn mẫucủa  những vấn đề tranh cãi với Nhật Bản và tranh chấp hiện sắp kết thúc của Trung Quốc với Bắc và Nam Triều Tiên, đồng thời gây ra mối bất đồng lớn về việc khai thác nguồn năng lượng thuỷ điện tiềm tàng tại khu vực sông Mêkông mà không thèm đếm xỉa tới quyền lợi của hơn 60 triệu người tại 5 quốc gia ở hạ lưu của con sông này - những người mà đối với họ, dòng sông Mêkông chính là nguồn sinh kế và cung cấp lương thực. Tôi rất muốn trình bày những vấn đề này nếu các vị có yêu cầu nhưng trước hết tôi muốn tập trung nói về vấn đề Biển Nam Trung Hoa.

Tôi muốn nhấn mạnh ngay từ đầu rằng nước Mỹ không đứng về bên nào trong mọi tranh chấp lãnh thổ ở Châu Á, nhưng có một số quốc gia đồng minh và các quốc gia thân Mỹ khác thì có, và chúng ta có quyền lợi quan trọng trong những vấn đề này. Những quyền lợi này bao gồm cả các lợi ích căn bản nhất như hoà bình và ổn định trong khu vực, quyền qua lại vô hại của tàu chiến Mỹ và những lợi ích thương mại lớn trong hoạt động đầu tư và ngoại thương tại khu vực này. Việc Trung Quốc không tuân thủ các nguyên tắc quốc tế đã được công nhận còn được thể hiện đối với vấn đề không phận, và đã góp phần tạo ra vụ va chạm trên không năm 2001 giữa máy bay trinh sát Hoa Kỳ với máy bay chiến đấu Trung Quốc, và vụ hạ cánh khẩn cấp của máy bay Hoa Kỳ tại đảo Hải nam.

Ở cấp độ toàn cầu, chúng ta rất quan tâm đến khu vực Biển Nam Trung Hoa về các vấn đề như việc biến đổi khí hậu và việc nóng lên của trái đất, về hoạt động hợp tác khai thác bền vững về môi trường đối với trữ lượng cá di trú và việc bảo vệ những dải san hô ngầm. Đối với các tranh chấp lãnh hải, trước tiên tôi sẽ trình bày cái gọi là “những lợi ích an ninh phi truyền thống” (NTS), ví dụ như ảnh hưởng của các tranh chấp này tới phát triển kinh tế, an ninh lương thực, sinh kế và lợi ích kinh doanh của người Mỹ tại Biển Nam Trung Hoa và tại hải phận gần kề khu vực Đông Nam Á.

Ảnh hưởng của Luật Công ước Biển năm 1994

Tầm quan trọng và tính chất khốc liệt của các tuyên bố trái ngược nhau đối với những vùng lãnh thổ đang tranh chấp ngày càng trở nên lớn hơn kể từ khi Liên hiệp quốc thông qua Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển năm 1994 (UNCLOS), bộ Luật Biển đã quy định mỗi nước có 200 dặm hải lý tính từ bờ biển của nước mình trở ra cho các khu đặc quyền kinh tế (EEZ). Công ước này cũng trao cho các quốc gia quyền tự do sử dụng các nguồn lực biển tại thềm lục địa của mỗi quốc gia - được quy định là 350 dặm hải lý kể từ đường “cơ sở” (được hiểu chung là mực nước thấp trung bình tại thềm lục địa) và 2.500 mét sâu.

Hoa Kỳ đóng vai trò đầu tàu trong việc soạn thảo Hiệp ước Luật Biển và đã ký kết tất cả các điều khoản trong Hiệp ước này, ngoại trừ phần 11 liên quan đến các nguồn lực ở khu vực nước sâu và một số vấn đề bất đồng khác. Nhìn chung, Hoa Kỳ chấp nhận những điều khoản quan trọng nhất của Công ước nhưng chưa phê chuẩn Công ước này do có quan điểm khác với những điều khoản được quy định trong Phần 11.

Căng thẳng gia tăng về các xung đột lãnh thổ có nguyên nhân sâu xa từ các nguồn lực dưới đáy biển như dầu mỏ, khí đốt và vùng đánh bắt cá. Các nguồn năng lượng ngày càng trở nên quý báu và dễ khai thác nhờ vào các tiến bộ công nghệ trong hoạt động khoan thăm dò và các hoạt động có liên quan khác. Việc trữ lượng cá suy giảm nhanh chóng kéo theo hiện tượng giá cả gia tăng đang đe doạ an ninh lương thực ở một vài quốc gia và khiến cho việc xác định vùng đánh bắt cá trở thành nguyên nhân gây ra những xung đột hiện nay.

Hầu hết các tranh chấp lãnh thổ trở nên căng thẳng hơn vào thời điểm này do UNCLOS yêu cầu các quốc gia đệ trình các tuyên bố chính thức về chủ quyền lãnh hải muộn nhất là vào ngày 13 tháng Năm năm 2009. Nhiều quốc gia đã chính thức phản đối tuyên bố lãnh hải của các quốc gia khác, nhất là tuyên bố lãnh hải của Trung Quốc.

( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Trung Quốc hiện hữu trong mọi tranh chấp tại Biển Nam Trung hoa và Sông Mêkông

Chính quyền Bắc Kinh đang liên tục khẳng định chủ quyền của mình tại hầu hết vùng biển Nam Trung Hoa và đã có nhiều hành vi sử dụng vũ lực để củng cố cho tuyên bố của mình. Năm 1974, Trung Quốc đã lợi dụng thất bại của chính quyền miền Nam Việt Nam để tấn công các hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa vốn là nơi đóng quân của quân đội miền Nam Việt Nam. Chính phủ Việt Nam thống nhất tiếp tục bảo lưu các tuyên bố về lãnh hải của chính quyền Sài gòn cũ. Năm 1998, hơn 70 thuỷ thủ Việt Nam đã hy sinh trong vụ đụng độ giữa tàu Trung Quốc và tàu Việt Nam gần dải đá ngầm Johnson thuộc quần đảo Trường Sa năm 1988. Vụ đụng độ năm 1995 tại quần đảo Trường Sa bắt nguồn từ việc Trung Quốc chiếm đóng các dải đá ngầm nhỏ trong 130 dặm hải lý tính từ địa phận Philippine - trong khi Philippine được quốc tế công nhận là một khu đặc quyền kinh tế - và 620 dặm tính từ lãnh thổ Trung Quốc.

Vụ đụng độ năm 1995 tại dải đá ngầm Mischief đã gây ra hàng loạt các động thái phản ứng của các nước ASEAN và có lẽ đã gây nhiều ngạc nhiên cho chính quyền Trung Quốc. Trung Quốc buộc phải đưa ra đề xuất hợp tác phát triển các nguồn lực dưới biển cho đến khi vấn đề được giải quyết. Tuy nhiên, trên thực tế, Trung Quốc vẫn kiên quyết từ chối ngồi vào bàn đám phán đa phương trọng yếu và đã sử dụng sức mạnh với địa vị của một nước lớn để đơn phương thực hiện các tuyên bố lãnh hải của mình.

Các động thái quyết liệt nhất được chính quyền Trung Quốc triển khai ở Vịnh Bắc Bộ và tại các khu vực quanh vùng biển Nam Trung Hoa, những nơi Trung Quốc đang liên tục có các hoạt động thăm dò dầu mỏ và khí đốt tại các khu vực theo lịch sử và theo các quy định của UNCLOS thuộc chủ quyền lãnh hải của Việt Nam. Tàu Trung Quốc cũng ngăn chặn bằng vũ lực không cho tàu đánh cá của Việt Nam và của các quốc gia láng giềng khác hoạt động trong các vùng biển mà Trung Quốc đã đơn phương tuyên bố chủ quyền.

Hiện nay, Trung Quốc đang trực tiếp thách thức lực lượng Hải quân của Hoa Kỳ. Vào tháng Ba năm 2009, năm tàu nhỏ của Trung Quốc đã cản trở hoạt động của tàu tuần tiễu Impeccable thuộc lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại khu vực chừng 75 dặm từ bờ biển đảo Hải Nam Trung Quốc. Trung Quốc đã buộc tội tàu Impeccable xâm phạm khu đặc quyền kinh tế của họ thông qua hoạt động tuần tiễu trên biển. Ngay cả khi tàu tuần tiễu Hoa Kỳ hướng vòi rồng về phía các tàu Trung Quốc thì những tàu này vẫn tiếp tục di chuyển lên phía trước. Trung Quốc cũng đe doạ gửi các tàu tuần tra có vũ trang để bảo vệ các tàu nhỏ quấy nhiễu tàuMỹ và củng cố thêm cho tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Các tranh cãi khác tại khu vực biển Nam Trung Hoa

Một số tranh cãi khác vẫn chưa được giải quyết bao gồm tranh cãi giữa các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Nhiều tranh cãi trong số này liên quan tới cả các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ lẫn lãnh hải. Một vài tranh chấp trong số đó tỏ ra căng thẳng hơn cả, bao gồm:

    • Tranh chấp giữa Thái Lan và Cămpuchia nổ ra mới đây về chủ quyền đối với ngôi đền Preah Vihear tại ngọn núi nằm trên đường biên giới chung và tranh chấp về đường biên giới lãnh hải. Tranh chấp đền Preah Vihear nóng lên tại cả hai quốc gia do Cămpuchia đơn phương bày tỏ ý định đưa di tích này vào danh sách các di sản thế giới. Quân đội của hai quốc gia đều đã tham gia vào các cuộc đụng độ có vũ trang. Tranh chấp trên biển giữa hai quốc gia này có nguyên nhân từ việc cả hai nước đều cùng tuyên bố chủ quyền đối với các nguồn lực dầu mỏ và khí đốt mà tập đoàn Chevron và ConocoPhillips, bên cạnh các tập đoàn khác, đang tìm cách khai thác. Cách thức giải quyết vấn đề này của chính quyền Thái Lan trước đây đã góp phần gây ra rối ren về chính trị tại Thái Lan hiện nay.
    • Thái Lan và Việt Nam cũng có những tuyên bố trái ngược nhau tại một số khu vực thuộc Vịnh Thái Lan, nơi có trữ lượng dầu mỏ và khí đốt rất dồi dào. Vịnh Thái Lan là khu vực đặc biệt khó phác hoạ biên giới lãnh hải do thuộc chủ quyền lãnh hải của bốn quốc gia là Campuchia, Thái Lan, Malaixia và Việt Nam. Không thể vẽ đường lãnh hải sao cho mỗi quốc gia được hưởng 200 dặm khu đặc quyền kinh tế. Chính quyền Cămpuchia bày tỏ thái độ phản đối thoả thuận dàn xếp giữa Thái Lan và Việt Nam.
    • Malaixia (ở Borneo) cũng tuyên bố chủ quyền một phần biển Nam Trung Hoa mà Việt Nam, Thái Lan, Philippine và Trung Quốc đều đã có tuyên bố chủ quyền. Một bản đệ trình chung giữa Thái Lan và Malaixia được trình lên UNCLOS vào đầu năm nay đã châm ngòi cho phản ứng tức giận của Trung Quốc, và một tuyên bố ngược lại của chính quyền Trung hoa, tuy nhiên tuyên bố này không có căn cứ khi tham chiếu tới các quy định trong Luật Biển.

