Gửi các bạn 1 bài viết của nhà văn Hoàng phủ Ngọc Phan để đọc chơi...và suy ngẫm.
Xin đừng vội vàng chửi bới.
http://www.viet-studies.info/HPNgocPhan_DoiDieuCanNhac.htm1. Về phim Trần Thủ Độ và người tình
2. Về vở kịch nói “Anh hùng và Mỹ nhân” (Huy Chương Vàng Hội diễn sân khấu toàn quốc)· Nội dung cũng lại xoay quanh chuyện Trần Thủ Độ, Trần Cảnh, Lý Chiêu Hoàng… Văn hóa phương Đông đặt chữ NHÂN lên hàng đầu. Hiếu, nghĩa, lễ, trung, dũng, trí.. đều phải lấy chữ NHÂN làm chuẩn. Với 1 kẻ BẤT NHÂN như Trần Thủ Độ thì cho dù CÔNG to đến đâu cũng không thể bù được TỘI. Lẽ nào đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội mà lại đưa 1 kẻ 'chết tên' Trần Thủ Đoạn làm biểu tượng danh nhân nước Việt?
Trước hết, không cần tranh cãi, mà sử sách cũng đã ghi, không ai phủ nhận rằng Trần Thủ Độ là một người mưu lược, tài giỏi. Xuất thân là một võ quan, tuy không có học, nhưng ông cũng tỏ rõ là một con người tài ba trong việc kinh bang tế thế, điều hành đất nước. Ông hoàn toàn có thể được coi là một con người văn võ song toàn.
Còn luận công và tội đối với ông thì thật là khó. Việc ông gây dựng nên nhà Trần thì vừa có công nhưng lại vừa có tội. Công là vì chính nhà Trần, do ông gây dựng và nắm quyền điều hành trong giai đoạn đầu, đã lãnh đạo ND ta 3 lần chiến thắng giặc Nguyên Mông, một việc mà trên thế giới không mấy nước làm được và vì thế bảo toàn được nền độc lập cho Quốc gia Đại Việt. Mặt khác nhà Trần cũng đã được sử sách ghi nhận là một triều đại phong kiến thịnh trị. Dưới sự cai trị của nhà Trần đất nước ta đã có một giai đoạn PT rực rỡ về mọi mặt từ chính trị đến KT, VH, XH...
Tuy nhiên nếu nói theo tiêu chuẩn văn hoá, đạo đức phương Đông thì ông cũng là một tội đồ, có tài nhưng kém đức. Cái đức kém này được thể hiện ở 3 sự việc:
- Về cướp ngôi: việc dùng mưu cướp ngôi nhà Lý lập nên nhà Trần khiến ông trở thành người vừa có công vừa có tội. Để luận xem với ông trong sự việc này 'công' hay 'tội' nhiều hơn ta phải tìm hiểu bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ. Sử sách đã ghi (trong sách "Các triều đại PK Việt Nam") khi đó ở trong nước đến thời Anh Tông và Huệ Tông nhà Lý đã đến lúc suy đồi, loạn lạc xảy ra khắp nơi (mà chính dòng họ Trần đã giúp nhà Lý dẹp loạn).
Với bên ngoài thì giặc Nguyên Mông đã tung hoành từ Á sang Âu, thôn tính xong TQ và nhiều nước khác. Rất có thể là người tài giỏi như TTĐ khi đó đã thấy được nguy cơ giặc Nguyên trước sau gì cũng sẽ XL nước ta, trong khi ông lại chứng kiến sự đồi bại của triều đình nhà Lý bấy giờ và biết rằng cứ duy trì như vậy nước ta khó có thể kháng cự được giặc Nguyên. Phải chăng thực tế này đã trở thành động lực khiến ông phải dẹp bỏ nhà Lý gây dựng nhà Trần.
