Mặt trận Đông Bắc sài Gòn

[trucngon]

Trước mắt họ là một con đường rộng mênh mông, dài tít tắp, lượn lên lượn xuống, băng qua các dãy đồi trọc toàn nhà là nhà. Xa lộ Sài Gòn – Biên Hoà là như thế này ư? Họ nghe nói về con đường này từ những năm họ còn ngồi trên ghế nhà trường, họ nghe qua đài phát thanh và đọc trên báo. Bọn Mỹ đã đổ rất nhiều tiền để làm con đường này, con đường hai chiều rộng tới sáu bảy chục thước, lúc cần dọn dãy tà luy ở giữa thì thành một sân bay dã chiến. Biên Hoà – Long Bình là như thế đó. Trước mắt họ vô số cột điện, đường dây tải điện, rồi trại lính, rồi hàng rào dây thép gai, rồi từng khối nhà, từng khối nhà nối nhau. Những chiếc tăng vượt qua cầu Long Bình đã thấy bộ đội đứng gác hai đầu cầu. Bộ đội đặc biệt tinh nhuệ chiếm cầu đêm 28 tháng 4 nên Lê Minh Đảo và sư đoàn 18 phải qua Biên Hoà để rút về tây sông Đồng Nai. Đến lúc này quân đoàn phó Khắc Vũ và sư trưởng Nam Phong hiểu vì sao bọn địch ở Biên Hoà đã chống lại một cách kịch liệt suốt buổi chiều 29 và đêm 30. Vì sai pháo địch lại bắn sang Biên Hoà một cách ghê gớm như vậy. Lê Minh Đảo đã bắt bọn địch ở vòng cung Biên Hoà tử thủ để sư 18 có thì giờ qua sông.
Súng đại liên trên hai chiếc xe “Đốt” của trinh sát và tác chiến thỉnh thoảng lại nổ từng chặp dài vào các dãy lô cốt, vào các trại lính hai bên đường. Qua khỏi cầu Long Bình, hai chiếc “Đốt cát” gặp ngay đội hình xe tăng và bộ binh của quân đoàn 2, đoàn cơ giới của sư đoàn 7 buộc phải nhường đường. Súng nổ nhiều ở Thủ Đức, ở cầu Rạch Chiếc và trên cầu Sài Gòn. Một giờ sau, đoàn cơ giới của sư 7 được lệnh vượt lên, song song cùng tiến với đoàn cơ giới của quân đoàn 2.
Mười giờ sáng, tám chiếc T54 do quân đoàn phó Khắc Vũ trực tiếp chỉ huy vượt cầu Long Bình. Chiếc K63 của ông đi sau ba chiếc tăng, trên xe bọc thép có Thái, chỉ huy xe tăng, Xuân quân báo dẫn đường. Khi qua cầu gãy, ông nắm được tay một nguỵ binh kéo lên xe, hắn hứa sẽ dẫn vào dinh Độc Lập, quê hắn ở Sài Gòn, thuộc sư 18. Quân đoàn phó đứng hẳn lên để nhìn cho rõ, trước mặt ông là cù lao Phố, không còn là một đảo dừa như 28 năm trước, bây giờ toàn nhà là nhà. Dòng sông Đồng Nai lượn dưới ánh mặt trời. Con sông và những kỉ niệm chảy ùa vào trong tâm hồn ông, nhưng ông không có thời giờ để dừng lại ở một kỉ niệm nào cả. Ông còn phải nhìn, phải quan sát, phải xử trí, phải theo dõi đội hình tiến quân của sư 7. Đôi mắt ông mở to như ống kính một máy ảnh mở hết cỡ, đầu óc ông như một cái cửa để ngõ cho tất cả những gì trước mắt nhập hẳn vào trí nhớ.
Đoàn xe tăng vượt hết cầu, trước mặt là Thủ Đức, bên phải là núi Châu Thới. Núi Châu Thới vẫn còn đấy chứ? Vậy mà có người nói bọn Mỹ đã san bằng núi Châu Thới lấy đá làm xa lộ. Ông cố nhìn sang bên núi Châu Thới tìm bóng dáng cầu Ghềnh, cầu Rạch Cát nhưng nhà cửa che khuất, ông không thấy. Ông cố lắng nghe tiếng súng ở Biên Hoà, cố đoán xem sư 6 đã làm chủ Biên Hoà chưa? Sư 1 đã vượt qua cầu để vào Sài Gòn theo ngã đường 1 chưa? Nhưng ông không thể nào nghe được. Tiếng động cơ của hàng trăm, hàng nghìn chiếc xe các loại hoà vào nhau làm thành một tiếng rền kéo dài. Ông quay lại nhìn xa lộ, ngã tư Thủ Đức, hai bên đường đông đặc các sắc lính ngụy: Lính mũ nâu biệt động quân, lính mũ xanh thuỷ quân lục chiến, lính mũ đỏ”Anh Hai dù”, lính bảo an, lính sư 18, lính thiết giáp, lính pháo binh, lính công binh...lớp đi vào Sài Gòn, lớp đi ngược trở ra. Bọn địch sợ hãi nhìn hàng đoàn xe tăng phóng rầm rầm trên đường. Chúng đứng sững lại, mặt thằng nào cũng tái đi, rồi chúng hè nhau ném vũ khí, ném ba lô, ném trang bị xuống lề đường. Bọn địch ngồi bệt xuống đất, tốp cuối đầu ủ rủ, tốp hớn hở tươi cười, tốp nhảy lên reo hò:
- Chiến tranh kết thúc rồi! Hoan hô!
- Hết chết rồi! Hoan hô!
- Hoan hô quân giải phóng!

