Bằng C ngoại ngữ của lính - Phần 2.

[BUI VAN AN]

xưa và nay (2008)
Hình chụp xưa năm 1982
An C12 + Hậu C17  thuộc E88 F302

[/quote]

[alik21]

                     XUA X'ĐÂY S'NĂM TH'MÂY (CHÀO NĂM MỚI)
       

       Hôm nay, ngày 'vào năm mới' (chôl s'năm th'mây) của dân K - Tết K, nhân ngày Tết tôi xin tản mạn vài dòng (bổ sung) về tiếng và chữ K mong cùng các ae ôn lại chút kỷ niệm và 'kỹ năng' tiếng K vậy.
       Được đọc lại những trang đầu của topic tôi thực sự ngưỡng mộ Kon tiahien đã rất công phu giới thiệu bảng chữ cái K cho ae được dịp tiếp cận học ngoại ngữ (ngôn ngữ của 1 dân tộc mà ae ta có 1 thời gắn bó) và cũng hết sức thán phục 1 số ae khác như Thai88, minhtrang... đã tốn bao công sức tranh thủ khoảng thời gian quí báu đó học được thứ chữ loằng ngoằng này.
       Phụ âm chữ K có 2 âm: âm O và âm Ô (gọi là 'khô xăk' và 'ăk khô xăk') như ta thấy có TO - THO thì cũng có TÔ - THÔ, tương tự có CO - KHO thì có CÔ - KHÔ, chính vì vậy nên cùng 1 nguyên âm nhưng khi gắn với phụ âm O thì đọc khác, khi gắn với phụ âm Ô thì đọc khác, ví dụ: nguyên âm A khi gắn với phụ âm TO thì đọc là TA (ông), khi gắn với phụ âm TÔ thì thành TIA (vịt)... tất nhiên đọc khác thì nghĩa cũng khác.
       Còn có vấn đề lắc léo khác, trong chữ K ngoài chữ thông thường còn có chữ Pa-li, cũng xử dụng bảng mẫu tự chung nhưng cách đọc khác. Tuy lắc léo nhưng cũng có nguyên tắc để nhận biết, nguyên tắc là khi ta đọc 1 chữ theo cách thông thường khg được thì đó là chữ Pa-li và ta đọc theo cách đọc chữ Pa-li. Điều đặc biệt là chữ Pa-li thường có nghĩa trừu tượng chứ khg mộc mạc cụ thể như hạt lúa, củ khoai... ví dụ: păk-đì-voát (cách mạng), ăk-tăk-chăk-râk (bản chất)...
       Đó là chữ, còn về tiếng - tôi nghĩ phần này các cựu nhà ta quan tâm hơn đây - vì cho tới giờ với ae ta tiếng K có còn cũng là ký ức đã mai một khá nhiều, trong 1 điều kiện nào đó mới có dịp ùa về, cho nên vấn đề phiên âm đặc biệt quan trọng để ae nhận biết đánh thức những ký ức đó, mà theo tôi chữ Việt hoàn toàn phù hợp để phiên âm tiếng K vì ta phiên âm cho ae ta đọc. Đơn cử từ "chôl s'năm th'mây" thôi, ta thấy người Pháp phiên âm là "chôl chnam thmei" theo cách đọc của họ là đúng, vì chữ 'ch' (chnam) họ cần đọc uốn lưỡi (le chat) phân biệt rõ với chữ 's' khg uốn lưỡi (la souris), trong trường hợp này chữ Việt có 2 chữ hoàn toàn thay thế được là 'S' và 'X', còn chữ 'ei' (thmei) ta phiên âm là 'ây' (th'mây) cho ta đọc dễ hơn nhiều. Vấn đề ở đây là ta cần thống nhất cách phiên âm, chớ phiên âm mỗi người mỗi ý nhiều tiếng trài trại thì ae khó nhớ ra được để ôn luyện, để về thăm chiến trường xưa...ta bà với các "ôn x'rây".

[ThaiE88]

***88
Topic "Bằng C ..." tưởng đâu đã "Tung cánh chim ..." rồi chứ ! Bổng ... nhân Tết cổ truyền của CPC nó lại "...tìm về tổ ấm !" thật đúng lúc, thật hay ! Cám ơn bạn alik21 ! Tôi không có giọt máu Apsara hay Yavacman nào lưu chảy trong huyết quản nhưng cũng xin được dùng chút tình cảm của 4 năm quân ngũ trên chiến trường K nói lên lời chúc năm mới, trước hết đối với người dân CPC, đồng bào Kh'mer nam bộ của VN mình mà trong cộng đồng đó tôi có rất nhiều bạn hữu và với các bạn đã từng sống, chiến đấu, ăn tết CPC cùng nhân dân bạn trong những năm tháng hào hùng ấy ! Chôl chh-năm th'mây sôc-xop-bai chun đol teng-os !

