Lịch sử phát triển súng đạn - Buổi sớm mai

[huyphuc1981_nb]

Đây là khẩu cối nửa pháo đúc thế kỷ 17, năm 1698, tại thành phố Glukhôve, bởi Karpôm Iôsiphônvichem.
Chính là tiền thân của lựu pháo. Tỷ lệ chiều dài nòng chỉ như cối cổ (có chưa đến 3), nhưng người ta làm ngáng, nỗ lực theo hướng cơ động và dễ chỉnh tầm.
Pháo đường kính 330mm, bắn đạn nặng 3 phút (48kg), nòng pháo nặng 865,7kg.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:330-%D0%BC%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0_%28%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D1%81%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%83%29.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:330-%D0%BC%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0.jpg






Đây là khẩu lựu pháo đúc từ đồng thau năm 1731 bởi Andray Arnôtôm (Андреем Арнольтом). Nòng pháo nặng 267kg, dài 99cm, đường kính 150mm, nhồi 1/2 pút (khoảng 8kg). Dùng chữ bên trên là "Vì đức tin và lòng trung thành".
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:150-%D0%BC%D0%BC_%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B8%D1%86%D0%B0.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:150-%D0%BC%D0%BC_%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B8%D1%86%D0%B0_%28%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C%29.jpg

Đáng chú ý là khẩu pháo có nhiều cái đặc biệt. Nó chưa thoát hẳng khỏi hình loại phòng nòng mỏng phương Tây, ngãng pháo thấp bên dưới như các khẩu bombard cổ điển và cấu tạo còn nhiều điểm của cối. Pháo có tỷ lệ chiều dài nòng thấp và nòng mỏng. Tuy nhiên đã có kiểu lỗ mồi thường gặp ở lựu pháo sau này, nhưng lại không có cái đuôi thuôn rất đặc trưng. Một số thiếu sót nữa như điểm ngắm được những người sử dụng vạch sâu sau khi đúc, chắc đánh dấu để gắn vật gì lên làm thước ngắm đầu ruồi.
Những điểm này cho thấy ở thời điểm này, Lự Pháo đang được hình hoàn thiện. Lúc này, khả năng của lựu pháo tăng lên do gang làm đạn nhiều. Đồng thời, như cầu dùng lựu pháo cũng tăng lên do yêu cầu các trận chiến xa thành quách.

[huyphuc1981_nb]

Khẩu pháo đường kính nòng 102mm, đạn 4kg, nòng dài 126cm, nòng nặng 220,7kg. Nòng pháo được đúc năm 1788 tại quân xưởng St. Peterbur. Trong chiến tranh Nga-Thụy điển 1788-1790 pháo bị quân Thụy Điển chiếm. Đến chiến tranh 1788-1790, pháo được quân Thụy Điển bố trí tại pháo đài Sveaborg và lại rơi vào tay quân Nga.

link

[huyphuc1981_nb]

http://quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg21291#msg21291
Ở đấy đã nói về bốn nhóm pháo theo tính cơ động. Đây là khẩu pháo trận địa. Trong số các pháo hỗ trợ bộ binh thì pháo trận địa kém cơ động hơn và mạnh hơn, xa hơn. Nó thường được đặn cố định trong trận địa bảo vệ nghiêm ngặt và bắn xa hỗ trợ toàn trận đánh. Trong khi đó, các lộai pháo dã chiến hơn thì được kéo theo bộ binh trong những diến biến của trận đánh.

Loại lựu pháo dã chiến còn có tên là unicorn, Lân Binh, một loại bộ binh mang giáp nặng. Gọi như thế vì nhiệm vụ của chúng là hỗ trợ bộ binh và chũng được biên chế vào các đơn vị bộ binh.

Khẩu pháo này đạn 3 cân Anh, đường kính 70mm, dài 87cm, nặng 77,9kg, đúc nửa cuối thế kỷ 18.


link

[huyphuc1981_nb]

Sang Thế Kỷ 19, ảnh hưởng của Hội Đồng Khoa Học đã mạnh, pháo được chế tạo theo các kiểu tiêu chuẩn. Ví dụ, kiểu 1805 hay kiểu 1838. Cách tiêu chuẩn hõa như thế ngày nay vẫn giữ.