[trucngon]

Ông còn nhìn thấy một tốp giơ ngược súng M16 lên trời kéo cho hết băng đạn rồi ném súng xuống ruộng, có thằng đập gãy đôi súng, ném mũ, ném áo, ném giày, mặc quần xà lỏn, chen lấn nhau cùng vào Sài Gòn. Đi một quãng nữa, ông thấy có đến hai tiểu đoàn dù, quần áo mới toanh đứng thành hai hàng dài, súng ném dưới chân, tay giơ lên trời. Đi một quãng nữa là xe tăng và pháo binh không có  lính điều khiển, ngổn ngang khắp một bãi đất rộng, súng ống, vũ khí, quân trang quân dụng của địch nơi vung vãi, nơi chất thành đống suốt hàng chục cây số. Bọn địch đang tan rã đấy, bọn địch đang đầu hàng đấy, một quân đội tay sai đã bị đánh bại như thế đấy.
- Cha! Cha! Thấy chưa? Quân đoàn phó kêu lên rất sảng khoái – Cái sức mạnh mà bọn Mỹ tin không thể nào đánh gục được thì hôm nay đã bị đánh gục hoàn toàn như thế đấy. Ai-Xen-hao đâu? Ken-nơ-đi đâu? Giôn –xơn đâu? Chúng nó thằng chết già, thằng chết bị ám sát, thằng chết vì hộc máu. Chúng nó không thấy được cái cảnh hôm nay. Còn Ních-xơn đâu? Mác-na-ma-ra đâu? Pho đâu? Kít-sing-giơ đâu? Những thằng còn sống, chúng mày hãy mở mắt nhìn đi, cái quân lực chúng mày đổ tiền, đỏ của, đổ xương máu ra xây dựng, hôm nay đã nát như cám trong tiếng gầm của trọng pháo và xe tăng của chúng tao.
Quân đoàn phó Khắc Vũ nhìn trước nhìn sau. Trên xa lộ dài tít tắp xe vẫn nối nhau lao vào Sài Gòn, không biết cơ man nào là xe. Xe chất đầy bao cát xung quanh, xe phủ nguỵ trang, xe mui  trần, xe mười bánh, xe tám bánh, xe bốn bánh, xe xích, xe mang bụi đỏ Trường Sơn xuống, xe mang bụi xám đường 1 vào, xe mang cát từ biển lên. Xe và cờ, xe và bộ đội, mặt đất rung lên, không gian rung lên, bầu trời như chao đi chao lại trong những dải bụi, trong những dải khói. Bọn địch rã ra hai bên đường, rã ra bên pháo, bên xe, rã ra trong căn cứ. Chúng ta tiến vào Sài Gòn như thế đấy. Trên đời này không có một sức mạnh nào có thể ngăn được đoàn xe này. Nó sẽ nghiền nát tất cả, đè bẹp tất cả để lao vào Sài Gòn, để tiến tới đích cuối cùng, để chiếm lấy tột đỉnh vinh quang. Bọn lính nguỵ từ sợ hãi đến ngơ ngác, ngạc nhiên. Một dòng thép chở đầy bộ đội đang tuôn chảy trước mặt chúng, đang ào ào trước mặt chúng khiến chúng phải ôm lấy mặt.
Tám chiếc tăng của quân đoàn phó Khắc Vũ vượt qua cầu Sài Gòn, mấy chiếc M41 đang bốc cháy. Từ xa ông đã nhìn thấy Sài Gòn qua hình ảnh đầu tiên là dân và cờ. Dân ở hai bên xa lộ đổ ra kín đường, cờ đỏ sao vàng, cờ mặt trận bay múa trên đầu. Dân xô cả ra đường, dân cười, dân nói, dân vỗ tay, dân reo hò, dân tung thuốc lá, bánh kẹo, hoa quả lên xe bộ đội, bộ đội trả lại cho dân, dân lại tung lên. Không còn nghe được ai nói gì, gọi gì. Mỗi cái miệng đều lắp bắp, mối cặp mắt đều lấp lánh nước mắt, mỗi bàn tay đều giơ lên vẫy, mỗi thân hình đều nhô về phía trước, mối mặt người đều bỡ ngỡ, rạng rỡ, tươi vui.
Đoàn xe buộc phải giảm tốc độ. Đồng bào quây lấy từng chiếc xe, đồng bào níu lấy áo bộ đội, đồng bào ôm lấy đầu xe, đồng bào khóc, bộ đội cũng khóc, mừng quá mà khóc, cảm động quá mà khóc.
- Hoan hô…hoan hô….hoan hô….
Tiếng hoan hô dậy lên như những đợt sóng biển từ hai bên xa lộ ập vào giữa đoàn xe. Đoàn xe chìm đi trong biển người, chìm đi trong tiếng hoan hô.

[trucngon]