Việc ông đã dùng mưu lược để lật đổ nhà Lý mà không dùng đến binh đao, tránh đổ máu cho dân lành thiết nghĩ là một việc làm đáng được khen ngợi. Mặt khác nhiều ý kiến cũng cho rằng nếu triều Lý không bị nhà Trần lật đổ thì cũng sẽ bị họ Đoàn hoặc họ Nguyễn (hai dòng họ đã nổi loạn) tiếm ngôi. Vì những lẽ đó, trong việc này TTĐ đã có công rất nhiều so với tội. Thậm chí nếu lịch sử làm rõ được những gì như đã trình bày thì ở đây ông chỉ là người có công mà thôi.
- Về loạn luân: Xét theo TC đạo đức phương Đông thì việc lấy chị họ con bác rụôt của mình vốn là vợ Vua cuối của triều Lý - Huệ Tông, rõ ràng không thể chối cãi được, TTĐ là người kém đức, không kiềm chế được dục vọng tầm thường của con người mà lẽ ra với cương vị của mình ông cần tránh.
- Về đối xử tàn bạo với hậu duệ nhà Lý: việc này tất nhiên là việc làm đáng bị lên án. Tuy nhiên trong lịch sử (không phải chỉ ở nước ta) cách hành xử tương tự không chỉ có ở TTĐ và nhà Trần.
Còn về việc tôn vinh ông là danh nhân Thăng Long thiển nghĩ không có gì là quá đáng. Với công lao đã đóng góp tài năng và trí tuệ của mình cho dân tộc và đất nước ông xứng đang được tôn vinh. Chỉ có điều ca ngơị khai thác quá mức mối tình của ông (thậm chí đến mức để 'ca ngợi' tình người trong ông) là một việc không nên làm.
Tham khảo thêm:
http://hanoi.univn.com/Danh-nhan-Ha-Noi/Tran-Thu-Do-1194-1264.nsoTrong lúc ấy, vua Lý Huệ Tông vô trách nhiệm đã truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng mới lên 8 tuổi, rồi bỏ đi tu ở chùa Chân Giáo. Trong hoàn cảnh đó, Trần Thủ Độ đã thu xếp cho Lý Chiêu Hoàng (vị vua cuối cùng của triều Lý) truyền ngôi cho Trần Cảnh. Làm cuộc đảo chính thay đổi triều đại mà không xảy ra đổ máu và đảo lộn lớn trong nước, chứng tỏ Trần Thủ Độ là nhà chính trị sáng suốt và khôn ngoan.
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - Ngô Sĩ Liên (Bản Kỷ - Quyển 4)
Mùa thu, tháng 8, ngày mồng 10, Trần Thủ Ðộ giết Lý Huệ Tông ở chùa Chân Giáo. Trước đó, Thuợng hoàng nhà Lý có lần ra chơi chợ Ðông, dân chúng tranh nhau chạy dến xem, có người thương khóc. Thủ Ðộ sợ lòng nguời nhớ vua cũ, sinh biến loạn, cho dời đến ở chùa Chân Giáo; bề ngoài giả vờ là dể phụng sự, nhưng bên trong thực ra là để dễ bề giữ chặt.
Có lần Thủ Ðộ qua truớc cửa chùa, thấy Huệ Tông ngồi xổm nhổ cỏ, Thủ Ðộ nói: "Nhổ cỏ thì phải nhổ cả rễ sâu".
Huệ Tông đứng dậy, phủi tay nói: "Ðiều ngươi nói,ta hiểu rồi".
Ðến nay, sai nguời bày biện hương hoa đến bảo [Huệ Tông]: "Thuợng phụ sai thần đến mời...".
Thượng hoàng nhà Lý nói: "Ta tụng kinh xong sẽ tự tử".
Nói rồi vào buồng ngủ khấn rằng: "Thiên hạ nhà ta đã vào tay ngươi, ngươi lại còn giết ta, ngày nay ta chết, đến khi thác con cháu ngươi cũng sẽ bị như thế".
