Những mảnh rời ký ức- phần 3

[lixeta]

Nhân dịp lão PQ nhớ rét tìm ra bắc, một cuộc off mi ni được tổ chức. Không dám làm rùm beng, chỉ gồm mấy lão già



Nhậu bằng mặt nhau



Hai lão tuổi Rồng



Hai tên tuổi Ngựa



Gặp gỡ mọt chú em, hứa hẹn những sự cộng tác mới

[lixeta]

NHỚ THÀY

Những ngày đầu tháng 3 năm 2014 tin tức thời sự về Ucraina có lẽ là tin hot nhất. Nào là biểu tình, nào là xung đột, nào là đổ máu, nào là tổng thống bị lật đổ và giờ là Nga đưa quân vào Crime, rồi Crime đòi tách khỏi Ucraina để nhập vào Nga… Không biết rồi diễn biến tình hình sẽ ra sao? Mọi sự sẽ diễn tiến một cách bình yên, từ từ hay lại một cuộc chiến nồi da xáo thịt giữa những người anh em vốn cùng chung mái nhà Liên bang cộng hòa XHCN xô- viết năm nào? Nhưng dù thế nào thì đời sống người dân- nhất là những người đã về hưu chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn. Mình đã mường tượng ra cảnh một ngày nào đó những dòng người già nua, yếu ớt sẽ phải xếp hàng dài trong giá rét chờ đến lượt nhận những túi hàng cứu trợ. Nếu vậy, rất có thể trong dòng người ấy có thày chủ nhiệm của mình những năm 1984- 1985: Trung tá Trebota- người Ucraina, nguyên sĩ quan quân đội Liên Xô. Với cái lý lịch và tính cách của thày, chuyện đó rất có thể sẽ xảy ra. Nếu điều đó xảy ra thì thật là đau xót. Dẫu cho đó chỉ là tưởng tượng song nói thật lòng mình vẫn cứ lo, rất lo cho thày. Và trong sâu thẳm cõi lòng, những kỷ niệm về người thày đáng kính ấy lại hiện ra rõ mồn một như mới hôm qua, hôm kia vậy.

Năm đó, chúng tôi được cử sang LX để bổ túc nâng cao trình độ về xạ kích trên TTG. Đầu tháng 10.1984 chúng tôi có mặt tại “Kurxư Vưxtren”- Học viện bổ túc cán bộ của Lục quân LX mang tên nguyên soái Sa- pô- nhi- cốp. Học viện này nằm ở thành phố Sô- nhét- xno-go- TP Mặt Trời, cách trung tâm Mát- xcơ- va 60 km về phía bắc, bên cạnh một cái hồ rất lớn. Không chỉ làm nhiệm vụ bổ túc cán bộ cho quân đội LX mà học viện này còn đảm nhiệm nhiệm vụ bổ túc cho quân đội các nước có quan hệ hữu hảo với LX. Trước hết là sĩ quan khối Vác- sa- va, sĩ quan các nước XHCN và sĩ quan các nước dân tộc chủ ngĩa có xu hướng thân XHCN. Sau này xem lịch sử HV thì thấy họ đã đào tạo cho sĩ quan hơn 30 nước. Lúc chúng tôi học ở đấy cũng có sĩ quan của hơn 20 nước. Trắng, đen, vàng, đỏ đủ cả. Đồng chí đương kim Bộ trưởng QP của chúng ta cũng học ở HV này năm 1981-1982. Thời gian dành cho chúng tôi ổn định chỗ ở, nhận quân trang v.v… chỉ 2 ngày. Sau đó là bắt tay vào học tập ngay.

