Lịch sử Quân sự Việt Nam

Nhân hôm nay bác xuanxoan và mọi người nhắc đến C-130 và AC-130 tại Nam Lào, tại đây (http://www.spectre-association.org/pdfs/WarAgainstTrucks.pdf) có tài liệu về cuộc chiến tranh không quân của Mỹ đánh phá giao thông tại Nam Lào.

Một link tham khảo khá đầy đủ:
http://www.spectre-association.org/historySpectre.htm

Theo en.viki dẫn nguồn Chris Hobson thì đã có 1 AC-130 (571 Gunship) trang bị pháo 105 tham chiến tại Việt Nam năm 1972 bị bắn rơi ngày 30 tháng 3 nhưng không nói rõ ở chiến trường nào. Bác nào có thông tin thì cho biết, xin cảm ơn. Nói thêm: Mỹ thừa nhận mất 6 (nguồn Việt Nam: 08) chiếc AC-130 từ 1969 đến hết chiến tranh.

"...On 17 February 1972, the first 105mm cannon arrived for service with Spectre and was installed on Gunship 570. It was used from mid-February until the aircraft received battle damage to its right flap. The 105 was switched to Gunship 571 and was used until March 30 when the aircraft was shot down...."

(http://www.spectre-association.org/images/GunshipPics/105mm-ac-130u-990904a.jpg)
Ảnh: pháo 105 trên AC-130.

Không ngờ 105 trên AC130 lại nạp đạn thủ công vây!

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/MSGT_Jacob+Mercer_SGT_Lonnie+Blevins_105MM.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/MSGT_Jacob+Mercer_SGT_Lonnie+Blevins_paperwork.jpg)
Ảnh pháo thủ 105 trên AC-130 trong chiến tranh Việt Nam ngày 27 tháng 5 năm 1972.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/Sgt_Don_Dawson_40MM.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/Don_Dawson_40_paperwork.jpg)
Pháo thủ 40mm trên AC-130 trong chiến tranh Việt Nam, tháng 6 năm 1972.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/20MM+40MM_Firing.jpg)
AC-130H đang bắn pháo 40mm và 20mm.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/FredGockel/SEA/A+Model_40MM_Firing.jpg)
AC-130A đang bắn pháo 40mm.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/DannyBarber/danny13.jpg)
Gunship 573 với vết thương do SAM ở phần đuôi, giai đoạn 71-72, ảnh chụp trong xưởng sửa chữa của phi đoàn đặc nhiệm 16 tại căn cứ Ubon của Không lực Hoàng gia Thái Lan.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Michael_Amira/IMG146%20-wolfe%20.jpg)
Gunship 570, chiếc đầu tiên lắp pháo 105mm tham chiến tại Việt Nam đang trên đường lăn.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Michael_Amira/IMG141%20-wolfe%20.jpg)
Pháo 105 và 2 pháo thủ.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Michael_Amira/IMG132%20-wolfe%20.jpg)
Tổ bay số 29 bên chiếc AC-130 có gắn pháo 105.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Michael_Amira/IMG140%20-wolfe%20.jpg)
Gunship 573 (69-573) tại Ubon.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/RobertThompson/NVASAM-7-1AG.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/RobertThompson/NVA-14AG.jpg)
Bị SA-7 bắn rơi.
PS: Theo tài liệu của ta: đây là ảnh chiếc AC-130 bị SA-2 của tiểu đoàn 67, trung đoàn TLPK 275 bắn rơi ngày 29/3/1972 tại Nam Lào.

@qtdc: Cũng tại trang spectre-association, bác có thể tìm được thông tin về chiếc AC-130 số hiệu 69-6571 bị bắn hạ ngày 30/03/1972.
Đây là chiếc máy bay AC-130 kiểu E (AC-130E) đầu tiên bị bắn hạ trong kháng chiến chống Mỹ (nếu dựa trên các tài liệu của Mỹ)
Nó bị bắn hạ bằng pháo phòng không 57mm tại Xê-pôn, khi đang đánh phá đường mòn Hồ Chí Minh.

Trên spectre-association có bản scan bài báo của phóng viên UPI Kim Willenson, đăng trên báo "Pacific Stars & Stripes", ngày chủ nhật 02/04/1972 về sự kiện này:
http://www.spectre-association.org/aircraft/displayPrometheus3.htm

Qua việc tìm thông tin, em thấy spectre-association.org cung cấp thông tin khá đầy đủ về những chiếc AC-130, từ menu chính của trang, bác vào phần "History", rồi vào phần "Aircraft Listing".
Thông tin về chiếc AC-130E 69-6571 tìm thấy tại danh mục các máy bay kiểu E và H:
http://www.spectre-association.org/listingsEH.htm

Cũng nói thêm rằng, trong 2 ngày, Mỹ đã mất 2 chiếc AC-130 khi đang đánh phá đường mòn Hồ Chí Minh tại khu vực Xê-pôn (thông tin có thể xem trong bài báo của Kim Willenson và tìm chi tiết tại website spectre-association, phần  danh mục A (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm), danh mục E và H (http://www.spectre-association.org/listingsEH.htm)):
29/03/1972: AC-130A, số hiệu 55-0044, bắn hạ bằng tên lửa SAM-2.
30/03/1972: AC-130E, số hiệu 69-6571, bắn hạ bằng pháo phòng không 57 mm.

Rất cám ơn bạn star. Vậy là đã rõ. Thấy cái ngày 30 tháng 3 năm 1972 là không hợp với trận An Lộc rồi. Thằng 571 này có gắn pháo 105 chuyển từ thằng 570 sang.

Tuy nhiên số liệu Việt Nam - Mỹ có nhiều điểm khớp và cũng nhiều điểm không khớp, tạm thời liệt kê dưới đây 6 chiếc mà Mỹ thừa nhận mất trong chiến tranh Việt Nam, chưa kể những chiếc bị thương, nguồn của hội cựu binh AC-130 "Spectre":

1. AC-130A  54-1629 (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm)
54-1629 (No Name or Nose Art)
(http://www.spectre-association.org/aircraft/Arbitrator.jpg)
- Bị thương tại Lào (do pháo PK 57 ly, tại quỹ đạo bay ở độ cao 6000 feet) và cháy nổ khi hạ cánh tại sân bay căn cứ Ubon ngày 24 tháng 5 năm 1969, là chiếc AC-130A đầu tiên Mỹ mất trong CT Việt Nam.

Battle damaged over Laos, crashed and burned at Ubon RTAFB, 24 May 1969.  The first AC-130A loss of the warThe first AC-130A loss of the war.  while on armed reconnaissance (a.k.a. "truck hunting") over Southern Laos. The aircraft, piloted by Lieutenant Colonel W. H Schwehm, was hit by 57 mm AAA while orbiting at over 6,000 feet. LTC Schwehm had ordered his crewmen to bail out as they approached the airfield, while he attempted an emergency landing at his Ubon Air Base. As the battle damaged Spectre touched down, the right undercarriage collapsed and the Gunship veered off the runway into an obstacle, catching fire. Eleven crewmen survived, but Staff Sergeants Cecil Taylor and Jack W. Troglen were killed in action.[
    SSgt. C. F. Taylor
    SSgt. J. W. Troglen

2. AC-130A  54-1625 (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm)
54-1625  The Warlord
(http://www.spectre-association.org/images/aircraft/WarlordBig.jpg)
- Bị bắn rơi trên đường mòn HCM bởi pháo PK 37mm ngày 21 tháng 4 năm 1970.

The Warlord
while truck hunting along the southern portion of the Ho Chi Minh trail, in Laos. While strafing the trucks, the AC-130 Gunship, from the 16th SOS, was hit by 37 mm AAA, catching fire. Ten crewmen were listed as KIA. Staff Sergeant E. Fields was the only survivor.[
 Shot down over the Trail 21 April 1970
    Lt. Col. C. Rowdey
    Lt. Col. C. Davis
    Maj. D. Fischer,     Maj. W. Brooks
    Lt. J. Tower,     MSgt. R. Ireland
    Sgt. T. Adachi,     Sgt. D. Harris
    Sgt. R. Hensley,     A1C. D. Lint

3. AC-130A  55-0043 (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm)
- Bị SA-7 bắn rơi tại A-Sầu ngày 18 tháng 6 năm 1972.

- 55-0043  Name unknown

 Shot down by SA-7 SAM over the A Shau Valley 18 June 1972
    Maj. G. F. Ayers
    Maj. R. H. Harrison
    Capt. M. G. Danielson
    Capt. P. F. Gilbert
    Capt. R. A. Wilson
    SMSgt. J. E. Mercer
    TSgt. R. M. Cole
    SSgt. D. H. Klinke
    TSgt. L. J. Newman
    TSgt. R. E. Nyhof
    Sgt. S. L. Lehrke
    SSgt. L. A. Hunt
The Hercules, call sign "Spectre 11," was conducting a night armed reconnaissance mission to attack elite NVA forces known to be infiltrating from Laos into South Vietnam along the Ho Chi Minh Trail. Spectre 11 was making its second attack pass over the target area when it received a direct hit in the number 3 engine by a Strela SA-7 missile. A small explosion occurred and the right wing separated from the aircraft. The airplane descended in flames and crashed in the rugged jungle covered mountains west of the A Shau Valley.