Ảnh hưởng của thái độ của Trung Quốc tới khả năng cho các công ty Hoa Kỳ có thể hoạt động tại các khu vực tranh chấp

Cho đến nay, thái độ của Trung Quốc chủ yếu tác động trực tiếp và gián tiếp tới cơ hội của các công ty đa quốc gia của Mỹ đang hoạt động trong lĩnh vực khai thác và thăm dò dầu mỏ và khí đốt tại các mỏ dầu và khí đốt mà Việt Nam và các quốc gia khác đã cho phép họ khai thác. Các hoạt động này còn bao gồm hoạt động trực tiếp của các công ty đa quốc gia Mỹ và các liên doanh với các công ty quốc gia và đa quốc gia khác trong lĩnh vực dầu mỏ và khí đốt tại Đông Nam Á. Nhiều báo cáo phàn nàn rằng Trung Quốc đã tuyên bố với các công ty đa quốc gia của Mỹ và của các quốc gia khác rằng nếu họ muốn làm ăn với Trung Quốc thì họ không được khoan thăm dò và khai thác tại khu vực Vịnh Bắc Bộ mà Việt Nam đã tuyên bố có chủ quyền.

Sản lượng khai thác dầu mỏ và khí đốt của Việt Nam thời gian qua đã chững lại và sẽ không tăng lên nếu không có sự tham gia của các công ty đa quốc gia. Nếu Việt Nam và Trung Quốc không đi tới được một thoả thuận nào đó, thì Việt Nam ít có cơ hội khai thác được nguồn dầu mỏ và khí đốt tiềm tàng đầy hứa hẹn tại khu vực ngoài khơi thềm lục địa của mình.Chính quyền Bắc Kinh đã tỏ ra cao tay hơn và có thể gây áp lực đối với các công ty dầu mỏ đa quốc gia đang hoạt động ở Trung Quốc để những công ty này ngừng các hoạt động tìm kiếm và thăm dò theo các hợp đồng có giá trị mà Việt Nam đưa ra.

Vì những lý do có thể hiểu được, các công ty năng lượng đa quốc gia của Hoa Kỳ không muốn công khai những vấn đề mà thái độ của chính quyền Trung Quốc gây ra đối với các tuyên bố chủ quyền còn đang tranh cãi, nhưng những báo cáo về thái độ hăm doạ từ phía Trung Quốc mà các công ty năng lượng đa quốc gia đưa ra ngày càng tăng. Trong năm 2007 và năm 2008, Trung Quốc đã buộc ExxonMobil và BP tạm ngừng hoạt động khoan thăm dò tại vùng biển của Việt Nam.

Các quốc gia quá yếu, không đủ sức cử đội tàu tuần tiễu các vùng đánh cá trong vùng đặc quyền kinh tế của họ cũng đang lâm vào tình thế bất lợi trong các tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc và trở thành nạn nhân của hoạt động khai thác được tiến hành bởi các “cỗ máy” đánh bắt từ nước ngoài. Giống như trường hợp của Xômali, hiện tượng phá huỷ do các hoạt động đánh bắt ven bờ bởi các đội tàu đánh bắt thương mại quy mô lớn có lẽ là nguyên nhân gây nên nạn cướp biển tại khu vực Biển Nam Trung Hoa và eo biển Malacca. Trong những năm gần đây, nhiều tàu chở hàng đã mất tích rồi lại tái xuất hiện dưới những cái tên khác và những lá cờ khác, bọn cướp biển tràn lên các tàu lớn tại khu vực eo biển Malacca và bắt cóc con tin để đòi tiền chuộc. Bắt đầu với thoả ước năm 2004 giữa Inđônêxia, Malaixia và Singapo, và được giúp đỡ bởi việc giám sát đường biển của Hải quân Hoa Kỳ, các vụ việc này đang có xu hướng giảm đi trong vài năm gần đây.

Tuy nhiên, vẫn còn những câu chuyện dài về nạn cướp biển giữa các hòn đảo của Inđônêxia và Philippine, và một phần khu vực bờ biển Malaixia ở Borneo. Vì tiềm năng cho hoạt động đánh bắt hợp pháp suy giảm và vì hiện tượng phá huỷ rừng nhiệt đới đang leo thang làm giảm lượng gỗ tròn có giá trị được vận chuyển trên biển nên các nhóm đã từng tham gia vào đội quân cướp biển có thể đã quay lại với những nghề nghiệp trước đó của họ.
...
( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Ảnh hưởng tới môi trường, kinh tế xã hội và an ninh đối với con người

Những tranh chấp lãnh thổ chưa được giải quyết này đang gây ra nhiều hậu quả tiêu cực, đặc biệt là gây ra những trở ngại lớn đối với hoạt động quản lý hợp tác và bền vững các nguồn lực của vùng Biển Nam Trung Hoa. Nhiều nỗ lực hợp tác được đề xuất để quản lý hoạt động đánh bắt, bảo vệ các dải san hô ngầm và kiểm soát các ảnh hưởng tiêu cực của nạn phá rừng, hoạt động khai mỏ và quá trình đô thị hoá, nhưng đều vô hiệu.

Việc khai thác và đánh bắt quá mức đang leo thang tại vùng biển Nam Trung Hoa và các vùng biển liền kề thuộc Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương đang đe doạ sự sống của nhiều loài sinh vật là nguồn thực phẩm quan trọng. Các quốc gia ven biển không thể kiểm soát được những hoạt động đang diễn ra trên những vùng biển ở phía bắc, nhưng nếu những tranh chấp này được giải quyết thì ít nhất các quốc gia này cũng sẽ có quyền, nếu không nói đến quyền lực, để quản lý vùng đặc quyền kinh tế của họ.

Nhiều tranh chấp trên biển trực tiếp phương hại đến sự phát triển kinh tế và ít nhất là cũng làm suy giảm khả năng thích ứng của môi trường và gây hiệu ứng tiêu cực cho phát triển bền vững. Tranh chấp giữa Thái Lan và Cămpuchia, giữa Trung Quốc và Việt Nam làm tổn hại các lợi ích phát triển của bên yếu hơn. Ngoài ra, nếu Cămpuchia có thể phát triển khu vực khai thác dầu và khí đốt gần và xa bờ, chính quyền nước này có thể sẽ cảm thấy không bị sức ép phải viện đến các dự án đập thuỷ điện làm phá vỡ khu rừng phòng hộ tại dãy núi Cardamom và dòng chảy của sông Mêkông. Hiện nay, giá điện quá cao ở Cămpuchia là một trong những trở ngại lớn đối với phát triển.

Vai trò tiềm tàng của Hoa kỳ trong việc duy trì hoà bình và ổn định trong khu vực

Mặc dù không phải là một bên trực tiếp tham gia vào các tranh chấp lãnh hải nói trên, song Hoa Kỳ, trên phương diện nào đó, có thể tham gia giải quyết tranh chấp vì lợi ích của chính mình và của các quốc gia Đông Nam Á, đặc biệt là thông qua con đường ngoại giao, các hỗ trợ về khoa học công nghệ và xây dựng năng lực đối phó với các hiện tượng phá huỷ đang ngày một gia tăng do các cơn bão và thích nghi với sự thay đổi của khí hậu. Các phương tiện để thực hiện những mục tiêu trên gồm:

Tham gia nhiều hơn vào các vấn đề khu vực, đặc biệt ủng hộ cho các nước ASEAN. Tôi chia sẻ nỗi thất vọng của nhiều người khi chứng kiến từ nhiều thập kỷ nay việc Hoa Kỳ rõ ràng đã đứng ngoài nhiều vấn đề quan trọng diễn ra tại Đông Nam Á. Nhờ một số nỗ lực đặc biệt của các quan chức đại sứ quán và lãnh sự quán Hoa Kỳ tại khu vực này nhằm thu hút mối quan tâm từ Washington, điều này đã dần thay đổi kể từ những năm cuối cùng trong nhiệm kỳ của chính quyền Bush. Việc bổ nhiệm mới đây ngài Scot Marciel - Phó Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách Văn phòng Đông Á và Thái Bình Dương - vào cương vị Đại sứ đầu tiên của Hoa Kỳ tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2007 là một ví dụ điển hình cho xu hướng tích cực trong mối quan tâm của Hoa Kỳ tới khu vực này.

