Mặt trận Đông Bắc sài Gòn

[trucngon]

Lần đầu tiên trên chiến trường Nam Bộ, quân ta đánh vận động tiêu diệt một đơn vị lớn quân viễn chính Pháp, bắt tại trận tên quan hai Pháp cùng với mụ vợ trẻ và đứa con nhỏ của hắn. Bọn tù binh được đưa về bến Thanh Sơn. Ở đó, người vợ trẻ  của tên quan hai đã quì xuống trước mặt ông vừa van lạy, vừa khóc lóc:” Thưa các ngài, các ngài có trọn quyền làm chủ thân thể tôi, nhưng xin các ngài đừng giết chúng tôi”
Ông mở to mắt nhìn người đang bà đang quì dưới chân mình, hết sức ngạc nhiên vì câu nói của bà ta. Ông hỏi lại bằng tiếng Pháp” Bà nói gì? Bà sợ chúng tôi giết bà và chồng con của bà à? Không! Chúng tôi không phải là lính lê dương! Chúng tôi là bộ đội cụ Hồ, bà hiểu chưa? Chúng tôi không giết phụ nữ và trẻ con. Chúng tôi không giết tù binh!”
Người đàn bà Pháp ấy  mở to mắt nhìn ông, nhìn những chiến sĩ đứng quanh ông, cũng hết sức ngạc nhiên. Bà ta rụt rè đứng dậy, bước từng bước nhẹ tới bên cạnh chồng con bà ta. Chỉ sau ba ngày ở chung với bộ đội, người đàn bà Pháp ấy đã vừa cười vừa trao đứa con của bà ta vào tay các chiến sĩ, bập bẹ tiếng Việt” Lại pa pa Việt Minh bế đi con” Khi được trả tự do, người đàn bà Pháp vừa khóc vừa nói” Bây giờ tôi hiểu Việt Minh rồi, tôi hiểu các ông rồi. Về Sài Gòn tôi sẽ cố gắng làm hết sức để giúp đỡ các ông”. Lúc ấy, ông nghĩ câu nói đó chỉ là một câu xã giao theo phép lịch sự thôi, nhưng ít lâu sau đơn vị ông  nhận được những gói thuốc Tây, và cả những bộ đồ đắt tiền của người đàn bà Pháp ấy gởi cho. Bà ta đã thành cơ sở, còn chồng bà ta, tên quan hai, sau khi được phóng thích, y xin giải ngũ về Pháp, y viết một bài dài” Việt Minh là gì?” đăng trên báo “Thế giới”;  Ông đọc bài báo ấy trên đường 20 này, bài báo kể lại một cách trung thực những ngày y bị bắt làm tù binh, những gì y đã chứng kiến về Việt Minh. Đó là một bài báo tốt.

[trucngon]