4. AC-130A  55-0044 (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm)
55-0044  Prometheus
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/John_Schrawder/AC-130A%20s.n.%2055-0044%20Prometheus.jpg)
- Bị SA-2 bắn rơi tại Sê-pôn ngày 29 tháng 3 năm 1972 vào buổi sáng (theo bài báo trên báo Sao và Vạch Thái Bình Dương mà bạn star đã post).

Piloted by Major Irving B. Ramsower, from the 16th SOS, 8th TFW, was destroyed by a surface-to-air missile (SAM) while truck hunting over the Ho Chi Minh Trail. There were no survivors.
 # 3 & 4 props shot off November 1971.
 Shot down by SA-2 SAM over Tchepone, Laos, 29 March 1972
    Maj. H. P. Brauner
    Maj. L. B. Ramsower
    Maj. H. D. Stephenson
    Capt. R. Castillo
    Capt. R. C. Halpin
    Capt. C. D. Miller
    Capt. C. T. Wanzell
    Capt. R. B. Young
    SSgt. J. K. Cantford
    SSgt. M. L. Paulson
    SSgt. R. J. Pearce
    SSgt. R. D. Smith
    Sgt. W. A. Todd
    A1C. R. R. Simmons

5. AC-130E  69-6571 (http://www.spectre-association.org/listingsEH.htm)
69-6571  The Destroyer
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/BobWollman/NiteShotA.jpg)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/BobWollman/571-C-Sized.jpg)
- Bị pháo PK 57mm bắn rơi đêm 30 tháng 3 năm 1972 (theo bài báo mà bạn star đã post lên ở trên.)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/BobWollman/MyPlaneDwnx.jpg)

6. AC-130A  56-0490 (http://www.spectre-association.org/listingsA.htm)
56-0490  Thor
(http://www.spectre-association.org/images/aircraft/ThorBig.jpg)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Johnnyesi/1971Crew5.jpg)
- Bị bắn rơi bởi pháo PK 37mm ở độ cao 8000 feet gần Pắc Sế, Nam Lào ngày 21 tháng 12 năm 1972.

-Shot down near Pakse Laos 21 Dec. 1972.  Pilot Captain Harry R. Lagerwall was attacking three trucks at nearly 8,000 feet, when he was struck by 37 mm AAA. The Spectre, 56-0490, named Thor, exploded into flames and only two crewmen managed to safely bail out; the remaining 14 crewmen perished.

    Maj. P. O. Meder
    Maj. R. A. Walsh
    Capt. J. R. Birch
    Capt. D. R. Dickens
    Capt. T. J. Hart
    Capt. S. N. Kroboth
    Capt. H. R. Lagerwall
    Capt. R. L. Liles
    Lt. G. D. Macdonald
    SSgt. R. T. Elliott
    TSgt. J. Q. Winningham
    TSgt. J. P. Fuller
    A1C. C. R. Fenter
    A1C. R. E. Reaid

Em tìm được bài báo rất chi tiết, đăng trên báo điện tử baobacninh.com.vn, về quá trình bắn hạ chiếc AC-130A 55-0044 Prometheus ngày 29/03/1972, toàn bộ kíp lái bị tiêu diệt.
Rồng lửa lập công nơi núi rừng Trường Sơn
http://baobacninh.com.vn/news_detail/73512/rong-lua-lap-cong-noi-nui-rung-truong-son.html

Đây là chiến công của Tiểu đoàn tên lửa 67, Trung đoàn 275, kíp chiến đấu bao gồm:
+ Chỉ huy: tiểu đoàn phó Nguyễn Lành,
+ Sỹ quan điều khiển Hà Viết Bá,
+ Trắc thủ góc tà Nguyễn Đăng Dương,
+ Trắc thủ cự ly Ngô Văn Chàng,
+ Trắc thủ phương vị Ngô Văn Bằng

(http://baobacninh.com.vn/resources/upload/anh%2029-3-2012/a6.jpg)
Kíp trắc thủ Tiểu đoàn 67 (Trung đoàn 275) tham gia bắn rơi AC-130 ngày 29-3-1972. (Ảnh Tư liệu) (theo baobacninh.com.vn).

Như vậy em cũng đã tìm ra câu trả lời cho điểm chưa rõ trong bài viết của mình tại trang trước (hạ bằng SAM-2 hay SA-7): bắn hạ bằng SAM-2.

Đoạn trích trong bài báo: Rồng lửa lập công nơi núi rừng Trường Sơn
Nguồn: http://baobacninh.com.vn/news_detail/73512/rong-lua-lap-cong-noi-nui-rung-truong-son.html

Bắn rơi tại chỗ “ác điểu” AC-130
Tại trận địa Máy Húc, Tiểu đoàn 67 đã có 2 trận đánh AC-130 nhưng đều dùng phương pháp bắn đuổi nên không hiệu quả. Do chưa bị bắn rơi tại chỗ, AC-130 vẫn hoạt động trở lại. Trung đoàn đã họp khẩn rút kinh nghiệm, tìm quy luật hoạt động của AC-130, thống nhất thực hiện bắn đón, đánh nhanh và dùng phương pháp điều khiển ba điểm.

3 giờ ngày 29 tháng 3 năm 1972, Tiểu đoàn 67, Trung đoàn 275 đang có mặt tại trận địa Máy Húc. Đài nhìn vòng P12 phát hiện AC-130 từ hướng đường 9 bay lên. Dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn phó Nguyễn Lành, sỹ quan điều khiển Hà Viết Bá, trắc thủ góc tà Nguyễn Đăng Dương, cự ly Ngô Văn Chàng, phương vị Ngô Văn Bằng đã thực hiện đánh nhanh có chuẩn bị. Tiểu đoàn phát sóng bắt được mục tiêu và phóng 2 tên lửa bằng phương pháp điều khiển ba điểm. Chiếc AC-130 trúng đạn, bốc cháy rơi xuống bản Na Bo cách trận địa 6 km.

Tiểu đoàn 67 bắn rơi tại chỗ AC-130 khiến kẻ địch nguy hiểm nhất của đoàn vận tải quân sự 559 buộc phải rút về hoạt động từ Nam đường 9 trở vào. Các đoàn xe lăn bánh cả ngày và đêm, trên cả đường kín và đường hở với hiệu suất vận chuyển tăng gấp 3 đến 4 lần, kịp thời chi viện sức mạnh cho tiền tuyến. Ngày hôm sau 30-3-1972, chiến dịch Trị-Thiên mở màn.

Làm nên chiến thắng quan trọng của bộ đội tên lửa bắn hạ “hung thần” trên dải Trường Sơn, chúng ta tự hào vì có những người con ưu tú của quê hương Bắc Ninh góp công. Đó là trắc thủ phương vị Ngô Văn Bằng (Tam Sơn, Từ Sơn), trắc thủ cự ly Ngô Văn Chàng (Tam Sơn, Từ Sơn), trưởng xe tính toán Ngô Hữu Tiến (Trang Liệt, Từ Sơn), trưởng xe thu phát Nguyễn Văn Phát (Ninh Xá, Thuận Thành), trắc thủ xe tính toán Nguyễn Văn Tụ (Lạc Vệ, Tiên Du).

Trước khi bị hạ bởi tên lửa SA-2 của tiểu đoàn 67, trung đoàn TLPK 275 ngày 29 tháng 3 năm 1972, chiếc AC-130A  55-0044 đã bị bắn bị thương hư hại 2 động cơ 3 và 4 vào ngày 14 tháng 11 năm 1971 nhưng nó vẫn về được căn cứ Ubon:
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Spectre%2069_70/BD55-044%20Damage.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Joe_Wolf/4fd8f0b6.jpg)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Joe_Wolf/4fd8f0c5.jpg)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Joe_Wolf/4fd8f0ef.jpg)
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Joe_Wolf/4fd8f09e.jpg)
Bốn ảnh trên chụp ngày 15 tháng 11 năm 1971 tại Ubon.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Joe_Wolf/4fd8f13a.jpg)
Kíp bay trên chiếc 55-0044 bị bắn bị thương ngày 14 tháng 11 năm 1971.

Bổ sung cho bài của star dẫn nguồn báo Bắc Ninh.
Dưới đây là bài trên http://www.quocphonganninh.edu.vn/tabid/194/catid/540/item/1931/mot-be-mot-dan-cung-danh.aspx

Một bệ, một đạn cũng đánh

5/3/2012 12:07:00 AM
Trận đánh máy bay AC-130 của tiểu đoàn 67 Trung đoàn 257 ở “trận địa máy húc 1” trên đường Trường Sơn là trận đánh đáng nhớ. Máy bay của địch bị diệt, các đoàn xe an toàn vào tuyến lửa.
AC-130 tên chỉ điểm đánh đêm giai dẳng

AC- 130 là loại máy bay vận tải quân sự hạng nặng của không quân Mỹ, được cải tiến thành máy bay trinh sát vũ trang để dùng trong chiến tranh Việt Nam. Nó được trang bị hệ thống quan sát hồng ngoại và khuyếch đại ánh sáng mờ tới 4 vạn lần. Nên nó phát hiện mục tiêu dưới mặt đất rất nhạy cảm và chính xác. AC-130 có hỏa lực rất mạnh: pháo bắn thẳng 40mm, đại liên 20 mm và thường bay quanh mục tiêu bắn rất dai dẳng. Đây là đối tượng rất lợi hại, cực kỳ nguy hiểm. Bộ đội lái xe đoàn 559 thường lo ngại và gọi nó là loại “xin thùng”.

