Lịch sử Quân sự Việt Nam

Quân hàm là hệ thống cấp bậc trong một quân đội. Ở một số quốc gia, hệ thống cấp bậc này còn được áp dụng trong ngành cảnh sát hoặc một số tổ chức dân sự nhưng được hệ thống theo mô hình quân sự.

Trong lịch sử quân sự hiện đại, hầu hết các quân đội chính quy đều có hệ thống quân hàm. Một số trường hợp ngoại lệ như Hồng quân Liên Xô ở giai đoạn 1918–1935, Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc giai đoạn 1965–1988 và Quân đội Albania giai đoạn 1966–1991, đã không áp dụng chính thức hệ thống quân hàm. Tuy nhiên, sau đó thì hệ thống quân hàm vẫn được áp dụng trở lại chính thức sau khi những khó khăn trong việc chỉ huy và kiểm soát do việc bãi bỏ chế độ quân hàm gây ra.

Trên đây là khái quát khái niệm về quân hàm. Tuy khá đơn giản, nhưng do sự khác biệt về văn hóa cũng như nền tảng học thuyết quân sự, sự hình thành và biến chuyển của hệ thống quân hàm cũng có sự khác nhau cũng như sự giao lưu với nhau, nhất là trong nền tảng quân sự hiện đại. Điều này dẫn đến sự hiểu lầm do không nắm được bản chất của sự hình thành các danh xưng quân hàm khi chuyển ngữ từ quân hàm của quân đội này sang quân đội khác, điều xảy ra khá thường xuyên trong các tài liệu dịch từ nguồn nước ngoài trên các báo Việt hiện nay.

Để có được các nhìn mở về hệ thống quân hàm, topic này sẽ trình bày những kiến giải cá nhân của tác giả về sự hình thành và nguồn gốc danh xưng của hệ thống quân hàm các quốc gia có nền quân sự lớn trên thế giới, cũng như mong muốn trao đổi kiến thức với những nhà nghiên cứu các, nhằm rút ra kinh nghiệm, hầu đưa ra một giả thuyết hệ thống quân hàm QĐNDVN trong tương lai.

Cấu trúc cơ bản của topic như sau:
- Sự hình thành và phát triển hệ thống cấp bậc quân đội thời cổ đại
- Hệ thống cấp bậc quân sự Đông và Tây thời Trung cổ
- Sự hình thành danh xưng quân hàm phương Tây
- Sự hình thành danh xưng quân hàm phương Đông
- Hệ thống quân hàm quốc gia qua các thời kỳ
+ Đế quốc Anh
+ Đế quốc Nga
+ Đế quốc Pháp
+ Lục quân và Hải quân Hoa Kỳ
+ Quân đội và lực lượng SS Đức Quốc xã
+ Hồng quân Liên Xô
+ Đế quốc Nhật
+ Trung Hoa Dân quốc
+ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
+ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
...
Về cuối cùng là Quân hàm Việt Nam qua các thời kỳ.

Mời các bạn cùng tham gia.

Thông thường, hệ thống quân hàm được biểu thị bằng các phù hiệu đặc biệt gắn liền với đồng phục. Hệ thống quân hàm được sử dụng nhằm tạo thuận lợi trong các hoạt động chỉ huy, tham mưu, hậu cần... Ban đầu hệ thống này chỉ gồm những cấp bậc đơn giản, trong suốt quá trình phát triển của lịch sử chiến tranh, nó cũng được phát triển về số lượng cấp bậc và trở nên phức tạp hơn.

Thời Cổ đại

Thông qua các thư tịch cổ, nhiều sử gia đã ghi nhận được sự tồn tại của các cấp bậc quân sự trong quân đội Ba Tư cổ đại. Tổ chức quân sự nhỏ nhất là dathabam gồm 10 người, do một cá nhân là dathapatish chỉ huy. Một hazarabam gồm 100 dathabam, do một hazarapatish chỉ huy. Mười hazarabam hợp thành một baivarabam và do một baivarapatish chỉ huy. Các đơn vị kỵ binh cũng được tổ chức thành các asabam do các asapatish chỉ huy.

Các tài liệu lịch sử cũng ghi nhận danh xưng một số cấp bậc trong quân đội các Đế quốc Parthia và Sassanid thời cổ đại:

* Tổng chỉ huy: Eran Spahbod
* Chỉ huy Kỵ binh: Aspwargan Salar (Parthia) hoặc Aswaran Salar (Sassanid)
* Chỉ huy Cung thủ: Tirbodh
* Chỉ huy Bộ binh: Paygan Salarapoo

Cấp bậc Spahbod (سپهبد) có lẽ là một trong những danh xưng cấp bậc tồn tại lâu nhất trên thế giới. Được hình thành từ cách đây 2000 năm, kết hợp từ Spah (سپه - quân đội) và bod (بد - thống lĩnh), cấp bậc Spahbod được sử dụng cho đến tận ngày nay tại Iran, tương đương với cấp bậc Trung tướng.

Tại Trung Quốc cổ đại, thông qua các cuộc chiến tranh chiếm hữu nô lệ, hình thái tổ chức quân đội sơ khai cũng được phát triển dần. Các tài liệu cổ cũng ghi nhận những hình thái tổ chức quân đội đầu tiên trong Vũ kinh thất thư như Quân (軍), Sư (師), Lữ (旅), Tốt (倅), Ngũ (伍). Người đứng đầu đơn vị gọi là Trưởng quan (長官). Đơn vị nhỏ nhất là một Ngũ, gồm 5 người, do Ngũ trưởng (伍長) đứng đầu. Cao hơn Ngũ là Tốt, có khoảng 100 người, do Tốt trưởng chỉ huy. Tiếp theo là Lữ, có 500 quân; Sư có 2.500 quân. Cao nhất là Quân, đứng đầu là một Tướng quân. Người thống lĩnh quân đội trong một chiến dịch thì được gọi là Soái, Tướng soái hoặc Nguyên soái. Cách gọi tên chức vụ chỉ huy này ảnh hưởng sâu đậm tại các nước Đông Á cho đến tận ngày nay.

Đến thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, quân đội của thành bang Athena được chỉ huy bởi các "strategos", nghĩa là chỉ huy quân đội, tương đương như cấp tướng lĩnh ngày nay. Mỗi năm, người Athen bầu ra 10 người vào chức vụ strategos. Mỗi Strategos sẽ cầm đầu một tribes, tương đương một cánh quân. Các strategos được xem là có thứ bậc ngang nhau, không phân cấp. Mỗi khi có chiến dịch lớn xảy ra, cần có sự huy động tác chiến phối hợp của nhiều cánh quân, kế hoạch tác chiến được thông qua theo nguyên tắc đa số gữa các strategos, mà điển hình như trong trận Marathon năm 490 TrCN.

Ban đầu, các strategos làm việc dưới sự chỉ đạo của nguyên lão phụ trách về chiến tranh, được gọi là "polemarchos", tương đương Bộ trưởng chiến tranh ngày nay. Tuy nhiên, về sau, chức vụ này dần chỉ còn danh nghĩa, không còn vai trò chỉ huy quân đội.

Một cấp bậc dưới của strategos là "taxiarchos" hay "taxiarhos", tương đương chức vụ Lữ đoàn trưởng ngày nay. Tại Sparta, chức vụ này lại được gọi là "polemarchos". Thấp hơn là "syntagmatarches", chỉ huy một "syntagma", tương đương một trung đoàn ngày nay. Các cấp tiếp theo là "tagmatarches", chỉ huy một "tagma", tương đương tiểu đoàn ngày nay; và "lokhagos", chỉ huy một "lokhos" gồm 100 người, tương đương cấp đại đội ngày nay.

Trong lực lượng kỵ binh Hy Lạp, được gọi là "hippikon", một trung đoàn kỵ binh được gọi là "hipparchia" và được chỉ huy bởi một "hipparchos" hay "hipparch". Người Sparta gọi chức vụ này là "hipparmostes". Nếu là đơn vị kỵ binh cung thủ, thì sẽ được gọi là "hippotoxotès". Một đại đội kỵ binh Hy Lạp sẽ được chỉ huy bởi "tetrarchès" hay "tetrarch".

Hệ thống cấp bậc này được áp dụng ở toàn bộ các thành bang Hy Lạp, ban đầu là các lực lượng trên bộ. Khi Athen trở thành một cường quốc hải quân, các strategos ban đầu cũng nắm quyền chỉ huy hải quân. Phụ tá cho strategos là các chỉ huy chiến hạm được gọi là "trièrarchos" hay "trierarch", có nghĩa là sĩ quan chỉ huy chiến hạm 3 tầng chèo. Dưới họ là các sĩ quan chuyên môn có tên gọi là "kybernètès" (sĩ quan lái tàu), "keleusthès" (sĩ quan điều khiển tốc độ), "trièraulès" (đội trưởng trạo thủ). Về sau, danh xưng strategos trong hải quân được thay thế bằng "nauarchos", tương đương cấp bậc đô đốc ngày nay.

Khi Macedonia bành trướng dưới thời vua Philippos II và con trai ông là vua Alexandros Đại đế, quân đội Hy Lạp trở thành đội quân chuyên nghiệp, chiến thuật cũng trở nên tinh vi hơn và được bổ sung thêm một số cấp bậc quân sự. Trong đội hinh bộ binh nặng phalanx, một "tetrarchès" hay "tetrarch" chỉ huy một đội hình bộ binh nặng phalanx gồm 4 hàng có tên gọi là tetrarchia. Nếu đội hình gồm 2 hàng thì được gọi là dilochia, do một "dilochitè" chỉ huy. Một đội hình gồm một hàng 8 người, được gọi là lochos, do một "lochagos". Thấp nhất là một tiểu tổ 4 người, được gọi là dimoiria hoặc hèmilochion, do một "dimoirites" hay "hèmilochitès" chỉ huy.

Tuy nhiên, cũng có thể tùy theo đơn vị mà có những danh xưng khác nhau. Ví dụ một tổ 10 người được gọi là dekas hoặc dekania thì lại do một "dekarchos" chỉ huy; một đội 100 người hekatontarchia do "hekatontarchès" chỉ huy; và một chiliostys hay chiliarchia gồm 1000 người, do một "chiliarchès" chỉ huy. Trong một đơn vị kỵ binh thời Alexander, còn có tổ chức một toán ilè, được chỉ huy bởi một toán trưởng "ilarchès".

Quân đội La Mã cũng kế thừa những giá trị này từ quân đội Hy Lạp. Vào thời kỳ hùng mạnh của mình, các đơn vị Lê dương La Mã (Legio Romana) tung hoành thế giới cũng một phần nhờ vào hệ thống tổ chức cấp bậc chặt chẽ của mình, giúp thống nhất khả năng chỉ huy cũng như phát huy tính linh hoạt, cơ động đến cấp phân đội.

Thời Trung cổ

Sự kiện Mông Cổ trỗi dậy và tung hoành khắp thế giới, lần đầu tiên đã phá tung sự cách biệt Đông - Tây. Người Mông Cổ ngoài việc học hỏi và truyền bá văn hóa và giao lưu kinh tế, còn trao đổi và các kỹ thuật, chến thuật quân sự cũng như tổ chức quân đội của họ. Giống như tổ chức quân đội Ba Tư cổ đại, người Mông Cổ cũng tổ chức quân đội theo thập phân. Cấp cơ sở của họ là aravt gồm 10 người (thập phu), trên nữa là zuut (100 người, bách phu), myangat (1.000 người, thiên phu). Đứng đầu mỗi cấp đơn vị có mỗi trưởng quan. Tổ chức cao nhất của họ là Tümen, gồm 1 vạn quân, tương đương như cấp tướng ngày nay. Dù người Mông Cổ được xem như rất ít có ảnh hưởng đến hệ thống danh xưng cấp bậc hiện đại, tuy vậy, trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay có sử dụng cấp bậc Tümgeneral trong Lục quân và Không quân, cũng như Tümamiral trong Hải quân, chính là chịu ảnh hưởng từ người Mông Cổ mà ra.

Khi Đế quốc Mông Cổ tan rã, ở các nước phương Đông, hệ thống cấp bậc không có gì tiến triển. Họ đã có hệ thống cấp bậc võ quan Cửu phẩm với 18 bậc, vốn chịu ảnh hưởng lâu đời của Trung Hoa. Ngược lại, ở các nước phương Tây, họ học hỏi nhiều từ cách thức tổ chức của Mông Cổ, đã dần hình thành hệ thống cấp bậc quân sự riêng, tách rời với hệ thống tước vị, hoặc chức vụ phong kiến.

Sự hình thành một số danh xưng cấp bậc phương Tây

Là hình thức quân đội khởi đầu và là lực lượng có quân số hùng hậu, Lục quân có hệ thống cấp bậc hình thành sớm nhất.


Thống chế (Marshal, Maréchal)
Thời Trung Cổ, quân đội của các vị vua được giao cho các Constable (tiếng Pháp: Connétable) chỉ huy. Do nguồn gốc của từ constable có từ comes stabuli trong tiếng Latin, dùng để chỉ những người phụ trách chăm sóc ngựa cho các lãnh chúa (quản mã), sau dần phát triển lên thành một cấp bậc dành cho các nhân viên cao cấp trong quân sự thời Trung Cổ.

Đến lượt mình, các constable thường được phụ tá bởi các field marshal (tiếng Pháp: maréchal de camp). Và cũng theo thời gian, cấp bậc Marshal cũng rũ bỏ được quá khứ "phò mã" của mình để trở thành một trong những cấp bậc cao cấp nhất trong quân đội.

Tuy nhiên, đến ngày nay, Constable chỉ còn vai trò là một chức vụ cao cấp trong hành chính hoặc tư pháp ở một số quốc gia. Mãi đến năm 2001, trong quân đội Pháp vẫn tồn tại một cấp bậc "thống chế phò mã" này, Maréchal des logis (tiếng Anh: Marshal-of-Lodgings), một cấp bậc tương đương Trung sĩ (Sergent) trong các đơn vị cơ động (kỵ binh).

Trưởng quan (Captain, Capitaine)
Danh xưng này phát xuất từ việc các lãnh chúa gửi những đội quân, thường được gọi là các company để nhập vào với đội quân của hoàng đế. Người chỉ huy một company được gọi là Captain, có nguồn gốc từ capitaneus trong tiếng Latin, có nghĩa là "trưởng quan".

Cần lưu ý thêm, capitaneus xuống phát từ nguyên gốc của từ caput trong tiếng Latin, có nghĩa là "đứng đầu". Từ này về sau biến âm sang tiếng Đức là thành "haupt", dẫn đến sự hình thành Hauptmann, tương đương cấp bậc Captain trong tiếng Đức.

Phó quan (Lieutenant)
Danh xưng này có nguồn gốc từ tiếng Pháp là "lieu tenant", có nghĩa là "người phụ trách một phần", phụ tá cho chỉ huy, nhưng ở một phần việc nào đó chuyên biệt, hoặc chỉ phụ trách một đơn vị nhỏ trong một company, gọi là platoon.

Sĩ quan (Sergeant, Sergent)
Nguyên thủy danh xưng xuất phát từ trong tiếng Latin serviens, có nghĩa là "những người phục vụ". Họ là những binh sĩ do các trưởng quan tuyển dụng và trả lương để làm những công việc chuyên biệt cho vị trưởng quan đó, như phụ trách tuyển dụng, cần vụ, thư ký, tham mưu... Chính truyền thống này mà nảy sinh rất nhiều cấp bậc Sergeant trong quân đội các nước phương Tây. Một trong những cấp bậc Sergeant quan trọng là Sergeant-major thậm chí còn làm nảy sinh thêm các cấp bậc cao cấp khác.

Đoàn trưởng (Colonel)
Khoảng cuối thế kỷ 16, theo nhu cầu chiến thuật tác chiến lớn, tổ chức đơn vị nhỏ company không còn phù hợp, vì vậy, một hình thái tổ chức đơn vị lớn hơn, tập hợp nhiều company (thường là 8 ), gọi là regiment ra đời. Người chỉ huy một regiment được gọi là colonel, có thể xuất phát từ danh xưng coronellos, "những chỉ huy của Hoàng đế" trong tiếng Tây Ban Nha, hoặc biến âm từ column (cột) trong tiếng Anh bởi đội hình vuông vức của regiment.

Người Nga gọi regiment là Полк và người chỉ huy được gọi là Полковник. Người Đức tuy cũng gọi là regiment, nhưng người chỉ huy đội hình đươc gọi là Oberst, có nghĩa là người chỉ huy cao nhất của đội hình.

Người Thụy Điển cũng gọi vị chỉ huy này là Överste. Họ còn tiếp tục cải tiến đội hình vuông vức của regiment thành đội hình tuyến, gồm 2 battalion. Överste đồng thời cũng chỉ huy battalion thứ nhất. Phó của ông ta, được gọi là Överstelöjtnant chỉ huy battalion thứ hai. Sự biến đổi này cũng dẫn đến sự hình thành của cấp bậc Lieutenant Colonel, cấp phó cho Colonel.

Sergeant phụ trách tham mưu cho Colonel theo đó có tên gọi là sergeant-major. Tuy nhiên, theo thời gian thì cấp bậc này lại đơn giản thành Major, trở thành cấp bậc xếp thứ 3 sau Colonel và Lieutenant Colonel trong đội hình regiment. Về sau, khi đội hình regiment phát triển gồm nhiều battalion, các major được giao chỉ huy các battalion.

Lữ trưởng (Brigadier)
Danh xưng này ra đời cùng với sự hình thành của tổ chức đơn vị hợp thành brigada, do chính Quốc vương Thụy Điển Gustav II Adolf sáng tạo ra vào đầu thế kỷ 17. Đây là một đơn vị hợp thành từ nhiều đơn vị regiment hỗn hợp, gồm cả bộ binh, pháo binh và kỵ binh. Người chỉ huy một brigada được gọi là Brigadier.

Sự hình thành đơn vị hợp thành Brigada, về sau được Anh hóa thành Brigade, còn dẫn đến một hệ quả là sự phân định rõ ràng giữa dơn vị cấp chiến thuật (regiment trở xuống) và cấp chiến lược (brigade trở lên) nhưng lại không rõ ràng giữa sĩ quan cao cấp và trung cấp. Một số quốc gia xếp cấp bậc này vào nhóm cấp tướng (general officers) như Hoa Kỳ (Brigadier General), Pháp (Général de brigade).., một số lại xếp vào nhóm cấp tá (senior officers) như Anh (Brigadier), Trung Quốc (大校 Da xiao)... Thậm chí một số lại xếp ở bậc hạ sĩ quan (non-commissioned officers) như cấp bậc Brigadier trong lực lượng Hiến binh hoặc Cảnh sát Quốc gia Pháp, Brigada trong quân đội Tây Ban Nha...

Tổng quan (General)
Bước vào hậu kỳ thời Trung Cổ, lực lượng quân đội bắt đầu được mở rộng hơn, đông hơn, và từ đó hình thành các cấp bậc chỉ huy đại đơn vị. Bắt đầu từ nước Pháp, các hoàng đế thường phái một nhân viên cao cấp được gọi là “lieutenant du roi”, đến thay mặt hoàng đế chỉ huy các cánh quân ở địa phương, gọi là các armée. Vị này thường được gọi là lieutenant general để phân biệt với các lieutenant khác, vốn quyền hạn thấp hơn nhiều. (Từ năm 1887 đến 1911, Thống đốc Nam Kỳ được gọi là Lieutenants gouverneurs).

Ở Đế quốc La Mã thần thánh, các hoàng đế cũng phái các thân tín của mình đến chỉ huy các đơn vị. Các vị này thường mang thêm cụm từ General để phân biệt với các chỉ huy khác như General der Infanterie (Tổng quan Bộ binh), General der Kavallerie (Tổng quan Kỵ binh) và General der Feldzeugmeister (về sau đổi thành General der Artillerie, Tổng quan Hỏa lực).

Các Lieutenant General trở thành phó cho General này. Và nhân viên Sergeant cao cấp phụ trách tham mưu cho General theo đó có tên gọi là sergeant-major general. Và cũng theo thời gian, Sergeant-major General trở thành Major General. Điều này cũng lý giải vì sao cấp bậc Major về sau này được xếp cao hơn cấp bậc Lieutenant nhưng cấp bậc Major General lại xếp thấp hơn Lieutenant General dù về nghĩa thì Major General phải xếp trên cả General ("major" nghĩa đen là "quan trọng (hơn)").

Trong lực lượng hải quân, các cấp bậc Captain, Lieutenant được áp dụng đầu tiên với nguyên nghĩa của nó (Thuyền trưởng, Thuyền phó). Theo dần với thời gian, các cấp bậc này được chia nhỏ thành nhiều cấp bậc khác có tên gọi khác nhau. Tuy nhiên, khác với lục quân, Captain trở thành bậc sĩ quan trung cấp, còn Lieutenant "vẫn" ở lại sĩ quan sơ cấp.

Bên cạnh đó, một số cấp bậc riêng của Hải quân cũng được hình thành.

• Hiệu quan (Ensign, Enseigne)
Cấp bậc này có nguồn gốc từ binh sĩ cầm cờ hiệu (signum) trong quân đội La Mã. Đây là một binh sĩ đặc biệt có mức lương gấp hai lần lương cơ bản. Về sau hình thành nên một trong những cấp bậc sĩ quan sơ cấp trong lực lượng Hải quân, ban đầu là sĩ quan chịu trách nhiệu truyền lệnh của Thuyền trưởng cho các thủy thủ trên tàu hoặc liên lạc giữa các tàu với nhau bằng tín hiệu cờ (Semaphore).

Đô đốc (Admiral, Amiral)

Từ nguyên của cấp bậc này từ "admirallus" trong tiếng Latin, dùng để chỉ người chỉ huy các hải đoàn đại dương. Mỗi một Hải đoàn sẽ được giao phó cho một Admiral chỉ huy. Về sau phát triển thêm, một phụ tá giúp đỡ vị Admiral chỉ huy các chiến thuyền đi đầu, vốn là những chiến thuyền sẽ chịu đựng mũi dùi của một cuộc tấn công trên biển, gọi là Vice Admiral; và một phụ tá khác sẽ chỉ huy các chiến thuyền còn lại ở phía sau, được xem là ít nguy hiểm nhất, gọi là Rear Admiral.

Hạm trưởng (Commodore, Commandeur)

Nguyên thủy cấp bậc này xuất phát từ commandeur trong tiếng Pháp, là một cấp bậc cao nhất của tầng lớp hiệp sĩ thời Trung cổ, thường là hiệp sĩ thủ lĩnh của một commenda (một nhóm hiệp sĩ thuộc vùng lãnh thổ giàu mạnh). Cuối thế kỷ 16, lần đầu tiên cấp bậc này được áp dụng trong Hải quân Hà Lan, có vị trí cao hơn các Captain nhưng chưa đạt bậc Admiral. Số phận cấp bậc này cũng giống như các Brigadier nằm lửng lơ giữa từng trời.

Là lực lượng quân đội xuất hiện sau cùng trong lịch sử quân sự, Không quân hầu như sử dụng các cấp bậc vay mượn từ Lục quân hoặc Hải quân. Đế quốc Anh là quốc gia đầu tiên đặt ra cấp bậc cho Không quân, vay mượn chủ yếu từ cấp bậc Hải quân. Tuy nhiên, ở cấp tướng thì lại dùng Air Marshal để tránh nhầm lẫn với Field Marshal, vốn có cấp bậc cao hơn. Hầu hết các nước trên thế giới, cấp bậc Không quân đều giống như cấp bậc Lục quân.

Nga là quốc gia đầu tiên chuẩn hóa hệ thống cấp bậc quân đội. Đầu năm 1722, Pyotr Đại đế đã thông qua Luật về trật tự công vụ trong Đế chế Nga, trong đó quy định hệ thống cấp bậc quân sự (sĩ quan) thành 14 hạng, như sau:
* Ngoại hạng:
Tổng tư lệnh tối cao (Генералиссимус)

* Hạng I
Tổng thống chế chiến trường (Генерал-фельдмаршал)
Tổng đô đốc hạm đội (Генерал-адмирал на флоте)

* Hạng II
Tổng quan bộ binh (Генерал от инфантерии)
Tổng quan kỵ binh (Генерал от кавалерии)
Tổng quan hỏa lực (Генерал-фельдцейхмейстер в артиллерии)
Đô đốc (Адмирал)

* Hạng III
Phó tổng quan (Генерал-лейтенант)
Phó đô đốc (Вице-адмирал)
Tổng ủy viên tiếp vận (Генерал-кригскомиссар по снабжению)

* Hạng IV
Phụ tá Tổng quan (Генерал-майор)
Chỉ huy trực (Шаутбенахт)
Cao ủy tiếp vận (Обер-штер-кригскомиссар по снабжению)

* Hạng V
Lữ trưởng (Бригадир)
Thuyền trưởng chỉ huy (Капитан-командор)
Ủy viên tiếp vận (Штер-кригскомиссар по снабжению)

* Hạng VI
Đoàn trưởng (Полковник)
Thuyền trưởng hạng nhất (Капитан 1-го ранга)
Phụ trách tiếp vận cấp cao (Обер-кригскомиссар по снабжению)

* Hạng VII
Phó đoàn trưởng (Подполковник)
Thuyền trưởng hạng nhì (Капитан 2-го ранга)
Phụ trách tiếp vận (Кригскомиссар по снабжению)
Đội trưởng quân cảnh bộ binh (Капитан гвардии в пехоте)
Đội trưởng quân cảnh kỵ binh (Ротмистр гвардии в кавалерии)

* Hạng VIII
Thuyền trưởng hạng ba (Капитан 3-го ранга)


Hạng IX
Đội trưởng bộ binh (Капитан в пехоте)

* Hạng X
Thuyền phó (Лейтенант на флоте)
Phó đội trưởng kỵ binh (Секунд-ротмистр в кавалерии)
Phụ trách hậu cần pháo binh (Цейхвартер в артиллерии)
Phó quan cô dắc (Подъесаул у казаков)

* Hạng XI
Bí thư hạm đội (Корабельный секретарь на флоте)

* Hạng XII
Phụ tá thuyền phó (Унтер-лейтенант на флоте)
Toán trưởng cô dắc (Сотник у казаков)

* Hạng XIII
Phó toán trưởng pháo binh (Секунд-поручик в артиллерии)

* Hạng XIV
Cai cờ bộ binh (Фендрик в пехоте)
Cai kèn kỵ binh (Корнет в кавалерии)
Cai hiệu cô dắc (Хорунжий у казаков)
Học viên sĩ quan pháo binh (Штык-юнкер в артиллерии)

Có thể thấy người Nga bấy giờ hãy còn vay mượn nhiều danh từ nước ngoài, đặc biệt là các từ gốc Đức, nhưng dù sao họ vẫn là quốc gia đầu tiên chuẩn hóa quân hàm trên thế giới. Hệ thống này có vài điều chỉnh theo thời gian, nhưng chung quy vẫn sử dụng tại Nga cho đến khi chính quyền Xô-viết bãi bỏ vào năm 1917. Mặc dù vậy, nó vẫn chứng minh hiệu quả khi chính quyền Xô-viết tái lập lại hệ thống này với những cải tiến mang tính khoa học hơn vào năm 1924.

Năm 1826, một hệ thống cấp hiệu cho Quân đội Đế quốc Nga được đặt ra. Có thể nói nó rất khoa học và tồn tại cho đến ngày nay, được nhiều quốc gia khác copy lại (mà quân đội Đế quốc Nhật là một ví dụ)
(Nguồn: Uniforminsignia.org)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_21.jpg)
Tổng thống chế (Генерал-фельдмаршал)


(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_16.jpg)
Tổng đô đốc (Генерал-адмирал на флоте)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_20.jpg)
Tổng quan (Генерал)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_15.jpg)
Đô đốc (Адмирал)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_17.jpg)
Phụ tá Tổng quan (Генерал-майор)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_13.jpg)
Chuẩn đô đốc (Контр-адмирал)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_12.jpg)
Thuyền trưởng hạng nhất (Капитан 1-го ранга)


(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_15.jpg)
Phó đoàn trưởng (Подполковник)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_14.jpg)
Phụ tá (Майор)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_10.jpg)
Phó thuyền trưởng (Капитан-лейтенант)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_13.jpg)
Đội trưởng (Капитан)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_09.jpg)
Thuyền phó cao cấp (Старший лейтенант)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-army_10.jpg)
Phó toán trưởng (Подпоручик)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-empire-navy_07.jpg)
Thủy thủ trưởng (Мичман)

Có ai thấy quen và nắm được quy luật của các cấp hiệu này không?

Như đã nêu trên, người Nga không phải là người đầu tiên đặt ra các danh xưng quân hàm phương Tây, cũng không phải người đầu tiên sáng tạo ra hệ thống cấp hiệu. Tuy nhiên, với "Bảng cấp bậc" (Табель о рангах), họ là quốc gia đầu tiên chuẩn hóa hệ thống cấp bậc quân sự một cách toàn diện và gần như ổn định cho đến ngày nay. Hệ thống cấp hiệu sao và vạch của họ là sự kết hợp của 2 trường phái Anh và Pháp trước đó, hình thành một hệ thống cấp hiệu riêng có ảnh hưởng lớn, mà ta hãy tạm gọi là hệ cấp hiệu Nga.

Thực ra từ trước năm 1760, người Anh đã có hệ thống cấp bậc quân sự riêng của mình, đượt đặt ra dần theo thời gian. Tuy nhiên, họ không hoàn toàn được quy chuẩn mà được tạm xem như có quan hệ cấp bậc sĩ quan 10 cấp như sau:

* Hạng I
Thống chế chiến trường (Field Marshal)
 
* Hạng II
Tổng đội trưởng quan (Captain-General)

* Hạng III
Phó tổng quan (Lieutenant General)

* Hạng IV
Chánh trợ lý tổng quan (Sergeant-Major-General)
   
* Hạng V
Lữ quan (Brigadier General)
    
* Hạng VI
Đoàn trưởng (Colonel)    

* Hạng VII
Phó đoàn trưởng (Lieutenant Colonel)

* Hạng VIII
Chánh trợ lý (Sergeant-Major's Major)

* Hạng IX
Đội trưởng bộ binh (Captain)    

Các sĩ quan dưới cấp bậc Captain gọi chung là Subaltern phân hạng như sau:

Phó đội trưởng (Captain-Lieutenant)
Đội phó (Lieutenant)
Đội phó thứ hai (2nd Lieutenant)
Cai cờ bộ binh (Ensign)
Cai kèn kỵ binh (Cornet)    

Năm 1760, lần đầu tiên hệ thống cấp hiệu Lục quân Hoàng gia Anh được tiêu chuẩn hóa, tuy nhiên chỉ giới hạn phân biệt ở 3 cấp quân (army), đoàn (regiment) và đội (company) chứ chưa chi tiết đến từng cấp bậc. Theo đó, sĩ quan cấp army thêu các dải vàng ở cổ tay (cuff), cấp regiment đeo lon và tua ở 2 vai, cấp company đeo lon và tua ở vai trái.

Trong hơn 100 năm, hệ thống cấp hiệu của Lục quân Anh được thay đổi nhiều lần. Các danh xưng cũng được biến đổi giống như ngày nay. Những biến đổi quan trọng được ghi nhận lại như sau:

- Các danh xưng cấp bậc được đơn giản hóa: Captain-General thành General, Sergeant-Major-General thành Major General, Sergeant-Major's Major thành Major.

- Năm 1810, các biểu tượng cấp hiệu vương miện (crown) và sao vuông (pip) dùng trên quân phục dã chiến ra đời. Các biểu tượng này về sau ảnh hưởng khá nhiều quốc gia (trong đó có cả Phổ, sau là Đức)

Biểu tượng cầu vai với crown và pip qua các thời kỳ
(http://www.vuontaodan.net/forums/upfiles/19/Rank/england-army-1881-1905_04.gif)
1880-1915
(http://www.vuontaodan.net/forums/upfiles/19/Rank/uk-army-1910-1916_11.gif)
1915-1922
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/1/10/UK-Army-OF4.gif)
1922-nay

- Năm 1871, cấp bậc Captain-Lieutenant sát nhập vào cấp bậc Lieutenant, các cấp bậc Ensign và Cornet sát nhập vào cấp bậc 2nd Lieutenant.    

- Năm 1880, hệ thống cấp hiệu cầu vai được quy định. Hệ thống này khá ổn định, hầu như không thay đổi cho đến ngày nay.

- Năm 1902, quy định cấp 2nd Lieutenant mang 1 pip trên cầu vai (trước đó không có), cấp Lieutenant 2 pip (trước đó mang 1) và Captain 3 pip (trước đó mang 2).

- Năm 1922, cấp Brigadier General đổi danh xưng thành Colonel-Commandant, chính thức bị loại khỏi bậc sĩ quan cấp tướng. Tuy nhiên cấp hiệu vẫn như cũ.

- Năm 1928, cấp Colonel-Commandant đổi danh xưng thành Brigadier. Cấp hiệu cũng đổi lại để phản ánh cấp bậc sĩ quan cấp tá.

(http://www.vuontaodan.net/forums/upfiles/19/Rank/england-army-1881-1905_06.gif)
Cấp hiệu Brigadier General (từ 1922 là Colonel-Commandant) trước năm 1928

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/5/59/UK-Army-OF6.gif)
Cấp hiệu Brigadier từ 1928 trở đi

Người Anh cũng thành lập một hệ thống quân hàm Hải quân từ rất sớm, trước cả Lục quân. Ngay từ năm 1748, một hệ thống cấp bậc Hải quân được quy định với 10 cấp sĩ quan được quy định như sau:

* Hạng I:
Đô đốc Hạm đội (Admiral of the Fleet)

* Hạng II
Đô đốc (Admiral)

* Hạng III
Phó đô đốc (Vice admiral)

* Hạng IV
Chuẩn đô đốc (Rear admiral)

* Hạng V
Hạm trưởng hạng nhất (Commodore 1st class)

* Hạng VI
Hạm trưởng hạng nhì (Commodore 2nd class)

* Hạng VII
Thuyền trưởng (Captain)

* Hạng VIII
Chỉ huy (Commander)

* Hạng IX
Thuyền phó (Lieutenant)

* Hạng X
Cai quyền (Mate)

Năm 1758, cấp hiệu Midshipman được đặt ra, với một mảnh vải trắng trên cổ áo xanh. Cấp hiệu này không thay đổi cho đến ngày nay, trở thành cấp hiệu quân sự lâu đời nhất còn tồn tại.  

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-sleeve_06.gif)
Cấp hiệu Midshipman

Tuy nhiên, mãi 100 năm sau, năm 1856, một hệ thống cấp hiệu sĩ quan Hải quân với những dải vàng và vòng xuyến ở cổ tay, mới được quy định. Theo đó, cấp hiệu đô đốc được quy định với những dải vàng lớn có chiều rộng 1¾inch, phân biệt bởi số lượng các dải vàng nhỏ có chiều rộng ⅝inch. Các hạm trưởng hạng nhất cũng mang cấp hiệu giống như Chuẩn đô đốc. Các cấp sĩ quan còn lại phân biệt bởi số lượng dải vàng có chiều rộng ½inch, trừ cấp bậc Mate chỉ mang một dải vàng nhỏ rộng ¼inch. Hệ thống cấp hiệu Hải quân Anh này về sau ảnh hưởng đến hầu hết các hệ thống cấp hiệu trên thế giới.

Từ 25 tháng 3 năm 1863, một số cấp bậc và cấp hiệu được thay đổi. Theo đó, các cấp hiệu sĩ quan dưới đô đốc được quy định lại như sau:

Commodore 2nd class: một dải vàng lớn 1¾inch (trước là 4 dải ½inch)
Captain: 4 dải ½inch (trước là 3)
Commander: 3 dải ½inch (trước là 2)
Lieutenant: 2 dải ½inch (trước là 1)
Sub-lieutenant: 1 dải ½inch (mới đặt ra)

Các cấp hiệu ngù vai cũng được quy định lại như sau:

Admiral of the Fleet: Crown, batons bắt chéo và 4 sao
Admiral: Crown, baton & kiếm và 3 sao
Vice admiral:    Crown, baton & kiếm và 2 sao
Rear admiral    Crown, baton & kiếm và 1 sao lớn

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-shoulder_13.gif)
Cấp hiệu với crown, baton, kiếm và sao

Commodore & Captain trên 3 năm: Crown, 2 sao và mỏ neo
Captain dưới 3 năm:    Crown, 1 sao và mỏ neo
Commander: Crown và mỏ neo
Lieutenant trên 8 năm: Sao và mỏ neo
Lieutenant dưới 8 năm: Mỏ neo

Năm 1877, để tương ứng cấp hiệu ngù vai và tay áo, các Lieutenant trên 8 năm mang thêm mội dải nhỏ rộng 3/16inch giữa 2 dải ½inch.

Năm 1891, cấp hiệu cầu vai của Đô đốc hạm đội được đồng nhất với cấp hiệu của Thống chế chiến trường. Dải nhỏ trên cấp hiệu Lieutenant trên 8 năm cũng được mở rộng lên ¼inch.

Năm 1914, cấp bậc Lieutenant trên 8 năm được đổi thành cấp bậc Lieutenant-commander.

Năm 1919, các dải nhỏ trên cấp hiệu đố đốc được thu hẹp từ ⅝inch xuống ½inch. Tuy nhiên, các tướng lĩnh hoàng gia vẫn mang dải ⅝inch.

Từ 1926, các Captain thống nhất mang 1 sao trên cấp hiệu cầu vai.