Đứng trên cầu, những kỉ niệm hai mươi bảy năm về trước đang dần dần hiện ra như một cuốn phim, không thiếu một hình ảnh, không sót một chi tiết. Hồi đó đơn vị ông, anh em còn đầu trần, chân đất, mã tấu dắt lưng, súng kíp mang vai, nguỵ trang những quả mìn chôn trên đường 20 bằng những đống phân vôi khô. Ông nhớ đánh xong trận La Ngà, cưỡi lên khẩu đại bác 105 ly mà hoa cả mắt. Sau hai bảy năm trở lại, quân đoàn phó Khắc Vũ đã đi với một sư đoàn mạnh, trang bị các loại súng bộ binh tốt nhất thế giới, đem theo cả xe tăng và pháo tầm xa. Ông cuối đầu, ứa nước mắt nhớ tới đồng chí, đồng đội đã ngã xuống. Rồi ông lại mỉm cười ngây ngất khi đoàn cơ giới cuốn bụi mù chạy ầm ầm qua cầu. Quân đoàn phó chợt nhận ra rằng, cuộc chiến đấu đang đưa ông dần dần trở về với những mảnh đất đã sinh ra những kỉ niệm theo thời gian, theo không gian. Chắc chắn nó sẽ đưa ông về nơi xuất phát, nơi nảy sinh những kỉ niệm đầu tiên.
Chiếc xe bọc thép K63 đưa ông từ Định Quán lên thị xã Lâm Đồng lúc 3 giờ sáng ngày 29 tháng 3. Trời hơi lạnh, sương mù dày đặc, màu sữa. Từ hai bên đường những đồi trà liên tiếp chạy dài đấy ắp một màu xanh tươi mát. Trà BLao, xứ trà nổi tiếng, non trăm cây số toàn là đồi trà, nơi đây sẽ trở thành một khu trà quốc doanh nhất nhì toàn quốc. Chúng ta sẽ đầu tư vốn canh tác, đầu tư kỉ thuật, sẽ đưa hương trà đặc biệt ở đây đi khắp thế giới.
 Quân đoàn phó Khắc Vũ vào đến dinh tỉnh trưởng tỉnh Lâm đồng lúc 8 giờ sáng. Bộ tư lệnh sư đoàn cũng đã có mặt đấy đủ ở đó. Sư trưởng Nam Phong tự tay rót một chén trà đạt trước mặt quân đoàn phó. Hương trà bốc lên thơm nức cả gian phòng.
Quân đoàn phó liếc nhìn sư trưởng:
- Trà gì có hương lạ vậy?
- Trà của một bà má cho đó anh Ba ạ! – Sư trưởng Nam Phong đứng dậy xoè tay chỉ một vòng quanh gian phòng.
- Anh thấy không? Tụi nó ăn ở như vua chúa. Cũng dễ hiểu vì sao tụi nó ngoan cố bám đít Mỹ đến cùng như vậy.
Quân đoàn phó gật đầu tán thành nhận xét của sư trưởng Nam Phong, ông nhấp từng ngụm trà và hỏi:
- Tình hình thế nào?
Sư trưỏng Nam Phong gãi đầu, mặt hơi buồn, đôi mắt nheo lại, cái cằm đầy râu đen như một vệt mực. Ông thở dài một hơi nhẹ:
- Tụi nó ngoan cố như An Lộc, như Phước Long cũng mệt. Nhưng tụi nó chuồn nhanh quá cũng mệt anh Ba ạ. Vừa mệt vừa tức. Mệt vì truy kích, tức vì không tóm cổ được bọn chóp bu. Ở đây, tụi nó  tháo chạy từ khi pháo 130 ly bắt đầu bắn. Tròi tối, ngã bàn tay không thấy, không sao truy sát gót được.

[trucngon]

Quân đoàn phó mỉm cười, thông cảm bởi tâm sự của sư trưởng Nam Phong, ông nói:
- Ông bà thường nói”Nước chảy về chỗ trũng”. Bọn đầu sỏ ở các nơi đang tháo chạy về Sài Gòn, hang ổ cuối cùng của chúng. Sắp tới chúng ta đánh vào Sài Gòn thì chúng chạy đi đâu? Đi Mỹ à? Số phận của chúng là như thế. Dải đất chúng ta vừa giải phóng lớn hơn nhiều. Thôi, vấn đề đó cho qua đi. Nào! Các đồng chí báo cáo về tình hình mới nhất đi.
Chính uỷ Liêm giở sổ tay, đeo kính vào, liếc qua trang sách rồi ngửng đầu lên:
- Báo cáo anh Ba, chúng tôi đã họp với tỉnh uỷ và tỉnh đội để phân công, phân nhiệm. Việc tổ chức cho bọn nguỵ quân, nguỵ quyền ra đăng ký, trình diện và nộp vũ khí đang tiến hành. Thị xã trở lại bình thường. Bộ đội đang có bộ phận truy lùng tàn binh, có bộ phận đang tiếp tục thu dọn chiến trường, có bộ phận đang làm công tác dân vận. Trinh sát sư đoàn đang trên đường lên Đức Trọng và Đà Lạt.
- Thôi khỏi lên! – Quân đoàn phó khoát tay – Cho người đuổi  theo gọi về nhận nhiệm vụ mới!
Sư trưởng Nam Phong nhổm người lên, nhô đầu về phía quân đoàn phó:
- Chúng tôi không phát triển lên Đà Lạt?
Quân đoàn phó lắc đầu, hỏi lại:
- Bản đồ đâu? Trải ra đây?
Tham mưu phó sư đoàn trải bản đồ lên  bàn, quân đoàn phó đeo kính vào, ông đứng dậy, tay cầm chì đỏ. Tất cả những người đều đứng dậy, quân đoàn phó bắt đầu nói:
- Cái ý định hôm nọ chúng ta bàn, sau khi giải phóng Lâm Đồng sẽ phát triển lên Đà Lạt, xuống Phan Rang, vào Phan Thiết, Hàm Tân, quay về Long Khánh nay không thực hiện nữa. Tình hình đã phát triển khác rồi. Tin mới nhất, ba giờ chiếu hôm qua ngày 29 tháng 3, ba cánh quân ta từ ba hướng hợp vây rất giỏi đã tiêu diệt tập đoàn phòng ngự lớn nhất của quân đoàn 1 của địch ở Đà Nẵng. Trên mười vạn quân phần lớn đầu hàng, tan rã và bị tiêu diệt. Một số theo Ngô Quang Trưởng, tư lệnh quân đoàn chạy ra biển. Cuộc chiến đấu từ khi bắt đầu đến khi kết thúc chỉ không đầy bốn mươi tiếng đồng hồ. Bốn mươi tiếng tiêu diệt mười vạn quân địch, vào hàng lịch sử thế giới đấy chứ!