Quy luật hoạt động của AC-130 cùng B52 và các loại máy bay cường kích chiến thuật là: Chập tối, đánh khu vực cừa khẩu đường 10, 12, 16 đường 20 và các trọng điểm giao thông gần cửa khẩu. Nửa đên về sáng chúng di chuyển dần vào phía trong, đánh sâu vào trận địa. Xe của ta đi đến đâu thì bị địch tập trung chặn đánh đến đó.

Ban đêm AC-130 có F4 yểm trợ, khống chế ta trên từng đoạn đường. Hỏa lực của địch bắn phá dai dẳng suốt dọc Tây Trường Sơn, nam bắc đường 9. Suốt dọc trục chính đường 559 - Các tuyến đường xương cá máy bay địch bắn phá và rải bom không ngớt.

Đường Trường Sơn chủ yếu là đường quân sự làm gấp nên nhỏ hẹp. Địa hình trải dài rất phức tạp. Có nơi vượt qua những con đèo ngoằn nghèo, dốc dựng dứng bên cạnh vực sâu hun hút. Mỗi khi trời mưa thì những ổ voi, ổ trâu trở thành những chiếc ao nhỏ. Chỉ cần một xe hỏng giữa đường là cả đoàn xe tắc nghẽn. Khi đó nếu địch phát hiện ra mục tiêu thì thiệt hại sẽ rất lớn. Vì thế Bộ tư lệnh 559 và Bộ tư lệnh Phong không- Không quân chỉ thị cho sư đoàn phòng không 377 nghiên cứu bằng được cách đánh AC-130 bay đêm.

Tiểu đoàn 67 với lối đánh nhanh

Chấp hành chỉ thị, Tiểu đoàn 67 thuộc Trung đoàn 257 hành quân đến “trận địa máy húc 1” đường Trường Sơn để triển khai chiến đấu. Suốt chặng đường hành quân, bộ đội ta bị AC-130, B52, B57 đánh 21 lần, trong đó 17 lần trúng đội hình. Đêm 6-1-1972 bị đánh hỏng 3 bệ phóng, 1 xe chở đạn, 1 xe xăng. Khối hoàn mã xe điều khiển, xe cẩu cùng hỏng. Do bị bắn trúng nhưng 5 trong tổng số 8 quả đạn tên lửa bị hỏng nhưng tiểu đoàn vẫn hành quân được đến trận địa đúng thời gian quy định.

Ban kỹ thuật trung đoàn và các cán bộ chiến sĩ tiểu đoàn 67 tập trung sửa chữa khí tài. Trung đoàn điều động khí tài tiểu đoàn 68 để dồn lắp cho Tiểu đoàn 67. Riêng ống dẫn sóng bị bẹp, nếu ra Hà Nội lấy sẽ mất cả tháng. Các kỹ sư và kỹ thuật viên đã vượt khó bằng cách lấy đất tơi ép nén để cho ống dẫn sóng dãn ra. Sau đó lắp vào xe thu phát. Mừng quá đã nhận được sóng về máy thu.

19 giờ 20 phút ngày 27 tháng 2 năm 1972 tiểu đoàn 67 ở “trận địa máy húc”, dưới sự chỉ huy của tiểu đoàn trưởng Vũ Bá Hắc và chính trị viên Nguyễn Lập đánh trận đầu tiên vào AC-130 đang oanh tạc đoàn xe của ta trên đường số 9. AC-130 cháy nhưng không rơi tại chổ.
Do chưa bị bắn rơi ngay tại chổ, ngày hôm sau AC-130 vẫn hoạt động trở lại. Trung đoàn đã họp khẩn để rút kinh nghiệm, tìm quy luật hoạt động của AC-130. Chỉ huy trung đoàn đã kết luận chỉ có thể bắn rơi tại chổ AC- 130 khi nó bay với tham số P nhỏ nhất. Điều tối kỵ là không được bắn đuổi. Phương pháp bắn là dựa vào phần tử xạ kích theo phần tử từ đài nhìn vòng, thực hiện bắn nhanh để tránh tên lửa sơ rai của địch đánh trả.
3 giờ ngày 29 tháng 3 năm 1972, Tiểu đoàn 67, Trung đoàn 275 đang có mặt tại “trận địa máy húc 1” với chỉ một bệ một đạn . Đài nhìn vòng P12 phát hiện AC-130 từ hướng đường 9 bay lên. Dưới sự chỉ huy của tiểu đoàn phó Nguyễn Lành, chính trị viên Nguyễn Lập, sỹ quan điều khiển pháo Hồ Viết Bá, các trắc thủ Nguyễn Đăng Dương, Ngô Văn Chàng, Ngô Văn Bắc đã thực hiện đánh nhanh có chuẩn bị. Tiểu đoàn phát sóng bắt được mục tiêu và phóng tên lửa bằng phương pháp điều khiển ba điểm T(t) (vì lúc này tốc độ máy bay đang bé hơn 100m/s.) Chiếc AC-130 trúng đạn, bốc cháy rơi xuống bản NoBa cách trận địa 6 ki-lô-mét. Sáu tên giặc lái chết thui.

Tiểu đoàn 67 bắn rơi tại chổ AC-130. Từ đây kẻ địch nguy hiểm nhất của đoàn vận tải quân sự 559 buộc phải rút về hoạt động từ nam đường 9 trở vào. Tên đánh đêm AC-130 đã phải chịu khuất phục.

Bộ đội Trường Sơn tổng công kích cả ngày và đêm từ đó. Đoàn xe 40 chiếc dồn dập chuyển hàng vào các chiến trường. Tiểu đoàn 67, Trung đoàn 275 đã cùng với các lực lượng Phong không của Bộ tư lệnh 559 thực hiện khẩu hiệu: “Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến. Còn một đạn cũng đánh, còn một bệ cũng đánh”. Xe ta ngày đêm tiếp thêm sức mạnh cho tiền tuyến. Ngày hôm sau- 30-3-1972, chiến dịch Trị Thiên mở màn.

Tiểu đoàn 67 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bắn rơi hai chiếc AC-130, xứng đáng là tiểu đoàn thép của bộ đội tên lửa anh hùng.

PS1: Lưu ý một số chỗ sai sót nhỏ:
- tiểu đoàn 67 lúc thì được để trong biên chế trung đoàn 257, lúc thì trung đoàn 275, chính xác thì tiểu đoàn 67 thuộc trung đoàn 275, sư đoàn PK 377.
- ở đây là phóng 1 đạn, bài trên báo Bắc Ninh là 2 đạn, theo chién lệ "17 trận đánh hay của bộ đội PK-KQ" thì d67 đã phóng 2 đạn.
PS2: Về giai đoạn trung đoàn TLPK 275 tham gia cuộc tiến công chiến lược năm 1972 có thể tham khảo bài viết "Chúng tôi còn nhớ cuộc đấu tranh chung" của chuyên gia kỹ thuật tên lửa PK Liên Xô - đại tá Piatoev Tauno Fedorovitch tại đây (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,5571.230.html).

Em tìm được một tài liệu nói rất chi tiết về quá trình gắn khẩu 105mm lên máy bay AC-130E. Đây là tài liệu giải mật của Không quân Mỹ nên em nghĩ là độ chính xác cao (ít ra là theo cách nhìn và thông tin từ phía Mỹ):

[PA-AC130E]PAVE AEGIS Weapon System (AC-130E Gunship).
Project CHECO Report,
Báo cáo hoàn thành ngày 30/07/1973
Giải mật ngày 31/12/1981.
Link:
http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA487279

(Trong phần dưới đây, em có dùng thêm 1 vài dữ liệu từ trang
[Spectre-A]Spectre Association
http://www.spectre-association.org)

Qua tài liệu này thì ý tưởng về chương trình PAVE AEGIS đưa pháo cỡ nòng lớn lắp trên máy bay AC-130, đã có từ năm 1970, được chấp nhận vào đầu năm 1971, sau đó được thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và đưa vào chiến đấu chỉ trong vòng 1 năm [PA-AC130E,trg.xi], [PA-AC130E,trg.8].

Trong tài liệu, hệ thống PAVE AEGIS bao gồm khẩu pháo 105 mm (cải tiến từ pháo M-102 của lục quân) cùng với hệ thống giá đỡ, điều khiển, giá đạn, ... Dữ liệu về đường đạn của khẩu pháo được cài sẵn trong máy tính. Việc khai hỏa cũng được thực hiện thông qua máy tính [PA-AC130E, trg.14].