Hiện nay, chính quyền Obama và đặc biệt là Bộ Ngoại giao Hoa kỳ đang tỏ ra tích cực tăng cường sự tham gia với tinh thần xây dựng của Hoa kỳ vào các vấn đề của khu vực. Các nước Đông Nam Á đều sẽ rất quan tâm đến quan điểm của Bộ trưởng Ngoại giao Hoa kỳ Clinton khi bà tham gia Hội nghị sau Bộ trưởng các nước ASEAN (PMC) giữa ASEAN với các “đối tác đối thoại” và Diễn đàn khu vực ASEAN, sẽ diễn ra trong vòng vài ngày tới. Hy vọng là bà sẽ mang tới một sáng kiến mới của Hoa Kỳ, có thể về vấn đề hỗ trợ nhằm thích nghi với sự biến đổi khí hậu và các vấn đề có liên quan tới an ninh lương thực và an ninh con người.

Nước Mỹ cũng có thể giúp đỡ khu vực này và chính bản thân nước Mỹ thông qua việc yêu cầu trợ giúp Sáng kiến tam giác san hô của ASEAN. “Tam giác San hô” bao gồm một khu vực biển rộng lớn giữa Indonesia, Malaysia, Philippines, Papua New Guinea, Timor Leste, và quần đảo Solomon. Với hàng nghìn loài cá trị giá nhiều tỷ đôla mỗi năm, Tam giác San hô hiện đang chịu sự tấn công bởi các phương thức khai thác huỷ diệt do các đội tàu đánh bắt thương mại quy mô lớn thực hiện, bao gồm các đội tàu của Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các quốc gia khác - bên cạnh đó là nạn phá rừng và nạn ô nhiễm từ đất liền. Với nhiều dự án của ASEAN, khu vực này được quản lý bởi các cam kết hơn là bằng hành động nhưng không một quốc gia nào có đủ nguồn lực cần thiết để thực hiện những cam kết này. Việc hợp tác với Australia có thể là thích hợp do quốc gia này có mối quan tâm lớn tới vấn đề này và có mối quan hệ đặc biệt với Papua New Guinea (PNG), Timor Leste và quần đảo Solomons.

Hoa Kỳ có thể giúp giải quyết các tranh chấp trên biển giữa các quốc gia có thiện chí thông qua hỗ trợ nghiên cứu cấu trúc và nguồn lực dưới biển và thu thập dữ liệu. Các sáng kiến như vậy có thể giúp các quốc gia hợp tác đối phó tốt hơn với Trung Quốc và thậm chí có thể giúp nước đó nhượng bộ mà không bị mất mặt.

Trực tiếp xác nhận quyền và lợi ích của Hoa kỳ. Trên hết, chính quyền Obama cần từ bỏ thái độ thụ động của các chính quyền tiền nhiệm kể từ năm 1995 trước thái độ của Trung Quốc tại quần đảo Trường Sa và tại những nơi không tuân thủ đúng các quy tắc của Luật biển. Chính quyền Obama ít nhất cũng phải bày tỏ sự ủng hộ về tinh thần và đạo đức đối với các nước Đông Nam Á là nạn nhân của những lời đe doạ từ phía Trung Quốc và cần kiên quyết khẳng định quyền của Hoa Kỳ được tự do qua lại trên biển trước sự khiêu khích từ phía Trung Quốc.

Hoa Kỳ có thể thực hiện điều này trong khuôn khổ Đối thoại kinh tế và chiến lược Trung – Mỹ. Cuộc gặp sắp tới tại Washington ngày 27-28 tháng Bảy tiến hành ngay sau Hội nghị Bộ trưởng các nước ASEAN, Hội nghị PMC và ARF tại Phuket, Thái Lan từ 17 đến 23 tháng Bảy, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Clinton sẽ quay về từ cuộc gặp này sau khi hiểu được ngọn nguồn những mối quan ngại của các quốc gia láng giềng với Trung Quốc.

Đáng tiếc là đối với những tranh chấp trên biển ở khu vực biển Nam Trung Hoa, chính quyền Bắc kinh đã tỏ ra đi ngược lại với các thông lệ và các quy định trong luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, để ngoại giao Mỹ và ngoại giao của các quốc gia khác có cái nhìn tích cực nào đó thì điều quan trọng là nên nhớ rằng Trung Quốc cũng đã mất mát nhiều phần lãnh thổ trong quá khứ và hiện nước này vẫn đang cố gắng đòi lại. Điều này bắt nguồn từ thời Trung Quốc bị chiếm đóng, và việc Trung Quốc bị ép buộc phải từ bỏ quyền lợi hợp pháp trên lãnh thổ và trên biển vào tay các cường quốc Châu Âu và đế quốc Nhật Bản, thậm chí còn có thể kể đến hành động xâm lấn của các quốc gia láng giềng ở vùng biển Nam Trung Hoa trong lúc xã hội Trung Quốc còn đang hỗn loạn trong cuộc Cách mạng Văn hoá của Mao Trạch Đông, khi Trung Quốc còn đang bận tâm với các vấn đề đối nội.

Quốc hội Hoa Kỳ có thể đóng vai trò quan trọng và mang tính xây dựng thông qua việc tổ chức các buổi điều trần giống như buổi điều trần của tôi hôm nay nhằm nắm bắt được những vấn đề này, thông qua việc uỷ quyền và cấp vốn sau khi đã cân nhắc kỹ cho các sáng kiến mới của Hoa Kỳ đối với các nước ASEAN và khu vực Đông Nam Á nói chung. Mối quan tâm của Hoa kỳ không nên và không cần phải mang tính phân cực, hay nhằm vào việc bêu xấu Trung Quốc. Điều này đơn giản là sẽ không có tác dụng. Thay vào đó, chúng ta phải tiến hành mọi nỗ lực để tôn trọng tham vọng dẫn đầu và vị thế cường quốc của Trung Quốc, nhưng phải nằm trong khuôn khổ các quy định và thông lệ đã được quốc tế công nhận, đồng thời ủng hộ các đồng minh và các nước bạn của ta ở Đông Nam Á.

Trân trọng cám ơn các vị vì đã cho tôi cơ hội được báo cáo tại phiên điều trần này. Tôi rất vui lòng trả lời bất kỳ câu hỏi nào mà các vị đặt ra hoặc sẽ gửi tới các vị câu trả lời bằng văn bản sau buổi điều trần này.

Nguồn: Điều trần của Richard P. Cronin, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Trung tâm Stimson, Washington, DC

(còn tiếp)

( tiếp theo )

Tôi xin cảm ơn Ngài Chủ tịch và Uỷ ban vì đã cho tôi cơ hội hiện diện trước quý vị ngày hôm nay.

Với bản điều trần này, tôi hy vọng làm sáng tỏ những điều sau đây:

1. Đòi hỏi pháp lý về biển Nam Trung Hoa của Trung Quốc và những hoạt động mà nước này đã tiến hành nhằm tăng cường khả năng thách thức đối với lợi ích hàng hải toàn cầu và Khu vực của Hoa Kỳ.

2. Trung Quốc coi đòi hỏi pháp lý mà họ đang củng cố về chủ quyền biển Nam Trung Hoa là căn bản, không thể thương lượng.

3. Trung Quốc là một cường quốc hải quân đang trên đà phát triển, tuy nhiên có thể nói là việc phát triển hàng hải này chủ yếu để tăng cường cho chiến lược đại lục của họ hơn là để trở thành một cường quốc hải quân viễn chinh.

4. Hoa Kỳ cần tiếp tục thể hiện khả năng vượt trội về hàng hải để bảo đảm tiếp cận toàn cầu và khu vực cần thiết cho nền quốc phòng và cho an ninh của hệ thống hàng hải nói chung.

Đầu tiên là những đòi hỏi thực tế của Trung Quốc ở biển Nam Trung Hoa, trái với những gì mà một số nhà bình luận đã nêu ra, chính quyền Trung Quốc không giành chủ quyền đối với diện tích mặt biển của biển Nam Trung Hoa. Tuyên bố của Trung Quốc về sự kiểm soát pháp lý đối diện tích biển Nam Trung Hoa phần nào dựa trên lời khẳng định của nước này về toàn vẹn lãnh thổ đối với các đảo ở biển Nam Trung Hoa được nhấn mạnh trong Đạo luật về Lãnh hải và vùng kế cận-theo đó Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Điếu Ngư (tức Senkaku) trong vùng biển Hoa Đông, và ở biển Nam Trung Hoa Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Đông Sa (Pratas) và quần đảo Tây Sa (Hoàng Sa), quần đảo Trung Sa (Bãi Macclesfield) và Nam Sa (Trường Sa)1. Ngoài những tuyên bố về chủ quyền đối với các quần đảo, luật về vùng Đặc quyền Kinh Tế 1998 của Trung Quốc khẳng định lời tuyên bố đối với “vùng đặc quyền kinh tế … trải rộng trên 200 dặm biển tính từ đường cơ sở”2 . Vì các đảo trong biển Nam Trung Hoa được tự cho là lãnh thổ Trung Quốc và bao gồm cả khu vực đường cơ sở theo Luật Lãnh Hải 1992, hiệu lực của đạo luật 1998 là để khẳng định đặc quyền kinh tế quanh mỗi đảo. Vì vậy, kết hợp cả hai luật, Trung Quốc đều yêu sách vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc là bao quát gần như toàn bộ biển Nam Trung Hoa .

Như vậy chính phủ Trung Quốc không đòi hỏi rằng những vùng biển này là lãnh hải, vùng nội thuỷ hoặc vùng quần đảo hoặc bất cứ một loại vùng biển quốc gia nào để thảo luận quyền chủ quyền trên những dải rộng trong vùng biển của khu vực. Điều đó nói lên rằng việc kết hợp giữa yêu sách lãnh thổ đối với các quần đảo của biển Nam Trung Hoa và “cách diễn giải độc đáo” về luật quốc tế về biển có liên quan đến các quốc gia biển nhằm hạn chế hoặc cấm các hoạt động quân sự nước ngoài trong vùng đặc quyền kinh tế 3 như là một phần mục tiêu của Trung Quốc nhằm đạt được tại biển Nam Trung Hoa đặc quyền kiểm soát quân sự trên vùng biển hình chữ U có tới 9 vạch ranh giới. Sự kiểm soát như vậy chẳng khác gì quyền kiểm soát các cuộc diễn tập trên những vùng chủ quyền biển của những nước này.