Từ 1931, các dải hẹp ½inch được tăng lên 9/16inch. Cấp bậc Commodore được quy tương đương với cấp Brigadier (tức không thuộc cấp đô đốc). Các cấp hiệu cầu vai của sĩ quan dưới cấp đô đốc cũng thay đổi giống như cấp hiệu ở tay áo

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-sleeve_14.gif)
Cấp hiệu Vice admiral (tương đương Phó đô đốc)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-sleeve_09.gif)
Cấp hiệu Lieutenant-commander (tương đương Thiếu tá Hải quân)

Năm 1958, hai cấp Commodore được hợp nhất, thống nhất mang cấp hiệu của Commodore 2nd class.

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-sleeve_12.gif)
Cấp hiệu Commodore ngày nay (tương đương Đại tá Hải quân cao cấp)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-navy-sleeve_11.gif)
Cấp hiệu Captain ngày nay (tương đương Đại tá Hải quân)

Không quân Hoàng gia Anh là lực lượng không quân lâu đời nhất trên thế giới. Nó được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 1918 trong Đệ nhất Thế chiến bởi sự hợp nhất của các binh đoàn không quân Lục quân Anh và lực lượng không quân Hải quân Hoàng gia. Điều này ảnh hưởng nhiều đến danh xưng của hệ thống cấp bậc và cấp hiệu của lực lượng này.

Ban đầu, danh xưng cấp bậc được đề nghị sử dụng danh xưng cấp bậc của Hải quân hoặc của Lục quân. Tuy nhiên, cả Hải quân lẫn Lục quân đều phản đối việc dùng chung danh xưng cấp bậc của họ ở một quân chủng "đàn em", nhỏ cả tuổi đời lẫn quy mô nhân sự. Bên cạnh đó, Bộ Chiến tranh cũng đưa ra lập luận Không quân cần có hệ thống danh xưng và cấp hiệu riêng. Từ đó, một phương án thỏa hiệp được đặt ra như sau:

Air Marshal (tương đương Thống chế)
Ardian (tương đương Đại tướng)
Wing Ardian hoặc Second Ardian (tương đương Trung tướng)
Squadron Ardian hoặc Third Ardian (tương đương Thiếu tướng)
Flight Ardian hoặc Fourth Ardian (tương đương Chuẩn tướng)
Leader hoặc Banneret (tương đương Đại tá)
Wing Leader hoặc Reeve (tương đương Trung tá)
Squadron Leader (tương đương Thiếu tá)
Flight Leader (tương đương Đại úy)
Lieutenant (tương đương Trung úy)
Ensign (tương đương Thiếu úy)

Hệ thống cấp hiệu của Không quân được lấy từ cấp hiệu Hải quân tương ứng, áp dụng thống nhất cho cả cổ tay lẫn cầu vai, nhưng không mang vòng xuyến. Ở quân phục thường dùng, các dải của Không quân có màu xanh xám so với Hải quân là màu vàng. Tuy nhiên, ở lễ phục vẫn dùng màu vàng như Hải quân.

Cấp Ensign ban đầu không có cấp hiệu riêng, mà chỉ sử dụng biểu tượng đại bàng làm cấp hiệu. Mãi đến tháng 8 năm 1918 mới được quy định sử dụng 1 dải 1/4inch làm cấp hiệu.

Nếu như cấp hiệu dễ dàng được đưa vào sử dụng thì hệ thống danh xưng khá mới mẻ và rối rắm nên không được sử dụng. Các sĩ quan vẫn dùng danh xưng cấp bậc ở đơn vị cũ của mình. Các tham mưu trưởng thời kỳ đầu của không quân vẫn dùng danh xưng Major-General như Lục quân.

Mãi đến 1 tháng 8 năm 1919, Bộ Không quân mới quy định chi tiết về cấp hiệu và danh xưng cấp bậc sĩ quan không quân. Về cấp hiệu, các dải vàng được thay bằng dải đen, giữa có cái vạch nhỏ màu xanh nhạt. Chiều rộng của dải nhỏ cũng được thu xuống ½inch như Hải quân. Các danh xưng cấp bậc cũng được quy định ghép giữa cấp bậc và quy mô đơn vị, phỏng theo hệ thống cấp hiệu của lực lượng không quân Hải quân Hoàng gia trước đó. Cấp tướng sử dụng danh xưng Air Marshal để phân biệt với Field Marshal vốn có cấp bậc tương ứng cao hơn. Cấp bậc tương ứng với Field Marshal trong Không quân ban đầu là Marshal of the Air. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày, nó đã được đổi lại thành Marshal of the Royal Air Force theo yêu cầu của vua George V.

Hệ thống danh xưng cấp bậc này tồn tại cho đến ngày nay.

1. Thống chế Không quân Hoàng gia (Marshal of the Royal Air Force)
2. Đại tướng (Air Chief Marshal)
3. Trung tướng (Air Marshal)
4. Thiếu tướng (Air Vice Marshal)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-airforce_08.gif)
Cấp hiệu Thiếu tướng Không quân Hoàng gia

5. Đại tá cao cấp (Air Commodore)
6. Đại tá (Group Captain)
7. Trung tá (Wing Commander)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-airforce_05.gif)
Cấp hiệu Trung tá Không quân Hoàng gia
8. Thiếu tá (Squadron Leader)
9 Đại úy (Flight Lieutenant)
10. Trung úy (Flying Officer)
11. Thiếu úy (Pilot Officer)         

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/uk-airforce_01.gif)
Cấp hiệu Thiếu úy Không quân Hoàng gia
      
         

Các bài viết của bác cả bên TTVNOL và VMH đều rất hay. Nếu có thể, mong bác mau chóng hoàn thiện nốt topic này ạ.

Cảm ơn bác khuyến khích! Thực sự là các chủ đề thuộc dạng "cold" thế này thì ít người quan tâm như hàng "hot", nên em đang sợ lâm vào cảnh độc thoại mất.

Như đã nêu trên, người Nga là người đầu tiên chuẩn hóa quân hàm từ 1722, người Anh chuẩn hóa hệ thống cấp hiệu Hải quân từ năm 1856. Nhưng người Pháp là người tạo ra hầu hết các danh xưng quân hàm và chính họ cũng là người xây dựng hệ thống cấp hiệu sĩ quan theo vạch mà ta tạm gọi là hệ cấp hiệu Pháp.

Thực ra, ban đầu chức vụ Maréchal khá là "bèo bọt". Chức vụ cao nhất chỉ huy quân đội của người Pháp là Connétable. Đây mới thực sự là chức vụ toàn quyền về mặt quân sự của người Pháp, cả về hải lục quân và cảnh sát. Ban đầu, Connétable chỉ huy lực lượng tương đương sư đoàn ngày nay, càng về sau, trong 600 năm, quyền lực của các Connétable cao dần theo sự phát triển về quy mô quân đội, cao dần, trởi thành Connétable de France, rồi bất ngờ "rớt cái bịch" khi bị Hồng y Richelieu bãi bỏ vào năm 1627.

Maréchal vào khởi điểm của mình, thực chất chỉ là một chức vụ phụ tá cao cấp. Theo sự nở nồi quy mô quân đội Pháp, hình thành các chức vụ maréchal khác nhau. Đầu tiên là cấp bậc Maréchal de camp, được xem là khởi nguồn của cấp tướng ngày nay. Kế đó là các cấp bậc "bèo bọt" Maréchal des logis, chỉ tương đương cấp Trung sĩ. Đến nỗi, khi nở nồi quy mô quân đội, để hỗ trợ các Connétable, người Pháp đặt ra chức vụ Lieutenant-general, đứng trên cả Maréchal de camp. Bấy giờ, người Pháp mới đặt ra một chức vụ phụ tá cao cấp hơn, Maréchal de France, để phụ tá cho Connétable de France. Mãi đến khi Connétable de France bị bãi bỏ năm 1627, Maréchal de France mới trở thành chức vụ chỉ huy thống soái.

Người Pháp quả thật loạn maréchal. Trong lịch sử quan sự của mình, họ còn có một cấp bậc maréchal còn cao hơn Maréchal de France, gọi là Maréchal général des camps et armées du roi. Số phận các maréchal Pháp cao cấp cũng long đong lận đận khi bị bãi bỏ rồi tái lập lại nhiều lần. Đến năm 1793, cấp bậc Maréchal de camp bị bãi bỏ, năm 1851 cấp bậc Maréchal général cũng đi vào dĩ vãng, năm 2001, đến lượt Maréchal des logis cũng mất tích, chỉ còn lại Maréchal de France tồn tại với cấp bậc danh dự cao nhất, dù chẳng còn ai được phong cấp bậc này kể từ sau năm 1984, khi Tổng thống Pháp François Mitterrand truy phong cho tướng Marie Pierre Kœnig, vốn đã chết trước đó 14 năm.

Cho đến trước cách mạng Pháp, hệ thống cấp bậc sĩ quan quân sự Pháp như sau (xếp từ cao xuống thấp):

* Maréchaux de France: Thống chế Pháp quốc
* Colonel-general: Tổng quan binh chủng
* Lieutenant-general : Tổng quan khâm sai
* Maréchal de camp : Thống chế chiến dịch
* Brigadier des armées: Lữ quân trưởng
* Mestre de camp commandant : Đoàn trưởng chỉ huy
* Mestre de camp en seconde: Đoàn trưởng thứ nhì
* Mestre de camp à la suite : Đoàn trưởng thứ 3
* Major : Phụ tá Đoàn trưởng
* Capitaine commandant: Đội trưởng chỉ huy
* Capitaine en seconde: Đội trưởng thứ nhì
* Capitaine de remplacement : Đội trưởng dự bị
* Lieutenant en premier: Đội phó thứ nhất
* Lieutenant en seconde: Đội phó thứ nhì

Dưới Lieutenant còn có các cấp bậc tương đương hạ sĩ quan là:
* Sous-lieutenant
* Sous-lieutenant de replacement
* Porte-drapeau
* Adjutant sous-officier

Một hệ thống cấp hiệu đầu tiên của Pháp cũng đã quy định. Ngoài 2 chức vụ Maréchaux de France và Colonel-general là 2 chức vụ danh dự đặc biệt (Colonel-general là chức vụ danh dự, phong cho các chỉ huy các đơn vị đặc biệt trực thuộc hoàng gia như Ngự lâm, Kỵ binh, Long kỵ binh, Pháo binh...), không có cấp hiệu riêng, còn lại được mô tả như sau:

* Lieutenant-general : Lon với tua vàng ở 2 vai và 3 ngôi sao
* Maréchal de camp : Lon với tua vàng ở 2 vai và 2 ngôi sao
* Brigadier des armées: Lon với tua vàng ở 2 vai và 1 ngôi sao
* Mestre de camp commandant : Lon với tua vàng ở 2 vai trơn
* Mestre de camp en seconde: Lon với tua vàng ở 2 vai có 1 vạch đỏ ở giữa
* Mestre de camp à la suite : Lon với tua vàng ở 2 vai có 2 vạch đỏ ở giữa
* Major : Lon với tua bạc ở 2 vai trơn
* Capitaine commandant: Lon với tua bạc ở vai trái trơn
* Capitaine en seconde: Lon với tua bạc ở vai trái có 1 vạch đỏ ở giữa
* Capitaine de remplacement : Lon với tua bạc ở vai trái có 2 vạch đỏ ở giữa
* Lieutenant en premier: Lon với tua bạc ở vai trái có 3 hình bình hành  
* Lieutenant en seconde: Lon với tua bạc ở vai trái có 3 hình bình hành và 1 vạch đỏ ở giữa.

Rõ ràng, kiểu lon có vạch dọc giữa không phải sáng tạo của người Nga, mà là của người Pháp. Người Nga mãi đến năm 1826 mới copy lại của người Pháp mà thôi.

Người Pháp cũng sáng tạo cấp hiệu chữ V ngược nổi tiếng của cấp hạ sĩ quan. Sau mỗi 7 năm quân ngũ, các binh sĩ (gồm cả hạ sĩ quan) đều được thêu thêm một biểu tượng này. Sau 24 năm (tức là khi đã có 3 vạch này), thì binh sĩ đó được thêu một phù hiệu đỏ với 2 thanh kiếm vàng bắt chéo trên ngực trái. Biểu tượng đó không còn, nhưng biểu tượng chữ V ngược vẫn còn, và vì sao nó chỉ có tối đa là 3 vạch, có lẽ bắt nguồn từ thông lệ của người Pháp.

Thành thật cảm ơn bác Thainhi về bài viết này, nếu bác cần giúp về việc dịch thuật từ các tài liệu Anh ngữ thì cháu luôn sẵn sàng góp phần vào việc chung. Tiện đâyne6u1 bác thấy tiện, bác có thể viết thêm một chủ đề nữa về việc hình thành và phát triển hệ thống tổ chức quân đội không ạ ?

Rất muốn đóng góp bài viết với bác nhưng trình độ có hạn nên ......... chỉ chờ đọc tiếp các bài của bác thôi. Cám ơn bác.

Hết sức hoan nghênh các bạn cùng tham gia. Thực sự mình cũng chỉ tìm đọc các tài liệu nước ngoài mà hệ thống lại, chủ yếu qua các tài liệu Anh ngữ, ngoài ra cố gắng tham chiếu qua các tài liệu khác. Tuy nhiên do trình độ "Anh văn như gió, tiếng có ...tiếng không", hoặc "đọc thì đọc được, nhưng hiểu thì không" nên chắc chắn không ít chỗ sai. Nếu được mọi người bổ túc thì tốt quá.

Về lịch sử hình thành và phát triển hệ thống tổ chức quân đội thì quá rộng và quá chua còn hơn cả lịch sử quân hàm và cấp hiệu nữa.  ;D. Khả năng em chỉ gọi là cố gắng lướt qua các đơn vị cơ bản thôi, chứ không đủ trình đi vào chi tiết, vì còn tùy vào giai đoạn lịch sử, quốc gia mà có các đơn vị quân đội khác nhau.

Lấy ví dụ như người Pháp. Brigade bộ binh (cấp lữ đoàn) lớn hơn rất nhiều so với Brigade hiến binh (cấp trung đội). Thậm chí, người Pháp còn có cấp biên chế Demi-brigade (cấp trung đoàn). Thậm chí danh xưng chức vụ cũng "tùm lum", nào là Sous-Brigadier, Brigadier, Brigadier Chef, Brigadier Major, từ Chef de brigade, rồi Brigadier des armées, đến Général de brigade. Tóm lại là đủ "sáng chói" (tức "sói trán").

Đành tạm hài lòng đại khái vậy.

Cuộc Cách mạng Pháp đã làm thay đổi nhiều thứ, kể cả hệ thống quân hàm và cấp hiệu quân đội. Từ năm 1793, các chức vụ Maréchaux de France và Colonel-general bị bãi bỏ. Các cấp bậc còn lại được thu gọn lại và danh xưng cũng thay đổi. Những thay đổi này phải nói là có ảnh hưởng cho đến hệ thống cấp bậc quân đội Pháp cho đến ngày hôm nay:

* Général de division: Tổng quan binh đoàn. Trước CM là chức vụ Lieutenant-general . Với sự thay đổi danh xưng này, dù chức vụ này trở thành chức vụ cao nhất trong quân đội, nhưng cũng loại trừ các quyền lực hành chính của chức quan khâm sai hoàng đế (lieutenant du roi). Điều này còn ảnh hưởng cho đến ngày nay, quy chế quân đội Pháp quy định đây là quân hàm cao nhất. Các quân hàm trên nó (Général de corps d'armée và Général d'armée) chỉ là cấp bậc tạm thời khi được bổ nhiệm vào chức vụ tương ứng.

* Général de brigade: Tổng quan lữ đoàn. Hình thành từ việc sát nhập 2 chức vụ Maréchal de camp và Brigadier des armées. Đây thực sự là chức quan chỉ huy cấp lữ đoàn, giữ lại cấp bậc 2 sao của Maréchal de camp. Đây cũng là lý do vì sao cấp bậc tướng thấp nhất của hệ quân hàm Pháp ngày nay bắt đầu với 2 sao thay vì một sao.

* Chef de brigade: Chỉ huy lữ đoàn. Hình thành từ việc sát nhập các chức vụ Mestre de camp cũng như việc hình thành các bán lữ đoàn (demi-brigade) trong quân đội CM.

* Chef de bataillon: Thay cho chức vụ Major. Chức vụ này được gọi là Chef d'escadrons ở các đơn vị Kỵ binh và Chef d'escadron ở Pháo binh (khác nhau chữ 's')

* Capitaine: Sát nhập từ các chức vụ Capitaine commandant, Capitaine en seconde và Capitaine de remplacement

* Lieutenant: Sát nhập từ các chức vụ Lieutenant en premier và Lieutenant en seconde.

* Sous-lieutenant: Sát nhập từ Sous-lieutenant và Sous-lieutenant de replacement, được nâng lên bậc sĩ quan.

Các chức vụ Colonel tuy vẫn còn tồn tại, nhưng mang tính danh dự hơn thực quyền. Chức vụ Major không được xếp vào hàng sĩ quan.
 
Không rõ chính quyền CM quy định cấp hiệu quân sự như thế nào (chưa tìm ra được tài liệu). Tuy nhiên, việc sắp xếp cấp bậc chức vụ như trên có lẽ đã hình thành hệ thống phân bậc sĩ quan như ngày nay của người Pháp.

- Các bậc Général là sĩ quan cấp tướng (Officiers généraux)
- Các bậc Chef là sĩ quan cao cấp (Officiers supérieurs)
- Các bậc Capitaine và Lieutenant là sĩ quan thứ cấp (Officiers subalternes)

Sự phân biệt giữa Officiers supérieurs và Officiers subalternes có lẽ đã hình thành khoảng cách "xa vời" trên cấp hiệu sau này của sĩ quan Pháp.

Cách mạng Pháp là điều kiện để một sĩ quan vô danh trở thành thống soái lừng danh thế giới: Napoleon Bonaparte. Tuy là người lật đổ nền Cộng hòa, nhưng về mặt quân sự, chính Napoleon là người đã kế thừa và phát huy những thành quả của nền Cộng hòa, đưa quân Pháp một thời tung hoành ngang dọc. Nhiều tướng lĩnh xuất thân không câu nệ xuất thân, đến nỗi bấy giờ người Pháp có câu "Một anh binh bét cũng có thể có baton Thống chế trong ba lô của mình".

(http://fr.empirecostume.com/images/boutique/L/2493.jpg)
Cấp hiệu Général de brigade thời Napoleon

Chỉ trong một thời gian ngắn của nền Cộng hòa, chiến tranh xung đột diễn ra liên miên, với quan điểm "cấp bậc chính là kết quả của chiến tích", chỉ trong một thời gian ngắn, nước Pháp đã có hơn 140 sĩ quan người Pháp và nước ngoài được phong tướng, phần lớn là xuất thân giới bình dân. Quy mô quân đội mở rộng, và nhiều người được phong đến bậc "đụng nóc" là Général de division.

(http://fr.empirecostume.com/images/boutique/L/3833.jpg)
Cấp hiệu Général de division thời Napoleon

Bác cứ tiếp tục đi, thế nào cũng có các bác khác vào hỗ trợ ;D

Dù như thế nào thì trước sự "nở nồi" của quân đội đã hình thành Đế chế hùng mạnh bậc nhất châu Âu. Napoleon cho phục hồi lại cấp hàm vốn đã bị bãi bỏ trong CM với tên gọi mới là Thống chế Đế chế (Maréchal d'Empire). Cấp hàm này là một cấp hàm danh dự dành cho các Général de division có thành tích quân sự nổi bật nhất. Trong triều đại ngắn ngủi 10 năm của mình, Napoleon đã phong cả thảy 26 vị thống chế có thành tích nhất. Cần nhớ, dù mang danh hiệu là Maréchal d'Empire, nhưng cấp bậc quân sự của họ vẫn là Général de division.

Napoleon cũng cho thay đổi lại danh xưng đơn vị demi-brigade thành régiment. Các Chef de brigade cũng được đổi lại thành Colonel để tránh nhầm lẫn với Général de brigade. Ông cũng cho phục hồi cấp bậc Major để làm phụ tá cho các Colonel. Các cấp bậc Chef được gọi chung là Commandant.

Như vậy, thời Napoleon, cấp bậc được xếp như sau:

* Général de division: Lon tua vàng với 3 sao
* Général de brigade: Lon tua vàng với 2 sao

Các cấp bậc sĩ quan khác đều mang lon với tua vàng hoặc bạc tùy theo binh chủng. Trên lon có theo biểu tượng của binh chủng đó.

Sĩ quan cao cấp
* Colonel
* Commandant

Sĩ quan thứ cấp
* Capitaine
* Lieutenant
* Sous-lieutenant

Sau thời kỳ Napoleon, hệ thống danh xưng cấp bậc và cấp hiệu quân sự Pháp thay đổi nhiều lần do thay đổi về thể chế. Mãi đến năm 1848, khi cháu của Napoleon là Louis-Napoléon Bonaparte lên làm Tổng thống Đệ nhị Cộng hòa Pháp, mới quy chuẩn hệ thống cấp bậc giống như bác ông đã làm. Tuy nhiên, hệ thống cấp hiệu vẫn rất rối rắm khi căn cứ vào các họa tiết trên cổ áo và tay áo, và cũng chưa đi sâu vào chi tiết từng cấp bậc. Hệ cấp hiệu này còn kém hơn cả người Nga, vốn copy lại từ chính của người Pháp.

Như đã nêu trên, không rõ người Pháp bắt đầu dùng hệ thống cấp hiệu vạch từ khi nào, nhưng rõ là cho đến thời Napoleon III thì hệ thống cấp hiệu của Pháp vẫn rối rắm. Tuy nhiên, chắc chắn là đến năm 1870 thì hệ thống cấp hiệu sĩ quan của Pháp giống như hiện nay, nhưng khác là không đeo cầu vai mà là ở cổ tay. Điều này có thể dẫn đến vài điều thú vị.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/HenriRiviere1870s.JPG/220px-HenriRiviere1870s.JPG)
Henri Rivière với cấp hiệu Capitaine de frégate năm 1870

Có thể có một giả thuyết là vào cuối thời Napoleon III, hệ thống cấp hiệu này đã ra đời. Cấp Thống chế Pháp, có lẽ đã mang 4 sao, các cấp sĩ quan đã đeo 5 vạch vàng với khoảng cách giữa vạch 3 và 4 chăng?

Một tài liệu của người Đức ghi nhận, vào năm 1859, hệ cấp bậc sĩ quan Lục quân Pháp gồm 12 cấp, mượn từ Hải quân, như sau:

* Maréchal de France: Lon tua vàng với biểu tượng gậy thống chế bắt chéo
* Général de division: Lon tua vàng với 3 sao
* Général de brigade: Lon tua vàng với 2 sao
* Colonel: Lon tua vàng
* Commandant: Lon tua vàng
* Capitaine: Lon tua bạc
* Lieutenant: Lon tua bạc
* Sous-lieutenant: Lon tua bạc

Trong khi đó cấp hiệu hải quân như sau:
* Amiral de France: giống Maréchal de France
* Vice-amiral: giống Général de division nhưng có thêm một vạch vàng nhỏ (petite soutache)
* Contre-amiral: giống Général de brigade
* Capitaine de vaisseau: giống Colonel với 2 vạch vàng
* Capitaine de frégate: giống Colonel với 1 vạch vàng
* Lieutenant de vaisseau: giống Capitaine với 2 vạch vàng
* Sous-lieutenant de vaisseau: giống Capitaine với 1 vạch vàng

Năm 1865, hệ thống cấp hiệu Hải quân được quy chuẩn giống hàng hải (cũng được quy định vào năm đó), theo đó cấp hiệu sĩ quan đeo ở cổ tay phân làm 4 vạch vàng với vạch thứ 4 cao hơn 3 vạch còn lại để chỉ vị trí chỉ huy. Trước đó, hệ thống cấp hiệu hàng hải chỉ phân 3 cấp với Capitaine (3 cặp vạch vàng), Lieutenant (2 cặp vạch vàng) và Enseigne (1 cặp vạch vàng).

Năm 1866, hệ thống quân hàm của Lục quân bổ sung thêm:

* Maréchal d'Empire
* Général de division
* Général de brigade
* Colonel
* Lieutenant-colonel
* Major
* Commandant
* Capitaine
* Capitaine de 2ème classe
* Lieutenant
* Sous-lieutenant
* Sous-lieutenant de 2éme classe

Hải quân cũng bổ sung:
* Amiral de France
* Vice-amiral
* Contre-amiral
* Capitaine de vaisseau
* Capitaine de frégate
* Major de vaisseau
* Lieutenant de vaisseau
* Lieutenant de frégate
* Sous-lieutenant de vaisseau
* Sous-lieutenant de frégate
* Enseigne de vaisseau
* Enseigne de de frégate

Không thấy ghi chép cấp hiệu như thế nào. Có lẽ từ đó mà cấp hiệu Pháp mới có sọc vàng sọc trắng chăng?

Nếu theo giả thuyết này, sẽ có một mâu thuẫn thú vị: Các cụ nhà ta bắt đầu gọi sĩ quan Pháp là "quan hai, quan ba" từ khi nào? Mãi đến 1865, hệ thống cấp hiệu theo vạch mới được áp dụng, vậy trước đó các cụ ta có gọi sĩ quan Pháp theo cấp hiệu không? Hay về sau mới gán quan hai quan ba vào?

Bác cho hỏi: "không áp dụng chính thức hệ thống quân hàm" có phải là không sử dụng phù hiệu đặc biệt gắn với quân phục?

Nói về quân hàm, nó bao gồm 2 khái niệm là cấp bậc và cấp hiệu. Áp dụng hệ thống quân hàm đầy đủ phải bao gồm cả cấp bậc và cấp hiệu. Tuy nhiên, quân hàm vẫn tồn tại với cấp bậc mà không cần cấp hiệu.

VD Quân giải phóng miền Nam không áp dụng hệ thống cấp hiệu, nhưng vẫn tồn tại hệ thống cấp bậc quân hàm. Năm 1922, ngay sau khi thành lập, Liên Xô đã bãi bỏ hoàn toàn hệ thống quân hàm vì cho rằng hệ thống quân hàm là một di sản của sự phân cấp bất bình đẳng trong xã hộp phong kiến. Chỉ 2 năm sau đó, một hệ thống cấp bậc 14 bậc được đặt ra để áp dụng cho phân cấp công chức chính quyền, gồm cả các chỉ huy quân sự. Tuy nhiên, hệ thống cấp bậc này không bao gồm cấp hiệu. Hệ cấp hiệu quân sự mãi đến năm 1935 mới được áp dụng trở lại. chính vì vậy mới nói trong giai đoạn này Liên Xô "không áp dụng chính thức hệ thống quân hàm".

Chi tiết của việc này sẽ nói rõ hơn trong phần quân hàm Hồng quân Liên Xô.

Cám ơn bác. Trước em cứ tưởng Quân hàm mang khái niệm cấp hiệu nhiều hơn. Tiện thể hỏi bác luôn: "Quân giải phóng miền Nam không áp dụng hệ thống cấp hiệu" là để đơn giản hoá quân phục, tiết kiệm chi phí và đảm bảo bí mật hả bác, còn các Quân, Binh chủng ở hậu phương thì vẫn áp dụng đầy đủ hệ thống quân hàm có đúng không ạ?

Quân giải phóng miền Nam không chính thức áp dụng hệ thống cấp bậc, tuy nhiên vẫn tồn tại hệ thống cấp bậc đối với các quân nhân của mình. Hệ thống này dực trên hệ thống chức vụ và rất dễ nhầm lẫn. VD như Đại tướng Lê Đức Anh, khi còn trong chiến trường miền Nam, cấp bậc theo hệ thống Quân giải phóng của ông là Sư đoàn bậc trưởng (tương đương Đại tá) dù chức vụ ông bấy giờ là Tư lệnh Quân khu 9 năm 1974. Hoặc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng từng mang cấp bậc Đại đội bậc trưởng và giữ chức Chính trị viên trưởng Đại đội quân y Tỉnh đội Rạch Giá vào năm 1975.

Còn về vấn đề cấp hiệu thì đó là quy tắc sinh tồn. Các quân nhân ta khi ra chiến trường đều cố gắng không có biểu hiện khác biệt giữa cán bộ chiến sĩ. Đây mới là lý do chính mà Quân giải phóng miền Nam không dùng cấp hiệu. Còn ở hậu phương lớn, các quân nhân ta sử dụng hệ thống quân hàm của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Vậy là theo kiểu LX thời 1935-1942. Kể cũng hay, chi tiết này giờ em mới biết.

Tạm gác chuyện Lục quân Pháp, bàn sang Hải quân Pháp.

Cũng như các quốc gia khác, Hải quân Pháp cũng khởi đầu từ 4 chức vụ cơ bản:
- Amiral: đô đốc hạm đội nhiều tàu
- Capitaine: Thuyền trưởng
- Lieutenant: Thuyền phó
- Enseigne: Thủy thủ trưởng

Là một quốc gia chậm chân, nên người Pháp có nhiều nỗ lực để tăng cường lực lượng hải quân của mình. Năm 1270, vua Louis IX đã đặt ra chức vụ Amiral de France để kiêm quản toàn bộ lực lượng Hải quân, gồm cả các hạm đội thương mại. Bấy giờ Amiral de France được xem là tương đương với chức vụ Connétable de France, tức là cao hơn cả Maréchal de France. Giúp việc cho Amiral de France là các Vice-amiral, phụ trách từng khu vực hàng hải. Cả Amiral de France lẫn Vice-amiral thực chất chỉ là các chức quan hành chính. Cấp bậc đô đốc hàng hải thực thụ khi đó được gọi là Contre-amiral.

Cũng như Connétable, Amiral de France cũng bị Hồng y Richelieu bãi bỏ vào năm 1627. Năm 1669, nó được tái lập lại với tư cách một cấp bậc danh dự. Một thời gian dài sau đó nó bị bãi bỏ rồi tái lập nhiều lần. Thậm chí, 2 tháng 2 năm 1805, Napoleon còn lập ra cấp bậc Đại đô đốc Pháp quốc (Grand amiral de France), cao hơn cả Amiral de France, để phong cho thống chế Joachim Murat. Dù cấp bậc này chỉ thuần túy danh dự và Murat chẳng can dự đến hải quân, ông vẫn là trường hợp đặc biệt khi giữ cả 2 hàm cao cấp trên bờ lẫn trên biển. Và ông cũng là người duy nhất nhận được quân hàm này.

Trong số các Đô đốc Pháp quốc thời Napoleon III có 3 người liên can trực tiếp đến Việt Nam. Đầu tiên là Ferdinand Hamelin (phong năm 1854), Bộ trưởng Hải quân, người trực tiếp phát lệnh tấn công Đà Nẵng, mở đầu cho cuộc xâm lược của nước Pháp với Việt Nam; thứ hai là Rigault de Genouilly (phong năm 1864), người trực tiếp chỉ huy hạm đội tấn công Đà Nẵng và Sài Gòn năm 1858-1859; cuối cùng là Léonard Charner (phong năm 1864), người trực tiếp chỉ huy hạm đội đánh Đại đồn Chí Hòa và chiếm 3 tỉnh miền đông Nam Kỳ.

Vị Đô đốc Pháp quốc cuối cùng là François Thomas Tréhouart (phong năm 1869). Sau sự sụp đổ của Đệ nhị Đế chế, hàm này không còn phong cho ai nữa.

Trở lại chuyện quân hàm quân đội Pháp. Sau khi Đệ nhị Đế chế sụp đổ, người Pháp đã "quy hoạch" lại hệ thống quân hàm. Theo đó, số lượng cấp bậc sĩ quan được giản bớt và cấp hiệu cũng giống như ngày nay nhưng được đeo ở cổ tay. Riêng cấp tướng và đô đốc đeo sao trên cầu vai, cổ tay được trang trí hoa văn lớn.

Ở Lục quân không có nhiều thay đổi khi bỏ các bậc sĩ quan cấp 2, thu gọn giống như ngày nay như sau (kể từ năm 1867, người Nhật lập hệ thống danh xưng quân hàm của phương Đông, vì vậy sau thời điểm này sẽ dùng các danh xưng quân hàm hiện đại):
* Général de division
* Général de brigade
* Colonel
* Lieutenant-colonel
* Commandant
* Capitaine
* Lieutenant
* Sous-lieutenant

(http://www.landships.freeservers.com/jpegs_new/number_11/french_unifs_oq.JPG)
QUân phục xanh dương của quân Pháp thời Thế chiến thứ nhất. Chú ý cấp hiệu ở cổ tay áo của 2 sĩ quan (giữa).

Cấp bậc Major bị đẩy ra khỏi ngạch sĩ quan và trở thành ngạch "lưng lửng" (tức là trên Hạ sĩ quan nhưng dưới Sĩ quan) dùng để phong cho các Thượng sĩ (Adjudant) lâu năm nhưngla5i không đủ điều kiện để lên Chuẩn úy (Aspirant). Điều này dẫn đến sự khác người của người Pháp. Do danh xưng này, làm nhiều vị quân nhân "lưng lửng" này bất ngờ được hưởng quy chế sĩ quan vì hiểu nhầm cỡ "Thiếu tá".

Hải quân lược bỏ một số cấp bậc sơ cấp, nhưng ở cấp bậc cao cấp lại bổ sung thêm bậc Capitaine de corvette. Điểm khác biệt của Hải quân so với Lục quân là cấp hiệu khởi đầu với 2 vạch.
 
* Vice-amiral
* Contre-amiral
* Capitaine de vaisseau
* Capitaine de frégate
* Capitaine de corvette
* Lieutenant de vaisseau
* Enseigne de vaisseau

Cũng từ giai đoạn này, các cấp bậc chức vụ cao cấp nhất của cấp tướng và đô đốc, mang cấp hiệu 4 hoặc 5 sao, được đặt ra:

5 sao:
- Lục quân: Général d’armée
- Hải quân: Amiral

4 sao:
- Lục quân: Général de corps d’armée
- Hải quân: Vice-amiral d’escadre

Tuy nhiên 2 cấp bậc này chỉ dành cho một số quân nhân nắm giữ một số chức vụ theo quy định. VD như cấp bậc Amiral chỉ dành cho các quân nhân giữ các chức vụ như Tham mưu trưởng Hải quân, Tổng thanh tra Hải quân, Tổng thanh tra Quân đội. Sau khi hồi hưu, các quân nhân này mang lại cấp hiệu 3 sao như cũ.

Trong 2 cuộc Thế chiến, theo xu thế chính trị, người Pháp đã đặt ra các cấp bậc "là lạ". Năm 1916, cấp bậc Maréchal de France được tái lập, nhưng lần này cấp hiệu đã mang đến 7 ngôi sao, để phong cho Joseph Joffre. Mang 6 sao là cấp bậc Tống tư lệnh phân khu Paris (Général commandant la place de Paris). Tuy nhiên, lịch sử không ghi nhận ai mang cấp bậc 6 sao này, nhưng nó đã lý giải vì sao Thống chế Pháp lại nhiều sao đến thế.

Năm 1939, Đô đốc François Darlan được phong hàm Đô đốc Hạm đội (Amiral de la Flotte) để khỏi "lép vế" trước đồng nhiệm Anh mang quân hàm Admiral of the Fleet. Tuy nhiên, đây chỉ là danh xưng thuần túy chứ không phải là một quân hàm riêng, nên cũng không có cấp hiệu đặc biệt nào được ghi nhận.

Như đã nói trên, vị Đô đốc Pháp cuối cùng chết năm 1873, vị Thống chế Pháp cuối cùng cũng đã chết sau đó gần 100 năm, trước khi được thụ phong. Tuy vậy, đến năm 1972, một sắc lệnh quy định 2 cấp bậc này là tương đương và là cấp bậc quân sự danh dự cao quý nhất của nước Pháp, dù cho đến nay vẫn chưa có ai nhận được.

Không. Bọn mình vẫn đang chờ đọc từng ngày và tránh viết bài vô bổ vào đây vì sợ làm loảng topic

Các bác cho em hỏi câu nói "Lột lon", "Lên lon". "Đeo lon" Có phải do ảnh hưởng từ thời kì Pháp thuộc không ạ.

Có thể nói đúng như thế! "Galon" trong tiếng Pháp dùng để chỉ các vạch trên cấp hiệu, mỗi vạch là một galon. Về sau, chính người Pháp cũng dùng từ galon để chỉ quân hàm. Còn ở ta, có lẽ ban đầu, các thông ngôn ban đầu canh theo cấp hiệu để diễn giải cho bình dân, sĩ quan "cinq galons" thì gọi là "quan năm", "quatre galons" thì gọi là "quan tư", "trois galons" là "quan ba" và "deux galons" thì gọi là "quan hai". Cách này còn khỏe chỗ không phải giải thích tại sao cùng là quan capitaine mà có ông 3 vạch, có ông 4, 5 vạch. Từ galon từ đó gọi trại thành "lon". Các thuật ngữ "Lột lon" (tước quân hàm), "Lên lon" (thăng quân hàm), "Đeo lon" (mang quân hàm) chính là từ đó mà ra.

Em ủng hộ chủ đề này của bác. Em đang chờ đến phần cấp bậc quân hàm của Liên Xô, Trung Quốc và Mỹ để tìm hiểu, so sánh với hệ thống quân hàm của quân đội ta. Chắc đến lúc đó em sẽ hiểu hơn về cách dịch cấp bậc quân hàm trong phim ảnh, sách báo. Nhân đây bác cho em hỏi có phải QDND Việt Nam là quân đội duy nhất có cấp "thượng" như thượng úy, thượng tá, thượng tướng hay không ?