Ngày 18/02/1972, quá trình lắp đặt PAVE AEGIS lên chiếc AC-130E đầu tiên được hoàn thành. Nếu căn cứ theo [Spectre-A] thì đây là chiếc 69-6570 (biệt danh The Hussy). Sau 2 cuộc thử nghiệm tại Campuchia (22, 23/02/1972), nó chính thức tham chiến lần đầu tiên vào ngày 24/02/1972 [PA-AC130E, trg.17].

Ngày 15/03/1972, chiếc 69-6570 bị pháo 57 mm bắn bị thương. Hệ thống PAVE AEGIS (từ chiếc 69-6570) đã được chuyển sang chiếc AC-130E số hiệu 69-6571 (biệt danh The Destroyer) [Spectre-A]. Chiếc 69-6571 tham chiến đến ngày 30/03/1972 thì bị pháo 57 mm bắn hạ. Ngày 31/03/1972, chiếc 69-6570 được trang bị lại PAVE AEGIS (mới), và tiếp tục hoạt động [PA-AC130E, trg.20].

Trong thời gian từ 24/02/1972 cho đến 01/05/1972, phía Mỹ chỉ có duy nhất 1 AC-130E với PAVE AEGIS hoạt động (69-6570 hoặc 69-6571). Đến ngày 1/5/1972, hệ thống PAVE AEGIS tiếp theo mới được hoàn thành và đưa vào trang bị [PA-AC130E, trg.20] (tuy nhiên, em chưa tìm thấy trong [PA-AC130E] số lượng AC-130E được trang bị PAVE AEGIS).

Theo [PA-AC130E, trg.21] thì đạn pháo 105 mm bắn từ AC-130E có khả năng diệt tăng: ngày 15/04: phá hủy 5 chiếc xe tăng sau khoảng 10 phát đạn; đêm 23/04: phá hủy hoặc bắn bị thương 5 xe tăng tại Kon Tum. Lưu ý: đây chỉ là thông tin từ phía Mỹ, cần phải đối chiếu với thông tin từ phía ta để kiểm chứng.

Trong mấy ngày gần đây, với những tài liệu đã tìm được, em thấy rằng một số tài liệu phía ta nói rằng:

"các máy bay AC-130 được trang bị pháo 105 mm chỉ tham chiến vào giai đoạn cuối của năm 1972, trong 1 thời gian rất ngắn trước khi Mỹ rút khỏi Việt Nam"
(ví dụ: http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,2775.msg45511.html#msg45511)

là không chính xác. Thực tế, chúng đã chính thức tham chiến (với số lượng không nhiều) từ ngay đầu 1972 và gây cho ta rất nhiều thiệt hại. Tuy nhiên, qua đó cũng thêm tự hào về chiến công của bộ đội phòng không của ta, đã bắn bị thương, bắn tiêu diệt kẻ thù cực kì nguy hiểm này từ ngay khi chúng bắt đầu xuất hiện.

Tài liệu star tìm được rất hay. Đúng AC-130 là kẻ thù vô cùng nguy hiểm, nội chuyện nó mất có 6 chiếc mà đốt của mình hàng ngàn xe tải cũng thấy sức phá hoại của nó ghê gớm thế nào. Nhưng trong số 6 chiếc rơi cũng có đến 4 chiếc bị pháo PK hạ, tên lửa vác vai SA-7 và TLPK SA-2 cũng chỉ diệt được 2 thằng, chứng tỏ không phải pháo PK bó tay với nó, có lẽ cái khó là mình không đủ pháo PK 37mm và 57mm bố trí dọc tuyến Trường Sơn mà thôi.

Lúc trước cũng cùng nguồn nói AC-130 gắn Pháo 105mm tham chiến cuối năm 1972 và một số nguồn khác viết không khác nhiều - có lẽ là tham chiếu cùng một nguồn  ??? - trong đó họ nói rằng pháo 37 và 57 bắn...không tới  :-\ - nếu mà AC-130 bay ở trần tới mức pháo 57 bắn không tới thì bản thân nó cũng đâu bắn chính xác ( đành rằng pháo 130 cũng không cần bắn trúng ngay chóc ) - bắn ( ném ) ở độ cao lớn với vũ khí không điều khiển thì sai số lớn - và vùng sai lệch của mục tiêu càng lớn (  Mĩ họ gọi là AOC gì đó  ??? ) - vì mục tiêu di chuyển liên tục  mà thời gian đạn chạm diệt dài ra ...

Hậu bối không biết nhiều mong được giải đáp cái vụ  " Bắn Không tới " - vì nếu đưa SAM-2 vào được thì Pháo PK 100ly cũng vào được ạ ?

Để tiện theo dõi, em tách riêng các bài về AC-130 ra đây.

Cám ơn đ/c Tunguska nhé.
Cái khó là đánh thằng này bay đêm. Nó nhin thấy mình mà mình không nhìn thấy nó, trừ radar TLPK, xe mình thì chạy đêm là chủ yếu. Vì vậy mới có sáng kiến bắn pháo sáng của Viện Kỹ thuật quân sự.

Trích:
AC-130 tên chỉ điểm đánh đêm giai dẳng

AC- 130 là loại máy bay vận tải quân sự hạng nặng của không quân Mỹ, được cải tiến thành máy bay trinh sát vũ trang để dùng trong chiến tranh Việt Nam. Nó được trang bị hệ thống quan sát hồng ngoại và khuyếch đại ánh sáng mờ tới 4 vạn lần. Nên nó phát hiện mục tiêu dưới mặt đất rất nhạy cảm và chính xác. AC-130 có hỏa lực rất mạnh: pháo bắn thẳng 40mm, đại liên 20 mm và thường bay quanh mục tiêu bắn rất dai dẳng. Đây là đối tượng rất lợi hại, cực kỳ nguy hiểm. Bộ đội lái xe đoàn 559 thường lo ngại và gọi nó là loại “xin thùng”.

Quy luật hoạt động của AC-130 cùng B52 và các loại máy bay cường kích chiến thuật là: Chập tối, đánh khu vực cừa khẩu đường 10, 12, 16 đường 20 và các trọng điểm giao thông gần cửa khẩu. Nửa đên về sáng chúng di chuyển dần vào phía trong, đánh sâu vào trận địa. Xe của ta đi đến đâu thì bị địch tập trung chặn đánh đến đó.

Ban đêm AC-130 có F4 yểm trợ, khống chế ta trên từng đoạn đường. Hỏa lực của địch bắn phá dai dẳng suốt dọc Tây Trường Sơn, nam bắc đường 9. Suốt dọc trục chính đường 559 - Các tuyến đường xương cá máy bay địch bắn phá và rải bom không ngớt.

Đường Trường Sơn chủ yếu là đường quân sự làm gấp nên nhỏ hẹp. Địa hình trải dài rất phức tạp. Có nơi vượt qua những con đèo ngoằn nghèo, dốc dựng dứng bên cạnh vực sâu hun hút. Mỗi khi trời mưa thì những ổ voi, ổ trâu trở thành những chiếc ao nhỏ. Chỉ cần một xe hỏng giữa đường là cả đoàn xe tắc nghẽn. Khi đó nếu địch phát hiện ra mục tiêu thì thiệt hại sẽ rất lớn. Vì thế Bộ tư lệnh 559 và Bộ tư lệnh Phong không- Không quân chỉ thị cho sư đoàn phòng không 377 nghiên cứu bằng được cách đánh AC-130 bay đêm.

Các bác có thể tham khảo thêm cuốn này USAF 1965-73 Fixed Wing Gunships (http://www.virtual.vietnam.ttu.edu/cgi-bin/starfetch.exe?xiIOM@taG8xlC@ZsJNxWm2GVpzvAFurzjXJ5B0XDFzzjoAt@bqS.tb7rz9Ctg4Mn4Mkv1Ey6d5aouTlujRUjb4Bw8oisUkCkGu7hfLx5DpI/168300010903.pdf), có khá nhiều thông tin về quá trình phát triển và sử dụng các dòng gunship/vận tải vũ trang (AC-47/-119/-130) của KQ Mỹ trong CTVN.

AC-130 sục sạo như thế nào.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/ac130.jpg)

Tổng kết kết quả diệt xe vận tải của KQ Mỹ trong chiến dịch Commando Hunt III (1-11-69 đến 30-4-70), cho thấy hiệu suất kinh khủng của gunship khi so với các loại tiêm kích hay cường kích đánh đất khác như thế nào. Ở đây AC-130 Surprise Package là phiên bản mang 2 pháo 20mm 6 nòng và 2 pháo 40mm thay cho 4 pháo 20mm 6 nòng và 4 đại liên minigun như trên AC-130A.