Bèn thắt cổ tự tử ở vuờn sau chùa.
Thủ Ðộ ra lệnh cho các quan đến khóc, khoét tuờng thành phía nam cửa (nguời bấy giờ gọi là
"cửa khoét"), đưa linh cữu ra phuờng Yên Hoa để thiêu, chứa xương vào tháp chùa Bảo Quang, tôn miếu hiệu là Huệ Tông. Giáng hoàng hậu của Huệ Tông làm Thiên Cực công chúa, gả cho Trần Thủ Ðộ, cho châu lạng làm ấp thang mộc.
Họ Lý đuợc nuớc không kém gì Tam Ðại, truyền nối nhiều đời, đến Huệ Tông không có con trai,
lại mắc bệnh tật, chắc là ơn trạch của tiên vương đến đây là hết rồi, cho nên họ Trần mới có thể lấy được nước. Ðã lấy nuớc của nguời ta, lại giết vua của nguời ta thì thực bất nhân quá lắm.
Sau này, Phế Ðế phải thắt cổ chết, Nguyên Quân bị giết (1), mình làm thế nào thì phải chịu thế ấy,
đạo trời là như vậy dó. Dù không có lời nguyền của Huệ Tông, cũng tin là phải thế. Thủ Ðộ coi việc đó là hết lòng trung, lo việc nuớc, nhưng có biết dâu thiên hạ đời sau chỉ mặt gọi là giặc giết vua, huống chi lại còn làm thói chó lợn (2).
Ðưa các cung nhân và con gái họ hàng nhà Lý Huệ Tông gả cho các tù truởng nguời Man. Mùa đông, tháng 10, tôn cha là Thừa làm Thượng hoàng, ở cung Phụ Thiên, phuờng Hạc Kiều
phía bên tả. Hễ khi nước có việc lớn, thì ở trong đó xem xét, quyết dịnh. Tôn mẹ là Lê thị làm Quốc Thánh hoàng thái hậu (có sách chép là Bảo Thánh Quốc mẫu).
1 Bản chữ Hán chép Nguyên Hậu, là đã nhầm chữ Quân thành chữ Hậu. Nguyên Quân tức là vua Trần Thuận Tông, sau khi nhuờng ngôi cho thái tử Án (Thiếu Ðế), xưng vương là Thái Thuợng Quân Hoàng Ðế, thuờng duợc gọi là Nguyên Quân. Xem BK7.
2 Chỉ việc Trần Thủ Ðộ đã giết Huệ Tông lại lấy hoàng hậu của nhà vua.
Cảm nhận của ông Doãn Hoàng Giang về TTĐ:
http://www.tuanvietnam.net/2009-10-14-dai-le-1000-nam-phai-de-lai-dau-moc-voi-doi-sau-- Trong bản "đại cáo" đó chúng ta sẽ có những gì khi mà giờ đây trong đại kế hoạch kỷ niệm 1000 năm chúng ta cũng chưa có gì nhiều để "tiểu cáo"?
- Đấy là hệ quả của "căn bệnh đám đông" rất trầm kha và tồn tại quá lâu. Không ai dám đứng ra quyết định và chịu trách nhiệm về một vấn đề gì, luôn luôn phải hội họp và đùn đẩy. Nếu sai thì 1000 người cùng sai.
Cá nhân tôi đặc biệt ưa thích nhân vật Trần Thủ Độ. Người này có khát vọng mãnh liệt cháy bỏng, đến mức tàn bạo. Nhưng mục đích vì giang sơn xã tắc mà dám làm, quyết làm. Chính vì thế ông mới dựng nên được nhà Trần lừng lẫy, có quyết đoán thế mới dám thay một triều đại Lý đã suy tàn cùng cô bé Lý Chiêu Hoàng không biết làm gì. Phải quyết đoán mới làm được việc lớn!
Dilber MC Theme by HarzeM