Ở đây đã bốt một khẩu dã pháo 3 cân Anh kiểu 1805, 122mm.
http://quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg21318#msg21318

Đây là khẩu nữa, dã pháo kiểu năm 1805, loại 3 cân Anh. Nòng đồng thau dài 101cm, nặng 108,1kg.
Pháo có đường kính 83mm, tầm bắn 1000 mét.
Nòng được đúc trong 1/4 đầu tiên của Thế Kỷ 19.
link


Nòng Lựu pháo Dã chiến thử nghiệm đúc khoảng những năm 1808-1812. Đây là pháo được "Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh" đúc để thử nghiệm việc giảm khối lượng lựu pháo 3 cân Anh (khoảng 1,5kg).
Nòng pháo nặng 87,6kg. Dài 96cm. Đường kính nòng 78mm.
link

[huyphuc1981_nb]

Trên đã bốt một khẩu lựu pháo Pháp, lựu pháo mà giống hệt thần cơ chả cải tiến giề.
Đây là hai khẩu tiên tiến hơn nhiều của Pháp, đúc cuối Thế Kỷ 18 đầu thế kỷ 19, Nga thu được năm 1812. Hai khẩu này tiên tiến nhất trong quân Pháp lúc đó, chứng minh trình độ Lựu pháo dã chiến của Pháp thấp hơn Nga. Pháo rất nặng và ngắn.
Pháp trước khi đánh Nga vấn giống Anh và Tây Bán Nhà, chăm chăm phát triển Hải Quân vốn dùng toàn Thần Cơ nòng dầy bắn đạn đặc. Sau khi bị Đô Đốc Nenson cho đo ván thì quay sang phát triển lựu pháo, có tiến bộ nhưng chưa nhiều.

Cả hai khẩu đều là Lựu Pháo Dã Chiến. Nòng đều được đúc bằng đồng thau.

Khẩu trái 152mm, nòng dài 95cm, nặng 352kg. Ghi ngày sản xuất mồng 7 tháng 8  năm 1793 tại Strastburg.
Khẩu phải tiên tiến hơn, 24 cân anh, 152mm, nòng dài 101cm , nặng 278kg. Đúc năm 1805 tại Douai bởi thợ cả Beranzhe.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:%D0%A2%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B8_1812.jpg

[huyphuc1981_nb]

Lựu pháo dã chiến 1805
Đây là một kiểu pháo hội đồng, một kiểu lựu pháo dã chiến. Châu Âu cổ còn gọi lựu pháo dã chiến là "Lân Binh"-"unicorn", vì pháo dùng cho binh chủng này. Lân Binh chính là thứ bộ binh xếp hình ô vuông của Nã Phá Luân chết như ngả rạ đấy. Từ này trong tiếng Nga là "единорог".

Pháo bắn đạn 1/4 pút (hơn 4kg, mỗi pút 16,5kg), 125mm, nòng dài 153mm, nòng nặng 354kg. Bắn xa 1340 mét. Pháo được đúc năm 1805 tại quân xưởng  St. Petersburg. Tất nhien vẫn là đồng thau.

Trước đây, thường lấy đường kính nòng ra được luôn khối lượng đạn vì dùng đạn cầu bằng gang đặc, pháo thường nói kích cỡ bằng khối lượng đạn, như xx cân anh (3 cân anh khoảng 76mm). Tuy nhiên, từ đây về sau có một số loại đạn "cao tốc" cầu rỗng (như đạn dưới cỡ sau này), nên tỷ lệ đó khác đi và người ta bắt đầu thịnh hành đơn vị đường kính nòng thay cho đơn vị khối lượng đạn.

Từ khẩu trên cũng nhận thấy một điều là, thần chiến tranh đã bắt đầu thời đại kim khí, bộ quần áo sặc sỡ của thần bị pháo bắn te tua và bi giờ hoa lá cành bay sạch, còn mỗi nòng pháo trơn bóng.

