Ừm. Em thoáng mải làm ăn quá không biết hoa đào và câu thơ trên của Thôi Hiệu rồi. Cái đào của em là giống đào được gò được ép cho nở trái mùa, đúng tết. Đây là "đào hoa y cựu tiếu xuân vũ", cười với mưa phùn mùa xuân bẩn muôn phần, chứ có phải là đào tiếu đông phong đâu. Đào đấy tuy sặc sỡ, nhưng là cô gái trước độn sau bơm, chứ đào mận có thứ nhựa đặc biệt theo chu kỳ sinh lý đặc biệt của nó.
Đào mận đều là những cây đặc biệt, chúng rụng lá vào mùa đông, nhưng lại nở hoa trước lá trong mùa đông bằng năng lượng dự trữ, chứ không như các cây khác ra lá quang hợp no nê rồi mới đâm hoa mùa xuân. Vậy nên nhựa đào mận mới sánh trong đặc biệt, chứa đặc sức sống, không đóng băng mùa đông. Một món om thiên đỉnh được gọi là nhựa mận, vì có thứ màu sắc và kết dính như vậy, là món thịt chó.
Để bảo vệ chất nhựa sống đó, đào mận có vỏ biểu bì chết rất dầy, khô, xù, cục, mốc meo rêu phong, nhìn vào thấy chết chóc chứ không thấy sống.
Rừng đào ra hoa mùa đông, chỉ toàn hoa trắng hồng, rất nhiều hoa trắng cả cây, hồng cả rừng, trên cành khằng khiu chết chóc đó, lại không có lá thường được tượng trưng cho sự sống.
Trong gió đông hun hút nơi sườn non, đào đẹp đến ma quái, nên dân gian mới coi hoa đào đẹp đến thiêng liêng, chế ra cây bích đào Nhật Tân để trừ ma ngày tết. Chứ hoa hồng hoa huệ, hoa cúc mẫu đơn, chỉ đẹp đến nõn nà yêu kiều, hay thắm thiết, đứng đầu chốn hồng ai, chứ chưa được dự mâm thần chiếu quỷ.
Bản Suối Hấu đẹp mê hồn. Đất ở đây màu mỡ, non cao Yên Tử chắn nó kín đáo tạo nên vùng tiểu khí hậu ôn hoà, trong vắt chứ không sa mù, núi tròn đèo lẻ làm dễ ngắm cảnh xa gần. Cây mọc theo độ cao, dưới thấp, đất dốc ít, gần bản là rừng mận, rồi đến sau sau (ít người biết, sau sau là tên Việt Nam của cây phong thay màu lá trong sách tây tầu), lên nữa là rừng dẻ, trên đỉnh núi tròn là bạt ngàn cỏ tranh, mọc vươn thưa trên cỏ tranh là cây chua chát (mận rừng) và trúc. Bản là xứ của mận tự nhiên, lại được người đem giống mận thuần đến trồng dưới đất mầu mỡ.
Thu đến đông xuân, bản thay màu lá, hương rừng. Cuối thu, đầu đông, mận rụng lá trước, trơ cành, núi tròn đi bít tất nâu. Tiếp theo mận là sau sau, úa vàng thành một dải bình độ vòng quanh núi tròn, vàng rực, đậm mùi khẳn nặng của phong, như bít tất mầu cao cổ. Rồi cả rừng sau sau trải một đệm lá vàng là lúc rừng sau chỉ còn màu nâu của cây cành trơ lá. Rừng dẻ cũng tối mầu, cả núi tròn chỉ còn một cái mũ xanh thưa chua chát.
Lúc đó, ở đới thấp hơn là điều kỳ diệu, mận ra hoa bạt ngàn giữa những ngày gió mùa lạnh giá nhất. Rừng đông bừng tỉnh từ dưới lên trên. Chu kỳ hồi sinh kéo dài qua đông, đến xuân các cây khác mới ra hoa lác đác, thì quả mận đã to rồi. Đến hè, khi các cây khác mới hồi sinh đầy đủ thì quả mận đã trưởng thành. Thu sang, khi mận hậu đã hái, thì mận lại tích luỹ nhựa sống cho lứa sau.
Thu đến xuân sang, rừng thau màu tất, rừng đổi hương nách, nên ấn tượng về sự sống mới rõ rệt. Vậy nên lính thú khổ ải mới biết đến bản chất của cái đẹp, mới thích thịt chó, rượu say và biết không thích vẻ đẹp của ma nơ canh.
Em thoáng à.
Chả hiểu sao rừng mận lại mọc gần rừng sau sau. Vùng tiểu khí hậu này cúng đặc biệt, đới trung gian là nơi hơi ẩm hút từ cao nguyên Đồng Cao, qua đèo mà sang, nên mọc niều dẻ trong rừng rậm nhiệt đới, trong khi thấp hơn lại là màu phong ôn đới, ngược hẳn với những nơi khác.
Ấn tượng về sự tươi sáng của rừng mận đi kèm với màu vàng úa và mùi mặn nồng của sau sau. Nó cũng như màu ánh của món nhựa mận và mắm tôm vậy. Ôi, thật là quyến rũ. Hàng xóm có con chó đực nạc thiến sót vừa đòi nhảy rào, chó đen ta đúng tầm ăn ngon nhất, quyết thôi.
Xứ nhiệt đới, bốn mùa thay lá, bốn mùa thay hoa, thay cá ao ta.
Mặt cũ đã trốn đi rong.
Hoa chanh còn đó lại đong gió nồm.
