Tư duy quân sự Trung Quốc đương đại

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Xây dựng lực lượng

Thế chiến dường như ít có nguy cơ nổ ra kể từ sau khi cuộc Lãnh chiến kết thúc. Mặc dù các cuộc chiến tranh khu vực vẫn thường xuyên bùng phát nhưng các cường quốc trên thế giới đã không còn nhúng tay can thiệp như trước đây. Các nước này theo đuổi phương châm lấy chất lượng vũ khí trang bị thay cho số lượng chi tiêu quốc phòng. Nước Mỹ đã tiếp tục cắt giảm ngân sách quốc phòng và thu gọn binh lực. Thí dụ vào năm 1990, chi tiêu quốc phòng của Mỹ là 301,6 tỷ Mỹ kim, năm 1991 chỉ còn 297,2 tỷ Mỹ kim, năm 1992 là 295 tỷ Mỹ kim, năm 1993 là 293,5 tỷ Mỹ kim, năm 1994 là 263,4 tỷ Mỹ kim, và năm 1995 con số chi tiêu dự kiến còn ở mức thấp hơn nữa. Trong giai đoạn 1993-1998, Mỹ sẽ giảm 60 tỷ Mỹ kim chi tiêu quân sự ở nước ngoài. Nga La Tư cũng làm tương tự bằng việc cắt giảm quân số và chi tiêu quốc phòng liên tiếp trong nhiều năm. Thí dụ năm 1994, các đơn hàng quốc phòng của nước này đã giảm 70%, trong khi các chương trình nghiên cứu công nghệ quốc phòng giảm đi 40%. Từ năm 1988 tới năm 1992, Nga đã thu gọn 40% quân số thường trực. Từ năm 1992 tới 1993, Nga đã giảm số lượng tàu chiến đấu từ 548 chiếc xuống còn 460 chiếc; và tới năm 2000 dự kiến chỉ còn 300 chiếc. Ngân sách quốc phòng của Nga trong năm 1994 là 29 tỷ Mỹ kim. Trong các năm 1993-1994, Nga đã cắt giảm 600.000 lính, đưa biên chế quân đội xuống mức 2.200.000 quân, tới năm 1996 thì quân số chỉ còn 1.900.000 quân. So với Mỹ và Nga, các nước như Anh, Pháp và Nhật có mức cắt giảm khiêm tốn hơn. Nhật Bản đã tăng ngân sách quốc phòng từ 0,9% tới 6,11% trong năm 1990 do chi phí lương bổng chiếm tới 40% chi tiêu quốc phòng và giá cả các mặt hàng hậu cần tăng cao.

Máy bay chiến đấu-oanh tạc Phi Báo A (FBC-1) thuộc "Hải quân hàng không binh" Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (ảnh http://www.hangkongtu.com)

Việc cắt giảm quân số và chi tiêu quốc phòng không được thực hiện một cách đồng đều giữa các quân binh chủng trong quân đội từng nước. Trong thực tế, việc cắt giảm này chú trọng vào việc lấy chất lượng thúc đẩy sự phát triển. Thí dụ do tình hình mới, người Mỹ tập trung trang bị cho binh lính các vũ khí, khí tài công nghệ cao và rèn luyện chiến thuật ứng phó với các cuộc chiến tranh khu vực. Trong mảng tên lửa, Mỹ chú trọng việc thiết lập hệ thống phòng thủ khu vực. Nhìn chung, Mỹ tăng cường ưu tiên hoàn thiện năng lực phản ứng nhanh. Một số nước nhỏ như các nước khối Đông Minh do khiếp đảm với Chiến tranh vùng Vịnh Ba Tư nên cũng đã theo gót các nước lớn trong việc “lấy chất lượng thúc đẩy sự phát triển” lực lượng.           

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Chuẩn bị cho Chiến tranh theo chiều sâu

Chuẩn bị cho “chiến tranh theo chiều sâu” là căn cứ của hệ thống “Đại Chiến lược”. Sau khi Lãnh chiến chấm dứt, các nước lớn trên thế giới đã nghiêm túc vận dụng nguyên lí này hơn bao giờ hết. Họ đã tiến hành phát triển lực lượng, vũ khí và khí tài công nghệ cao. Mỹ và các nước Phương Tây đã chính thức đình chỉ các chương trình chiến lược được lập ra từ thời Lãnh chiến nhằm phục vụ Sáng kiến phòng thủ chiến lược và các trạm không gian để chuyển sang chương trình chiến lược xây dựng “Xa lộ thông tin”. Khỏi phải ngờ xét rằng đây chính là phần chính yếu trong việc chuẩn bị cho chiến tranh theo chiều sâu và là bước tiến lớn trong công tác quân sự.

Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tích cực chuẩn bị tác chiến không gian mạng qua các khóa huấn luyện "Võng lạc chiến" (ảnh http://www.china-defense-mashup.com)

Thực tế cho thấy toàn cầu sẽ trở thành một chiến trường thống nhất, trong đó các loại vũ khí, khí tài truyền thống như tên lửa đạn đạo vượt đại châu, máy bay, tàu chiến và xe tăng sẽ chuyển thành hệ thống vũ khí thông tin. Cuộc chiến này sẽ không còn ranh giới giữa các lực lượng quân sự với dân thường, đồng thời những tác động của chiến tranh sẽ tập trung hơn. Vì thế các cường quốc trên thế giới đã tập trung mọi nỗ lực theo hướng chuẩn bị cho hình thức chiến tranh này. Chúng ta có thể nói rằng hầu như mọi lĩnh vực có liên quan tới tiềm lực tổng thể của đất nước đều có liên hệ mật thiết tới việc “chuẩn bị cho chiến tranh theo chiều sâu”.                   

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Các cuộc chiến tranh khu vực

Sau Lãnh chiến, nguy cơ bùng phát chiến tranh giữa các cường quốc thế giới ít có khả năng diễn ra, nên họ đã tập trung hơn tới hình thức phòng thủ tập thể và kiềm chế các cuộc chiến tranh khu vực. Cuộc chiến Vùng vịnh Ba Tư là một ví dụ. Trong những năm gần đây, chiến lược của Mỹ là cùng lúc đánh thắng cả hai cuộc chiến tranh khu vực. Mỹ bắt tay với Nhật và một số nước khác nhằm thiết lập “hệ thống phòng thủ tên lửa khu vực. Ở Tây Âu, Mỹ dụng tâm cải tổ khối Bắc Ước để xử lý vấn đề Ba Tư Ni Á. Ngoài ra, Mỹ còn thắt chặt liên hệ với các nước khối Đông Minh để phòng ngừa các cuộc chiến tại vùng biển Hoa Nam. Các cường quốc này còn tìm mọi cách để hợp thức hóa các hành động của mình dưới chiêu bài Hội đồng bảo an như vụ Mỹ cùng các nước lớn đạt được lệnh thiết lập vùng cấm bay tại Y Lạp Khắc. Thực tế mà nói là cho tới hiện tại, các nước Phương Tây đã giành được thứ quyền lực chiến lược nhờ lợi dụng danh nghĩa “các hoạt động gìn giữ hòa bình”.

Chính sách can dự qua hoạt động "duy trì hòa bình" của Trung Quốc. Trên hình là Chi đội 4 Cảnh sát phòng chống bạo động thuộc lực lượng Công an biên phòng Phúc Kiến được Trung Quốc phái đến Hải Địa làm nhiệm vụ duy trì hòa bình theo lệnh Liên Hiệp Quốc đang làm lễ xuất quân tại sân bay quốc tế Bắc Kinh vào sáng ngày 13/8/2006 (ảnh http://news.xinhuanet.com)