(http://i378.photobucket.com/albums/oo229/chiangshan1/commandohuntiii.jpg)

Sách của chiangshan rất hay.
Gunship lùng sục, phát hiện, công kích:

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Gunshipinterdictiontask.png)

Phân nhiệm giữa F-4 hộ tống và Gunship:

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/F-4escortAC-130Gunship.png)

Trong hồi kí Đường Xuyên Trường Sơn (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,94.0.html) của Trung Tướng Đồng Sỹ Nguyên có đoạn:

"Sau một thời gian dài "săn đuổi", ngày 14 tháng 8 năm 1972, đại đội 14 cao xạ 57 ly, Trung đoàn 591 bắn rơi một chiếc AC.130 tại ngã ba Máy Húc; nửa tháng sau, tiểu đoàn 67 tên lửa Trung đoàn 275 bắn cháy một AC.130 tại Na Bo"
(http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,94.msg8090.html#msg8090)

Tôi cho rằng trong đoạn trên đã có nhầm lẫn về tháng.
Nếu ta lấy sự kiện Tiểu đoàn tên lửa 67, Trung đoàn 275 bắn cháy chiếc AC-130 (số hiệu 55-0044) tại Na Bo vào sáng ngày 29/03/1972 làm mốc,
thì (có lẽ) thời gian Đại đội 14 cao xạ 57 ly, Trung đoàn 591 bắn rơi chiếc AC-130 tại ngã ba Máy Húc nêu trên phải là ngày 14/03/1972 (trước nửa tháng),

Nếu so sánh với thông tin từ phía Mỹ thì "ngày 15/03/1972, chiếc 69-6570 bị pháo 57 mm bắn bị thương"
Do AC-130 hoạt động từ đêm về sáng, nên rất có thể xảy ra chênh lệch 1 ngày khi tính thời gian một cách tương đối (đêm hôm trước với rạng sáng hôm sau).

Tôi cho rằng, đoạn trích trên chính là nói đến sự kiện pháo 57 mm của ta bắn bị thương (ta tính là bắn rơi, nhưng nếu căn cứ theo tài liệu của Mỹ thì chỉ bị thương) chiếc AC-130E số hiệu 69-6570 (chiếc đầu tiên gắn pháo 105 mm).

Gửi các Bác cái clip về AC 130:

AC-130 GUNSHIP MISSION--VIETNAM HO CHI MINH TRAIL TRUCK MISSION

http://www.youtube.com/watch?v=7lE_BbE_8E8

Bạn star nói đúng. Đúng ra phải là 14 tháng 3. Cái này là lỗi mo-rát, lỗi xuất bản thôi.

18/6/1972, một tổ A72 thuộc C2 E241/ lữ đoàn 241 bắn rơi một AC130  ở đông nam Đông Xa (dãy Pađu) thuộc chiến trường tây Thừa Thiên.

Theo em được biết thì ta cũng có hẳn "cẩm nang đánh AC130" (bảng đánh dấu đường bay 5×5?) sau nhiều lần tổn thất ghê gớm. Đặc biệt là cũng có phương pháp và kế hoạch đánh bằng không quân nhưng không hiệu quả. Nguyên nhân chính là do mỗi lần ta cất cánh hoặc lên trời thì đều bị Mỹ phát hiện và cho AC130 cơ động ra xa.

4/3/1971, tiểu đoàn 83 trung đoàn 237 tên lửa/ D83 E237 bắn rơi tại chỗ một chiếc AC.130.

27/2/1972, tiểu đoàn 67 trung đoàn 275 phòng không/ D67 E275 phóng 2 quả đạn bắn rơi một chiếc AC.130 (không rơi tại chỗ).

29/3/1972, tiểu đoàn 87 trung đoàn 275 phòng không/ D87 E275 bắn rơi tại chỗ một chiếc AC.130

Cựu binh Mỹ trên AC-130 thuộc phi đoàn đặc nhiệm 16 trong một quán ăn Việt Nam khi thăm chiến trường xưa tại Sê-pôn tháng 12 năm 2010: http://www.spectre-association.org/Trip_to_Tchepone.htm

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/DaveBurns/RoadTrip/DSCF0017.JPG)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/DaveBurns/RoadTrip/DSCF0013.JPG)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/DaveBurns/RoadTrip/DSCF0005.JPG)

Theo http://www.spectre-association.org/history16SOS.htm
- Tháng 3 năm 1971 ghi nhận lần đầu tiên SAM tấn công AC-130, không thấy đề cập chuyện máy bay đối phương bị bắn rơi.
- Ngày 25 tháng 10 năm 1971 chiếc AC-130E đầu tiên đến Ubon.
- Phi đoàn 16 không phải chỉ có AC-130 mà còn có AC-47, AC-119, AC-123. Một số lần Việt Nam tuyên bố bắn hạ AC-130 không khớp tài liệu chính thức của Mỹ thì ngoài việc lầm lẫn thông thường trong chiến tranh, còn phải xem có khả năng rơi vào các loại gunship khác hay không.

Trong tài liệu dưới đây là các mốc thời gian quan trọng của "Spectre" trong đó có thời kỳ nó tham gia chiến tranh Việt Nam:
http://www.spectre-association.org/library/documents/Spectre%20Calender.pdf

Bạn star: tôi đã kiểm tra lại, đây là lỗi số hóa. Sách in, bản của NXB QDND năm 2001 (in lần thứ 2) ghi rõ là ngày 14 tháng 3 năm 1972 đại đội 14 pháo cao xạ 57 ly, trung đoàn 591 bắn rơi một chiếc AC.130 tại ngã ba Máy Húc.

Câu chuyện về Spectre 17 - chiếc AC-130 cuối cùng bị pháo PK 37mm bắn rơi trong chiến tranh Việt Nam vào đêm ngày 21 tháng 12 năm 1972 gần Pakse, Nam Lào. Chiếc Spectre 17 này sau khi bắn cháy 3 xe tải của ta, quay lại tấn công một khẩu đội 37mm thì bị một khẩu đội 37mm khác bắn 5 loạt trúng gốc cánh trái, Cùng thực hiện phi vụ này còn 2 chiếc khác :
http://spectre17.org/21-dec-1972.html

(http://spectre17.org/_Media/cil-hi_photo_01-2-3.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/cil-hi_photo_02-2-3.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/cil-hi_photo_03-2-3.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/cil-hi_photo_04-2-3.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/crash_site-2-3.jpeg)
Tháng 4 năm 1985 tại nơi rơi của Spectre 17.

Dạo đó mình đang nằm ở phía nam Động Con Tiên, chuẩn bị vượt dốc Mèo về VN. Hình như trong phi hành đoàn của chiếc này có người còn sống sót hay sao ấy mà hoạt động cứu hộ rất sôi nổi. Một buổi trưa sau hôm đó vài ngày, bọn mình nghe tiếng động cơ rất nặng. Cả bọn chú ý nhìn thì thấy một chiếc trực thăng (mình không biết nó là loại gì nhưng trông khá giống MI6 của ta) rất lớn có 2 AD 6 bay kèm đang bay theo hướng Bắc Nam qua đầu. Hai thằng AD 6 bay nhanh hơn nên nó cứ bay zic- zắc đan chéo nhau để hộ tống chiếc trực thăng. Chúng bay khá thấp, có lẽ chỉ độ vài trăm mét. Trông bụng chiếc trực thăng to như cái thuyền bay. Mấy thằng lính trẻ hăng máu hô nhau chuẩn bị 12 ly 7 để bắn nhưng mấy xếp quát không cho bắn. Quả thật, hôm đó nếu bắn rất có khả năng hạ được chiếc trực thăng này nhưng cả đại đội chắc cũng ra tro với chúng nó ;D

Phi hành đoàn Spectre 17 hôm đó có thêm 3 người là 16 người, 2 người nhảy dù thành công và được HH-53 cứu thoát, 14 người khác tử nạn cùng máy báy:

(http://spectre17.org/_Media/wille_williams_recovery-2_med.jpeg)
Richard M. William một người sống sót, khi về đến căn cứ Ubon.

(http://spectre17.org/_Media/carl_stevens_recovery-2_med.jpeg)
Người sống sót thứ 2 - Carl E. Stevens tại căn cứ Ubon.

(http://spectre17.org/_Media/winningham_02-2.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/winningham_05-2-2.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/winningham_06-2-2.jpeg)

(http://spectre17.org/_Media/b0000039-2-3.jpeg)
Đạn pháo phòng không bắn lên.

Hôm ấy mà bác bắn thì làm gì còn "Bão Thép" cho chúng em xem.  ;D
Bọn trực thăng ấy là HH-53, to như Mi-6 thật. Bọn HH-53 này cũng là loại đã tham gia vụ tập kích Sơn Tây giải cứu tù binh phi công Mỹ năm 1970.

(http://spectre17.org/_Media/b0000047-2-2.jpeg)
Khẩu Bô-pho 40 của thằng AC-130 nó gõ lên vỏ xe tăng của bác lixeta đây.

Clip về HH-53 của Không lực Mỹ đi giải cứu phi công:
http://www.youtube.com/watch?v=5ATcN-Wgz1U

Chuyện chiếc Spectre 11 bị SA-7 bắn rơi ngày 18 tháng 6 năm 1972 mà bác lixeta chứng kiến đây:
http://www.virtualwall.org/dc/ColeRM01a.htm
http://www.taskforceomegainc.org/c152.html
http://www.pownetwork.org/bios/c/c152.htm

Đúng là có 3 thằng được cứu thoát trong số 15 thằng trên máy bay. Chiếc này rơi sâu vào đất Việt Nam - gần 1 làng gọi là A Hua village ở tây Thừa Thiên. Phi vụ giải cứu này kéo dài đến 6 ngày mới chấm dứt. 3 thằng được cứu là sỹ quan điều khiển hỏa lực, sỹ quan điều khiển xen-xơ (cảm biến phát hiện ánh sáng yếu) và hạ sỹ quan thao tác đèn chiếu sáng (tên đánh dấu bằng màu xanh).