Hai chiếc tăng đi đầu của đại đội 7 dùng sức mạnh húc tiếp hai chiếc M41 bị bắn cháy nằm giữa cầu sang một bên, mở lối cho đoàn xe tiến vào nội ô Sài Gòn. Bốn chiếc xe tăng nhích dần từng thước một. Chính trị viên Đại hô anh em nhảy xuống làm thành mọt hàng rào rẽ đồng bào ra để lấy đường cho xe tiến lên. Đại gào đến khản cả cổ:
- Đồng bào cho chúng tôi đi đã, chúng tôi còn phải làm nhiệm vụ.
Nhưng nhóm này dãn ra theo yêu cầu của bộ đội thì nhóm khác lại từ phía sau len tới vây kín những chiếc tăng. Đồng bào reo lên:
- Dương Văn Minh đầu hàng rồi, các anh giải phóng chiếm dinh Độc Lập rồi, các anh không phải vào đây nữa, đứng lại cho đồng bào coi một chút, mấy mươi năm rồi các anh ơi!
Đại hết sức nóng ruột khi nghe tin Dương Văn Minh đã đầu hàng và có một đơn vị đã chiếm dinh Độc Lập. Nhiệm vụ của đại đội vậy là không hoàn thành rồi. Đại hết sức lo lắng, anh nhảy lên chiếc tăng đầu tiên ghé vào tai xe trưởng nói gì đó, xe trưởng gật đầu. Lập tức bốn chiếc tăng xả ra những luồng khói đen, đồng bào dạt ra, bốn chiếc tăng có đường lao tới. Đại nắm lấy tay đồng chí dẫn đường là một tù nhân ở nhà tù Tam Hiệp  đã lên xe ngồi với anh từ Tam Hiệp, Đaị hỏi:
- Đồng chí nhớ rõ đường chứ?
- Nhớ! Cứ đi thẳng, đây đường Hồng Thập Tự rồi, một xíu nữa gặp đường Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Đường rộng, phố xá ít nên người thưa hơn, bốn chiếc tăng tăng tốc độ.
-Quẹo trái, quẹo trái đi. Đồng chí dẫn đường đập vào vai xe trưởng. Chiếc tăng đứng khựng lại rồi quay theo đường Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đồng chí dẫn đường nói với Đại:
- Sở thú kia rồi! Sắp sửa quẹo phải. Quẹo phải đi! Đại lộ Thống Nhứt đó! Xông tới đi, kia thấy không, dinh Độc Lập đó, xông……. tới……. đi!
Bố chiếc tăng rẽ phải, bốn nòng pháo chĩa ra trước, bốn khẩu trọng liên cũng hạ nòng, dây xích nghiến ken két, bốn chiếc tăng nuốt nhanh từng thước đường. Bộ đội nhô cả về phía trước. Đại đặt tay lên vai xe trưởng, xe trưởng nói vào máy, lập tức bốn khẩu trọng liên nghếch nòng lên trời bắn bốn tràng dài. Xe càng tiến gần dinh Độc Lập, người hai bên đường đổ ra càng đông. Đồng bào vẫy cờ, vẫy tay, trẻ con hoan hô, nhưng Đại không kịp nhìn, không kịp nghe, đôi mắt anh để cả vào toà nhà mỗi lúc một to dần, cây cờ trong tay anh bay phần phật. Xe anh đang lao trên một con đường rất rộng, phẳng lỳ giữa hai hàng cây. Xe anh bắt đầu đi vào giữa vườn cây. Màu xanh của cây, màu xanh của da trời như hoà làm một. Anh nhìn lên nóc toà nhà, thấy một dải đỏ đang bay trên không. Anh thấy tiếp cái nền vàng, anh thấy tiếp cái dải xanh. Đại thở mạnh, vẻ mặt thoáng buồn: Đơn vị bạn vào trước đã cắm cờ lên dinh Độc Lập rồi.
Chiếc tăng của anh lao tới cửa dinh Độc Lập thì dừng lại. Từ trong cửa dinh Độc Lập một chiếc tăng T54 đậu chính giữa cổng, nòng pháo 100 ly chìa ra ngoài, Đại đứng trên xe tăng gọi to:
- Chào các đồng chí, chúng tôi là đại đội 7, sư đoàn 7, quân đoàn 4 có nhiệm vụ đánh chiếm dinh Độc lập. Đề nghị các đồng chí cho chúng tôi vào.
Từ trên chiếc T54 ở trước cửa, cũng một cán bộ đứng trên đáp lại:
- Chúng tôi thuộc lữ đoàn tăng 203 và trung đoàn 66, sư đoàn 304 thuộc quân đoàn 2 đã chiếm dinh Độc Lập rồi. Các đồng chí không phải vào nữa.
Anh cán bộ trên chiếc T54 ở trong sân nhảy xuống chạy ra, Đại cũng nhảy xuống, hai người ôm chầm lấy nhau, các chiến sĩ reo lên. Đại trèo lên đứng trên chiếc xe tăng phát mạnh lá cờ chiến thắng. Tiếng reo từ trong muôn vạn lồng ngực trào lên âm vang cả một vùng.

[trucngon]

Đồng bào từ trong vườn cây, từ các ngã đường đổ tới vây lấy những chiếc tăng và các chiến sĩ. Mắt Đại hoa lên, trước mắt anh là một biển người, quần áo đủ các màu sắc, đủ các lứa tuổi, đủ các nét mặt. Họ cười, họ nói, họ chỉ trỏ, họ hỏi chuyện, họ hoan hô. Thế là Đại và các chiến sĩ đại đội anh đã ở giữa Sài Gòn, ở trước dinh Độc Lập. Nguyễn Văn Thiệu gần chục năm ở trong cái nhà kia, hắn trốn chạy rồi, bây giờ ở trong đó còn có một bọn nguỵ quyền khác đã đầu hàng vô điều kiện. Đại thấy người lâng lâng, anh không biết nhìn cái gì, ngắm cái gì, nghe cái gì. Mới hôm qua anh và đồng đội còn ở rừng, hôm nay anh và đồng đội đã vào Sài Gòn. Đám người xung quanh Đại đang chao đi chao lại, có ai đang rẽ đám người đi về phía anh. Đại quay lại nhìn. A! một người nước ngoài. Phóng viên nhà báo chăng? Đại nghĩ thầm và đưa tay sửa cái mũ cho ngay ngắn. Họ sẽ hỏi gì? Và anh sẽ trả lời như thế nào? Đại quay đi quay lại, nhiều đoàn xe tăng, nhiều đoàn xe chở bộ binh khác đã nối tiếp nhau tiến vào đậu thành hàng dài bên lề đường, nhưng Đại vẫn chưa thấy thủ trưởng trung đoàn đâu cả, còn người nước ngoài mà Đại đoán chắc là nhà báo ấy đã tiến sát trước mặt Đại. Anh ta còn trẻ,đeo kính râm, một vai mang máy ghi âm, một vai mang máy ảnh, tay cầm sổ và bút.
- Chào các ông!
Người nước ngoài đột nhiên mỉm cười và chào bằng tiếng Việt rất sõi:
- Vâng! Chào ông! Ông muốn hỏi gi?
Đại tựa lưng vào thành xe tăng nhìn thẳng vào mặt người phóng viên.
- Tôi - Người phóng viên chỉ tay vào ngực mình – Tôi là phóng viên hãng Roi-tơ. Tôi xin tự giới thiệu, tôi xin chào các ông, những người chiến thắng, tôi muốn nói chuyện với các ông.
Nói chuyện với các nhà báo phương Tây - Đại nghĩ rất nhanh - Được, cứ nói, không nói cũng không được, mình là người chiến thắng, cần phải nói. Đại tự tin vào mình, Đại nói:
-Xin mời ông!
- Tôi…Tôi muốn biết tại sao các ông đánh nhanh như thế? Tôi tưởng ít nhất cũng dăm bảy ngày nữa, tôi cứ tưởng phải đến ngày Điện Biên Phủ, hay muộn hơn, ngày sinh Hồ Chủ Tịch. Tại sao thưa các ông? Chính phủ Dương Văn Minh kinh ngạc, chúng tôi cũng kinh ngạc.
Đại chỉ vào câu khẩu hiệu dán trên mũ:
- Ông biết đọc chữ việt chứ, ông đọc đi. Khẩu hiệu của chúng tôi đó, chúng tôi đã đánh theo khẩu hiệu đó.
Người phóng viên phương Tây mở to mắt nhìn câu khẩu hiệu, anh ta đọc to:
- Thần tốc..táo bạo….Vâng, tôi đã đọc xong. Thần tốc…táo bạo. Tôi hiểu, tôi hiểu…Tôi xin hỏi các ông: đánh liên tục như vậy thì ăn uống thế nào?
Đại cười, rút trong bòng ra một bánh lương khô:
- Chúng tôi ăn bằng cái này và uống nước đun sôi. Chúng tôi gọi là lương khô đấy. Tặng ông một bánh làm kỉ niệm.
Người phóng viên đưa cả hai tay đỡ lấy phong lương khô ngắm nghía rồi bỏ vào túi. Anh ta lấy một gói thuốc lá đưa cho Đại:
- Xin cảm ơn các ông! Xin tặng ông gói thuốc này.
Đại lắc đầu:
- Cám ơn, chúng tôi làm nhiệm vụ không hút thuốc
Người phóng viên đút gói thuốc vào túi, rồi lại hỏi:
- Thế các ông ăn uống vào những giờ nào?
- Chúng tôi ăn trong khi hành quân, khi ngồi trên xe, cả trong khi đánh nhau.