Nêu lên sự khác biệt này xem ra như là việc chẻ tư sợi tóc, tuy nhiên điều quan trọng là phải thấy được ngụ ý trong chính sách của Trung Quốc đối với luật quốc tế nói chung. Trung Quốc không yêu sách chủ quyền đối với vùng biển Nam Trung Hoa cũng như quyền lợi đi kèm để tiến hành kiểm soát các hoạt động quân sự như là một quyền của nước có chủ quyền - Trung Quốc tuyên bố quyền hạn chế, thậm chí cấm các hoạt động quân sự nước ngoài trong các vùng biển này thuộc quyền quốc gia biển và đưa ra luật quản lý vùng đặc quyền kinh tế, mà nó lại là vùng không có chủ quyền của pháp lý đối với nguồn tài nguyên và bảo vệ môi trường của mình. Nếu Trung Quốc đòi hỏi quyền kiểm soát đối với các cuộc diễn tập quân sự vì họ đòi hỏi chủ quyền trên biển Nam Trung Hoa, thì Hoa Kỳ chắc chắn sẽ phản đối yêu sách này trước hết trên cơ sở thực tiễn; tuy nhiên chúng ta cũng phải thoả thuận với nhau về tiền đề pháp lý rằng chỉ khi có chủ quyền hoàn toàn về hải phận thì mới có vấn đề quyền kiểm soát các hoạt động quân sự. Hiểu như vậy tác động pháp lý của các vụ tranh chấp sẽ chỉ hạn chế trong hải phận của biển Nam Trung Hoa, như trường hợp của Li Bi tuyên bố chủ quyền đối với việc kiểm soát hoạt động quân sự nước ngoài, trong vịnh Sidra trên yêu cầu thái quá về chủ quyền đối với hải phận đó.

Điều gì đã khiến cho trường hợp Trung Quốc có ý nghĩa quan trọng đối với lợi ích của Hoa Kỳ - đó là tác động của các cuộc tranh chấp giữa chúng ta với Trung Quốc về cách thức mô tả các vùng đặc quyền kinh tế của họ sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tất cả các vùng đặc quyền kinh tế khác trên thế giới.

Bằng cách gắn triển vọng pháp lý với mô tả đặc trưng pháp lý của các vùng đặc quyền kinh tế nói chung, nếu triển vọng của Trung Quốc được chấp nhận, nó sẽ ảnh hưởng đến cách thức mà luật pháp quốc tế nhìn nhận các vùng đặc quyền kinh tế tại khắp mọi nơi. Như vậy chừng nào mà các vùng đặc quyền kinh tế trải rộng hơn 1/3 đại dương của toàn thế giới và tất nhiên, một phần trăm của các vùng biển, hải đảo và các điểm chiến lược của thế giới và các tuyến giao thông hàng hải, triển vọng pháp lý của Trung Quốc sẽ xói mòn những lợi ích của các cường quốc hải quân nói chung và Hoa Kỳ với tư cách là người bảo vệ hàng đầu về an ninh hàng hải nói riêng.
....
( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Tuyên bố lãnh thổ của Trung Quốc và yêu sách quyền sở hữu các vùng đặc quyền kinh tế trên hầu hết toàn bộ biển Nam Trung Hoa thôi cũng đã gây ra những cuộc tranh cãi, vì có ít nhất 4 nước cộng với Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền của họ ít nhất trên một số đảo, thậm chí nhiều hơn nữa, bởi vì nhiều đảo ở biển Nam Trung Hoa quá bé nhỏ để có thể được tuyên bố là vùng đặc quyền kinh tế về mặt pháp lý theo các quy định và điều khoản như đã được đề cập trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tuy thế, ngoài những quy chế đối nội, cách diễn giải về luật pháp quốc tế về biển, Trung Quốc đòi hỏi quyền pháp lý vùng giới hạn bao quát hoặc điều chỉnh các hoạt động quân sự nước ngoài trong và trên các vùng đặc quyền kinh tế 4 . Điều đó, đối với Hoa Kỳ, là khía cạnh thách thức và đáng bàn cãi nhất trong yêu sách pháp lý của Trung Quốc, bởi vì Trung Quốc đang xây dựng một cơ cấu hải quân mà cơ cấu này sẽ ngăn cản một cách hữu hiệu các nước láng giềng - mà nhiều nước trong số đó là bè bạn hoặc đồng minh của Hoa Kỳ - đang bảo vệ các đòi hỏi về hải đảo của mình, do Trung Quốc đã gia tăng sử dụng sức mạnh hải quân nói riêng và quân sự nói chung nhằm làm rối loạn các cuộc diễn tập của hải quân Hoa Kỳ trong và trên biển Nam Trung Hoa.

Theo quan điểm của tôi, Trung Quốc coi mình như đang ở trong giai đoạn có thể nắm được quyền thống trị biển Nam Trung Hoa. Có lẽ một trong những lý do để Trung Quốc gia tăng các hoạt động chống lại các chiến hạm của hải quân Hoa Kỳ ở biển Nam Trung Hoa là vì họ có tính đến một số yếu tố gây trở ngại trên con đường củng cố các đòi hỏi về hải đảo của mình đó là hải quân Hoa Kỳ và các ý đồ chính trị Mỹ nhằm ủng hộ nhu cầu tự do thông thương biển của các nước bạn bè và đồng minh trong vùng. Tôi hoài nghi rằng Trung Quốc đã nhận thấy điều nói sau là dễ bị tổn thương và dễ gây hại đối với ảnh hưởng của mình, nhất là trong giai đoạn kinh tế đầy thách thức và lực lượng quân sự quốc gia đang tập trung vào cuộc chiến tranh trên bộ tại Iraq và Afghanistan. Điều này, theo ý kiến tôi, là một trong những lý do mà Trung Quốc đã tiến hành các chiến dịch mới đây nhằm quấy rối các hoạt động của hải quân Hoa Kỳ ở trong vùng. Nếu họ có thể làm xói mòn ý đồ chính trị đối với các hoạt động của hải quân Hoa Kỳ trong biển Nam Trung Hoa, thì họ chẳng cần phải đương đầu với sức mạnh của hải quân Hoa Kỳ để đạt được mục tiêu của mình. Họ có thể làm xói mòn sức mạnh của hải quân Hoa Kỳ một cách gián tiếp mà vẫn đạt được kết quả như mong muốn.

Thực vậy, một số nhà phân tích và học giả am hiểu đã gợi ý rằng những toan tính của Trung Quốc về sức mạnh Hoa Kỳ cho thấy họ đã hung hăng đến mức độ nào khi theo đuổi yêu sách về biển Nam Trung Hoa. Theo đường lối tư duy này, trong suốt vài thập kỷ qua Trung Quốc đã lợi dụng tình thế chuyển biến ít nhiều có lợi cho mình bằng sức mạnh cục bộ trong biển Nam Trung Hoa 5 . Một số hoạt động của Trung Quốc có thể mang tính chất cơ hội như là trận chiến năm 1974 với lực lượng hải quân bị phong toả của Việt Nam Cộng hoà để giành quyền kiểm soát một số đảo trong quần đảo Hoàng Sa trong khi Hoa Kỳ đang hoàn tất việc rút khỏi Nam Việt Nam, rồi lại xâm lấn giành quyền kiểm soát quần đảo Trường Sa năm 1976 khi Việt Nam mới tái thống nhất. Sau đó đến mùa xuân năm 1988, trong khi các tàu chiến Mỹ đang tập trung vào hộ tống an toàn cho các tàu chở dầu qua eo biển Hormous thì Trung Quốc đã cho Hải Quân giao chiến với Việt Nam nhằm kiểm soát nhiều đảo nữa trong quần đảo Trường Sa. Cuối cùng vào năm 1994 và đầu năm 1995, khoảng chừng 2 năm sau khi Hoa Kỳ rút quân ra khỏi căn cứ hải quân vịnh Subic, Trung Quốc lặng lẽ chiếm Rặng Mischief, một rặng san hô nhỏ bé trong biển Nam Trung Hoa gần quần đảo Palawan của Philippines mà trước đó do chính quyền Philippines quản lý. Chiến hạm Trung Quốc vẫn bao quanh Rặng Mischief để Trung Quốc củng cố thành quả của mình bằng cách xây dựng lực lượng quân sự trên hòn đảo nhỏ bé này.

Những động thái quân sự mới đây ở biển Nam Trung Hoa cho thấy không chỉ dừng lại ở mức cơ hội nữa. Thay vào đó, nó là sản phẩm của những năm nghiên cứu, phát triển và đầu tư của Trung Quốc trong ngành công nghệ quân sự nhằm tạo ra những thách thức đối với việc hải quân Hoa Kỳ tiến vào vùng biển Đông Á. Những công trình của Lyle Goldstein và William Murray chứng minh sức mạnh tầu ngầm ngày càng gia tăng của Trung Quốc cùng với sức mạnh thuỷ lôi của nước này; và công trình nghiên cứu Andrew Erickson và David Young 6 đã làm sáng tỏ chương trình tên lửa đạn đạo chống chiến hạm của Trung Quốc. 7

Ngoài những thay đổi trạng thái cân bằng tiềm lực quân sự, chiến dịch lâu dài của Trung Quốc nhằm làm xói mòn tính hợp pháp của các cuộc diễn tập của hải quân Hoa Kỳ trong biển Nam Trung Hoa như là một mưu đồ nhằm thay đổi ưu thế chính trị trong vùng. Việc quan sát này được tiến hành qua học thuyết “Ba cuộc chiến mới” của Trung Quốc. Ba cuộc chiến mới gắn liền với nhau theo học thuyết quân sự này là: cuộc chiến pháp lý, cuộc chiến dư luận công chúng và cuộc chiến tâm lý. Tiêu điểm của mỗi chiến dịch này cơ bản nhằm tạo nên và phát huy tính hợp thức trong nước đối với quan điểm của nhà cầm quyền Trung Quốc về chủ quyền của mình đối với các quần đảo của biển Nam Trung Hoa cũng như quyền kiểm soát các hoạt động quân sự trên toàn bộ biển Nam Trung Hoa. Cách đây vài năm một bài báo in trên tờ Hải quân Nhân dân đã lên tiếng rằng mục tiêu của chiến tranh pháp lý là “Hãy nhìn xa trông rộng để phân biệt các vấn đề trước khi chúng xảy ra “trên thực tế” nhằm “cung cấp một bằng chứng pháp lý cho hành động quân sự và “tham gia cuộc chiến pháp lý để giành giật lấy tính chủ động pháp lý” để “bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ” 8 . Như vậy, những phương thức”mới” về chiến tranh này được tiến hành nhằm đạt các mục tiêu chiến lược mà thực tế không phải dùng đến sức mạnh quân sự bằng cách gây ảnh hưởng dư luận trong quần chúng đi đôi với việc ngầm đe doạ bằng sức mạnh quân sự đang ngày càng phát triển của mình.