Capt. Paul F. Gilbert, pilot;
Capt. Robert A. Wilson, co-pilot;
Maj. Robert H. Harrison, navigator;
Maj. Gerald F. Ayres, sensor operator;
Capt. Mark G. Danielson, electronic warfare officer;
Capt. Gordon L. Bocher, fire control officer;
2nd Lt. Robert V. Reid, low light sensor operator;
TSgt. Richard M. Cole, Jr., flight engineer;
SSgt. Leon A. Hunt, aerial gunner;
SSgt. Richard E. Nyhof, aerial gunner;
SSgt. Larry J. Newman, aerial gunner;
MSgt. Jacob E. Mercer, aerial gunner;
SSgt. Stanley L. Lehrke, aerial gunner;
then-SSgt. Donald H. Klinke, illuminator operator; and
SSgt. William B. Patterson, illuminator operator.

(http://spectre17.org/_Media/b0000038-2-3.jpeg)
Nhìn xuống mặt đất từ cửa bắn của khẩu Bô-pho 40 ly.

(http://spectre17.org/_Media/b0000044-2-2.jpeg)
Nghiêng bên trái 30 độ, 2 khẩu Vulcan 6 nòng 20 ly vãi đạn.

Vị trí rơi quangcan nói rất chuẩn:
Bản đồ thứ nhất:
(http://www.taskforceomegainc.org/a074k.jpg)

thứ hai:
(http://www.taskforceomegainc.org/a074n.jpg)

thứ ba:
(http://www.taskforceomegainc.org/a074m.jpg)

thứ 4:
(http://www.taskforceomegainc.org/a074mm.jpg)

Chiếc AC-130 Surprise Package duy nhất trong phi đoàn đặc nhiệm 16:

55-0011 Surprise Package or Night Stalker
(http://www.spectre-association.org/images/aircraft/surprisePackage2Big.jpg)

(http://airwarvietnam.com/16sos29.jpg)
Chiếc AC-130A 54-1629, chiếc đầu tiên bị bắn rơi ngày 24 tháng 5 năm 1969: trúng đạn pháo PK 57mm tại Lào khi đánh phá đường mòn Hồ Chí Minh, mất áp suất hệ thống thủy lực khi về đến gần căn cứ Ubon, phải hạ cánh khẩn cấp. Bốn thành viên nhảy dù an toàn trên không phận Ubon. Môt thành viên phi hành đoàn chết trong khi đang bay, một thành viên khác chết khi hạ cánh lúc cánh phải máy bay tông vào rào chắn khu để F-4 và máy bay bốc cháy không cứu được. Tuy nhiên tổng cộng có 11 thành viên phi hành đoàn sống sót trong đó có phi công chính.

(http://airwarvietnam.com/ac130.1.jpg)
Chiếc 56-0014. Theo lời Philip Vicknair, thành viên phi hành đoàn chiếc 0014 - chiếc này bị pháo PK bắn bị thương (ảnh dưới). Cũng theo lời Philip Vicknair khẩu M102 105ly trên AC-130 thời đó không đủ tin cậy.

(http://airwarvietnam.com/16sos.2.jpg)

Theo phía Mỹ thì ở đường 9-Nam Lào năm 1971 có 24 xe tăng của ta bị gunship bắn cháy, trong đó riêng AC-130 bắn cháy 14 chiếc PT-76. Chú lixeta thấy con số này có chính xác không ạ?

He...He...! Bọn nó nói xạo đấy. Chắc bọn này cũng mắc bệnh thành tích nặng rùi ;D.
Tham gia chiến dịch D9- NL có 3 dT (tổng cộng khoảng gần 80 xe các loại): d397 trang bị T34, dT287 trang bị T54, T59 (d này sau vào B3, tiền thân của e 273) và dT198 trang bị PT76. d198 này chỉ có 2 c: 3 và 9, nó đã vào đây từ năm 67, đánh Tà Mây, Làng Vây và vào cả A Sầu, A Lưới rồi quay ra nên nên chỉ còn khoảng 10- 12 xe thôi, lấy đâu ra 14 cái cho AC 130 bắn hạ.
Còn theo tất cả chiến lệ cũng như hồi ức của các CCB thời ấy thì không thấy ai nói đến xe tăng bị AC 130 bắn cháy cả. Tổn thất của XT trong CZ này chỉ khoảng hơn chục chiếc, hầu hết là trong chiến đấu tại điểm cao 543 (2 trận), điểm cao 550 và trên đường truy kích địch từ Bản Đông về Huội San. Trong đó số lớn là bị máy bay đánh cháy, hỏng nhưng là phản lực và B52 chứ không phải AC 130.

@qtdc: Xin cảm ơn quê đã có những thông tin rất chính xác. Dạo đó bọn mình chỉ cách đất Thừa Thiên có 1 con dốc nữa mà thôi: dốc Con Mèo (bây giờ là cửa khẩu Hồng Vân). Vì vậy, chắc chắn chiếc trực thăng mà bọn mình thấy hôm ấy là trong đội hình đi cứu hộ bọn phi công sống sót. Xem cái video clip thì thấy đúng là thằng ấy. Cái bụng nó phẳng và to bè bè. Mấy thằng pháo thủ sau đó vẫn khẳng định nếu bắn là trúng. Nhưng cũng may mà các xếp không cho bắn ;D

Đọc cái này qua hay , các bác cho hỏi , thế cái tầu bay c130 bị tên lửa vác vai bắn rơi , viết trong chân trần chí thép là cái nào thế nhỉ ?
cũng thấy nói bị chết mấy thằng "giặc lái "

Chiếc Spectre 13 số hiệu 55-0044  Prometheus bị hạ ngày 29 tháng 3 năm 1972:
http://taskforceomegainc.org/y006.html

Chiếc AC-130A này trúng 2 trái SA-2 của tiểu đoàn 67, trung đoàn 275, sư đoàn PK 377 khi đó tăng cường cho Bộ tư lệnh Trường Sơn. 14 thành viên tổ bay không ai sống sót.

Chiếc 55-0044 rời căn cứ Ubon cùng một chiếc F-4D hộ tống.
Lúc 3 giờ sáng giờ địa phương chiếc F-4D phát hiện thấy có đạn SAM bắt đầu phóng lên. Trước khi gunship kịp làm động tác cơ động thì đạn TLPK đã trúng Spectre 13. Vài giây chiếc AC-130 đâm sầm xuống sườn phía đông của khu rừng trên đỉnh núi gần đó và gây ra một vụ nổ thứ 2 rung chuyển cả núi rừng. Gần đó có một chiếc khác "Spectre 10" hoạt động, nhưng cả nó và chiếc F-4D hộ tống không nghe được tiếng nói của các thành viên phi hành đoàn dù cả hai đều nghe thấy tín hiệu cấp cứu bíp bíp. Chiến dịch giải cứu chấm dứt không kết quả lúc 18h30 ngày 30 tháng 3 năm 1972.    

Vị trí rơi:
(http://taskforceomegainc.org/y006k.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/y006n.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/y006m.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/y006mm.jpg)

Chính nó là cái Spectre 11 mà bác lixeta nhà ta chứng kiến bọn trực thăng đi cứu phi công đấy bác ạ.

Vị trí rơi chiếc Spectre 17 56-0490 gần Pakse, Lào, theo http://taskforceomegainc.org/f080.htm:

(http://taskforceomegainc.org/h164k.jpg)  

(http://taskforceomegainc.org/h164m.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/h164mm.jpg)

Chiếc AC-130A The Warlord 54-1625 bị pháo PK 37mm hạ đêm 21 rạng ngày 22 tháng 4 năm 1970 trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh:
http://taskforceomegainc.org/f064.html

Ngày 22 tháng 4 năm 1970, chiếc này (mật danh "Adlib") rời căn cứ Ubon đi tham gia chiến dịch "Commando Hunt" trên đường Trường Sơn, đoạn thuộc địa phận tỉnh Saravan, Lào. Hộ tống nó có 2 chiếc F-4 mang mật danh "Killer1" và "Killer2". Đây là một đêm có trăng hạ tuần và điều đó cũng giúp các pháo thủ PK nhận ra hình dáng kềnh càng của nó trên nền trời. Vào khoảng 1h50 phút sáng, pháo PK 37mm bắt đầu giăng lưới bủa vây quanh máy bay. Gunship lập tức phản pháo. Vào hồi 1h59 phút trong lần thứ 4 bay qua mục tiêu ở độ cao 7500 feet, gunship trúng đạn vào thân dưới gần đuôi. Tuy nhiên khi gunship trúng đạn - chiếc F-4 "Killer1" không thấy ai bung dù, chiếc F-4 "Killer2" thông báo tổ bay đang nhảy dù. "Killer1" bay đi tiếp dầu nhưng trước đó thu được điện đài kêu cứu xưng danh "Adlib12". Một lúc sau máy bay bốc cháy nổ tung và đâm xuống đất. Tổ lái trừ 2 người được cứu ("Adlib12" và "Adlib11") khi trời sáng còn lại tất cả được tuyên bố là MIA.