[trucngon]

- Cảm ơn! Tôi muốn hỏi một câu nữa. tại sao cờ lại nữa đỏ nữa xanh? Lại có cả cờ đỏ sao vàng?
Đại sực nhớ tới một câu thơ của Tố Hữu về lá cờ mặt trận. Đại đọc ngay:
- Lá cờ nửa đỏ nữa xanh, màu đỏ của đất, màu xanh của trời. Một nhà thơ của chúng ta đã nói về lá cờ như vậy. Đó là cách nói của nhà thơ. Còn tôi, tôi hiểu lá cờ tiêu biểu cho đường lối cách mạng của chúng tôi. Ông nhìn thấy những lá cờ đỏ sao vàng kia chứ? Cờ tổ quốc của chúng tôi đấy, cờ của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà. Còn lá cờ mặt trận thì màu xanh là màu hoà bình. Hoà bình thống nhất nứơc nhà, đó là mục tiêu của chúng tôi. Rồi đây tổ quốc chúng tôi sẽ thống nhất, chỉ còn một lá cờ duy nhất, lá cờ đỏ sao vàng. Còn lá cờ nửa đỏ nữa xanh này chúng tôi sẽ để vào viện bảo tàng lịch sử. Bởi vì lá cờ đã làm tròn nhiệm vụ một giai đoạn lịch sử. Tôi hiểu như vậy!
- Cảm ơn ông! Tôi lại xin hỏi thêm một câu nữa. Các ông là người chiến thắng, vào Sài Gòn tại sao các ông không bắn súng? Các ông không vào lấy những thứ trong dinh Độc Lập? các ông không quát nạt ai, kể cả bọn lính chính quyền cũ. Tôi đã đi nhiều, tôi chưa thấy một quân đội chiến thắng nào như các ông cả. Tôi không hiểu?
 Đại cười, các chiến sĩ đứng quanh anh cũng cười:
- Có gì mà ông không hiểu. Chúng tôi chỉ dùng súng để tiêu diệt địch, nay địch đã đầu hàng rồi thì bắn súng làm gì nữa. Bắn nữa chỉ làm rối loạn trật tự, vô ích. Còn chúng tôi quát nạt lính nguỵ làm gì? Họ đã hạ vũ khí, họ đã đầu hàng. Chính phủ cách mạng sẽ có chính sách đối với họ, còn nhân dân, ông xem kia - Đại chỉ tay ra xung quanh – Các bà mẹ, các bà chị của chúng tôi đang chở nước tới, đem khăn mặt tới cho chúng tôi rửa đấy. Ông đã bao giờ thấy cảnh đó chưa?
Đại hỏi người phóng viên:
- Ông có nghe các bà mẹ ấy, các bà chị ấy nói gì không? Các mẹ, các chị bảo chúng tôi rửa mặt đi cho mát mẻ, cho hết bụi đường, cho hết bụi chiến tranh! Ông có nhìn thấy những giọt nước mắt và những nụ cười kia không? Kia, kia nữa. Ông thấy rồi chứ? Ông hãy viết cho đúng sự thật những cảnh đó đi. Ông hãy nói cho độc giả của ông, cho toàn thế giới biết nhân dân đã nổi dậy, đã đón tiếp chúng tôi như thế nào? Và chúng tôi, những người mà các ông quen gọi là Việt Cộng, là Cộng sản đã tiến vào Sài Gòn như thế nào.
Người phóng viên nước ngoài gật đầu liên tiếp, dường như anh ta cũng cảm động. Anh ta cuối đầu, nói chậm rãi, giọng đầy xúc động:
- Cảm ơn các ông. Tôi kính phục các ông. Tôi ở Sài Gòn rất lâu rồi, nhưng bây giờ tôi mới hiểu dân Sài Gòn. Tất cả mọi dự đoán, mọi suy nghĩ của chúng tôi đã bị sự thực hôm nay đảo ngược hoàn toàn. Cảm ơn các ông. Tôi đã được sống một ngày có ý nghĩa nhất cuộc đời tôi. Tôi đã thấy rất rõ. Một lần nữa xin cảm ơn các ông, những con người rất lạ. Vâng, rất lạ….
Đại cũng gật đầu, anh mỉm cười nói thầm với xe trưởng xe tăng:
- Bây giờ thì thế đấy chứ trước đây nó nói xấu mình phải biết. Đồ tư sản!