Phải công nhận bạn Alik21 rất rành và còn nhớ khá nhiều về ngôn ngữ Kh'mer ! Tôi thì sau 30 năm đánh vật với đời đã quên khá nhiều ! Ngày còn ở đơn vị bị "buộc" phải học vì nhiệm vụ và một phần cùng vì tuổi trẻ hăm hở muốn "Biết thêm một ngôn ngữ" để có thể "Hiểu thêm một dân tộc" như một câu ngạn ngữ phương Tây đã nói ! Nhưng rốt cuộc, ngôn ngữ có thể biết mà một dân tộc như dân tộc CPC, mặc dầu quân ta đã chung đụng "3 cùng" với họ suốt 10 năm trời vẫn không dám nói là "hiểu" được họ ! Một dân tộc khá đặc biệt với nền văn minh Ăng-kor không trùng lặp với bất cứ dân tộc nào trên thế giới !

Bạn diễn giải một số vấn đề về tiếng K làm tôi nhớ lại ít nhiều và sáng thêm ra một chút ! Trong tiếng K không có âm G (gờ) nên người dân K khi học tiếng Việt họ không phát âm vần G (gờ) được. V/d : con gái họ chỉ phát âm được con cái. Ngược lại, tiếng Việt ta không có phụ âm "chh" (phát âm giữa "sờ" và "chờ" ( giống như khi ta phát âm từ "chair" ( cái ghế) trong tiếng Anh). Nên từ "chh-năm" (năm) ta đọc luôn là chơ-năm hoặc xơ-năm; chh-ơ (gỗ) ta đọc là "xơ" luôn cho tiện ! Rồi phát âm cong lưỡi những từ có phụ âm "lô" hoặc "lo" (L) ở cuối từ như bal (quả banh), s'cuol (quen biết); p'ro-tơl (cái gáo múc nước không có quai hay tay cầm) v.v và v.v... đại loại như vậy ! Ôi, học tiếng Việt đã gay cấn rồi, tiếng Anh, Pháp cũng gay cấn không kém và tiếng K thì quá gay cấn luôn !
 

[hachivna]

Hôm nay là ngày bắt đầu của Tết Campuchia, có chút hình lính Preah Vihear ăn tết  (tại Choam Khsan) tặng các bác cựu. (theo đề nghị của bác Myden và một số bác khác)

http://www.youtube.com/watch?v=03e3hOYZQLo&feature=youtu.be

[H3 Hùng]

Hôm nay là ngày bắt đầu của Tết Campuchia, có chút hình lính Preah Vihear ăn tết  (tại Choam Khsan) tặng các bác cựu. (theo đề nghị của bác Myden và một số bác khác)
http://www.youtube.com/watch?v=03e3hOYZQLo&feature=youtu.be

Hôm nay cũng là ngày hội té nước của Lào. Tôi khoái đến mấy cái chỗ vui chơi nhảy múa đó lắm để nhìn cho thỏa, để được đắm mình vào không khí lễ hội mà khi ở tuổi 20 tôi từng trải qua. Chắc sang năm phải làm một chuyến đi Campuchia ăn tết chô chơ-năm thơ-mây quá hihi.

[H3 Hùng]

Hôm nay là ngày bắt đầu của Tết Campuchia, có chút hình lính Preah Vihear ăn tết  (tại Choam Khsan) tặng các bác cựu. (theo đề nghị của bác Myden và một số bác khác)
http://www.youtube.com/watch?v=03e3hOYZQLo&feature=youtu.be

He đoạn video clip đó chắc của hachivna quay phải không? Tôi nghe tiếng người Việt mình trong đó. Lính đông mà côn x'rây cũng đông. Không biết các em từ đâu ra mà trong chốn ba quân tôi thấy áo hồng nhiều quá hihi.

[linh thong tin]

Bằng C của các bác là tiếng Khờ Me nhưng các bác không đưa được chữ Khờ Me lên là kém em rồi. He he!

[hachivna]

He đoạn video clip đó chắc của hachivna quay phải không? Tôi nghe tiếng người Việt mình trong đó. Lính đông mà côn x'rây cũng đông. Không biết các em từ đâu ra mà trong chốn ba quân tôi thấy áo hồng nhiều quá hihi.
[/quote]

Vâng, bác H3 dự quá chuẩn. Trưa 30 Tết của Campuchia ngồi buồn đành du lịch qua màn ảnh nhỏ, ghi chút hình cho vui. Xem đoạn vui nhất là mấy chú quân cảnh mặc quân phục hầm hố múa khiến em nghĩ đến bộ phim Mặt nạ do Jim Carey đóng làm cho cả sở cảnh sát New York nhảy múa tưng bừng.