Cũng trong giai đoạn sau Lãnh chiến, các cuộc xung đột vốn từng bị sự đối đầu Xô-Mỹ kiềm chế đã được dịp giải thoát. Nguyên do của các cuộc chiến tranh khu vực thường bắt nguồn từ sự nô dịch do lịch sử để lại, mâu thuẫn dân tộc, xung đột sắc tộc và lãnh thổ, tranh giành quyền lực, xâm nhập ngoại bang, tranh cướp tài nguyên, biến động kinh tế và chạy đua vũ trang. Những năm gần đây, các cuộc chiến tranh khu vực đã diễn ra thường xuyên hơn và nhiều hơn, với các điểm nóng tiềm ẩn đã phát triển thành các điểm nóng thực sự và địa bàn của các cuộc chiến tranh khu vực đã dịch chuyển. Trước và ngay khi cuộc Lãnh chiến vừa chấm dứt, các khu vực Trung Đông, Châu Phi và Châu Á Thái Bình Dương là các địa bàn tồn tại xung đột. Tuy nhiên gần đây đã có những bước tiến đáng kể trong tiến trình hòa bình Trung Đông. Các cuộc hội đàm song phương đã cải thiện quan hệ giữa người Dĩ Sắc Liệt với người Ba Lặc Tư Thản, giữa người Ước Đán với người Dĩ Sắc Liệt, cũng như giữa người Dĩ Sắc Liệt với người Tư Lợi Á. Cuộc xung đột Y Lạp Khắc-Khoa Uy Đặc đã được giải quyết thông qua con đường chính trị, bằng việc Y Lạp Khắc chính thức công nhận chủ quyền của Khoa Uy Đặc cũng như đường biên giới giữa Y Lạp Khắc và Khoa Uy Đặc. Các cuộc chiến tranh vẫn còn âm ỉ tại Châu Phi (Lỗ Vượng Đạt⁽¹⁾ và Tác Mã Lí⁽²⁾) nhưng số cuộc chiến đã giảm đi. Tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương, các cuộc chiến giữa Ấn Độ và Ba Cơ Tư Thản, nội chiến tại Giản Bộ Trại đã được đặt trong tầm kiểm soát. So với các khu vực vừa nêu thì xứ Ba Tư Ni Á và vùng nam Cao Gia Tác⁽³⁾ đã nổi lên thành các khu vực xung đột. Sự chuyển dịch này cho thấy các cuộc xung đột đã được tăng cường và có sự can dự mạnh mẽ từ bên ngoài. Điều này đã trở thành một xu hướng cần được đặc biệt lưu ý.         

....
________
Chú thích:
⁽¹⁾Lỗ Vượng Đạt (卢旺达): Ru-an-đa (Rwanda)
⁽²⁾Tác Mã Lí (索马里): Xô-ma-li (Somalia)
⁽³⁾Cao Gia Tác(高加索): Cáp-ca-dơ (Caucasus)

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Các cuộc chiến tranh khu vực công nghệ cao

Sau Lãnh chiến, các cuộc chiến tranh khu vực công nghệ cao đã trở thành nhân tố chủ đạo. Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ trong các cuộc chiến tranh khu vực đang ngày càng gia tăng. Các cường quốc đặt trọng tâm chiến lược quân sự của họ vào việc triển khai tầm xa và thống nhất các hệ thống tác chiến quân binh chủng “hải-lục-không quân”. Để thực hiện mục tiêu này, các quân binh chủng cần được chuyển từ hạ tầng “cơ giới hóa” sang “công nghệ thông tin”. Nước Mỹ trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu này đã tiến hành cắt giảm quy mô binh lực và ngân sách quốc phòng để tập trung vào việc xây dựng năng lực tác chiến công nghệ cao trong các cuộc chiến tranh khu vực, hình thành dạng “bộ đội kỹ thuật số”, “chiến trường kỹ thuật số” và “chiến tranh kỹ thuật số”. “Khai thác triệt để công nghệ thí điểm” đã trở thành khẩu hiệu trong quá trình phát triển lực lượng của Mỹ.

Tên lửa đẩy Trường Chinh 3A xuất phát trong vụ phóng vệ tinh đạo hàng quân sự Bắc Đẩu 2 tại căn cứ phóng vệ tinh Tây Xương (tỉnh Tứ Xuyên) vào ngày 18/12/2010 (ảnh http://news.xinhuanet.com)

Quản lý nguy cơ

Sau Lãnh chiến, các nước lớn trên thế giới bước vào thời kỳ tái điều chỉnh các lĩnh vực quân sự, chính trị và kinh tế trong nước. Họ đã thực hiện chính sách can dự gián tiếp thông qua cơ chế “quản lý nguy cơ” khi phát sinh khủng hoảng nhằm giải quyết các cuộc chiến tranh và xung đột khu vực, trừ trường hợp cuộc Chiến tranh vùng Vịnh Ba Tư. Ở Hải Địa, Hàn Quốc, Y Lạp Khắc và Ba Tư Ni Á, nước Mỹ và đồng minh đã áp dụng chính sách giành thắng lợi mà không cần động binh. Điều đó có nghĩa những nước lớn như Mỹ sẽ vẫn tiếp tục duy trì một lực lượng đa quân binh chủng nhằm tránh nguy cơ tụt hậu về quân sự và rơi vào thế bất lợi so với các nước khác, đồng thời lấy quân sự làm “lực lượng răn đe” và hỗ trợ cho công tác ngoại giao.   