Trung Quốc dường như nhận thức được cơ hội thuận tiện để củng cố đòi hỏi về biển Nam Trung Hoa. Tôi nhận thấy rằng, cuộc thương lượng tay đôi hiện đang diễn ra về tranh chấp biển Nam Trung Hoa dườngnhư đang giậm chân tại chỗ. Uỷ ban Chỉ đạo Hợp tác Việt-Trung đã ra một bản thông cáo sau cuộc họp lần thứ hai vào năm 2008 nói rằng cả hai bên đã “đồng ý giải quyết tranh chấp qua thương lượng nhằm duy trì nền hoà bình và ổn định ở biển Nam Trung Hoa”. Tuy nhiên tuyên bố này vẫn mâu thuẫn với việc Trung Quốc khăng khăng rằng họ có “chủ quyền không thể tranh cãi được” về các quần đảo ở biển Nam Trung Hoa, kể cả động thái mới đây vào tháng 5 năm 2009 khi Trung Quốc nộp bản tuyên bố cho Liên Hợp Quốc để trả lời các đòi hỏi khu vực của Việt Nam và Philippines 9 . Nếu Trung Quốc vẫn không muốn nhượng bất cứ đảo nào cho bên yêu sách thì khó mà có thể mường tượng được còn có gì để thương lượng. Trong tranh chấp biển đảo với Nhật Bản ở Biển Hoa Đông, Trung Quốc dường như sẵn lòng sống miễn cưỡng dưới sự kiểm soát của Nhật Bản trên Quần đảo Điếu Ngư (Senkaku) ngay cả khi đôi lúc Trung Quốc có những hành động khiêu khích nhằm kiên trì đòi hỏi về chủ quyền của mình, và chờ đợi hoàn cảnh nào đó trong tương lai khi Trung Quốc ở một vị thế mạnh hơn trong quan hệ đối với Nhật Bản để thúc bách những đòi hỏi ấy 10. Theo quan điểm của tôi, Trung Quốc như có cùng một cách tiếp cận đối với những đòi hỏi của họ ở biển Nam Trung Hoa. Nếu ngày nay Trung Quốc chưa có một vị thế đủ mạnh để giành được sự chấp thuận về những đòi hỏi chủ quyền đối với các quần đảo này thì hãy đừng thương thuyết để kiếm từng kết quả đơn lẻ mà đợi cho tới một thời gian tương lai thích hợp khi mà vị thế của mình được củng cố để hoàn tất mọi yêu sách của mình.
....
( còn tiếp )

....
( tiếp theo )

Tuy nhiên, với sự tham gia tích cực của Mỹ thì ít ra cũng có thể đưa tất cả các bên ngồi lại với nhau và bắt đầu các cuộc thảo luận đa phương để tránh va chạm và ngăn ngừa việc tranh giành các đòi hỏi về chủ quyền, các đòi hỏi về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, các đòi hỏi về an ninh, và các quyền tiếp cận lãnh hải. Trong bối cảnh các cuộc thảo luận như vậy sẽ giúp Mỹ tỏ rõ quan điểm rằng Mỹ ủng hộ cho việc giải quyết các cuộc tranh chấp lãnh thổ bằng biện pháp hoà bình như đã quy định trong Luật Ứng xử ở biển Nam Trung Hoa, tôn trọng những cam kết của chúng ta đối với các bạn bè và đồng minh trong khu vực bằng việc ủng hộ họ trong trường hợp có đụng độ, và rằng gần đây Trung Quốc gia tăng các cuộc tuần tra quân sự và vũ trang trên biển là không giúp ích gì. Cũng vậy, người ta trông chờ ở các bên sự kiềm chế. Kết quả cuối cùng có thể là một cơ hội lịch sử để Trung Quốc chứng tỏ rằng việc tăng cường quân sự của mình quả thật là một phần của chính sách Phát triển Hoà bình rộng mở hơn của mình và các ý đồ đối với những nước láng giềng quả thực là có thiện chí.

Về điểm sau, đã gây ra một vài sự hoài nghi trong khu vực, đặc biệt là ở Nhật Bản. Quả vậy, ngay tại Trung Quốc cũng có một cuộc tranh luận trong các giới học thuật và phân tích về mức độ phát triển của hải quân Trung Quốc phải gắng sức phát triển, các khả năng “blue water” (giữ được biển xanh). Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, không có dấu hiệu gì chứng tỏ rằng các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã bị thuyết phục để xây dựng một lực lượng hải quân có thể thách thức hải quân Mỹ nhằm kiểm soát vùng biển trong thời gian gần và trung bình. Kết quả tất yếu của việc Quân đội Trung Quốc phát triển mạnh mẽ trong hai thập niên qua, và đặc biệt là sau khi một hạm đội của Trung Quốc được triển khai ở Vịnh Ađen nhằm hỗ trợ những hoạt động chống cướp biển tại khu vực, là mối lo ngại rằng có lẽ việc tăng cường hải quân của Trung Quốc báo hiệu ý đồ của Bắc Kinh rằng một ngày nào đó Bắc Kinh sẽ vượt qua tầm khu vực ở Đông Á nhằm thách thức với sự chỉ huy toàn cầu của Mỹ. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, việc này khó có thể xảy ra vì ba lý do sau:

Thứ nhất, Trung Quốc không chắc sẽ xây dựng được một hải quân viễn chinh lớn mạnh bởi vì một cường quốc chủ yếu là đại lục không có lợi ích chiến lược gì khi chú ý quá nhiều và dành các tài nguyên vào việc kiểm soát biển toàn cầu, đặc biệt là khi đã có một siêu cường về biển tồn tại và cung ứng dịch vụ không mất tiền 11 . Thứ hai, những người khác đã đưa ra giả thuyết là Trung Quốc có quá nhiều thách thức ở trong nước về kinh tế, chính trị và dân số mà những thách thức này sẽ luôn cạnh tranh nhằm gây được sự chú ý về chính trị và nguồn tài nguyên trong suốt phần còn lại của thế kỷ để Trung Quốc có thể thực hiện được công cuộc này 12. Thêm vào những quan sát này, tôi còn có một lý do thứ ba là tại sao tôi không dự đoán Trung Quốc sẽ trở thành một cường quốc viễn chinh trên biển: Nếu Trung Quốc có ý đồ phát triển mạnh mẽ hải quân của mình thách thức sức mạnh trên biển của Mỹ bên ngoài Biển Đông và Nam Trung Hoa, thì dấu hiệu chính của ý đồ này sẽ là một sự thay đổi về lâu dài đối với luật biển quốc tế, từ việc chống đi vào đến việc đi vào các vùng biển này, bởi vì khả năng sử dụng sức mạnh hải quân mà không có luật pháp quốc tế hỗ trợ thì sẽ là một sự đầu tư tốn kém mà lại ít tính hữu dụng thực tế. Như vậy, thực là một nghịch lý, điều này có thể có lợi nhất cho Mỹ để chấp nhận sự bất đồng để chúng ta chú tâm tới các triển vọng khác nhau về luật biển quốc tế như là một trong những chi phí có thể khống chế được để phân biệt những lợi ích cơ bản của một cường quốc đại lục hùng mạnh với những lợi ích cơ bản của một cường quốc biển lớn mạnh.

Điều đó không nói rằng nước Mỹ phải bằng bất cứ cách nào thoả hiệp với những giá trị hoặc những triển vọng có liên quan tới quyền của luật pháp quốc tế cho hải quân đi vào những đại dương của thế giới vì những nhiệm vụ liên quan tới hoà bình và an ninh quốc tế, hoặc những nhiệm vụ có liên quan tới an ninh của biển từ những mối đe doạ phi truyền thống. Mặc dù những triển vọng của Mỹ về luật biển được gần 140/157 nước thành viên hiện nay của Công ước về Luật Biển của Liên Hợp Quốc chia sẻ, những nước còn lại đồng ý với Trung Quốc tới một mức độ này hay một mức độ khác chính là các quốc gia ven biển, họ có quyền đặt ra những sự hạn chế về luật pháp đối với những hoạt động quân sự của nước ngoài trong các Vùng Kinh tế đặc quyền của họ, chúng ta không thể cho đó là chuyện đương nhiên. Quả thực, triển vọng của Trung Quốc có một vài điều hấp dẫn ngay cả trong các nước láng giềng của Trung Quốc. Mặc dù trên thực tế là các quốc gia này vẫn được ghi nhận là chấp nhận sự tự do quân sự truyền thống trong Vùng Kinh tế đặc quyền, đại diện của các nước Philippines, Indonesia và các quốc gia trong khu vực khác đôi khi cũng lặng lẽ bày tỏ sự ủng hộ chung đối với triển vọng của Trung Quốc, nếu không phải là vì lý do gì khác hơn là triển vọng này có thể giúp họ ngăn chặn được sức mạnh hải quân đang lớn mạnh của Trung Quốc. Sự phát triển không ổn định này gợi ý rằng các đối tác khu vực của chúng ta ở Châu Á cũng cảm thấy có sự thay đổi về động thái ở biển Nam Trung Hoa, và có thể cần nhiều điều bảo đảm hơn là chúng ta đang bảo đảm rằng nước Mỹ vẫn còn cam kết đầy đủ đối với những cam kết an ninh khu vực của chúng ta và duy trì một sự hiện diện hải quân vượt trội trong khu vực.

