Lịch sử phát triển súng đạn - Buổi sớm mai

[huyphuc1981_nb]

Khẩu này bắn đạn 1/2 pút (mỗi pút 16,38kg), 152mm, lựu pháo dã chiến, kiểu 1838, đồng thau, dài nòng 174cm, nặng 707kg, đúc năm 1849 tại quân xưởng Bryansk bởi Nazarov. Tầm bắn 1278 mét.

Không những hoa là cành mà cả mấy cái vòng gờ từ thôiừ nhà Minh đã bỏ (lúc nào chúng ta sẽ xem lại đám nòng pháo cổ này).

, Ẩnh lựu pháo 152mm kiểu 1839

Ẩnh lựu pháo 152mm kiểu 1839

Ảnh nữa,

Ẩnh lựu pháo 152mm kiểu 1839

Ẩnh lựu pháo 152mm kiểu 1839

[dongadoan]

Anh cảnh cáo chú huyphuc_1981nb nhé! Chú viết về kỹ thuật thì cứ viết, đừng lôi server của người ta ra mà nhiếc móc!

[huyphuc1981_nb]

Khẩu này một pút (đạn nặng 16,38kg), 192mm, lựu pháo công thành kiểu 1838. Nòng đồng thau, nòng dài 274cm, nặng 2199kg. Làm năm 1854 tại quân xưởng Petersburg bởi thợ cả Sramchenko.
Pháo bắn xa 2770 mét.

Có thể thấy, khái niệm pháo công thành bi giờ đã khác xa những khẩu nửa cối nửa pháo đầu thế kỷ 18. Xuất phát từ những khẩu pháo nòng mỏng ngắn, dựng đứng ven chân thành bắn ngược lên của Thế Kỷ 14. Rồi những khẩu cũng mỏng ngắn như thế, có buồng đốt hẹp sau nòng, to khủng bố, bắn đạn cầu đá granite mỗi ngày vài viên của Thế Kỷ 15. Rồi cối bắn góc thấp và loại nửa cối nửa pháo Thế Kỷ 17 đầu Thế Kỷ 18. Đến đây, pháo công thành đã là khẩu lựu pháo to.

Nhìn hai khẩu lựu pháo cũng thấy, chúng đã là loại pháo lại Thần Cơ-Lựu Pháo, kiểu pháo mà tiếng Nga gọi là "гаубица-пушка".
Đây chính là tiền thân của pháo lục quân hiện đại. Đích tôn chính dòng của chúng vẫn truyền đến ngày nay, Vịt chúng vẫn dùng, đó là ML20-152mm. các nước khac cũng phát triển theo những hướng tương tự. Tuy rằng sau này còn nhiều loại pháo lục quân nữa, nhưng kiểu pháo do "Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh" phát triển trong một thời gian rất dài đã đặt những cơ sở, cả kỹ thuật sản xuất, kỹ thuật sử dụng và chiến thuật. Các nhà bác học ở đay đã đưa ra những phương trình toán học, hợp kim, cấu tạo và cả những động tác dùng pháo, những binh pháp sử dụng pháo.

Tuy nhiên, đến nửa sau Thế Kỷ 19 thì nước Nga suy yếu. Nền tảng xã hội Nga vẫn là nông nông nô thời Mông Cổ và những công xưởng của Piotr Đại Đế. Nhưng những nguồn lợi công nghiệp lớn đã được tư hữu hóa không lành mạnh, phần đông nằm trong tay lũ tiểu nhân. Những cơ cấu như "Hội Đồng Khoa Học Pháo Binh" bị biến thành công cụ để nắm chặt nguồn lợi từ kinh phí công cộng. Những béo bỏw nhu đầu tư, thử nghiệm, phát triển thực tế... dần bị bon tha hóa thao túng. CHỉ cpòn phần lý thuyết và toán học vẫn được các nhà bác học phát triển tiếp, tuy rất chậm.

Trong khi đó, lúc đó chính là thời điểm sản lượng thép tăng vọt và tạo điều kiện rất lớn để thay da đổi thịt súng pháo. Chúng ta sẽ trở lại với sự phát triển súng pháo thời này sau, với các Hội Đồng mà người Đức lập ra và họ sẽ phát minh ra loại thuật phóng hiện đại mà chúng ta đang dùng.


link. đây, mỗi lần bốt xong nó lại chèn linh tinh vào, em lại phải sửa đại ca này.
A hà, lúc nào đại ca có nhà em qua chơi, giờ mới về đây. Mà nhắn lại cho em cái số alô nhé.