Đoàn Việt Nam đợt đó gồm 30 người, chia thành 3 lớp: 1 lớp chiến thuật, 1 lớp kỹ thuật xe máy và lớp xạ kích chúng tôi. Thành phần chủ yếu của đoàn là giáo viên của Trường Lục quân 1 và Trường SQTTG. Phụ trách chung cả đoàn VN- gọi là Khối trưởng là Trung tá Vôn- cốp (nghĩa tiếng Việt là Chó Sói). Là một người khá láu lỉnh,tinh quái lại đã từng phụ trách vài đoàn VN rồi nên lão này rất hiểu tâm tính người Việt. Tất cả những trò gian dối hoặc láu cá của bọn tôi đều bị lão “bóc mẽ” rất dễ dàng. Bọn tôi thường nói đùa sau lưng hắn: “Lão này là người Nga gốc Việt chứ đếch phải người Nga!”. Tuy nhiên, chính vì hiểu biết rất rõ về hội VN nên hắn cũng giúp đỡ chúng tôi rất nhiều.

Trái ngược hẳn với lão khối trưởng “Chó Sói” này là thày Chủ nhiệm lớp tôi- Trung tá Tre- bo- ta. Nếu lão khối trưởng láu lỉnh, xỏ xiên bao nhiêu thì thày Tre- bo- ta của chúng tôi hiền lành, chất phác bấy nhiêu. Thày là người Ucrai- na nhưng theo chúng tôi thì thày chả khác gì một anh mu- zic Nga cả. Người tầm thước nhưng đầm đậm, chắc chắn như bàn thạch. Một bờ vai rộng, trông đằng sau cứ như con gấu Bắc cực. Một khuôn mặt hồn hậu, chất phác được viền bởi một hàm râu quai nón rậm rì. Một nụ cười hồn nhiên, thoải mái như lúc nào cũng muốn cởi mở hết lòng với mọi người. Ngay ngày đầu tiên làm quen, khi chúng tôi hỏi nghĩa của họ thày thì thày bối rối cười: “Thực tình, trong tiếng Nga cũng như tiếng Ucraina thì từ này không có nghĩa. Có lẽ do tổ tiên nhà tôi có liên quan gì đến cái ông sản xuất giày ba- ta thì phải!”. Thế là cả lớp cười ồ lên và mọi khoảng cách dường như bị xóa nhòa ngay lập tức. Thày kể vừa công tác mấy năm ở vùng Trung Á, mới chuyển về Học viện này chưa được 1 năm. Vợ thày là giáo viên và đã có hai con, một trai và một gái… Về sau, càng tiếp xúc chúng tôi càng thấy cái chất Nga trong con người của thày. Đó là sự chân thực, cả tin, chất phác và đôn hậu. .. Và chính vì cái chất này mà tôi thấy lo lắng cho thày trong tình hình rối ren hiên nay ở Ucraina. Những người như thày, khi phải vật lộn với cuộc sống nhiễu nhương thì luôn luôn chịu phần thua thiệt.

(Còn nữa)

[lixeta]

NHỚ THÀY

Vào học được vài tuần thì thày phát hiện ra rằng: tất cả các nội dung được bố trí để học tập trong chương trình thì bọn tôi đã nắm rất chắc rồi. Có lẽ trong con mắt một số sĩ quan của cái HV đó thì VN cũng chỉ được xếp ngang với các nước đang phát triển ở châu Phi hay Mỹ la- tinh thì phải. Vì vậy họ xây dựng một chương trình học tập khá là đơn giản và ở một trình độ rất thấp, nặng về thực hành. Khi phát hiện ra điều đó, thày bảo: “Thôi, từ nay chúng ta không học theo chương trình nữa mà sẽ học những gì chúng mày cần”. Thày bảo bọn tôi nêu ra những nội dung cần thiết, đồng thời thày cũng lựa chọn những nội dung mà thày biết ở VN khó tiếp cận như các loại tài liệu: sửa chữa, kiểm đo thiết bị ổn định, hệ thống điều khiển hỏa lực, tên lửa chống tăng v… để cho chúng tôi học. Về phía chúng tôi thì chỉ khoái tìm hiểu cái mới lạ nên đề nghị thày cho học những loại TTG mà lúc đó còn bị coi là “mật”. Đó là T72 và BMP3. Đây là 2 loại xe mới được trang bị nhưng chưa phổ biến lắm trong khối Vác- sa- va và bán cho Ai- cập. Nghe chúng tôi đề nghị, thày đồng ý tất. Thế là chúng tôi không chỉ được nghiên cứu về cấu tạo, nguyên lý làm việc của vũ khí mà còn được lên thực hành bắn cả ở 2 loại xe này. Sau này hỏi các lớp khác thì chỉ được giới thiệu sơ qua và tham quan thôi chứ không được thực hành sử dụng như thế. Nghĩ lại thì thấy thày cũng hơi liều chứ lúc ấy thì chỉ thấy khoai khoái mà thôi.

