Cách mạng Văn hoá liệt truyện - Tập 1

[chuongxedap]

5. Chuyển tất cả đồ dùng gia đình đi, Lâm Bưu mắc chứng sợ hãi

“Chỉ là lời nói của một phía, khó mà tin được”, có người nói xen vào.

Tháng 12, trời Thượng Hải vừa âm u vừa lạnh, gió tây bắc lạnh buốt, mưa phùn bay lất phất. Sáng ngày 17, trong một tòa biệt thự sang trọng bốn bề vọng gác dày đặc, canh gác nghiêm ngặt. Lâm Bưu và Diệp Quần đang ở đó.

“Bây giờ anh thấy thế nào?” Diệp Quần lo lắng hỏi Lâm Bưu.

Im lặng.

“Anh đã tỉnh ra một chút chưa?”

Vẫn im lặng.

Diệp Quần chỉ vào chiếc gậy gỗ dài khoảng một mét nhẵn bóng: “Tay anh được quấn vào chiếc gậy ấy mà còn thấy ác mộng hay sao?” Lâm Bưu mệt mỏi mở mắt, nhìn Diệp Quần đang cúi sát bên mình, thều thào: “Luôn luôn thấy ác mộng, buồn ngủ đến khó chịu, muốn ngủ lại không dám ngủ”.

Lâm Bưu nửa nằm nửa ngồi trên một chiếc xa-lông dài. Mấy hôm trước, khi ông ta chủ trì Hội nghị phê phán La Thụy Khanh, sức khỏe rất tốt. Cũng không hiểu vì sao, hội nghị vừa giải tán; người bị phê phán là La Thụy Khanh thì không sụp đổ mà người phê phán là Lâm Bưu thì lại ngã quỵ. Sự huyền bí trong đó, làm người ta không tài nào đoán được, lúc này, mặt ông ta mệt mỏi, trắng bệch như một người thoi thóp. Bên cạnh ông ta đặt một chiếc gậy to bằng cánh tay. Trong gian phòng rộng rãi, chỉ còn lại một chiếc xa-lông dài và mấy chiếc ghế, các đồ dùng gia đình khác ông ta đã bắt dọn đi cả. Ông ta ngờ rằng phía sau của mỗi dụng cụ ấy, đều ẩn náu một thích khách trùm kín mặt, lòng nghi ngờ của ông ta càng ngày càng nặng như thể mỗi cái cây ngọn cỏ đều là lính, gió thổi hạc kêu.

“Đó là tiếng gì?” Ông ta đột ngột sợ hãi kêu lên một tiếng, hốt hoảng ngẩng đầu, nhìn bốn chung quanh, “có phải là tiếng nước chảy không, nước ở đậu đến vậỵ? ờm ĩ đến khó chịu”

Diệp Quần nín lặng nghe một lúc. Hình như gió thổi làm đất cát đập vào cửa kính. Phút chốc các nhân viên công tác nhốn nháo, mọi người bận đến mồ hôi nhễ nhại. Nguyên nhân rất nhanh chóng được tìm ra, đó là tiếng phát ra do gió thổi vào cửa thông gió trên mái nhà của phòng bên cạnh, âm điệu thay đổi to nhỏ theo sức gió mạnh hay yếu.

Té ra là một sự sợ hãi hão.

“Một lẻ một” (là số hiệu của Lâm Bưu), Lập Quả gửi thiếp chúc tết chúc mừng thắng lợi của bố mẹ đây này”. Diệp Quần cười hì hì: “Thằng bé này càng ngày càng hiểu biết”.

Lâm Bưu nhìn về phía tay của Diệp Quần, đó là một tờ giấy dày gấp đôi, một bên dán một đôi uyên ương đang rỡn nước, một bên viết mấy chữ. “Chúc mừng thắng lợi của bố mẹ”.

Lâm Bưu nhìn thấy cảnh nước đáng ghét liền nhắm mắt lại, bảo Diệp Quần cất thiếp chúc tết đi.

“Anh lạ thật”, Diệp Quần thở dài, “chúng ta đã thắng lợi rồi, nhưng tinh thần của anh lại suy sụp, chảy nước mắt rồi cứ thế ngất lịm đi...”

“Cô biết cái đếch gì!” Lâm Bưu bực bội quát lên.

“Phải, tôi không biết!” Diệp Quần ấm ức cãi lại, “Lẽ nào La Thụy Khanh đã thắng lợi? Bây giờ chúng ta ở trong biệt thự này, còn ông ta thì đã bị giam lỏng, đến một chút tự do cũng không có”. “Nhà ở, xe hơi, hưởng thụ”. Lâm Bưu tức giận bật ra một câu: “mắt cô chỉ nhìn thấy những cái ấy, thật là thiển cận”.

“Anh, anh, anh sợ rồi à?” Diệp Quần cũng lên giọng tỏ ra muốn tranh luận cao thấp, “đã sợ có một ngày sẽ gặp báo ứng thì đừng làm nữa, đã làm thì không thể sợ!”

“Cút, cô cút đi!” Lâm Bưu ngóc đầu dậy nhìn Diệp Quần giống như một con gà sống đang thích chọi, quát lên một cách thô bạo.

Diệp Quần lặng im không chút nhúc nhích, chuyện như thế này như cơm bữa, nó hoàn toàn không đi vào lòng bà ta.

Người phê phán người khác, mặt đỏ gay đến tím ngắt, đúng lúc bốc lên tận mây xanh thì tinh thần lại suy sụp. Ông ta không hề mê tín, cũng không tin nhân quả báo ứng, nhưng rút cuộc vì sao tinh thần của ông ta lại sa sút như vậy? Diệp Quần trong phút chốc không sao lý giải nổi.

Trong hội nghị, sự hăng hái của ông ta rất ghê, nhưng vừa về đến nhà sự sợ hãi, lo lắng và căng thẳng vô hình bao trùm lấy ông ta; đồng thời còn có sự thù hận, thù hận thường cùng đi với lo lắng. Khủng hoảng không phải là lúc nảy sinh và xử lý khủng hoảng, mà là sau lúc khủng hoảng. Khi ông ta tính toán và suy nghĩ, thiết kế ra các bẫy, sử dụng các thủ đoạn, khi ông ta nhìn thấy những mưu kế, thủ đoạn, cạm bẫy đã đẩy La Thụy Khanh xuống vực sâu, ông ta cảm thấy mình đã thắng lợi và thỏa mãn về tinh thần. Mấy hôm trước, khi thắng lợi đã trở thành hiện thực, các cơ thịt trên mặt ông ta cuối cùng đã giãn ra, nhưng tinh thần lại suy sụp.

Lâm Bưu uốn cong lưng, ngây người trong tư thế nửa nằm nửa ngồi trên xa-lông, mỗi khi gió thổi ào ào vào cửa kính, đều gây nên sự buồn phiền và lo sợ căng thẳng mơ hồ không rõ ra sao ở trong lòng.

“Những tình hình ấy trong hội nghị, em đã xác minh lại chưa?” Ông ta hơi có chút phấp phỏng

“Xác minh?” Diệp Quần còn chưa hết tức, liền bật ra, “chẳng cần phải xác minh!”

Lâm Bưu không nói không rằng, nhắm mắt lại, lắng nghe bà ta tiếp tục lảm nhảm.

“Hôm ấy là ngày 9, ngày 10 tháng 12 phải không? Tôi thay mặt ông tố giác vấn đề La Thụy Khanh, đã nói liền trong 11 tiếng đồng hồ. Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Chu Đức, Đặng Tiểu Bình đều không tỏ thái độ. Sau cuộc họp họ lại gặp những người khác để tìm hiểu tình hình có người còn nói ngay tại hội trường là: “Tin kỳ lạ! Tin kỳ lạ!” Lúc ấy còn có Ngô béo (Ngô Pháp Hiến - N.D.) ở đó”.

“La Thụy Khanh có thừa nhận không?”

“Ông ta có thể thừa nhận được sao. Ông ta chỉ thừa nhận ông ta có khuyết điểm sai lầm, những cái khác đều không thừa nhận, đặc biệt là việc em tố giác ông ta nhờ Lưu Á Lâu nói lại với em, “bốn điều” bức anh phải từ chức ông ta hoàn toàn không nhận”.

“Bây giờ chúng ta chỉ có một con đường đi tới cùng thôi!” Lâm Bưu lo lắng nói, “Đó là quyết không để La Thụy Khanh lật lại bản án”

“Việc này em biết, em đã bảo Ngô Pháp Hiến gặp X X X, bảo anh ta chứng minh là đã nghe thấy bốn điều ấy”, bảo Ngô Pháp Hiến chứng minh thêm những khía cạnh khác, để La Thụy Khanh không biện bác được, có nhảy xuống Hoàng Hà cũng không thể nói rõ”.

“Em đi làm đi! Dù sao thì cũng đã cưỡi hổ rồi”. Lâm Bưu cảm thấy tiếng nước chảy lại vang lên. “Anh phải ngủ một lúc”. Lâm Bưu vừa nhắm mắt, từng cảnh từng cảnh cọ sát với La Thụy Khanh lại hiện ra trước mắt...

Đúng, năm 1959, Lâm Bưu đã kiến nghị đưa La Thụy Khanh trở lại quân đội. Ông ta vô cùng khâm phục tinh thần, sự cương quyết dứt khoát và tài hoa hơn người của La Thụy Khanh. Có một trợ thủ tốt, ông ta sẽ có thể thoải mái lo liệu việc lớn. Để khống chế và lợi dụng La Thụy Khanh ông ta đã từng phải động não rất nhiều nhưng chỉ hơn một năm sau đã phải tuyệt vọng và hối hận.

Mới đầu, điều làm ông ta ngờ vực và khó hiểu là La Thụy Khanh đã vượt mặt ông ta trực tiếp thỉnh thị, báo cáo công tác với Mao Trạch Đông, nhưng ông ta lại chỉ có thể ngậm bồ hòn không thể nói ra, vì ai cũng biết, sức khoẻ Lâm Bưu không tốt, dưỡng bệnh lâu ngày ở nơi khác, sự việc cần kíp, thời gian gấp, thỉnh thị ông ta thì không kịp.