[huyphuc1981_nb]

Ngõng ngãng cũng như trái phá, có từ trước cả súng pháo. Vậy nên không có ai phát minh ra ngõng ngáng cho súng pháo cả. Mấy chú ngu si đần thộn trong wiki vưỡn thi nhau đi tìm cái phát minh không bao giờ có ấy rồi chửi nhau loạn tùng bậy 

Pháo, những là pháo dã chiến cần nhẹ, trong khi đó đồng lại yếu và nặng, nên thời đại pháo đồng thì chỉ có mỗi cái nòng là nặng. Như đã thấy, mãi đền đầu thế kỷ 19 pháo mới có vít me chỉnh tầm, còn chỉnh hướng vẫn là hai bánh. Trước đó thì chả tầm hướng gì cả.

Pháo Thần Cơ vẫn có hai trục ngáng đấy chứ.
Cái trục ngãng chỉ có mỗi mục tiêu là đặt nòng pháo lên giá mà thôi, người ta chỉ chỉnh tầm bằng đắp đất vào càng pháo. Rồi thì thiết bị chỉnh tầm đầu tiên ra đời là các con kê đít nòng.

Pháo tầu biển cũng vậy, cái giá chỉnh hướng pháo của Ship of the line chính là cái tầu, pháo gắn cố định vào tầu. Người ngắm pháo duy nhất cho toàn tầu là thuyền trưởng. Thía mà mấy nhà văn làm đồ giả cổ tung hô mấy chú pháo thủ anh hùng, nói thật, ngu bỏ mịe. 

Đến Thế Kỷ 18, cơ khí phát triển, thép rẻ đi, thì pháo mới có đủ bộ ngõng ngáng. Còn khi chưa có thép nhiều, thì bộ ngõng chỉ có trên pháo nhỏ, làm được bằng đồng.

Đây là một bộ ngõng đồng chắc thuộc loại cuối cùng.
Pháo 37mm bắn đạn 1/2 cân Anh, pháo của thủy quân (dùng bắn các thuyền nhỏ như pháo tầu tuần tiễu bi giờ). Pháo làm năm 1847.

link

[VNQuangvinh]

Bác làm ơn cho biết cả lịch sử Đạn Đại bác nữa. Làm thế qué nào mà đạn trái phá cổ không nổ trong nòng nhỉ?

[huyphuc1981_nb]

Bác làm ơn cho biết cả lịch sử Đạn Đại bác nữa. Làm thế qué nào mà đạn trái phá cổ không nổ trong nòng nhỉ?

hef hef hef
Tăng gia tốc và tăng sức công phá được tiến hàng song song. Mấu chốt của chúng là pháo tầm xa Đức đầu Thế Kỷ 20.  Trước đó và sau đó thì tớ đã trình bầy rồi, mong các bạn đọc đủ.


 
Ohhh hô, mấy hôm nay lại bận rồi, đang viết dở mấy cái này lại quên sạch. Nói thật với đại ca Trần Đoàng Đạo Sỹ nhé, đúng là cái chương trình này có nhiều vẫn đề. Em mới ốm dậy, lúc nào rỗi độ đôi ba tháng em phải xem lại nó cái.
------------------
Lựu pháo Howitzer có từ trước khi có súng lớn cơ, đó là các máy bắn đá ném những bình đựng thuốc nổ, thuốc cháy... Ngay từ khi có pháo nòng ngắn mỏng, thì người ta đã làm đạn trái phá cho chúng, nhưng trái phá ban đầu rất đắt, đến mức quân địch hoan hô tưng bừng khi bị quân ta bắn trái phá, chúng túa đi tìm đào mảnh gang bán.
Mình đã nói về chuyện này rồi, cái tên Howitzer đến nước Anh cuối Thế Kỷ 17, trước đó nó xuất hiện ở Bô-hêm rồi Đức.