Không chỉ giúp đỡ tận tình trong học tập thày còn rất thương chúng tôi và giúp đỡ tận tình cả trong sinh hoạt. Ngày lễ Mùa Đông cũng như lễ tiễn Mùa Đông thày kéo cả lớp bọn tôi ra mặt hồ đóng băng vui chơi cùng với gia đình thày và cộng đồng. Biết bọn tôi không có máy ảnh nên khi đi dã ngoại hay đi chơi thày rất hay chụp cho chúng tôi. Nhờ vậy bây giờ tôi mới có những tấm ảnh ghi lại những hình ảnh quý giá đó. Hôm nhà thày dỡ khoai tây, bọn tôi định ra cùng làm cho vui nhưng thày ngại nên không cho. Đến lúc dỡ xong, muốn cho bọn tôi khoai nhưng sợ mang vào ký túc bị mấy bà già thường trực để ý nên thày giấu vào bụi cây rồi nhắn chúng tôi ra lấy…

Riêng với tôi thày có một tình cảm khá đặc biệt. Thày quý mến và rất tôn trọng ý kiến của tôi. Ngày tốt nghiệp, thày đề nghị công nhận trình độ pháo thủ cấp 2 cho toàn thể an hem trong lớp (trong quân đội LX cấp có 4 cấp pháo thủ từ thấp lên cao là: cấp 3, cấp 2, cấp 1 và Kiện tướng- Ở Việt Nam thì có 3 cấp nhưng theo thứ tự ngược lại: cấp 1 là thấp nhất, cấp 3 là cao nhất). Thày bảo: “Lấy cấp 2 cho phù hợp với cả hai bên và cũng đúng với trình độ của bọn mày. Riêng tôi, thày đề nghị trao danh hiệu “Kiện tướng”- “мастер . Cái huy hiệu Kiện tướng này đẹp lắm, trông hơi giống huy hiệu của phi công. Tôi đã giữ nó như một báu vật nhưng mấy năm sau thì bị mất. Có lẽ thủ phạm là nội bộ trong khoa đó thôi.

Khi chúng tôi chuẩn bị về nước thày còn mua tặng mỗi tên một món quà lưu niệm nho nhỏ gì đó. Riêng tôi, thày mua tặng một cái “thước tính lô- ga- rít”. Thày bảo: “Mày rất giỏi tính toán nên tao tặng cái này. Bây giờ người ta dùng máy tính rồi song khi nhìn thấy cái này là người ta nghĩ đến tính toán”.

Chỉ ở với nhau mấy tháng mà chúng tôi coi thày như người ruột thịt của mình. Chính vì vậy, những ngày này tôi cứ cồn cào trong dạ. Nếu nghỉ hưu mà thày về lại quê hương thì chính lúc này đây, thày đang ở trong tâm điểm điểm nóng của địa cầu. Với tính cách của thày, lại có quá khứ phục vụ trong quân đội LX, nếu thày ở lại nước Nga hay miền đông Ucraina thì còn đỡ chứ thày ở miền tây thì sẽ rắc rối to.

Chẳng biết làm sao, chỉ biết cầu mong thày và gia đình được bình an mà thôi!

Những ngày chính biến Maydan ở Ucraina- 2014

[baoleo]

NHỚ THÀY...............
Chỉ ở với nhau mấy tháng mà chúng tôi coi thày như người ruột thịt của mình. Chính vì vậy, những ngày này tôi cứ cồn cào trong dạ. Nếu nghỉ hưu mà thày về lại quê hương thì chính lúc này đây, thày đang ở trong tâm điểm điểm nóng của địa cầu. Với tính cách của thày, lại có quá khứ phục vụ trong quân đội LX, nếu thày ở lại nước Nga hay miền đông Ucraina thì còn đỡ chứ thày ở miền tây thì sẽ rắc rối to.