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Gia tăng tình trạng phổ biến hạt nhân và mua sắm vũ khí

Sau Lãnh chiến, một số cường quốc đã tiến hành cắt giảm binh lực và ngân sách quốc phòng vì lợi ích của chính mình. Việc kiềm chế ngân sách quốc phòng đã trở thành xu hướng chung tại các nước này. Trong những năm gần đây, Nhật Bản vác các nước khối Đông Minh đã thúc đẩy các nước khác (trong đó có cả Trung Quốc) sớm gia nhập hệ thống đăng ký mua sắm vũ khí của Liên Hiệp Quốc nhằm gia tăng tính minh bạch. Cũng trong thời gian này, Nhật Bản và các nước khối Đông Minh lại tăng mạnh ngân sách quốc phòng và thay thế các hệ thống vũ khí cũ bằng vũ khí công nghệ cao. Theo tính toán của Nhật, ngân sách quốc phòng của nước này đã đạt mức 45,9 tỷ Mỹ kim (đứng thứ hai sau Mỹ). Các con số thống kê của Phương Tây cho thấy các nước khu vực Đông Nam Á gần đây đã trở thành thị trường mua vũ khí đứng thứ hai trên thế giới sau khu vực Trung Đông.

Mô hình nhà máy điện hạt nhân Tần Sơn 2 đặt tại tỉnh Giang Tô sử dụng lò phản ứng nước áp lực công suất 600MW do Trung Quốc tự chế tạo dựa trên công nghệ Nhật và Pháp (ảnh http://www.cdsteel.com.cn)

Thêm nữa, tình trạng buôn lậu nhiên liệu hạt nhân đã trở thành một trong các nhân tố thúc đẩy phổ biến hạt nhân. Theo nguồn tin Phương Tây, Đức và Nga là các nguồn cung chính, đồng thời cũng là các trạm trung chuyển các yếu tố phổ biến hạt nhân cho một số nước vừa và nhỏ muốn thủ đắc loại nhiên liệu và công nghệ này. Thực tế cho thấy sự tồn tại đồng thời của hiện tượng vài cường quốc cắt giảm ngân sách quốc phòng, trong khi các nước vừa và nhỏ thì ngược lại làm tăng tính bất ổn và khó dự đoán đối với cục diện thế giới.         

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Mối quan hệ quân sự Nga-Mỹ

Sau Lãnh chiến, Mỹ và Nga đã thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược”. Tuy nhiên những năm gần đây, do những biến chuyển trong nội bộ nước Nga mà mối quan hệ này đã phát sinh nhiều sóng gió:

- Xung đột nảy sinh giữa Mỹ và Nga xung quanh việc một số nước Trung Đông và Châu Âu gia nhập khối Bắc Ước. Chính quyền Nga lo lắng cho nguy cơ an ninh tại vùng lãnh thổ phía tây đất nước. Thực tế, Nga và Mỹ đã đối đầu nhau trong vấn đề Nam Tư Lạp Phu. Tháng 2/1994, Nga đã điều lực lượng duy trì hòa bình tới đây.

Hình “鷸蚌相爭/Duật bạng tương tranh” trong thành ngữ “Duật bạng tương tranh, Ngư ông đắc lợi” phản ảnh cách thức Trung Quốc đắc lợi trong thế “Gấu Ó tương tranh” giữa Nga và Mỹ (hình http://photo.sohu.com)

- Mỹ và Nga đã tranh cãi gay gắt quanh chủ đề lực lượng duy trì hòa bình tại vùng lãnh thổ thuộc Liên Xô cũ. Chính quyền Nga cho rằng họ có thể dẫn dắt các quốc gia độc lập hậu Liên Xô vào một nên kinh tế hợp nhất có hàm lượng công nghệ cao và một tổ chức hợp tác chính trị khu vực trong một thời gian ngắn. Chính quyền Nga còn yêu cầu Phương Tây công nhận họ có đặc trách duy trì hòa bình ở phần phía Đông thuộc Liên Xô cũ. Thế nhưng cả Mỹ lẫn Phương Tây lại e ngại rằng khu vực an ninh chiến lược của họ sẽ bị uy hiếp nếu Nga bành trướng thế lực như Đế quốc Nga La Tư trước đây. Các quan chức Mỹ đã từng tuyên bố: “Nhà cầm quyền nước Mỹ sẽ sử dụng mọi biện pháp nhằm ngăn ngừa tình huống xấu nhất diễn ra ở nước Nga”.