Trái phá nổ trong nòng vì gia tốc lớn làm xuất hiện áp suất lớn đột xuất, khi có gia tốc lớn. Việc kích nổ tăng theo gia tốc, kích thước trái phá và độ bẩn của các thành phần thuốc.  Trái phá càng lớn thì càng dễ kích nổ, súng lớn nòng dầy như thần cơ bắn đạn cóp vận tốc đầu nòng lớn khó bắn được trái phá. Loại diêm sinh Viễn Đông lọc từ phân dơi chứa nhiều axit vừa dễ nổ vừa tự phân huỷ theo thời gian mặc dù có để khô đến mấy. Loại diêm sinh khoáng tốt hơn, có ở sa mạc Trung Á và đặc biệt vùng chân núi An-pơ thì tốt hơn, tạo tiền đề cho một vùng công nghiệp vũ khí hùng mạnh trước đây của Áo, Hung, Slôvakia, Bô-hêm... và Đức sau này.

Những khẩu nòng mỏng ngắn ban đầu chỉ có tầm bắn vài trăm mét là điều kiện lý tưởng để bắn trái phá, vì chúng có gia tốc đạn trong nòng rất thấp. Với cỡ đạn 200-300mm, tầm bắn chỉ dưới 1km thậm chí chỉ 100-200 mét như các trang trước đã nói, đạn bắn rất an toàn. Do đó, sau những thời pháo nòng ngắn mỏng đầu tiên thì cối được dùng chuyên bắn đạn trái phá. Tuy vậy, cối hồi đó rất nặng không dễ di chuyển (ta sẽ nói về cối sau).

Howitzer là một hướng phát triển tiếp của pháo nòng ngắn mỏng, nó có bộ giá ngõng của Thần Cơ nhưng lại thừa kế cái nòng mỏng ngắn. Trông bề ngoài thì Howitzer chả khác Thần Cơ mấy, nhưng nhìn mặt cắt mới thấy rõ, Howitzer nòng mỏng, nhẹ, buồng đốt sau nòng nhỏ. Ban đầu, người ta chống trái phá nổ bằng nhồi ít, bắn gần (chỉ vài trăm mét). Thậm chí Howitzer còn được gọi là pháo đập đất do để tăng tầm mà không tăng sơ tốc, người ta bắn xuống đất rồi này lên. Trong "Binh Thư Yếu Lược" nói nhiều đến các cỡ pháo loại này.

Trong Thế Kỷ 18, đầu thế kỷ 19, "Hội đồng khoa học pháo binh" đã thử nghiệm rất nhiều để đưa ra những mấu lựu pháo mạnh mà không phát nổ. Đến 1838, kiểu lựu pháo lai Thần Cơ trở thành kiểu chủ lực trong số các pháo lục quân, như hai khẩu 152mm và 192mm trên. Thật ra, cải tiến trong này không nhiều, chủ yếu là tìm được giới hạn của sự phát nổ mà tiến sát đến nó một cách an toàn. Những tiến bộ quan trọng ở thuốc và đạn. Thuốc giờ đây được chế tạo theo công nghệ nghiêm ngặt, nguyên liệu chi tiết đến cả các cách hầm than, tên mỏ khoáng, cách bảo quản... cách giã (Trong "Binh Thư Yếu Lược" quy định đến cả giã tay bao nhiêu chầy, giã nước bao nhiêu chầy... Nhờ đó chất lượng thuốc ổn định.
Độ dầy của mỗi loại đạn được thử nghiệm tuyển chọn đúng, ruột thuốc không quá bé để tịt và không quá to dễ nổ.

Một cải tiến quan trọng khi dùng pháo lai là loại đạn Thần Cơ rỗng. Trước đây, dùng đạn đá rồi đạn gang đặc nên đường kính pháo cũng là khối lượng đạn luôn, ví dụ, 76mm khoảng 3 cân Anh. Khẩu pháo lai luôn cần đường kính lớn thuận tiện cho trái phá, nếu làm đạn gang đặc to đúng bằng trái phá thì nó rất nặng và yếu. Vậy người ta làm viên đạn gang không nổ nhưng rỗng và có khối lượng xấp xỉ trái phá. Ví như các viên đạn 1 pút dưới đây:
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg21430#msg21430

Lúc này người ta cũng đã thử nghiệm dùng các liều khác nhau khi bắn các đạn khác nhau, như do trình độ văn hoá chung còn thấp, nên liều nhồi và khối lượng đạn chỉ có một kiểu và đúc ngay trên mặt nòng, việc áp dụng thay đổi liều rất khó khăn do trình độ chung của pháo thủ. Các bạn đừng cười, đến tận Thế Chiến II khẩu siêu pháo của Soái Hạm Rissơliơ, nước mẹ Phú Lãng Sa còn nhồi sai bắn tung nòng.