Cảm ơn các bạn ủng hộ! Chủ đề này tuy sờ sờ trước mắt nhưng vẫn không ít trường hợp hiểu lầm đáng tiếc, nhất là trong dịch thuật, dẫn đến hiểu sai cả. Ngay tại Việt Nam, một trường hợp có thật, một chuẩn đô đốc bị trung úy vệ binh ra lệnh cho lính ra lệnh kiểm tra kỹ vì cho rằng: "Chuẩn úy thì có, chứ làm gì có chuẩn đô đốc". Chuyện thật, do chính khổ chủ kể, nên không thể không tin.

Như đã nói ở đầu bài, không phải duy nhất chỉ Việt Nam có cấp Thượng.... Có đầu tiên phải nói đến ... Triều Tiên, sau là Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam có cuối cùng. Còn nếu mở rộng ra so sánh cả châu Âu, Nga có Старший лейтенант, CHLB Đức có Hauptmann cũng có thể xem là cấp Thượng úy chăng?

Thật khó mà tường!

Hệ thống cấp bậc Không quân Pháp lấy nguyên từ Lục quân Pháp. Chỉ khác là có thể thêm hậu tố "aérien" (không quân) để phân biệt mà thôi.

Lực lượng Hiến binh Quốc gia (gendarmerie nationale) thì lấy nguyên từ Lục quân.

Các cấp bậc sĩ quan Hải quân khá dài, nên các thủ thủ thường gọi cấp bậc các sĩ quan chỉ huy của mình bằng tên lóng ngắn gọn như:

- Capitaine de vaisseau: cap de veau
- Capitaine de frégate: frégaton
- Capitaine de corvette: corvettard
- Lieutenant de vaisseau: loufiat

Một điều khá thú vị về cách xưng hô trong quân đội Pháp. Tùy theo cấp bậc, các quân nhân Pháp khi giao tiếp với cấp trên phải xưng hô theo quy tắc. Mặc dù có thể xưng hô theo cấp bậc cụ thể, nhưng thông thường, người Pháp lại xưng hô theo bậc. Điều này dẫn đến thông lệ của nhiều quốc gia khác, kể cả trong văn viết, tuy nhiên, tại nơi khai sinh ra thông lệ này, nó thường xuyên gây nhầm lẫn nếu không nằm trong ngữ cảnh.


- Toàn bộ cấp tướng được xưng là "général" và đô đốc là "amiral"
- Cấp Colonel và Lieutenant-colonel xưng là "colonel"
- Cấp Capitaine de vaisseau, Capitaine de frégate, Capitaine de corvette (Hải quân) và Commandant (Lục quân, Không quân) được xưng là "commandant"
- Cấp Lieutenant de vaisseau (Hải quân) và Capitaine (Lục quân) đều xưng là "capitaine"
- Cấp Enseigne de vaisseau (cả 1 và 2), Lieutenant và Sous-lieutenant đều xưng là "lieutenant"

Tương truyền, nguyên thủy các sĩ quan đều là gốc quý tộc, nên khi binh sĩ xưng hô với sĩ quan phải gọi sĩ quan đó phải thêm tiền tố "mon" ở trước như "mon colonel", "mon commandant". Tuy nhiên, Napoleon do quá giận dữ với trận thua Trafalgar của Hải quân Pháp, nên đã ra lệnh tước tiền tố này đối với các sĩ quan Hải quân. Từ đó các thủy thủ không xưng với các sĩ quan là "mon amiral" hay "mon commandant" nữa.

Ngày nay, ở Pháp, các binh sĩ cũng không dùng tiền tố "mon" khi xưng đối với các sĩ quan nữ.

Tiền lệ này đã dẫn đến tiền lệ của nhiều quốc gia khác. Đồng thời nó cũng dẫn đến không ít sự nhầm lẫn trong các tài liệu ta khi truy nguyên nguồn gốc cấp bậc của các sĩ quan chỉ huy. VD như 2 sĩ quan chỉ huy Pháp bị ta bắt trong chiến dịch Biên giới 1950 là Pierre Charton và Marcel Lepage, rất nhiều tài liệu ta ghi là Đại tá. Một phần do nhầm lẫn bởi từ "quan năm" trong tiếng Việt, phần khác bởi không biết rằng "colonel" vừa là cấp bậc đại tá vừa là danh xưng chung cho cả cấp đại tá lẫn trung tá. Kỳ thực cả 2 đều là trung tá. Hoặc cụ Đặng Văn Việt, tuy chỉ mang hàm Trung tá, nhưng sách báo nước ngoài đều ghi cụ là "colonel Viet".

Tương tự vậy, trong sách báo Anh ngữ, cần phân biệt theo ngữ cảnh để biết general khi nào dịch sang cấp bậc "Đại tướng", khi nào chỉ đơn giản là danh xưng "Tướng quân". Cũng như khi nào dịch admiral sang cấp bậc "Đô đốc" hay chỉ là danh xưng chung "đô đốc" cho các tướng hải quân.

Đế quốc Đức được thành lập năm 1871, hình thành từ các công quốc độc lập của Đế quốc La Mã thần thánh. Quân đội Đức cũng thành hình từ các đội quân của các công quốc, dù trước đó, họ từng chiến đấu dưới ngọn cờ minh chủ của quân Phổ. Ngay từ khi thành lập, hệ thống quân hàm Đức gần như theo hẳn hệ quân hàm của Phổ, nhưng vẫn giữ những dấu hiệu phân biệt của các tiểu quốc (nay là các bang) của Đức.

Hệ thống quân hàm sĩ quan của Phổ nguyên thủy hình thành theo hệ cấp bậc của Đế chế La Mã thần thánh, căn bản phân chia 6 cấp như sau:

Cấp Quân (Heer)    
1. Tổng soái (General bzw. Feldmarschall)
2. Phó soái (Generalleutnant bzw. Feldmarschallleutnant)
*. Phụ tá tổng soái (Generalwachtmeister)

Cấp Đoàn (Regiment)
3. Đoàn trưởng (Obrist)
4. Đoàn phó (Obristleutnant)
*. Phụ tá đoàn trưởng (Obristwachtmeister)

Cấp Đội (Kompanie)
5. Đội trưởng (Hauptmann/Rittmeister)
6. Đội phó (Leutnant)
*. Phụ tá (Wachtmeister/Feldwebel)

Thay vì cấp bậc Kapitän, người Đức lại dùng nguyên thủy của nó là Hauptmann (trong tiếng Latin, "caput" có nghĩa là đứng đầu). Trong các lực lượng kỵ binh, cấp bậc tương đương với Hauptmann là Rittmeister.

Cấp chỉ huy Trung đoàn của người Đức là Obrist, sau được viết là Oberst (nghĩa là "cao nhất").

Trong quân đội Phổ, các cấp bậc Wachtmeister không hẳn là cấp sĩ quan mà chỉ đơn thuần là phụ tá cho các sĩ quan thực thụ. Tuy nhiên, các Wachtmeister vẫn được xếp hưởng lương của cấp quân nhân cao nhất của đơn vị liền kế nó. Ví dụ như Obristwachtmeister không phải là sĩ quan cấp trên của Hauptmann mà chỉ là phụ tá cho Oberst và được hưởng lương như Hauptmann.

Đến thế kỷ 18, các cấp bậc có sự điều chỉnh lại. Cấp bậc Wachtmeister/Feldwebel chính thức bị loại khỏi ngạch sĩ quan. Không như các quốc gia khác (thường là từ Trung úy "đi xuống" như Sous-lieutenant của người Pháp và 2nd Lieutenant của người Anh), thì với người Đức thì Leutnant (Trung úy) là cấp bậc thấp nhất thay vì Unterleutnant (Thiếu úy).

Ở các quân đội khác, Lieutenant liền kề với Captain, thì các Leutnant Đức phải "bò" qua cấp Oberleutnant ("ober" nghĩa là "trên", trên Trung úy, tức Thượng úy  ;) ) mới tới được Hauptmann.

Khi mới thành lập, ở một số bang Đức (như Bavaria, tức Bayern ngày nay) còn duy trì Hauptmann 2 cấp (classe). Sự phân cấp này không bao gồm phân biệt cấp hiệu. Tuy nhiên, sự phân cấp này dẫn đến hình thành một cấp bậc đặc biệt sau ngày của quân đội Đức là Stabshauptmann (Đại úy). Như vậy, trả lời cho các thắc mắc của các bạn hỏi ở phần trước, có thể xem người Đức có cấp bậc "Thượng úy" được không?

Các cấp bậc Obristwachtmeister được thay bằng Major và Generalwachtmeister thay bằng Generalmajor.

Người Phổ cũng hình thành hệ thống cấp hiệu cầu vai. Như thông lệ bấy giờ, người Phổ cũng không phân chia chi tiết từng cấp bậc mà chỉ phân theo cấp sĩ quan.

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_13.gif)
Cấp Generale

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_11.gif)
Cấp Stabsoffiziere

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_12.gif)
Cấp Hauptleute

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_09.gif)
Cấp Leutnante

Trong cuộc chiến tranh Napoleon, các cấp hiệu Generale được quy định lại, bao gồm cả quân phục thường lẫn lễ phục. Ở quân phục thường sẽ sử dụng hệ cầu vai bện, còn ở lễ phục sẽ dùng lon tua (epaulette). Đồng thời, Phổ cũng đặt ra cấp bậc Thống chế (Feldmarschall).

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_22.gif)
Cầu vai thường phục của Thống chế

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_27.gif)
Cầu vai lễ phục của Thống chế

Quân đội Phổ từng có một thời kỳ dài hoàng kim. Họ chỉ mất đi ưu thế trước thống soái vĩ đại Napoleon, vì vậy, sau khi Napoleon bị bắt, họ đã học tập người Pháp và cải tổ lại quân đội. Số lượng cấp bậc tăng lên, cấp hiệu cũng được mở rộng chi tiết hơn, tương xứng với quy mô quân đội cùng với quá trình thống nhất thành nước Đức. Các cấp bậc cao cấp mới được đặt ra như Generaloberst, Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls và General-Feldmarschall. Trước khi đánh bại Napoleon III và thống nhất Đức, hệ thống quân hàm của quân Phổ như sau:

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_57.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_56.gif)
Thống chế (General-Feldmarschall)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_55.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_54.gif)
Chuẩn thống chế (Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls)   

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_53.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_52.gif)
Đại tướng cao cấp hoặc Đại tướng (Generaloberst)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_51.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_50.gif)
Đại tướng hoặc Thượng tướng (General)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_49.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_48.gif)
Trung tướng (Generallieutenant)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_47.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_46.gif)
Thiếu tướng (Generalmajor)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_45.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_42.gif)
Đại tá (Oberst)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_44.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_41.gif)
Trung tá (Oberstlieutenant)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_43.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_40.gif)
Thiếu tá (Major)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_39.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_36.gif)
Đại úy (Hauptmann)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_38.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_35.gif)
Thượng úy hoặc Trung úy (Oberlieutenant)

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_37.gif)(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_34.gif)
Trung úy hoặc Thiếu úy (Lieutenant)    

Theo em hiểu thì trước 1865 có thể các cụ nhà ta đã gọi sĩ quan Pháp là "quan hai" (vì năm 1859 hải quân Pháp đã có cấp hiệu và hải quân Pháp cũng là lực lượng đầu tiên đổ bộ vào Việt Nam), đến năm 1865 hệ thống cấp hiệu được quy chuẩn thì lúc đó mới phát sinh thêm tên gọi "quan ba", "quan tư". Như vậy có đúng không bác?

Đây là nghi vấn, vì không thể xác định chính xác thời điểm người Pháp áp dụng hệ thống cấp hiệu theo vạch. Điều có thể khẳng định được chính xác là từ năm 1870 thì Hải quân Pháp đã dùng hệ cấp hiệu theo vạch ở cổ tay mà thôi.

Vào thời hậu kỳ Trung cổ, các công quốc của Thánh chế La Mã đều duy trì lực lượng lính đánh thuê của mình. Chỉ huy các đội quân này là những quý tộc giữ vị trí tướng lãnh. Chỉ huy tối cao, đương nhiên chính là lãnh chúa của công quốc đó, thường được xưng là "Oberster General". Các tổng chỉ huy dưới quyền ông được phân thành các General der Kavallerie phụ trách kỵ binh, General der Infanterie phụ trách bộ binh và General der Artillerie phụ trách pháo binh. Các chức vụ tổng quan chuyên trách này về sau ảnh hưởng rất nhiều đến người Nga cùng thời, cũng như quân đội Đức Quốc xã sau này.

Như đã nêu ở bài trước, khi người Phổ phát triển quân đội của họ trở nên hùng mạnh, từng được mệnh danh là "Quân đội có một quốc gia", các vị trí chỉ huy dần cũng chuyên nghiệp hóa. Thống chế (General-Feldmarschall) là cấp bậc cao nhất chỉ huy quân đội.
(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_57.gif)
Cấp hiệu Thống chế Phổ

Tuy nhiên, theo truyền thống, cấp bậc Thống chế không được trao cho các thành viên của gia đình hoàng gia. Chính vì vậy, vào năm 1854, một cấp bậc mới được đặt ra để phong cho Hoàng tử Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen, với danh xưng Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls (Tổng quan cao cấp mang hàm Thống chế). Cấp bậc này nhằm mục đích khẳng định ông là một Tổng quan quân sự cao hơn tất cả các tổng quan khác và ngang với Thống chế. Cấp hiệu của cấp bậc này cũng thể hiện rõ với 3 ngôi sao pip (các tổng quan chỉ mang 2 pip) xen với biểu tượng 2 baton bắt chéo của cấp hiệu Thống chế.
(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/prussia-1808-1887_55.gif)
Cấp hiệu Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls

Việc đặt ra cấp bậc mới quả nhiên là đúng người đúng việc. Wilhelm Friedrich Ludwig quả nhiên là một thống soái lừng lẫy. Với tài năng quân sự của mình, ông lần chiếm được vị trí mình chủ của các công quốc Đức. Sau khi kế vị vua Phổ, với sự nỗ lực của ông và thủ tướng Phổ Otto von Bismarck, năm 1871, các công quốc Đức đã thống nhất lại thành Đế chế Đức và Wilhelm (bấy giờ mang hiệu Wilhelm I của Phổ) đã trở thành Hoàng đế (Kaiser) đầu tiên của đế chế này. Sự nghiệp chính trị và quân sự của ông đã khiến người Đức xưng tụng ông là Đại đế (der Große), ngang với Friedrich der Große (Friedrich II). Cũng như Friedrich II, vị vua đã làm nước Phổ từ một tiểu quốc trở nên hùng cường, Wilhelm I đã đưa các công quốc Đức từ những tiểu quốc rời rạc của Thánh chế La Mã, thống nhất thành một Đế chế Đức hùng mạnh, mà chính ông cũng không thể ngờ chỉ vài mươi năm sau trở thành tai họa cả thế giới.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Kaiser_Wilhelm_I._.JPG/435px-Kaiser_Wilhelm_I._.JPG)
Wilhelm I với quân phục mang cấp hiệu Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls

Năm 1888 là một năm tai họa với Hoàng gia Đức. Trước đó 5 năm, từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1883, chỉ trong 4 tháng 3 Hoàng đế Đại Nam lần lượt lên ngôi. Thì với người Đức, từ tháng 3 đến tháng 6, lần lượt 3 Hoàng đế Đức kế vị. Nếu như Wilhelm I là vị Kaiser đầu tiên, con ông là Friedrich III chỉ kế vị được 90 ngày, thì cháu ông Wilhelm II trở thành vị Kaiser cuối cùng của Đế chế Đức và cũng là vị vua Phổ cuối cùng.

Trở lại vấn đề quân hàm Đức, trong thời trị vị của Wilhelm II, tuy không có sự nghiệp quân sự lừng lẫy như ông mình nhưng cũng có đóng góp không ít đến sự phát triển của quân đội Đức, đặc biệt là sự hình thành của lực lượng Hải quân Hoàng gia Đức. Thời của Wilhelm II, quân đội Đức đã mở rộng rất nhiều, nên ông đã cho áp dụng một hệ quân hàm thống nhất nước Đức, nhưng vẫn giữ được dấu hiệu phân biệt của các tiểu quốc trước kia. Ông cũng cho tách cấp bậc Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls thành Generaloberst mit dem Rang eines Feldmarschalls (4 pip) và Generaloberst (3 pip).

Hệ thống quân hàm sĩ quan 12 cấpĐế chế Đức từ năm 1888 đến 1918 (các sợi chỉ màu thể hiện biểu tượng của công quốc thành viên):

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_30.gif)
1. Thống chế (Generalfeldmarschall) - Phổ

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_29.gif)
2. Chuẩn thống chế (Generaloberst im range eines Feldmarschalls) - Hessen

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_28.gif)
3. Đại tướng cao cấp hoặc Đại tướng (Generaloberst) - Sachsen

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_21.gif)
4. Đại tướng hoặc Thượng tướng (General) - Württenberg

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_20.gif)
5. Trung tướng (Generalleutnant) - Mecklenburg

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_19.gif)
6. Thiếu tướng (Generalmajor)    - Bavaria

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_15.gif)
7. Đại tá (Oberst) - Phổ

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_14.gif)
8. Trung tá (Oberstleutnant) - Hessen

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_13.gif)
9. Thiếu tá (Major) - Sachsen

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_09.gif)    
10. Đại úy (Hauptmann) - Bavaria

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_07.gif)    
11. Thượng úy hoặc Trung úy (Oberleutnant) - Württenberg

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/german-empire-1887-1918_02.gif)
12. Trung úy hoặc Thiếu úy (Leutnant) - Mecklenburg

Mặc dù từ thời Trung cổ, người Đức đã có một chức vụ cao cấp chuyên phụ trách về Hải quân gọi là Oberst Admiral, có địa vị tương tự như Oberster General, nhưng sau thời kỳ của vị tuyển hầu tước vĩ đại Friedrich Wilhelm I, các vị vua kế tục của Phổ không mặn mà lắm với việc phát triển Hải quân. Mãi sau cuộc chiến tranh Napoleon, người Phổ mới chú ý phát triển Hải quân trở lại.

Năm 1815, Phổ tiếp nhận vùng Pomerania từ Thụy Điển, trong đó bao gồm cả 6 chiến hạm. Một sĩ quan Hải quân Thụy Điển là Johann Diedrich Longé ở lại phục vụ cho Hải quân Phổ và được vua Phổ bấy giờ là Friedrich Wilhelm III phong cho cấp bậc "Hauptmann der Marine" (Đội trưởng Hải quân). Đây có thể được xem là cấp bậc hải quân chính thức đầu tiên của Phổ, dù rằng nó chỉ tồn tại một thời gian ngắn. Được sự tín nhiệm của vua Phổ, Longé đã dồn nhiều tâm huyết để phát triển Hải quân Phổ. Ông được xem là người đã đặt những nền tảng đầu tiên cho sự thành lập Hải quân Phổ.

Năm 1840, Hoàng tử Adalbert von Preußen được bổ nhiệm làm Hải quân Đại thần (Oberbefehlshaber der Marine). Cấp bậc hải quân của Phổ bấy giờ rất đơn giản, chỉ gồm 2 cấp: Kapitän (thuyền trưởng) và Leutnant zur See (thuyền phó). Hậu tố "zur See" (trên biển) của cấp bậc Leutnant là để phân biệt với cấp bậc Leutnant của Lục quân.

Theo hệ thống cấp bậc này, Longé được phong cấp bậc Kapitän. Năm 1842, Longé cũng được tân vương nước Phổ là Friedrich Wilhelm IV phong hiệu "Wirklicher Oberst von der Marine" (Đoàn trưởng thực thụ của Hải quân). Chính danh hiệu này là đối chứng đầu tiên giữa hệ cấp bậc lục quân và hải quân Phổ.

Năm 1848, việc triều đình Đan Mạch muốn sát nhập một tiểu quốc Đức là Schleswig vào Đan Mạch đã làm bùng nổ cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất (1848-1851). Các công quốc Đức đã hợp thành Liên minh các quốc gia Đức chống lại Đan Mạch. Trên đất liền, lục quân Phổ làm chủ lực, thì trên biển, hạm đội Liên minh do nhiếp chính vương Liên minh các quốc gia Đức là Johann von Österreich chủ trì xây dựng với sự giúp đỡ của một sĩ quan hải quân Hy Lạp gốc Đức là Karl Rudolf Brommy. Liên minh nhanh chóng xây dựng một hạm đội nhỏ và giao cho Brommy làm chỉ huy. Với kinh nghiệm của mình (Brommy từng phục vụ cho lực lượng hải quân của nhiều quốc gia), Brommy đã chỉ huy hạm đội nhỏ bé của Phổ đánh trả hiệu quả hạm đội Đan Mạch hùng hậu hơn nhiều. Do thành tích này, Brommy được nhiếp chính vương Liên minh các quốc gia Đức là Johann von Österreich phong cho hàm Contreadmiral.

Sau chiến tranh, Liên minh các quốc gia Đức giải thể. Tuy nhiên Phổ không dừng các kế hoạch phát triển hải quân của mình. Năm 1854, Hoàng tử Adalbert được phong hàm "Admirals der preußischen Küsten" (Đô đốc bờ biển Phổ). Hải quân Phổ mở rộng hơn, số lượng cấp bậc cũng tăng lên. Cấp bậc Kapitän được tách thành Kapitänleutnant, Korvettenkapitän và Kapitän zur See.

Sự tăng cường hải quân Phổ quả là không thừa. Năm 1864, cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ hai nổ ra, nhưng lần này cả lục quân lẫn hải quân liên minh Áo - Phổ đều đặt dưới quyền chỉ huy của Phổ. Adalbert cho lập lại cấp bậc Contreadmiral và đặt thêm Vizeadmiral để phong cho các sĩ quan hải quân cao cấp phụ tá cho ông. Dù sau chiến tranh, liên minh với Áo tan rã, nhưng Phổ đã có lực lượng quân đội, cả hải lục quân, cực kỳ hùng mạnh làm nòng cốt cho công cuộc thống nhất Đức sau này.

Trước khi thống nhất vào Hải quân Đức, Hạm đội Phổ đã hình thành một hệ thống cấp bậc riêng như sau:

1. Admiral
2. Vizeadmiral
3. Contreadmiral
4. Kapitän zur See
5. Korvettenkapitän
6. Kapitänleutnant
7. Leutnant zur See

Cũng giống như người Pháp, các cấp bậc admiral chỉ là những chức vụ hành chính. Cũng chưa tìm thấy tài liệu nào mô tả hệ thống cấp hiệu của Hải quân Phổ bấy giờ.

Tuy nhiên, ngay sau khi thành lập Đế chế, Wilhelm I đã giảm đi sự quan tâm đến hải quân. Là một thống soái lục quân, ông cho rằng chưa đến lúc để xây dựng lực lượng hải quân để tranh hùng. Ông tin rằng hải chiến hiếm khi sẽ quyết định một cuộc chiến tranh và ưu tiên có một lực lượng Quân đội tinh nhuệ nhất của châu Âu chứ không phải là lực lượng Thủy binh kém nhất trong số các cường quốc hải quân. Hàm Đô đốc không được sử dụng, và Ban Đô đốc Hải quân (Kaiserlichen Admiralität) do các Tướng lĩnh lục quân quản lý.

Đi xa hơn cả ông mình, Wilhelm II còn mang một tham vọng xây dựng cho Đế chế Đức một hạm đội hùng mạnh. Ông không hề dấu diếm sự hâm mộ cũng như sự thèm thuồng khả năng sở hữu một hạm đội viễn dương hùng mạnh như của Đế chế Anh (Vua Anh bấy giờ là Edward VII cũng là cậu Wilhelm II). Trên cơ sở đó, Wilhelm II đã phát triển thành một hạm đội hùng mạnh, giúp cho Đức có cơ hội tham gia cuộc chiến tranh qua phân Trung Quốc.

Ngay khi vừa lên ngôi năm 1888, Wilhelm II đã cho phục hồi cấp bậc Đô đốc, bổ sung thêm một số cấp bậc cũng như quy định cấp hiệu hải quân. Vốn rất hâm mộ lực lượng hải quân của ông cậu Edward VII (bản thân Wilhelm II cũng được phong hàm đô đốc hải quân của Anh), ông đã cho áp dụng hệ thống cấp hiệu hải quân Anh cho hải quân Đức. Ông cũng cho xây dựng một hệ thống đối chứng cấp bậc giữa Lục quân và Hải quân.

1. Großadmiral (mit Generalfeldmarschallsrang): Một vạch vàng lớn và 4 vạch nhỏ ở cổ tay giống cấp bậc Admiral of the Fleet (Anh)
2. Admiral (mit Generalsrang): Một vạch vàng lớn và 3 vạch nhỏ ở cổ tay giống cấp bậc Admiral (Anh)
3. Vizeadmiral (mit Generalleutnantsrang): Một vạch vàng lớn và 2 vạch nhỏ ở cổ tay giống cấp bậc Vice-admiral (Anh)
4. Contreadmiral (mit Generalmajorsrang): Một vạch vàng lớn và 1 vạch nhỏ ở cổ tay giống cấp bậc Rear-admiral (Anh)
5. Kapitän zur See (mit Oberstsrang): Một vạch vàng lớn ở cổ tay giống cấp bậc Commodore (Anh)
6. Korvettenkapitän (mit Oberstleutnantsrang): 4 vạch vàng ở cổ tay giống cấp bậc Captain (Anh)
7. Korvettenkapitän (mit Majorsrang): 3 vạch vàng ở cổ tay giống cấp bậc Commander (Anh)
8. Kapitänleutnant (mit Hauptmannsrang): 2 vạch và một vạch nhỏ ở giữa giống cấp bậc Lieutenant-Commander (Anh)
9. Oberleutnant zur See: 2 vạch vàng ở cổ tay giống cấp bậc Lieutenant (Anh)
10. Leutnant zur See: 1 vạch vàng ở cổ tay giống cấp bậc Sub-Lieutenant (Anh)

Năm 1898, Wilhelm II đã cho đổi cấp bậc Korvettenkapitän mit Oberstleutnantsrang thành cấp bậc Fregattenkapitän. Cấp bậc Contreadmiral cũng được thay đổi cách viết thành Konteradmiral.

Năm 1901, Hải quân Đức chính thức vừa mang cấp hiệu đối chứng lục quân ở cầu vai vừa mang cấp hiệu riêng ở cổ tay. Bản thân Wilhelm II cũng tự thăng mình lên cấp bậc Großadmiral. Cấp bậc Großadmiral này trong lịch sử Đế quốc Đức ngắn ngủi còn được phong cho 4 đô đốc nữa là Hans von Koester (1905), Heinrich von Preußen (1909), Alfred von Tirpitz (1911) và Henning von Holtzendorff (1917).

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/Alfred_von_Tirpitz.jpg)
Đại đô đốc Alfred von Tirpitz trong quân phục mang cấp hiệu hải quân ở tay và cấp hiệu đối chứng lục quân ở vai.

Do link hình ảnh hết hạn, nên tạm đưa vào đây:

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/french_unifs_oq.JPG)
Quân phục xanh dương của quân Pháp thời Thế chiến thứ nhất. Chú ý cấp hiệu ở cổ tay áo của 2 sĩ quan (giữa).

Như vậy, phần đầu của đề tài đã khái quát sơ qua lịch sử hình thành về hệ thống cấp bậc cấp hiệu quân hàm của 4 quốc gia có ảnh hưởng lớn trên thế giới là hệ Anh, hệ Pháp, hệ Đức và hệ Nga. Nếu như hệ Anh và hệ Pháp phát triển tương đối ổn định, thì hệ Nga và hệ Đức có những thay đổi đặc biệt qua 2 cuộc Thế chiến.

Tuy nhiên, chúng ta tạm ngừng theo dõi sự diễn tiến trình bay tiếp theo của hệ Nga và hệ Đức mà chuyển sang hệ Mỹ và các hệ châu Á như Nhật, Trung Quốc.

Vốn chịu ảnh hưởng lớn của người Anh, trong cuộc chiến tranh giành độc lập, người Mỹ hầu như copy nguyên xi hệ thống quân hàm lục quân Anh vào hệ thống cấp bậc quân đội mình. George Washington được tôn làm Tổng tư lệnh. Cùng với ông, có 12 sĩ quan cao cấp cũng được phong, gồm 4 Major-general và 8 Brigadier-general. Tuy nhiên, quân Lục địa trên căn bản dựa trên nền tảng dân quân thuộc địa nên không có đồng phục, cũng như chưa có được hệ thống cấp hiệu riêng. Chính George Washington từng đưa ra ý tưởng các sĩ quan cấp tá sẽ đeo cockade màu đỏ hoặc hồng, cấp úy là màu vàng hoặc nâu, hạ sĩ quan là màu lục. Tuy nhiên, ý định này không được thực hiện cho đến hết chiến tranh.

Mặc dù danh xưng chịu ảnh hưởng của người Anh nhưng những cấp hiệu đầu tiên của người Mỹ lại chịu ảnh hưởng của người Pháp. Vào cuối cuộc chiến, người Pháp đã cử quân đội đến liên quân với người Mỹ. Từ năm 1780, Quốc hội Lục địa quy định lấy biểu tượng ngôi sao bạc của cấp tướng Pháp để quy định. Bấy giờ, cấp hiệu sĩ quan cao cấp của Pháp là Maréchal de camp (2 sao) và Brigadier des armées (1 sao). Người Mỹ sử dụng y chang cấp hiệu Pháp, nhưng danh xưng thì lại dùng của người Anh (bấy giờ người Anh vẫn dùng cấp bậc Brigadier General).

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Greene_portrait.jpg)
Tướng Nathanael Greene mặc quân phục với cấp hiệu Major-general

Trong chiến tranh, chức vụ chính thức của George Washington là "General and Commander-in-chief" (Tổng quan và Tổng tư lệnh). Tuy nhiên, ông không mang một cấp hiệu chính thức nào cho đến khi kết thức chiến tranh.

Điều trớ trêu là người Pháp từng giúp người Mỹ giành độc lập, nhưng không lâu sau chính họ lại có mâu thuẫn với người Mỹ, dẫn đến nguy cơ xảy ra chiến tranh. Bấy giờ, số lượng Major-general đã nhiều hơn, và vào năm 1798, vị tổng thống kế nhiệm Washington là John Adams đã phong cho Washington cấp bậc Lieutenant-general (mang 3 sao), trên tất cả các tướng lĩnh khác, và bổ nhiệm ông làm Tổng tư lệnh để chỉ huy quân đội trong trường hợp xảy ra chiến tranh với Pháp. Tuy nhiên chiến tranh đã không xảy ra bởi vì chỉ một năm sau đó, Napoleon đã làm cuộc đảo chính, mở đầu một thời huy hoàng nước Pháp tung hoành châu Âu.

(http://www.oceansbridge.com/paintings/museums/met-museum/big/Charles-Peale-Polk-xx-George-Washington-1790.jpg)
Một bức ảnh vẽ George Washington với cấp hiệu 3 sao

Tuy nhiên, cũng trong năm 1799, Washington qua đời. Là một người ngưỡng mộ Washington, Napoleon đã cho nước Pháp để tang Washington, cũng như để nước Mỹ được bình yên khi ông ta đang tàn phá châu Âu (kỳ thực hạm đội Pháp bị người Anh đánh tan nát, nên dẫn đến chuyện Napoleon cấm gọi các sĩ quan hải quân với tiền tố "mon").

Mặc dù tổ chức thành quân đội chuyên nghiệp, các sĩ quan Mỹ sơ và trung cấp vẫn không có một hệ thống cấp hiệu riêng. Mãi đến năm 1821, một hệ thống cấp hiệu sĩ quan được sử dụng như sau:

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/usa-army-academy-sleeve_22.gif)
Colonel

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/usa-army-academy-sleeve_16.gif)
Lieutenant-colonel

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/usa-army-academy-sleeve_09.gif)
Captain

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/usa-army-academy-sleeve_07.gif)
Lieutenant

Hệ thống cấp hiệu này chỉ áp dụng đến năm 1832 thì bãi bỏ. Hầu hết chuyển sang sử dụng cho hạ sĩ quan. Tuy nhiên, cho đến nay nó vẫn còn được sử dụng cho các học viên sĩ quan West Point.

Người Mỹ quả thật rất mâu thuẫn. Rất hệ thống nhưng lắm lúc lộn xộn. Mặc dù là lực lượng quân đội hàng đầu thế giới, nhưng hệ thống cấp hiệu của họ cũng rối rắm nhất thế giới. Có thể nói, họ tự lập một hệ thống cấp hiệu riêng gọi là hệ Mỹ, và có lẽ cũng chỉ có họ mới dùng.  ;D

Như đã nêu trên, từ năm 1821 đến 1832, các sĩ quan Mỹ được quy định sử dụng biểu tượng chevron (chữ V ngược), vốn là một biểu tượng thâm niên của hạ sĩ quan Pháp để làm biểu tượng cấp hiệu sĩ quan. Thực ra, ngay từ cuộc chiến tranh độc lập, các Colonel thường mang lon tua vàng giống như các general. Đến khi các ngôi sao tướng được quy định, thì các colonel vẫn mang lon tua vàng mà không có biểu tượng nào ở trên. Sau khi quân đội Lục địa giải tán để thành lập Lục quân Hoa Kỳ, hầu hết các sĩ quan đều giải ngũ. Một số ít được giữ lại trong quân đội thường trực. Từ năm 1805, một cấp hiệu hình đại bàng được sử dụng cho các colonel, vốn rất ít bấy giờ. Cấp hiệu đại bàng này vốn lấy từ Quốc ấn Hoa Kỳ, tuy nhiên nó có nhiều khác biệt.

Em cũng đồng ý với bác về sự rắc rối trong vấn đề quân hàm của người Mỹ. Trong các nước thì em thấy quân hàm người Mỹ phức tạp nhất, đặc biết là quân hàm dã chiến. Đến tận này bây giờ em chỉ mới biết được quân hàm dã chiến cấp tướng và cấp hàm đại úy thôi. Còn lại thì mù tịt :-s 

Hình như Hải quân Ấn Độ không có cấp bậc Thiếu úy hải quân. Em tìm không thấy thông tin nói về cấp bậc này trong quân đội ấn độ.

Không phải không có, mà không còn sử dụng. Tình trạng này giống như cấp Chuẩn úy Việt Nam hiện nay. Các sĩ quan Hải quân Ấn khi ra trường đều được phong Trung úy.

Cảm ơn bác đã giải thích.

Trở lại cấp hiệu đại tá Mỹ. Khác với các hệ thống cấp hiệu khác, cấp hiệu sĩ quan Mỹ không có quy luật, nên mỗi cấp hiệu lại có một lịch sử riêng, vì vậy từng cấp hiệu sẽ được trình bày riêng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/William_few.jpg)
William Few, Jr. với quân phục mang cấp hiệu colonel với lon tua vàng.

Trở lại cấp hiệu đại tá Mỹ. Với biểu tượng đại bàng, rắc rối xảy ra với vị trí của mỏ đại bàng và đầu mũi tên. Trên Đại ấn Hoa Kỳ, mỏ chim đại bàng luôn chỉ về phía bên trái người xem, nơi cặp cành ô liu, hàm ý trọng hòa bình hơn chiến tranh. Nhưng trên quân phục, biểu tượng này thường dùng theo cặp, nên vị trí mỏ chim đại bàng và đầu mũi tên lúc bên trái, lúc bên phải.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/be/US-GreatSeal-Obverse.svg)
Biểu tượng Đại ấn Hoa Kỳ

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c5/US-O6_insignia.svg)
Biểu tượng cấp hiệu Đại tá Mỹ

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/e/e4/UCWColonel.jpg)
Phù hiệu Colonel Hoa Kỳ thời Nội chiến

Theo quy định của quân đội Mỹ ngày nay, khi mặc quân phục và đeo cấp hiệu đại tá theo cặp, vị trí mỏ chim đại bàng được xác định quay về phía trước của người đeo cấp hiệu, nghĩa là với các vị trí bên trái thì mỏ chim và nhánh ô liu sẽ hướng về bên phải hoặc ngược lại.

(http://www.vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/big-u-army-colonel-rank-insignia-7636.jpg)
Phù hiệu đại tá Mỹ theo cặp

Tuy nhiên, trong trường hợp chỉ dùng một biểu tượng (như trên quân phục dã chiến hoặc trên mũ) thì sự lộn xộn lại xảy ra. Theo thông lệ, Lục quân và Không quân mang biểu tượng với mỏ chim và nhánh ô liu ở bên phải còn Hải quân và Thủy quân lục chiến lại ngược lại.

(http://obrag.org/wp-content/uploads/2008/09/armycommander.jpg)
Một đại tá Lục quân Mỹ với phù hiệu đơn quay phải

Riếng cái cấp thượng sĩ Mỹ thì...ôi trời, nó cũng có mấy cấp thượng sĩ liền.
http://en.wikipedia.org/wiki/Us_army#Personnel

Riêng cái này thì không phải lỗi tại người Mỹ mà tại ... người Việt chỉ đưa ra có 3 cấp Hạ sĩ quan.

Như phần đầu bài (xem phần nguồn gốc danh xưng Sergeant http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,22068.msg322939.html#msg322939 (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,22068.msg322939.html#msg322939)) đã nêu, khi quy mô quân đội lớn dần, các officer bắt đầu sử dụng những người phụ tá, là những người có chuyên môn, gọi là các Sergeant để hỗ trợ họ trong việc chỉ huy quân đội. Những Sergeant có kinh nghiệm, uy tín với quân lính hơn cả các officer quý tộc, tuy nhiên do không có xuất thân quý tộc, nên không được trở thành các chỉ huy thực thụ (phân biệt đẳng cấp). Sự phân biệt dẫn đến một hệ quả là các quý tộc dù kém cỏi, thiếu kinh nghiệm, nhưng do địa vị quý tộc mà được phân làm chỉ huy. Trong khi đó, dù có khả năng, kinh nghiệm, uy tín quân sự đến đâu, thì giới bình dân cũng chỉ lên đến Sergeant là cấp bậc cao nhất.