- Cả Mỹ lẫn Nga chưa bao giờ từ bỏ việc tranh giành ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông. Hai năm vừa qua, Nga không chỉ khôi phục việc cung cấp vũ khí cho Tư Lợi Á, mà còn lờ đi việc tuồn vũ khí lậu cho Y Lạp Khắc. Tháng 10/1994, Nga công khai chỉ trích Mỹ triển khai quân tới khu vực này. Ngoài ra, cả Nga lẫn Mỹ còn khơi mào cãi vã và ngấm ngầm cạnh tranh với nhau. Các quan chức Mỹ nói rằng vẫn tồn tại nhiều nguy cơ ở nước Nga và chủ nghĩa dân tộc cực đoan chẳng chóng thì chầy sẽ xuất hiện. Tháng 11/1994, tổng thống Nga Diệp Lợi Khâm nói thẳng ra rằng Mỹ luôn chĩa mũi dùi ngoại giao và quân sự vào Nga và điều đó sẽ kéo cả hai nước vào các cuộc xung đột quân sự.     

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Hai cường quốc này sẽ tiếp tục tiến hành điều chỉnh sách lược đối nội và đối ngoại của mình, đặc biệt trong lĩnh vực quân sự, nhằm ứng phó với đủ thứ vấn đề toàn cầu. Một số xu hướng nổi bật trong chiến lược quân sự toàn cầu là:

Cục diện “Không có đại chiến, nhưng thường xuyên có tiểu chiến” tiếp diễn: Sau Lãnh chiến, cục diện thế giới trở thành “một siêu cường ngày càng mạnh hơn”. Thế nhưng nước Mỹ sẽ vẫn không đạt được mục tiêu thống trị thế giới, mà sẽ từng bước bị suy giảm tầm ảnh hưởng và mất khả năng khống chế tình hình quốc tế. Nhất là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các nước đồng minh thì cơ hội sử dụng vũ lực trên trường quốc tế bị kiềm chế mạnh. Điều đó có nghĩa nước Mỹ sẽ không thể phát động một cuộc chiến tranh lớn. Với sự sụp đổ của Liên Xô thì trong 10 tới 15 năm tới, sẽ không có nước nào đủ khả năng trở thành một siêu cường đủ sức thách thức Mỹ. Thậm chí nếu nước Nga có hồi phục thì nó cũng không thể mạnh như Liên Xô trước đây do hiện trạng thế giới đã được đa cực hóa sẽ khống chế nguy cơ sử dụng vũ lực trong quan hệ Nga-Mỹ. Loại hình chiến tranh nhỏ lại khác. Chúng sẽ diễn ra một cách thường xuyên và không ngừng nhất là ở các khu vực Ba Nhĩ Cán, Cao Gia Tác và Châu Phi. Trong vài năm tới, các cuộc chiến tranh nhỏ sẽ xuất hiện nhiều hơn. Theo dự kiến thì tới giữa thập niên 1990, các cuộc chiến tranh loại này sẽ liên tục bùng phát rồi giảm dần cho tới thập niên 2000. Ở miền Trung và Nam Á phụ cận Trung Quốc, các cuộc chiến tranh nhỏ sẽ tiếp diễn dai dẳng và bùng phát trở lại. Dĩ nhiên một số điểm nóng tiềm ẩn (tỉ như khu vực biển Nam Trung Quốc) sẽ có thể trở thành điểm nóng thực sự. Các khu vực như Trung Mỹ và Châu Mỹ La Tinh sẽ thường xuyên bùng phát các cuộc chiến tranh nhỏ.