Vị trí rơi:
(http://taskforceomegainc.org/a055k.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/a055n.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/a055m.jpg)

(http://taskforceomegainc.org/a055mm.jpg)
  

Có lẽ ta nên tổng hợp các trường hợp gunship bị bắn hạ hoặc bắn bị thương để tiện so sánh với các nguồn số liệu của ta.

Liên quan đến AC-119, em mới tìm được 2 trường hợp sau, một bị bắn hạ, 1 bị bắn bị thương:
Tương tự như trang spectre-association.org, hội AC-119 cũng có trang web:
http://www.ac-119gunships.com/

+Bắn hạ
Thời gian: 02/05/1972 (ban ngày)
Địa điểm: An Lộc
Máy bay: AC-119K, biệt danh Stinger-41, số đuôi 826
Nguyên nhân: trúng đạn 37 mm vào cánh phải
Nguồn: http://www.ac-119gunships.com/stories/story3.htm

+Bắn bị thương
Thời gian: đêm 08/05/1970, sáng 09/05/1970 (vào khoảng 1h00 ngày 09/05/1970)
Địa điểm: gần bản Ban, Lào.
Máy bay: AC-119K, số đuôi 883
Nguyên nhân: trúng đạn phòng không (chưa rõ loại, có vẻ là 37 mm) vào cánh phải.
Mặc dù tổ lái hạ cánh an toàn, nhưng 1/3 cánh phải bị bắn đứt rời, về mặt kĩ thuật thì chiếc máy bay này không bay lại được nữa.
Nguồn:
http://www.ac-119gunships.com/stories/story6.htm
và
USAF 1965-73 Fixed Wing Gunships, trang 216 và trang 217,
(link download tại : http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,26070.msg410084.html#msg410084)

Nhất trí với bạn star. Bạn đảm nhận phần này nhé. Lưu ý là cách tính ngày giờ ta và Mỹ khác nhau một chút. Chiếc rơi ngày 29 tháng 3 thì rơi đêm về sáng ngày 29 (nên một số tài liệu ghi ngày 28). Chiếc rơi ngày 30 rơi vào nửa đêm về sáng 31 tháng 3 nên có tài liệu Mỹ ghi là ngày 31 tháng 3. Ví dụ: http://www.pownetwork.org/bios/y/y006.htm.

Hôm nay đọc lại cuốn chân trần chí thép , thì mới biết cái bị bắn bằng sa 7 rơi , chỉ có 3 phi công đước cứu thoát , còn tử nạn
chắc 3 thằng cứu được thì bác lính xe tăng nom thấy

Theo phía Mỹ thì Stinger 41 là AC-119 duy nhất bị PK của ta bắn hạ. 4 chiếc khác mất ở VN đều do trục trặc động cơ khi cất/hạ cánh ở rất gần căn cứ.

An Lộc của Stinger 41 là An Lộc - Bình Long. Còn một địa danh An Lộc (?) nữa nơi rơi chiếc Spectre 22 69-6571 thì lại ở phía nam Sê-pôn cơ.

Spectre 22 AC-130E 69-6571 biến thể kiểu E duy nhất bị bắn rơi trong chiến tranh Việt Nam theo tuyên bố của phía Mỹ. Đây là một trường hợp đặc biệt vì toàn bộ phi hành đoàn được cứu thoát trong một chiến dịch giải cứu rầm rộ. Vài ngày sau đó là chiến dịch giải cứu rầm rộ nữa để cứu phi hành đoàn chiếc EB-66 Bat 21 bị TLPK SA-2  bắn rơi trên chiến trường Quảng Trị.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Ubon097Big.jpg)
Tổ bay Spectre 22.

Theo http://content.yudu.com/Library/A1xvo5/AirCommandoJournalSu/resources/19.htm thì tình huống bị bắn rơi như sau:
- Giai đoạn này Bắc Việt Nam đã được trang bị các pháo 57mm và 85mm có radar điều khiển bắn;
- Đêm 30 tháng 3 năm 1972, Spectre 22 bay săn lùng xe tải và đã bắn cháy 3 chiếc. Trong khi đang tấn công chiếc xe tải thứ 3, để chắc chắn là đã tiêu diệt hẳn chiếc xe này, Spectre 22 đã rơi vào vùng hỏa lực kết hợp của các khẩu đội pháo PK 37mm và 57mm;
- Một loạt pháo 57mm bắn trúng cánh phải Spectre 22, một loạt khác bắn trúng thân bên phải. Dầu chảy ra và gây cháy cánh phải và thân bên phải;
- Các thành viên phi hành đoàn nhảy dù và được cứu vào sáng ngày 31 tháng 3.

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Ubon098Big.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Ubon102Big.jpg)

Để cứu phi hành đoàn số 13 bay trên chiếc Spectre 22, người Mỹ đã huy động 7 HH-53, 8 A-1 Skyraiders, 3 C-130, 11 phi vụ cường kích phản lực tấn công mặt đất, 4 EB-66s, 6 F-105 Thunderchiefs, 14 NAIL FACs, 3 RAVENs (CIA), 3 Air America Helicopters, 4 AC-130 Spectre Gunships, và một F-4 Phantom Fast FAC (Forward Air Control): http://vietnam.warbirdsresourcegroup.org/ac130-operation.html

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Jeff_Fox/Rescue1-1_600W.jpg)
Về đến Ubon.

Đây được KQ Mỹ coi là cuộc giải cứu thành công nhất vì họ đã cứu được toàn bộ 15 thành viên phi hành đoàn, trong khi mà chỉ một ngày trước đó tất cả 14 thành viên phi hành đoàn trên chiếc 55-0044 họ đều không cứu được.

- Ngày 3 tháng 3 năm 1972, gunship 509 bị thương bởi pháo PK 57mm, http://www.spectre-association.org/Lang_Metzger_Page.htm:
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/059.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/060.jpg)

- Ngày       gunship 014 bị thương, http://www.spectre-association.org/Lang_Metzger_Page.htm:
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/073.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/075.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/074.jpg)

(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/LaurenMetzger/images/077.jpg)

- Ngày tháng 4 năm 1970, gunship 628 bị thương bởi đạn pháo PK, http://www.spectre-association.org/vietnam23.htm:
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Spectre%2069_70/628%20AAA%20Apr%2070%201.jpg)

- Ngày tháng năm 1969/1970, gunship 129 bị thương bởi đạn pháo PK http://www.spectre-association.org/vietnam23.htm:
(http://www.spectre-association.org/images/acphotos/Spectre%2069_70/129%20%20AAA%20Damage.jpg)

Trước đó, ngày 12/05/1972, tại An Lộc, ta cũng đã dùng A-72 (SA-7, Strela) bắn bị thương chiếc AC-130E số hiệu 69-6573, biệt danh Heavy Metal
Nguồn: PAVE AEGIS Weapon System (AC-130E Gunship). (http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA487279), trang 29

Tham khảo thêm một số tài liệu khác thì có 5 phát A-72 cùng bắn vào chiếc máy bay, trong đó có 1 phát trúng phần đuôi. Tuy bị thương nhưng nó vẫn cố bay thoát và hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất.
Sau đó, bọn AC-130 sử dụng pháo sáng làm mồi nhiệt để tránh tên lửa A-72.

Pháo sáng đúng là một nguồn nhiệt, nhưng mặt khác nó lại tiện cho cao xạ nhìn thấy mục tiêu.

và


Em có một thông tin này về số lượng xe tăng, thiết giáp của ta khi tham gia chiến dịch Đường 9 Nam Lào (tức Lam Sơn 719 theo cách gọi của VNCH):

Như vậy, nếu trừ đi thì số lượng xe thiết giáp của tiểu đoàn 198/ D198 sẽ là 22 chiếc. Tuy vậy em không biết tham gia đánh bao nhiêu, dự bị bao nhiêu?

- Đúng là trong chiến dịch này, D198 tăng thiết giáp có C3 tập kết ở phía tây Bản Đông và phía bắc Bản Đông là Đại đội tăng 9. Không thấy nhắc đến cụ thể đánh trận nào? chỉ có thông tin C9 khắc phục tại chỗ và cứu kéo 2 xe hư hỏng.

- Tiểu đoàn 297 (cách Mường Chương 7km về phía Bắc trên đường 16) đã tham gia 4 trận đánh lữ đoàn dù 3 trên điểm cao 543 ngày 25 tháng 2 và đánh thiết đoàn 17 ở bắc đường 9.

- Tiểu đoàn 397 (khu tập kết chiến dịch ở trên đường 18 gần bản Ta Cao/Takao) tham gia đánh chiếm Bản Đông và truy kích địch trên đường 9 đến Huội San ngày 21 tháng 3 và tiêu diệt lữ đoàn thủy quân lục chiến 147 trên điểm cao 550 ở nam đường 9.
 