Sự phân biệt này hình thành nên nguyên tắc số lượng sĩ quan ít hơn số lượng NCO rất nhiều. Và cũng vì thế, cấp bậc Sergeant vốn "đụng nóc" phải phình ra bề ngang về số lượng. Về sau, hình thành thêm bậc Warrant Officers (hay WO), là vùng đệm giữa Sergeant và officer.

Nguyên soái Zhukov từng nhận định về vai trò các Sergeant như sau:
"Đặc điểm rõ nhất của quân đội Sa hoàng là gì? Trước hết là sự xa cách và không nhất trí giữa quần chúng binh sĩ và hàng ngũ sĩ quan cao cấp.
Trong chiến tranh, đặc biệt là năm 1916 và đầu năm 1917, vì tổn thất quá nhiều nên đội ngũ sĩ quan được bổ sung bằng nhiều đại biểu lao động trí óc, những công nhân, nông dân có học và cả những binh lính, hạ sĩ quan chiến đấu xuất sắc, vì vậy sự khác biệt đó (từ tiểu đoàn đến sư đoàn) mới phần nào giảm bớt. Nhưng nó vẫn còn tồn tại trong các binh đoàn. Sĩ quan và tướng lĩnh không hề gần gũi đông đảo binh sĩ, không hiểu binh sĩ sống và nghĩ như thế nào. Họ hoàn toàn xa lạ đối với binh sĩ. Tình trạng đó và sự dốt nát khá phổ biến về chiến thuật - chiến lược của bọn tướng lĩnh và sĩ quan cao cấp đã dẫn đến chỗ là các chỉ huy - chỉ trừ một vài người cá biệt - không có uy tín đối với binh sĩ. Trái lại, trong hàng ngũ sĩ quan trung cấp, gần cuối chiến tranh, có nhiều người gần gũi với binh sĩ. Những người chỉ huy như vậy đã được binh sĩ tin yêu và sẵn sàng làm theo trong mọi việc.
Chỗ dựa để quân đội cũ có thể đứng vững dược là hàng ngũ hạ sĩ quan. Họ là những người đào tạo, huấn luyện, gắn liền đông đảo binh sĩ lại với nhau. Hạ sĩ quan được lựa chọn kỹ lưỡng. Những người được lựa chọn phải qua những khoá học đặc biệt, mà ở đó họ được đào tạo thành những lính chiến mẫu mực. Thêm vào đó, như tôi đã nói ở phần trên, nếu phạm một sai sót nhỏ nào là họ lập tức bị phạt, đánh đập và nhục mạ. Do đó, những hạ sĩ quan tương lai, sau khi ra trường, có kỹ thuật chiến đấu giỏi, đồng thời có “kinh nghiệm” bắt các cấp dưới phải tuân theo những đòi hỏi của quân đội Sa hoàng.
Phải nói rằng, sĩ quan phụ trách các phân đội hoàn toàn tin cậy giao phó việc huấn luyện và giáo dục binh sĩ cho các hạ sĩ quan. Sự tin cậy đó nhất định đã làm cho hạ sĩ quan phải đề cao tinh thần chủ động, sáng tạo và có ý thức trách nhiệm tự giác. Trong khi chiến đấu, hạ sĩ quan đặc biệt là hạ sĩ quan đào tạo chính quy, phần lớn là những người chỉ huy giỏi."

Rõ ràng, sự phân biệt giữa officer và Sergeant dựa trên đẳng cấp đã dẫn đến quân đội kém hiệu quả bởi sự chỉ huy của các quý tộc dốt nát và sự kìm hãm phát triển sĩ quan của các Sergeant dù rất có năng lực. Nếu như ở phương Đông, nước Tần với nguyên tắc "không có quân công không phong hầu" hình thành nên tầng lớn chỉ huy chuyên nghiệp không dựa vào xuất thân, thì ở phương Tây, mãi đến Cách mạng Pháp mới thay đổi được, từ đó hình thành đội quân của Napoleon tung hoành châu Âu.

Thực ra, cần hiểu đúng thế này: Sergeant thực sự là những sĩ quan chuyên môn, tương đương ngạch quân nhân chuyên nghiệp của ta. Nhiều tài liệu dịch thành Trung sĩ hay Thượng sĩ vô hình chung làm hiểu sai lệch ý nghĩa của cấp bậc này. Thậm chí, trong quân đội Mỹ, các cấp bậc Sergeant Major of the Army (Lục quân), Master Chief Petty Officer of the Navy (Hải quân), Chief Master Sergeant of the Air Force (Không quân), Sergeant Major of the Marine Corps (TQLC), được xem là tương đương cấp tướng 3 sao.

Tóm lại, chỉ riêng về cấp Hạ sĩ quan cũng đủ làm cả bài riêng.

Trở lại cấp hiệu colonel Mỹ. Những con đại bàng Mỹ được cho là chuyển từ mũ cockade xuống cổ áo và trở thành cấp hiệu colonel vào khoảng năm 1829, tuy nhiên, chúng chỉ được công nhận la cấp hiệu chính thức vào năm 1832. Bấy giờ, cấp hiệu colonel cũng được quy định rõ là cấp hiệu vàng đi với lon tua bạc ở các colonel bộ binh và cấp hiệu bạc đi với lon tua vàng ở các binh chủng khác. Đến năm 1851, một quy định thống nhất các colonel đều sử dụng cấp hiệu bạc (một quy định được cho là bởi lý do kinh tế: bạc rẻ hơn vàng), đồng thời cũng quy định các vị trí mỏ chim và đầu mũi tên hướng về phía trước như ngày nay.

Bữa giờ bận quá, để topic mốc meo, nay phủi bụi lại.

Tạm gác chuyện các colonel, bàn trước về tiến trình quân hàm general officers Mỹ.

Như đã nêu trên, cấp bậc Mỹ hoàn toàn theo cấp bậc Anh. Tuy nhiên, thời kỳ lập quốc, chỉ ghi nhận 2 cấp bậc tướng là Major General và 8 Brigadier General. Riêng Washington được xem là cấp bậc General (Tổng quan), một cách không chính thức được xem là cao hơn mọi cấp bậc khác. Tuy nhiên, sau chiến tranh lập quốc thì cấp bậc này bị bãi bỏ.

Năm 1798, vị tổng thống kế nhiệm Washington là John Adams đã phong cho Washington cấp bậc Lieutenant General (Khâm sai Tổng quan). Khác với ngày nay, Lieutenant General bị xem là cấp dưới của General, cấp bậc Tổng quan Khâm sai của Washington quyền lực hơn nhiều, có toàn quyền thay mặt Tổng thống trong vai trò Tổng tư lệnh (giống như chức vụ Tổng tư lệnh của cụ Giáp).

Tuy nhiên, sau khi Washington qua đời, cấp bậc này cũng bị bãi bỏ. Mãi đến năm 1855, Tổng tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ (Commanding General of the United States Army) Winfield Scott được phong cấp Lieutenant General tạm thời để có cấp bậc chỉ huy các tướng lĩnh khác. Scott nghỉ hưu năm 1861, cấp bậc Lieutenant General một lẫn nữa bị bãi bỏ. Tuy nhiên, một đạo luật của Quốc hội Mỹ cho phép vị Major General giữ chức vụ Tư lệnh Lục quân (Commanding the Army)  ??? được mang cấp hiệu 3 sao của Lieutenant General trước đây.

Hai tướng lĩnh kế nhiệm Scott là George McClellan và Henry Halleck không rõ có mang cấp hiệu 3 sao hay không chưa tìm thấy tài liệu ghi nhận. Tuy nhiên, năm 1864 Ulysses Grant được phong cấp Lieutenant general cùng chức vụ Tổng tư lệnh Lục quân và chính thức mang cấp hiệu 3 sao.

Trong khi đó, trong quân đội của Liên minh miền Nam đã hình thành hệ cấp bậc khá là tiêu chuẩn. Về danh xưng hoàn toàn theo Lục quân Anh. Về cấp hiệu, tuy có sự cải tiến lớn nhưng lại không quy định hoàn chỉ ở cấp hiệu tướng. Các tướng lĩnh của quân miền Nam mang cấp hiệu giống nhau, trừ tướng Robert Lee mặc dù được phong cấp General nhưng vẫn giữ nguyên vọng mang quân phục cấp Colonel.

Hệ thống danh xưng và cấp hiệu cổ áo của quân Liên minh miền Nam.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/CSAGeneral.png/200px-CSAGeneral.png)
Tướng lĩnh và Đô đốc (dùng chung cả General, Lieutenant General, Major General, Brigadier General, Admiral)

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/CSAColonel.png/226px-CSAColonel.png)
Colonel (tướng Lee cũng mang cấp hiệu này), Captain (Hải quân)

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Robert_Edward_Lee.jpg/300px-Robert_Edward_Lee.jpg)
Tướng Lee với cấp hiệu Colonel

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/CSALtColonel.png/150px-CSALtColonel.png)
Lieutenant Colonel, Commander (Hải quân)

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/CSAMajor.png/76px-CSAMajor.png)
Major, Lieutenant (Hải quân)

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/CSA_Captain_Insignia.png/140px-CSA_Captain_Insignia.png)
Captain

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/CSA_1Lt.png/130px-CSA_1Lt.png)
First Lieutenant    

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/CSA_2Lt.png/120px-CSA_2Lt.png)
Second Lieutenant

Đọc loạt bài của bác tôi thấy: hình như sự hình thành và danh xưng quân hàm VN cũng ít nhiều chịu ảnh hưởng của sự hình thành và danh xưng quân hàm thế giới. Nhưng tại sao trong hệ thống quân hàm của ta không có cấp bậc "Nguyên soái" nhỉ?

Mục đích loạt bài nhằm nêu những kiến giải về sự ảnh hưởng của các hệ quân hàm trên thế giới, đồng thời giải thích một số thắc mắc và diễn giải sai lệch về so sánh tương đương cấp bậc quân sự. Qua đó, ta có thể hiểu quân hàm dùng để làm gì, ý nghĩa thực tiễn hay chỉ là hình thức phù phiếm. Chính vì thế, quan điểm cá nhân tôi là không cần thiết phải đặt ra cấp bậc Nguyên soái, thậm chí còn nên tinh giản hệ quân hàm sĩ quan 12 bậc hiện nay thành 9 bậc, vừa trở lại truyền thống, vừa khoa học, vừa tăng tính hội nhập quốc tế khi đối chiếu quân hàm sĩ quan.

Nhưng theo tớ nghĩ thì hệ thống quân hàm hiện tại của chúng ta là chuẩn với một quân đội do Đảng lãnh đạo , bởi vì hệ thống quân hàm của chúng ta đều ảnh hưởng hệ thống quân hàm của Liên Xô, Nga, cho nên cần những cán bộ sĩ quan chính trị có vị trí quan trọng trong đơn vị .

Hệ quân hàm sỹ quan 9 bậc và 12 bậc thì có liên quan gì đến sỹ quan chính trị vậy bạn. Hay chả nhẽ chỉ có hệ 12 bậc mới có sỹ quan chính trị còn hệ 9 thì không?

Những quan niệm sai lầm như thế không phải không phổ biến khi cho rằng vì Việt Nam ta theo hệ quân hàm Liên Xô nên mới hình thành hệ 12 bậc. Trên thực tế, lịch sử hình thành quân hàm hệ Nga cũng không nằm ngoài lịch sử hình thành hệ quân hàm châu Âu, nghĩa là họ chẳng có Thiếu Trung Thượng Đại gì ráo. Với họ, Лейтенант chỉ huy Trung đội, Капитан chỉ huy Đại đội, Полковник chỉ huy Trung đoàn. Chỉ thế thôi.

Còn ở châu Á, hệ quân hàm 9 bậc khởi đầu từ ... Nhật Bản. Quân hàm Nguyên soái cũng từ họ mà ra. Năm 1946, ta hầu như copy hệ quân hàm này, chỉ là không có quân hàm Nguyên soái.

Hệ 12 bậc Thiếu Trung Thượng Đại mà ta thấy ngày nay cũng chả phải do người Trung Quốc sáng tạo ra, mà là sản phẩm của Kim ông nội  ;D, sáng tác từ năm 1948. Có lẽ nhằm muốn xây dựng một viễn cảnh quân đội hùng mạnh nhất thế giới mà nhà Kim đã cho "ịn" số lượng cấp bậc sĩ quan nhiều nhất trên thế giới: 15 bậc. Năm 1955, Mao chủ xị copy lại, nhưng oai hơn Kim một bậc. Kim có 2 bậc Nguyên soái và Thứ soái, Mao phải oai hơn, dùng Đại Nguyên soái và Nguyên soái. Tuy nhiên, Mao "em chả" nên bậc Đại nguyên soái chẳng dùng cho ai. Mãi đến năm 1992, Kim lấy luôn cái danh vị Đại Nguyên soái cho thêm phần oai hùng.

Hệ 12 bậc này đến năm 1958 thì ta cũng copy, nhưng cũng như phiên bản trước: không dùng bậc Nguyên soái. Cả 2 phiên bản 9 hoặc 12 bậc chắc chắn đều có sự phê chuẩn của Tiên đế. Cụ không xếp bậc Nguyên soái chắc chắn có lý do.

Sơ lược như thế cũng đủ thấy là hệ 9 hay 12 bậc chẳng liên quan gì đến sĩ quan chính trị (cần nhớ năm 1946 ta vẫn có hệ sĩ quan chính trị 9 bậc). Chủ quan tôi cho rằng hệ 9 bậc gọn và mang tính hội nhập hơn.

Trở lại hệ quân hàm Mỹ, như đã nêu trên, những con đại bàng Mỹ được công nhận là cấp hiệu colonel chính thức vào năm 1832. Bốn năm sau, một hệ thống cấp hiệu đai vai (shoulder strap) được quy định với màu viền giống như màu của lon tua. Một phù hiệu lá sồi (oak leaf) được sử dụng cho cấp phó của colonel. Cấp bậc Captain nhận được cấp hiệu 2 thanh (bar) và 1st Lieutenant được một thanh. Các cấp hiệu được đeo thành cặp trên mỗi đai vai. Riêng 2nd Lieutenant không quy định cấp hiệu. Chẳng có sự giải thích nào cho việc lựa chọn lá sồi hay thanh cho cấp hiệu quân đội.

(http://www.milfordarmynavy.com/v/vspfiles/photos/8458500-2.jpg)
Cấp hiệu Captain đeo thành cặp trên một đai vai

Bấy giờ, trừ colonel có đeo cấp hiệu đại bàng trên lon tua (epaulette), các cấp bậc khác chỉ mang dấu hiệu binh chủng hoặc phiên hiệu đơn vị trên epaulette. Cấp hiệu sĩ quan cũng được quy định là cấp hiệu vàng đi với viền đai vai bạc ở sĩ quan bộ binh và cấp hiệu bạc đi với viền đai vai vàng ở các binh chủng khác. Riêng các Major được phép mang cấp hiệu lá sồi cùng màu với viền của đai vai. Cấp bậc 2nd Lieutenant vẫn in không thay đổi, tức là vẫn không có cấp hiệu riêng.

Đến năm 1851, một quy định các sĩ quan đều sử dụng cấp hiệu bạc được cho là bởi lý do kinh tế: bạc rẻ hơn vàng. Các cấp hiệu được đeo trên cả epaulette trừ cấp bậc Major. Đều này dẫn đến việc rất khó phân biệt giữa Major và 2nd Lt. khi sử dụng epaulette. Chỉ chú ý lắm mới có thể thấy các Major đeo epaulette của cấp Regiment còn 2nd Lt. đeo epaulette cấp Company.
(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 2.png)
Cấp hiệu sĩ quan regiment

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox.png)
Cấp hiệu sĩ quan company

Thậm chí khi sử dụng shoulder strap, cũng dễ nhầm lẫn giữa Major và Lt. Col. khi cả 2 cùng mang cấp hiệu lá sồi. Chú ý kỹ thì thấy Lt. Col. mang lá sồi bạc, còn Major mang lá sồi mạ vàng. Tuy nhiên, theo thời gian lớp mạ dễ bị phai màu vàng và dễ dẫn đến các Major được "thăng cấp" bởi các cấp hiệu phai màu. 

bác thai nhi trả lời giúp cháu câu hỏi này, vậy thật ra cấp Brigadier là cấp tướng hay chỉ là đại tá cao cấp thôi

Tùy theo quốc gia, cấp bậc Brigadier hoặc tương đương được xếp vào cấp tướng hay cấp tá:
- Xếp vào cấp tướng có Mỹ, Pháp, VNCH, CHLB Đức...
- Xếp vào cấp tá có Anh, CHND Trung Hoa, QĐNDVN...

Cần nói thêm, Brigadier là cấp chỉ huy Lữ đoàn, đối chiếu quân hàm thì ở Việt Nam ta chỉ tương đương cấp Thượng tá hoặc Đại tá.

Thực ra, hiểu theo một nghĩa nào đó, Colonel sẽ ứng với thượng tá (3 sao) còn brigadier là đại tá (4 sao). Lưu ý bác thainhi, cấp sư và lữ ở VN nó nhỏ hơn tây.

Đúng là cấp sư lữ của ta nhỏ hơn Tây do biên chế thời bình và trang bị yếu. Tuy nhiên điều này cũng không ảnh hưởng lắm đến đối chiếu quân hàm.  ;)

Tiếp tục nói về quân hàm Lục quân Mỹ. Như đã nêu trên, trong Nội chiến Mỹ, quân miền Nam đã dùng cấp bậc full General, được xem là cao hơn cấp bậc Lt. Gen. của Grant. Để tôn vinh Grant, năm 1866, Quốc hội Mỹ đã đặt ra cấp bậc Tổng quan Lục quân (General of the Army) để phong cho ông. Vì cấp bậc Lt. Gen. của Grant mang 3 sao, cấp bậc này được thêm vào 1 sao nữa để trở thành cấp bậc cao nhất. William Sherman thay Grant nhận cấp bậc 3 sao Lt. Gen.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/US_Army_General_insignia_%281866%29.svg/183px-US_Army_General_insignia_%281866%29.svg.png)
Cấp hiệu Tổng quan Lục quân của Grant

Cần nói qua về hệ thống cấp bậc Lục quân Mỹ lúc đó. Từ khi lập quốc, người Mỹ đã hình thành nhiều loại quân hàm khác nhau mà khái quát gồm 4 loại sau:
- Permanent rank (còn gọi là Substantive rank): dùng cho sĩ quan thường trực (line officers) và làm công tác chỉ huy trong quân chủ lực. Loại quân hàm này là cố định và không thay đổi.
- Acting rank: chủ yếu dùng cho sĩ quan chỉ huy cấp phó hoặc làm công tác tham mưu (staff officers). Do đặc thù thường có cấp bậc bằng hoặc thấp hơn các sĩ quan chỉ huy đơn vị trực thuộc, nên sĩ quan này thường được tạm thời mang quân hàm cao hơn để có thể chỉ huy các sĩ quan chỉ huy đơn vị trực thuộc trong thời gian tạm quyền. Sau khi rời khỏi chức vụ, sĩ quan này sẽ mang trở lại quân hàm cũ.
- Temporary rank: đây là loại cấp bậc tạm thời phong cho các sĩ quan nắm quyền chỉ huy các đội quân được tổ chức tạm thời (dù trong thực tế thời gian tồn tại của chúng có khi đến nhiều năm). Do đó cấp bậc này thường cao hơn nhiều so với loại Substantive rank.
- Brevet rank: là quân hàm dự bị, được phong vào thời bình. Quân nhân thụ hưởng quân hàm này không bao gồm các quyền lợi của quân hàm tương ứng. Chỉ khi có chiến tranh xảy ra, quân nhân mang quân hàm brevet sẽ chính thức mang quân hàm và thụ hưởng đầy đủ quyền lợi của quân hàm nếu còn tại ngũ.

Ngay từ thời lập quốc, người Mỹ đã xác lập quân hàm Permanent rank cao nhất là MajGen. Các cấp bậc trên quân hàm này là đều là quân hàm Brevet rank hoặc Honorary rank. Chínnh vì vậy, trong thời gian dài, danh xưng và cấp hiệu của các quân hàm trên bậc MajGen đã từng thay đổi vài lần.

Như đã nêu trên, cấp hiệu cao nhất cho đến trước năm 1866 là LtGen, với cấp hiệu 3 sao. Từ năm 1866, người Mỹ đạt ra cấp hiệu Gen. of the Army cao hơn LtGen mang cấp hiệu 4 sao để phong cho Grant.

Năm 1869, Grant trúng cử Tổng thống. Sherman kế nhiệm Grant mang quân hàm 4 sao. Đến năm 1872, cấp hiệu Gen. of the Army được thay đổi còn 2 sao với phù hiệu đại bàng ở giữa (cấp hiệu LtGen vẫn mang 3 sao nhưng ngôi sao giữa to hơn một chút). Sau khi Sherman hồi hưu, năm 1888, Philip Sheridan được phong hàm này chỉ 2 tháng trước khi chết.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e6/Us_army_general_insignia_1872.png)
Cấp hiệu Thống tướng Lục quân của William Sherman và Philip Sheridan

Cũng trong sự thay đổi về cấp hiệu năm 1872, cấp bậc Major lần đầu tiên được công nhận chính thức cấp hiệu là lá sồi vàng.

Sau khi Sheridan chết, cấp bậc General of the Army xem như được bãi bỏ. Cấp bậc cao nhất của Lục quân Mỹ trở lại là MajGen. Mãi đến năm 1895, quân hàm Trung tướng (Lt.Gen.) mới được phục hồi, trở lại là quân hàm danh dự. Cho đến trước Thế chiến thứ nhất, có 7 Thiếu tướng Mỹ được phong hàm Trung tướng là John Schofield, Nelson Miles, Samuel Young, Adna Chaffee (người được đặt tên cho xe tăng M24), John Bates, Henry Corbin, Arthur MacArthur Jr. (cha của Thống tướng tương lai Douglas MacArthur).

Sau khi Arthur MacArthur nghỉ hưu vào năm 1909, quân hàm LtGen lại bỏ trống một thời gian gần 10 năm, bất chấp những sôi động những năm đầu Thế chiến thứ nhất. Oái oăm là đến năm 1917, khi người Mỹ tham chiến, 2 Thiếu tướng là Tasker Bliss và John Pershing được phong thẳng lên cấp bậc Đại tướng (full General) mới được đặt ra. Cấp bậc này được cho là trên cả LtGen và kế thừa cấp hiệu General of the Army cũ.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox3.png)
Cấp hiệu full General và Lieutenant General từ 1917 đến 1918.

Cũng trong năm 1917, cấp hiệu 2nd Lieutetant được quy định là một thanh (bar) có màu vàng. Một số thắc mắc là cấp Maj dưới cấp LtCol và cấp 2nd Lt dưới cấp 1st Lt, nhưng lại mang biểu tượng của vàng (gold) giá trị hơn bạc (silver). Một lời giải thích được đưa ra là màu vàng là biểu trưng của đồng thau (bronze), ở bậc thấp hơn bạc.  ;D

Như đã nêu trên, từ 1909 đến 1917, cấp bậc cao nhất của Lục quân Mỹ là MajGen, với cấp hiệu 2 sao. Năm 1917, Bliss và Pershing được phong hàm General, với cấp hiệu 2 sao và phù hiệu đại bàng ở giữa giống như cấp hiệu của Sherman và Sheridan trước kia. Có lẽ người Mỹ chỉ định cho cấp General là cấp liền kề với MajGen. Tuy nhiên, chỉ 1 năm sau, vào năm 1918, cấp bậc LtGen được phục hồi để phong cho Hunter Liggett và Robert Bullard. Do LtGen mang 3 sao theo truyền thống và được xếp dưới General, nên cấp hiệu General được điều chỉnh lên thành 4 sao.

Cũng chỉ 1 năm sau, năm 1919, để tôn vinh Pershing, một cấp bậc mới toanh được đặt ra để phong cho ông: General of the Armies. Cấp bậc này được xem là trên cả cấp bậc General 4 sao. Pershing được quyền chọn cho mình cấp hiệu cho cấp bậc mới này và ông ta đã chọn cấp hiệu 4 sao nhưng bằng vàng (gold) thay vì bạc (silver) của 2 Đại tướng còn lại là Tasker Bliss và Peyton March.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/General_of_Armies_insignia.svg/135px-General_of_Armies_insignia.svg.png)
Cấp hiệu General of the Armies của Pershing

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/US-O10_insignia.svg/135px-US-O10_insignia.svg.png)
Cấp hiệu General

Sự rắc rối về danh xưng cấp bậc và cấp hiệu của Lục quân Mỹ vẫn chưa dừng ở đó. Dù đã nghỉ hưu năm 1924, tuy nhiên cấp bậc General of the Armies của Pershing vẫn được công nhận là cấp bậc cao nhất, đứng trên các cấp bậc tướng khác. Năm 1944, trong cuộc chiến chống Phát-xít, các tướng lĩnh Mỹ tuy nắm một số chức vụ Tổng chỉ huy, nhưng đối chiếu quân hàm có phần lép vế với các Thống chế Anh hoặc (Nguyên soái) Liên Xô. Để vớt vát, người Mỹ dự định đặt ra một cấp bậc tương đương với cấp bậc Field Marshal của Anh. Vấn đề nảy sinh ngay lập tức là người Mỹ có truyền thống sử dụng cụm từ U.S. Marshal để chỉ cảnh sát tư pháp và tướng lĩnh đầu sổ được phong cấp bậc này lại chính là George Marshall. Sẽ ra sao nếu gọi ông là Field Marshal Marshall? Một giải pháp được đưa ra là lấy lại danh xưng cấp bậc General of the Army để đặt cho cấp bậc tương đương Thống chế.

Vấn đề danh xưng cấp bậc xem như được giải quyết. Các nhà lập pháp Mỹ nhanh nhẩu thiết kế ngay một cấp hiệu 5 sao xếp theo hình ngũ giác để quy định cấp bậc này. Nhưng khổ nỗi là Pershing khi đấy vẫn còn sống và vẫn được giữ danh xưng General of the Armies và cấp hiệu 4 sao vàng. Các nhà lập pháp Mỹ chấp nhận "đôn" cấp bậc General of the Armies lên cao hơn cấp bậc General of the Army nên đã từng có một đề nghị đổi cho Pershing cấp hiệu 5 sao, thậm chí 6 sao để Pershing "đeo" cho phù hợp. Tuy nhiên,  Pershing đã không bao giờ sử dụng cấp hiệu này, cũng như những sự việc lùm xùm sau đó nên cấp hiệu 6 sao không bao giờ chính thức xuất hiện.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/General_George_C._Marshall%2C_official_military_photo%2C_1946.JPEG/396px-General_George_C._Marshall%2C_official_military_photo%2C_1946.JPEG)
Thống tướng Marshall với quân hàm 5 sao "tương đương Field Marshal"

Cũng như Lục quân, danh xưng quân hàm Hải quân Mỹ cũng chịu ảnh hưởng nhiều từ người Anh. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, Hải quân Mỹ chỉ là những chiếc tàu thuê mướn hoặc trưng dụng từ các tàu buôn. Mãi sau khi thông qua Đạo luật hải quân 1794, Hải quân Mỹ mới được xây dựng với đội tàu chiến gồm 6 chiếc frigate: USS United States, President, Constellation, Chesapeake, Congress, và Constitution. Năm 1797, một hệ cấp bậc sĩ quan Hải quân cũng được quy định chỉ với 2 cấp bậc sĩ quan là Captain và Lieutenant. Cấp hiệu của Captain được quy định là 2 lon tua vàng (epaulet) đeo 2 bên vai và Lieutenant mang 1 lon tua vàng bên vai phải.

Lực lượng Hải quân Mỹ trong một thời gian dài chỉ dừng ở những đội tàu nhỏ, chủ yếu là nước Mỹ non trẻ chưa đủ sức để xây dựng một lực lượng hải quân hùng mạnh như người Anh hay người Pháp. Các cấp bậc sĩ quan Hải quân Mỹ cao nhất chỉ đến bậc Captain. Mãi đến năm 1802, hệ thống cấp bậc sĩ quan Hải quân Mỹ được quy định thành 4 bậc với cấp hiệu như sau:

1. Commodore: 2 epaulet vàng với sao bạc
2. Captain: 2 epaulet vàng
3. Lieutenant in command: 1 epaulet vàng bên vai phải
4. Lieutenant: 1 epaulet vàng bên vai trái.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 4.png)
Cấp hiệu sĩ quan Hải quân Mỹ năm 1802

Năm 1806, Hải quân Mỹ đặt ra cấp bậc Master Commandant được xem là đứng trên nhưng lại mang cấp hiệu giống như cấp bậc Lieutenant in command.

Sau cuộc chiến với Anh từ năm 1812 đến 1815, lực lượng Hải quân Mỹ được mở rộng hơn, số lượng sĩ quan cũng tăng lên. Năm 1820, một hệ cấp hiệu mở rộng để có thể phân biệt những sĩ quan đồng cấp nhưng có khác biệt về thâm niên. Người Anh về sau cũng bắt chước kiểu phân cấp hiệu này.

1. Commodore: 2 epaulet vàng với sao bạc và 2 mỏ neo bắt chéo
2. Captain trên 5 năm: 2 epaulet vàng với 2 mỏ neo bắt chéo
3. Captain dưới 5 năm: 2 epaulet vàng với 1 mỏ neo thẳng
4. Master Commandant: 2 epaulet vàng
5. Lieutenant trên 5 năm: 1 epaulet vàng bên vai phải
6. Lieutenant dưới 5 năm: 1 epaulet vàng bên vai trái.

Hình thức của epaulet cũng đẹp hơn. Kèm theo là những quy định về họa tiết trên quân phục.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 5.png)
Cấp hiệu Captain trên 5 năm từ năm 1820

Trước các cường quốc Hải quân như Anh, Pháp, Hải quân Mỹ không thực sự chứng minh được ưu thế trên biển. Các đội tàu chiến Mỹ chủ yếu làm nhiệm vụ đánh phá các tàu tiếp vận và vận chuyển đổ bộ (một trong những lý do hình thành lực lượng Marine độc lập của Mỹ). Mãi đến cuộc chiến với một Mexico yếu hơn, Hải quân Mỹ mới tung hoành ngang dọc, thực sự chiếm một ưu thế rõ rệt. Cuộc chiến này không chỉ mang về cho nước Mỹ vùng Texas giàu có, mà còn thúc đẩy nước Mỹ phát triển một lực lượng Hải quân và TQLC hùng mạnh.

Từ 1832 đến 1852, hệ thống danh xưng cấp bậc và cấp hiệu của Hải quân Mỹ có những thay đổi như sau:

- Sailing Master: một cấp bậc tương tự như Sergeant của Lục quân, nhưng lại mang tính chuyên nghiệp hơn. Chính vì vậy, vai trò của các Sailing Master cao hơn so với Lục quân. Thậm chí, một số Sailing Master còn được giao các vai trò chỉ huy tàu chiến như những sĩ quan thực thụ, hình thành cấp bậc Master Commandant, thay thế vai trò của Lieutenant in Command. Từ năm 1837, cấp bậc Sailing Master được chính thức đưa vào cấp bậc sĩ quan và phân thành 2 cấp rõ rệt: Sailing Master cũ trở thành cấp bậc Master, đứng dưới bậc Lieutenant và Master Commandant được đơn giản hóa thành Commander, đứng trên bậc Lieutenant.

- Commodore: được trả về chỉ còn là một cấp danh dự của các thuyền trưởng nhiều kinh nghiệm (thậm chí từng có quy định là Commodore là danh hiệu dành cho các Captain của Bộ Hải quân). Danh xưng cấp bậc cao nhất chính thức vẫn là Captain.

Con đại bàng nước Mỹ xuất hiện trên cấp hiệu Captain vào năm 1852. Không như phù hiệu đại bàng của Lục quân, đại bàng Hải quân có hình dáng đang đậu trên mỏ neo.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 7.png)
Đại bàng Lục quân

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 8.png)
Đại bàng Hải quân

Cũng trong năm 1852, một số quy định khác về cấp hiệu, bao gồm cả epaulet, cầu vai, vạch cổ tay cũng được quy định cụ thể như:

1. Captain: Phù hiệu đại bàng trên cầu vai. Trên epaulet mang thêm ngôi sao bạc. Tay áo mang 3 vạch vàng
2. Commander: Phù hiệu 2 mỏ neo bắt chéo. Tay áo mang 2 vạch vàng
3. Lieutenant: Phù hiệu 1 mỏ neo đứng thẳng. Tay áo mang 1 vạch vàng
4. Master: Không mang phù hiệu trên cả epaulet lẫn cầu vai. Tay áo như các bậc sĩ quan khác nhưng không mang vạch vàng.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 6.png)
Cấp hiệu sĩ quan Hải quân Mỹ từ 1852 - 1862

Năm 1857, Quốc hội Mỹ đặt thêm một cấp hiệu tạm thời gọi là Flag Officer. Flag Officer không phải là một cấp bậc danh dự như Commodore nhưng nó cũng giữ vai trò dành để phân biệt cho các Captain được giao nhiệm vụ chỉ huy một đội tàu, tạm thời đứng trên các Captain khác. Flag Officer mang cấp hiệu Captain nhưng chỉ khác là mang 2 ngôi sao trên cả epaulet lẫn shoulder-strap.

Nội chiến Mỹ nổ ra, Liên minh miền Nam sớm tỏ rõ ý ly khai khi nhanh chóng thiết lập hệ thống cấp hiệu quân hàm của riêng mình. Dù sao cũng phải thừa nhận, hệ thống cấp hiệu của quân miền Nam khoa học hơn quân miền Bắc nhiều.

Hệ thống cấp hiệu Hải quân miền Nam phân biệt theo số sao trên cầu vai và vạch trên cổ tay áo, phân thành 4 cấp như sau:


1. Captain
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Csn_strap_capt.png/75px-Csn_strap_capt.png)
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Csn_sleeve_capt.png/75px-Csn_sleeve_capt.png)

2. Commander
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Csn_strap_cmdr.png/75px-Csn_strap_cmdr.png)
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Csn_sleeve_cmdr.png/75px-Csn_sleeve_cmdr.png)

3. Lieutenant
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Csn_strap_lieut.png/75px-Csn_strap_lieut.png)
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Csn_sleeve_lieut.png/75px-Csn_sleeve_lieut.png)

4. Master
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Csn_strap_mast.png/75px-Csn_strap_mast.png)
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Csn_sleeve_mast.png/75px-Csn_sleeve_mast.png)

Ngoài ra, cấp hiệu Flag Officer cũng được quy định đeo cầu vai giống như Captain, nhưng ở cổ tay mang 4 vạch vàng thay vì 3 như các Captain khác.

Tuy nhiên, năm 1862, cấp hiệu dành cho các đô đốc đã được đặt ra. Cũng giống như các tướng lĩnh Lục quân, các đô đốc Hải quân miền Nam cũng mang cùng một cấp hiệu dù cấp bậc có khác nhau. Cấp hiệu đô đốc được quy định là 4 ngôi sao trên cầu vai và 4 vạch vàng trên cổ tay áo.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Csn_strap_flag.png/75px-Csn_strap_flag.png)
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Csn_sleeve_flag.png/75px-Csn_sleeve_flag.png)

(http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcReVQNdsL8uUJGZmHd2m5qkTqsGbNp739XSHnYPRRUTuYkiQXd8la-FAsVDVQ)
Chuẩn đô đốc Raphael Semmes của Hải quân miền Nam

Mặc dù không có đường bờ biển nhiều như miền Nam, nhưng do ưu thế kinh tế, Hải quân miền Bắc phát triển hơn nhiều. Vì vậy, cũng trong năm 1862, một hệ thống cấp bậc sĩ quan Hải quân được quy định với 8 cấp, cùng những thay đổi như sau:

- Cấp bậc Passed midshipman được nâng lên bậc sĩ quan hải quân sơ cấp với tên mới Ensign.
- Cấp bậc Lieutenant Commander được đặt ra và được quy định trên bậc Lieutenant như dưới bậc Commander.
- Cấp bậc Commodore được phục hồi.
- Và lần đầu tiên, cấp bậc đô đốc được đặt ra với cấp Rear Admiral.

Do sự gia tăng số lượng cấp bậc, cấp hiệu cổ tay cũng được điều chỉnh lại. Bên cạnh đó, hệ thống cấp hiệu cầu vai (gồm cả epaulet và shoulder-strap) được đồng hóa với cấp hiệu Lục quân, cho thấy lần đầu tiên hệ thống đối chứng cấp bậc Lục quân và Hải quân Mỹ. Đồng thời, hệ thống cấp bậc sĩ quan Hải quân dưới cấp đô đốc cũng ổn định cho đến ngày nay (chỉ trừ một thay đổi nhỏ ở cấp bậc Master).

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 11.png)
(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 10.png)
(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 9.png)
Hệ thống cấp bậc và cấp hiệu Hải quân miền Bắc năm 1862

Có thể thấy rất rõ cấp hiệu cổ tay của Hải quân miền Bắc chịu ảnh hưởng của Hải quân Anh. Tuy nhiên, bấy giờ số lượng cấp bậc của người Mỹ nhiều hơn của người Anh (Anh 4 bậc trong khi Mỹ 6 bậc), nên người Mỹ đã khéo léo vận dụng vạch nhỏ ¼inch để bù cho đủ số lượng, từ cấp bậc thấp nhất mang 1 vạch ¼inch (Ensign) đến cấp bậc mang 3 vạch ½inch (Captain).