Bảo vệ tự do hàng hải truyền thống vì những mục đích quân sự bằng việc duy trì một sự cam kết cường quốc biển vượt trội toàn cầu sẽ có những hậu quả nghiêm trọng đối với khu vực Đông Á và xa hơn nữa. Một vòng cung chống đi vào đang phát triển khắp lục địa Nam Á từ biển Ả-rập cho tới Biển Nhật Bản. Một số quốc gia còn lại vẫn chính thức duy trì các triển vọng hợp pháp để thách thức tự do quân sự truyền thống về hàng hải trong và ngoài khu vực Kinh tế đặc quyền. Các quốc gia này nằm dọc bờ biển phía Nam của Châu Á trên một số tuyến giao thông đường biển rất quan trọng trên thế giới. Trong khu vực này, Iran, Pakistan, Ấn Độ , Bangladesh, Myanmar, Malaysia, Trung Quốc và Bắc Triều Tiên có các luật khẳng định một số quyền kiểm soát đối với các hoạt động quân sự của nước ngoài trong khu vực Kinh tế đặc quyền. Việt Nam cũng nằm ở danh sách này, mặc dù Việt Nam đã lựa chọn vẽ các đường cơ sở vượt quá ngoài tầm hơn là khẳng định việc kiểm soát khu vực Kinh tế đặc quyền như là phương pháp lựa chọn hợp pháp chống đi vào khu vực. Đôi khi các học giả và các quan chức ở một số ít các quốc gia trong khu vực còn lại chưa liệt kê ở đây cũng đưa ra quan điểm của mình. Một số nước này đã và đang xây dựng hải quân khu vực hùng mạnh, trong khi các nước khác đang tích cực tìm kiếm khả năng hạt nhân hoặc các công nghệ chống đi vào khu vực thông thường giống như của Trung Quốc để tăng thêm sức mạnh cho các triển vọng hợp pháp của họ.

Để đối phó với những quan ngại chống đi vào khu vực của các quốc gia có bờ biền này, Mỹ sẽ cần phải ưu tiên thúc đẩy và chứng tỏ những lợi ích an ninh biển có thể có được bởi ưu thế cường quốc biển hùng mạnh kết hợp với quyền đi vào các đại dương. Đặc biệt là Mỹ sẽ cần phải tìm kiếm những cơ hội để cam kết với Trung Quốc và các nước khác trong khu vực hành động hợp tác quốc tế để bảo đảm an ninh biển đối với những nhân tố gây bất ổn truyền thống và phi truyền thống. Thêm vào đó, vì Trung Quốc rõ ràng là muốn đóng một vai trò quan trọng hơn trong việc lãnh đạo toàn cầu, cụ thể như là cam kết ngày càng tăng của Trung Quốc đối với các nỗ lực gìn giữ hoà bình quốc tế, thì việc cùng làm việc với Trung Quốc trên một cơ sở bình đẳng ở nơi nào đó có thể sẽ giúp vào mối quan hệ chung 13. Việc mời các tàu hải quân Trung Quốc tham gia vào những chiến dịch an ninh hàng hải trong khi tương lai-thậm chí chúng ta còn có bất đồng về quyền lực hợp pháp có thể áp dụng-nên trở thành thường xuyên hơn. Đạt được một mục tiêu hàng hải chung bằng việc hoặc là hoạt động trong các khu vực riêng rẽ hoặc là hoạt động trong cùng một khu vực trong khi thực hiện những nhiệm vụ khác nhau là các phương pháp đã được chứng tỏ trong các hoạt động gần đây ở Vịnh Ađen. Điều này đang được nghiên cứu kỹ như là kiểu mẫu và hợp tác trên biển trong tương lai nơi mà các bên không nhất thiết phải đồng ý về các quyền lực thích hợp.
....
( còn tiếp )

....
( tiếp theo và hết )

Quả vậy, quyết định của Trung Quốc tham gia vào những hoạt động chống cướp biển ở Vịnh A Đen là một cơ hội đáng khích lệ để chứng tỏ sức mạnh về cộng tác hàng hải toàn cầu nhằm mang lại trật tự và ổn định cần thiết cho kinh tế và sức mạnh hệ thống chính trị toàn cầu mà các nước lớn phải dựa vào. Thêm vào đó, những hoạt động như vậy làm cho Trung Quốc có thể tham gia một cách có ý nghĩa vào việc cung ứng hàng hoá toàn cầu xuất phát từ những hoạt động hàng hải nhân đạo và cảnh vệ vũ trang được chứng minh bởi những giải thích hợp lý để đi vào khu vực biển theo luật quốc tế.

Một điểm cuối cùng về sự hợp tác trên biển giữa Mỹ và Trung Quốc. Vì các biển Đông và Nam Trung Hoa là những khu vực quan trọng về chiến lược đối với cả Trung Quốc và Mỹ và những bất đồng trong khu vực có thể vẫn tiếp tục, sự hợp tác có thể sẽ diễn ra nhiều hơn giữa các lực lượng hải quân Trung Quốc và Mỹ khi mà hai lực lượng này hoạt động từ các khu vực bờ biển Đông Á. Thách thức đối với Mỹ trong hành động phối hợp với Trung Quốc sẽ là chế ngự các sự căng thẳng ở Đông Á trước khi khuyến khích sự hợp tác toàn cầu lớn hơn. Các khát vọng của Trung Quốc muốn đóng vai trò toàn cầu như là một cường quốc có trách nhiệm và việc sẵn sàng đảm nhận những hoạt động an ninh song song với nhau, nếu không phải là hợp tác trực tiếp với Mỹ và các quốc gia ở gần biển trong Vịnh Ađen thì những gợi ý cho chúng ta thấy rằng những cơ hội như vậy trong tương lai sẽ tự xuất hiện và nên được hoan nghênh. Hơn nữa, nếu Trung Quốc càng làm việc nhiều hơn với Mỹ và những quốc gia có cùng suy nghĩ như vậy cách xa những bờ biển của Đông Á thì càng có cơ may lớn hơn về độ tin cậy để điều chỉnh những quan hệ Mỹ-Trung ở Đông Á. Nếu những cơ hội về hợp tác ở Đông Á xuất hiện, như là việc hỗ trợ nhân đạo hoặc cứu trợ thảm hoạ thì nên hoan nghênh Trung Quốc như là một cộng sự. Con tàu bệnh viện mới của Trung Quốc có thể tạo các cơ hội về mặt này và việc triển khai cùng khu vực những tàu bệnh viện của Mỹ và Trung Quốc nên được xem là mang lại các lợi ích của y học hiện đại cho các vùng chưa có dịch vụ này ở Đông Nam Á. Cuối cùng thì những hoạt động như vậy có thể mở đầu cho việc xây dựng yếu tố chủ yếu của sự tin cậy, dựa trên các tiếp xúc quân sự đang tăng lên mà các giao lưu này sẽ giúp vào việc phát triển sự ổn định chiển lược mà mọi bên đều mong muốn.

Tóm lại, có lẽ hai hành động chỉ đạo quan trọng nhất mà nước Mỹ có thể đảm nhận để duy trì tự do hàng hải đó là tầm quan trọng về chiến lược đối với an ninh quốc gia của Mỹ, trước hết là khẳng định vị thể của chúng ta như là người đưa ra các quan điểm định hướng tới việc đi vào khu vực theo luật biển quốc tế. Đã quá lâu rồi chúng ta không quan tâm tới trụ cột cơ bản của an ninh của Mỹ. Chúng ta đã hoặc mặc nhiên coi những lợi ích của triển vọng của chúng ta là điều hiển nhiên và trông đợi ở những nhân vật của các quốc gia biết điều khác cuối cùng sẽ được thuyết phục theo triển vọng của chúng ta, hoặc chúng ta chỉ dựa trên sức mạnh của một cường quốc để thực hiện những gì về lợi ích biển thì có thể làm mà không quá quan tâm đến những điều khác liên quan. Tuy nhiên, hiện nay chưa có thống nhất hoàn toàn về triển vọng biển trong các cơ quan liên bang khác nhau để đóng góp vào chính sách đại dương. Chính phủ liên bang sẽ được hưởng lợi từ chính sách đại dương quốc gia toàn diện và chính sách đó sẽ mang lạimột kế hoạch thông tin chiến lược toàn diện nhằm làm sáng tỏ những lợi ích và sức mạnh về viễn cảnh của Hoa Kỳ trên các đại dương.