[trucngon]

Đại quay lại, anh thấy một bà mẹ cầm cái khăn dấm nước, hình như chờ anh đã lâu. Đại bước tới:
- Cảm ơn má!
Đại cầm khăn, bà mẹ nắm lấy áo anh, nhìn vào mặt anh, hai dòng nước mắt mẹ chảy xuống, mẹ nói:
- Con, các con ơi! Má, má có thằng út cũng đi giải phóng từ hồi Mậu Thân, không biết bây giờ nó ở đâu, nó có vô Sài Gòn với các con không? Má đi tìm khắp nhưng không gặp, nhưng được thấy các con, má cũng mừng rồi!
Đại chưa biết nói thế nào thì một tốp các má, các chị khác đã khiêng từ trên những chiếc xe Lam xuống, nào cơm, nào hủ tiếu bốc khói nghi ngút. Các má, các chị kéo tay từng chiến sĩ:
- Lại ăn đi các con, ăn đi các em, ăn lương khô không thôi thì chịu sao được! Đánh nhau vất vả suốt đêm suốt ngày.
Các chiến sĩ nhìn nhau không biết xử trí thế nào. Đại bước tới, mắt anh nhoè đi:
- Thưa các má, thưa các chị, chúng con có lương khô rồi, chúng con có cả gạo trên xe nữa. Xong nhiệm vụ chúng con sẽ nấu cơm ăn. Bây giờ chúng con đang làm nhiệm vụ không thể ăn ở đây được. Cảm ơn lòng tốt của các mẹ, các chị, của đồng bào Sài Gòn.
Đại chưa nói xong, anh lại bị một nhóm đồng bào khác ập tới:
- Không ăn cơm thì ăn bánh, ăn kẹo, hút thuốc, uống la-de. Đồng bào thức suốt mấy đêm nay chờ các anh. Chiến tranh chấm dứt rồi, không cần phải lo bom lo đạn, lo chết chóc nữa, ơn các anh biết lấy gì trả, các anh vui với đồng bào một chút gọi là tình quân dân.
- Thưa bà con cô bác - Đại nói to – Xin bà con cô bác đến uỷ ban quân quản. Uỷ ban sẽ nhận và phân phối về cho các đơn vị, còn chúng tôi ở đây đang làm nhiệm vụ, không được phép nhận quà.
- Lạ thiệt- Ai cũng nói như ai-Không sắp nào chịu nhận cả. Uỷ ban quân quản ở đâu? Biết làm sao bây giờ?
Chiếc xe bọc thép của sư trưởng Nam Phong không thể nào lách được đoàn xe đang ùn lại giữa một biển người đang hò reo, hoan hô đến dậy đất. Sư trưởng nói với chính uỷ Liêm:
- Anh giữ liên lạc với quân đoàn. Tôi phải vào trước đây! Nóng ruột quá!
Ông nhảy khỏi xe, cậu lái Hon đa hiểu ý cho chiếc Hon đa tiến sát xe bọc thép. Sư trưởng nói thêm điều gì đó với chính uỷ Liêm rồi lên Hon đa. Chiếc Hon đa vất vả lắm mới lách qua đoàn xe và biển người. Đến cầu Thị Nghè, sư trưởng gặp Minh, trợ lý tác chiến ra đón. Ông hỏi ngay:
- Đại đội 7 có cắm cờ được không?
Minh đứng nghiêm:
- Báo cáo thủ trưởng, quân đoàn 2 đã cắm cờ trước. Đại đội 7 đến sau ba mươi phút. Đúng mười hai giờ, chiếc xe tăng đầu tiên của đại đội 7 đến trước cửa dinh Độc Lập.
- Những đơn vị nào đã vào nội đô?
- Báo cáo trung đoàn 14 vào hết, trung đoàn 12 và pháo đang trên đường vào. Tôi đã đưa một đại đội của trung đoàn 14 đến đài phát thanh, ở đó cũng có đơn vị bạn.
- Còn bộ quốc phòng? Bộ tư lệnh hải quân? Bộ tư lệnh thuỷ quân lục chiến? Ngân hàng?
- Báo cáo, chưa có ai đến. Tôi còn ra đón thủ trưởng.
Sư trưởng nam Phong cau mặt, ông định nói một câu gì nhưng bỗng kìm lại được. Ông mỉm cười, giọng an ủi:
- Thôi đựơc, biết làm thế nào, chúng ta đã mất quá nhiều thì giờ ở Biên Hoà nên muộn. Đồng chí ở đây đón trung đoàn 12 dẫn tới các mục tiêu đã phân công. Tôi vào dinh Độc Lập, có gì gặp tôi ở đó.
Chiếc Hon đa vù đi. Mấy phút sau sư trưởng tới trước dinh Độc Lập. Chính trị viên Đại chạy tới, đứng nghiêm trước mặt ông. Trông nét mặt Đại, ông thấy thương quá, ông cười:
- Đến đựơc thứ hai là tốt rồi, các đồng chí cứ ở đây chờ nhận bàn giao của đơn vị bạn. Đại đội 7 sẽ vào tiếp quản dinh Độc Lập đấy.
Sư trưởng Nam Phong bước vào dinh. Ông không nhìn toà nhà mà đưa mắt nhìn quanh một lượt. Đơn vị bạn đã bố trí canh gác cẩn thận, bọn lính bảo vệ của Dương Văn Minh đã được gom lại một nơi. Vào đến tầng dứơi, bỗng có nhiều người gọi tên ông:

[trucngon]