Cũng dễ nhận thấy đặc trưng nữa của các Kiểu 1805 (nếu ngày đó em Vịt đã chơi với đại ca Gấu thì có thể có ký hiệu K05  ). Đó là cái đầu ruồi be bé và chưa có thước ngắm. Thước ngắm chỉ dùng nhiều trên Thần Cơ pháo đặt cố định (pháo pháo đài), lựu pháo thì chả cần bắn trúng lắm. Vả lại, cái ngòi xoáy tính cũng đẩy đạn pháo đi xoắn trôn ốc và chả thể nào thật chính xác được mà cần thước ngắm.

À quên, một đặc trưng nữa của các kiểu 1805 là cái chỉnh tầm có vít me dọc, gỗ ốp đồng và khóa tầm bằng bánh răng như của đồng hồ.

link

link

link





So sánh với khẩu Thần Cơ cũng dã chiến kiểu 1805
Sao cái server thộn này mỗi lần bốt nó lại thêm cái đuôi vào url nhỉ, mất công vào lại xóa di.

Pháo bắn đạn 6 cân anh, dài nòng 175mm, đường kính 95mm, bắn xa 1670mét, đúc năm 1806 ở quân xưởng St. Petersburg bởi thợ cả Zdanôvưm

Toàn thân pháo     Đuôi

[huyphuc1981_nb]

Pháo 197mm, bắn đạn 1 pút (16,5kg) đi xa 3200 mét. Pháo được đúc năm 1814 bằng gang dầy 239mm. Nòng pháo nặng 1564kg.
link



Đây là mấy viên đạn. Những đạn này cũng là đạn Hội Đồng, gọi là đạn một pút kiểu 1805, dùng cho pháo hạng nặng và cối.
Ba thằng trên và thằng hình trụ bên dưới lần lượt là:
Đạn cầu đặc, dùng đánh tầu, công thành và bắn xe công thành.
Đạn trái phá sát thương.
Cũng giống đạn trái phá sát thương, nhưng là đạn cháy.
Hộp chứ đạn ria.

Từ "брандкугель" (b ran cu gen) từ đây được dùng để chỉ đạn cháy kiểu 1805, sau có một số người dùng chỉ đạn cháy pháo nòng trơn, nay ít dùng.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:%D0%9F%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5_%D1%8F%D0%B4%D1%80%D0%B0.jpg

[huyphuc1981_nb]

Pháo Nga 1938 là bước tiến bộ mạnh cuối cùng trước khi tốc độ tăng tiến chậm lại.
Một đặc diểm nổi trội lúc này là lựu pháo tăng sơ tốc, có thể đảm nhiệm nhiều chức năng của Thần Cơ pháo. Từ đây, người Nga có từ "гаубица-пушка", chỉ một loại pháo lai của lục quân. Trong đó  "пушка" là Thần Cơ pháo, bắn đạn động năng. Càn "Гаубица" là lựu pháo. Nôn na hiểu rằng loại này ngắn nòng, bắn động năng yếu hơn những loại Thần Cơ chuyên nghiệp, nhưng có thể đảm nhận một vài nhiệm vụ nào đó của Thần Cơ. Còn về bắn trái phá thì loại này tầm xa bắn mạnh hơn lựu pháo dã chiến cũ.

Cấu tạo nòng bi giờ có hình dáng ngoài giống Thần Cơ, chứ không còn cái thon đuôi bầu eo nữa. Tuy vậy, nếu bổ pháo ra thì nó khác Thần Cơ ở chỗ nòng mỏng hơn, điều đó là giữ như trước.
Pháo cũng có cải tiến cái chỉnh tầm và thường là có thước ngắm.