Điều càng làm cho ông ta không thể khoan dung được là quan hệ của La Thụy Khanh và Hạ Long ngày càng mật thiết. “Mao Chủ tịch thấy sức khoẻ đồng chí không tốt”, La Thụy Khanh biết Lâm Bưu đa nghi, nhiều lần giải thích với ông ta, “muốn để đồng chí Hạ Long quản lý thêm một số công tác quân đội”. Không nói thì lại hay hơn, nói như vậy càng làm cho Lâm Bưu thêm nghi kỵ. 

Hôm ấy, ông ta cho gọi La Thụy Khanh đến, chẳng suy nghĩ gì, đột ngột hỏi: “Chắc uy tín của tôi không đủ hử? Vì tôi không phải là người lãnh đạo khởi nghĩa Nam Xương?” La Thụy Khanh cảm thấy ông sư già này nói lấp lửng, thật khó trả lời nên ông không đáp. La Thụy Khanh không ngờ được rằng, điều này càng làm cho Lâm Bưu thêm hoài nghi.

Sự việc phát triển ngoài ý muốn. Một hôm Lâm Bưu ở nơi khác về Bắc Kinh chưa ngồi xuống ghế đã ra lệnh cho thư ký: “Cậu gọi điện thoại bảo La Thụy Khanh lập tức đến đây”.

Đúng lúc ấy, La Thụy Khanh đang nói chuyện trong một cuộc hội nghị quan trọng.

“Cậu nói với anh Lâm” La Thụy Khanh nói với bí thư ngồi bên cạnh: “Tan hội nghị tôi sẽ đến”.

Lâm Bưu nghe nói La Thụy Khanh tan họp mới đến, bỗng như bị bò cạp cắn, nhảy dựng lên, đập bàn đánh rầm, máy điện thoại cũng rơi cả xuống đất. Ông ta đi lại rất nhanh trong phòng. Đây là sự khiêu khích đối với quyền uy của ông ta! Ông ta không thể dung thứ kẻ bề tôi bất trung bất kính này, không thể dung thứ sự kiêu căng vô lễ chống lại cấp trên của La Thụy Khanh. Trước mắt ông ta hiện lên vẻ mặt tươi cười nịnh nọt của Ngô Pháp Hiến.

Ông ta bỗng đến trước bàn, lấy một tờ giấy ghi vội những chữ như sau:

“Ra sức phụng mệnh người khác, ra sức đi theo người khác, sau khi về Bắc Kinh hoàn toàn không đến gặp mặt... để cho hắn tự diệt... lại làm một Bành, Hoàng... (Bành, Hoàng: Bành Đức Hoài, Hoàng Vĩnh Thắng).

[chuongxedap]

6. Từ bông ép ra dầu

Lâm Bưu nửa ngủ nửa thức, chỉ thấy đầu mê mẩn thiêm thiếp. Mặt trời đã gần lặn, hắt lên những bóng cây mờ mờ bên cửa sổ. Trong phòng không bật đèn, tất cả như bị một tấm vải đen trùm kín làm cho phòng khách lớn trống không trở nên u ám.

Lúc này, thư ký rón rén đi tới bên ghế xa-lông.

“Chủ nhiệm Diệp (Diệp Quần) đã gọi điện thoại cho Tư lệnh Ngô rồi ạ”. Người thư ký nói nhỏ.

“Được cậu đi đi”. Ông ta cầm hộp diêm để trên bàn, đánh một que, lại thổi tắt, ngồi nhích về phía trước dùng mũi ngửi làn khói trắng, tiếp đó lại đánh một que khác... Trước đây ông ta đã từng hít moóc-phin, tư thế cũng như vậy.

Ngày nào Diệp Quần cũng gọi điện thoại cho Ngô Pháp Hiến. Ngô Pháp Hiến là cán bộ tốt lý tưởng nhất mà Lâm Bưu, Diệp Quần lựa chọn được, bảo sao nghe vậy.

Lúc này, Diệp Quần đang giao sứ mệnh cho Ngô Pháp Hiến. La Thụy Khanh bị dẫn về Bắc Kinh, còn phải tiếp tục xét xử.

“Bài phát biểu đã chuẩn bị xong chưa?” Diệp Quần kéo dài giọng hỏi.

“Tôi đang viết ạ”. Ngô Pháp Hiến vâng vâng dạ dạ, “tài liệu đồng chí đưa cho tôi...”

“Ngoài những tài liệu ấy ra”. Diệp Quần ngắt lời Ngô Pháp Hiến, “Anh vẫn phải tố giác triệt để La Thụy Khanh!” Bà ta dùng ngay kiểu ra oai phủ đầu: “Anh Lâm đã bảo rồi, quan hệ giữa anh và La Thụy Khanh cũng rất gắn bó đấy!”

Câu nói như núi Thái Sơn đè lên đầu, như một luồng điện cực mạnh, làm cho Ngô Pháp Hiến một kẻ hèn nhát run như cầy sấy. “Anh viết thành ngữ lục lời phát biểu của La Thụy Khanh với Không quân: “Làm việc phải chăm chỉ nghiêm chỉnh, công việc phải sát thực tế, phải đứng vững trước sự kiểm tra, không được tự cao tự đại” rồi đem dán kháp nơi, tâng bốc hắn lên thật cao, vì sao vậy?”

Diệp Quần mới gõ vào đầu như vậy, Ngô Pháp Hiến nhát như thỏ phút chốc đã xây xẩm mặt mày, hốt hoảng lo sợ.

Diệp Quần biết, Ngô Pháp Hiến cũng là hạt bông thôi, không ép thì không ra dầu, bà ta càng tăng áp lực, nói một cách gay gắt: “Anh Lâm bảo tôi nói với anh, La Thụy Khanh giơ tay ra với đảng là muốn cướp quyền lãnh đạo quân đội, Mao Chủ tịch đã đích thân chủ trì hội nghị này để giải quyết vấn đề La Thụy Khanh. Anh theo La Thụy Khanh hay theo anh Lâm, đó là việc lớn có liên quan đến sinh mạng, anh phải suy nghĩ cho kỹ!”.

“Đương nhiên là tôi theo thủ trưởng Lâm!”

Giọng Ngô Pháp Hiến khản đặc, dù không có ai ở đó, nhưng nước mắt ông ta cũng trào ra, “Đương nhiên là tôi theo thủ trưởng Lâm, tình thế hiện nay lẽ nào tôi lại không biết? Nếu tôi theo La Thụy Khanh đó không chỉ là con đường bất chính, mà còn là con đường chết. Xin chị hãy nói lại với thủ trưởng Lâm, tôi nhất định sẽ theo Thủ trưởng. Tôi kiên quyết vạch rõ ranh giới với La Thụy Khanh, chị có thể xem hành động của tôi từ nay về sau!”.

Diệp Quần là một người đàn bà khó sai khiến. Về chính trị bà ta có dã tâm của mình, không hề thỏa mãn với sự vinh hiển của một “phu nhân”, bà ta không cam làm kẻ phụ thuộc của Lâm Bưu, mơ tưởng độc lập bước lên vũ đài chính trị, tỏ rõ bản thân mình. Mới đầu, Lâm Bưu muốn hoạt động của bà ta chỉ hạn chế trong phạm vi của một phu nhân, vì chuyện này, bà ta đã từng mấy lần đấu khẩu với Lâm Bưu. Về sau Lâm Bưu đã phát hiện và lợi dụng dã tâm của bà ta, để bà ta thay mặt mình biểu diễn trên vũ đài chính trị. Càng có lợi hơn so với việc tự mình xuất đầu lộ diện. Quả nhiên có rất nhiều vấn đề gay cấn nhưng khi bà ta ra sân khấu thì mọi chuyện được giải quyết một cách êm thấm dễ dàng. Thực sự bà ta không phải là một người bình thường. Lâm Bưu ngầm khâm phục tài hoa của Diệp Quần, dần dần không thể rời xa bà ta được, Diệp Quần giương chiêu bài của Lâm Bưu, cáo mượn oai hổ, kiếm vốn liếng chính trị. Lâm Bưu lợi dụng “phu nhân ngoại giao” của Diệp Quần, hoàn thành một cách vừa lòng hết “nhiệm vụ chính trị” này đến “nhiệm vụ chính trị” khác.

Đôi vợ chồng này đã dùng ân uy, cứng mềm đối với La Thụy Khanh nhưng không hiệu nghiệm.

Thế là họ lại diễn màn “hát hai bè” mấy lần, thỉnh thoảng lại thay đổi bộ mặt. Có lúc Lâm Bưu diễn vai mặt đỏ, còn Diệp Quần diễn vai mặt trắng; vừa kéo vừa đánh. Hai người có sự phân công, tố cáo âm mưu, nghe ngóng thám thính, làm liên lạc viên gì đó, nếu Lâm Bưu tự mình xung trận không tương xứng với địa vị của mình thì Diệp Quần sẽ ra tay. Khi Diệp Quần thực hiện đúng như ý muốn thì Lâm Bưu thuận nước giong thuyền, khuấy động lên. Diệp Quần làm hỏng, gây rắc rối thì Lâm Bưu lại thay đổi bộ mặt mắng nhiếc Diệp Quần, tựa như tất cả là do Diệp Quần đã làm trái ý của ông ta. Kịch giả diễn thật, kịch thật diễn giả, thật thật giả giả, giả làm thật, rồi thật là giả. La Thụy Khanh một người luôn đem tất cả sức lực tập trung vào công việc, làm gì có sức để đề phòng những việc đó, vì thế số phận thua trận đã chắc rồi.

Diệp Quần gọi điện thoại cho Ngô Pháp Hiến xong lại đến phòng của Lâm Bưu.

“Biểu hiện của Ngô Pháp Hiến thế nào?” Lâm Bưu quay đầu lại hỏi.

“Đồ vô dụng!” Diệp Quần nói một cách khinh bỉ, “vừa mới dọa một cái, hắn đã hoàn toàn đi vào khuôn phép rồi!”