Chẳng biết làm sao, chỉ biết cầu mong thày và gia đình được bình an mà thôi!

Những ngày chính biến Maydan ở Ucraina- 2014

Những dòng này, chỉ có thể ở trong tình đồng đội. Cảm ơn anh LXT. 

[qtdc]

Bác lixeta có một bài hay về thầy giáo cũ. Tre-bo-ta (Чебота) có thể xuất phát từ чеботарь nghĩa là thợ đóng giày (ủng), động từ đóng giày là чебота́рить, đây là một từ cổ có tính vùng miền. Nói nôm na theo tiếng Việt là bác Phó Ủng (như phó mộc, phó cối chẳng hạn). Đánh nhau em nghĩ chắc khó, nhưng với người về hưu tại Ucraina thì khả năng giảm lương hưu theo yêu cầu của quỹ tiên tệ quốc tế là chắc vì Ucraina sẽ phải vay tiền của tổ chức này với những điều kiện rất khắt khe.

[nguyentrongluan]

Thời tôi học đại học cái thước Lô ga là cả một tài sản lớn không phải ai cũng có đâu LIxeta ạ .
Bài viết của bạn thật hay, đọc thật là thích.

[lixeta]

Mấy tấm hình thày Tre- bo- ta chụp cho:
Đi dã ngoại mùa đông:



Với con gái thày trong Lễ hội mùa đông trên mặt hồ Sô- nhét:



Còn đây là vật kỷ niệm riêng của thày- thước tính lô-ga-rít:



@qtdc: Cảm ơn chú! Thày nói đại khái* "Tổ tiên tôi có liên quan gì đến nghề làm giày- như ông Ba ta làm giày ba ta ấy"

[lixeta]

CHUYỆN KHÔNG PHẢI AI CŨNG BIẾT VỀ KÍP XE 707

   Trung tuần tháng 5 năm 1975, sau khi về Tổng kho Long Bình đóng quân được chừng nửa tháng thì tôi được đại đội giao cho lái 1 chiếc M48 chiến lợi phẩm lên Bộ tư lệnh quân đoàn 2 lúc đó đang đóng tại cơ sở của Trường võ bị Thủ Đức. Cùng đi với tôi là Lữ văn Hỏa lái con 843 của anh ấy. Nhiệm vụ của chúng tôi là đưa 2 chiếc xe này lên đó trưng bày để phục vụ Hội nghị tổng kết chiến dịch của quân đoàn. Vì đơn vị đang bận củng cố doanh trại và xe cộ rất nhiều việc nên hai lái xe “già” tự đưa xe đi mà không có trưởng xe chỉ huy.

Đang tù chân tù cẳng trong doanh trại nay được ngồi vào buồng lái, lại được chạy trên xa lộ rộng thênh thang hai thằng chúng tôi sướng lắm, cứ dấn ga chạy miết. Mới giải phóng cho nên xe cộ chạy trên đường cũng không đông lắm song dù có cái nào thì khi nhìn thấy hai chiếc xe tăng lao ầm ầm đều dạt vào bên đường mà tránh cho xa.

Mặc dù không có cán bộ chỉ huy đi cùng song vị trí của Trường võ bị Thủ Đức thì chúng tôi vẫn nhớ như in. Nó nằm ngay bên trái đường, cách xa lộ chừng vài chục mét. Sáng 30.4 chúng tôi qua đây còn bị địch bắn vào đội hình nhưng được lệnh bỏ qua, cứ nhằm thẳng Sài Gòn mà tiến. Tuy nhiên, ngồi trong buồng lái tôi vẫn liếc thấy dọc theo hàng rào dây thép gai là hai cái khẩu hiệu chữ rất to. Ở đầu phía bắc là mấy chữ: “lá ngọc cành vàng”, tôi nghĩ bụng chắc trường này chỉ tuyển con em “cán bộ”- con quan chức chính quyền SG hoặc quân lực VNCH vào học mà thôi; còn ở đầu phía nam là mấy chữ “Cư an tư nguy”, tôi đoán đó là khẩu hiệu khuyếch trương vị thế của trường đại khái là “ở thì yên lành, có nguy thì đến cứu giúp”. Đi hết chiều dài hàng rào là đến ngã ba Tăng Nhơn Phú. Tôi đoán cổng chính của nó quanh quanh chỗ cái ngã ba này.