[trucngon]

Như vậy là âm mưu co cụm và phòng thủ ven biển miền trung của Mỹ-Thiệu đã bị cuộc tấn công thần tốc, vũ bão bằng nhiều hướng của ta đập tan từ trong trứng. Quân ta đang tiến vào Qui Nhơn, Phú Yên, Nha Trang, Cam Ranh. Súng đang nổ, việc giải phóng hoàn toàn các nơi đó chỉ trong ngày một ngày hai. Ý đồ lập tuyến phòng thủ vòng cung Lâm Đồng – Đà Lạt – Phan Rang – Phan Thiết của bộ tổng tham mưu nguỵ đã bị các đồng chí phá tung một cánh. Đà Lạt, vị trí cuối cùng của địch trên dải đất Tây Nguyên đang hết sức chênh vênh. Một đơn vị chủ lực của quân khu Sáu đang tiến sát thành phố, một đơn vị bộ đội địa phương tỉnh Ninh Thuận đang tiến ra đường số 11, cắt đứt liên lạc giữa Đà Lạt và Phan Rang, sư đoàn không phát triển lên thì bọn địch cũng bỏ Đà Lạt tháo chạy. Tôi vừa được thông báo, bộ tổng tham mưu nguỵ đã ra lệnh giải tán quân đoàn 1, quân đoàn 2. Quân đoàn phó Khắc Vũ bật cười, những người đứng quanh ông cũng cười, ông nói tiếp:
- Còn gì nữa đâu mà không giải tán, chúng sát nhập Ninh Thuận, Bình Thuận vào quân khu 3, thành lập bộ chỉ huy tiền phương của quân đoàn 3 tại Phan Rang, làm tuyến ngăn chặn từ xa để tổ chức phòng thủ khu vực Sài Gòn và đồng bằng Nam Bộ. Tổng thống Mỹ cử Uây-en, tham mưu trưởng lục quân tới Sài Gòn hôm qua để nghiên cứu tình hình tại chỗ, một cầu hàng không tiếp vận vũ khí Băng Cốc – Sài Gòn được thiết lập. Uây –en và Cao Văn Viên đã bay ra Xuân Lộc. Chúng đánh giá cao vị trí phòng thủ cố tính chất then chốt. Toàn thế giới đang chăm chú theo dõi tình hình. Họ tập trung sự chú ý vào hướng đông-bắc Sài Gòn, nơi tiếp giáp một nửa đất đai vừa mới giải  phóng, nơi đã xuất hiện những binh đoàn lớn, rất hùng mạnh của ta. Còn ở đây, mặt trận đường 20, chúng ta đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ, mở thông và nối liền dải hành lang chiến lược mới. Các đồng chí xem đây.
Ông cuối xuống bản đồ, cây bút chì trong tay ông đặt lên đường 20 kéo lên Đức Trọng, lên ngã ba đường 20 và đường 21 kéo dài rồi đi dần lên Buôn Ma Thuột, lên đường 14 ra tận Kon Tum. ông khoanh một vòng lớn nói tiếp:
- Các đồng chí thấy không? Từ chỗ này, bắc Kon Tum đường 14 đã nối được với hai ngã đường chiến lược: Ngã tây Trường Sơn và ngã đông Trường Sơn. Như vậy  theo đường chúng ta vừa mở và nối liền, những đoàn cơ giới đã có thể từ Hà Nội đi suốt một mạch tới Túc Trưng, tới tây-bắc Xuân Lộc.