Bà ta dùng khăn tay lau mép, xóa đi nụ cười khinh bỉ: “Em chỉ nói vài lời đã trấn áp được hắn tay, rồi lại an ủi hắn ta mấy câu: anh là bộ hạ của anh Lâm, anh Lâm luôn trọng dụng anh, nuôi lính ngàn ngày dùng binh một chốc, đã đến lúc anh phải dùng hành động thực tế rồi. Anh hãy đi ngay đến chỗ X X X làm công tác tư tưởng, để cho anh ta chứng minh “bốn điều” em tố cáo trong hội nghị, anh cũng có thể viết một bản bằng chứng phụ, ký tên vào, nhanh chóng cho người đem đến đây”. Bà ta đắc ý cười tủm: “Tay Ngô béo liền mồm vâng dạ, một hòn đá coi như đã hất được xuống đất rồi, công lớn đã thành!”

Lâm Bưu thản nhiên như không, trầm ngâm một lúc nói: “Em bảo X X X viết bản chứng minh, người khác sẽ hỏi: “Trung ương họp ở Thương Hải là tuyệt mật, X X X làm sao có thể biết được? Đó chẳng phái là lạy ông tôi ở bụi này hay sao? Em phải bàn với họ nghiên cứu làm cho nó thống nhất ăn khớp với nhau”. Lâm Bưu kẻ lắm mưu nhiều kế vừa nghe chuyện đã thấy ngay chỗ sơ hở.

Diệp Quần sững người vội nói: “Đấy là một vấn đề, em sẽ đến gặp họ ngay đế bàn”.

[chuongxedap]

7. Trước dùng lễ sau mới dùng binh La Thụy Khanh trúng kế

Ít lâu sau hội nghị ma-ra-tông phê phán La Thụy Khanh bắt đầu. Sáng hôm ấy, La Thụy Khanh đến họp. Đối mặt với con người khổng lồ mãi mãi hơn ông ta một cái đầu này, Ngô Pháp Hiến đã tuyên đọc bài phê phán tố giác dài hơn 1 vạn chữ: “Trong bụng La Thụy Khanh có dã tâm chống lại Phó Chủ tịch Lâm và Đảng, âm mưu cướp quyền lãnh đạo quân đội, ông ta đi khắp đất nước quan sát địa hình, vì sao? Chính là vì để chuẩn bị cho việc chỉ huy quân đội của mình sau này!...”

Ngô Pháp Hiến dùng ngón tay trỏ của ông ta xỉa vào mặt La Thụy Khanh, khẩu khí và tư thế ấy thật giống như một tên lưu manh chính trị điển hình.

Đối với một kẻ mạnh, nếu đối mặt với một đối thủ tương xứng, thua cũng đáng, dù có chết thì trong lòng cũng không hổ thẹn, không ân hận. Nhưng một danh tướng một đời rong ruổi chiến trường hô mây gọi gió lại bị một nhân vật nhãi nhép làm nhục, xỉa vào ông không phải là kiếm, không phải là lửa, không phải là máu, mà lại là những giọt nước bọt hôi thối bắn ra từ trong miệng một tên giá áo túi cơm.

Ai có thể chịu được.

Sự việc vẫn phải kể từ quá khứ...

Ngày 7 tháng 5 năm 1965, người giữ chức Tư lệnh Không quân đầu tiên là Lưu Á Lâu, vì bị ung thư gan đã mất ở Thượng Hải. Lúc ấy, không nói là trong phạm vi toàn quân, mà ngay trong Không quân, chọn một người kế nhiệm tương xứng với Lưu Á Lâu không phải là khó. Nhưng chiều ngày 9 tháng 5, Lâm Bưu đã triệu kiến Ngô Pháp Hiến đến Thượng Hải. Ông ta nói với vị Chính ủy Không quân lúc ấy (sau lưng, mọi người gọi Ngô Pháp Hiến là “Vô chính ủy” rằng: “Đồng chí Lưu Á Lâu đã qua đời, là một tổn thất không thể bù đắp nổi đối với Không quân, đối với cách mạng, chức vụ Tư lệnh Không quân rất quan trọng, rất nhiều người hâm mộ chức này. Cũng có người muốn nắm Không quân. Tôi suy nghĩ thấy phải rất nhanh chóng giải quyết vấn đề lựa chọn người làm Tư lệnh Không quân. Tôi đề nghị đồng chí chuyển sang giữ chức Tư lệnh Không quân, đồng chí có thể chọn một người làm chính ủy có thể hợp tác với đồng chí!”

Ngô Pháp Hiến được sủng ái mà lo, ông ta vừa vui mừng vừa lo sợ. Lâm Bưu nói tiếp: “Tôi đã nói với đồng chí Dương Thành Vũ rồi, mấy hôm nữa đồng chí ấy sẽ về Bắc Kinh, trước tiên là trưng cầu mấy Phó Chủ tịch Quân ủy khác về ý kiến của tôi, sau đó bàn với Phó Chủ tịch Hạ Long. Tôi sẽ rất nhanh chóng đích thân báo cáo với Mao Chủ tịch”.

Ngô Pháp Hiến hơi có phần lo sợ: “Không quân phức tạp như thế, tôi sợ làm không nổi, liệu có thể…”

“Tôi đã hạ quyết tâm rồi!” Lâm Bưu nói: “Tự anh chọn một chính ủy đi!”

Ngô Pháp Hiến nhanh trí đáp: “So sánh một số người thì Dư Lập Kim là thích hợp, anh ta lại là cán bộ của Phương diện quân thứ 2”.

“Vậy để Dư Lập Kim làm Chính ủy”. Lâm Bưu quyết định ngay tại chỗ, dặn đi dặn lại Ngô Pháp Hiến: “Không được nói với ai, vẫn chưa được Mao Chủ tịch phê chuẩn, nếu Hạ Long biết, ông ta sẽ đề cử người khác đảm nhiệm chức Tư lệnh Không quân đấy. Tôi sẽ tranh thủ nhanh chóng báo cáo với Mao Chủ tịch”.

Ngô Pháp Hiến cảm động, rưng rưng nước mắt: “Tôi nhất định sẽ không phụ sự mong đợi của Phó Chủ tịch đối với tôi”.

Ngày 25 tháng 5 năm 1965, khi màn đêm vừa buông xuống. Ngoại ô Bắc Kinh. Trên con đường gập ghềnh lồi lõm đã được cố ý lựa chọn. Lâm Bưu ngồi trên chiếc xe gíp màu đen, lắc lư sang phải sang trái cùng với chiếc xe.

Đây là một sự vận động đặc biệt mà Lâm Bưu thường dùng.

Lâm Bưu lim dim đôi mắt, ngồi trên ghế sau, thư ký ngồi ghế trước thỉnh thoảng lại quay đầu lại, báo cáo với ông ta một số việc. Lâm Bưu thỉnh thoảng lại dùng ngón tay vẽ một hình tròn lên không trung, biểu thị sự đồng ý. Bỗng ông ta nghe thấy thư ký nói:

“Hội nghị tác chiến do Bộ Tổng tham mưu triệu tập ngày 27 do La Thụy Khanh tổng kết, sự kiện này được đăng trên tờ Thông báo số 63 của Hội nghị”.

“Ai”, ông ta hơi sững người hỏi lại. Vốn dĩ, việc La Thụy Khanh tổng kết trong Hội nghị Tác chiến của Bộ Tổng tham mưu mấy hôm trước, ông ta đã nghe Diệp Quần nói, nhưng ông ta không tỏ thái độ gì. Tổng Tham mưu trưởng có trách nhiệm và quyền hạn đó, đối với việc phát biểu tổng kết Hội nghị Tác chiến, ông ta rất có thể nêu ra điều gì trái ngược. Nhưng lúc này, khi nghe lại cái tên La Thụy Khanh, ông ta nhanh trí đã nghĩ ra mưu kế, sao lại không lợi dụng cơ hội này cho hắn ta biết tay, cho La Thụy Khanh thưởng thức sự lợi hại của Lâm Bưu ta!

Ông ta lập tức đọc một “chỉ thị” cho Hội nghị Tác chiến. “Trong hội nghị không thể reo rắc những kết luận của một cá nhân, nếu đã làm thế thì phải thu lại, nếu reo rắc ở phạm vi nào thì thu lại trong phạm vi ấy. Cách nêu trong phát biểu tổng kết của Tổng Tham mưu trưởng La Thụy Khanh trên Thông báo số 63 là không đúng, ngày mai đọc trước các tổ”.

Chỉ thị này ám chỉ: 1) La Thụy Khanh có dã tâm, muốn tìm cơ hội để gây uy tín cá nhân; 2) Bất ngờ cho La Thụy Khanh một đòn, làm đầu óc ông ta choáng váng, để ông ta bẽ mặt.

Lâm Bưu tự mình rất say sưa với “kiệt tác” này, ông ta bảo lái xe quay xe về ngay.

Lâm Bưu vừa vào đến phòng làm việc, lập tức gọi điện thoại, đích thân nghe thư ký truyền đạt từng câu từng chữ của chỉ thị này cho Hội nghị Tác chiến.

Vừa đặt ống nghe xuống, ông ta lại nghĩ khác, chỉ dựa vào chuyện nhỏ như cái móng tay thì hoàn toàn không thể đánh đổ được La Thụy Khanh. Ông ta đảo mắt, lại nghĩ ra một kế: Trước dùng lễ sau mới dùng binh!

Trong cách mạng văn hóa, vị danh tướng một thời La Thụy Khanh đã bị vợ chồng Lâm Bưu bức hại đến tàn phế. Trong việc đánh đổ La Thụy Khanh, Mao Trạch Đông đã thỏa mãn Lâm Bưu, nhưng Mao Trạch Đông lại có dụng tâm khác. Mao Trạch Đông biết La Thụy Khanh trung thành nhưng vì muốn nhờ vả Lâm Bưu đối phó với Lưu, Đặng (Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình - N.D.) nên ông đã không tiếc cắt bỏ đi một phần máu thịt của mình, đây là lần đầu tiên Mao Trạch Đông đã đi ngược lại nguyện vọng của mình trong một sự việc quan trọng.