Quả nhiên, đến ngã ba Tăng Nhơn Phú chúng tôi rẽ trái vào một đoạn thì thấy cái cổng trường to lừng lững ngay bên tay trái trông rất oai phong. Tuy nhiên, cái thu hút sự chú ý của tôi nhiều hơn lại là xác một chiếc K63-85 cháy đen thui nằm đối diện với cổng.

[lixeta]

CHUYỆN KHÔNG PHẢI AI CŨNG BIẾT VỀ KÍP XE 707- 2

Vâng! Đầu tiên, khi nhìn thấy cái xe nằm đấy tôi cứ nghĩ đó là một cái xe chiến lợi phẩm bị phía bên kia bắt được đưa về đây trưng bày bởi vì tôi nhớ là hôm 30.4, mặc dù bị địch từ đây bắn ra rất mạnh song chúng tôi đều thực hiện nghiêm chỉnh mệnh lệnh là bỏ qua, không ham đánh để nhanh chóng đến được Sài Gòn. Vậy thì tại sao cái xe này lại ở đây? Chả lẽ nó bị bắt từ trước- ở An Lộc 1972 chẳng hạn? Thì chính hôm vào Trường Thiết giáp Long Thành tôi cũng đã thấy 1 chiếc T59 bị bắt đưa về đó làm giáo cụ trưc quan cơ mà. Nói cho công bằng, công tác huấn luyện của VNCH cũng chính quy, bài bản lắm, cũng lấy thực hành trực quan làm chính. Chiếc xe của ta được đánh dấu những vị trí hiểm yếu mà nếu bắn trúng sẽ tiêu diệt được bằng sơn đỏ rất dễ tiếp thu. Vậy cái này cũng thế chăng? Nhưng đến khi nhìn thấy nó đen thui và có một lỗ thủng toang hoác ở sườn xe thì tôi chắc rằng nó đã chiến đấu và hy sinh tại đây. Sao lại như vậy nhỉ? Nhưng trước hết phải đưa xe vào trong đã.

Sau khi để cho mấy tay vệ binh trèo lên xe nghiêng ngó một lúc thì hai chúng tôi được lệnh cho xe vào. Đường trong nhà trường cũng trải nhựa và rộng rãi chẳng kém quốc lộ 1 bao nhiêu nên tôi vẫn chạy rất nhanh. Đang mát chân ga thì thấy quân lính nhao nhao ra ven đường vẫy lại. Tôi vội dừng xe thì bị bọn hắn quây lấy sừng sừng, sộ sộ: “Lái như thế à? Như con củ c. ấy!” Rồi: “ Mắt mũi để đâu?...” v.v… Tôi hơi hoảng nhưng rõ ràng là mình không đâm vào cái gì cả cơ mà. Vì vậy, tôi cũng trừng mắt lên cãi, cũng văng tung tóe cả. Mãi đến lúc có một bác ra chừng cán bộ đến ôn tồn chỉ lên nóc xe tôi mới đứng dạy thò đầu nhìn lên. Tôi hơi giật mình thấy từ trên thap pháo là một mớ dây điện các loại lòng thà lòng thòng rủ xuống. Thì ra cái bệ ăn- ten của điện đài trên xe M48 nó bằng nhựa nên rất chắc, khi ăn- ten gặp vật cản nó không gập xuống như ăn- ten của ta mà vẫn hiên ngang đứng thẳng như cột cờ. Vì vậy, bao nhiêu dây điện căng ngang đường bị nó kéo đứt tất. Biết là mình cũng có lỗi song tôi vẫn cãi cùn: “Thế này là tại các ông chứ! Sao chăng dây ngang đường lại để thấp lè tè thế”. Thế rồi mọi chuyện cũng im. Bọn hắn lẳng lặng kéo dây ra nối. Còn tôi tháo cần ăn- ten ra rồi đánh xe vào vị trí quy định. Cũng định đi tìm hiểu về xác chiếc xe ngoài cổng kia ngay nhưng rồi phải lau chùi, bảo dưỡng xe này ngay nên tôi đành gác việc đó lại đến hôm sau.