Điểm khác biệt lớn nhất là ở cấp hiệu trên bậc Captain. Người Mỹ không dùng dải lớn 1¾inch như người Anh và vẫn sử dụng các dải ½inch và ¼inch. Có lẽ xuất phát từ quan điểm các cấp bậc này chỉ là cấp bậc Captain cao cấp và chỉ dùng trong thời chiến chăng? Một trong những căn cứ cho kiến giải này chính là sự xuất hiện của đại bàng Hải quân Mỹ trên epaulet và 3 dải vàng Captain ở những cấp bậc trên. Có thể sai, nhưng cũng có thể đúng lắm chứ!  ;D

Cần nói thêm là cho đến tận năm 1862, Hải quân Mỹ không có ai được phong đến bậc đô đốc vì một lý do khá kỳ quặc là nhiều nghị sĩ Mỹ muốn tránh bất kỳ những gì có thể gợi đến nước Anh mà họ đã ly khai. Tuy nhiên không phải ai cũng nghĩ như thế. Những người ủng hộ thành lập một cấp bậc trên Captain, mà hăng hái nhất là John Jones, một sĩ quan hải quân cao cấp người gốc Scotland (về sau Jones từng giữ đến cấp Chuẩn đô đốc của Hải quân Nga), đã lập luận về việc Hải quân cần có những sĩ quan tương đương cấp tướng Lục quân, đứng trên và tránh được các tranh chấp giữa các Captain cấp cao. Ngoài ra, các đời Bí thư Hải quân cũng thuyết phục rằng các Captain của Mỹ không khỏi lép vế khi giao tiếp với các đô đốc của các quốc gia khác. Nhờ những nỗ lực đó, Quốc hội Mỹ cuối cùng cũng thăng cấp cho 9 vị Captain cao cấp lên bậc Rear Admiral vào năm 1862.

Hai năm sau đó, năm 1864, dù không có sự thay đổi về số lượng cấp bậc cũng như cấp hiệu cầu vai, nhưng cấp hiệu cổ tay được người Mỹ cho thay đổi lại, chỉ sử dụng các vạch ¼inch. Dù sao cũng công nhận là cấp hiệu này cũng dễ nhớ và bố trí cũng khá hợp lý. Một điều bất tiện nhỏ là hơi khó nhìn rõ cấp hiệu này khi đứng hơi xa.

1. Rear Admiral: 8 vạch
2. Commodore: 7 vạch
3. Captain: 6 vạch
4. Commander: 5 vạch
5. Lieutenant Commander: 4 vạch
6. Lieutenant: 3 vạch
7. Master: 2 vạch
8. Ensign: 1 vạch

Hệ thống cấp hiệu này cũng lần đầu tiên phân loại sĩ quan Hải quân thành Line officers (sĩ quan chủ lực) và Staff corps (sĩ quan chuyên môn). Đối với các Line officers, phía trên các vạch cấp hiệu là một ngôi sao vàng. Các Staff corps mang phù hiệu của binh chủng thay cho phù hiệu ngôi sao.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 12.png)
Cấp hiệu một line officer (Commander)

Cũng trong năm này, David Farragut, một trong 9 người đầu tiên được phong hàm Rear Admiral của nước Mỹ vào năm 1862, được thăng lên hàm Vice Admiral vừa đặt ra. Một vấn đề phát sinh là nếu như cấp hiệu 3 sao không ảnh hưởng mấy, thì cấp hiệu cổ tay sẽ dài thườn thượt. Khi Farragut còn mang cấp hiệu với 8 vạch vàng của Rear Admiral, cấp hiệu này đã chiếm mất 25,4 cm, và với 9 vạch của Vice Admiral sẽ trở thành một vấn đề lớn, kéo dài từ cổ tay đến khuỷu tay. Người Mỹ không còn cách nào khác, đành lựa chọn phương án của người Anh với các dải và vạch cấp hiệu ở cổ tay.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Admiral_David_G_Farragut.jpg/300px-Admiral_David_G_Farragut.jpg)
Farragut với cấp hiệu Rear Admiral thời kỳ 1862-1863

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Admiral_Farragut2.jpg/300px-Admiral_Farragut2.jpg)
Farragut với cấp hiệu Rear Admiral thời kỳ 1863-1864

(http://www.sitemason.com/files/gm9D6U/farragut.jpg/main.jpg)
Farragut với cấp hiệu Vice Admiral thời kỳ 1864-1866

Sau nội chiến, để tôn vinh Farragut như đã làm với Grant ở Lục quân, Quốc hội Mỹ đã đặt ra cấp bậc Admiral 4 sao để phong cho Farragut. Tuy nhiên, ở cấp hiệu cổ tay của Admiral có khác đi đôi chút khi người Mỹ sử dụng kiểu "bánh mì kẹp" với 2 dải lớn kẹp một dải vàng nhỏ ở giữa. Một lần nữa cho thấy người Mỹ lắm lúc cũng "gàn" chả kém ai.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 13.png)
Cấp hiệu Admiral và Vice Admiral của Mỹ năm 1866.

(http://www.tpub.com/content/administration/12966/img/12966_42_1.jpg)
Farragut với cấp hiệu Admiral năm 1866

Sau khi Farragut được phong Admiral 4 sao, em nuôi của ông là David Porter được phong hàm Vice Admiral, trở thành người Mỹ thứ 2 thụ phong hàm này.

Người Mỹ quả rất thực dụng. Nhận thấy hiệu quả của kiểu cấp hiệu cổ tay kiểu Anh, từ năm 1869, họ cũng thay đổi luôn cấp hiệu cổ tay sĩ quan Hải quân dưới bậc đô đốc. Do số lượng cấp bậc của Mỹ nhiều hơn, nên họ đã linh hoạt sử dụng cả vạch ½inch lẫn ¼inch.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 14.png)
Cấp hiệu sĩ quan Hải quân Mỹ (dưới đô đốc) sau khi thay đổi năm 1869

Sau khi David Farragut chết năm 1870, em nuôi ông là David Porter được phong hàm Admiral kế nhiệm. Tuy nhiên, bấy giờ không ai được phong hàm Phó đô đốc nữa, nên hàm Đô đốc của Porter được xem là hàm danh dự. Cấp bậc chính thức cao nhất của Hải quân Mỹ trở lại là Chuẩn đô đốc 2 sao, giống như hàm Thiếu tướng 2 sao của Lục quân.

Cũng trong năm ấy, dù không muốn liên hệ đến "thời kỳ thuộc địa Anh", người Mỹ vẫn thay đổi cấp hiệu cổ tay sĩ quan hải quân theo kiểu Anh gần như hoàn toàn. Các cấp bậc Captain (4 vạch), Commander (3 vạch), Lieutenant (2 vạch) và Ensign (1 vạch, tương ứng với Sub-Lieutenant của Anh), được xem là đối ứng với người Anh hoàn toàn. Điều an ủi với người Mỹ là về sau đến lượt người Anh bắt chước người Mỹ với kiểu cấp hiệu lớn nhỏ (từ 1877) và copy cấp bậc Lieutenant Commander (1914).

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/Firefox 15.png)
Cấp hiệu sĩ quan Hải quân Mỹ (dưới đô đốc) sau khi thay đổi năm 1870

Có thể thấy cấp hiệu và danh xưng cấp bậc Hải quân Mỹ dưới đô đốc từ năm 1870 xem như ổn định cho tới ngày nay.

Năm 1883, một vài thay đổi nhỏ được thực hiện:
- Cấp hiệu cổ tay của cấp Đô đốc (Admiral) được thay đổi lại giống như ngày nay.
- Cấp bậc Phó đô đốc (Vice Admiral) được phục hồi dù chẳng có ai được phong hàm này.
- Đại bàng nước Mỹ của Đại tá Hải quân cũng được thay đổi lại giống như của Lục quân.
- Cấp bậc Master được đổi tên thành Lieutenant Junior Grade

Có thể xem là hệ thống quân hàm Hải quân Mỹ ngày nay gần giống hệt như hệ năm 1883.

Năm 1891, David Porter chết (trong lịch sử Hải quân Mỹ có 2 David Porter. Người còn lại từng lên đến Commodore, sau chuyển sang phục vụ cho Hải quân Mexico). Cấp bậc Đô đốc và Phó đô đốc bị bãi bỏ. Cấp bậc cao nhất của Hải quân Mỹ trở về Chuẩn đô đốc.

Tuy nhiên, chỉ 8 năm sau, năm 1899, một quy định bãi bỏ cấp bậc Commodore, nhưng lại kèm theo việc phục hồi cấp bậc Admiral để phong cho George Dewey, một Chuẩn đô đốc vừa phong năm trước. Bấy giờ, cấp đô đốc của Hải quân Mỹ chỉ có 2 cấp là Chuẩn đô đốc (mang 2 sao) và Đô đốc (mang 4 sao). Như để tăng thêm phần sức nặng tương ứng, năm 1903, cấp bậc Admiral được đổi danh xưng thành Admiral of the Navy (giống như cấp bậc General of the Army). Trừ thay đổi nhỏ về cấp hiệu cổ tay, còn lại thì cấp hiệu Admiral of the Navy vẫn là một cấp hiệu 4 sao như trước.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Admiral_of_navy_insignia_1.png)
Cấp hiệu Admiral of the Navy

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/9/94/Adm_dewey_1913.png)
Dewey trong lễ phục Admiral of the Navy

Thế chiến thứ nhất nổ ra, các cấp bậc Đô đốc và Phó đô đốc được tái lập để phong cho các đô đốc cao cấp. Không có sự thay đổi nào với hệ thống cấp hiệu 1883, tuy nhiên cấp bậc Đô đốc Hải quân và Đô đốc tuy cùng mang 4 sao nhưng có một khác biệt nhỏ ở cấp hiệu cổ tay. Tình trạng này kéo dài đến năm 1917, khi Dewey chết và cấp bậc Đô đốc Hải quân cũng bị bãi bỏ vĩnh viễn.

Cấp bậc Commodore tuy được bãi bỏ từ năm 1899, nhưng trên thực tế nó vẫn còn được dùng như một cấp bậc tạm thời để phong các Captain lão làng. Có thể nói, bấy giờ, trong Hải quân Mỹ, những Captain lâu năm, giữ chức vụ cao hơn, sẽ được gọi là Commodore, dù được xem là cùng cấp bậc và mang cùng cấp hiệu với các Captain khác. Chuyện quái gì đây?

Vấn đề là ở chỗ sự keo kiệt của người Mỹ. Các nghị sĩ "kẹo kéo" lập luận không có nhiều nhu cầu để thăng các Captain lên bậc Rear Admiral, vì cấp bậc đô đốc chỉ thăng cho các sĩ quan hải quân cao cấp khi nắm giữ chức vụ quan trọng, mà số lượng chức vụ này không nhiều. Việc thăng nhiều Captain lên Rear Admiral khi họ không nắm giữ chức vụ tương xứng sẽ làm tăng chi phí cho lương và các đãi ngộ (nói cách khác là lên lon lên lương mà không làm gì). Vì vậy họ sử dụng cấp Commodore như một giải pháp trung dung để xoa dịu các Captain lão làng mà không phải tốn nhiều chi phí.

Giải pháp "củ chuối" này đương nhiên làm các Captain lão làng không hài lòng. Với kinh nghiệm và trình độ chỉ huy của họ, được xem như tương xứng với các đô đốc và họ "rất lấy làm mặc cảm" khi giao tiếp với các đô đốc của Anh, Pháp. Một điều đáng buồn hơn, hầu như khi được gọi là Commodore, cũng gần như là con đường lên đô đốc bị đóng kín. Rất ít Commodore được phong tiếp lên đô đốc, trong khi nhiều Captain lại được phong trực tiếp đô đốc mà chẳng cần qua bậc Commodore.

Các "trùm sò" ở Quốc hội Mỹ quả thật là nhiều sáng kiến. Để xoa dịu, năm 1916, họ đưa ra giải pháp phân danh sách các Rear Admiral làm đôi. Những Rear Admiral "xịn" sẽ được giữ chức vụ cao hơn các Rear Admiral khác, sẽ được tạm gọi là Rear Admiral upper half (nửa trên), sẽ hưởng lương cao hơn (và tất nhiên là không bằng Vice Admiral). Các Rear Admiral còn lại, mà thực chất là các Commodore trước đây, sẽ giữ chức vụ thấp hơn, gọi là Rear Admiral lower half (nửa dưới), và tất nhiên là sẽ hưởng lương ít hơn. Các "trùm" Mỹ còn cẩn thận quy định các Chuẩn đô đốc nửa trên tương đương với cấp Thiếu tướng, còn các Chuẩn đô đốc hải dưới, lộn..., nửa dưới, tương đương với cấp Chuẩn tướng. Thật là giải pháp sáng tạo và vô cùng tiết kiệm! (vỗ tay)  :D

Tuy nhiên, "củ chuối" vẫn là "củ chuối"! Thế chiến thứ hai bùng nổ. Người Mỹ bấy giờ đã là cường quốc hải quân, nhu cầu phát sinh tăng lại làm quá tải số lượng Captain. Giải pháp cũ Commodore được làm mới lại vào năm 1943, cũng với "ný nuận" về "tiết kiệm chi phí". Tuy nhiên, lần này Commodore oách hơn khi có riêng một cấp hiệu mang 1 sao giống như cấp bậc Chuẩn tướng, dù Commodore lại không được đưa vào cấp bậc đô đốc (tức có tiếng mà không có miếng).

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d9/US_Navy_O7_insignia.svg)
Cấp hiệu Commodore Mỹ năm 1943.

Nhưng người Mỹ cũng chả chịu thua ai. Người Anh có Admiral of the Fleet, mà Hạm đội Mỹ lại không có thì mất mặt quá. Thế là vào năm 1944, người Mỹ tạo ra cấp bậc Fleet Admiral cho tương xứng. Cấp hiệu cũng mang 5 sao như Thống tướng Lục quân. Cấp hiệu tay áo tăng thêm một dải nhỏ. Có cả thảy 4 vị phong hàm này và sau đó... không phong cho ai nữa  ;D

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/US_Navy_O11_insignia.svg)
Cấp hiệu Fleet Admiral năm 1944.

Trở lại câu chuyện tướng 1 sao Hải quân Mỹ. Sau Thế chiến thứ 2, đến năm 1947, cấp bậc Commodore lại rơi vào thất sủng. Không một sĩ quan nào được phong cấp bậc này nữa, và đến năm 1950, các Commodore, hoặc là được thăng lên Rear Admiral, hoặc nghỉ hưu, nên cấp hiệu 1 sao xem như không dùng nữa.

Năm 1981, vấn đề Commodore lại được đặt ra. Lần này thì vẫn cấp hiệu cũ, nhưng oai hơn, vì được công nhận bậc đô đốc với tên chính thức Commodore Admiral. Tuy nhiên, niềm hạnh phúc chả kéo dài được lâu. Chỉ sau 11 tháng, Commodore lại bị tước bậc đô đốc, nhưng vẫn được giữ 1 sao. Đến năm 1985, cấp bậc Commodore lần nữa bị bãi bỏ. Lần này có lẽ đi luôn.  8)

Bấy giờ, Hải quân Mỹ khá giống người Pháp khi không có cấp bậc đô đốc 1 sao. Để đỡ phí, các Nghị sĩ Mỹ đã quy định các Chuẩn đô đốc cấp thấp (nửa dưới) từ nay không mang 2 sao nữa, mà sẽ mang ... 1 sao. Thật tội nghiệp cho các vị Chuẩn đô đốc "bị" tước sao ngang xương, nhưng được cái là từ đó, hệ thống quân hàm và cấp hiệu Hải quân Mỹ mới ổn định cho tới ngày nay.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d9/US_Navy_O7_insignia.svg)
Cấp hiệu Chuẩn đô đốc cấp thấp Hải quân Mỹ.

Ở lực lượng TQLC, vốn "đi nhờ" Hải quân, nên không có gì lạ là hệ thống cấp hiệu nguyên thủy rối rắm và phần nào mang hơn hướng của cấp hiệu Hải quân, dù danh xưng cấp bậc lại của Lục quân. Mãi từ năm 1834, hệ thống cấp hiệu của TQLC Mỹ mới tuần tự biến đổi theo kiểu cấp hiệu của Lục quân.

Với người Mỹ, Không lực Hải quân thì vẫn "ở lại" với Hải quân, còn Không quân Mỹ thoát thai từ Lục quân nên không xảy ra tình trạng rối rắm của danh xưng cấp bậc như Không quân Anh. Cấp hiệu Không quân Mỹ copy toàn bộ hệ thống cấp bậc và cấp hiệu Lục quân, có khác chăng là cấp bậc cao nhất là General of the Air Force. Tuy nhiên, cũng có một thời gian ngắn 1992-1995, người Mỹ bắt chước người Anh khi sử dụng hệ cấp hiệu hỗn hợp với cầu vai mang cấp hiệu tương tự Lục quân còn cổ tay mang cấp hiệu tương tự Hải quân.
(http://soldiersystems.net/blog1/wp-content/uploads/2011/03/Gen_Merrill_McPeak_1993.jpg)
Đại tướng Merrill McPeak, Tham mưu trưởng Không quân Mỹ 1990-1994 với cấp hiệu cổ tay

Sau Cách mạng tháng 10, những người Xô viết đã bãi bỏ chế độ quân hàm vì cho rằng hệ thống quân hàm là một di sản của sự phân cấp bất bình đẳng. Khi Hồng quân công nông được thành lập ngày 15 tháng 1 năm 1918, mọi quân nhân trong đội quân tình nguyện đều được gọi là Hồng binh (красноармеец). Tuy nhiên, chẳng bao lâu, những rắc rối của vấn đề chỉ huy quân sự trong Nội chiến Nga đã dẫn đến việc hình thành một số danh xưng cấp bậc chỉ huy như Tư lệnh Hồng quân (краском — красный командир), Tư lệnh Tập đoàn quân (командарм — командующий армией), Tư lệnh Lữ đoàn (комбриг — командир бригады)... Đúng 1 năm sau, ngày 16 tháng 1 năm 1919, một hệ thống cấp bậc chỉ huy cùng với cấp hiệu tạm thời ở tay áo đã được hình thành như sau:

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Znaki_razlichija_RKKA_1919.svg/700px-Znaki_razlichija_RKKA_1919.svg.png)

Có thể tạm dịch các danh xưng cấp bậc này như sau:
* Hồng binh (Красноармеец)
1. Chi đội trưởng (Комот - Командир отделения)
2. Trợ lý Trung đội trưởng (Помкомвзвода - Помощник командира взвода)
3. Phụ tá (Старшина)
4. Trung đội trưởng (Комвзвода - Командир взвода)
5. Đại đội trưởng (Комроты - Командир роты)
6. Tiểu đoàn trưởng (Комбат - Командир батальона)
7. Trung đoàn trưởng (Комполка - Командир полка)
8. Lữ đoàn trưởng (Комбриг - Командир бригады)
9. Sư đoàn trưởng (Комдив - Командир дивизии)
10. Tập đoàn trưởng (Командарм - Командующий армией)
11. Phương diện trưởng (Комфронта - Командующий фронтом)

Một số hình ảnh sĩ quan Hồng quân với cấp hiệu sơ khai ở tay áo:

Kiểu thêu trực tiếp
(http://s61.radikal.ru/i172/1102/4f/6a2842f244c9.jpg)

Kiểu thêu trên dải cầu:
(http://s011.radikal.ru/i315/1102/d2/3f592f6ae537.jpg)

Cần lưu ý là hệ thống cấp hiệu trên được áp dụng không chính thức của Hồng quân Công Nông Nga. Sau khi Liên Xô thành lập, Hồng quân Liên Xô cũng tiếp tục sử dụng hệ thống cấp hiệu này.

Năm 1924, một hệ thống phân hạng quân sự được áp dụng, phân thành 14 bậc từ K-1 (thấp nhất) cho đến K-14 (cao nhất). Hệ thống này còn áp dụng cho cả các cán bộ công tác trong quân đội tương đương ngạch sĩ quan, bao gồm Cán bộ Chính trị, Kỹ thuật, Hậu cần, Quân y và các lực lượng vũ trang khác. Hệ thống cấp hiệu của Hồng quân được áp dụng rộng rãi.

Hải quân cũng áp dụng theo hệ thống phân hạng 1924, tuy nhiên hệ thống cấp hiệu dù cũng dùng ở cổ tay, nhưng có sự khác biệt.

Trong thời kỳ này, danh xưng Tổng tư lệnh (ГладКом) được dùng cho một số chỉ huy cao cấp, nhưng không được xếp vào bảng phân hạng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Red_Fleet_Insignia_7.svg/36px-Red_Fleet_Insignia_7.svg.png)
Cấp hiệu của sĩ quan Командир корабля 3-го ранга

Hâm nóng topic của bác thainhi_vn



Trong lịch sử, đến năm 1955 quân đội Trung Quốc mới thực hiện chế độ quân hàm. Và ngày 27/9/1955, Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc lần đầu tiên tổ chức lễ phong quân hàm cho 10 vị Nguyên soái đầu tiên trong lịch sử nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.



Xung quanh lễ phong quân hàm nguyên soái này đã có nhiều chi tiết đáng quan tâm: Tại sao Lâm Bưu, Diệp Kiếm Anh và Lưu Bá Thừa không tham dự lễ phong quân hàm? Mao Trạch Đông thì từ chối hàm Đại nguyên soái; còn Chu  Ân Lai, Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình không được phong hàm?…

Ngày 4/7/1950 tại Hội nghị Quân ủy trung ương, La Vinh Hằng khi đó tạm thời đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Quản lý cán bộ Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc, đã phát biểu: Bộ Quản lý cán bộ đã chuẩn bị thực hiện việc phong tặng quân hàm và huân chương. Tháng 9 năm đó, Tổng tư lệnh Chu Đức đã phát biểu tại Hội nghị Bộ Tổ chức cán bộ rằng: "Xây dựng chế độ quân hàm và tranh thủ đưa quân hàm lên quân phục trong năm sau".

Việc xây dựng chế độ quân hàm cần gấp như vậy vì nếu không có quân hàm thì trong tổ chức và chiến đấu dễ xảy ra tình trạng lộn xộn. Trên thực tế từ năm 1948, Quân ủy trung ương đã tổ chức thảo luận về chế độ quân hàm.

Ngày 30/12/1950, Bộ Quản lý cán bộ của quân đội Trung Quốc đã đưa việc xây dựng chế độ quân hàm thành nhiệm vụ trọng tâm nhưng do ảnh hưởng của cuộc chiến tranh "kháng Mỹ viện Triều" (hỗ trợ Triều Tiên chống Mỹ) nên công việc này đã tạm thời bị dừng lại. Tuy nhiên, cũng do trong hiệp đồng tác chiến, quân đội Triều Tiên có quân hàm nhưng quân đội Trung Quốc thì không, vì vậy gây ra những điều bất tiện về việc xác định chỉ huy trong quan hệ giữa hai bên.

Tháng 8/1951, Tư lệnh Quân tình nguyện Trung Quốc Bành Đức Hoài đã phát biểu, việc quy định chức vụ cấp bậc đã trở thành yêu cầu  cấp thiết trong tình hình chiến đấu hiện tại.  Trong điện báo gửi Mao Trạch Đông, Bành Đức Hoài đã nói rõ, do quân đội Trung Quốc đã duy trì chế độ không quân hàm từ lâu nên cần phải lựa chọn biện pháp quá độ vì áp dụng chế độ quân hàm ngay là rất khó.

Tháng 10/1951, Quân ủy Trung ương đã chỉ thị thực hiện công tác đánh giá cán bộ trong toàn lực lượng Giải phóng quân Trung Quốc. Đến tháng 4/1952, Bành Đức Hoài về nước chữa bệnh, Quân ủy Trung ương quyết định giữ ông lại Bắc Kinh để chủ trì công việc hàng ngày của Quân ủy Trung ương. Trong năm đó, Bành Đức Hoài đã chỉ đạo hoàn thành về cơ bản công tác đánh giá cán bộ trong toàn quân.

Tham gia xây dựng chế độ quân hàm cho quân đội Trung Quốc còn có các cố vấn Liên Xô. Đến tháng 11/1952, chế độ quân hàm sơ bộ đã được trình lên Quân ủy Trung ương bao gồm 6 bậc và 20 cấp hàm. Nguyên soái gồm 3 cấp: Đại Nguyên soái, Nguyên soái quốc gia và Nguyên soái binh chủng. Tướng gồm 4 cấp: Thượng tướng, Chuẩn Thượng tướng, Trung tướng và Thiếu tướng. Chế độ quân hàm này về cơ bản giống với chế độ quân hàm của Liên Xô chỉ khác biệt về cấp bậc Chuẩn Thượng tướng.

Ngày 12/11/1953, Bộ Chính trị trung ương đã thông qua quyết định thực hiện chế độ quân hàm trong năm 1954 xác định quân đội Trung Quốc thực hiện 4 chế độ lớn: chế độ tuyển binh, chế độ lương, chế độ quân hàm và chế độ tặng thưởng huân, huy chương.


Từ ngày 7/12/1953 đến ngày 26/1/1954, Hội nghị Cán bộ cấp cao quân đội Trung Quốc họp tại Bắc Kinh đã quyết định thực hiện 3 chế độ lớn là chế độ quân hàm, chế độ lương và chế độ nghĩa vụ quân sự nhằm phù hợp với yêu cầu xây dựng quân đội hiện đại hóa và chính quy hóa.

Ngày 17/2/1954, Quân ủy Trung ương thành lập Ủy ban Thực hiện chế độ quân hàm do Quyền Tổng tham mưu trưởng Nhiếp Vinh Trăn làm Chủ nhiệm. Chế độ quân hàm bắt đầu được thực hiện từ năm 1955 là một thay đổi lớn của quân đội Trung Quốc.

Ngày 23/1/1955, Quân ủy trung ương đã ban hành "Chỉ thị về công tác bình xét quân hàm" và "Chỉ thị về công tác phong tặng huân, huy chương" theo đó quy định chế độ quân hàm của quân đội Trung Quốc gồm 5 cấp 15 bậc. Theo ý kiến của cố vấn Liên Xô thì lần đầu thực hiện chế độ quân hàm nên để ở cấp bậc thấp do đó việc đánh giá cán bộ được thực hiện rất nghiêm khắc.

Tháng 2/1955, Hội nghị lần thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc khóa 1 đã thông qua và công bố "Điều lệ phục vụ của quân nhân Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc". Theo đó Nguyên soái, được chia thành hai bậc Đại Nguyên soái và Nguyên soái trong đó quân hàm Đại Nguyên soái có 5 ngôi sao và bông lúa còn quân hàm Nguyên soái có quốc huy màu vàng và 5 ngôi sao.

Cuối tháng 8/1955, Mao Trạch Đông đã nói với Nhiếp Vinh Trăn rằng: "Tôi không muốn làm Đại Nguyên soái. Như vậy khi đi làm việc hay nói chuyện với quần chúng rất không tiện. Theo tôi, đối với những cán bộ làm công tác chính quyền thì không nên bình xét quân hàm". Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình đều tỏ ý không muốn tham gia bình xét quân hàm.

Theo ý kiến của Ủy ban Quân sự trung ương thành lập năm 1954 thì 12 thành viên của Ủy ban này đều sẽ được phong hàm Nguyên soái ngoại trừ Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình. Trường hợp của Lưu Thiếu Kỳ và Chu Ân Lai do nắm quyền điều hành chính phủ nên có thể hiểu được, nhưng Đặng Tiểu Bình khi đó nắm trọng trách trong quân đội nhưng lại kiên quyết không nhận hàm Nguyên soái là điều rất khó hiểu. Do Đặng Tiểu Bình kiên quyết từ chối nên cuối cùng ông đã không được phong hàm Nguyên soái.

Tuy nhiên, Chu Ân Lai lại ủng hộ việc phong hàm Nguyên soái cho Trần Nghị lúc đó mới được chuyển từ Thị trưởng Thượng Hải thành Phó thủ tướng vào tháng 9/1954. Giống như Đặng Tiểu Bình, Trần Nghị mặc dù có tên trong Quân ủy Trung ương nhưng gần như đã hoàn toàn chuyển sang công tác chính quyền. Nếu giống như Đặng Tiểu Bình thì Trần Nghị cũng sẽ không được phong hàm Nguyên soái.

Danh sách những cán bộ phong hàm Nguyên soái do Ban Thư ký trung ương đề cử và Bộ Chính trị thẩm xét. Chu Ân Lai chủ trương phong hàm Nguyên soái cho Trần Nghị và đã trực tiếp điện thoại cho Dương Thượng Côn khi đó là Chủ nhiệm Văn phòng trung ương và đưa ra ví dụ về việc ở Liên Xô có Nikolai Bulganin mặc dù tham gia công tác chính quyền khi đó đang giữ chức Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nhưng vẫn mang hàm Nguyên soái. Do kiến nghị này của Chu Ân Lai nên Trần Nghị cũng được phong hàm Nguyên soái.


Ngày 23/9/1955, Thủ tướng Quốc vụ viện Chu Ân Lai đã đưa ra một số tiêu chuẩn để bình xét hàm Nguyên soái bao gồm: xây dựng và lãnh đạo lực lượng vũ trang, lãnh đạo cấp quân đoàn tham gia chiến dịch tác chiến, tướng lĩnh cao cấp có công lao to lớn. Chu Ân Lai đã đệ trình danh sách 10 Nguyên soái lên cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội và danh sách này đã được thông qua ngày 23/9 tại Hội nghị lần thứ 22 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 1.

Chủ tịch Mao Trạch Đông đã ký sắc lệnh quyết định thực hiện chế độ quân hàm ngày 1/10/1955 và phong hàm Nguyên soái cho Chu Đức, Bành Đức Hoài, Lâm Bưu, Lưu Bá Thừa, Trần Nghị, Hạ Long, La Vinh Hằng, Từ Hướng Tiền, Nhiếp Vinh Trăn, Diệp Kiếm Anh.

Ngày 27/9/1955, lễ phong hàm Nguyên soái cho 10 Nguyên soái đầu tiên của quân đội Trung Quốc đã được tiến hành tại Hoài Nhân Đường ở Trung Nam Hải, Bắc Kinh. Chủ tịch Mao Trạch Đông đã trao tặng huân chương Bát Nhất hạng nhất, huân chương Độc lập Tự do hạng nhất và huân chương Giải phóng hạng nhất cho các vị Nguyên soái.

Trong lịch sử thường nhắc đến "8 vị nguyên soái" khi đề cập đến lễ phong hàm Nguyên soái đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc nhưng trên thực tế hôm đó chỉ có mặt 7 người và vắng mặt 3 người là Lâm Bưu, Lưu Bá Thừa và Diệp Kiếm Anh. Khi đó Lâm Bưu đang chữa bệnh tại Thanh Đảo còn Lưu Bá Thừa xin phép vắng mặt do bận nhiều công việc tại Học viện Quân sự.

Theo kế hoạch cuối năm 1955, quân đội Trung Quốc  sẽ tiến hành một cuộc diễn tập chống đổ bộ ở khu vực bán đảo Liêu Đông. Đây là cuộc tập trận quy mô lớn nhất của quân đội Trung Quốc kể từ sau giải phóng và Diệp Kiếm Anh đảm nhiệm vị trí Tổng chỉ huy cuộc diễn tập nên từ tháng 8/1955, Diệp Kiếm Anh đã phải đến Đại Liên để lãnh đạo công tác chuẩn bị cho cuộc tập trận. Vì vậy Diệp Kiếm Anh đã có báo cáo gửi trung ương để trình bày lý do ông không thể có mặt tại lễ phong hàm. Được sự chấp thuận của Quân ủy Trung ương, cấp dưới của Diệp Kiếm Anh đã thay mặt ông nhận quân phục Nguyên soái. Tuổi trung bình của các Nguyên soái đầu tiên của Trung Quốc lúc bấy giờ là 57 trong đó trẻ tuổi nhất là Lâm Bưu khi đó mới 48 tuổi.

Chế độ quân hàm là bước đổi mới quan trọng đầu tiên hướng đến chính quy hóa của quân đội Trung Quốc. Tuy nhiên đến ngày 22/5/1965, Hội nghị lần thứ 9 Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc khóa 3 đã hủy bỏ chế độ quân hàm vì cho rằng chế độ này "không có lợi cho việc đoàn kết giữa chỉ huy và binh lính". Đến năm 1988, Quân ủy trung ương Trung Quốc đã quyết định khôi phục lại chế độ quân hàm nhưng không đặt ra cấp hàm Nguyên soái và Đại tướng.

Nguồn: http://antg.cand.com.vn/vi-vn/tulieu/2008/8/67002.cand

Dạo này cuối năm đi công tác tít lít nên không kịp post bài hâm nóng, cảm ơn bác phụ một tay. Phần cũng nghĩ là quân hàm Liên Xô nhiều người nghiên cứu nên có phần lơi là.

Giờ tạm làm tiếp vậy.

Dưới đây là danh sách cấp bậc của Hồng quân và Hàng không quân sự Liên Xô từ 1924 xếp từ thấp đến cao:

+ Рядовой (Binh sĩ)
*. Không có cấp hiệu
- Красноармеец / Красновоздухоплаватель

+ Младший (Chỉ huy sơ cấp)
1. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/ce/Red_Army_Insignia_1a.svg)
- Командир звена, помощник командира отделения / Младший моторист

. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4a/Red_Army_Insignia_1b.svg)
- Командир отделения / Моторист

2. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c3/Red_Army_Insignia_2a.svg)
- Помощник командира взвода / Старший моторист

. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Red_Army_Insignia_2b.svg)
- Старшина

+ Средний (Chỉ huy trung cấp)
3. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6a/Red_Army_Insignia_3.svg)
- Командир взвода

4. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1b/Red_Army_Insignia_4.svg)
- Помощник командира роты, батареи, эскадрона / Младший летчик

5. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/31/Red_Army_Insignia_5.svg)
- Командир (hoặc Политрук) роты, батареи, эскадрона / Старший летчик

6. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Red_Army_Insignia_6.svg)
- Командир (hoặc Политрук) отделение роты, батареи, эскадрона / Командир авиазвена

+ Старший (Chỉ huy cao cấp)
7. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/81/Red_Army_Insignia_7.svg)
- Командир и военком батальона или дивизиона / Командир авиаотряда

8. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Red_Army_Insignia_8.svg)
- Помощник командира полка, Командир отдельного батальона или дивизиона / Командир отдельного авиаотряда

9. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f9/Red_Army_Insignia_9.svg)
- Командир и военком полка / Командир авиапарка

+ Высший (Tổng chỉ huy)
10. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/Red_Army_Insignia_10.svg)
- Помощник командира дивизии, Командир неотдельной бригады / Командир эскадрильи

11. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/94/Red_Army_Insignia_11.svg)
- Командир и военком дивизии / Командир авиабригады

12. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9c/Red_Army_Insignia_12.svg)
- Командир и военком корпуса / Помощник начальника ВВС РККА

13. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/Red_Army_Insignia_13.svg)
- Командующий войсками военного округа, Члены РВС округа / Начальник ВВС РККА

Dưới đây là danh sách cấp bậc của Hải quân Liên Xô từ 1924 xếp từ thấp đến cao:

+ Рядовой (Binh sĩ)
*. Không có cấp hiệu
- Краснофлотец

+ Младший (Chỉ huy sơ cấp)
1. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/90/Red_Fleet_Insignia_1a.svg)
- Старшина

. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Red_Fleet_Insignia_1b.svg)
- Командир отделения

2. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Red_Fleet_Insignia_2a.svg)
- Главный старшина, Старшина роты

. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9b/Red_Fleet_Insignia_2b.svg)
- Главный боцман

+ Средний (Chỉ huy trung cấp)
3. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/Red_Fleet_Insignia_3.svg)
- Командир взвода

4. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/Red_Fleet_Insignia_3.svg)
- Помощник вахт (командир)

5. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/Red_Fleet_Insignia_5.svg)
- Вахтенный командир, Старший вахт (командир)

6. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/89/Red_Fleet_Insignia_6.svg)
- Командир корабля 4-го ранга

+ Старший (Chỉ huy cao cấp)
7. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b4/Red_Fleet_Insignia_7.svg)
- Командир корабля 3-го ранга

8. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/87/Red_Fleet_Insignia_8.svg)
- Помощник командира корабля 1-го ранга

9. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Red_Fleet_Insignia_9.svg)
- Командир корабля 2-го ранга

+ Высший (Tổng chỉ huy)
10. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/Red_Fleet_Insignia_10.svg)
- Командир корабля 1-го ранга

11. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/Red_Fleet_Insignia_11.svg)
- Командир линейного корабля, Командир бригады кораблей 2-го ранга

12. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4f/Red_Fleet_Insignia_12.svg)
- Командир бригады кораблей 1-го ранга, Командующий флотилией

13. (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Red_Fleet_Insignia_13.svg)
- Начальник военноморских сил РККА, Команд (морскими силами моря)

Sao không thấy hình ảnh của các cấp hiệu thainhi_vn? :)

Các cấp quân hàm của Hồng quân và Hải quân Liên Xô bác thainhi_vn bổ sung dấu ngoặc đơn (...) dịch ra tiếng Việt đi.
Bác để tiếng Nga mà không chú thích thì em, cụ Old Buff, bác huyphongssi, bác longtrec, bác qtdc... biết tiếng Nga thì không có vấn đề gì, nhưng nhiều thành viên với khách xem không biết tiếng Nga thì không hiểu đâu bác ạ (mặc dù nhìn sao, vạch cũng có thể đoán ra nhưng không hoàn toàn). :)
Bác Ngocvancu: em vẫn thấy bác ạ. Bác thử dùng trình duyệt khác xem. :)

Tiếng Nga thì em được gọi là cái chữ nó biết em chứ em chẳng biết được nó mấy. Cao thủ nhiều như mây, nhờ các bác giúp chuyển ngữ cho nó sát. Chứ khả năng em thì tra muốn thủng từ điển cũng chưa chuyển được.  ;D

Em tạm dịch từ bài của bác thainhi_vn. Có chỗ nào không đúng, các bác thông cảm nhé ;D

Командир звена, помощник командира отделения / Младший моторист = Chỉ huy biên đội, trợ lý chỉ huy tiểu đội (tiểu đội trưởng)/ Thợ máy sơ cấp

Командир отделения / Моторист = Tiểu đội trưởng/ Thợ máy

Помощник командира взвода / Старший моторист = Trợ lý trung đội trưởng/ Thợ máy cao cấp

Старшина = Chuẩn úy; Hạ - Trung - Thượng sĩ (Hải quân)

Командир взвода = Trung đội trưởng

Помощник командира роты, батареи, эскадрона / Младший летчик = Trợ lý đại đội trưởng (bộ binh), đại đội (xe tăng, pháo)/ khẩu đội, đại đội kỵ binh

Командир (hoặc Политрук) отделение роты, батареи, эскадрона / Командир авиазвена = Tiểu đội trưởng thuộc đại đội (bộ binh), đại đội (xe tăng, pháo), đại đội kỵ binh/ Phân đội trưởng (máy bay)

Командир и военком батальона или дивизиона / Командир авиаотряда = Chỉ huy và Chính ủy tiểu đoàn hoặc tiểu đoàn (pháo binh)/ Biên đội trưởng Không quân

Помощник командира полка, Командир отдельного батальона или дивизиона / Командир отдельного авиаотряда = Trợ lý trung đoàn trưởng, Chỉ huy tiểu đoàn hoặc tiểu đoàn (pháo binh) độc lập/ Chỉ huy biên đội Không quân độc lập

Командир и военком полка / Командир авиапарка = Trung đoàn trưởng và Chính ủy trung đoàn/ Chỉ huy đội máy bay (không rõ biên chế).