Đạn không nổ mà rỗng cũng có vai trò như đạn có guốc giảm cỡ ngày nay, làm cho khẩu pháo lai lựu pháo tuy mỏng nhẹ nhưng vẫn bắn được đạn Thần Cơ với sơ tốc khá, vì viên đạn nhẹ thơn các viên đạn Thần Cơ khác. Tuy vậy, các lựu pháo dù có cải tiến vắn không thể bắn đạn thần cơ thật mạnh. Những loại pháo bắn đạn động năng mạnh vẫn chỉ bắn đạn đặc và được đặt trên các tầu diệt tầu (Ship of the line), pháo đài chống tầu cửa cảng (sau này có tên pháo bờ biển).... Vì chúng quá chuyên nghiệp bắn đạn đặc nên khó bắn trái phá và thiếu hẳn các công dụng chống bộ binh. Vì vây,  người ta cũng làm nhiều các tầu hạng hai...ba... khả năng đối kháng diệt tầu yếu hơn Ship of the line, nhưng làm được nhiều việc hơn, đặc biệt là các tầu tuần tiễu có mang lựu pháo để bắn lên bờ, ( động tác này gọi là bombard), các Ship of the line sau này sẽ trở thành Thiết giáp hạm Battlesship khi loại pháo tầm xa của Thế Kỷ 20 xuất hiện. Còn các tầu mang lựu pháo sẽ trở thành các "tuần dương hạm".

Lúc bấy giờ, vận chuyển khó khăn nên khẩu đa năng nhẹ đắc dụng trên Lục Quân, lục quân rất nhiều lựu pháp lai vì vậy. Còn tầu chiến mạnh thì thiên về các Thần Cơ bắn đạn đặc. Các tầu tuần dương (và tầu cướp biển, tầu buôn vũ trang...), thích dùng loại Lựu Pháo lai Thần Cơ yếu hơn nhưng ăn cướp giết người tốt hơn.

Để mình tụ tập một số ảnh về đạn để vào một chỗ cho tiện theo dõi sự tiến bộ của đạn. Từ giữa Thế Kỷ 17 qua suốt Thế Kỷ 18 đến giữa Thế Kỷ 19, đạn không tiến bộ nhiều. Cái gọi tiến bộ đạn lớn nhất là công nghệ làm gang phát triển, gang rẻ đi và loại lựu pháo phổ biến, chiếm số đông so với Thần Cơ.

[huyphuc1981_nb]

Như trên, chũng ta đã theo dõi 2 nhánh phát triển của súng. Ban đầu là các súng sơ khai như "pháo vò", rồi Thế Kỷ 15 ở châu Âu phổ biến loại súng nòng ngắn mỏng bắn xa 100-200 mét, thậm chí còn ngắn hơn. Một biến dị của chúng là những siêu pháo công thành nỏng ngắn mỏng, chúng sẽ phát triển thành lựu pháo mà chúng ta đã nói đến. Lựu pháo được dùng song song với loại pháo bắn đạn động năng Thần Cơ Pháo của Hồ Nguyên Trừng truyền từ phương Đông sang.

Một phát minh của người Âu là cối, nó được hình thành từ pháo nòng ngắn mỏng. Kiểu súng này rất ít được phương Đông dùng. Tại sao lại gọi là cối để hình dáng các bức hình của chúng trả lời. Theo tớ, rất nhiều khẩu như thế này được lính dùng làm cối thật sự, ví dụ giã phi-lê làm xúc xích dự trữ trước khi hành quân đánh lớn !!!!!!!!  Đây là loại súng tân cổ giao duyên, chó đến đầu Thế Kỷ 20 nó không thay đổi gì. Nó có thể bắn xa, bắn nhanh, bắn trái phá tốt. Nó lại rất rẻ và tạo thành cơn mưa hoả lực kinh hồn bởi số lượng súng.