Các cường quốc tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí: Sau Lãnh chiến, các cường quốc theo đuổi chiến lược “xây dựng quân đội về chất”. Vì vậy để tiết giảm chi phí và thay thế các vũ khí lạc hậu, họ đã đẩy mạnh việc xuất khẩu vũ khí và khí tài quân sự. Nước Mỹ đã lợi dụng cuộc Chiến tranh vùng Vịnh Ba Tư để bán một lượng lớn vũ khí cho các nước Trung Đông và Đông Nam Á. Nước Nga thúc đẩy việc xuất khẩu vũ khí để trang trải các khó khăn kinh tế trong nước. Trở về sau chuyến thăm Ấn Độ, tổng thống Diệp Lợi Khâm đã tăng cường việc bán vũ khí và chuyển giao công nghệ quốc phòng cho cả Ấn Độ lẫn Ba Cơ Tư Thản. Các nước Anh, Pháp, Đức và Ý Đại Lợi cũng không muốn bị tụt lại phía sau theo xu hướng này. Căn nguyên của chiến lược này nằm ở chỗ “muốn chế ra các loại vũ khí chất lượng thì phải đẩy mạnh công tác xuất khẩu để lấy chi phí nghiên cứu phát triển”. Muốn kiềm chế Đệ tam thế chiến và các bất ổn thì cần phải có vũ khí. Muốn phát triển kinh tế và thúc đẩy phát triển công nghệ cao trong nước, các nước trên cũng cần tích lũy ngoại tệ từ việc xuất khẩu vũ khí. Xét về mức độ tăng trưởng của thị trường vũ khí thì thị trường khu vực Trung Đông đang co lại, thị trường khu vực Đông Nam Á hiện đã bão hòa, còn thị trường khu vực Ba Nhĩ Cán đang phát triển.          

Cục diện thế giới đa cực là cơ hội tốt cho Trung Quốc trỗi dậy trên trường quốc tế. Trên hình là cảnh đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc Vương Quang Á giơ tay phủ quyết một nghị quyết của An Lý Hội (Hội đồng bảo an) do Anh và Mỹ đệ trình trong phiên họp ngày 12/1/2007 về vấn đề Miến Điện (hình http://news.xinhuanet.com)

Kêu gọi tăng cường “hệ thống duy trì hòa bình” của Liên Hiệp Quốc: Sau Lãnh chiến, các cuộc chiến tranh và xung đột khu vực đã thường xuyên nảy sinh trên khắp thế giới. Muốn ổn định cục diện này cần có một hệ thống an ninh hữu hiệu để thay thế cục diện quốc tế lưỡng cực chủ yếu do Liên Xô và Mỹ khống chế trước đây. Nhờ sự tiến triển của bối cảnh thế giới đa cực mà Liên Hiệp Quốc đã giành lại được trách nhiệm lịch sử của mình. Thực ra thì Liên Hiệp Quốc cũng từng thực thi vai trò tổ chức lực lượng duy trì hòa bình một cách tích cực tại Giản Bộ Trại, vùng Vịnh Ba Tư, vùng Cao Gia Tác, Tác Mã Lí, Lỗ Vượng Đạt và Ba Tư Ni Á. Thế nhưng hầu hết các hoạt động duy trì hòa bình vừa nêu đều không những không đạt được mục tiêu của Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc, mà còn đem lại rất nhiều hệ lụy. Để khắc phục điều này, một số nước đã đề xuất thiết lập lực lượng phản ứng nhanh thường trực của Liên Hiệp Quốc. Chắc chắn điều này sẽ gây nhiều tranh cãi, nhưng chí ít việc Liên Hiệp Quốc đứng ra quản trách lực lượng đó cũng tỏ ra dễ được hầu hết các nước thành viên chấp nhận hơn. Vì thế trong tương lai, những lời kêu gọi tăng cường các sứ mệnh duy trì hòa bình của Liên Hiệp Quốc sẽ ngày càng gia tăng, và qua đó xuất hiện thời cơ cho việc ổn định trật tự thế giới.          

....

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Cục diện phức tạp hơn trong việc cắt giảm vũ khí hạt nhân Nga-Mỹ: Sau Lãnh chiến, giữa Mỹ và Nga La Tư đã đạt được các thỏa thuận về việc khống chế số lượng vũ khí hạt nhân. Số liệu cho thấy cả hai phía đã thực hiện nhiều bước chuẩn bị nhưng rồi lại gặp trở ngại phát sinh do phía Nga La Tư điều chỉnh chính sách đối ngoại. Người Nga La Tư muốn lấy vũ khí hạt nhân để khôi phục địa vị siêu cường trước đây, nên đã yêu cầu phía Mỹ xem xét lại các thỏa thuận vũ khí hạt nhân đã ký kết. Tháng 5/1994, ngoại trưởng Nga La Tư đã tuyên bố rằng chính sách đối ngoại của nước này sẽ thay đổi theo hướng không còn hùa theo Phương Tây nữa. Thay vì đó, nước này sẽ áp dụng chính sách đối ngoại cân bằng động với nhiều trung tâm quyền lực khác nhau trên thế giới nhằm đối trọng quyền lực theo hướng có lợi cho Nga. Về phía Mỹ, phe Cộng Hòa đã chiếm ưu thế và nắm được nhiều vị trí quan trọng ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ, cho phép họ thi hành “một chính sách cứng rắn hơn” với người Nga. Điều này làm tăng tính phức tạp trong mối tương quan quân sự Nga-Mỹ, và đặt ra vấn đề liệu các thỏa thuận về cắt giảm vũ khí hạt nhân có được hai nước thực thi tới cùng hay không.             