[trucngon]

Ông im lặng, nước mắt tự nhiên trào ra mờ cả kính đeo mắt, ông nói giọng xúc động:
- Thế là chúng đã có ba tuyến hành lang chiến lược. Tuyến đường 1 đã vào tới Cam Ranh; Tuyến đường 14-21-20 vào tới tây - bắc Xuân Lộc; Tuyến đường 14 vào tới Long Nguyên- Dầu Tiếng- Sông Sài Gòn. Mỗi tuyến đường sẽ là một dòng sông lớn như anh Sáu nói. Chắc chắn cuộc nam tiến vĩ đại nhất sẽ bắt đầu trong những ngày sắp tới.
Nước mắt ông chảy ướt gò má. Tất cả những người đứng quanh ông đều xúc động. Gian phòng hoàn toàn im lặng và trang nghiêm. Mối người đều nghe rõ nhịp đập của trái tim mình. Quân đoàn phó Khắc Vũ nhìn rất kĩ khuôn mặt của từng người. Ông nói từng tiếng một, rõ ràng, minh bạch:
- Do tình hình phát triển như trên nên sư đoàn các đồng chí được lệnh tiến về thị xã Xuân Lộc chiến  đấu trong đội hình của quân đoàn. Chúng ta phải nhanh chóng hình thành mặt trận hướng đông và đông bắc Sài Gòn. Khẩn trương tấn công vào những tuyến phòng thủ mới của địch. Cuộc hành quân phải bắt đầu từ tối hôm nay
Sư trưởng Nam Phong nghe xong, ông quay ngược tấm bản đồ lại, vươn tới khoang một vòng tròn đỏ quanh thị xã Xuân Lộc, ông quay về phía quân đoàn phó:
- Báo cáo đồng chí thủ trưởng, sư đoàn 7 đã sẵn sàng, xin chấp hành mệnh lệnh.

[trucngon]

Phần hai

CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở XUÂN LỘC

V

Trưa mồng 3 tháng 4, trên đường đưa sư đoàn từ Di Linh-Lâm Đồng tiến về thị xã Xuân Lộc theo lệnh quân đoàn. Bộ tư lệnh sư đoàn nhận được thông báo như sau:
“ Cuộc tiến công chiến lược bắt đầu bằng chiến dịch Tây Nguyên, tiếp theo là chiến dịch Trị Thiên - Huế, chiến dịch Đà Nẵng - Quảng Nam, diễn ra trong không đầy một tháng đã quét sạch hệ thống phòng thủ kiên cố, to lớn của địch ở quân khu Một và Hai. Ta đã tiêu diệt và làm tan rã sáu sư đoàn bộ binh, có một sư đoàn thuộc lực lượng cơ động chiến lược, hai mươi mốt liên đoàn biệt động và bảo an, có ba liên đoàn thuộc lực lượng chiến lược, mười thiết đoàn xe tăng và xe bọc thép, ba mươi lăm tiểu đoàn pháo, loại ra ngoài vòng chiến đấu hai mươi bảy vạn tên địch. Giải phóng mười sáu tỉnh, năm thành phố, gần mười triệu dân và hai phần ba đất đai toàn miền Nam. Hai âm mưu chiến lược mới của địch là bảo  toàn lực lượng và phương tiện chiến tranh, lập tuyến phòng thủ mới ở dải đồng bằng và ven biển miền Trung nhiều của , đông người đã bị những cơn lốc mạnh của cuộc tiến công đập tan hoàn toàn. Chỉ trong một thời gian ngắn, cục diện chiến trường đã thay đổi nhanh chóng, có bước nhảy vọt lớn, làm thay đổi sự so sánh lực lượng giữa ta và địch. Ta mạnh hơn hẳn địch. Địch suy sụp lớn về tinh thần, tan rã lớn về tổ chức, tổn thất lớn về quân số, vật chất kĩ thuật, lâm vào thế thất bại không thể nào cứu vãn được. Một thời cơ mới vô cùng thuận lợi và tốt đẹp để quân dân ta nhanh chóng nắm lấy, tiến lên giành thắng lợi vẻ vang hơn nữa. Hiện nay bọn địch không còn khả năng phản công, phản kích chiếm lại các vùng trọng yếu đã mất