Chunpo Chol Chnam Thmey. Chun po boong  p'on: À giụ- Văn nạ- Số khạ- Pồn lẹ (chắc hồi các bác ở bển chưa dùng phổ biến câu này).

[hachivna]

Bằng C của các bác là tiếng Khờ Me nhưng các bác không đưa được chữ Khờ Me lên là kém em rồi. He he!

Tặng bác nhé 

ពិធី​សាទរ ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ធ្វើ​នៅ​បរិវេណ​វត្ត​ភ្នំ ដោយ​មាន​ភ្លៀង​ប្រសិទ្ធី

ភ្នំពេញ: ​ក្នុង​ឱកាស​ឆ្នាំ​ថ្មី ឆ្នាំ​រោង ចូលមក​ដល់​នៅ​ម៉ោង ៧ និង ១១ នាទី​យប់ ថ្ងៃទី​១៣​មេសា ឆ្នាំ​២០១២ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​កែប​ជុតិមា និង​ភរិយា រួម​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​រៀបចំ​កម្មវិធី​ពិសេស ដើម្បី​ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ប្រារព្ធ​នៅមុខ​ព្រះវិហារ​វត្តភ្នំ ដោយ​មាន​ការ​ទូងស្គរ និង​ដុត​កាំជ្រួច​ផងដែរ​។​
​អំឡុង​ពេល​តា​ចារ្យ ឲ្យ​ពរ​យ៉ាង​ក្បោះក្បាយ នៅ​ម៉ោង​ជិត ៧ យប់ ថ្ងៃទី​១៣​មេសា ឆ្នាំ​២០១២ គឺ​តែ​ប៉ុន្មាន​នាទី មុន​ពេល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ចុះ​មក​ដល់ ក៏​មាន​ភ្លៀង​មួយ​មេ បាន​ប្រសិទ្ធី នៅ​បរិវេណ​វត្តភ្នំ​។ កាំជ្រួចជាច្រើន ត្រូវបាន​ដុត ដើម្បីទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី។
​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក៏​បាន​តាំង​រូប​នាគ តំណាង​ឲ្យ​ឆ្នាំរោង នៅមុខ​នាឡិកា​ធំ នៅ​ផ្នែក​ខាងត្បូង វត្តភ្នំ បែរមុខ​ទៅ​មហាវិថី​ព្រះ​នរោត្តម​។​
​ចំណែក​នៅ​ជិត​នោះ គឺ​នៅ​ខ្យូ​ស ជ្រុង​ខាងត្បូង វត្តភ្នំ ក៏​មាន​ការប្រគំ​តន្ត្រី​សម័យ ដើម្បី​ឲ្យ​មហាជន​រាំ​កំសាន្ត ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យចូលឆ្នាំ​ថ្មី​។ នៅ​ពេល​រសៀល នៅ​ជ្រុង​ខាងលិច នៃ​បរិវេណ​វត្តភ្នំ ក៏​មាន​មហាជន​លេងល្បែង​ប្រជាប្រិយ​កំសាន្ត ដូចជា បោះ​ឈូង ទាញ​ព្រាត់ លាក់​កន្សែង និង​ដណ្តើម​ស្លឹក​ឈើ ជាដើម​៕

[ThaiE88]

Bằng C của các bác là tiếng Khờ Me nhưng các bác không đưa được chữ Khờ Me lên là kém em rồi. He he!

Tặng bác nhé  

ពិធី​សាទរ ទទួល​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ធ្វើ​នៅ​បរិវេណ​វត្ត​ភ្នំ ដោយ​មាន​ភ្លៀង​ប្រសិទ្ធី
......

***88
Bạn làm sao đưa được chữ Kh'mer lên hay quá vậy ? Chỉ cho dốt tui bắt chước với cho vui ! Nhưng mà co chữ nhỏ quá, tui banh 4 con mắt ra mới đọc được câu đầu, múa rìu qua mắt thợ chẳng biết đúng sai :

ពិធីសាទរ ទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ធ្វើនៅបរិវេណវត្តភ្នំ ដោយមានភ្លៀងប្រសិទ្ធី
Pi-thi sa-tô tô-tuôn tê-vô-đa chhơ-năm thơ-mây thuơ nâu bo-ri-ven voat phnum đôi miên ph-lơng bro-ti-...

Nhưng mà bạn ơi, máy phải có font chữ Cambodia (ví dụ như Cambodia UI) mới "luận" ra được con chữ mì tôm của bạn, nếu không có font anh em chỉ thấy toàn là ô vuông không hè !