- Tổng số xe tăng được cứu kéo trong các trận chiến đấu là 11 lần/chiếc. Không hề có chuyện AC130 bắn cháy tăng, thiết giáp ta.

Đúng là trong CZ này tổng số TTG được huy động tham gia là 88 xe/ 3 d.
Tuy nhiên, thực tế số xe tham gia chiến đấu thì không được như thế.
Các trận đánh như QC thống kê trên chưa thật chính xác đâu. Thực ra, nếu tính trận thì TTG chỉ tham gia có 4 trận thôi:
1- Trận tiến công điểm cao 543 của cT9/ d198 phối thuộc cho eBB 64/ f320 ngày 25.02.1971: Theo biên chế, cT9 có 12 xe song thực tế tham gia chiến đấu chỉ có 6 xe (c này vào CT từ năm 57, đánh Làng Vây, sau đó vào A Sầu- A Lưới. Khi chuẩn bị CZ mới kéo ra nên xe pháo cũ nát, hư hỏng nhiều). Tuy nhiên, đây là trận thắng vang dội, bắt sống 4// Thọ lữ trưởng lữ dù 3 ngụy. Xe 555 thành danh "Mãnh hổ đường số 9" trong trận này.
2- Trận đánh địch phản kích chiếm lại 543 của cT7/ d297 và 1bT còn lại của cT9/ d198 phối thuộc cho  eBB 36/ f308 ngày 27.02: Ngay sau khi ta chiếm được 543, địch cho thiết đoàn 17 (gần 70 TTG) ra phản kích chiếm lại. Để thông đường về Bản Đông, ta buộc phải đánh bật chúng ra. Tuy nhiên, do trời mưa, dốc cao nên hầu hết xe của cT7 (T54 và T59) không lên được, chỉ có 3 xe PT76 của cT9 và 1 xe T59 của cT7 (số 328) lên được. Số còn lại của Ct7 ùn lại dưới chân dốc bị máy bay địch đánh cháy hỏng hết. Mặc dù vậy, trận phản đột kích đã thành công. Sau trận này cT9 coi như hết xe, chỉ còn 555 phải rất vất vả mới đưa ra HN dự triển lãm được.
3- Đại phá Bản Đông: Lúc đầu dự kiến sử dụng 5 cT: 3c của 297 và 2 c của 397. Song do gỡ mìn chậm, đường cơ động kém nên khi xe tăng vào đến nơi thì địch đã rút. Lúc này xe tăng chuyển sang truy kích địch theo D9 về đến Huội San.
4- Trận đánh điểm cao 550 của cT3/ d397 phối thuộc cho fBB 324 ngày 22.3.1971.

Đánh giá chung, trận (1) và (4) là 2 trận đánh có hiệu suất cao, tổn thất ít. Trận (2) tuy hoàn thành nhiệm vụ song tổn thất nặng. Trong BT tập 2 mình viết về 2 trận (1) và (2) này khá kỹ. Còn tổng số thiệt hại của TTG trong CZ này cũng chỉ độ trên dưới 10 xe. Mình xin khẳng định lại là trong đó không có xe nào bị AC 130 bắn cháy.

Theo tài liệu phía Mỹ thì đêm 28/02, sáng 01/03/1971, trong 1 nhiệm vụ, chiếc máy bay AC-119K, biệt danh Stinger-04 đã phá hủy của ta 8 "xe tăng" PT-76 tại Đường 9 nam Lào.

Chi tiết của nhiệm vụ này được viết lại trong tạp chí của hội AC-119, số tháng 10/2010 (dựa trên băng ghi âm cũng như sự tường thuật lại của kíp bay):
http://www.ac-119gunships.com/association/assocnewsletter/Newsletters/Oct_%202010%20Newsletter.pdf

Quá trình địch phát hiện và phá hủy các "xe tăng" của ta có thể xem từ cuối trang 9 đến giữa trang 12. Có thể tóm tắt lại 1 số ý chính như sau:
- Thời gian địch bắt đầu tấn công: 23h50, 28/02/1971
- Thời gian địch kết thúc tấn công: 1h30, 01/03/1971
- Vũ khí: đạn 7.62 mm và đạn 20 mm, bắn từ máy bay AC-119K
- Địa điểm: Đường 9, tọa độ: Xray Delta-463413 (có lẽ là XD-463413), hiện em chưa xác định được chính xác đây là cách biểu diễn tọa độ gì.
- Địch "cho rằng" đây là "xe tăng" chủ yếu dựa trên những đặc điểm sau:
-- Khi địch tiếp cận thì các xe này hầu như không có phản ứng (nghĩa là không nghe thấy tiếng máy bay).
-- Tốc độ di chuyển chậm chạp, kích thước lớn
-- Theo như bài viết (đoạn cuối cùng trang 12) thì sáng hôm sau, máy bay trinh sát đã xác nhận đó là 8 chiếc PT-76.

Dựa trên những bài viết và hồi kí của bác Lixeta trên diễn đàn, đồng thời dựa trên những mô tả của phía Mỹ, em không tin "thành tích" này. Nhất là theo phía Mỹ mô tả thì những chiếc xe tăng của ta không hề có phản ứng lại. Trên mỗi chiếc PT-76 đều có 1 khẩu 12 ly 7. Dù trời tối không nhìn thấy thì cũng có thể nghe thấy, vậy mà trong toàn bộ thời gian công kích (1 giờ 40 phút), kíp lái AC-119 không thấy 1 loạt đạn phòng không nào từ phía các xe này bắn lên, điều này quá vô lý.

Dựa trên những bài viết và hồi kí của bác Lixeta trên diễn đàn, đồng thời dựa trên những mô tả của phía Mỹ, em không tin "thành tích" này. Nhất là theo phía Mỹ mô tả thì những chiếc xe tăng của ta không hề có phản ứng lại. Trên mỗi chiếc PT-76 đều có 1 khẩu 12 ly 7. Dù trời tối không nhìn thấy thì cũng có thể nghe thấy, vậy mà trong toàn bộ thời gian công kích (1 giờ 40 phút), kíp lái AC-119 không thấy 1 loạt đạn phòng không nào từ phía các xe này bắn lên, điều này quá vô lý.

Ngoài chuyện trên thì với những vũ khí như trong TL đã mô tả: súng 7,62mm và 20 mm thì thực tế là rất khó- nếu không muốn nói là không thể bắn cháy xe tăng. Đêm 15.5.72 xe 724/ cT3 của mình đã bị 1 thằng ÁC 130 quần thảo chừng 15 phút với cả 20 mm và cối xin thùng 40 mm mà không sao cả. Nó bắn chán không thấy cháy nên bỏ đi. Mỗi tội sau này ăn cơm thỉnh thoảng gặp sạn là mảnh đạn, nhiều anh sứt cả răng ;D

Hì, tiếp sức cùng đội bạn star,  ;D
- Tọa độ chuẩn là 48QXD463413 đã được thể hiện dưới hình vẽ
- Vị trí tọa độ này nằm ở phía tây đường 16 và bắc đường 9.
- Vị trí ô vuông đỏ: giao cắt giữa đường 9 Lào và đường 16, gần chỗ đó là cầu Chaky/ Chaki nổi tiếng đấy,  ;D

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/star.jpg)

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/C-130a_schema.jpg)
Sơ đồ bố trí tổng quát trên máy bay vận tải cơ sở C-130A

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Ac-130a_schema.jpg)

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Ac-130e_schema.jpg)

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Ac-130e_Pave_Aegis_schema.jpg)

Sơ đồ bố trí trang bị và vị trí kíp bay trên AC-130A, trên AC-130E theo "Development and Employment of Fixed-Wing Gunships 1962-1972 by Jack S. Ballard" mà chiangshan đã dẫn

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Ac-130a_Suprise_Package_schema.jpg)
AC-130 Suprise Package.

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Basicgunshipprinciple.jpg)
Nguyên lý cơ bản của gunship.

(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/BasicgunshipIIweaponsystem.jpg)
Nguyên lý cơ sở của hệ vũ khí trên gunship II.


Bản đồ AC-130 hoạt động trong chiến dịch Lam Sơn 719 (khu vực hình đa giác viền đen đậm):
(http://i1185.photobucket.com/albums/z356/qtdc2/Ac-130_LamSon_719.jpg)

AC-130 Spectre:
http://www.youtube.com/watch?v=Jx9E1kQ1xig

http://www.youtube.com/watch?v=Y1K3JE0w-KY

http://www.youtube.com/watch?v=gJeDic2xKQU

Phác đồ chi tiết trận bắn rơi AC130 của D67 E275 phòng không/ Tiểu đoàn 67 trung đoàn 275 phòng không ngày 29/3/1972 tại tuyến hành lang đường 559. Hay còn gọi là Trận Máy Húc I, II - khu vực cách phía tây giao điểm đường 128 và đường 9 (Na Bo) khoảng 7km.

Đây là chiếc AC-130A (56-0490) bị pháo PK 37ly bắn rơi ngày 21 tháng 12 năm 1972:
http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/43/406/409/409/221523/Default.aspx