[chuongxedap]

3

Học trước tác Mao Trạch Đông,
Lâm Bưu nghiến răng ken két
Trước ba quân mất mặt,
La Vinh Hoàn tức run cả đôi tay

1. La, Lâm “chia tài sản”.

Tháng 7 năm 1959, trong Hội nghị Lư Sơn, Bành Đức Hoài nói những lời thẳng thắn đã mắc tội, bị coi là phần tử cơ hội hữu khuynh và bị phê phán, chức Bộ trưởng Quốc phòng của ông bị phế bỏ một cách sai lầm.

Tháng 9, Quân ủy mới hình thành, Lâm Bưu đảm nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng đồng thời chủ trì công tác hàng ngày của Quân ủy. Sau khi nhậm chức Bộ trưởng Quốc phòng Lâm Bưu đã liên tục xuất kích, tấn công bên trái bên phải.

Mâu thuẫn giữa Lâm Bưu và La Vinh Hoàn ngày càng gay gắt bắt đầu từ thời gian này.

Mới đầu, trong thời gian hội nghị, La Vinh Hoàn vắng mặt vì bị ốm. Bành Chân đã gọi điện cho La Vinh Hoàn thông báo tình hình hội nghị và việc Mao Trạch Đông chuẩn bị để Lâm Bưu thay Bành Đức Hoài làm Bộ trưởng Quốc phòng và trưng cầu ý kiến của các đồng chí tham gia hội nghị. La Vinh Hoàn nói: “Nhiệm vụ đối ngoại của Bộ trưởng Quốc phòng khá nặng, sức khỏe Lâm Bưu không tốt, hình như không thích hợp với chức vụ này, đề nghị để Hạ Long giữ chức Bộ trưởng quốc phòng”. Trước đó, Lâm Bưu lấy lý do ốm đau, giấu tiếng chờ thời... Vì thế, sau khi Lâm Bưu biết được ý kiến của La Vinh Hoàn, bắt đầu căm ghét người đồng sự cũ này của mình. Tháng 12 năm 1959, Quân ủy Trung ương thành lập Tổ Công tác Dân quân, La Vinh Hoàn làm tổ trưởng, Trương Ái Bình, Cam Tứ Kỳ làm tổ phó.

Năm 1960, trong Hội nghị Thượng Hải do Trung ương Đảng triệu tập, Lâm Bưu đọc báo cáo về vấn đề quốc phòng, nêu ra nhiệm vụ của 600 sư đoàn dân quân nòng cốt, ăn khớp với những khẩu hiệu “ra sức lập các sư đoàn dân quân”, “cả nước là lính” do Mao Trạch Đông nêu ra ở Hội nghị Lư Sơn.

Việc tổ chức dân binh nòng cốt La Vinh Hoàn đồng ý, tháng 2 năm 1960, cuộc tọa đàm về dân quân của Hội nghị Quân ủy mở rộng được triệu tập ở Quảng Châu. La Vinh Hoàn đề xuất lấy chế độ binh dịch làm chế độ dân quân nòng cốt để nâng cấp huấn luyện.

Nhưng, La Vinh Hoàn không tán thành việc lập tức tổ chức 600 sư đoàn dân quân nòng cốt. Trong cuộc tọa đàm tháng 2 năm 1960, ông đã thẳng thắn nói: “Hiện nay tổ chức 600 sư đoàn, năm nay muốn biên chế thì tất nhiên có thể biên chế được, nhưng cũng có thể như đồng chí Đặng Khắc Minh (lúc đó là tư lệnh Quân khu tỉnh Giang Tây) nói là sa vào hình thức. Rốt cuộc phải làm theo cách nào, phân bố ra sao, đều phải nghiên cứu cho thật tốt. Trước hết phải phục tùng sản xuất, làm không tốt thì sẽ như Bành Đức Hoài đã nói, sẽ tăng thêm “5 nhiều” cho nông thôn, cho nên phải suy nghĩ chu đáo càng kỹ càng tốt”.

Cuối cùng La Vinh Hoàn đề xuất: hiện nay dân quân đã được đưa lên vị trí chiến lược. Đồng chí Lâm Bưu đã phát biểu ba bốn tiếng đồng hồ trong Hội nghị Thượng Hải, các đồng chí về truyền đạt lại với Tỉnh ủy như vậy sẽ càng căng thẳng hơn, vì thế mọi người phải chú ý phương pháp công tác”.

Lúc ấy, những ảnh hưởng xấu như thói khoe khoang v. v… vẫn còn, những di hại chưa xóa hết, thêm vào đó, Lâm Bưu người chủ trì công tác hằng ngày của Quân ủy lại khuấy động làm cho rắc rối thêm, tình hình đó cũng đã đem lại cho công tác dân quân những ảnh hưởng không thể xem thường. Trong thời gian La Vinh Hoàn làm Tổ trưởng Tổ công tác Dân quân, đã phải mất rất nhiều sức lực để loại bỏ ảnh hưởng “tả” khuynh. Cố gắng giảm bớt tác dụng phá hoại của nó đối với công tác dân quân. Nhưng thái độ làm việc thực sự cầu thị ấy của La Vinh Hoàn đã làm cho Lâm Bưu rất không vừa lòng.

Mùa xuân năm 1960, cũng tức là sau một năm Lâm Bưu chủ trì công tác hằng ngày của Quân ủy, Lâm Bưu đã phát động cuộc đấu tranh phê phán Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Đàm Chính.

Nguyên nhân Lâm Bưu phê phán Đàm Chính là ông ta cảm thấy nội dung và phương pháp công tác của Tổng cục Chính trị do Đàm Chính chủ trì khác hoàn toàn với ông ta.

[chuongxedap]

Từ tháng 9 năm 1959, trong Hội nghị Quân ủy mở rộng, Lâm Bưu đã nêu: “Học tập trước tác của Mao Trạch Đông là con đường tắt. Đây không phải là tâng bốc, không phải là khoe khoang Mao Chủ tịch. Đây là nói với các đồng chí bí quyết đơn giản nhất trong học tập”.

Khoảng tháng 9 tháng 10 năm 1960, Lâm Bưu lại đề xuất tư tưởng Mao Trạch Đông “đứng ở đỉnh cao của tư tưởng thời đại”, phải “đem theo vấn đề” để học tập nhằm “đạt hiệu quả nhanh chóng”, đã làm cho sự sùng bái cá nhân tăng cao hơn.

Nhưng Đàm Chính lại không tán thành những việc làm đó của Lâm Bưu, ông chủ trương học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Mao Trạch Đông một cách có hệ thống.

Lâm Bưu liền chỉ trích chủ trương của Đàm Chính là “quan điểm mơ hồ” và “giáo điều”.

Đàm Chính rất coi trọng việc giáo dục văn hóa khoa học cho bộ đội. Tháng 1 năm 1959, ông chủ trì định ra “Chỉ thị trong cán bộ phải phổ cập trình độ giáo dục trung học và giáo dục cao đẳng”, quy định trong 10 năm, làm cho đại đa số cán bộ trong toàn quân trên cơ sở trình độ hiện có, theo yêu cầu nghiệp vụ của từng người, về mặt tri thức chuyên ngành phải đạt trình độ giáo dục đại học và chuyên nghiệp. Thế là kế tiếp sau cuộc đại tiến quân trong văn hóa vào đầu những năm 50, lại nổi lên phong trào rầm rộ đại tiến quân vào văn hóa khoa học.

Để thi hành chính sách ngu binh nhằm tạo nên sự sùng bái cá nhân, Lâm Bưu cho rằng văn hóa của cán bộ bộ đội chỉ viết được thư, làm được bốn phép tính là được. Vì thế, Lâm Bưu lại chụp cho Đàm Chính cái mũ “làm cho công tác chính trị nảy sinh những lệch lạc nghiêm trọng”.

Tiếp đó giọng điệu phê phán quy chụp thành vấn đề chính trị đối với Đàm Chính của Lâm Bưu càng ngày càng cao, phạm vi được đề cập đến cũng càng ngày càng rộng. Theo giọng điệu của Lâm Bưu thì Đàm Chính được coi là “Chủ nhiệm Cục chính trị” trong “Câu lạc bộ quân sự” của Bành Đức Hoài, Đàm Chính và Cục trưởng Tổ chức Tổng cục Chính trị Lưu Kỳ Nhân, Cục trưởng Tuyên truyền Khương Tư Nghị, Tổng biên tập “Giải phóng quân báo” Âu Dương Văn và Trưởng ban Thư ký Bạch Văn Hóa bị vu cáo là đã tổ chức thành “tập đoàn bè phái chống Đảng”.

Cuối năm 1960, theo ý kiến của Lâm Bưu, Đàm Chính bị giáng cấp xuống là Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Mao Trạch Đông cùng Tổng Tham mưu trưởng La Thụy Khanh và Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Tiêu Hoa đã bàn bạc xem ai là người thay chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, La Thụy Khanh và Tiêu Hoa đều kiến nghị để La Vinh Hoàn trở lại. Mao Trạch Đông đồng ý ngay. Thế là Trung ương quyết định La Vinh Hoàn trở lại làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Việc bổ nhiệm La Vinh Hoàn làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị không phù hợp với ý của Lâm Bưu. Vì thế ông ta đã không cho công bố trên báo chí!

Hội nghị Quân ủy mở rộng vào tháng 10 năm 1960, La Vinh Hoàn bị ốm không tham gia được. Việc phê phán Đàm Chính, Lâm Bưu cũng không báo cho La Vinh Hoàn biết trước.

Đối với vấn đề của Đàm Chính, La Vinh Hoàn và Lâm Bưu có bất đồng rất lớn! La Vinh Hoàn cho rằng, mặc dù trong công tác Đàm Chính có mắc khuyết điểm này khuyết điểm nọ, song không hề chống Đảng chống Mao Chủ tịch. Trong một hội nghị của Học viện Chính trị, La Vinh Hoàn đã tỏ ra khó hiểu nói: “Đồng chí ấy (chỉ Đàm Chính) đã cùng làm việc với Mao Chủ tịch nhiều năm như thế, làm sao lại có thể nảy sinh vấn đề chống Mao Chủ tịch?”

Năm 1960, khi La Vinh Hoàn trở lại nhậm chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Trung Quốc đang ở trong tình trạng khó khăn kinh tế nghiêm trọng.