- Nam Phong! Hoan hô Nam Phong!
Ông ngơ ngác nhìn xung quanh, rồi hai ba người chạy tới ôm lấy ông.  Ông cũng kêu lên:
- A! Anh Đan, a anh, chết tôi quên, tôi quên tên – Lính Điện Biên Phủ cả mà. Không ngờ chúng ta lại gặp nhau ở đây. Ông lùi ra một chút ngắm từng người rồi cười – Các anh giành mất phần cắm cờ của chúng tôi rồi!
Tư lệnh phó quân đoàn 2 Hoàng Đan cười to:
- Chúng tôi thuận lợi hơn nên vào trước. Nhưng thôi, thế cũng là vui vẻ cả. Chúng ta đều đã tiến vào Sài Gòn, đã bắt bọn địch đầu hàng, hết thúc thắng lợi hoàn toàn cuộc chiến tranh rồi.
Họ lại ôm chầm lấy nhau. Trên khuôn mặt những người chỉ huy còn hốc hác vì mất ngủ, vì lo lắng, còn sạm đi vì bụi đường, vì khói bom khói đạn, những dòng nước mắt ấm áp chảy ra. Đôi mắt họ ngời sáng, trái tim họ rung lên, mặt họ đỏ bừng như uống rượu.
Đoàn xe tăng tám chiếc của quân đoàn phó Khắc Vũ vượt qua được cầu Thị Nghè thì đã hơn một giờ chiều. Ngồi trên xe, ông nhìn thấy cái cột sắt cao ngất ngểu của đài phát thanh. Xe chạy gần tới nơi, ông thấy có bộ đội đứng gác ở cổng. Ông nữa muốn chạy qua cổng đài phát thanh theo đường Hai Bà Trưng rẽ vào nhưng lại cũng muốn rẽ theo đường Nguyễn Bỉnh Khiêm để được nhìn hai cánh cổng sắt trước cổng Thảo Cầm Viên, hai cánh cửa mà năm 1942, học ở trường bá nghệ, ông và các thợ rèn đã làm ra nó. Xe rẽ vào đường Ngyễn Bỉnh Khiêm rồi rẽ ra đường Thống Nhất, ông ngoái lại, hai cánh cổng còn y nhưng lại không sơn màu xanh mà lại sơn màu xám.
- Đại lộ Nô-Rô-Đôm đây rồi! – Ông kêu to - Thằng địch đổi là đại lộ Thống Nhất. ông mỉm cười - Đường thì mang tên Thống Nhất nhưng chủ trương thì không bao giờ thống nhất cả. Chúng không chịu thống nhất nên phải mất ba mươi năm chiến đấu mới thống nhất được.
Quân đoàn phó cúi rạp người xuống thùng xe để nhìn dinh Độc Lập. Đường đầy xe, đầy
 người nên khó nhìn. Quái! Ông nghĩ thầm – Cái toà nhà kia đâu phải là dinh toàn quyền ngày trước, sao bây giờ trông nó nhỏ thế? Nhưng đúng rồi, đây là đại lộ Nô-Rô-Đôm, bên trái là nhà bưu điện, chiếc đồng hồ vẫn như xưa, tháp chuông nhà thờ Đức bà kia rồi, vẫn màu đỏ gạch như ba mươi năm trước. Chiếc xe bọc thép đậu lại trước cửa dinh. Ông nhảy xuống, người nóng ran, hồi hộp, ông đi nhanh vào sân rồi vào trong toà nhà, nhiều người chạy ra ôm lấy ông. Ông bắt tay Hoàng Đan, quân đoàn phó quân đoàn 2. Ông cười:
- Các anh nhanh quá, các anh cho biết tính hình một chút đi.
Hoàng Đan cười:
- Chúng tôi vào được trước vì thuận lợi hơn các anh. Chúng tôi đang đợi lệnh để bàn giao mục tiêu cho các anh. Quân đoàn 4 làm nhiệm vụ quân quản chứ đâu đến phần chúng tôi. Bọn Dương Văn Minh đang ở tầng hai. Chúng tôi đã cho canh gác cẩn thận.
Quân đoàn phó Khắc Vũ xiết chặt tay từng người:
- Ai cắm cờ cũng được, chúng ta đều vào Sài Gòn cả, các anh, chúng tôi, quân đoàn 1, quân đoàn 3, quân đoàn dã chiến 232, tất cả đều có mặt ở đây rồi. Một cuộc hội chiến lớn lao phải không các anh? Vui quá, sung sướng quá!
Một người nào đó hỏi ông:
- Có tin gì về đồng bằng Nam Bộ chưa? Việc Dương Văn Minh đầu hàng chắc bay đi khắp thế giới rồi!
- Sài Gòn là hang ổ cuối cùng, chúng ta chiếm đựoc hang ổ cuối cùng thì bọn địch ở đồng bằng Nam Bộ cũng sẽ phải đầu hàng. Còn Dương Văn Minh đầu hàng thì các hãng tin phương Tây đang có mặt ở Sài Gòn họ sẽ nói thôi. Một sự kiện lớn như vậy không nói sao được, cả thế giới chắc đang hồi hộp.

[trucngon]