Thứ hai, từ tháng 10 năm 2007 Hải quân Hoa Kỳ đã hoạt động theo chiến lược hàng hải với sự hợp tác quốc tế như là một trong những nền tảng quan trọng nhất về nền an ninh hàng hải toàn cầu để đáp lại những mối đe doạ truyền thống và phi truyền thống. Như Đô đốc Hải quan Willard mới đây đã xác nhận: “Tình trạng phi bè phái hiện tại của chúng ta đã hạn chế “, chúng ta đang tìm kiếm đối tác liên kết nhằm đạt được an ninh quốc tế và quốc gia, đô đốc Hải quân Willard cũng nhận xét rằng UNCLOS có tầm quan trọng bởi vì nó đem lại cho chúng ta một “cơ chế pháp lý hùng mạnh cho các cuộc hoạt động toàn cầu của chúng ta” nhằm đương đầu với mối đe doạ cả truyền thống và phi truyền thống. Với các lý do này tôi muốn nói thêm rằng sự xúc tiến tích cực của Trung Quốc về các triển vọng chống đi vào khu vực của họ-và việc nghe-tiếp nhận thông điệp đang đạt tới phần quan trọng của thế giới -điều này nhắc nhở chúng ta thấy rằng mức độ tự do hàng hải hiện tại cho các mục đích quân sự mà chúng ta đang có lợi thế không phải được coi như là đương nhiên. Hơn nữa, Trung Quốc thực hiện quyền lãnh đạo về những vấn đề này ở vị trí đã có trong Công ước. Trong khi đó Hoa Kỳ lại không có. Một vị quan toà người Trung Quốc ngồi xử tại toà án Quốc tế về luật biển, trong khi không có một vị chánh án Hoa Kỳ nào. Khi các cuộc thương lượng được tiến hành nhằm xem xét các thay đổi Công ước, Trung Quốc sẽ có một ghế tại bàn thương thảo và một lá phiếu còn Hoa Kỳ lại không có. Để khuyến khích vị trí lãnh đạo toàn cầu của chúng ta đối với các vấn đề về Luật biển nhằm bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia của chúng ta trên đại dương khỏi bị vi phạm theo quan điểm của tôi là Hoa Kỳ nên tham gia liên minh với 157 quốc gia khác hiện đang là thành viên và tán thành Công ước của Liên Hợp quốc về Luật biển một khi có cơ hội thuận lợi nhất.

Để kết luận vấn đề này, Luật biển quốc tế là quan trọng và Hoa Kỳ cần thận trọng để thấy rằng lợi ích của chúng ta trong các cách tiếp cận có định hướng với Luật biển phải được bảo toàn. Tuy nhiên, sức mạnh có sức thuyết phục hơn lời nói. Theo ý kiến của tôi, điều cơ bản đối với nền an ninh quốc gia của chúng ta cũng như của nhiều quốc gia khác là sức mạnh hải quân của chúng ta cần được bảo vệ để tránh bị tổn hại. Sức mạnh này hiện đang chuyển dịch ở Đông Á, tuy không tương đương nhưng cũng là đã thay đổi. Cơ hội tốt nhất của Hoa Kỳ là gìn giữ hoà bình trong vùng nhằm tỏ rõ sự tôn trọng của chúng ta đối với vị trí vùng mới được thiết lập của Trung Quốc bằng cách mở rộng hợp tác hàng hải. Tuy nhiên, để bảo vệ lợi ích căn bản của chúng ta và lợi ích của bè bạn và liên minh của chúng ta, chúng ta phải duy trì sức mạnh hàng hải vượt trội của mình.

1 Luật của CHND Trung Hoa về Lãnh hải và Vùng kế cận, 25.02.1992
2 Luật của CHND Trung Hoa về Đặc quyền Kinh tế và Thềm lục địa, 26.06.1998
3 Peter Dutton, “Những bằng chứng trình bày trước Uỷ ban Xem xét về An ninh và Kinh tế Mỹ-Trung”, 11.06.2009, www.uscc_gov/hearings/2009/written_testimonies/90_06_11_wrts/09_06_11_dutton statement.pdf.
4 Xem, ví dụ như Khảo cứu và khái quát Luật của nước CHND Trung Hoa, 29.08.2002; và các quy định của nước CHND Trung Hoa về Quản lý Công tác Nghiên cứu Hải dương học có liên quan đến vấn đề Đối ngoại, 01.10.1996. Đối với những mối quan hệ có thẩm quyền của cac triển vọng pháp lý đối với các quốc gia biển nhằm hạn chế những hoạt động quân sự nước ngoài trong các đặc quyền kinh tế, xin xem Ren Xiaofeng & Cheng Xizhong, “Viễn cảnh Trung Hoa”, chính sách Hàng hải 29 (2005) trang 139.
5 Xem, ví dụ như Bonnie S. Glaser & Lyle Morris, “Đánh giá về sự suy thoái của cường quốc Hoa Kỳ, tạp chí Quỹ tài trợ Jamestown, 09.07.2009 (trực tuyến) ; và Richars Fisher, “Cuộc cạnh tranh trên biển Nam, Trung Hoa: Trung Quốc thèm khát rặng Mischief, Trung tâm chiến lược và đánh giá tình hình quốc tế, 28.06.2009 (trực tuyến)
6 Lyle Goldstein và William Murray, Rống biển, Lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc, An ninh quốc tế, tập 28, số 4, Mùa xuân 2004, trang 161-196
7 Andrew S. Erickson và David D.Yang, Trên giới tuyến của cuộc chơi thay đổi , biên bản lưu của Viện hải quân Hoa Kỳ, mùng 1 tháng 5 năm 2009.
8 Jin Honbing, Cuộc chiến chính nghĩa: Một công cụ sắc bén để nắm lấy cơ hội giành quyền chủ động, báo cáo hải quân Trung Quốc, ngày 29 tháng 5 năm 2006.
9 . Brian McCarten, Giỡn sóng trong quần đảo Spratlys, người lính canh của Châu Á, mùng 4 tháng 2 năm 2008; và Trung Quốc cần phải báo những láng giềng tránh xa những quần đảo tranh chấp, Reuters, ngày 12 tháng 5 năm 2009.
10 Xiong Qu, Trung Quốc bắt đầu xem xét vấn đề An toàn Hàng hải ở biển Nam Trung Hoa, đài truyền hình Trung Quốc, CCTV, ngày 3 tháng 7.
11 Xem, ví dụ: Robert S.Ross, Điạ lý Hoà Bình: Đông Á trong thế kỷ 21. An ninh Quốc tế, tập 23, số 4, xuân 1999, các trang 81-118.
12 Xem, ví dụ: Susan Shirk, siêu cường không vững chắc: Làm sao chính trị Đối nội của Trung Quốc có thể đi chệch khỏi sự thăng tiến hoà bình của mình, Nhà xuất bản Trường Đại học Oxford (2007).
13 Peter Dutton, vạch ra Một đường lối hành động: Hợp tác Trung-Mỹ về Biển cả, tập san An ninh Trung Quốc, số tháng 3/2009.

Nguồn: Điều trần của Peter Dutton, Phó Giáo sư, Viện Nghiên cứu Hàng Hải Trung Hoa, Trường Đại học Hải Quân Hoa Kỳ
link: http://nghiencuubiendong.vn/chuyen-de/ieu-tran-thng-vien-my

Phóng sự của Tuổi trẻ Online và Đài TH Hải phòng thực hiện
Tuổi trẻ và người lính biển
http://www.youtube.com/watch?v=_axxDxqFGw4

Bản dịch Tóm lược  trên báo The Epoch Time về phiên điều trần ngày 4/2/2010 tại Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ – Trung (USCC), Quốc hội Mỹ, về các hoạt động của Trung Quốc tại Đông Nam Á và những tác động về kinh tế, chiến lược và an ninh đối với Mỹ.

 
*******

WASHINGTON – Trong buổi điều trần cả ngày 4 tháng 2 tại Đồi Capitol, các nghị sĩ Quốc hội Mỹ và các chuyên gia đến từ Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng, giới học giả và các tổ chức phi chính phủ đã tham gia trình bày về các hoạt động của Trung Quốc ở Đông Nam Á, và những tác động về kinh tế, chiến lược và an ninh đối với Mỹ. Các quan ngại của của những nước láng giềng chung biên giới biển và đất liền với Trung Quốc ở phía Nam cũng được thảo luận, liên quan đến việc Trung Quốc gia tăng đe dọa và sẵn sàng sử dụng vũ lực để củng cố các yêu sách lãnh thổ của mình.
 
Buổi điều trần được tiến hành bởi Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ – Trung (USCC), có chức năng tư vấn cho Quốc hội về các hoạt động của Trung Quốc.

“Đặc biệt ở Biển Đông, Trung Quốc ngày càng trở nên hiếu chiến – thậm chí khiêu khích – nhằm vào các nước láng giềng trong các vấn đề trên biển”, Tiến sĩ Richard Cronin thuộc Trung tâm Henry L. Stimson nói. Tiến sĩ Cronin nhận định rằng có vẻ như Trung Quốc đang trở lại lập trường thời kỳ trước năm 1995, khi họ sử dụng hành động quân sự để củng cố yêu sách lãnh thổ của mình ở Biển Đông.

“Kể từ thập niên 50, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa đã đòi yêu sách hầu hết Biển Đông như thể là vùng biển của Trung Quốc”, Tiến sĩ Andrew Scobell, thuộc trường Đại học Texas A&M nói.

“Từ cuối năm 2007 Trung Quốc đã gia tăng tuần tra hải quân, gây áp lực ngăn chặn các công ty dầu khí nước ngoài hoạt động trong vùng biển tranh chấp, [tiến hành các bước đi tương ứng tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa,] và đơn phương áp đặt lệnh cấm đánh bắt cá ở một số khu vực biển”, Bronson Percival, thuộc Trung tâm Phân tích Hải quân (CNA) cho biết. Theo Percival, Trung Quốc khẳng định các tranh chấp là “vấn đề song phương,”như giữa Trung Quốc và một quốc gia yếu hơn, và không thể  đem ra xử lý bởi “các cơ chế đa phương.”

Năm ngoái, Trung Quốc cho thể hiện các hành động hung hăng đối với các tàu Hải quân Mỹ. Vào tháng 3 năm 2009 tàu hải quân Mỹ Impeccable khi đang ở vùng biển quốc tế Biển Đông đã bị các tàu Trung Quốc quấy rối và đòi phải rời khỏi khu vực hoặc “phải chịu hậu quả,” nghị sỹ Dana Rohrabacher (đảng Cộng hoà ở bang CA) xác nhận. Sự cố tương tự đã xảy ra hồi tháng sáu với khu trục hạm USS John S. McCain.

“Những hành động này mang ý nghĩa rõ ràng. Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa qua các hành động của họ nêu tín hiệu một cách hiếu chiến về thống trị và kiểm soát Biển Đông”, ông Rohrabacher nói. Ông nói thêm rằng, Trung Quốc hành động hiếu chiến như thế đối với Mỹ thì có thể hình dung là các nước khác trong khu vực cũng bị đe dọa như thế nào.