Ngày 3 tháng 11 năm ấy, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã công bố “Bản Chỉ thị khẩn cấp về vấn đề chính sách trước mắt đối với công xã nhân dân ở nông thôn” do Chu Ân Lai khởi thảo (gọi tắt là “Hai mươi điều”) quyết định triển khai phong trào chỉnh đốn tác phong, chỉnh đốn công xã lấy việc quán triệt Bản Chỉ thị này làm nội dung chính trong cả nước, kiên quyết chống tham ô, lãng phí, quan liêu. Triệt để uốn nắn “làn gió cộng sản”, “khoe khoang” và “mệnh lệnh”, chống sự đặc thù hóa cán bộ. Chống tác phong Quốc dân Đảng, bổ nhiệm cán bộ là người thân làm việc theo cảm tình cá nhân làm rối kỷ cương, đánh mắng quần chúng.

Sau khi nhận được thư này, La Vinh Hoàn gọi điện thoại bảo Tiêu Hoa đến nghiên cứu quán triệt trong quân đội và quyết định đưa ra một chỉ thị về việc làm tốt công tác chính trị tư tưởng của bộ đội ở vùng thiên tai và nhân viên có gia đình ở vùng thiên tai. Đồng thời yêu cầu Tiêu Hoa lấy danh nghĩa Tổng cục Chính trị viết bản kiến nghị gửi Trung ương: “Quân đội đóng quân ở các địa phương ngoài việc tiếp nhận sự lãnh đạo của Đảng ủy ở các địa phương, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy địa phương trực tiếp tham gia một số công tác địa phương, khiêm tốn học tập kinh nghiệm công tác của địa phương ra, còn phải thường xuyên quan tâm công tác địa phương, kịp thời phản ánh với Đảng ủy địa phương về động thái chính trị tư tưởng của quần chúng nhân dân ở gần nơi đóng quân, tình hình chấp hành chỉ thị của Trung ương và những vấn đề phải giải quyết gấp trong công tác địa phương. Cơ quan chính trị các cấp trong quân đội phải coi công tác này là một nội dung quan trọng trong việc chấp hành nhiệm vụ của Đội công tác của mình”.

Sau khi bản kiến nghị này được báo cáo lên trên, ngày 7 tháng 11 năm 1960, nhanh chóng được Ban Bí thư Trung ương đồng ý. Tổng cục Chính trị lập tức truyền đạt xuống các đơn vị trong toàn quân.

Nhưng sự việc này đã làm cho Lâm Bưu không vui.

Lâm Bưu đã từng quy định: vì ông ta bị ốm, không thường xuyên ở Bắc Kinh nên Tổng Tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị có thể không qua ông ta mà trực tiếp thỉnh thị Trung ương Đảng và Mao Chủ tịch. Nhưng nếu ai thực sự làm như vậy, hoặc bị Lâm Bưu nghi là làm như vậy thì người ấy sẽ gặp xui xẻo. Sau này Hạ Long, La Thụy Khanh bị phê phán không ai không có liên quan đến điều này.

Lâm Bưu cho rằng La Vinh Hoàn vượt mặt ông ta tự tiện thỉnh thị Trung ương là sự bất kính đối với ông ta. Thế là ngày 10 tháng 11, Lâm Bưu viết cho Mao Trạch Đông một báo cáo. Báo cáo trước hết khẳng định một câu mang tính trừu tượng: “… thông báo này sau khi phát xuống thì quan hệ giữa quân đội đóng quân ở các địa phương và Đảng ủy địa phương dễ dàng bị phá vỡ, bất lợi đối với sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, tạo nên tình trạng quân đội ở ngoài Đảng can dự vào công tác của Đảng”. “Cán bộ quân đội rất dễ chịu ảnh hưởng của gia đình và trung nông giàu có, đối với công tác địa phương sẽ bàn bạc xằng bậy còn hình thành nên kiểu nói bừa bãi chủ quan. Quân đội có rất nhiều cán bộ có tư cách lâu năm hơn cán bộ phụ trách ở địa phương, kết quả là sẽ hình thành nên người có tư cách can thiệp vào công tác địa phương, sẽ làm cho cán bộ Đảng chịu áp lực rất lớn, khiến có thể nảy sinh sự đối lập giữa quân đội và địa phương mang tính chất cả nước, tạo nên trào lưu quân đội làm bừa bãi đối với địa phương, đưa đến sự bất lợi đối với công tác”.

Tuy ý kiến của La Vinh Hoàn đúng đắn, nhưng do tình hình sinh hoạt dân chủ trong Đảng vào năm 1960 không bình thường, nên ý kiến của Lâm Bưu một thời được coi trọng. Ngày 15 tháng 11, Mao Trạch Đông đã chỉ thị cho Tiêu Hoa: “Làm thích ý kiến của đồng chí Lâm Bưu”.

[chuongxedap]

2. Căm tức nghiến răng nghiến lợi

Lâm Bưu chĩa mũi dùi công kích sang La Vinh Hoàn, trong “sự kiện phê phán Đàm Chính” trước đây đã lộ ra đầu mối. Do hạn chế của điều kiện lịch sử, lúc đó La Vinh Hoàn vẫn chưa thể nhận rõ ý đồ của Lâm Bưu, nhưng không phải là không có chút cảm giác gì. Sau khi phê phán Đàm Chính, một bài viết của Phó Chung được phát biểu vào năm 1952 bị lục tìm trở lại để đem ra phê phán. Đứng trước sự việc này, ngày 28 tháng 10 năm 1960, khi nói chuyện tại Học viện Chính trị, La Vinh Hoàn đã nói với một ý nghĩa sâu xa: “Bài viết của đồng chí Phó Chung được phát biểu vào năm 1952, nói là trong việc học tập lý luận phải học trước liên hệ sau, không thể đạt kết quả ngay lập tức, được in trên “Bát Nhất tạp chí”. Nói như vậy là vào lúc tôi đang làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị”. Còn về học lý luận xét cho cùng có thể “đạt được kết quả ngay hay không”, trong lần nói chuyện này La Vinh Hoàn chưa tỏ thái độ. Nhưng trước việc Lâm Bưu công kích học tập “có hệ thống” là giáo điều thì ông đã nói:

“Hệ thống là gì. Xuất phát từ thực tế để nghiên cứu lý luận, mà không phải xuất phát từ chủ nghĩa kinh nghiệm. Dùng thái độ của chủ nghĩa kinh nghiệm để học lý luận là không được. Xem xét vấn đề không nên phiến diện, cho nên rất nhiều vấn đề đều phải được giải thích thật rõ”.

Ở đây, La Vinh hoàn đã bày tỏ một cách khá uyển chuyển ý kiến khác của mình đối với những quan niệm hồ đồ của Lâm Bưu khi công kích việc học tập một cách có hệ thống.

Nhưng trên con đường sai lầm, Lâm Bưu càng đi càng xa. Tháng 1 năm 1961, Lâm Bưu chắp vá thành cái gọi là phương pháp học tập về sau thổi phồng thành “phương châm ba mươi chữ”, nội dung 30 chữ ấy là: “Đem theo vấn đề để học, học một cách sống động, dùng một cách sống động, kết hợp học và dùng cái gì cần dùng gấp thì học trước, đạt ngay kết quả, tập trung nhiều công sức vào chữ “dùng””.

Lần này, La Vinh Hoàn không uyển chuyển như trước nữa. Khi nói chuyện với Lương Tất Nghiệp, La Vinh Hoàn đã chỉ rõ: “Đem theo vấn đề để học, tức là đi tìm câu trả lời trong Mao tuyển, nêu như vậy là không xác đáng”.

Ngày 27 tháng 1 năm 1961, trong cuộc tọa đàm về công tác thanh niên do Tổng cục Chính trị triệu tập La Vinh Hoàn đã nhiều lần nói trong cuộc tọa đàm, đặc biệt có một câu làm Lâm Bưu phải căm tức nghiến răng nghiến lợi là: “Phải ngăn chặn việc lợi dụng tuyên truyền Mao Chủ tịch để làm nổi bật mình”. Vì đây chính là một câu nói trúng dụng tâm của Lâm Bưu.

Ngày 2 tháng 2 năm 1961, khi La Vinh Hoàn cùng Tiêu Hoa, Lưu Chí Kiên, Từ Lập Thanh, Lương Tất Nghiệp tiếp kiến các cán bộ từ Phó Tổng biên tập trở lên của “Giải phóng quân báo” đã nói: “Đem một số lời nói tùy tiện của Bộ trưởng Lâm Bưu, không phân biệt rõ từng trường hợp để đăng lên báo là không hay. Hôm nay nói như thế, ngày mai có thể không nói như thế nữa, nhận thức khách quan là lặp đi lặp lại. Chuẩn xác như vậy ư? Thế thì gay rồi”.

Từ những điều ấy có thể thấy sự bất đồng giữa Lâm Bưu và La Vinh Hoàn trong vấn đề học tập trước tác của Mao Trạch Đông đã ngày càng rõ rệt.

Hạ tuần tháng 4 năm 1961, khi Lâm Bưu đi thị sát bộ đội đã chỉ thị: “Giải phóng quân báo” phải thường xuyên trích đăng những lời của Mao Chủ tịch”. Cùng lúc La Vinh Hoàn nhận được thông báo Quân ủy sẽ triệu tập một cuộc hội nghị thường vụ vào ngày 30, trong đó sẽ thảo luận “Quy tắc điều lệ chiến đấu của quân đội hợp thành” (dự thảo) trong nghị trình. Trước cuộc họp, La Vinh Hoàn đã đọc duyệt dự thảo này, thấy trong văn kiện quân sự này cũng bệ nguyên xi mấy câu “đem theo vấn đề để học” của Lâm Bưu. Ông dùng bút chì gạch một gạch đậm dưới mấy câu này và quyết định gượng dậy đi dự hội nghị.

Sáng 30 tháng 4, Hội nghị Thường vụ Quân ủy họp tại phòng hội nghị số 7 tầng 2 Câu lạc bộ Tam Tọa Môn. Ủy viên thường vụ có mặt trong cuộc họp này gồm Lâm Bưu, Hạ Long, La Vinh Hoàn, Diệp Kiếm Anh, La Thụy Khanh. Những người dự thính có: Lưu Á Lâu, Trương Ái Bình, Bành Thiệu Huy, Lương Tất Nghiệp, Chu Hy Hán, Phong Vĩnh Thuận v.v...