Trung Quốc từ lâu đã dụng kế “Tọa sơn quan hổ đấu” và theo dõi sát các thăng trầm trong quan hệ Nga-Mỹ để vươn lên. Hình trên là buổi “ngoại giao Nhũ lạc hán bảo” giữa tổng thống Mỹ Áo Ba Mã và tổng thống Nga Mai Đức Vi Kiệt Phu diễn ra ngày 24/6/2010 tại một nhà hàng ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn (hình http://news.xinhuanet.com)

“Xung đột quân sự” gián tiếp giữa Nga và Mỹ sẽ nảy sinh khi đụng chạm tới khu vực Trung Đông và Đông Âu: Sau khi Lãnh chiến kết thúc, các khu vực như Trung Đông và Đông Âu đã trở thành chỗ cho Nga La Tư cùng Cộng đồng các quốc gia độc lập tranh giành ảnh hưởng với các thế lực quốc tế khác. Mỹ không những không làm suy yếu khối Bắc Ước sau khi Liên Xô và khối Điều ước Hoa Sa tan rã, mà ngược lại còn muốn khối Bắc Ước mở rộng thêm nữa. Trong chuyến công du Châu Âu diễn ra vào tháng 6/1994, tổng thống Mỹ Lâm Khắc Đốn tuyên bố rằng khối Bắc Ước cần, phải và sẽ được mở rộng vào năm tiếp theo. Lộ trình này được thực hiện theo hai bước: bước thứ nhất là mở rộng tầm tác chiến của khối Bắc Ước tới khu vực Trung Đông và bước thứ hai sẽ dung nạp các nước Trung và Đông Âu vào khối quân sự này. Bám vào điều này, phía Nga cho rằng do có sự thay đổi trong cán cân quân sự của khối Điều ước Hoa Sa, nên mọi hành động của khối Bắc Ước trong các khu vực này cần phải xét tới ý kiến của phía Nga và việc mở rộng khối Bắc Ước là một động thái chống Nga. Theo quan điểm của phía Nga, ba nước vùng biển Ba La Đích⁽¹⁾ nằm ngoài sự kiềm tỏa của Nga, còn các nước khác thuộc Liên Xô cũ thì không. Để thử ý đồ của khối Bắc Ước, Nga đã đòi các nước Phương Tây công nhận họ có “đặc quyền” thi hành chính sách duy trì hòa bình tại vùng lãnh thổ Liên Xô cũ và tại khu vực Đông Âu. Qua phép thử này, Nga đã quyết định đình hoãn việc rút quân khỏi Đông Âu và cắt giảm vũ khí hạt nhân, đồng thời củng cố sự hợp nhất quân sự giữa các nước cộng hòa độc lập thuộc Liên Xô cũ. Điều này cho thấy Nga sẽ không nhượng bộ trong các vấn đề quân sự và đang thiết lập một “tuyến phòng thủ” để dùng khi có đối đầu quân sự với người Mỹ. Dĩ nhiên, sự “đối đầu quân sự” này nếu có cũng chỉ ở mức giới hạn và gián tiếp chứ không còn mang sắc thái như hồi Lãnh chiến, nhưng sẽ không bao giờ mất đi.             

....
________
Chú thích:
⁽¹⁾biển Ba La Đích (波罗的海): biển Ban-tích

[OldBuff]

Các xu thế quân sự tương lai
Tác giả: Cao Hằng / 高恒

….