Помощник командира дивизии, Командир неотдельной бригады / Командир эскадрильи = Trợ lý sư đoàn trưởng, Tư lệnh lữ đoàn thiếu/ Phi đội trưởng (Không quân)

Командир и военком дивизии / Командир авиабригады = Tư lệnh và Chính ủy sư đoàn/ Tư lệnh lữ đoàn Không quân

Командир и военком корпуса / Помощник начальника ВВС РККА = Tư lệnh và Chính ủy quân/binh đoàn/ Trợ lý Tư lệnh Các lực lượng Không quân Hồng quân công nông

Командующий войсками военного округа, Члены РВС округа / Начальник ВВС РККА = Tư lệnh các lực lượng quân khu, Ủy viên Ủy ban quân sự cách mạng khu vực/ Tư lệnh Các lực lượng Không quân Hồng quân công nông.

Em chạy đi có việc một lúc, lát nữa về em dịch nốt ;D

Tiếp theo (những chỗ quân hàm trùng, các bác xem bài ở trên):

Краснофлотец = Chiến sĩ  Hải quân Liên Xô

Главный старшина, Старшина роты = Chuẩn úy chính thức (Hạ - Trung – Thượng sỹ Hải quân chính thức), Chuẩn úy đại đội (Hạ - Trung – Thượng sỹ Hải quân)

Главный боцман = Thủy thủ trưởng, đội trưởng thủy thủ

Помощник вахт (командир) = Trợ lý trực (chỉ huy)

Вахтенный командир, Старший вахт (командир) = Chỉ huy trực, Chuẩn úy (Hạ - Trung – Thượng sỹ) trực

Командир корабля 4-го ранга = Chỉ huy tàu cấp 4

Командир корабля 3-го ранга = Chỉ huy tàu cấp 3

Помощник командира корабля 1-го ранга = Trợ lý chỉ huy tàu cấp 1

Командир корабля 2-го ранга = Chỉ huy tàu cấp 2

Командир корабля 1-го ранга = Chỉ huy tàu cấp 1

Командир линейного корабля, Командир бригады кораблей 2-го ранга = Chỉ huy tàu chủ lực, Chỉ huy lữ đoàn các tàu cấp 2

Командир бригады кораблей 1-го ранга, Командующий флотилией = Chỉ huy lữ đoàn các tàu cấp 1, Chỉ huy phân hạm đội

Начальник военноморских сил РККА, Команд (морскими силами моря) = Tư lệnh Các lực lượng Hải quân Hồng quân công nông, Chỉ huy (các lực lượng Hải quân).

* Помощник = Trợ lý = phó chỉ huy.

Một số chữ viết tắt các bạn nên khai triển nó ra mới rõ nghĩa và việc chuyển ngữ mới chuẩn xác, tiếng nào cũng có những chữ viết tắt trùng.

Ví dụ : Члены РВС округа thì РВС là viết tắt của cái gì, có thể trường hợp này đúng mà trường hợp khác lại không đúng. Ngoài ra nên bám theo thời kỳ, mỗi thời kỳ có một cách tổ chức quân đội khác nhau, khi người ta chuyển từ tên gọi Hồng quân Công nông sang tên gọi các lực lượng vũ trang Liên bang CHXHCN Xô viết thì tổ chức cũng khác. Một ủy viên Hội đồng Quân sự rất nổi tiếng trong Chiến tranh Thế giới thứ 2 đó là người rút giày đập bàn ở LHQ.

Theo tôi cách chuyển ngữ như trong "Nhớ lại và suy nghĩ" là chuẩn đối với thời kỳ ban đầu cho đến kết thúc Thế chiến 2.

Một ví dụ nữa tiểu đoàn pháo người ta hay dùng từ дивизион, còn tiểu đoàn bộ binh cũng như các quân binh chủng khác thường dùng батальон, còn sư đoàn thì dùng дивизия.

Theo em thì:

РВС là từ viết tắt của Революционный Военный Совет; округ là địah hạt, khu vực (военный округ = quân khu).

Nên Члены РВС округа viết đầy đủ có thể là: Члены Революционного Военного Совета округа; tức là các Ủy viên Ủy ban quân sự cách mạng (của) khu vực.

Đương nhiên là như thế rồi, ý tớ muốn nói là lần đầu tiên nêu từ đó ra, nên khai triển ra cho dễ hiểu.
 
Thứ hai là :
Помощник командира полка, Командир отдельного батальона или дивизиона / Командир отдельного авиаотряда = Trợ lý trung đoàn trưởng, Chỉ huy tiểu đoàn hoặc sư đoàn độc lập/ Chỉ huy biên đội Không quân độc lập

Chữ дивизион ở đây theo tớ cũng vẫn là tiểu đoàn thôi.

Và theo tớ đây là một đề tài hay vì nó gắn với các thời kỳ phát triển của tổ chức nhà nước, quân đội trên các quốc gia trong đó có Liên Xô. Chẳng hạn : Tổ chức có tên Ủy ban quân sự Cách mạng tồn tại từ 1918-1934. Sau đó là cơ cấu khác.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/72/Miembros_Revvoensoviet_URSS_1927.jpg)
Trong số các ủy viên UBQSCM (hoặc Hội đồng QSCM) Liên bang CHXHCN Xô Viết trên hình chụp năm 1927 này, đến trước Chiến tranh Vệ quốc 41-45 còn chẳng được mấy người.

Đúng là tiểu đoàn đấy bác bác, em nhìn nhầm ạ ;D. Em rất hay nhầm giữa hai từ дивизион và дивизия. Từ trước nghĩa là tiểu đoàn (pháo, tên lửa), từ sau nghĩa là sư đoàn.
Em thì em hiểu nghĩa từ, nhưng đôi lúc dịch, thành thói quen thì lại nghĩa từ nọ lại sọ sang từ kia. ;D
Đúng thì phải là Trợ lý trung đoàn trưởng (Chỉ huy phó hay Phó chỉ huy) tiểu đoàn (bộ binh, thiết giáp) hoặc tiểu đoàn (pháo, tên lửa) độc lập.

Em có post ở trên nè bác.

Năm 1935, lần đầu tiên một hệ thống cấp bậc chính thức được quy định cho toàn bộ các binh sĩ, sĩ quan và các cán bộ chuyên môn trong ngạch quân sự được quy định. Hệ thống cấp bậc này gồm 63 cấp bậc, cả trong Hải lục không quân và cán bộ chính trị, chuyên môn (kỹ thuật, hành chính, y tế...) trong Hồng quân. Hệ thống này phần nào lấy lại các danh xưng cấp bậc thời đế quốc Nga nhưng rõ ràng hơn nhiều.

Hệ thống cấp hiệu cũng được cũng được dời từ cổ tay lên cổ áo, cả loại cổ đứng lẫn cổ bẻ.

Dưới đây giới thiệu các cấp bậc của Lục quân (và Không quân), Hải quân và Sĩ quan chính trị (từ thấp đến cao)

1. Красноармеец (Hồng binh) / Краснофлотец (Chiến sĩ không quân) / (không có)   
2. Звеньевой (Tổ trưởng) / Командир группы (Nhóm trưởng) /  (không có)   
3. Отделенный командир (Đội trưởng) / Отделенный командир (Đội trưởng)
4. Помком взвода, Младший комвзвод  (Phó Trung đội trưởng, Trung đội trưởng sơ cấp) / (không có) / (không có)   
5. Старшина (Chuẩn úy) / Старшина (Chuẩn úy) / (không có)   
6. Лейтенант (Trung úy) / Лейтенант (Trung úy) / Младший политрук (Chính trị viên sơ cấp)
7. Старший лейтенант (Thượng úy) / Старший лейтенант (Thượng úy) / Политрук (Chính trị viên)
8. Капитан (Đại úy) / Капитан-лейтенант (Phó thuyền trưởng) / Старший политрук (Chính trị viên cao cấp)
9. Майор (Thiếu tá) / Капитан 3-го ранга (Thuyền trưởng cấp 3) / Батальонный комиссар (Chính ủy tiểu đoàn)
10. Полковник (Đại tá) / Капитан 2-го ранга (Thuyền trưởng cấp 2) / Полковой комиссар (Chính ủy trung đoàn)
11. Комбриг (Lữ trưởng) / Капитан 1-го ранга (Thuyền trưởng cấp 1) / Бригадный комиссар (Chính ủy lữ đoàn)
12. Комдив (Sư trưởng) / Флагман 2-го ранга (Kỳ hạm trưởng cấp 2) / Дивизионный комиссар (Chính ủy sư đoàn)
13. Комкор (Quân trưởng) / Флагман 1-го ранга (kỳ hạm trưởng cấp 1) / Корпусной комиссар (Chính ủy quân đoàn)
14. Командарм 2-го ранга (Tập trưởng cấp 2) / Флагман флота 2-го ранга (Đô đốc cấp 2) / Армейский комиссар 2-го ранга (Chính ủy tập đoàn quân cấp 2)
15. Командарм 1-го ранга (Tập trưởng cấp 1) / Флагман флота 1-го ранга (Đô đốc cấp 1) / Армейский комиссар 1-го ранга (Chính ủy tập đoàn quân cấp 1)
16. Маршал Советского Союза (Nguyên soái Liên Xô) / Маршал Советского Союза (Nguyên soái Liên Xô) / Генеральный армейский комиссар (Tổng chính ủy quân đội)

Theo thời gian, một số cấp bậc được bổ sung thêm như cấp bậc Младший лейтенант (Thiếu úy) / Младший лейтенант (Thiếu úy) / Заместитель политрука (Chính trị viên dự bị), bổ sung năm 1937, trở thành cấp bậc sĩ quan thấp nhất. Hoặc năm 1939,  cấp bậc Подполковник (Trung tá) / Старший батальонный комиссар (Chính ủy tiểu đoàn cao cấp) cũng được bổ sung.

Có một số cấp bậc ở bài trên, em bổ sung cho rõ nghĩa hơn :)

1. Красноармеец (Hồng binh) / Краснофлотец (Chiến sĩ không quân) / (không có)  = Chiến sĩ/Binh lính Hồng quân/ Thủy thủ Hồng quân (thủy thủ đỏ)

3. Отделенный командир (Đội trưởng) / Отделенный командир (Đội trưởng) = Tiểu đội trưởng

4. Помком взвода, Младший комвзвод  (Phó Trung đội trưởng, Trung đội trưởng sơ cấp) / (không có) / (không có)  = Trung đội phó/Trung đội phó sơ cấp

9. Майор (Thiếu tá) / Капитан 3-го ранга (Thuyền trưởng cấp 3) / Батальонный комиссар (Chính ủy tiểu đoàn) = Chính trị viên Tiểu đoàn

13. Комкор (Quân trưởng) / Флагман 1-го ранга (kỳ hạm trưởng cấp 1) / Корпусной комиссар (Chính ủy quân đoàn) = Quân đoàn trưởng, Tư lệnh quân/binh đoàn

14. Командарм 2-го ранга (Tập trưởng cấp 2) / Флагман флота 2-го ранга (Đô đốc cấp 2) / Армейский комиссар 2-го ранга (Chính ủy tập đoàn quân cấp 2) = Tư lệnh Tập đoàn quân cấp 2

15. Командарм 1-го ранга (Tập trưởng cấp 1) / Флагман флота 1-го ранга (Đô đốc cấp 1) / Армейский комиссар 1-го ранга (Chính ủy tập đoàn quân cấp 1) = Tư lệnh Tập đoàn quân cấp 1

Còn lại thì các bác bổ sung tiếp ạ ;D

Cuối năm hơi bận rộn nên để chủ đề mốc meo, hôm nay tranh thủ phủi bụi chút.

Có thể thấy, vào năm 1935, biên chế Hồng quân nở rộng hơn nhiều. Từ cấp quân đoàn, đã mở thêm cấp tập đoàn quân. Cấp quân khu cũng phình to hơn nhiều. Về cơ bản, cấp hiệu Hồng quân không có gì thay đổi trừ sự xuất hiện của phù hiệu ngôi sao trên cấp hiệu sĩ quan cao cấp.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/sssr-rkka-1935-1942-polit_20.gif)
Cấp hiệu Tư lệnh Tập đoàn quân bậc Nhì

Cấp bậc Tư lệnh Tập đoàn quân bậc Nhì sau khi được thành lập đã phong cho 10 quân nhân đầu tiên vào ngày 20 tháng 11 năm 1935. Điều đáng buồn là cả 10 người đều bị xử bắn chỉ sau đó vài năm trong cuộc Đại thanh trừng.

10 quân nhân đó là
* Yakov Ivanovich Alksnis (Яков Иванович Алкснис), Tư lệnh Không quân
* Ioakim Ioakimovich Vatsetis (Иоаким Иоакимович Вацетис), Giáo sư Học viện Quân sự Frunze
* Ivan Naumovich Dubovoy (Ива́н Нау́мович Дубово́й), Tư lệnh Quân khu Kharkov
* Pavel Efimovich Dybenko (Павел Ефимович Дыбенко), Tư lệnh Quân khu cận Volga
* Nikolai Dmitrievich Kashirin (Никола́й Дми́триевич Каши́рин), Tư lệnh Quân khu Bắc Kavkaz
* August Ivanovich Kork (А́вгуст Ива́нович Корк), Giám đốc kiêm Chính ủy Học viện Quân sự Frunze
* Mikhail Karlovich Levandovsky (Михаи́л Ка́рлович Левандо́вский), Tư lệnh Quân khu Transcaucasian
* Alexandr Ignatievich Sedyakin (Алекса́ндр Игна́тьевич Седя́кин), Phó Tổng tham mưu trưởng
* Ivan Fedorovich Fedko (Ива́н Фёдорович Федько́), Phó tư lệnh Tập đoàn quân đặc biệt Cờ đỏ Viễn Đông
* Innokenti Andreyevich Khalepsky (Иннокентий Андреевич Халепский), Cục trưởng Cục Tăng và Cơ giới

Ở Hải quân, cấp bậc Đô đốc hạng Nhì chỉ phong cho 4 người. Cả 4 người về sau đều không thọ hết tuổi:
* Lev Mikhailovich Galler (Лев Михайлович Галлер), Tư lệnh Hạm đội Baltic, phong 1935, bị bức hại năm 1950
* Ivan Kuzmich Kozanov (Иван Кузьмич Кожанов), Tư lệnh Hạm đội Biển Đen, phong 1935, bị xử bắn 1938
* Grigory Petrovich Kireev (Григорий Петрович Киреев), Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, phong 1937, bị xử bắn 1938
* Pyotr Ivanovich Smirnov-Svetlovsky  (Пётр Иванович Смирнов-Светловский), Tư lệnh Hạm đội Biển Đen, phong 1938, bị xử bắn 1940

Đến lực lượng trung kiên là 15 Chính ủy Tập đoàn quân bậc Nhì đầu tiên cũng chả vui gì. Chẳng có ai trong số họ sống qua khỏi được năm 1938.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/sssr-rkka-1935-1936-collar_29.gif)
Cấp hiệu Tư lệnh Tập đoàn quân bậc Nhất

Cấp bậc Tư lệnh Tập đoàn quân bậc Nhất sau khi được thành lập đã phong cho cả thảy là 9 quân nhân. Năm người đầu tiên vào ngày 20 tháng 11 năm 1935. Năm 1938 có thêm 2 người được phong thăng, năm 1939 cũng có thêm 2 người. Trong số này, trừ Kamenev mất sớm, chỉ có 2 người thoát được nạn lớn. Sáu người còn lại đều chết do bị thanh trừng.

Chín người đó là
* Sergey Sergeyevich Kamenev (Серге́й Серге́евич Ка́менев), Cục trưởng Cục Phòng không, phong 1935
* Iona Emmanuilovich Yakir (Иона Эммануилович Якир), Tư lệnh Quân khu Kiev, phong 1935
* Ieronim Petrovich Uborevich (Иероним Петрович Уборевич), Tư lệnh quân khu Belorusia, phong 1935
* Ivan Panfilovich Belov (Ива́н Панфи́лович Бело́в), Tư lệnh Quân khu Moskva, phong 1935
* Boris Mikhailovitch Shaposhnikov (Бори́с Миха́йлович Ша́пошников), Tư lệnh Quân khu Leningrad, phong 1935
* Ivan Fedorovich Fedko (Ива́н Фёдорович Федько́), Tư lệnh Quân khu Kiev, thăng 1938
* Mikhail Petrovich Frinovsky (Михаил Петрович Фриновский), Ủy viên Dân ủy Hải quân, phong 1938
* Grigory Ivanovich Kulik (Григорий Иванович Кулик), Phó Ủy viên Dân ủy Quốc phòng, thăng 1939
* Semyon Konstantinovich Timoshenko (Семён Константинович Тимошенко), Chỉ huy trưởng Mặt trận phía Tây và Phương diện quân Ukraina, thăng 1939


(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/sssr-rkka-1935-1936-collar_30.gif)
Cấp hiệu Nguyên soái Liên Xô

Phần này thì nhiều cao thủ lắm  ;D

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/61/Tuhachevsky_Orlov_Egorov.jpg)
Đô đốc Hải quân Orlov, Tư lệnh quân khu Egorov và Tổng tham mưu trưởng Tukhachevsky

Cấp bậc Đô đốc bậc Nhất chỉ phong cho 2 người, đều vào năm 1935:
* Vladimir Mitrofanovich Orlov (Владимир Митрофанович Орлов), Tư lệnh Hải quân Liên Xô
* Mikhail Vladimirovich Viktorov (Михаил Владимирович Викторов), Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương

Cả 2 đều chết trong cuộc Đại thanh trừng.

Cấp bậc Chính ủy Tập đoàn quân bậc Nhất được phong cả thảy cho 5 người, trong đó 2 người chết trong cuộc Đại thanh trừng, 2 người từng bị giáng cấp.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Gamarnyk.jpg)
Gamarnik, Chính ủy Tập đoàn quân bậc Nhất đầu tiên của Hồng quân Liên Xô

* Yan Borisovich Gamarnik (Ян Борисович Гамарник), Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, phong 1935, chết năm 1937
* Pyotr Alexandrovich Smirnov (Пётр Александрович Смирнов), Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, phong 1937, bị xử bắn 1939
* Lev Zakharovich Mekhlis (Лев Захарович Мехлис), Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, phong 1939, bị giáng 2 cấp năm 1942
* Yefim Afanasievich Shadenko (Ефим Афанасьевич Щаденко), Cục trưởng Cục Cán bộ, phong năm 1939
* Alexander Ivanovich Zaporozes (Александр Иванович Запорожец), Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, phong 1941, bị giáng 2 cấp năm 1942

Một vài ảnh xưa

(http://militera.lib.ru/memo/russian/shaposhnikov/18.jpg)
Các sĩ quan cao cấp Hồng quân và Hải quân Liên Xô năm 1927: (từ trái sang phải) hàng ngồi: Georgi Dmitrievich Bazilevich (Георгий Дмитриевич Базилевич), Mikhail Karlovich Levandovsky (Михаи́л Ка́рлович Левандо́вский), Mikhail Nikolayevich Tukhachevsky (Михаи́л Никола́евич Тухаче́вский), Kliment Yefremovich Voroshilov (Климе́нт Ефре́мович Вороши́лов), Nikolai Nikolaievich Petin (Николай Николаевич Петин), August Ivanovich Kork (А́вгуст Ива́нович Корк), Vladimir Mitrofanovich Orlov (Владимир Митрофанович Орлов); hàng đứng: Alexandr Vasilievich Pavlov (Александр Васильевич Павлов), Mikhail Vladimirovich Viktorov (Михаил Владимирович Викторов), Boris Mikhailovitch Shaposhnikov (Бори́с Миха́йлович Ша́пошников), Alexander Karlovich Vekman (Александр Карлович Векман), Ieronim Petrovich Uborevich (Иероним Петрович Уборевич), Konstantin Alexeyevich Avksentevsky (Константи́н Алексе́евич Авксе́нтьевский)

(http://allworldwars.com/image/047/USSR-Navy001.jpg)
Các sĩ quan cao cấp Hải quân Liên Xô năm 1936: (từ trái sang phải) hàng ngồi: Mikhail Vladimirovich Viktorov (Михаил Владимирович Викторов), Vladimir Mitrofanovich Orlov (Владимир Митрофанович Орлов), Ivan Kuzmich Kozhanov (Иван Кузьмич Кожанов); hàng đứng: Konstantin Ivanovich Dushenov (Константи́н Ива́нович Душе́нов), Lev Mikhailovich Galler (Лев Михайлович Галлер)

Sau Đại thanh trừng, gần như toàn bộ lớp tướng lĩnh đều chết thảm, chỉ còn một số ít. Tuy nhiên, do bóng ma phát xít đã bắt đầu tiến hành Thế chiến, mặc dù về danh nghĩa quan hế với Hitler vẫn rất hữu hảo, nhưng Stalin ý thức được mối nguy đang đến gần. Việc cần kíp phải làm là nhanh chóng tổ chức lại quân đội.

Bên cạnh số tướng lĩnh may mắn được giải phóng, một số tướng trẻ cũng được "đôn" lên để nắm giữ các vị trí quan trọng. Trong hàng loạt biện pháp cải tổ, Liên Xô cũng cho áp dùng hệ thống quân hàm mới từ năm 1940. Về cơ bản, hệ thống cấp bậc sĩ quan sơ trung được giữ nguyên danh xưng và cấp hiệu. Trong Hồng quân, hệ thống cấp bậc sĩ quan cao cấp được thay mới cả danh xưng và cấp hiệu, theo thứ tự từ thấp đến cao như sau:

* Thiếu tướng (Генерал-майор): cấp hiệu 2 sao bạc
* Trung tướng (Генерал-лейтенант): cấp hiệu 3 sao bạc
* Thượng tướng (Генерал-полковник): 4 sao bạc
* Đại tướng (Генерал армии): 5 sao bạc

Một trong số Đại tướng đầu tiên được phong vào năm 1940 là một vị tướng trẻ về sau lừng danh trên thế giới: Georgi Zhukov
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f9/Georgi_Zhukov_in_1940.jpg)
Zhukov với cấp hiệu Đại tướng năm 1940

Riêng cấp hiệu Nguyên soái Liên Xô vẫn như cũ, nhưng được viền thêm cành tùng vàng.

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/sssr-rkka-1936-1940-collar_33.gif)
Trước 1940

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/russia-rkka-1940-1943_17.gif)
Từ 1940

Các quân nhân mang hàm комбриг chuyển sang cấp bậc Đại tá (полковник), một số được thăng lên Thiếu tướng (Генерал-майор).

Từ cấp bậc Thượng tướng trở xuống cũng đặt thành các cấp tướng binh chủng. Tuy nhiên không đặt tướng binh chủng ở cấp Đại tướng.

Trong Hải quân Liên Xô cũng có sự thay đổi ở quân hàm sĩ quan cấp cao. Tuy vậy, cấp hiệu lại không khác mấy.

* Chuẩn đô đốc (Контр-адмирал): cấp hiệu dải vàng trung bình, 1 dải vàng nhỏ và 1 sao nhỏ
* Phó đô đốc (Вице-адмирал): cấp hiệu dải vàng trung bình, 2 dải vàng nhỏ và 1 sao nhỏ
* Đô đốc (Адмирал): cấp hiệu dải vàng trung bình, 3 dải vàng nhỏ và 1 sao nhỏ
* Đô đốc hạm đội (Адмирал флота) cấp hiệu dải vàng trung bình, 4 dải vàng nhỏ và 1 sao lớn

Tuy nhiên, chưa có sĩ quan hải quân nào được phong đến cấp Đô đốc hạm đội. Ủy viên nhân dân Hải quân Nikolay Gerasimovich Kuznetsov (Николай Герасимович Кузнецов) và Tổng tham mưu trưởng Hải quân Ivan Stepanovich Isakov (Иван Степанович Исаков) chỉ mang đến hàm Đô đốc.

(http://img0.liveinternet.ru/images/attach/c/1/73/943/73943314_large_055cjs484pnwrkkgs4c4g0gwwgsoejcuplo1l0oo0sk8c40s8osc4th.jpg)
Đô đốc Kuznetsov năm 1939

Hệ thống cấp bậc và cấp hiệu của các sĩ quan chính trị vẫn giữ nguyên. Mãi đến cuối năm 1942, các danh xưng cấp bậc của sĩ quan chính trị mới đồng nhất hoàn toàn với danh xưng cấp bậc của Hồng quân.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/Brezhnev_1942.jpg)
Chính ủy Lữ đoàn Brezhnev, Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Nam

Chào bác tháinhi_vn, cháu không rành nhiều về các danh tướng khác và không biết tiếng Nga nhưng về Nguyên soái Zhukov cũng biết chút ít nên trao đổi được. Có 2 vấn đề :

Để được phong Đại tướng, G.K.Zhukov đã đạt tất cả các yếu tố “ Tạo lực – Lập thế - Tranh thời - Dùng mưu – Hành động chính xác và cương quyết “ chứ không phải khơi khơi được “ đôn “ lên như bác viết. Tuy chỉ chiến thắng ở chiến dịch Khalkhyn Gol (Mông Cổ) nhưng tầm ảnh hưởng đến cả chiến cuộc Đức – Liên Xô – Nhật và ở đây không phải chổ để bàn vấn đề này nên ta không đi sâu.

Đối với các danh tướng khác bác viết đầy đủ cả tiếng Anh, Nga còn Nguyên soái Georgi Konstantinovich Zhukov ( Георгий Константинович Жуков ) tại sao lại không được như vậy ?

Bài của bác thainhi_vn không hề nhắc dòng nào hay chữ cái nào về việc quân hàm Đại tướng của Nguyên soái Zhucov là được "đôn" như trong bài viết của bạn.
Để chính xác hơn, bạn đọc lại Hồi ký "Nhớ lại và suy nghĩ" của chính Nguyên soái Zhucov xem ông được phong quân hàm Đại tướng lúc nào.
Câu hỏi màu đỏ: có thể là thiếu sót của cá nhân người viết, còn thực tế, những câu hỏi như thế không cần thiết!
Nhắc thêm bạn là nếu còn tiếp tục viết bài như trên sẽ được biệt phái dài hạn, ít nhất là cho đến hết Tết âm lịch!

Rất đơn giản! Các tướng khác chua thêm phần tiếng Nga để tiện tra cứu. Còn Zhukov nổi tiếng đến mức độ làm cho họ ông trở nên nổi tiếng. Dù có ghi Giu-cốp, Zhukov hay Жуков vắn tắt cũng đủ biết là ai rồi.

Bài này chỉ bàn về quân hàm và một số nhân vật hay sự kiện liên quan đến quân hàm. Vì vậy, dù tài năng của Zhukov không thể phủ nhận, khách quan cũng nên biết cuộc Đại thanh trừng đã "dọn" khá nhiều tướng lĩnh bậc trên của Zhukov mà bài trước đã nhắc qua.

* Tập đoàn quân bậc Nhì: được phong cho 34 quân nhân, 11 bị xử bắn trong Đại thanh trừng.
* Đô đốc hạng Nhì: được phong cho 4 quân nhân, 3 bị xử bắn trong Đại thanh trừng.
* Chính ủy Tập đoàn quân bậc Nhì: được phong cho 24 quân nhân, 16 bị xử bắn trong Đại thanh trừng.

* Tập đoàn quân bậc Nhất: được phong cho 9 quân nhân, 6 người bị xử bắn trong Đại thanh trừng.
* Đô đốc hạng Nhất: được phong cho 2 quân nhân, cả 2 đều bị xử bắn trong Đại thanh trừng.
* Chính ủy Tập đoàn quân bậc Nhất: được phong cho 5 quân nhân, 2 chết trong Đại thanh trừng

Riêng các nguyên soái, tính đến năm 1940, 5 người đầu tiên bị xử bắn hết 3, nên sau đó mới phong thêm 3 người cho đủ số.

Ngoài ra 60/87 Quân trưởng, 136/199 Sư trưởng, 221/397 Lữ trưởng đều chết trong Đại thanh trừng. Chính Zhukov, với bản tính thẳng thắn của mình, đã không ít lần bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với một số cấp trên của mình, những người đã ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng quân sự của ông như Tukhachevsky, Egorov, Uborevich... Cũng chính vì điều này mà ông cũng suýt chết. May mà chuyện vu cáo không thành, nếu không thì lịch sử sẽ không có Zhukov lừng danh.

Cuộc Đại thanh trừng thật khủng khiếp!

Một thông tin thêm: Trong 3 người được phong hàm Đại tướng lần đầu tiên năm 1940, chỉ duy nhất Zhukov được thăng vượt cấp từ hàm комкор (tương đương Trung tướng). Hai người còn lại là Kirill Afanasievich Meretskov (Кирилл Афанасьевич Мерецков) và Ivan Vladimirovich Tyulenev (Иван Владимирович Тюленев) đều thăng 1 cấp từ hàm командарм 2-го ранга (tương đương Thượng tướng).

Các bác có hệ thống quân hàm so sánh giữa quân đội Tây Đức và Đông Đức không ạ?

Trong thời gian tồn tại 2 nước Đức, cũng tồn tại đồng thời 2 hệ quân hàm khác nhau (hệ Nga và hệ Mỹ). Mặc dù hầu hết danh xưng cấp bậc giống nhau, nhưng cấp hiệu và chức vụ tương xứng khác nhau.

Một bản đối chiếu nho nhỏ giữ cấp bậc Đông Đức và Tây Đức
* Thiếu úy:  Unterleutnant (Đông) / Leutnant (Tây)
* Trung úy: Leutnant    (Đông) / Oberleutnant (Tây)
* Thượng úy: Oberleutnant (Đông) / Hauptmann (Tây)
* Đại úy: Hauptmann (Đông) / Stabs-hauptmann (Tây)
* Thiếu tá: Major (Đông) / Major (Tây)
* Trung tá: Oberstleutnant (Đông) / Oberstleutnant (Tây)
* Đại tá: Oberst (Đông) / Oberst   (Tây)
* Thiếu tướng: Generalmajor (Đông) / Brigadegeneral (Tây)
* Trung tướng: Generalleutnant (Đông) / Generalmajor    (Tây)
* Thượng tướng: Generaloberst (Đông) / Generalleutnant (Tây)   
* Đại tướng: Armeegeneral   (Đông) / General (Tây)

Cũng cho em hỏi một chút ngoài lề là quân phục của lực lượng vũ trang Đông Đức và Tây Đức có giống không ạ ? ;)

Vô cùng đơn giản: Google.com.vn cùng các từ khóa liên quan:

http://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Nva-ehrenwache.jpg

http://www.militaryphotos.net/forums/showthread.php?75882-West-Germany-1950-1990/page3

............................

Có cần phải đặt những câu hỏi như trên không bạn? >:(

Năm 1943, sau chiến thắng Stalingrad, một hệ thống cấp hiệu mới được đặt ra dựa trên nền tảng cấp hiệu thời Đế quốc Nga. Mặc dù không có nhiều điều để bàn về hệ thống cấp hiệu sao và vạch này, nhưng điều quan trọng nhất là sức ảnh hưởng của nó về sau đối với thế giới to lớn đến nỗi hình thành một hệ thống cấp hiệu Liên Xô, ngang tầm với hệ thống cấp hiệu Anh hay hệ thống cấp hiệu Pháp.

Cần biết rằng, trước năm 1943, cấp bậc cao nhất của các binh chủng là cấp Thượng tướng (генера́л-полко́вник). Chỉ hình thành 2 cấp bậc Quân chủng là Đại tướng Lục quân (Генера́л а́рмии) và Đô đốc Hải quân (адмира́л фло́та, còn gọi là Đô đốc Hạm đội) ở bậc cao dưới bậc Nguyên soái Liên Xô (Ма́ршал Совéтского Сою́за). Từ tháng 10 năm 1943, ở các binh chủng đặt thêm bậc Nguyên soái binh chủng (Ма́ршал ро́да во́йск), xếp trên bậc Thượng tướng. Tuy được xếp ngang với cấp Đại tướng Lục quân và Đô đốc Hải quân nhiên, nhưng cấp hiệu của Nguyên soái binh chủng chỉ mang một ngôi sao lớn thay vì 4 sao nhỏ như cấp hiệu Đại tướng Lục quân hay Đô đốc Hải quân.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1e/Rank_insignia_of_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B8.svg)
Cấp hiệu Đại tướng Lục quân

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Rank_insignia_of_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0_of_the_Soviet_Navy.svg)
Cấp hiệu Đô đốc Hải quân

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Ussr-army-1943-marshal.PNG)
Các cấp hiệu Nguyên soái binh chủng: Pháo binh, Không quân, Thiết giáp, Thông tin và Công binh.

Ngoài ra, trên bậc Nguyên soái binh chủng, còn có bậc Chánh nguyên soái binh chủng (Главный маршал рода войск, còn gọi là Nguyên soái Tư lệnh binh chủng). Tuy nhiên, bậc này không được xếp ngang với bậc Nguyên soái Liên Xô mà xếp dưới một bậc lương. Cấp hiệu Chánh nguyên soái binh chủng giống như cấp hiệu nguyên soái binh chủng, chỉ có thêm một vòng nguyệt quế quanh ngôi sao, phía trên là phù hiệu binh chủng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Ussr-army-1943-marshal_soviet_union.PNG)
Cấp hiệu Nguyên soái Liên Xô

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/df/Chief_Marshal.png)
Các cấp hiệu Chánh nguyên soái binh chủng

Mặc dù được đặt ra từ tháng 10 năm 1943, nhưng đến tháng 2 năm 1944 mới có 2 Chánh nguyên soái binh chủng được phong là Nikolay Nikolayevich Voronov (Никола́й Никола́евич Во́ронов), Chánh nguyên soái Pháo binh, và Alexander Alexandrovich Novikov (Алекса́ндр Алекса́ндрович Но́виков), Chánh nguyên soái Không quân. Cho đến khi các cấp bậc Chánh nguyên soái và Nguyên soái binh chủng bị bãi bỏ vào năm 1985 thì chỉ có 3 binh chủng được phong đến bậc Chánh nguyên soái là Pháo binh, Không quân và Thiết giáp.

Chức vụ Tổng tư lệnh (ГладКом) tồn tại trong Hồng quân từ trước năm 1935. Tuy nhiên đây chỉ là một danh xưng đặt ra cho các chỉ huy cao cấp của Hồng quân, nhưng chưa bao giờ được xếp vào phân hạng chính thức trong phân loại cấp bậc. Năm 1935, 5 chỉ huy cao cấp Hồng quân được trao quân hàm Nguyên soái, được xem như là tương đương danh xưng Tổng tư lệnh cũ.

Ngay sau khi quân Đức xâm lược Liên Xô, ngày 23 tháng 6 năm 1941, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Liên Xô được thành lập, gồm 7 người do Timoshenko làm Chủ tịch. Đến ngày 30 tháng 6 năm 1941, Hội đồng quốc phòng Nhà nước được thành lập, đứng đầu là I.V. Stalin. Ngày 10 tháng 7 năm 1941, Hội đồng quốc phòng Nhà nước cải tổ Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh thành Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh tối cao gồm 7 người, do Stalin làm Chủ tịch. Đến ngày 19 tháng 7, I.V. Stalin chính thức nắm giữ chức Dân ủy Quốc phòng, ngày 8 tháng 8, cải chức danh Chủ tịch Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh thành Tổng tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang Liên Xô. Stalin liên tực giữ chức vụ Tổng tư lệnh tối cao đến hết tháng 9 năm 1945. Tuy nhiên, đây là một chức vụ chỉ huy, nó không bao hàm cấp bậc Đại nguyên soái như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Stalin nhận quân hàm Nguyên soái Liên Xô vào ngày 6 tháng 3 năm 1943. Sau chiến thắng Phát xít Đức, để ghi nhận Stalin là Thống soái cao nhất trong các nguyên soái và tướng lĩnh, các lãnh đạo Đảng và Nhà nước Liên Xô cùng các sĩ quan chỉ huy cao cấp trong quân đội Xô Viết đã đề xuất một cấp bậc mới là Đại Nguyên soái Liên bang Xô Viết (Генералиссимус Советского Союза) để phong cho Stalin. Một sắc lệnh đã được Xô viết tối cao thông qua ngày 27 tháng 6 năm 1945 về cấp bậc Đại nguyên soái.