Hội nghị do Lâm Bưu chủ trì, mấy nghị trình ở phần trên được thông qua rất thuận lợi, tiếp đó khi thảo luận đến dự thảo: “Quy tắc điều lệ chiến đấu của quân đội hợp thành”, Lâm Bưu hỏi mọi người còn có ý kiến gì. Ngừng một lát, La Vinh Hoàn phát biểu ý kiến:

“Đem theo vấn đề để học” Tuyển tập Mao Trạch Đông, câu này cần phải cân nhắc vì nó có sai sót.

Lâm Bưu làm ra vẻ không biết cái câu mà quyền phát minh thuộc về ông ta hỏi:

“Câu này ở đâu nhỉ?”

La Vinh Hoàn ra hiệu cho Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Lương Tất Nghiệp ngồi chếch đối diện với ông đọc một số đoạn có liên quan.

Lâm Bưu cảm thấy rất bối rối, nhưng lại không tiện bộc lộ ra, liền hỏi:

“Vậy đồng chí thấy nên học như thế nào?”

La Vinh Hoàn nói thẳng:

“'Nên học thực chất tinh thần của trước tác Mao Chủ tịch, câu: “Đem theo vấn đề để học” nên bỏ đi.

Sau khi La Vinh Hoàn nói xong Lâm Bưu im như thóc! Mấy phút trôi qua, không có ai phát biểu. Lâm Bưu đành nói: “Không hay thì bỏ đi thôi!”

La Vinh Hoàn nói tiếp:

“Cứ bỏ đi là hay, học tập trước tác của Mao Chủ tịch phải học từ căn bản, phải thấu suốt, phải học tập lập trường, quan điểm, phương pháp liên hệ chặt chẽ với thực tế...”

“Được giải tán!” Lâm Bưu không đợi La Vinh Hoàn nói hết đã ngắt lời, tuyên bố tan họp rồi đứng lên phẩy tay áo đi ra. Trước sự tức giận đột ngột của Lâm Bưu, những người tham gia hội nghị đều lo sợ. La Vinh Hoàn vô cùng tức giận trước sự thô bạo vô lễ như vậy của Lâm Bưu. Ông cố kìm sự tức giận của mình, tay hơi run run cầm tài liệu cho vào trong cặp, rồi nặng nhọc ra khỏi phòng họp...

[chuongxedap]

Ngày 1 tháng 5 theo chỉ thị của Lâm Bưu: “Giải phóng quân báo” bắt đầu đăng những đoạn trích dẫn lời của Mao Trạch Đông ở đầu tờ báo, yêu cầu nội dung phải phù hợp với các trang báo ngày hôm đó, để mọi người “học và dùng một cách sống động”. Để hoàn thành nhiệm vụ này. Tòa báo phải cử một người chuyên tra tìm trong sách Mao tuyển để trích ra. Nhưng có lúc giở Mao tuyển từ đầu đến cuối mà chẳng có câu nào thích hợp. Sau khi lời trích được đăng liền mấy ngày thì thấy khó có thể tiếp tục. Tổng biên tập Lý Dật Dân cảm thấy đây là nhiệm vụ do Lâm Bưu dặn bảo, không chọn không được, mà chọn thì không ra, vô cùng khó xử, liền đến thỉnh thị La Vinh Hoàn. La Vinh Hoàn lập tức trả lời rõ ràng: “Làm báo chí chủ yếu là quán triệt tinh thần. “Bài nói chuyện với các cán bộ biên tập tờ “Tấn Tuy nhật báo” của Mao Chủ tịch, quán triệt đường lối quần chúng giữ vững chân lý, phải có phong cách chiến đấu sinh động, rõ ràng, sắc bén không một chút ấp úng. Còn về việc trích lời Mao Chủ tịch, tìm mấy điều cũng được, không tìm được cũng không sao. Trước tác của Mao Chủ tịch không thể đề cập đến mọi chuyện hiện nay. Phải học tập thực chất tinh thần, không thể như hòa thượng niệm kinh, gõ mõ, mà vẫn không biết Phật tổ Tây Thiên ở nơi nào!”.

Sau khi tức giận ra khỏi Hội trường từ ngày 30 tháng 4 năm 1961, Lâm Bưu vẫn rất hậm hực, ông ta đang tính kế để trả thù La Vinh Hoàn.

Một hôm, một cán bộ hải quân đến chỗ ở của Lâm Bưu để báo cáo công tác. Lúc này, khu nhà Lâm Bưu ở Mao Gia Loan đang sửa chữa, cả nhà Lâm Bưu ở Tân Lục Sở thuộc ngoại ô phía tây. Lâm Bưu tiếp cán bộ này ở ngay phòng ngủ. Gian phòng này rất to, nhưng chỉ bày có mấy chiếc xa-lông và một bàn viết. Cửa sổ treo rèm cửa rất dày. Trong phòng vừa trống trải, lại vừa âm u.

Lâm Bưu ngồi thụt trong xa-lông, lim dim mắt nghe báo cáo. Giữa chừng La Thụy khanh đến, Lâm Bưu ra hiệu bảo La Thụy Khanh ngồi xuống chiếc xa-lông ở bên cạnh ông ta. Trong báo cáo, cán bộ hải quân có nói đến việc La Vinh Hoàn đã từng chỉ thị cho bộ đội ở mặt trận tiền phương Phúc Kiến. Trọng tâm của công tác năm 1961 là “4 nắm chắc 1 kiểm tra”, Lâm Bưu cắt ngang lời anh ta, nói lớn: “4 nắm chắc 1 kiểm tra cái gì! Nói thế mà năm nào cũng phạm sai lầm. Nhưng, cũng chẳng thể giải quyết được vấn đề gì”.

Lâm Bưu nghiến răng nói tiếp:

“Tư tưởng của La Vinh Hoàn thật là sai lầm! Ông ta né tránh tôi, chủ trương để quân đội “bắn pháo” vào địa phương còn không phải là chống Đảng hay sao?”

Nghe thấy Lâm Bưu chụp mũ chống Đảng cho La Vinh Hoàn, La Thụy Khanh lặng im tỏ ý không đồng ý.

Lâm Bưu thấy hai người đều không tỏ thái độ, đột ngột quay người lại nói với La Thụy Khanh ngồi bên cạnh:

“Nghe nói anh cũng chủ trương như vậy, tôi phản đối các anh!” Mưa gió đột ngột đổ xuống, La Thụy Khanh không hề có một chút chuẩn bị tư tưởng nào. Nhưng ông đã xem qua báo cáo của Tổng cục Chính trị gửi Trung ương hoàn toàn không liên quan gì đến việc “bắn pháo” bèn trả lời thẳng thừng: “Tôi không có quan điểm này”.

Lâm Bưu hùng hùng hổ hổ hỏi vặn: “Không có? Sao không có? Có văn bản làm chứng chứ”.

Người cán bộ hải quân thấy tình cảnh như vậy, cũng vì không hiểu tình hình và cũng không tiện nói, nên đã đứng dậy cáo từ. Lâm Bưu vừa bắt tay anh ta vừa nói: “Cứ theo những điều tôi vừa nói mà làm, đừng nghe người khác, một sự vật mới ra đời, luôn có người chống lại”.

Sau này, trong cách mạng văn hóa, La Thụy Khanh bị Lâm Bưu hãm hại bị tù đày. Trong tài liệu tố cáo Lâm Bưu viết vào năm 1972 có nói:

“Lúc ấy, tôi cảm thấy ý kiến của ông ta đối với La Vinh Hoàn và tôi trầm trọng quá, hôm nay một gậy đánh cả hai, chẳng qua chỉ là cách mượn chuyện, nhưng rốt cuộc vì sao, thì không sao lần ra đầu mối được”.

Sớm tinh mơ hôm sau, Lâm Bưu lại gọi điện thoại cho La Thụy Khanh: “Để bảo vệ sức khỏe cho La Vinh Hoàn không nên công khai việc tôi phê bình La Vinh Hoàn ngày hôm qua”. Thực ra, cái mà Lâm Bưu gọi là “sức khỏe của La Vinh Hoàn” chỉ là một chiêu bài. Trong Đảng, La Vinh Hoàn có uy tín rất cao, trên thực tế là Lâm Bưu sợ phê phán La Vinh Hoàn không những sẽ không được Mao Trạch Đông phê chuẩn, làm dở còn có thể là đem đá ghè vào chân mình. Lâm Bưu một mặt dặn La Thụy Khanh không nên “công khai” việc ông ta “phê bình” La Vinh Hoàn, mặt khác vẫn tiếp tục công kích La Vinh Hoàn. Khi ông ta nói chuyện với một số cán bộ khác, ngoài việc chụp mũ “chống Đảng” cho La Vinh Hoàn ra, còn nói La Vinh Hoàn chống “đem theo vấn đề để học” chính là chống Mao Chủ tịch”. Lúc ấy bệnh của La Vinh Hoàn đã rất nặng. Những cán bộ nghe thấy Lâm Bưu công kích La Vinh Hoàn tất nhiên không muốn và cũng không nhẫn tâm nói với La Vinh Hoàn. Vì thế, cho đến năm 1963, La Vinh Hoàn qua đời, ông cũng không ngờ được rằng Lâm Bưu đã bắn lén mũi tên độc ác vào sau lưng mình.

La Vinh Hoàn và Lâm Bưu ngoài việc bất đồng về nguyên tắc trên vấn đề có tính căn bản trong học tập trước tác của Mao Trạch Đông ra, trong nghiệp vụ chính trị, trong quan hệ giữa hồng và chuyên quan điểm cũng không nhất trí.

Do bất đồng ngày càng nới rộng, Lâm Bưu ngày càng bất mãn với La Vinh Hoàn, cuối cùng ông ta đã nói một cách dữ tợn: “Lâm Bưu, La Vinh Hoàn là cái gì, Lâm La phải tách riêng, từ xưa đến giờ Lâm La không phải là một”.