Quân đoàn phó Khắc Vũ lách qua mọi người, ông đi tìm thang gác toà nhà rồi leo lên tận nóc tầng cuối cùng. Ông đứng nghiêm giơ tay chào lá cờ đang tung bay trước gió. Ông giang rộng tay ôm lấy cột cờ, ông kêu lên thành tiếng nghẹn ngào:
- Sài Gòn ơi! Chúng tôi đã về đây! Quê hương ơi, những đứa con của người đã về đây! Hỡi toàn thế giới! Hỡi đồng bào! Nhân dân Việt Nam, quân đội nhân dân Việt Nam đã đánh bài hoàn toàn đế quốc Mỹ và tay sai. Hãy nhớ lấy ngày hôm nay, ngày 30 tháng 4 năm 1975, hãy nhớ lấy ngày lịch sử này!.
Ông lùi ra, ngước mắt nhìn lá cờ lần nữa. Cái cảm giác hư hư thực thực làm cho ông xao xuyến, người ông bồng bềnh như đang bay giữa khoảng không. Ông lại giơ tay chào lá cờ, rồi lại đứng lặng mà ngắm. Sài Gòn đây rồi! Đúng là ông đang đứng giữa Sài Gòn, trên nóc nhà dinh Độc Lập. Sài Gòn xung quanh ông đây. Kia là đường Tự Do, kia là đường Nguyễn Huệ. Kia là bến Bạch Đằng, kia là cột cờ Thủ Ngữ, kia là nhà ngân hàng, kia là chợ Bến Thành. Còn tất cả. Chúng ta đã đánh rất nhanh khiến kẻ thù không kịp đối phó, không kịp chống đỡ. Đánh chiếm Sài Gòn, nhưng vẫn cố giữ nguyên vẹn Sài Gòn, giữ Sài Gòn cho nhân dân Sài Gòn, giữ Sài Gòn cho cả nước, chúng ta đánh, chúng ta chiếm và Sài Gòn vẫn còn nguyên vẹn.
Quân đoàn phó thở những hơi rất dài, rất sâu. Ông bắt gặp ngọn gió quen thuộc của Sài Gòn, ngọn gió mang hơi biển pha lẫn với hơi đồng bằng. Ông đứng lặng một lúc rồi xuống thang gác.
Chiếc xe bọc thép nổ máy theo đường Nguyễn Huệ ra bến Bạch Đằng. Đến khách sạn Place ông dừng lại. Mấy ông già  chừng như là công nhân cảng chạy tới, ông xoè cả hai tay ra vẫy:
- Chào các bác, ba mươi năm, hôm nay tôi trở vào Sài Gòn đây. Con đường này tôi đi đã mòn gót, các bác ơi!
Những người công nhân già cầm tay ông lắc mạnh:
- Chào ông giải phóng! Ba mươi năm trước ông cũng ở Sài Gòn à? Sài Gòn có khác gì không ông?
- Có cái khác, có cái không khác, sao? Các bác có vui không? Có sướng không? Thôi chào các bác, tôi phải đi đây.
Chiếc xe ngược lên bến Bạch Đằng, xe tăng T54 đậu thành một hàng dài trên bến tàu, nòng pháo chĩa ra sông Sài Gòn. Những chiếc tăng đang nằm nghỉ sau những ngày đêm lăn xích trên mọi con đường dài. Chiếc xe bọc thép đứng lại trước cửa bộ tư lệnh hải quân nguỵ Ông vừa xuống xe thấy sư trưởng Nam Phong, chính uỷ Liêm, phó chính uỷ Nguyễn Văn Thái, tham mưu trưởng và chủ nhiệm chính trị sư đoàn từ trong sân bước ra. Ông đã sẵn sàng để giang cả hai tay để ôm hôn sư trưởng Nam Phong, nhưng ông thấy sư trưởng Nam Phong lắc đầu, mặc buồn, giọng tiếc rẻ:
- Tôi rất thông cảm với anh nhưng không thể nào vào nhanh hơn được. Chúng tôi phải vòng ra xa lộ, bị ngẽn đường. Ở tất cả các nơi đồng bào đều vây lấy nhất định không cho đi. Rất tiếc anh Ba ạ! Kết thúc kháng chiến chống Pháp sư 7(*) cắm cờ lên nóc hầm Đờ Cát, kết thúc chiến tranh chống Mỹ, sư 304 cắm cờ lên dinh Độc Lập. Những giờ phút lịch sử của dân tộc, của đất nước diễn ra như vậy.
Quân đoàn phó cười:
- Kể ra cũng đáng tiếc, nhưng đánh bằng được Hố Nai, Biên Hoà cũng vất vả lắm rồi. Chúng ta đã mất quá nhiều thì giờ ở đó. Nhưng thôi. Tất cả đều vào Sài Gòn. CHiến tranh kết thúc, bọn địch đã đầu hàng vô điều kiện, đó là điều sung sướng nhất.


(*)Tức sư đoàn 312, sư đoàn vào miền đông Nam Bộ, năm 1966 đổi thành sư đoàn 7

[trucngon]

Quân đoàn phó trao đổi một số công việc với sư trưởng Nam Phong rồi lại lên xe bọc thép quay về lại phía ngân hàng. Chiếc K63 chạy dọc theo đường bờ sông, dừng lại trước cửa ngân hàng. Bộ đội của sư 7 đã gác ở đó. Các chiến sĩ không có nhiệm vụ gác chạy tới vây lấy ông, ông ôm từng chiến sĩ vào người, nói với họ:
- Lại đây các cậu, các cậu thấy cái phiến đá kia không? Hồi bằng tuổi các cậu, mình thất nghiệp, ngày đi lang thang, đêm về lăn trên phiến đá kia ngủ đấy. Mấy chục năm rồi, phiến đá vẫn còn, nó đã mòn đi nhiều lắm.
 Rồi ông lại lên xe, lại đi. Sài Gòn của tuổi thơ, Sài Gòn của tuổi thanh niên, Sài Gòn của những ngày tháng Tám sục sôi cách mạng, Sài Gòn của những buổi ra đi. Chiếc xe bọc thép chạy vô quận 5, vòng lên đường Trần Quốc Toản, rẽ ra đường Lê Văn Duyệt. Chiếc xe dừng lại trước cổng bộ tư lệnh biệt khu thủ đô. Sư đoàn 9 có nhiệm vụ chiếm biệt khu thủ đô, không hiểu đã vào chưa? Biệt khu thủ đô! Té ra là thành pháo thủ trước kia của Pháp. Không có gì thay đổi cả. Những cây cột sắt tròn, những ngôi nhà ba tầng, hai hàng cây sao lá xanh um.
- Anh Ba Vũ! Chúng tôi ở đây!
 Có tiếng gọi – Ông quay lại thấy Ba Hồng, Tám Tùng và Năm Tích tư lệnh, chính uỷ và sư phó sư 9 chạy ra.
- Chúng tôi chiếm biệt khu thủ đô hồi 10 giờ 30 phút. Đúng lúc Dương Văn Minh đầu hàng. Vất vả quá anh Ba, đường tiến của chúng tôi dài nhất. Những chiếc xe tăng của cánh chúng tôi cũng tới dinh Độc Lập hội chiến với bạn bè. Anh đã gặp anh em chưa?
Ông ôm lấy từng người, mắt ướt nhưng miệng cười rất tươi:
- Tốt lắm, sư 9 đã hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc. Xe tăng ở quanh dinh Độc Lập rất nhiều, không đơn vị nào nhận ra đơn vị nào cả.
Ba Hồng, tư lệnh sư đoàn 9 đưa ông lên phòng làm việc của Nguyễn Văn Minh, trung tướng tư lệnh biệt khu thủ đô. Nguyễn Văn Minh đã bỏ chạy. Trước cửa ra vào vẫn còn nguyên tấm biển đề chữ “Tư lệnh”, dưới có ba ngôi sao đồng. ông vào buồng nhìn thấy ảnh Đỗ Cao Trí, dưới có bốn ngôi sao đồng. Đỗ Cao Trí nguyên tư lệnh biệt khu thủ đô, một tên tướng khét tiếng gian ác. Đồng bào Sài Gòn rất căm Trí. Trí làm tư lệnh quân đoàn 3, theo lệnh Mỹ-Thiệu đem quân càn quét bên Cam-pu-chia. Chiếc máy bay của Trí bị du kích Tây Ninh bắn tan xác. Trí chết, Thiệu mất một cánh tay, Thiệu tri ơn Trí bằng cách phong Trí lên cấp đại tướng. Ông kéo ngăn bàn nhìn lướt qua: một tập thư tình dày cộp, một cái thiếp chúc thọ tổng thống phu nhân, một cái thiệp cảm tạ tang lễ Nguyễn Văn Hiếu, một lá số tử vi của  tư lệnh phó biệt khu thủ đô, lá số đoán rằng năm nay tư lệnh phó sẽ lân cấp tướng. Ông cười:
- Bộ mặt của chúng đấy, chúng chạy nhanh đến nỗi không kịp thu vén mọi rác rưởi này. Ông đóng ngăn kéo, quay lại hỏi Ba Hồng:
- Chú ý các khoản tài liệu, còn nhiều việc chúng ta cần nghiên cứu.
Ngồi nói chuyện một lúc, ông lại từ giã các đồng chí chỉ huy sư 9 ra đi. Ông muốn đi một vòng, vừa kiểm tra, vừa xem xét.