Lúc này, chiến thuật dùng pháo đã khá đầy đủ như đầu Thế Kỷ 20. Người ta đã biết chế ra những Sơn Pháo, là những khẩu pháo ngắn nỏng bắn gần nhưng rất nhẹ, dễ dùng súc vật kéo lên núi. Thông thường, tuy những pháo đó yếu, nhưng điểm cao luôn là lợi điểm quân sự quý giá với pháo binh. Nhưng khẩu pháo giống Sơn Pháo xuất hiện từ phân nhánh của Lựu pháo dã chiến từ cuối thế kỷ 18 (đã bốt hình), nhưng đến nay, cái từ "sơn pháo" được sử dụng rộng rãi. Trong Thế Kỷ 19 và đầu Thế Kỷ 20, Sơn Pháo được sản xuất và sử dụng rất nhiều. Hồi đánh Pháp, Sơn pháo chiến lợi phẩm là lực lượng chủ yếu của quân ta.

Khẩu Sơn Pháo 122mm kiểu 1838. Sơn Pháo là loại lựu pháo dã chiến nhẹ nhất, dễ dàng dùng súc vật chuyển lên núi. Sơn Pháo có nòng ngắn hơn bình thường.
Pháo thuộc lại Lựu pháo dã chiến của bộ binh (unicorn ), 122mm, 1/4pút (hơn 4kg chút), 100kg, đúc năm 1853 tại  St. Petersburg bởi Johann. Tầm bắn 1800 mét

link

[huyphuc1981_nb]

"Hội đồng khoa học pháo binh" được trao quyền năng quyết định đến mọi lực lượng pháo binh, nhưng ở đâu cũng vậy, luôn có mâu thuẫn trong việc phát triển. Những kỹ thuật cũ và thợ cổ, xưởng cổ và lạc hậu... luôn tìm được chỗ đứng. "Hội đồng khoa học pháo binh" Nga chỉ ảnh hưởng nhiều đến pháo của Lục Quân. Trong lúc đó, pháo tầu (cũng như tầu) Nga thì tiến bộ chậm như rùa. Đây là nòng pháo kiểu 1833, pháo tầu 77mm, bắn đạn 3 cấn Anh, đồng thau, nòng dài 150cm, nặng 272kg. Pháo được đúc trong quân xưởng Hải Quân năm 1837. Link

[huyphuc1981_nb]

Đây là 3 khẩu pháo chiến lợi phẩm trưng bầy trong bảo tàng Lịch Sử Pháo Binh và Phụ Tùng (Military-historical Museum of Artillery, Engineer and Signal Corps).

Từ trên xuống dưới.

Khẩu 1/2 cân Anh, 56mm. Đây là khẩu pháo Thần Cơ Pháp, Thổ lấy được khi Nã Phá Luân bỏ lại toàn bộ đoàn quân của hắn ở Ai Cập về tiếm ngôi vua, (về sau đoàn quân này chết sạch và không đầu hàng ai mặc dù bị tứ phía bổ đánh, họ cố tìm con đường tuyệt vọng đi qua Tiểu Á về nhà, con đường sẽ phải đi qua rất nhiều nước và đoàn quân trung thành nhất với Nã Phá Luân này chết dần mòn trên con đường vạn lý trường chinh đau khổ đó).

Khẩu 6 cân Anh 95mm. Khẩu này do Iran đúc, dài 147cm, nặng 338kg, lấy được khi quân Nga chiếm Tvariza trong chiến tranh Nga-Ba Tư (Iran).

Khẩu 99mm Anh, dài nòng 159cm, nặng 286kg. Sản xuất tại xưởng William đất Anh năm 1806. Khẩu này được chuyển cho Ali Pasha ở Baghdad,  bị Ba Tư chiếm năm 1807. Về tay quân Nga năm 1826-1828 khi quân Nga chiếm Tvariza

Hìn dáng nòng các khẩu này cho thấy chúng lai giữa Thần Cơ và lựu pháo, các nước này chưa hình thành lựu pháo dã chiến. Sau khi mất quyền làm chủ mặt biển sau trận Trafalgar (23-10-1805), mới tập trung phát triển lựu pháo dã chiến cho Lục Quân. Nhưng như đã nói, thời đó tốc độ sản xuất rất chậm và người ta phải mất hàng chục năm để thay máu hay xây dựng các dơn vị pháo.
Anh thì vẫn chú tâm phát triển Thần Cơ pháo của Hải Quân cho đến mãi sau này.
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:%D0%A2%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B8_1826-1829.jpg