[trucngon]

 Chúng đang ra sức củng cố các tuyến phòng thủ quanh Sài Gòn và đồng bằng Nam Bộ. Hiện chúng đã chia các tuyến phòng thủ ở hướng chủ yếu sau: Tuyến thứ nhất(Tuyến phòng ngự từ xa): Phan Rang – Phan Thiết – Hàm Tân; Tuyến thứ hai: Xuân Lộc- Bà Rịa – Vũng Tàu; Tuyến thứ ba: Biên Hoà – Long Bình – Vũng Tàu. Tình hình đang phát triển cho phép chúng ta đang tiến công chiến lược chuyển sang tổng tiến công chiến lược. Việc trước mắt là phải cơ động gấp lực lượng, hình thành ngay mặt trận mới, khẩn trương đánh mạnh vào các tuyến phòng ngự mới của địch, không cho địch hồi sức, không để địch thực hiện ý đồ và kế hoạch của chúng. Một cuộc chạy đua nước rút đã bắt đầu, Một ngày bằng hai mươi năm. Đây chính là những ngày vinh quang nhất của cách mạng, của đất nước, của dân tộc, của mỗi cán bộ và chiến sĩ. Hãy thần tốc và táo bạo, táo bạo và thần tốc nữa. Sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm vừa xem xong thông báo thì  được lệnh tối nay có mặt tại bộ tư lệnh quân đoàn để họp. Thường vụ  Đảng uỷ hội ý. Phó chính uỷ Thái, tham mưu trưởng Thứ, chủ nhiệm chính trị Thẩm triển khai ngay những công việc cần thiết để tối mùng 6 tháng 4 đưa hết đội hình sư đoàn vào vị trí  tập kết.
     Chiều mồng 3 tháng 4, sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm lên địa điểm họp. Hai chiếc hon đa chím mươi dừng lại bên bờ suối. Sư trưởng Nam Phong theo lối mòn lên trước, ông thoáng thấy bóng quân đoàn phó Khắc Vũ, ông kêu to:
- Anh Ba, chúng tôi lên rồi, họp ở đâu anh?
Quân đoàn phó quay lại, giơ cả hai tay ra:
- Chào hai anh, họp gần đây thôi. Còn chờ bộ tư lệnh sư 6, sư 341. Vào đây uống nước đã. Này, có mang theo trà ngon Blao không?
Sư  trưởng Nam Phong vỗ vào cái túi dết:
- Không mang rồi anh Ba ơi! Trà của dân vẫn còn, nhưng vội quá không có thì giờ uống nữa.
- Tôi có mang theo – Chính uỷ Liêm hiền lành như một ông cụ từ phía sau bước lên, trao gói quà giấy bạc cho quân đoàn phó. Sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm theo quân đoàn phó Khắc Vũ vào chỗ ở. Sư trưởng Nam Phong nhìn chiếc hầm dã chiến và mái lợp lá trung quân có vẻ ngạc  nhiên:
- Anh cũng mới về, sao tạo ra chỗ ở nhanh thế?
Quân đoàn phó lắc đầu:
- Đâu có, đây là thứ cũ của đơn vị bạn, họ nhường cho quân đoàn bộ đấy. Mỹ cút, không có khoản B52 nên công đào hầm cũng ít thôi.