Ưu thế lớn nhất của cối lúc đó là nó bắn góc cao, lực giật đập xuống đất nên có thể làm khẩu cối lớn mà tốn ít kim loại. Trong khi các pháo Thần Cơ và Lựu pháo cần làm nặng để giảm động năng giật của nòng, (động năng chia cho đạn và nòng theo tỷ lệ nghịch khối lượng, tức là nòng càng nặng thì càng ít). Đồng thời, không cần cấu tạo giá ngõng ngãng phức tạp nên súng rất rẻ. 2 phần cấu tạo đáng kể nhất của cối từ cổ chí kim là nòng và đế. Một lợi điểm nữa làm cối có thể bắn với sơ tốc thấp mà đạt tầm bắn xa, là mật độ không khí trên tầm cao giảm đi ít lực cản.

Tuy nhiên, trước năm 1904, khi người Nga thiết kế ra cối dễ vận chuyển, thì cối là thứ vũ khí nặng nề, thường dùng bảo vệ thành quách lâu đài. Nó cũng tham gia công thành, nhưng vận chuyển khó khăn và hay bị tóm sống khi gặp phản kích.

Cũng như các loại nòng pháo, cối cổ làm bằng công nghệ đúc, với đồng thau là chủ yếu. Cũng như pháo, rất nhiều loại cối gang đã làm trước Thế Kỷ 18, sang Thế Kỷ 19 thì cối gang dần ưu thế. Nửa sau Thế Kỷ 19 trở đi thì cối thép phổ biến, và cũng như pháo, lúc này công nghệ khoan xuất hiện. Tuy nhiên, khoan áp dụng vào pháo nhanh hơn cối nhiều, đến Thế Kỷ 20 thì cối nòng khoan khoan mới phổ biến-nhưng cũng chả nhiều, cùng với việc tăng tỷ lệ chiều dài nòng và dùng đạn dài.

Không hiểu cối xuất hiện từ bao giờ. Loại cối đầu tiên là cối khiên. Người Âu không gọi là đế mà là khiên, đáng ra phải gọi là cối đế !!!!!. Cấu tạo không còn gì đơn giản hơn, một cái cối đặt nghiêng trên một cái đế đúc liền. Tỷ lệ chiều dài nòng siêu nhỏ, chỉ 2-3-4. Cối có thể có buồng đốt nhỏ sau nòng thể thuốc cháy tốt hơn và nhẹ bớt. Những cối đầu tiên cũng như siêu pháo công thành nòng ngắn mỏng, bắn đạn rất lớn và nặng, tấm rất gần. Gọi là cối khiên vì cái đế to bè khum khum như tấm khiên.

Sách vở thường ghi rằng, Menno baron van Coehoorn, một người lính phục vụ cho quân Hà Lan và Thuỵ Điển đã phát minh ra  cối Cò Hum vào Thế Kỷ 17, cối có hai ngáng như Thần Cơ để chỉnh tầm, đặt trên đế gỗ đóng đai đồng hay thép. Tuy nhiên, đây có vẻ là một phát minh dân gian, Cò Hum chỉ là người đầu tiên sử dụng quy mô lớn trong  trận công thành Grave năm 1674. Có thể gọi loại cối này là Cò Hom, Cò Hum. So với các cối có ngáng khác, cối Cối Cò Hum đặc trưng ở chỗ, ngáng ở cuối nòng.

Một loại nòng thứ 3 có ngáng. Nó phân biệt với cối Cò Hum ở chỗ ngáng nằm giữa thân nòng chứ không ở đít nòng. Đã nói rồi, đây là phát triển tiếp của loại cối cổ nhất, pháo nòng mỏng ngắn có thêm buồng đốt và thay đổi chiều dài nòng. Loại nòng này có trước Cò Hum và dần dần khác biệt với lựu pháo, có thể nói đây là hai nhánh rất gần nhau (cối loại này và lựu pháo). Loại này tất nhiên có trước Cò Hum và gọi là cối ngáng để phân biệt với cối khiên.