Đến năm 1963, Tân Hoa xã muốn công bố danh sách những người lãnh đạo Quân Giải phóng, La Thụy Khanh và Tiêu Hoa đều chủ trương công bố việc bổ nhiệm của La Vinh Hoàn, nhưng Lâm Bưu vẫn không đồng ý. Sau khi La Vinh Hoàn biết, đã nói một cách cảm khái: “Xem ra cái chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị này của tôi vẫn không hợp pháp”.

Năm 1963, La Vinh Hoàn bị bệnh qua đời, nhưng việc đả kích trả thù của Lâm Bưu đối với ông vẫn không chấm dứt. Sau khi cách mạng văn hóa bùng nổ Lâm Bưu thậm chí còn thò bàn tay độc ác vào gia đình La Vinh Hoàn.

[chuongxedap]

4

“Con rồng sống” thi gan “sờ mông hổ”
“Con hổ ốm” vùng dậy bắn một mũi tên

1. Giờ phút nghiêm trọng, hoa lửa đất đèn của Lâm Bưu tắt lụi.

Giữa mùa hè năm 1960, Trung ương đến một nơi khác để làm việc, những con người kỳ tài xuất chúng tập hợp đông đủ ở Bắc Đới Hà. “Rồng” (Long) đã tới, “Hổ con” (Bưu) cũng đã tới.

Hạ Long là “trung tâm” hấp dẫn mọi người theo lời của Nguyên soái chính trị La Vinh Hoàn, Hạ “Ông anh cả đầu rồng”. Các vị tướng soái đều thích gần gũi ông, mặc quần áo theo kiểu của ông, vì ông đã từng là thợ may; đi dạo chơi cũng thích kề vai bên ông, vì ông hiểu xã hội nhất, chuyện thì kể cả ngày không hết; nếu ra biển tắm thì xen lẫn với tiếng nói không thể thiếu tiếng ngợi ca con “rồng sống”.

Lâm Bưu thì lìa đàn ở lẻ chăng bao giờ tham gia cùng với bạn bè tướng soái. Ông ta không đến chơi nhà ai và cũng không tiếp khách, những người đến nhà thăm hỏi phần lớn đều bị Diệp Quần ngăn cản. Ông ta chẳng nói chuyện với người xung quanh, cũng không biết đánh bài, đánh cờ, xem kịch, khiêu vũ, những người phục vụ được tạm thời cử đến, ông ta càng không để ý. Tuy ở bờ biển, nhưng ông ta rất ít khi xuống nước, chỉ đứng trên ban công nhìn ra biển xa xa.

Trong nhà, ông ta hoặc đứng hoặc ngồi vẫn không bao giờ ngừng ngẫm nghĩ, không bao giờ ngừng lẩm bẩm, có một nhân viên cấp dưới cũ có thể coi là “trực hệ”, ông ta gặp thì gặp nhưng chẳng nói năng gì. Nghe nhân viên cũ nói Hạ Long giống như con “rồng sống”, với vẻ mặt không chút biểu cảm, ông ta đáp một tiếng: “Ông ta có Nam Xương khởi nghĩa “Bát Nhất”, những người này vẫn xài được”. Chỉ một câu thế thôi.

Những ngày trời đẹp, phong quang, Lâm Bưu luôn sợ ánh sáng, sợ nước rất ít khi đi chơi, ít khi ra bờ biển, chỉ đặt một chiếc ghế mây, lặng lẽ ngồi.

Ông ta ngồi ngây ra rất lâu ngắm nhìn biển cả. Mặt biển mờ khói, sóng lớn nhấp nhô;

Ven bờ không làng xóm
Xa tít bóng thuyền câu.
Sóng cuộn từ ngàn thuở,
Người câu có thấy đâu.
Gió thổi mùa tháng sáu,
Chỉ nghe tiếng hải âu...

Đột nhiên, hai mắt ông ta sáng lên, toé ra những chấm sáng lửa hàn, mồm lẩm bẩm, hai tay đã rút ra khỏi túi áo ngực một tờ giấy trắng được cắt vuông vắn, viết vào đó mấy chữ, ngắm nghía một lúc, sửa lại mấy nét, rồi lại lẩm bẩm, lại sửa một nét...

Hoa lửa đã tắt, tờ giấy đã viết chữ được cất cẩn thận vào túi áo. Ông ta lại ngắm biển, lại ngơ ngẩn, ông ta vẫn vất vả suy nghĩ, chờ đợi sự lóe lên những đốm sáng của lửa hàn...

Cứ như thế một mùa hạ đã trôi qua, cái “đốm sáng lửa hàn” mà ông ta vớ được chính là đã lóe sáng ở Hội nghị Quân ủy mở rộng: “Chủ nghĩa Mác - Lênin ngày nay chính là tư tưởng Mao Chủ tịch của chúng ta. Nó đứng ở đỉnh cao nhất trong thế giới ngày nay, ở đỉnh cao tư tưởng của thời đại...”.

“Lý thuyết đỉnh cao” đã ra đời như thế. Ông ta còn nói một loạt những “ngôn từ Lâm Bưu” vang dội trong cả nước: “Đọc sách Mao Chủ tịch, nghe lời Mao Chủ tịch, làm việc theo chỉ thị của Mao Chủ tịch, làm chiến sĩ tốt của Mao Chủ tịch”. “Nhất định phải thực sự học đến nơi đến chốn tư tưởng Mao Trạch Đông” v. v... và v. v...

Thuở ấy giành lại giang sơn, khí thế sục sôi cũng chỉ là “bưu” (con hổ con - N.D.) mà nay, “giành bốn phương” ông ta đã trở thành “con hổ lớn ốm o” chân không ra khỏi cửa. Ngày lại qua ngày, tháng lại qua tháng, năm lại qua năm, ông ta không ngừng ngẫm nghĩ không ngừng lẩm bẩm, không ngừng viết lách, viết ra những “đốm lửa hàn” mà một dạo đã chiếu sáng toàn Trung Quốc.

Chính trong năm ấy, “bốn nhất”, “tác phong ba tám”, “chính trị hàng đầu” đã ra đời từ trong đầu ông ta. “Đại đội bốn tốt”, “chiến sĩ năm tốt” không lâu sau cũng được đề xuất trong Hội nghị Quân ủy mở rộng do ông ta chủ trì, hơn nữa còn nhanh chóng tỏa sáng trong toàn quân...

[chuongxedap]

Hồi ấy, có một người là con của một cán bộ cao cấp hiếu sự, đã viết một bài vè mà người viết truyện này còn nhớ hai câu: Bộ trưởng Quốc phòng không ra khỏi cửa; trị quốc an bang giữ cả bốn phương.

Nhưng cũng có kẻ ca ngợi công đức của ông ta, rằng: “Lâm Bưu quyết định mọi sách lược tác chiến ở hậu phương”.
Hạ Long trong một thời gian dài dẫn quân đánh trận, đã rèn được tác phong chấp hành mệnh lệnh nghiêm chỉnh nhanh chóng, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm. La Vinh Hoàn trong một thời gian dài làm chính ủy, gặp khó khăn thì bình tĩnh suy nghĩ thấu đáo, bền bỉ cặn kẽ chu đáo, hai người bổ sung cho nhau, bây giờ cùng phối hợp công tác trong Quân ủy, trong mọi việc lớn thường không hẹn mà nên rất ăn ý.

Vậy mà La Vinh Hoàn đã nhiệt tình giới thiệu Hạ Long làm Bộ trưởng Quốc phòng với Mao Trạch Đông không phải chỉ ở tình nghĩa sâu xa, phối hợp ăn ý, mà ở sự ngưỡng mộ phẩm chất và phong cách của Hạ Long, tán đồng những suy nghĩ và cách làm đối với việc xây dựng quân đội...

Hạ Long không nói những câu “chính trị hàng đầu” như Lâm Bưu đã từng nói, ông nói những điều cụ thể thật lòng: “Quân đội là cái gốc của nhà nước chúng ta... Trước đây chúng ta dựa vào quân đội để giành lại giang sơn, từ nay về sau vẫn phải dựa vào nó để bảo vệ công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa. Cán bộ là tài sản quý báu của chúng ta nhưng không thể làm cho sức khỏe của họ bị suy sụp”.

Ông đề xuất rất nhiều kiến nghị và chỉ thị: bộ đội phải tự lực cánh sinh, phát triển sản xuất, cải thiện đời sống.

La Vinh Hoàn cũng không nói “chính trị” suông, mà nói thực tế: “Các cấp đảng ủy phải coi sản xuất và đời sống của bộ đội là một việc lớn để nắm cho chắc...”.

Hạ Long cũng nói tới tư tưởng quân sự của Mao Trạch Đông, nhưng khác với cách nói của Lâm Bưu: “Phải tăng cường phòng thủ bờ biển, trước hết chân của những người lãnh đạo quân khu phải đứng vững trên phương diện vũ trang nhân dân, không nên chỉ nắm mấy vạn khẩu súng của bộ đội, mà phải dùng sáu mươi phần trăm lực lượng để nắm mấy chục vạn khẩu súng của dân quân... không hiểu điều này, cũng có nghĩa là không thực sự hiểu tư tưởng Mao Trạch Đông”.

Một câu nói của La Vinh Hoàn cũng đã nêu rất rõ ràng: “Hiện nay phòng thủ bờ biển chủ yếu là dựa vào sự phòng thủ của dân quân, đó là vấn đề chiến lược, không phải là vấn đề chiến thuật”.

Lúc ấy hải quân của Trung Quốc chỉ to không bằng ngón tay cái, nên phòng thủ bờ biển chủ yếu dựa vào dân quân, đúng như hai vị nguyên soái đã nói.