[trucngon]

Sư trường Nam Phong ngồi xuống cái ghế ghép bằng tre, ông thở ra một hơi dài:
- Tình hình ngó bộ khẩn trương quá anh Ba, thở không ra hơi nữa, bộ đội cứ gọi là vắt chân lên cổ chạy.
Quân đoàn phó châm thuốc, mỉm cười:
- Rồi còn khẩn trương nữa. Giai đoạn cuối cùng mà!
Quân đoàn phó nhìn sư trưởng Nam Phong, ông mỉm một nụ cười thân mật, ông hỏi:
- Anh đã vào xem nhà máy nào chưa? Chưa à? Chúng ta cũng như cái máy con nối vào máy cái vậy. Bình thường thì máy con cũng đã quay nhanh hơn máy cái rồi. Bây giờ đã đến lúc máy cái quay nhanh dĩ nhiên máy con phải quay tít mù thôi. Mệt nhưng mà sung sướng, phấn khởi. Điều đó thì từ tổng tư lệnh đến binh nhì đều thấy rõ. Đây, trong lúc chờ đợi,các anh hãy đọc bản tin tham khảo này đi, vui lắm.
Quân đoàn phó rút trong xắc cốt ra một tờ bản tin xanh in bằng rô-nê-ô. Chính uỷ Liêm và sư trưởng Nam Phong đeo kính, cuối xuống bản tin:
UPI 30-3: “ Các nhà phân tích quân sự nói rằng. cuộc tiến công đang làm kinh ngạc cả thế giới của Công sản thực sự đã tiêu diệt năm trong tổng số 13 sư đoàn chiến đấu của Nam Việt Nam”
Pi-Tơ Ác-nét, phóng viên hãng AP 30-3: “ Trong mấy tuần qua, sự sai lầm về quân sự của chính phủ Thiệu đã đưa đến hậu  quả bất ngờ, đến nỗi các nguồn tin phương Tây và Nam Việt Nam đều tin chắc rằng quân đội Thiệu không thể chống lại một cuộc tấn công của Cộng Sản vào Sài Gòn. Cơ sở sức mạnh của Thiệu trong sĩ quan cao cấp đang nhanh chóng tan rã. Bất luận tương lai chính trị như thế nào đối với Thiệu. Cuộc tiến công của Cộng Sản đang tiếp tục xốc tới ở phía Bắc, đã lật ngược lại bức tranh Nam Việt Nam. Các sĩ quan cao cấp tỏ ra kinh hoàng vì những thất bại ở Tây Nguyên và ở vùng phía Bắc”.
Báo Tin Mỹ và thế giới 31-3:”  Với một tốc độ kinh ngạc, trong ba tuần qua, lực lượng Nam Việt Nam đã bị mất hoặc rơi rụng hầu hết các tỉnh lỵ và những cứ điểm vững chắc ở Tây Nguyên và bờ biển phía Bắc. Những tổn thất về đất đai, về thiết bị, về dân số, về quân lính thực ra không làm người ta ngạc nhiên và hốt hoảng bằng cái quá trình dẫn tới những tổn thất đó. Các lực lượng Cộng Sản có thể tung hoành trên lãnh thổ Nam Việt Nam vừa chiếm được. Họ sử dụng con đường dẫn tới các thành phố đông dân khác kể cả Sài Gòn. Những thắng lợi của họ không có gì có thể đảo ngược được”

[trucngon]