Thời chưa phân biệt cối và lựu pháo đây:
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg21414#msg21414

Thật ra, những khẩu "pháo nòng mỏng ngắn" liền sau "Pháo Vò", tổ tiên sư cụ của pháo súng châu Âu chính là cối. Tuy nhiên, nhiều chú thích cãi cọ không muốn tin điều đó, kệ cái bọn wiki rác thối đó. Cái trang ấy đáng ra rất nhiều công dụng, nhưng cái bọn ngu si con cháu của em út Hàn Triệu nó tha hoá thành đống thối hoắc.
http://i180.photobucket.com/albums/x178/huyphuc1981_nb/BinhKhiCo/sung/phao_co_nong_mong/cannon_3.jpg
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=1307.msg20835#msg20835

Về tên cối thì nhiều chiện để cười. Cối, Mortar, Mortier, dĩ nhiên rồi. Các cụ dùng tiếng Tây nhưng nói điệu cho dễ thương là moóc-chi-ê, mọt-chê, (quân ta thì các cụ bảo nói điệu, địch thì các cụ bào nói bồi  ). Tiếng tầu là "Bách Kích Pháo", pháo đánh gần, có nhiều loại pháo đánh gần nhưng Tầu dùng riêng từ này cho cối. Ngày xửa ngày xưa, em út Hàn Triệu có một lũ ăn bám, chỉ giỏi đánh trận trên bụng chị em và khoác lác. Lúc này đã dốt, học mót, lại thích nói khoác, nên mới có "Bích Kích Pháo" và "Bức Kích Pháo", ngu si đần thộn.
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=255.msg21174#msg21174
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=255.msg12034#msg12034

[huyphuc1981_nb]

Một cối khiên bằng đồng, bảo tàng Musée de L'armée. Phần buồng đốt được đúc dầy hơn. Lỗ mồi bé tí tẹo.
Người ta chỉnh tầm của cối khiên bằng cách đắp đất đặt nó nghiêng đi.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Invalides-film143jpg.jpg

[huyphuc1981_nb]

Đây là ảnh khẩu cối cầm tay Thuỵ Điển, năm 1705, bắn đạn 6 cân Anh (2,7kg). Người bắn chống đít cối xuống đất.

Hình này trích trong cuốn sách này. Nó được ghọi theo tiếng Bắc Âu là "haubit", mà sau này sẽ trở thành lựu pháo Howitzer.
http://runeberg.org/nfbs/0208.html

http://fi.wikipedia.org/wiki/Image:Svensk_sexpundig_handgranatm%C3%B6rsare%2C_Nordisk_familjebok.png?uselang=en

[huyphuc1981_nb]

Cối Cò Hum. Hai viên đạn trái phá.
Nhờ có thể bắn xa với sơ tốc thấp nên cối được áp dụng rất nhiều để bắn trái phá. Vả lại, cối khó bắn đạn ria và đạn đặc, do khó bắn trúng điểm, nên đạn trái phá là loại đạn chủ yếu của cối. Kết cấu cối ngáng, thường được gọi là Cò Hum, thau đổi nhiều theo thời gian và không gian. Những khẩu ban đầu rất ngắn với cái bụng-buồng đốt trương phềnh to tướng.

Loại đạn trái phá có chỗ lồi sau hay được dùng cho pháo lớn sau này. Cái lỗ tròn là nơi cắm ngòi gang, giữa ngòi cõ lỗ đặt ngòi cháy chậm hay đổ đầu thuốc cháy chậm, khi bắn chổng ngòi vào buồng đốt.

Kiểu nòng ngắn mỏng này làm tỷ lệ khối lượng nòng/khôi lượng đạn trái phá ưu việt nhất trong các súng thời cổ. Lúc đó, giá thành sũng vẫn được quyết định phần lớn bằng khối lượng nguyên liệu, nên cối kiểu này có ưu thế tuyệt đối về giá thành, số lượng súng... bắn trái phá. Kiểu nòng ngắn mỏng dựng đứng có ngáng đít này ra sau kiểu nòng ngắn mỏng bắn ngang sau đây. Chúng tồn tại song song và loại bắn ngang trở thành lựu pháo.

Đây là một bạn chụp ở bảo tàng  National Historical Museum, Athens, Greece. Bạn ấy chú thích là Cối của thành Vơ-ni-dơ.

http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Venetian_cannon.jpg