Nhật Bản sẽ hoàn thành giai đoạn “chuẩn bị” để trở thành một siêu cường quân sự: Sau Lãnh chiến, Nhật Bản đang ở trong một cục diện an ninh quốc tế đã có sự biến đổi đáng kể, theo đó nước này không còn chấp nhận mô thức “ một nước có nền kinh tế lớn, nhưng vị thế chính trị mờ nhạt và quân lực yếu ớt”. Chỉ vì những áp lực trong nước và quốc tế mà nước này vẫn chưa dám công khai tham vọng trở thành “siêu cường quân sự”, rồi tiến tới “siêu cường chính trị quốc tế” của mình mà thôi. Những năm gần đây, Nhật Bản đòi được làm thành viên thường trực của An Lý Hội nhằm thực thi vai trò của một siêu cường chính trị. Thế nên những hoạt động trong vài thập niên gần đây của nước này cần phải được xem xét và dự báo một cách nghiêm túc. Theo các quan chức Nhật Bản, điều chắc chắn là nước này đã thủ đắc lượng nhiên liệu và công nghệ hạt nhân đủ cho việc chế tạo khoảng 1000 tới 2000 trái bom nguyên tử. Gần đây, nước này lại nhập thêm một lượng lớn nhiên liệu hạt nhân. Nhật Bản cũng có khả năng chế tạo tên lửa đạn đạo liên lục địa qua công nghệ tên lửa đẩy H2. Hải quân Nhật cũng có sức mạnh hàng đầu tại khu vực Đông Á và đang không ngừng nâng cao năng lực tác chiến biển khơi. Chính quyền Nhật cũng đã từ bỏ “nguyên tắc ba không hạt nhân” để cho phép triển khai lực lượng tấn công hạt nhân của Mỹ tại nước này, đồng thời không còn duy trì chính sách “chỉ phòng vệ trên đất nhà”. Nhật Bản cũng tự trà đạp lên chính bản Hiến pháp Hòa bình của mình khi ban hành luật cho phép Lực lượng Phòng vệ tham gia các chiến dịch duy trì hòa bình. Nhật cũng là nước có ngân sách quốc phòng đứng thứ hai trên thế giới sau Mỹ. Chính quyền Nhật Bản hiện đang cổ xúy cho “chủ nghĩa dân tộc mới” và tích cực chuẩn bị cho việc trở thành siêu cường quân sự thế giới. Nhìn chung Nhật Bản có thể trở thành siêu cường hạt nhân chỉ trong vòng vài tháng nếu giới cầm quyền ở nước này muốn làm như vậy và nước này đã tới ngưỡng hoàn tất giai đoạn chuẩn bị để trở thành một siêu cường.                   

Trung Quốc và Nhật Bản đang ráo riết chạy đua cho vị trí minh chủ Đông Bắc Á (hình http://johnbatchelorshow.com)

Vẫn còn khoảng cách lớn về năng lực quân sự giữa Trung Quốc với các nước hữu quan, và Trung Quốc sẽ phải đương đầu với thách thức quân sự lớn: Sau Lãnh chiến, Trung Quốc ít phải đối mặt với sự uy hiếp quân sự từ các cường quốc. Thế nhưng trong tương lai, khoảng cách giữa Trung Quốc và các cường quốc hữu quan sẽ ngày càng rộng ra. Điều này do tỷ mức chi tiêu quốc phòng tính theo đầu người của Trung Quốc cực thấp so với các cường quốc hữu quan và hiện trạng này sẽ không dễ khắc phục trong ngắn hạn. Vũ khí công nghệ cao của Trung Quốc vẫn còn rất èo uột và chưa giúp gì nhiều cho các lực lượng vũ trang. Trình độ học vấn của binh lính Trung Quốc vẫn chưa đáp ứng được các đòi hỏi của chiến tranh hiện đại và cũng không dễ mà sớm cải thiện. Theo đánh giá của Phương Tây đối với “chất lượng” của kho vũ khí hạt nhân và thông thường, thì các nước và nhóm nước như Ấn Độ, các nước khối Đông Minh, Đài Loan, Nhật Bản, Nga La Tư và Mỹ có chất lượng vũ khí cao hơn vũ khí Trung Quốc. Hiện “khoảng cách chất lượng” này vẫn ngày một mở rộng một cách nhanh chóng. Vì vậy, Trung Quốc đang phải đối mặt với nguy cơ tụt hậu nghiêm trọng và cần phải nghiêm túc xử lý nguy cơ này.   

././.

[OldBuff]

Các xu hướng an ninh tương lai trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương
Tác giả: Đại tá Diêu Hữu Chí / 姚有志 - Thượng tá Lưu Hồng Tùng / 刘红松

Đại tá Diêu Hữu Chí công tác tại Viện Khoa học quân sự Bộ Nghiên cứu chiến lược và lý luận chiến tranh

Thượng tá Lưu Hồng Tùng là nghiên cứu viên công tác tại Viện Khoa học quân sự Bộ Nghiên cứu chiến lược và lý luận chiến tranh