“Chúng tôi lên án mạnh mẽ các hành động gây nguy hiểm cho an toàn của các con tàu của chúng ta, và đó là sự vi phạm rõ ràng các chuẩn mực quốc tế về ứng xử trên biển thuộc phạm vi bên ngoài lãnh hải”, Phó Trợ lý Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, ông Robert Scher cho biết. Ông khẳng định rằng Mỹ bác bỏ bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế quyền tự do trên biển trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ). Gần 40% đại dương trên thế giới nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý. Do đó, theo Scher, quyền tự do hàng hải phải được duy trì vì lợi ích kinh tế toàn cầu và hoà bình quốc tế.

Nghị sỹ Rohrabacher cho rằng: mặc dù không có mối đe dọa quân sự thường trực nào đối với Trung Quốc, nhưng họ đang củng cố quân đội với quy mô lớn, và hiểm họa này đang bị chúng ta bỏ qua. Ông dẫn chứng tới tên lửa chống vệ tinh và tên lửa đạn đạo đối hạm mà Trung Quốc đang phát triển, với ý định ngăn chặn chúng ta hỗ trợ các đồng minh trong khu vực.

Theo Ủy viên Larry M. Wortzel, người đồng chủ trì buổi điều trần, lực lượng hải quân đang lớn mạnh của Trung Quốc được xem như mối đe dọa tiềm tàng đối với các nước có tranh chấp trên biển với Trung Quốc như Việt Nam, Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines và Đài Loan. Ông nói rằng, trong chuyến thăm Việt Nam của Ủy ban hồi tháng mười hai vừa qua, họ đã nhiều lần nghe phía Việt Nam bày tỏ lo ngại về tính hiếu chiến của Trung Quốc ở Biển Đông, liên quan đến các tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước.

Các đại biểu tham dự điều trần thống nhất rằng Mỹ nên can dự nhiều hơn tới khu vực và Mỹ có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn Trung Quốc thống trị ở Biển Đông và trong việc đảm bảo tự do di chuyển của lực lượng vũ trang Mỹ và đường vận chuyển năng lượng.

ASEAN lo ngại khi Trung Quốc phát triển thương mại

Trong thập niên 90, các nước Đông Nam Á đã từng rất lo ngại rằng Trung Quốc có thể làm điều gì đó, nhất là liên quan tới các lãnh thổ ở Biển Đông mà họ đòi hỏi chủ quyền. Walter Lohman, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á, thuộc Quỹ Heritage, dẫn chứng về các hành động đối đầu của Trung Quốc trong tranh chấp quần đảo Trường Sa với Philippinse và trong cuộc khủng hoảng tên lửa tại eo biển Đài Loan năm 1995-1996. Tuy nhiên, vào cuối thập niên 1990 và những năm đầu sau năm 2000, Trung Quốc bắt đầu đảo ngược hình ảnh của mình với việc sử dụng “cuộc tấn công hấp dẫn”, bớt ý thức hệ hơn và nhấn mạnh tới quan hệ thương mại hơn là các tranh chấp lãnh thổ.

Năm thành viên sáng lập của ASEAN (Hiệp hội các nước Đông Nam Á) vào năm 1967 là Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan, gia nhập sau là Brunei, Campuchia, Lào, Myanmar (Burma) và Việt Nam. Với mục đích là liên kết kinh tế, chính trị và văn hóa khu vực.

Quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN phát triển hàng năm và nhiều khả năng sẽ phát triển hơn nữa sau khi Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc – ASEAN (CAFTA) có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm nay. Thương mại hai chiều của Trung Quốc và mười nước ASEAN đạt $193 tỷ trong năm 2008, vượt của Mỹ với $181 tỷ, giúp Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của ASEAN sau Liên minh châu Âu và Nhật Bản. “Xét về qui mô thị trường, CAFTA chỉ đứng sau Cộng đồng Châu Âu (European Community) và Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA)”, giáo sư Donald E. Weatherbee, Đại học South Carolina, nói.

“Theo Ban Thư ký ASEAN, thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc đã duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình là 26% hàng năm kể từ 2003,” Walter Lohman từ Heritage Foundation nói. ”… có thể dự kiến rằng thương mại của Trung Quốc với ASEAN sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn thương mại của các đối tác khác với ASEAN …. Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia và Việt Nam, và là đối tác lớn thứ hai của Philippines, Thái Lan, Singapore và Myanmar”, Giáo sư Weatherbee nói.

Tăng trưởng thương mại được các nước này chào đón, nhưng sự thống trị của Trung Quốc ở châu Á khiến cho các nước này cảnh giác về các động cơ của Trung Quốc. Đồng nhân dân tệ đang có giá thấp và Trung Quốc không muốn định giá lại, "xuất khẩu của ASEAN kém cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, và nhập khẩu từ Trung Quốc – sẽ gia tăng với CAFTA – cạnh tranh hơn ở thị trường nội địa ASEAN. Việt Nam nhận thấy cần thiết phải phá giá đồng tiền của mình, và các nước ASEAN khác, đặc biệt là Thái Lan, có thể sẽ phải hành động theo cho phù hợp”, Giáo sư Weatherbee nói. Ông cũng cho rằng, nhiều tiếng nói ở Indonesia - là thị trường lớn nhất ASEAN- lo lắng rằng hàng nhập khẩu rẻ hơn từ Trung Quốc sẽ dẫn đến mất việc làm trầm trọng trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp, và thuỷ sản.

Gia tăng quan hệ thương mại và đầu tư tạo cho Trung Quốc đòn bẩy mà trước đây họ không có. Giáo sư Weatherbee dẫn chứng: nhân vật thứ hai của Trung Quốc là Tập Cận Bình tới Phnôm Pênh ký 14 hiệp định hỗ trợ kinh tế giữa Trung Quốc và Campuchia thì hai ngày sau nước này đã trục xuất hồi hương 20 người tị nạn thiểu số Tân Cương, những người đã được Cao ủy Liên Hiệp quốc về người tỵ nạn (UNHCR) bảo vệ.

Ngoại trưởng Clinton: ‘Mỹ trở lại’

Tất cả những người ra điều trần đều nói về tầm quan trọng của biển Đông Nam Á đối với Trung Quốc và đối với các nước khác phụ thuộc vào việc đi lại ở đây. “Các tuyến đường biển  qua khu vực Đông Nam Á là một trong những tuyến bận rộn nhất và quan trọng chiến lược nhất. Năm ngoái, 90% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc được chuyên chở qua eo biển Malacca”,David B. Shear, Phó Trợ lý Ngoại trưởng nói.

Tuy vậy, theo những người tham gia điều trần, Mỹ thiếu một chiến lược rõ ràng trong khu vực.

“Phần lớn Chính phủ các nước ASEAN trông đợi sự can dự sâu hơn của Mỹ. Dưới thời Tổng thống George W. Bush, nhận thức chủ yếu là Mỹ chỉ quan tâm đến việc chống khủng bố và thờ ơ với các nhu cầu khác của Đông Nam Á”, Tiến sĩ Ellen Frost, thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, nhận định. Chính quyền Obama đã nỗ lực làm mới và mở rộng sự can dự của Mỹ ở Đông Nam Á. Tháng 7 năm 2009, Ngoại trưởng Clinton đã ký Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác, điều chỉnh chính sách của chính quyền Bush và tạo cơ sở pháp lý cho quan hệ Mỹ-ASEAN. Cũng trong tháng bảy, bà đã tham dự Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Phuket ,Thái Lan, nơi bà  tuyên bố: “Mỹ đang trở lại”.

“Tuyên bố Clinton” rõ ràng là sự đáp trả, thể hiện quan ngại rằng sự tham gia của Trung Quốc trong khu vực tạo ra bất ổn tiềm tàng, đặc biệt là ở lưu vực sông Mekong và Biển Đông “, Tiến sĩ Cronin nói.

Hồi tháng 11, Tổng thống Obama đã gặp ASEAN -10 trong chuyến thăm Singapore và  dự Hội nghị Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) và đây là cuộc gặp đầu tiên của Tổng thống Mỹ với tất cả những người đứng đầu chính phủ các nước ASEAN. Và ngày 1 tháng 2, Nhà Trắng thông báo rằng Tổng thống sẽ  thăm Indonesia và Úc vào tháng ba.

Sự tham gia của Trung Quốc vào các dự án cơ sở hạ tầng mang tính hủy hoại

Báo cáo bằng văn bản của của tiến sĩ Cronin tại phiên điều trần phần lớn đề cập về quyết định của Trung Quốc xây tám đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mê Kông, điều mà ông nói là sẽ có tác động tàn phá môi trường ở các nước hạ nguồn sông Mekong như Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Ông cũng quy lỗi cho các quốc gia hạ nguồn này có cái nhìn thiển cận khi theo đuổi sự phát triển không bền vững tác động đến môi trường với kế hoạch xây dựng 13 con đập trên dòng chính ở hạ nguồn sông Mekong.

“… Các con đập ở dòng chính của cả thượng nguồn sông Mê Kông tại Trung Quốc lẫn hạ nguồn sông Mekong tại Lào, Thái Lan, Campuchia [và Việt Nam] sẽ có tác động không thể lường được đối với con người, an ninh lương thực và môi trường sống trong toàn bộ lưu vực sông Mekong”, Tiến sĩ Cronin nói. Việc bảo tồn các nguồn cá, điều mà nhiều dân chúng kiếm sống phụ thuộc vào, không tương ứng với các con đập chính.

Bình luận về viện trợ của Trung Quốc cho các nước Đông Nam Á, Ernest Z. Bower, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho biết:

“Thông thường, tài trợ của Trung Quốc được sử dụng vào các dự án không cần thiết,  phục vụ mục đích chính trị hơn là yêu cầu thực tế. Các dự án này chỉ mang lợi cho các chính trị gia bản địa hơn là các yêu cầu thực tế. “

Gary Feuerberg

21-02-2010
Người dịch: Phương Nga

( còn tiếp )