Năm 1962, Trung Quốc không bình yên trải qua ba năm khó khăn nghiêm trọng, nguyên khí trong cả nước bị tổn thương lớn, tất cả mọi kẻ thù đều nhìn rõ điểm ấy, muốn nắm cơ hội để hành động. Tin khẩn cấp ở Đông Nam: Quốc dân Đảng ở Đài Loan hò hét: “Thời cơ tốt ngàn năm có một để phản công đại lục”, bắt đầu vũ trang lén lút xâm phạm, hơn nữa còn được Hạm đội 7 của Mỹ hậu thuẫn. Tin khẩn cấp ở Tây Nam: Ấn Độ điều binh khiển tướng, xâm nhập vào nội địa Trung Quốc, trên núi Hy-ma-lay-a bắt đầu đổ máu. Tin khẩn cấp ở Đông Bắc: Liên Xô cũng không để lỡ thời cơ, mấy chục vạn quân áp sát biên giới, không ngừng gây nên những cuộc xung đột biên giới. Tin khẩn cấp ở Tây Bắc: Với sự kích động xúi giục của Liên Xô, các cuộc bạo động đang ngấm ngầm hình thành và sắp bùng nổ... Đúng giờ phút nghiêm trọng ấy thì Lâm Bưu lại bị ốm. Mấy năm sau này ông ta không còn tham dự một hội nghị nào của Thường vụ Quân ủy Trung ương nữa.

Phòng làm việc của Hạ Long bốn bức tường treo kín những tấm bản đồ quân sự, trên bàn trên ghế, có lúc thậm chí trên nền nhà cũng trải đầy bản đồ. Ở đây khói thuốc lá mù mịt, thuốc xì gà hơi này tiếp hơi khác phả ra, như để nhắc nhở rằng bốn phương đang bốc khói báo động, nước Cộng hòa đang đứng trước một cuộc thử thách nghiêm trọng.

Họp Thường vụ Quân ủy, họp tổ chiến lược, họp triển khai quân sự, họp sản xuất trong quân đội, họp báo cáo tình hình quân sự... Hết hội nghị này đến hội nghị khác, mệnh lệnh cũng hết cái này đến cái khác truyền đi bốn phương đến Quân khu Phúc Châu, Quân khu Tây Tạng, Quân khu Tân Cương, Quân khu Thẩm Dương...

Hạ Long đi khắp nơi, hình thế núi sông và mỗi đơn vị bộ đội ông đều nắm chắc đó là cơ sở để bày mưu tính kế. Ông báo cáo với Trung ương, Trung ương ra “chỉ thị về việc chuẩn bị đập tan quân Quốc dân Đảng xâm phạm vùng vcn biển Đông Nam”, điều quân đến các vị trí đã dự định: phát động hàng triệu dân quân dàn trận chờ sẵn, từ đó đã làm cho mâu thuẫn giữa Mỹ và Tưởng Giới Thạch ở Đài Loan và nội bộ Quốc dân Đảng càng mở rộng trong vấn đề đem quân tấn công, kẻ địch cãi nhau không ngớt, Mỹ không đồng ý quân đội Quốc dân Đảng đơn độc tiến công với quy mô lớn thì không thể; quy mô vừa cũng khó khăn, đã buộc Tưởng Giới Thạch từ bỏ kế hoạch phiêu lưu quân sự “phản công đại lục”.

Hạ Long lại đem hết tinh lực chuyển từ Đông sang Tây, chỉ đạo Quân khu Tân Cương dẹp yên bạo loạn ở Bắc Y Ninh và khu Tháp Thành. Tiếp đó thông qua Bộ Tổng Tham mưu chỉ huy bộ đội tác chiến bắt đầu trận phản kích tự vệ ở biên giới Trung Ấn: ở đoạn phía Đông tiêu diệt cả một lữ đoàn, ở đoạn phía Tây đã quét sạch 86 cứ điểm quân sự do quân đội Ấn Độ xây dựng nên. Ấn Độ động viên cả nước tiến hành chiến tranh, nhưng một lần nữa lại bị bộ đội biên phòng của chúng ta đánh cho tơi tả.

Lúc ấy thường nói: đánh để có uy thế quốc gia uy thế quân đội...

[chuongxedap]

2. Cuộc đọ sức ngấm ngầm giữa “Rồng” và “Hổ”

Hội nghị Bộ Chính trị mở rộng đã kết thúc. Mao Trạch Đông liếc nhìn Hạ Long, trong ánh mắt tràn đầy sự tán thưởng.

Đó là ngày 27 tháng 9 năm 1963.

“Anh Hạ, tóc mai đã bạc trắng rồi”. Mao Trạch Đông lại bật ra niềm cảm xúc sống chết có nhau. Về vấn đề Tân Cương ông đã nói hết, hội nghị cũng sắp kết thúc. Sao ông lại nghĩ đến tuổi tác không tha cho con người? Giọng của ông có chúi xót xa: “Anh La (La Vinh Hoàn) không đến được, đầu năm nay đã vào nằm viện rồi...” Mao Trạch Đông nhìn Hạ Long nghĩ đến La Vinh Hoàn, nguyên nhân là Hạ Long “giữ bốn phương”, phía Đông thì chống Kim Môn Mã Tổ ở eo biển Đài Loan, phía Bắc chống cự với Liên Xô, phía Tây dẹp loạn, phía Nam đánh đuổi Ấn Độ... Đồng chí La Vinh Hoàn quả là người biết người, có công giới thiệu Hạ Long.

Hơn hai tháng sau, La Vinh Hoàn qua đời. Mao Trạch Đông thương xót vô cùng, hai ngày ba đêm không sao chợp mắt được, đã viết nên bài thơ thất ngôn “Viếng đồng chí La Vinh Hoàn”.

“Nhớ ngày còn ở thảo nguyên.
Trường chinh chiến trận gian nan nhọc nhằn.
…
…
Nay anh từ biệt thế gian
Việc quân việc nước hỏi han ai người?”

Nếu như La Vinh Hoàn còn sống, số phận của Hạ Long trong đại cách mạng văn hóa nổ ra sau đó hai năm sẽ khá hơn chăng?

Nhưng, trong hội nghị Bộ Chính trị mở rộng lần này, Mao Trạch Đông lại không ngờ tới một quyết định của ông đã tăng thêm sự ganh ghét và bất mãn giữa “Long” và “Bưu” của ông. “Tôi xin kiến nghị với Bộ Chính trị”, Mao Trạch Đông hít một hơi thuốc lá, chậm rãi nói: “Sức khỏe Lâm Bưu không tốt, không thể chủ trì công việc hằng ngày của Quân ủy, trong thời gian Lâm Bưu nghỉ dưỡng bệnh thì Hạ Long chủ trì công việc hằng ngày của Quân ủy”.

Kiến nghị của Mao Trạch Đông được Bộ Chính trị nhất trí đồng ý.

Mao Gia Loan thần bí, mấy khu nhà vắng lặng; bức tường gạch xám cao cao, những ngôi nhà kiểu mới đã được sửa sang tu chỉnh và còn có những hành lang khép kín thông từ nhà này đến nhà khác... Sau khi ăn cơm một tiếng đồng hồ, Lâm Bưu bắt đầu nghe “đọc văn kiện”. Thư ký đọc thư do Hạ Long viết báo cáo về tình hình toàn quân phổ biến phương pháp dạy học của Quách Hưng Phúc, báo cáo về “Hội thao lớn”, về tình hình biểu diễn của phân đội “mũi nhọn” thuộc Quân khu Bắc Kinh.

Sau khi Lâm Bưu giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, để thực hiện việc “sùng bái cá nhân”, ông ta không ngừng suy nghĩ, trong đầu bắn ra rất nhiều “hoa lửa hàn” trong đó có “đi đường tắt”, “học thuộc lời dặn”. Ông ta không thiếu “tính sáng tạo” đã chỉ thị cho “Giải phóng quân báo” bắt đầu từ tháng 5 năm 1961, trên đầu báo phải đăng trích lời Mao Chủ tịch. Ba năm nhanh chóng trôi qua, Tổng cục Chính trị Quân giải phóng, đã đem tất cả những lời trích được đăng trên “Giải phóng quân báo” in thành một tập “Trích lời Mao Chủ tịch” (Mao Chủ tịch ngữ lục). Cuốn “sách đỏ quý báu” này về sau đã hình thành nên bầu không khí vang dội trong cả nước, ảnh hưởng đến toàn cầu.

“Họ bảo viết cái gì?” Lâm Bưu hỏi:

“Đó là lời thủ trưởng đã nói: Đọc sách của Mao Chủ tịch, nghe lời Mao Chủ tịch, làm theo chỉ thị của Mao Chủ tịch, làm chiến sĩ tốt của Mao Chủ tịch”.

Lâm Bưu cầm bút đưa về phía nghiên mực, miệng lẩm bẩm: “Có người không tin là phải chính trị hàng đầu... kiểu như Bành Đức Hoài”.

Lâm Bưu lại nói: “Hạ Long thực hiện việc luyện tập, hội thao, La Thụy Khanh tích cực nhất. Cả nước có mười cuộc hội thao lớn thì Hạ Long tham gia tám lần, La Thụy Khanh giận không một lần nào được giúp đỡ. Chính là họ không tin vào việc coi chính trị là hàng đầu, muốn làm cách khác”.

Ngày 15, 16 tháng 6 năm 1964, các phân đội mũi nhọn và dân quân của Quân khu Bắc Kinh và Quân khu Tế Nam, lần lượt biểu diễn báo cáo với các vị lãnh đạo trung ương và lãnh đạo các tỉnh thành trong cả nước ở Tây Sơn, Dương Phường và Thập Tam Lăng thuộc Bắc Kinh. Tất cả các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước có mặt ở Bắc Kinh như Mao Trạch Đông, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Chu Đức, Trần Vân, Đặng Tiểu Bình đều đến xem biểu diễn, đều khen ngợi và đánh giá rất cao...

Lâm Bưu không tỏ vẻ gì, ánh mắt thờ ơ chăm chú nhìn vào một điểm nào đó ở trước mặt, đó là sự biểu cảm riêng khi ông ta tập trung suy nghĩ.

Lần biểu diễn này, Hạ Long đã báo cáo với ông ta nhưng ông ta chẳng thèm để ý, cũng chẳng tham gia. Điều lúc đầu ông ta không ngờ tới là họ đã làm nổi đình đám như thế! Khi Hạ Long tổ chức phổ cập kinh nghiệm “mũi nhọn” trong toàn quân thì Diệp Quần và một cán bộ lãnh đạo của Tổng cục Chính trị đã dẫn một tổ công tác đến đoàn 379 thuộc Quân khu Quảng Châu, bắt đầu “điều tra nghiên cứu”. Sau một tháng, bốn bản báo cáo điều tra được đặt trên bàn của Lâm Bưu.