[trucngon]

Chiều tối, chiếc K63 đưa ông đến đường Hồng Thập Tự, ông vào đài phát thanh và đài truyền hình. Các chiến sĩ sư 7 đã canh gác ở đó. Chiếc xe rẽ theo đường Hai Bà Trưng vào dinh Độc Lập. Chiếc xe phải lách từng thước một. Trên tất cả các con đường, các vỉa hè, các vườn cây, đông nghịt bộ đội và đồng bào. Đồng bào cầm cờ, cầm hoa, cầm cả ảnh Bác Hồ, có những chiếc ảnh có từ hồ kháng chiến chống Pháp. Mỗi cánh tay chiến sĩ đưa ra hàng chục bàn tay đồng bào nắm lấy. Tiếng cười, tiếng nói, tiếng hô khẩu hiệu cứ cuộn lên thành từng đợt sóng. Tấm lòng của Sài Gòn đấy. Mặt quân đoàn phó nóng bừng như uống rượu, ông đứng giữa biển người, ông chen lên, ông hít mạnh cái hơi người nồng ấm đang toả ra. Phải mất nữa giờ ông mới vào tới dinh Độc Lập, từ xa ông đã thấy tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm, chính uỷ quân đoàn Hoàng Thế Thiện, phó chính uỷ quân đoàn Vương Thế Hiệp, tham mưu trưởng quân đoàn Hoàng Nghiã khánh, chủ nhiệm cục chính trị quân đoàn Tư Thanh và nhiều đồng chí khác. Ông bước nhanh vào, nắm chặt tay tư lệnh, chính uỷ và những người xung quanh.
- Báo cáo các anh, tôi vừa đi một vòng quanh Sài Gòn bằng xe bọc thép, vừa kiểm tra các mục tiêu, vừa xem Sài Gòn.
- Đã chưa?
Chính uỷ Hoàng Thế Thiện mỉm cười hỏi ông. Ông hút một hơi thuốc, nuốt khói rồi nói:
- Chưa đâu anh Năm. Tôi mới chạy một vài đường phố chính, còn bao nhiêu ngõ ngách, mỗi ngõ ngách là một lô kỉ niệm.
Chính uỷ quân đoàn nhìn mọi người rồi chỉ những chiếc ghế bành bọc gấm đỏ, ông vừa cười vừa nói:
- Đây là phòng khách của các “Ngài tổng thống”. Nhân dân ta, quân đội ta đã kết thúc cuộc đời bán nước và tay sai của các ngài. Bây giờ cái phòng khách sang trọng này, cái toà lâu đài đồ sộ này đã là tài sản của nhân dân. Bây giờ chúng ta là chủ, xin mời các anh ngồi nghỉ một lát rồi ta họp luôn. Quân đoàn ta sẽ nhận bàn giao của quân đoàn 2 về mục tiêu này và chính thức làm nhiệm vụ quân quản Sài Gòn – Chính uỷ cười to – Nào mời các anh ngồi xuống. Sao? Bụi đường à? Bụi chiến tranh à? Không sao cả. Tất cả những người đã tham gia cuộc chiến tranh này đều rất đáng được ở trong toà nhà này, rất đáng được ngồi trên những chiếc ghế bành này.
Tất cả mọi người đều cười, họ ngồi xuống những chiếc ghế rất đẹp, rất sang. Họ lột dép cao su ra khỏi chân cho đỡ nhức. Quân đoàn phó Khắc Vũ quay sang tham mưu trưởng Khánh:
- Tình hình sư 1, sư 6 và lữ đoàn 52 thế nào anh?
Tham mưu Khánh trải bản đồ và nói:
- Sư 1 vào hết nội đô, đã chiếm được các mục tiêu được phân công. Sư 6 đang làm nhiệm vụ quân quản ở Biên Hoà còn lữ đoàn 52 chiếm quận 10. Về cơ bản quân đoàn đã hoàn thành chiếm giữ các mục tiêu trên giao. Chỉ tiếc chúng ta vào hơi trễ, bọn địch ở Biên Hoà ngoan cố thật, còn cái tin cầu Ghềnh, cầu Rạch Cát T54 không qua đựơc là tin vịt. Xe tăng của sư 1 đã vượt qua hai chiếc cầu ấy một cách dễ dàng. Chính cái tin ấy đã làm chúng ta lúng túng phải không anh?