Quân đoàn phó Khắc Vũ chờ cho sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm đọc xong bản tin thứ nhất, ông lấy ra bản tin thứ hai:
- Đó là nhận xét và dư luận của các hãng thông tấn, báo chí. Còn đây, lời phát biểu của bọn chính khách Mỹ. các anh đọc tiếp đi.
Mác- Xoen Tay-Lo, cựu đại sứ Mỹ:”Tôi không thể giải thích được cuộc thảm bại hiện nay ở Nam Việt Nam. Đó là một trận Oa-téc-lo của Mỹ. Đáng lẽ Mỹ không được để xảy ra tình trạng tồi tệ, hỗn loạn trong quân đội Nam Việt Nam hiện nay”.
Đin- ra-Xcơ, cựu ngoại trưởng Mỹ:”Tôi theo dõi diến biến ở Nam Việt Nam với một nỗi buồn rầu khó tả. Đó là một tấn thảm kịch của nước Mỹ”
Uy-Liêm Bân-đi, cựu trợ lý bộ trưởng quốc phòng Mỹ:”Thế là hết! Những gì làm được chúng ta đã làm rồi. Tình hình không thể đảo lộn được”
AP 2-4, Pho, đương kim tổng thống Mỹ:”Đây là một thảm hoạ, một bi kịch với mức độ không tưởng tượng được”
AP 2-4, Sơ-le Sinh-gơ, đương kim bộ trưởng quốc phòng Mỹ, trong một cuộc họp báo ở Hoa Thịnh Đốn:”Thực khó mà kìm chế nỗi tình hình đang phát triển từng ngày ở Đông Dương. Sự sụp đổ của Nam Việt Nam ở Cao Nguyên và các tỉnh phía Bắc là một thất bại có tầm lịch sử và hết sức bi đát”
AP 2-4:”Không như Pho, các chuyên gia tình báo Mỹ hết sức bi quan về triển vọng của Nam Việt Nam. Các nhà phân tích tình báo nói Cộng Sản có đủ lực lượng để thanh toán quân Nam Việt Nam. Chính phủ Sài Gòn chẳng có mấy thì giờ để ổn định vành đai phòng thủ Sài Gòn và một phần ba đất đai còn lại. Tốc độ và hiệu lực của những cuộc hành quân của Cộng Sản khiến mọi người kinh ngạc và khủng khiếp”

[trucngon]

Sư trưởng Nam Phong đọc những dòng cuối, ông mỉm cười:
- Tụi nó nhận xét đúng đấy, mình là người trong cuộc mà cũng kinh ngạc nữa là chúng nó, một tháng bằng mấy chục năm. Còn nữa không anh Ba, nghe chúng nó kêu la mình càng khoái.
Quân đoàn phó rút ra bản tin thứ ba:
- Đây! Tình hình Sài Gòn
Sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm lại cuối xuống bản tin:
AFP 30-3:” Dinh của Thiệu đã trở thành một cứ điểm quân sự. Cứ ba mươi mét lại có một lô cốt được đắp bằng bao cát, một máy bay lên thẳng UH-1 trực trên sân thượng, nhiều xe bọc thép gắn súng máy nấp dưới rặng cây”
UP ngày 1-4:” Nhiều quan chức nguỵ ở Sài Gòn đang cho vợ và gia đình rời khỏi Việt Nam. Một số quan chức cũng đang có kế hoạch chuồn ra nước ngoài. Nhân dân Sài Gòn bao vây các nhà băng để rút tiền ra. Nhà băng Việt Nam Thương Tín đã phải đóng cửa mấy giờ liền vì không lập lại được trật tự”
Roi-tơ ngày 1-4:” Các sứ quán nước ngoài ở Sài Gòn cũng đang rục rịch rút đi”
AP ngày 2-4:” Bốn sĩ quan không quân của Thiệu và năm mươi hai người khác di tản trên một chiếc máy bay quân sự C-130 đã tự ý rời Việt Nam đổ xuống Sing-ga-po đêm 1-4”
AFP ngày 1-4:” Sáu nghìn xe xích lô thường ngày chạy ở Sài Gòn cũng bị Thiệu ra lệnh cấm chạy vì lí do an ninh”
UPI ngày 2-4:” Tin đồn về đảo chính lan truyền, trong khi tình hình quân sự xấu đi, hàng ngàn ngoại kiều ở Sài Gòn chen chúc nhau để xin giấy xuất cảnh. Ba công ty dầu lửa lớn tham gia việc thăm dò ở ngoài khơi nam Việt Nam đã rút hoặc đang chuẩn bị rút đi”
UPI ngày 2-4:” Những tàn binh sống sót bị đánh bại ở miền Trung chạy về tới Phan Thiết và Bình Tuy đã bắn nhau với lính cảnh sát và lính bảo an. Trong khi đó bộ chỉ huy Sài Gòn xác nhận đã mất liên lạc với Đà Lạt”
Thời báo Niu-Oóc, ngày 28-3:” Thiệu đã ra lệnh bắt bảy chính khách và nhà báo vào  sáng ngày 27 tháng 3. Việc bắt bớ này lột trần sự sợ hãi là chế độ của Thiệu đang ở miệng hố của sự sụp đổ trước sự tan rã về quân sự đang lan tràn khắp miền Nam Việt Nam”