Tuy nhiên, Stalin không đồng ý bất kỳ sự thay đổi dấu hiệu phân biệt nào của cấp bậc này và vẫn giữ nguyên dấu hiệu và quân phục Nguyên soái như tất cả các Nguyên soái Liên Xô khác. Theo một nhà viết tiểu sử về Stalin là Robert Service, bản thân Stalin rất hối hận về việc đã tự phong cho mình một cấp bậc "phô trương" như vậy và đã đề nghị thủ tướng Winston Churchill chỉ gọi mình là Nguyên soái như các Nguyên soái khác của Liên Xô.

Năm 1947, một lần nữa câu chuyện Đại nguyên soái được khơi dậy khi Tổng cục trưởng Tổng cục hậu cần Hồng quân Liên Xô, Trung tướng Khruliev, được giao nhiệm vụ thiết kế quân phục cũng như cấp hiệu Đại nguyên soái để Stalin mặc trong ngày duyệt binh 9 tháng 5 năm 1947. Một tuần trước khi lễ duyệt binh diễn ra, bộ quân phục mới được đem đến trình Stalin. Ông xem xét, tỏ vẻ không hài lòng, đi đến bàn làm việc, cầm tờ dự thảo sắc lệnh về Đại nguyên soái lên và nói: "Tôi không bao giờ ký sắc lệnh này, Hồng quân Liên Xô chỉ có nguyên soái là cấp bậc cao nhất". Từ đó cho đến cuối đời, Stalin vẫn chỉ mặc bộ quân phục nguyên soái như tất cả các nguyên soái khác. Chuyện về đại nguyên soái không bao giờ được nhắc lại nữa.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/Ussr-army-1945-generalissimus_of_the_soviet_union.png)
Phác thảo của cấp hiệu Đại nguyên soái

Cấp bậc Đại Nguyên soái duy nhất tồn tại cho đến khi Stalin chết ngày 5 tháng 3 năm 1953.

Năm 1974, Xô viết tối cao Liên Xô đã đưa ra sắc lệnh thay đổi về cấp hiệu Đại tướng Lục quân và và Đô đốc Hạm đội cho phù hợp với các cấp hiệu Nguyên soái binh chủng. Theo đó, các cấp bậc Đại tướng Lục quân, Đô đốc Hạm đội và các Nguyên soái binh chủng (Không quân được nâng lên cấp Quân chủng từ năm 1954 nhưng vẫn giữ nguyên hệ thống cấp bậc) đều mang một ngôi sao lớn trên cấp hiệu của mình cùng với phù hiệu quân binh chủng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/CCCP_army_Rank_marshal_CCCP_infobox.svg)(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/CCCP_navy_Rank_admiral_flota_CCCP_infobox.svg)
Cấp hiệu Nguyên doái Liên Xô và Đô đốc Liên Xô

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/CCCP_army_Rank_general_armii1_infobox.svg)(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/05/CCCP_navy_Rank_admiral_flota1_infobox.svg)
Cấp hiệu Đại tướng Lục quân và Đô đốc Hạm đội từ 1943 đến 1974

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/CCCP_army_Rank_general_armii2_infobox.svg)(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/CCCP_navy_Rank_admiral_flota2_infobox.svg)
Cấp hiệu Đại tướng Lục quân và Đô đốc Hạm đội từ 1974 đến 1992

Cần biết thêm, khi mới đổi cấp hiệu mới, chỉ mới có 3 cấp bậc Nguyên soái binh chủng là Không quân, Pháo binh và Thiết giáp được thành lập vào ngày 4 tháng 2 năm 1943. Cấp hiệu của Nguyên soái binh chủng bấy giờ gần tương tự với cấp hiệu của Nguyên soái Liên Xô với kích thước ngôi sao là 50mm. Chỉ khác phía trên ngôi sao là Quốc huy Liên Xô đối với cấp bậc Nguyên soái Liên Xô và phù hiệu binh chủng đối với cấp bậc Nguyên soái binh chủng. Tuy nhiên, chỉ 8 tháng sau, ngày 27 tháng 10 năm 1943, các cấp bậc Nguyên soái Công binh và Thông tin cũng được thành lập, cùng với cấp bậc Chánh nguyên soái 5 ngành binh chủng. Khi đó, kích thước của các Chánh nguyên soái và Nguyên soái binh chủng được giảm xuống còn 40mm để thể hiện vị trí đối ứng với cấp bậc Nguyên soái Liên Xô.

Từ năm 1974, cấp hiệu Đại tướng Lục quân cũng sử dụng ngôi sao 40mm này.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ec/Vladimir_Govorov.jpg)
Anh hùng Liên Xô, Đại tướng Vladimir Leonidovich Govorov (Влади́мир Леони́дович Го́воров) trong quân phục Đại tướng Lục quân (cạnh bên là Nguyên soái Không quân Aleksandr Nikolayevich Efimov (Александр Николаевич Ефимов)). Ông là con ruột của Nguyên soái Liên Xô Leonid Aleksandrovich Govorov (Леони́д Алекса́ндрович Го́воров), Anh hùng Liên Xô. Ông cũng là Chủ tịch Ủy ban Cựu chiến binh Nga, được xem là "Một người bạn nhiệt thành của nhân dân Việt Nam".

Kể từ khi được thành lập năm 1940 đến khi Liên Xô tan rã, đã có 133 quân nhân từng được phong quân hàm Đại tướng.
* Ba người được thăng đầu tiên là G.K. Zhukov, K.A. Meretskov, I.V. Tyulenev vào ngày 4/6/1940.
* Người được thăng cuối cùng là Konstantin Ivanovich Kobets (Константин Иванович Кобец) vào ngày 24/8/1991, chỉ 124 ngày trước khi Liên Xô chính thức tan rã.
* Có 3 người tử thương tại chiến trường là Iosif Rodionovich Apanasenko (Иосиф Родионович Апанасенко), Nikolai Fyodorovich Vatutin (Николай Фёдорович Ватутин) và Ivan Danilovich Chernyakhovsky (Ива́н Дани́лович Черняхо́вский)
* Người đầu tiên được thăng Nguyên soái Liên Xô là G.K. Zhukov
* Có 31 người về sau được thăng Nguyên soái Liên Xô
* Có 1 ngoại lệ là Vladimir Fyodorovich Tolubko (Влади́мир Фё́дорович Толу́бко) về sau thăng làm Chánh nguyên soái Pháo binh.
* Người đầu tiên chết khi chiến tranh nổ ra là Dmitry Grigorevich Pavlov (Дми́трий Григо́рьевич Па́влов), kết tội hèn nhát và bị xử bắn ngày 22/7/1941
* Người đầu tiên mang cấp hiệu 4 sao là Aleksandr Mikhaylovich Vasilevsky (Александр Михайлович Василевский)
* A.M. Vasilevsky cũng là người có thời gian giữ hàm Đại tướng ngắn nhất trước khi được phong Nguyên Soái Liên Xô: 29 ngày. Ông được phong Đại tướng ngày 18/1/1943, thăng Nguyên soái Liên Xô ngày 16/2/1943
* Người giữ hàm Đại tướng lâu nhất là I.V. Tyulenev: 38 năm 72 ngày. Ông được phong Đại tướng đợt đầu tiên ngày 4/6/1940 và giữ hàm này đến khi qua đời ngày 15/8/1978.
* Người giữ hàm Đại tướng ngắn nhất là Vladimir Yakovlevich Kolpakchi (Владимир Яковлевич Колпакчи): 12 ngày. Ông được phong Đại tướng ngày 5/5/1961 và qua đời chỉ 12 ngày sau đó.
* Người nhận hàm Đại tướng trẻ nhất là I.D. Chernyakhovsky. Ông sinh ngày 29/6/1906, được phong ngày 26/6/1944, lúc 37 tuổi 363 ngày. Hãy còn thiếu 3 ngày nữa ông mới được 38 tuổi.

(http://mg-34.com/images/stories/photo/25.08.2011/chernyakhovsky.jpg)
Đại tướng Chernyakhovsky, Tư lệnh Phương diện quân Belorussia 3

* Người nhận hàm Đại tướng già nhất là Georgi Karpovich Tsinov (Гео́ргий Ка́рпович Цинёв). Ông sinh ngày 5/5/1907, được phong ngày 13/12/1978, lúc đã 71 tuổi 222 ngày.

Trong các cấp bậc Nguyên soái binh chủng, cấp bậc Nguyên soái Pháo binh được đặt ra đầu tiên và (trừ Không quân) cũng được phong cuối cùng. Trong thời gian tồn tại của mình, có cả thảy 13 người được phong cấp bậc này.

* Người được phong đầu tiên là Nikolay Nikolayevich Voronov (Никола́й Никола́евич Во́ронов), phong ngày 18/1/1943. Ông được thăng hàm Chánh nguyên soái Pháo binh chỉ sau đó 1 năm 34 ngày.
* Người được phong cuối cùng là Vladimir Mikhailovich Mikhankin (Влади́мир Миха́йлович Миха́лкин), phong ngày 15/2/1989
* Có 3 người về sau được thăng làm Chánh nguyên soái Pháo binh.
* Người nhận hàm trẻ nhất vẫn là N.N. Voronov khi mới 43 tuổi 246 ngày
* Người nhận hàm già nhất là Georgi Fedotovich Odinsov (Гео́ргий Федо́тович Одинцо́в) khi đã 67 tuổi 353 ngày

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/%D0%A4%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg/331px-%D0%A4%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg)
Lễ phục Nguyên soái của Nguyên soái Pháo binh Odinsov

Có cả thảy 32 người được phong cấp bậc Nguyên soái Không quân, trong đó:
* Người được phong đầu tiên là Alexander Alexandrovich Novikov (Алекса́ндр Алекса́ндрович Но́виков), phong ngày 17/3/1943. Ông được thăng hàm Chánh nguyên soái Không quân chỉ sau đó 341 ngày.
* Người được phong cuối cùng là Evgeny Ivanovich Shaposhnikov (Евгений Иванович Шапошников), phong ngày 26/8/1991, chỉ 122 ngày trước khi Liên Xô chính thức tan rã.
* Có 7 người về sau được thăng làm Chánh nguyên soái Không quân.

(http://sammler.ru/uploads/post-16-1209148582.jpg)
Huyền thoại Không quân Liên Xô, Ace của các ace, 3 lần Anh hùng Liên Xô, Ivan Nikitovich Kozhedub (Иван Никитович Кожедуб)

* Người nhận hàm trẻ nhất là Alexander Yevgeniyevich Golovanov (Александр Евгеньевич Голованов) khi mới 38 tuổi 361 ngày
* Người nhận hàm già nhất là I.N. Kozhedub khi đã 64 tuổi 332 ngày

Trong số các cấp bậc Nguyên soái binh chủng thì Nguyên soái Thiết giáp có thời gian tồn tại ngắn nhất: từ người đầu tiên đến người cuối cùng chỉ có 31 năm. Trong những năm đó, có 8 người được phong cấp bậc này, trong đó:
* Có 2 người được phong đợt đầu tiên là Pavel Alexeyevich Rotmistrov (Павел Алексеевич Ротмистров) và Yakov Nikolayevich Fedorenko (Я́ков Никола́евич Федоренко), đều phong ngày 21/2/1944.
* Người được phong cuối cùng là Oleg Alexandrovich Losik (Оле́г Алекса́ндрович Ло́сик), phong ngày 29/4/1975.
* Chỉ có 2 người về sau được thăng làm Chánh nguyên soái Thiết giáp.

(http://www.persony.ru/wp-content/uploads/2009/04/dhydhdhdhudh-dhcdhudhndhdhdhdhn-dhndhdhdhdhdh-dhndhnnndhdh-1972-dh.jpg)
Nguyên soái Thiết giáp, 2 lần Anh hùng Liên Xô, Pavel Semjonovich Rybalko (Павел Семенович Рыбалко)

* Người nhận hàm trẻ nhất là P.A. Rotmistrov khi mới 42 tuổi 245 ngày
* Người nhận hàm già nhất là Amazasp Khachaturovich Babadzhanian (Амазасп Хачатурович Бабаджанян) khi đã 61 tuổi 265 ngày

Có cả thảy 4 người được phong cấp bậc Nguyên soái Thông tin, trong đó:
* Người được phong đầu tiên là Ivan Terentyevich Peresypkin (Ива́н Тере́нтьевич Пересы́пкин), phong ngày 21/2/1944.
* Người được phong cuối cùng là Nikolai Nikolaievich Alekseev (Никола́й Никола́евич Алексе́ев), phong ngày 25/10/1979.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/9/9c/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%8B%D0%BF%D0%BA%D0%B8%D0%BD.%D0%98.%D0%A2.JPG)
Nguyên soái Thông tin đầu tiên của Liên Xô, I.T. Peresypkin

Cả 2 người cũng giữ kỷ lục về nhận hàm trẻ nhất (Peresypkin, khi mới 39 tuổi 248 ngày) và nhận hàm già nhất (Alekseev, khi đã 65 tuổi 134 ngày).


Có cả thảy 6 người được phong cấp bậc Nguyên soái Công binh, trong đó:
* Người được phong đầu tiên là Mikhail Petrovich Vorobiov (Михаил Петрович Воробьёв), phong ngày 21/2/1944.
* Người được phong cuối cùng là Nikolai Fyodorovich Shestopalov (Никола́й Фёдорович Шестопа́лов), phong ngày 6/5/1981.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/9/9d/%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B1%D1%8C%D0%B5%D0%B2.%D0%9C.%D0%9F.JPG)
Nguyên soái Công binh đầu tiên của Liên Xô, M.P. Vorobiov

* Người nhận hàm trẻ nhất cũng là M.P. Vorobiov khi mới 47 tuổi 54 ngày
* Người nhận hàm già nhất là Sergey Hristoforovich Aganov (Серге́й Христофо́рович Ага́нов) khi đã 62 tuổi 338 ngày

Mặc dù đặt ra 5 cấp Chánh nguyên soái, nhưng chỉ có tất cả 13 người được phong hàm này, trong đó có 4 thuộc Pháo binh, 7 thuộc Không quân và 2 thuộc Thiết giáp. Tất cả các Chánh nguyên soái đều được thăng từ hàm Nguyên soái binh chủng, trừ một ngoại lệ là Chánh nguyên soái Pháo binh V.F. Tolubko thăng từ hàm Đại tướng Lục quân sang.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/2/28/Tolubko_VF.jpg)
Chân dung Chánh nguyên soái Pháo binh V.F. Tolubko

Dưới đây là danh sách 13 vị Chánh nguyên soái binh chủng Liên Xô, xếp theo thứ tự thời gian thụ phong:

1. Nikolay Nikolayevich Voronov (Никола́й Никола́евич Во́ронов), Pháo binh, phong ngày 21/2/1944
2. Alexander Alexandrovich Novikov (Алекса́ндр Алекса́ндрович Но́виков), Không quân, phong ngày 21/2/1944
3. Alexander Yevgeniyevich Golovanov (Александр Евгеньевич Голованов), Không quân, phong ngày 19/8/1944
4. Pavel Fiodorovich Zigariev (Па́вел Фёдорович Жи́гарев), Không quân, phong ngày 11/3/1955
5. Mitrofan Ivanovich Nedelin (Митрофа́н Ива́нович Неде́лин), Pháo binh, phong ngày 8/3/1959
6. Konstantin Andreevich Vershinin (Константин Андреевич Вершинин), Không quân, phong ngày 8/3/1959
7. Sergey Sergeyevich Varensov (Сергей Сергеевич Варенцов), Pháo binh, phong ngày 6/5/1961
8. Pavel Alexeyevich Rotmistrov (Павел Алексеевич Ротмистров), Thiết giáp, phong ngày 28/4/1962
9. Pavel Stepanovich Kutakhov (Павел Степанович Кутахов), Không quân, phong ngày 3/11/1972
10. Amazasp Khachaturovich Babadzhanian (Амазасп Хачатурович Бабаджанян), Thiết giáp, phong ngày 29/4/1975
11. Boris Pavlovich Bugaev (Борис Павлович Бугаев), Không quân, phong ngày 28/10/1977
12. Vladimir Fyodorovich Tolubko (Влади́мир Фё́дорович Толу́бко), Pháo binh, phong ngày 25/3/1983
13. Alexander Ivanovich Koldunov (Алекса́ндр Ива́нович Колдуно́в), Không quân, phong ngày 31/10/1984

* 2 người được thăng hàm Chánh nguyên soái đầu tiên là N.N. Voronov (Pháo binh) và A.A. Novikov (Không quân), đều vào ngày 21/2/1944.
* Chánh nguyên soái cuối cùng là A.I Koldunov (Không quân), phong ngày 31/10/1984.
* Người nhận hàm trẻ nhất là A.Y. Golovanov (Không quân), khi mới 40 tuổi 12 ngày.
* Người nhận hàm già nhất là A.K. Babadzhanian (Thiết giáp), khi đã 69 tuổi 83 ngày.

Kể từ năm 1984, các hàm Chánh nguyên soái và Nguyên soái binh chủng đều bị bãi bỏ và không phong cho ai nữa, trừ 2 ngành Không quân và Pháo binh. Tuy nhiên, trên thực tế cấp bậc Chánh nguyên soái của 2 ngành này cũng không phong thêm cho ai nữa cho đến khi Liên Xô sụp đổ.

Cho em hỏi một chút về cấp hiệu hải quân trên tay áo của nhà mình là lấy theo chuẩn của nước nào ạ? em thấy mấy bác sĩ quan tuy cấp bậc thì khác nhau nhưng ở tay áo vest thì lại .... cùng 1 số vạch như nhau (trừ mấy tướng ra)?

Bác nhận xét tinh ý đấy!

Hiện tại, ở cổ tay áo khoác vest lễ phục sĩ quan Hải quân Việt Nam đang áp dụng cấp hiệu kiểu lai giữa Anh và Nga, có thêm gia vị Việt. Vòng xuyến trên cùng kiểu Anh, vòng hở kiểu Nga và cấp hiệu kiểu Việt.

Theo nhận xét của em thì:
- Cấp úy gồm 3 vạch vàng, vạch dưới có bề rộng gấp rưỡi.
- Cấp tá cũng 3 vạch vàng, vạch dưới có bề rộng gấp đôi.

(http://giaoduc.net.vn/Uploaded/quyhoi/2012_01_17/quan_doi_viet_nam_23.JPG)
Ảnh 3 sĩ quan cấp tá và 1 sĩ quan cấp úy trong đoàn thăm trạm Radar đối hải 151 tết vừa qua

Riêng bậc đô đốc thì vạch dưới cùng có bề rộng gấp 3 và số vạch trên tương xứng với cấp bậc.
- Chuẩn đô đốc gồm 1 vạch lớn, 2 vạch nhỏ
(http://www.quangninh.gov.vn/vi-VN/PublishingImages/MANH%20TRUONG/Nam%202012/Thang%201/Chuc%20tet%20tinh%201.jpg)
Chuẩn đô đốc Trần Đình Xuyên, Phó Tư lệnh Quân chủng Hải Quân tặng quà, chúc Tết Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

- Phó đô đốc gồm 1 vạch lớn, 3 vạch nhỏ
(http://vnexpress.net/Files/Subject/3B/A1/6D/6D/Nguyen-van-Tinh2.jpg)
Phó đô đốc Nguyễn Văn Tình khoe ảnh

- Đô đốc gồm 1 vạch lớn, 4 vạch nhỏ
(http://vnexpress.net/Files/Subject/3b/bd/0b/48/tang-sach-1.jpg)
Đô đốc Nguyễn Văn Hiến nhận sách gửi tặng chiến sĩ Trường Sa

Nhưng để chắc chắn và thêm phần thông tin, nhờ các bác cao thủ giải thích thêm.

Hóa ra các cụ quy định vạch ở áo vest cũng giản đơn nhỉ? không như Mỹ , Nga , Anh nó quy định cụ thể đến từng cấp bậc một, kể cả hạ sĩ quan.
http://en.wikipedia.org/wiki/Naval_ranks_and_insignia_of_the_Russian_Federation
http://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Navy_officer_rank_insignia
http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Navy_officer_rank_insignia

Như đã nêu ở bài trước, từ năm 1940, cấp bậc cao nhất của Hải quân Liên Xô là Đô đốc. Hai quân nhân mang hàm này là Ủy viên nhân dân Hải quân N.G. Kuznetsov và Tổng tham mưu trưởng Hải quân I.S. Isakov.

Từ năm 1940 đến năm 1943, cấp hiệu Đô đốc vẫn mang ở cổ tay áo là 1 dải vàng lớn với 3 dải vàng nhỏ (bậc Phó đô đốc có 2 dải nhỏ, Chuẩn đô đốc là 1 dải nhỏ) và một ngôi sao ở trên. Từ năm 1943, các sĩ quan Hải quân cũng mang thêm cấp hiệu cầu vai giống như cấp hiệu của sĩ quan Lục quân với vài khác biệt nhỏ. Tương tự, cấp Đô đốc mang 3 sao, Phó đô đốc mang 2 sao và Chuẩn đô đốc 1 sao. Tuy nhiên, cấp hiệu đô đốc sử dụng ngôi sao Nakhimov thay cho ngôi sao thường của cấp tướng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/b/b9/NGKuznetsov.jpg)
Đô đốc Hạm đội Kuznetsov với cấp hiệu 4 sao. Ông có thể được xem là lãnh đạo Hải quân Liên Xô lừng danh và cũng là vị đô đốc bị nhiều lần giáng cấp.

Bấy giờ, cấp bậc Đô đốc Hạm đội đã được quy định với 4 ngôi sao Nakhimov nhưng vẫn chưa có ai được phong hàm này. Mãi đến năm 1944, Stalin quyết định Hải quân Liên Xô cũng nên có các Đô đốc Hạm đội giống như của Anh và Mỹ. Ngày 31 tháng 5 năm 1944, Kuznetsov và Isakov đều được thăng lên cấp Đô đốc Hạm đội.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Rank_insignia_of_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0_of_the_Soviet_Navy.svg)
Cấp hiệu Đô đốc Hạm đội từ 1944 đến 1945 và từ 1962 đến 1974

Điều oái ăm bấy giờ là cấp hiệu Đô đốc Hạm đội lại mang 4 ngôi sao Nakhimov, xem như tương ứng với cấp bậc Đại tướng Lục quân, nhưng cả Kuznetsov và Isakov đều giữ chức vụ cao trong Hải quân, tương ứng với những quân nhân mang cấp bậc Nguyên soái Liên Xô. Điều này được sửa chữa bằng cách thay đổi cấp hiệu. Ngày 25 tháng 5 năm 1945, cấp hiệu Đô đốc Hạm đội được thay 4 ngôi sao Nakhimov nhỏ bằng 1 ngôi sao Nakhimov lớn, cùng với quốc huy Liên Xô ở trên, gần giống như cấp hiệu Nguyên soái Liên Xô.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f6/Rank_insignia_of_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%A4%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0_%D0%A1%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%A1%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%B0.svg)
Cấp hiệu Đô đốc Hạm đội từ 1945 đến 1955 và Đô đô Hải quân Liên Xô từ 1955 đến 1992

Điều này cũng có nghĩa là từ năm 1945, trong Hải quân Liên Xô không có các cấp bậc tương đương với Đại tướng/Nguyên soái binh chủng và Chánh nguyên soái binh chủng. Mãi đến 3 tháng 3 năm 1955, một cấp bậc mới được đặt ra là Đô đốc Hải quân Liên Xô (Адмирал Флота Советского Союза), vẫn để phong cho Kuznetsov và Isakov. Tuy nhiên, trên thực tế, đây chỉ là sự thay đổi về danh xưng cấp bậc, các Đô đốc Hải quân vẫn sử dụng cấp hiệu cũ của Đô đốc Hạm đội.

Từ năm 1955, không một đô đốc nào được nhảy cóc từ cấp bậc Đô đốc lên Đô đốc Hải quân. Mãi đến năm 1962, cấp bậc Đô đốc Hạm đội được phục hồi với cấp hiệu 4 sao, đến năm 1974 lại sử dụng cấp hiệu 1 ngôi sao Nakhimov lớn và không có quốc huy Liên Xô (tức là gần giống như cấp hiệu Nguyên soái binh chủng). Bấy giờ Hải quân Liên Xô mới chính thức có một cấp bậc tương đương Đại tướng.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/CCCP_navy_Rank_admiral_flota2_infobox.svg)
Cấp hiệu Đô đốc Hạm đội từ năm 1974 trở đi.

Em tạm trích nguồn wiki lên, mong các bác thông cảm
Nếu như wiki nói thì từ cấp úy trở xuống không có vạch sĩ quan trên tay áo, các bác thấy thế nào?
http://en.wikipedia.org/wiki/Vietnam_People%27s_Navy#Ranks_in_Vietnam_People.27s_Navy
Bọn này có vẻ ẩu hoặc nhầm? vì hệ thống cấp vạch này rất giống của Anh ?

Nó ẩu đấy! Xem các ảnh sau thì thấy rất rõ.

(http://giaoduc.net.vn/Uploaded/quyhoi/2012_01_17/quan_doi_viet_nam_2.JPG)
Không khó khăn để thấy bác đang lua bát mang hàm Trung tá.

(http://giaoduc.net.vn/Uploaded/quyhoi/2012_01_17/quan_doi_viet_nam_5.JPG)
Chú thích ảnh cũng ghi đây là một sĩ quan cấp Thượng úy

Trong lịch sử Hải quân Liên Xô, có cả thảy 12 người được thụ phong quân hàm Đô đốc Hạm đội. Ba người đầu tiên về sau đều được thăng hàm Đô đốc Hải quân Liên Xô.

1. Nikolay Gerasimovich Kuznetsov (Николай Герасимович Кузнецов), phong 31/5/1944, thăng Đô đốc Hải quân Liên Xô ngày 3/5/1955
2. Ivan Stepanovich Isakov (Иван Степанович Исаков), phong 31/5/1944, thăng Đô đốc Hải quân Liên Xô ngày 3/5/1955
3. Sergey Georgiyevich Gorshkov (Сергей Георгиевич Горшков), phong 28/4/1962, thăng Đô đốc Hải quân Liên Xô ngày 28/10/1967

Trong số các đô đốc cấp cao này, người lên nhanh nhất và cũng là truân chuyên nhất là Kuznetsov. Sinh năm 1904, khai tăng 2 tuổi để được gia nhập Hải quân năm 1919. Năm 1923, được cử đi học tại trường Cao đẳng hải quân Frunze. Tốt nghiệp năm 1926 với hạng ưu. Vào Học viện Hải quân năm 1929 và tốt nghiệp hạng ưu năm 1932. Làm thuyền trưởng một số chiến hạm rồi tham gia Nội chiến Tây Ban Nha với tư cách cố vấn trưởng. Một năm sau về nước, do cuộc thanh trừng, được thăng chức Tư lệnh phó, 5 tháng sau đã là Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương khi chưa tròn 34 tuổi. Chỉ 15 tháng sau, được cử làm Phó ủy viên nhân dân Hải quân và và một tháng sau đã làm Ủy viên nhân dân (tương đương Bộ trưởng) Hải quân khi mới 34 tuổi 279 ngày. Nhận cấp bậc Đô đốc ngày 4/6/1940, ông được thăng Đô đốc Hạm đội ngày 31/5/1944, lúc 39 tuổi 312 ngày.

Sự đời trớ trêu: sau chiến tranh thì lên voi xuống chó. Vì một lỗi do cấp dưới, Kuznetsov bị giáng toẹt xuống Chuẩn đô đốc vào ngày 10/2/1948. Ông bò lên lại cũng khá nhanh, 27/1/1951: Phó đô đốc, 13/5/1953: phục hồi hàm Đô đốc Hạm đội. Ngày 3/3/1955, thụ phong Đô đốc Hải quân Liên Xô, đến 17/2/1956 lại bị giáng xuống Phó đô đốc. Mãi sau khi ông qua đời 14 năm, người ta mới khôi phục lại quân hàm Đô đốc Hải quân Liên Xô cho ông.

Mặc dù được phong hàm Đô đốc Hạm đội đầu tiên, nhưng ông lại có thời gian giữ quân hàm ít nhất. Lần thứ nhất, ông chỉ giữ quân hàm 3 năm 255 ngày. Lần thứ 2 là 1 năm 294 ngày. Lần đầu do bị giáng xuống, lần sau lại được thăng lên, nhưng chung quy cả 2 lần cộng lại chỉ được 5 năm 184 ngày. Cấp bậc Đô đốc Hải quân Liên Xô ông cũng chỉ giữ được vỏn vẹn có 351 ngày.

Trừ Kuznetsov, Isakov, Gorshkov, 9 Đô đốc Hạm đội còn lại là
4. Vladimir Afanasyevich Kasatonov (Владимир Афанасьевич Касатонов), phong 18/6/1965
5. Nikolai Dmitriyevich Sergeyev (Никола́й Дми́триевич Серге́ев), phong 30/4/1970
6. Semyon Mikhailovich Lobov (Семён Михайлович Лобов), phong 28/7/1970
7. Georgiy Mikhailovich Yegorov (Гео́ргий Миха́йлович Его́ров), phong 5/11/1973
8. Nikolai Ivanovich Smirnov (Никола́й Ива́нович Смирно́в), phong 5/11/1973
9. Vladimir Nikolayevich Chernavin (Владимир Николаевич Чернавин), phong 4/11/1983
10. Alexei Ivanovich Sorokin (Алексе́й Ива́нович Соро́кин), phong 16/2/1988
11. Ivan Matveyevich Kapitanets (Ива́н Матве́евич Капита́нец), phong 4/11/1988
12. Konstantin Valentinovich Makarov (Константи́н Валенти́нович Мака́ров), phong 4/11/1989

Trong đó, người thụ phong trẻ nhất là Kasatonov khi mới 54 tuổi 332 ngày, và người thụ phong già nhất là Sorokin khi đã 65 tuổi 325 ngày.

Sau khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga kế thừa hầu hết di sản, kể cả hệ thống quân hàm. Chỉ có rất ít sự thay đổi nhỏ từ sau năm 1992.

- Hệ thống cấp bậc Không quân sử dụng tương tự của Lục quân.
- Cấp bậc cao nhất của Hải quân là Đô đốc Hạm đội, tương đương với Đại tướng Lục quân.
- Cấp bậc cao nhất của các quân chủng là Đại tướng (Lục quân, Phòng không, Không quân, Tên lửa chiến lược) và Đô đốc Hạm đội (Hải quân).
- Cấp bậc cao nhất của các lực lượng vũ trang Nga là Nguyên soái Liên bang Nga.

Về cấp hiệu, được quy định như sau:
- Cấp úy sử dụng các ngôi sao với kích thước 13 mm
- Cấp tá sử dụng các ngôi sao với kích thước 20 mm
- Cấp tướng sử dụng các ngôi sao với kích thước 22 mm
- Cấp hiệu Nguyên soái Liên bang sử dụng một ngôi sao Nakhimov kích thước 40mm với quốc huy Liên bang Nga ở trên.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/15/ID-Sergeyev-01.jpg)
Igor Dmitriyevich Sergeyev (Игорь Дмитриевич Сергеев), Nguyên soái Liên bang Nga đầu tiên và duy nhất cho đến thời điểm này.

Riêng cấp hiệu Đại tướng sử dụng 1 ngôi sao kích thước 40mm và một ngôi sao nhỏ với cành nguyệt quế bao quanh ở trên. Cấp hiệu Đô đốc Hạm đội không có ngôi sao nhỏ ở trên, nhưng sử dụng 1 ngôi sao Nakhimov lớn cũng có kích thức 40mm. Ở cấp hiệu cổ tay, cấp hiệu Đô đốc Hạm đội sử dụng giống như cấp hiệu Đô đốc Hải quân Liên Xô cũ.

Năm 1994, Nga thay đổi một số cấp hiệu. Ngoài các cấp hiệu hạ sĩ quan và binh sĩ, cấp hiệu Đại tướng và Đô đốc Hạm đội được chuyển sang dạng 4 sao có kích thước 22 mm như các cấp bậc tướng và đô đốc khác.

Kéo chủ đề lên phát  ;)

Chúng ta đều biết rằng hệ thống quân hàm đầu tiên của QĐNDVN được quy định theo nội dung của sắc lệnh số 33 của Chủ tịch nước ngày 22-3-1946 (http://laws.dongnai.gov.vn/1945_to_1950/1946/194603/194603220001), trong đó từ cấp sĩ trở xuống mang cấp hiệu biểu tượng đỏ nền vàng ở tay áo bên trái, cấp sĩ quan trở lên mang cấp hiệu sao và lon vàng trên nền đỏ đeo ở cầu vai. Riêng sĩ quan chính trị mang cấp hiệu nền đen.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/vng.jpg)

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/0_FREY18_grandetenue.jpg)

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đại tá Nguyễn Dân với quân hàm tương ứng theo SL 33. Có thể thấy là cách đeo cấp hiệu chịu ảnh hưởng từ quân đội Pháp.

Tuy nhiên trong quân đội VN khi đó còn xuất hiện một số kiểu quân hàm khác.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/quanham2.jpg)

1 sĩ quan quân đội VN với cấp hiệu đính trên ve áo (có thể là) 1 sao và 2 gạch đỏ trên nền vàng.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/quanham-1.jpg)

Chiến sĩ của 1 đơn vị vũ trang mang cấp hiệu (có thể là nền đỏ), tuy nhiên không rõ là quân đội hay công an.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/img1924ei.jpg)

1 sĩ quan quân đội VN với cấp hiệu (có thể là) 3 vạch đỏ trên nền vàng, tuy nhiên không gắn vào ve áo mà gắn dọc vào cầu vai.

Có thể thấy về hình thức và cách sử dụng, 3 trường hợp sau chịu ảnh hưởng từ quân đội Nhật.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/45656.jpg)

Vậy câu hỏi đặt ra là vì sao lại tồn tại kiểu quân hàm với hình thức và cách sử dụng hoàn toàn không có trong quy định? Liệu có phải để phục vụ nhiệm vụ ngoại giao ngay sau hiệp định sơ bộ 6-3-1946, người ta đã "mượn" tạm kiểu quân hàm của Nhật để sử dụng cho lực lượng Tiếp phòng quân khi chưa có SL 33?

Tết nhất rượu thịt đè dữ quá nên ngoi lên không nổi. Định phần quân hàm của một lực lượng từng làm kinh hoàng cả thế giới sẽ có nhiều người tham gia, nên cố gắng lệt phệt vài dòng.

Sau Thế chiến thứ nhất, hàng triệu binh sĩ của Đế chế Đức bị đẩy ra bên lề xã hội. Trừ 10 vạn người được giữ làm nòng cốt cho Reichswehr, số khác tham gia lực lượng đánh thuê Freikorps, hầu hết tham gia vào các tổ chức đoàn thể, nơi mà ít nhất họ không cảm thấy lạc lõng tại chính đất nước mình.

Thừa hưởng sự đoàn kết, tính kỷ luật sắt trong quân đội, các cựu binh Đức là những lực lượng quan trọng trong các tổ chức đoàn thể, tạo nên sức mạnh của các tổ chức này, đến mức trở thành những thế lực trính trị mạnh, mạnh đến mức cả hệ thống chính quyền không còn kiểm soát nổi. Một trong những cựu binh vô danh ấy, một anh chàng hạ sĩ quèn và một tổ chức làng nhàng, không ai có thể ngờ chưa đầy 20 năm sau đã trở thành nỗi kinh hoàng của cả thế giới.

Mùa hè năm 1920, anh chàng hạ sĩ quèn trong Thế chiến thứ nhất có tên Adolf Hitler, chỉ sau vài năm hoạt động chính trị, với tài hùng biện hiếm có, đã trở thành lãnh tụ của một đảng nhỏ có tên là Đảng Công nhân Đức (Deutsche Arbeiterpartei - DAP). Danh xưng Führer (thủ lĩnh) bắt đầu được sử dụng một cách chính thức trong đảng dành riêng cho Hitler. Hitler cũng cho thêm cụm từ "Nationalsozialistische" (Quốc gia xã hội) vào tên đảng, để trở thành tên Đảng Quốc xã.

Để xây dựng một lực lượng hạt nhân trong đảng, ngày 3 tháng 8 năm 1921, Hitler đã cho hình thành một "Ban Thể dục thể thao" (Turn-und Sportabteilung). Mặc dù mang một cái tên rất hòa bình, nhưng thực chất, đây là một lực lượng bán quân sự với nòng cốt là các cựu binh Đức trong đảng, có nhiệm vụ bảo vệ đảng và khủng bố các đối thủ chính trị khác. Một tháng sau, lực lượng này chính thức mang tên "Lực lượng bão tố" (Sturmabteilung - SA).

Khi mới thành lập, các thành viên SA chưa có một đồng phục riêng mà chỉ dùng một băng vài chữ Vạn để phân biệt với các đảng viên khác. Một hệ thống cấp bậc sơ khai cũng bắt đầu được sử dụng, dù chưa có cấp hiệu đi kèm (từ cao xuống thấp):
- Oberster SA-Führer: Thủ lĩnh tối cao SA
- SA-Oberführer: Thủ lĩnh cao cấp SA
- SA-Führer: Thủ lĩnh SA
- SA-Mann: Đội viên SA

Hai năm sau, năm 1923, Đảng Quốc xã phát triển một cách khủng khiếp, số lượng đảng viên tăng nhiều lần và đội SA cũng bành trướng đến mức không còn là lực lượng bán vũ trang mà gần như một đội quân hẳn hoi. Nhằm để dễ dàng phân biệt, một số chỉ huy SA đã tạo ra dấu hiệu nhận biết cấp bậc chỉ huy của mình. Họ tạo ra các vạch trắng trên băng đeo chữ Vạn trên tay. Trừ các đội viên mang băng tay không vạch, các chỉ huy sẽ mang từ 1 đến 3 vạch theo cấp bậc của mình.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/SS-Armband.svg/300px-SS-Armband.svg.png)
Băng tay của Thủ lĩnh tối cao SA

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Bundesarchiv_Bild_146-2007-0003%2C_Soldaten_bei_der_Verhaftung_von_Stadtr%C3%A4ten.jpg/600px-Bundesarchiv_Bild_146-2007-0003%2C_Soldaten_bei_der_Verhaftung_von_Stadtr%C3%A4ten.jpg)
Một Thủ lĩnh cao cấp SA cạnh các đội viên SA trong vụ bạo loạn quán bia 1923. Chú ý trang bị của các đội viên SA, có thể thấy đây là đội quân làm đảo chính chứ không còn là đội bán vũ trang.

Bạo loạn quán bia 1923 bị dập tắt, Hitler bị bắt. Tuy nhiên, đây lại là một thành công lớn của Hitler khi tận dụng phiên tòa để đánh bóng mình thành một người yêu nước cuồng tín. Dù Đảng Quốc xã bị cấm, nhưng vẫn các đảng viên vẫn hoạt động trong bí mật, phân tán gia nhập các tổ chức cánh hữu khác, lần lượt biến các tổ chức đó thành Quốc xã.

Lực lượng SA cũng gia tăng nhanh chóng với sự tham gia của các cựu binh Stahlhelm, tổ chức bán quân sự lớn nhất nước Đức bấy giờ. Năm 1924, một thủ lĩnh SA là Gerhard Roßbach, đã đề nghị sử dụng sơmi nâu, vốn tồn một số lượng rất lớn trong các kho quân trang của Đức, làm đồng phục tiêu chuẩn của SA.

Năm 1925, Hitler ra tù và dồn sức để tái tổ chức đảng Quốc xã. Lực lượng SA cũng dần tổ chức đến cấp Standarten, tương đương cấp Trung đoàn. Một cấp bậc mới là Standartenführer được đặt ra để chỉ huy cấp standarten. Cũng trong thời gian này, chịu ảnh hưởng của hệ thống cấp hiệu của Stahlhelm, một hệ thống cấp hiệu chỉ huy của các thủ lĩnh SA được đặt ra như sau:
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/d/d3/EarlySARanks.jpg)

Các cấp bậc thấp như SA-Führer và SA-Mann không có cấp hiệu riêng.

Năm 1927, cấp bậc SA-Führer được đổi thành Sturmführer để tránh nhầm lẫn với danh hiệu Führer của Hitler. Cấp bậc Sturmbannführer cũng được thành lập và được xếp trên Sturmführer để chỉ huy tổ chức tương đương cấp tiểu đoàn. Các cấp bậc thấp hơn Sturmführer là Truppführer và Scharführer cũng được đặt ra. Một hệ thống cấp hiệu của các cấp hiệu này cũng được đặt ra nhái theo Stahlhelm.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/9/99/EarlySAPips.jpg)

Năm 1928, cấp bậc Gruppenführer được đặt ra và là cấp bậc chỉ huy cao cấp nhất của SA, chỉ dưới quyền điều động của Oberster SA-Führer (bấy giờ do Franz Pfeffer von Salomon nắm giữ). Năm 1930, Hitler được tôn vinh là Oberster SA-Führer vĩnh viễn, cấp bậc Gruppenführer chuyển qua giữ cấp hiệu cũ của Oberster SA-Führer (bấy giờ không mang cấp hiệu gì nữa).

Hệ thống cấp bậc của SA khi đó như sau:
1. Gruppenführer
2. Oberführer
3. Standartenführer
4. Sturmbannführer
5. Sturmhauptführer
6. Sturmführer
7. Truppführer
8. Scharführer
9. Mann

Cũng trong năm 1930, Ernst Röhm được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng SA. Về nguyên tắc, Hitler được tôn vinh là Oberster SA-Führer vĩnh viễn, là lãnh đạo tối cao của SA, nhưng trên thực tế, chính Röhm mới là người nắm quyền điều hành thực tế. Từng là một quân nhân cao cấp, Röhm đã tiến hành nhiều cải tổ để biến SA từ một tổ chức bán vũ trang trở thành một đội quân chuyên nghiệp. Hệ thống cấp bậc được mở rộng dần dần từ năm 1930 đến 1932, trong đó quan trọng nhất với việc hình thành cấp bậc Obergruppenführer mà Röhm đã tự phong cho mình và các chỉ huy cao cấp của bộ tham mưu SA. Hệ thống cấp hiệu cũng được bổ sung thêm hệ cầu vai bên vai phải bên cạnh hệ thống cấp hiệu ở cổ áo với các ngôi sao php và lá sồi.

Năm 1933, khi Adolf Hitler trở thành thủ tướng Đức, Röhm chính thức chuyển đổi chức vụ của mình thành một cấp bậc thực tế với danh xưng Stabschef. Tuy nhiên, Röhm chỉ sử dụng nó được 1 năm thì bị diệt trừ vĩnh viễn sau Đêm của những con dao dài. SA cũng rơi vào thế thất sủng, dể nhường chỗ cho một lực lượng xuất phát từ một nhóm nhỏ trong SA, về sau hình thành độc lập và trở thành đội quân gây kinh hoàng cả thế giới: lực lượng cận vệ Schutzstaffel, hay còn được biết với tên gọi tắt là SS.

Cấp hiệu của SA từ năm 1934 đến 1945
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/46/SAranks1944.jpg/600px-SAranks1944.jpg)

Khởi nguồn từ một nhánh của SA, nhưng ngay từ đầu hệ thống cấp bậc của SS hơi khác một chút so với SA. Những cấp bậc ban đầu của SS, phân biệt bằng số vạch trên băng đeo tay như SA, bao gồm:
- Reichsführer, 3 vạch: chỉ huy toàn quốc (Reichs)
- Gauführer, 2 vạch: chỉ huy vùng (Gau)
- Staffelführer, 1 vạch: chỉ huy khu vực (Staffel)
- Mann, không mang vạch: đội viên

Cũng như SA, từ năm 1924, SS cũng thống nhất đồng phục sơmi nâu, tuy nhiên, từ năm 1927, các thành viên SS bắt đầu sử dụng dấu hiệu phân biệt với SA với cà vạt và mũ đen (SA là cà vạt và mũ nâu). Đến năm 1929, các thành viên SS chính thức chuẩn hóa đồng phục với cà vạt, mũ và quần đen. Hệ thống cấp hiệu chịu ảnh hưởng của SA, nhưng các cấp bậc vẫn có sự khác biệt.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7b/1930_pattern_Schutzstaffel_uniform_with_shoulder_board.png)
Đồng phục một thành viên SS cấp bậc Scharführer. Số 1 ở cổ áo bên phải thể hiện là thành viên của Standarten (đoàn) số 1

Hệ thống cấp hiệu và cấp bậc SS năm 1929
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/b/bc/EarlySSRanks.jpg)

Có thể thấy, thời kỳ này số lượng cấp bậc của SS vẫn ít hơn SA và cấp bậc Reichsführer, về thực chất vẫn là một chức vụ được đồng hóa tương đương cấp Gruppenführer của SA. Tuy nhiên, kể từ sau cuộc xung đột của Stennes năm 1930, thể hiện sự mâu thuẫn tăng cao giữa Hitler với các chỉ huy cao cấp của SA, số lượng thành viên, cấp bậc của SS tăng nhanh đồng thời với khả năng độc lập với SA. Hai chỉ huy cao cấp của SS là Himmler và Daluege cũng được đồng hóa ngang cấp bậc cao nhất của SA là Obergruppenführer. Năm 1932, SS chính thức sử dụng bộ đồng phục đen nổi tiếng do Tiến sĩ Karl Diebitsch (về sau được phong cấp SS-Oberführer) và SS-Sturmhauptführer Walter Heck. Từ thời điểm này, SS có thể được xem như một lực lượng độc lập với SA. Mối liên hệ với SA còn lại trên đồng phục chỉ còn mỗi chiếc sơmi nâu mặc ở trong.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/15/Die_Uniformen_der_Allgemeinen_SS_32-45.jpg)
Bộ đồng phục đen nổi tiếng của SS

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/3/32/Rank_insignia_of_the_Schutzstaffel_1930.png)
Hệ thống cấp bậc và cấp hiệu SS vào năm 1930

Topic của bác thainhi_vn rất công phu và chi tiết, góp với bác chút gió:
Có vẻ như cấp hiệu của SA trong thời gian đầu chưa chuẩn lắm, cụ thể như tay Horst Wessel, cha đẻ của "Quốc Xã Đảng ca", ảnh trong thẻ đảng ghi ngày 24/2/1928, cấp hiệu hơi lạ, không phải sao và cũng chẳng phải sồi:
(http://i522.photobucket.com/albums/w345/fanlong74/history/HorstWesselpartycard.jpg)

Wessel dẫn đầu đoàn quân SA diễu binh tại Nuremberg 1929, cấp hiệu giống cấp hiệu chỉ huy xung kích SS nhưng quân phục vẫn là nâu từ đầu đến chân của SA
(http://i522.photobucket.com/albums/w345/fanlong74/history/HorstWesselcolor.jpg)

Ảnh chụp chân dung cho thấy rõ cấp hiệu trên ve áo của Horst Wessel:
(http://i522.photobucket.com/albums/w345/fanlong74/history/HorstWessel.jpg)

Trong ảnh Horst Wessel mặc đồng phục nhưng không phải của SA. Có lẽ đây là đồng phục của Corps Normannia Berlin mà Wessel tham gia khi theo học Luật tại Đại học Friedrich Wilhelms.


Thực ra cấp hiệu đó là cấp hiệu SA. Bấy giờ nền phù hiệu SA phân biệt theo màu như sau:
- Đỏ vàng: Tham mưu trưởng SA
- Đỏ trắng: Bộ chỉ huy trung ương SA
- Đỏ: Bộ tham mưu SA
- Vàng: Cụm Schlesien
- Lục: Cụm Thüringen
- Xanh: Cụm Hesse
- Nâu: Cụm Westmark
- Xanh nhạt: Cụm Hochland
- Cam: Cụm Südwest
- Hồng: Cụm Alpenland
- Xanh nhạt (pip vàng): Cụm Sudeten
- Đen: Cụm Berlin-Brandenburg

Như vậy có thể thấy rõ cấp hiệu của Wessel là SA-Sturmführer, thuộc Standarten số 5. Thời kỳ này, đồng phục SS khác SA chổ mũ, cà vạt và quần màu đen thay vì màu nâu. Một điểm khác biệt nữa là phù hiệu trên mũ của SS ngoài biểu tượng đại bàng còn có thêm biểu tượng đầu lâu.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/2/28/HimmlerOberfhr.jpg)
Himmler với đồng phục SS mang cấp bậc Oberführer năm 1928. Có thể thấy rõ sự khác biệt giữa màu sắc chiếc cà vạt sẫm màu (SS) của Himmler với cà vạt sáng màu (SA) của Wessel

Như vậy là cấp hiệu của cụm này giống cấp hiệu SS, Cảm ơn bác  :)

Năm 1933 còn đánh dấu một mốc quan trọng khi SS chính thức hình thành một phân nhánh vũ trang Leibstandarte SS Adolf Hitler (LSSAH) để thay thế lực lượng cảnh vệ chính phủ bảo vệ Hitler (lúc này đã trở thành Thủ tướng Đức). Được vũ trang bởi súng, lưỡi lê và nón sắt, LSSAH còn khẳng định sự khác biệt bằng phù hiệu SS riêng mà về sau trở thành phù hiệu chung của cả lực lượng SS.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/Flag_Schutzstaffel.svg)
Phù hiệu của LSSAH, sau trở thành phù hiệu của cả lực lượng SS

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Bundesarchiv_Bild_183-H15390%2C_Berlin%2C_Kaserne_der_LSSAH%2C_Vergatterung.jpg/600px-Bundesarchiv_Bild_183-H15390%2C_Berlin%2C_Kaserne_der_LSSAH%2C_Vergatterung.jpg)
Các binh sĩ LSSAH tại Berlin năm 1938

Chính LSSAH là lực lượng thực hiện mệnh lệnh của Hitler trong Đêm những con dao dài, thu hồi quyền lực cho Hitler. Sau sự kiện này, Hitler cho thành lập lực lượng SS-Verfügungstruppe (SS-VT) mà về sau cùng với LSSAH hình thành nên nhánh SS vũ trang. Hệ thống cấp bậc của SS cũng bắt đầu hoàn chỉnh và phân thành 2 nhóm: Allgemeine-SS và Waffen-SS

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/f/f8/Collar_insignia_of_the_Schutzstaffel.png)
Các phù hiệu của lực lượng SS (từ trái sang phải): Standarten số 7, LSSAH, Tổng hành dinh SS (hàng trên), các trung đoàn SS-VT Deutschland, Germania và Der Führer

Lực lượng SS vũ trang chính thức phân biệt khi họ chuyển qua bộ đồng phục xám và sử dụng hệ thống cấp hiệu cầu vai của quân đội. Tuy nhiên, hệ thống cấp hiệu SS ở cổ áo vẫn được giữ nguyên.

Mặc dù mãi đến tháng 8 năm 1940, Waffen-SS mới chính thức được thành lập nhưng từ trước đó 1 năm, các đơn vị của nó đã chiến đấu trong đội hình của Wehrmacht như một binh chủng tác chiến. Việc sử dụng song song 2 hệ thống cấp hiệu thể hiện phần nào tính độc lập của Waffen-SS. Trên danh nghĩa, Himmler với cấp bậc Reichsführer-SS thường được chuyển ngữ là Thống chế SS, nhưng trên thực tế Himmler không chỉ huy Waffen-SS. Waffen-SS chỉ chịu sự chỉ huy của Bộ Tổng tư lệnh tối cao Các lực lượng vũ trang Đức (Oberkommando der Wehrmacht - OKW).

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/6/6e/NewRfPatchs1934.jpg/195px-NewRfPatchs1934.jpg)
Cấp hiệu Reichsführer-SS của Heinrich Himmler (cần lưu ý là cấp hiệu cầu vai của Allgemeine-SS chỉ đeo vai phải)

Hệ thống cấp bậc Waffen-SS 1942 tuy được đối ứng với Heer nhưng vẫn tồn tại một số khác biệt. (đối ứng với Heer từ thấp đến cao)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_14.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_34.gif)
Untersturmführer (Leutnant)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_15.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_35.gif)
Obersturmführer (Oberleutnant)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_16.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_36.gif)
Haupsturmführer (Hauptmann)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_17.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_37.gif)
Sturmbannführer (Major)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_18.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_38.gif)      
Obersturmbannführer (Oberstleutnant)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_19.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_39.gif)
Standartenführer (Oberst)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_20.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_40.gif)
Oberführer (Oberst)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_21.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_41.gif)
SS-Brigadeführer und Generalmajor der Waffen SS (Generalmajor)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_22.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_42.gif)
SS-Gruppenführer und Generalleutnant der Waffen-SS    (Generalleutnant)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_23.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_43.gif)
SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS (General)

(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_24.gif)(http://vuontaodan.net/Forums/upfiles/19/Rank/germany-3r-waffenss_44.gif)
SS-Oberstgruppenführer und Generaloberst der Waffen-SS (Generaloberst)

Sau Thế chiến thứ nhất, nước Đức không còn một thống chế nào. Mãi đến năm 1936, Thống chế đầu tiên của Đức Quốc xã được phong là Werner von Blomberg. Hai năm sau, von Blomberg bị hạ bệ và một người hùng của Thế chiến thứ nhất được phong Thống chế là Hermann Göring. Năm 1940, thêm 12 thống chế được phong. Và Hermann Göring không chịu đứng dưới, buộc Hitler phải tạo ra một quân hàm mới đứng trên các thống chế khác. Đó là quân hàm Reichsmarschall, thường được dịch là Thống chế Đế chế. Dù Göring trở thành Thống chế trên tất cả các thống chế và đại đô đốc khác, nhưng có ai ngờ, người hùng của Thế chiến thứ nhất lại trở thành kể ngớ ngẩn của Thế chiến thứ hai.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Luftwaffe_epaulette_Reichsmarschall.svg/200px-Luftwaffe_epaulette_Reichsmarschall.svg.png)
Cấp hiệu cầu vai của cấp bậc Thống chế Đế chế

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Luftwaffe_collar_tabs_Reichsmarschall_3D.svg/120px-Luftwaffe_collar_tabs_Reichsmarschall_3D.svg.png)
Cấp hiệu cổ áo Thống chế Đế chế

(http://www.germaniainternational.com/images2/openerpictures/Goringpage10.jpg)
Göring trogn quân phục Thốgn chế Đế chế cùng với các tướng lĩnh không quân Đức Quốc xã

Phủi bụi cái!

Danh sách cấp bậc Lục quân Đức Quốc xã

1. Schütze (Binh nhì)
2. Oberschütze (Binh nhất)
3. Gefreiter (Hạ sĩ)
4. Obergefreiter (Hạ sĩ nhất)
5. Unteroffizier (Trung sĩ)
6. Unterfeldwebel (Trung sĩ nhất)
7. Feldwebel (Thượng sĩ)
8. Oberfeldwebel / Hauptfeldwebel (Thượng sĩ nhất)
9. Stabsfeldwebel (Chuẩn úy)
10. Leutnant (Thiếu úy)
11. Oberleutnant (Trung úy)
12. Hauptmann (Đại úy)
13. Major (Thiếu tá)
14. Oberstleutnant (Trung tá)
15. Oberst (Đại tá)
16. Generalmajor (Thiếu tướng)
17. Generalleutnant (Trung tướng)
18. General der Infanterie, Panzertruppe, Artillerie, ... (Thượng tướng binh chủng)
19. Generaloberst (Đại tướng)
20. Generalfeidmarshall (Thống chế)

Hải quân Đức Quốc xã
      
1. Gefreiter (Thủy binh bậc 3)
2. Obergefreiter (Thủy binh bậc 2)
3. Hauptgefreiter (Thủy binh bậc 1)
4. Stabsgefreiter (Hạ sĩ)
5. Oberstabsgefreiter (Hạ sĩ nhất)
6. Maat (Trung sĩ)
7. Obermaat (Trung sĩ nhất)
8. Fähnrich zur See (Thượng sĩ)
9. Oberfähnrich zur See (Thượng sĩ nhất)
10. Bootsmann - Feldwebel (Chuẩn úy bậc 4)
11. Stabsfeldwebel (Chuẩn úy bậc 3)      
12. Oberfeldwebel (Chuẩn úy bậc 2)
13. Stabsoberfeldwebel (Chuẩn úy bậc 1)
14. Leutnant zur See (Thiếu úy)
15. Oberleutnant zur See (Trung úy)
16. Kapitänleutnant (Đại úy)
17. Korvettenkapitän (Thiếu tá)
18. Fregattenkapitän (Trung tá)
19. Kapitän zur See (Đại tá)
20. Konteradmiral (Chuẩn đô đốc)
21. Vizeadmiral (Phó đô đốc)
22. Admiral (Đô đốc)
23. Generaladmiral (Tổng đô đốc)
24. Großadmiral (Đại đô đốc)

Không quân Đức Quốc xã
1. Gemeiner (binh sĩ)
2. Gefreiter (Hạ sĩ)
3. Obergefreiter (Hạ sĩ nhất)
4. Hauptgefreiter (Trung sĩ)
5. Unteroffizier/Oberjäger (Trung sĩ nhất)
6. Unterfeldwebel (Thượng sĩ)
7. Feldwebel (Thượng sĩ nhất)
8. Oberfeldwebel (Chuẩn úy bậc 3)
9. Hauptfeldwebel (Chuẩn úy bậc 2)
10. Stabsfeldwebel (Chuẩn úy bậc 1)
11. Leutnant (Thiếu úy)
12. Oberleutnant (Trung úy)
13. Hauptmann (Đại úy)
14. Major (Thiếu tá)
15. Oberstleutnant (Trung tá)
16. Oberst (Đại tá)
17. Generalmajor (Thiếu tướng)
18. Generalleutnant (Trung tướng)
19. General der Flieger (Thượng tướng không quân)
20. Generaloberst (Đại tướng)
21. Generalfeidmarshall (Thống chế)

Nước Đức sau chiến tranh được phân thành 2 chính quyền đối đầu nhau. Và khi nhánh quân sự của 2 chính quyền hình thành, hệ thống quân hàm rõ ràng chịu ảnh hưởng của "minh chủ" hệ tư tưởng của chính quyền đó.

Cộng hòa Dân chủ Đức
Thành lập ngày 1 tháng 3 năm 1956 trên cơ sở lực lượng cảnh sát tập trung, quân đội Đông Đức mang tên gọi chính thức là Quân đội Nhân dân Quốc gia (Nationale Volksarmee) với 4 nhánh chính là Lục quân (Landstreitkräfte), Hải quân (Volksmarine), Phòng không - Không quân (Luftstreitkräfte/Luftverteidigung) và Biên phòng (Grenztruppen). Mặc dù hệ thống cấp hiệu kế thừa từ hệ thống cấp hiệu của Đế chế và Quốc xã, và danh xưng hầu hết vãn mang đặc thù Đức, nhưng người ta vẫn có thể dễ dàng nhận thấy ảnh hưởng từ anh cả Liên Xô.

Hệ thống quân hàm sĩ quan Lục quân và Không quân (tham chiếu quân hàm Liên Xô - Việt Nam)
1. Unterleutnant  (Мла́дший лейтена́нт - Thiếu úy)
2. Leutnant (Лейтена́нт - Trung úy)
3. Oberleutnant (Ста́рший лейтена́нт - Thượng úy)
4. Hauptmann (Капита́н - Đại úy)
5. Major (Майор - Thiếu tá)
6. Oberstleutnant (Подполковник - Trung tá)
7. Oberst (Полко́вник - Đại tá)
8. Generalmajor (Генера́л-майо́р - Thiếu tướng)
9. Generalleutnant (Генера́л-лейтена́нт - Trung tướng)
10. Generaloberst (Генера́л-полко́вник - Thượng tướng)
11. Armeegeneral (Генера́л а́рмии - Đại tướng)

Hệ thống quân hàm sĩ quan Hải quân (tham chiếu quân hàm Liên Xô - Việt Nam)
1. Unterleutnant zur See (Мла́дший лейтена́нт - Thiếu úy)
2. Leutnant zur See (Лейтена́нт - Trung úy)
3. Oberleutnant zur See (Ста́рший лейтена́нт - Thượng úy)
4. Kapitanleutnant (Капита́н-лейтена́нт - Đại úy)
5. Korvettenkapitan (Капита́н 3-го ранга - Thiếu tá)
6. Fregattenkapitan (Капита́н 2-го ранга - Trung tá)
7. Kapitan zur See (Капита́н 1-го ранга - Đại tá)
8. Konteradmiral (Ко́нтр-адмира́л - Chuẩn đô đốc)
9. Vizeadmiral (Ви́це-адмира́л - Phó đô đốc)
10. Admiral (Адмира́л - Đô đốc)
11. Flottenadmiral (Адмира́л фло́та - Đô đốc hạm đội)

Ngày 25 tháng 3 năm 1982, quân hàm Nguyên soái Cộng hòa Dân chủ Đức (Marschall der Deutschen Demokratischen Republik) được thành lập, được xem như là tương đương với bậc Nguyên soái Liên Xô. Cấp bậc này được xem là tối cao về quân sự Đông Đức, cả Hải Lục Không quân. Tuy nhiên, không ai được phong quân hàm này cho đến khi Đông Đức sụp đổ và sát nhập vào Tây Đức năm 1990.

Cộng hòa Liên bang Đức
Thành lập ngày 12 tháng 11 năm 1955, quân đội Tây Đức mang tên gọi chính thức là Lực lượng Phòng vệ Liên bang (Bundeswehr) với 3 nhánh chính là Lục quân (Heer), Hải quân (Marine), Không quân (Luftwaffe). Hệ thống danh xưng quân hàm kế thừa từ hệ thống của Đế chế và Quốc xã, nhưng cấp hiệu (đặc biệt là Hải quân) và cách thức tổ chức có thể dễ dàng nhận thấy ảnh hưởng từ anh cả Mỹ.

Hệ thống quân hàm sĩ quan Lục quân và Không quân (tham chiếu quân hàm Mỹ - chuyển ngữ Việt)
1. Leutnant (2nd Lieutenant - Thiếu úy)
2. Oberleutnant (1st Lieutenant - Trung úy)
3. Hauptmann (Captain - Thượng úy)
4. Stabshauptmann (Staff Captain - Đại úy) (từ 1962)
5. Major (Major - Thiếu tá)
6. Oberstleutnant (Lieutenant Colonel - Trung tá)
7. Oberst (Colonel - Đại tá)
8. Brigadegeneral (Brigadier General - Chuẩn tướng)
9. Generalmajor    (Major General - Thiếu tướng)
10. Generalleutnant (Lieutenant General - Trung tướng)
11. General (General - Đại tướng) (từ 1962)

Hệ thống quân hàm sĩ quan Hải quân (tham chiếu quân hàm Mỹ - chuyển ngữ Việt)
1. Leutnant zur See (Ensign - Thiếu úy)
2. Oberleutnant zur See (Lieutenant Junior Grade - Trung úy)
3. Kapitänleutnant (Lieutenant - Thượng úy)
4. Stabskapitänleutnant (Staff Lieutenant - Đại úy) (từ 1962)
5. Korvettenkapitän (Lieutenant Commander - Thiếu tá)
6. Fregattenkapitän (Commander - Trung tá)
7. Kapitän zur See (Captain - Đại tá)
8. Flottillenadmiral (Rear Admiral lower half - Phó đề đốc)
9. Konteradmiral    (Rear Admiral upper half - Đề đốc)
10. Vizeadmiral (Vice Admiral - Phó đô đốc)
11. Admiral (Admiral - Đô đốc) (từ 1962)

Như vậy là chúng ta đã đi qua phần đầu của chủ đề, khái quát được sự hình thành danh xưng và hệ thống quân hàm của các cường quốc quân sự Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Liên Xô. Phần này chúng ta sẽ bàn đến sự hình thành danh xưng và hệ thống quân hàm của các quốc gia Đông Á.

Mặc dù lịch sử quân sự châu Á có rất lâu đời, nhưng đến thế kỷ 19, sự bảo thủ đã làm cho nền quân sự châu Á trở lỗi thời và lạc hậu so với phương Tây. Người Nhật là người nhận ra điều đó sớm nhất. Không chỉ tranh thủ tàu to súng lớn như Thanh triều, họ còn nhận ra rằng cách thức tổ chức quân đội cũng chính là một trong những thế mạnh của quân sự phương Tây.

Năm 1867, Lục quân Đế quốc Nhật Bản được thành lập. Hải quân ra đời sau đó 2 năm. Một hệ thống quân hàm kiểu mới được đặt ra, áp dụng thống nhất trong cả Lục quân lẫn Hải quân. Mặc dù cấp hiệu mang hơi hướng Pháp rõ ràng, nhưng danh xưng thì khoa học hơn nhiều, ảnh hưởng các quốc gia Đông Á sau này (rõ ràng nhất là Việt Nam).

(http://i214.photobucket.com/albums/cc309/wfrad/japoffrsrank1890.jpg)
Hệ thống cấp hiệu sĩ quan Đế quốc Nhật Bản khoảng thập kỷ 1890

Hệ thống danh xưng cấp bậc quân sự của Nhật Bản rõ ràng chịu ảnh hưởng của văn hóa Hán Nhật. Hệ thống danh xưng này (Thiếu Trung Đại) về sau được Việt Nam áp dụng y chang (ở cấp sĩ quan) vào năm 1946, xem là nhận ra ngay.

1. Đại tướng (大将, taisho)
2. Trung tướng (中将, chusho)
3. Thiếu tướng (少将, shousho)
4. Đại tá (大佐, taisa)
5. Trung tá (中佐, chusa)
6. Thiếu tá (少佐, shousa)
7. Đại úy (大尉, tai-i)
8. Trung úy (中尉, chu-i)
9. Thiếu úy (少尉, sho-i)

Hệ thống này áp dụng đến năm 1945 thì hủy bỏ, nhưng phải công nhận ảnh hưởng của nó đến các nước Đông Á vẫn còn cho đến ngày nay, trừ tại ngay chính quê hương khai sinh ra nó. ;D

Cập nhật cái:

Kể từ năm 2013, cấp hiệu Đại tướng của Nga trở lại hình dạng 1 ngôi sao kích thước 40mm và một ngôi sao nhỏ với cành nguyệt quế bao quanh ở trên.

(http://en.rian.ru/images/17908/94/179089426.jpg)
Đại tướng Sergey Shoygu với cấp hiệu 4 sao

(http://vnexpress.net/Files/Subject/3b/be/23/6a/hai-bo-truong.jpg)
Đại tướng Sergey Shoygu với cấp hiệu ngôi sao lớn hội kiến với Đại tướng Phùng Quang Thanh

Góp ý một chút là hệ thống quân hàm của CHDC Đức có 1 hệ thống chuẩn úy (sĩ quan chuyên nghiệp) tương đương Mỹ :D
Lấy theo nguồn http://www.uniforminsignia.org/index.php?option=com_insigniasearch&Itemid=53&search_id=main&state=340&search_id=top

Lục quân CHDC Đức Landstreitkräfte dẻ NVA
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-army-1984-1990_23.gif)
Chuẩn úy bậc 1 (quân y)
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-army-1984-1990_08.gif)
Chuẩn úy bậc 2 (tăng - thiết giáp)
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-army-1984-1990_09.gif)
Chuẩn úy bậc 3 (bộ binh)
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-army-1984-1990_10.gif)
CHuẩn úy bậc 4 (pháo binh)

Hải quân CHDC Đức Volksmarine
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_11.gif)
Chuẩn úy bậc 1
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_12.gif)
Chuẩn úy bậc 2
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_13.gif)
Chuẩn úy bậc 3
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_14.gif)
Chuẩn úy bậc 4

Volksmarine còn có 1 số cấp bậc dưới Chuẩn úy (không thuộc hệ hạ sĩ quan) nữa, hình như là Hạ sĩ quan chuyên nghiệp
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_07.gif)
Chưa rõ cấp bậc
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_08.gif)
Chưa rõ cấp bậc
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_09.gif)
Chưa rõ cấp bậc
(http://www.uniforminsignia.org/_g/germany-ddr-navy_10.gif)
chưa rõ cấp bậc

Phủi bụi cái!

Năm 1911, Nhật Bản cải cách quân phục, trên nên gọn nhẹ và phù hợp hơn với chiến tranh hiện đại. Hệ thống cấp hiệu cũng được đơn giản hóa hơn nhiều, chỉ còn các chi tiết sao và vạch. Vị trí cấp hiệu thay vì ở cả mũ lẫn tay áo, thì đã được chuyển lên cầu vai, chịu ảnh hưởng rõ nét của kiểu cầu đai vai của Mỹ.

(http://media.moddb.com/cache/images/mods/1/18/17204/thumb_620x2000/jpa.1.jpg)

Một hình nhân mặc quân phục Lục quân Nhật Bản kiểu 1911.

(http://aredsunrising.weebly.com/uploads/1/2/1/0/12109161/950375.jpg)

Ở lễ phục sĩ quan, cấp hiệu được cải tiến từ mẫu 1886, có thể thấy rõ ảnh hưởng của cấp hiệu Đế chế Đức cùng thời.

(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_19.gif)(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_09.gif)
Thiếu úy

(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_05.gif)(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_15.gif)
Trung tá

(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_01.gif)(http://uniforminsignia.org/_j/japan-army-1911-1912-fulldress_11.gif)
Đại tướng

Chưa rõ vì sao có có 2 loại cấp hiệu lễ phục là vàng và vàng sọc trắng. Cao nhân nào có thông tin, xin bổ sung giúp.

Đối với Hải quân, hệ thống cấp hiệu sử dụng kiểu cầu vai cứng có ngù cổ điển hơn, sặc sỡ hơn.

Kaigun-shoi (Thiếu úy Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_01.gif)

Kaigun-chui (Trung úy Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_02.gif)

Kaigun-taii (Đại úy Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_03.gif)

Kaigun-shousa (Thiếu tá Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_04.gif)

Kaigun-chusa (Trung tá Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_05.gif)

Kaigun-taisa (Đại tá Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_06.gif)

Kaigun-shousho (Thiếu tướng Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_07.gif)

Kaigun-chusho (Trung tướng Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_08.gif)

Kaigun-taisho (Đại tướng Hải quân)
(http://uniforminsignia.org/_j/japan-navy-full-1911-1931_09.gif)

Về quân hàm lễ phục của Lục Quân thì theo trên insignia giải thích thì màu vàng dành cho sĩ quan tại ngũ. Còn sọc bạc dành cho sĩ quan danh dự, trong tiếng Nhật là Kenin bukan, kiêm nhiệm vũ quan. Bộ quân hàm được đặt ra cuối thời Minh Trị, lúc này vẫn còn rất nhiều phiên sĩ có công trong chiến tranh Mậu Thìn chống Mạc Phủ vẫn sống và tham gia công tác chính trị. Dạng chức tước này được đặt ra để thưởng công cho họ, hữu danh nhưng vô thực. Ngoài ra thì rất hoàng thân quốc thích cùng Hoa tộc (phiên chủ và đại danh các phiên thời Mạc Phủ và các gia đình công khanh ở Kyoto xưa) cũng được phong quân hàm dạng này như một tước vị danh dự.

Hao hao giống dạng sĩ quan chính trị nhỉ.

Nó giống dạng tản quan thời phong kiến hơn. Sĩ quan dạng này thường là có tiếng mà không có miếng, được phong thuần túy là một biểu tượng của thân phận chứ không phải vì một lý do chính trị hay chiến công rõ ràng. Đa phần trong số này là các phiên sĩ Satsuma, Choshu và Tosa, các phiên khởi đầu chống Mạc Phủ và đưa Minh Trị lên ngai quyền lực. Họ có ảnh hưởng rất lớn đến chính trị và quân đội, vì lực lượng mạnh nhất trong chính trường là các chí sĩ của ba phiên và bản thân Đế quốc lục quân cũng là do quân của ba phiên làm nồng cốt. Cho nên dễ hiểu khi các tướng người của ba phiên phân phát tước vị cho thuộc hạ, cũng như một cách Minh Trị xoa dịu sự bất mãn vì mất quyền lực của các võ sĩ.

Cho đến tận Thế chiến thứ hai, trong quân đội Nhật vẫn còn khá nhiều đơn vị mà binh sĩ đều là sĩ quan (binh sĩ có khi là cấp úy, đại đội trưởng mang đến Đại tá), chắc là do ảnh thuộc dạng này. Mặc dù quy mô và khả năng tác chiến lạc hậu, nhưng rất cuồng tín do ảnh hưởng samurai truyền thống.

Đế Quốc Lục Quân nói cho đúng ra chỉ là phiên bản hiện đại hóa của phiên quân và quân Mạc Phủ xưa. Thành ra Lục Quân có địa vị khá thấp so với Hải Quân. Hải Quân non trẻ hơn nhưng do được thành lập trễ nên thoát khỏi nanh vuốt của ba phiên, trở thành 1 lực lượng dựa vào chiến công mà leo. Nhất là sau hải chiến Đối Mã (1904) với Nga thì Lục Quân hoàn toàn lép vế so với hào quang của Hải Quân. Tổn thất quá nhiều mà được lại quá ít, thêm vào việc các sĩ quan tinh nhuệ từ hồi chiến tranh Nhật Thanh và chiến tranh Mậu Thìn bị tử trận gần hết ( đa số là samurai nên vẫn còn thích cái màn dẫn quân giết giặc). Hệu quả nhỡn tiền là không có chỉ huy và sau đó là hầu như dự hoàn toàn vào Hải Quân để đánh nhau trong Đệ Nhị Thế Chiến.

Cũng chính vì điều này mà mâu thuẫn giữa Lục quân và Hải quân nhiều lần bùng nổ (trong phim về đô đốc Yamamoto có mô tả điều này). Và có lẽ chính vì mâu thuẫn này mà khả năng tác chiến phối hợp Hải Lục quân không phát huy được tác dụng tối đa.

Một sự đáng tiếc cho Đế Quốc vì rõ ràng là Hải quân hoạt động quá hiệu quả nhưng kết quả chiếm đóng lại không như ý nên khi Hải Quân thất thế thì Lục Quân không đủ sức bảo vệ bản thổ thành ra Hải Quân buộc phải căng sức trên một địa bàn quá rộng dẫn đến thất bại không thể tránh khỏi trong Đệ Nhị thế chiến.

Gửi bác thainhi,

Em xin sử dụng thông tin từ bài này và 2 bài trên của bác chép sang ttvnol làm tài liệu tham khảo được không ạ? Có một bác đang dịch tài liệu về Đức Quốc Xã bên ấy em nghĩ thứ này sẽ hữu ích.