(Còn nữa)

[lixeta]

CHUYỆN KHÔNG PHẢI AI CŨNG BIẾT VỀ KÍP XE 707- 3

Hôm đó- theo yêu cầu của đồng chí cán bộ phụ trách phần trưng bày,có lẽ dân Tuyên huấn thì phải là phải lau chùi xe sao cho bóng loáng lên để quan khách tham quan. Nghĩ cũng bực: “Xe là xe chiến đấu, chạy từ Bắc vào Nam hàng nghìn cây số, trong đó mấy trăm cây đường Trường Sơn, lại nằm ở chiến trường mấy năm… mà cứ đòi phải sáng bóng lên thì sáng thế đek nào được” nhưng đó là chỉ thị của cấp trên nên hai anh em tôi vẫn phải làm đến tận chiều tối mới xong. Đấy là còn may vì tôi nhìn thấy gần chỗ đỗ xe có một họng nước, lại có sẵn mấy đoạn ống nước nên bắt vào rồi đem phụt rửa xe mới nhanh thế được chứ nếu cứ một mình cặm cụi lau thì có mà ba ngày chưa chắc đã đạt yêu cầu.

Buổi tối, tôi với Hỏa nằm nói chuyện đến khuya. Quanh đi quẩn lại toàn chuyện bao giờ sẽ được về Bắc, được đi phép thăm gia đình và về trường học lại v.v… Lúc lão Hỏa ngủ rồi thì tôi vẫn còn trằn trọc với rất nhiều câu hỏi xung quanh chiếc xe cháy ngoài cổng: Nó của đơn vị nào? Nó đánh vào đây bao giờ? Tại sao lại bị cháy? Số phận các chiến sĩ trong xe ra sao? V.v… và v.v… Vì chỉ là chiến sĩ nên hiểu biết của tôi lúc đó cũng khá hạn chế, chủ yếu biết về đơn vị cấp đại đội, tiểu đoàn của mình thôi, còn đến các cấp cao hơn thì chỉ láng máng. Tuy nhiên, vốn đã chuyển qua vài đơn vị, lại quen biết nhiều nên tôi cũng biết nhiều hơn mấy thằng cùng tầm tầm tuổi đời, tuổi quân một tý.

Về biên chế, tôi biết chắc Lữ 203 có trang bị xe K63-85. Đó là xe của đại đội 3- đơn vị cũ của tôi nhưng chiếc xe này không phải của đại đội đó vì trưa hôm 30.4 tôi gặp thằng Đức cùng quê- cái thằng cho tôi cái quần để thay cho cái quần rách tả tơi ấy- khi hỏi thăm tình hình anh em bên đó nó bảo: “Chỉ hôm đánh Phan Rang hy sinh mất mấy thằng thôi, còn từ hôm đó đến nay không ai việc gì”. Như vậy, cái xe này chắc của tiểu đoàn 5- đơn vị vốn của Trung đoàn 574, quân khu 5 tăng cường cho bọn tôi từ Đà Nẵng rồi. Tiểu đoàn đó cũng toàn xe bơi nước, được tăng cường cho Lữ 203 để cùng với Tiểu đoàn 4 làm lực lượng phái đi trước “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến” cho quân đoàn. Tuy nhiên, đấy là đoạn từ Đà Nẵng vào đến Rừng Lá (vị trí tập kết chiến dịch của cánh quân Duyên Hải, phía bắc Xuân Lộc). Còn từ khi bắt đầu chiến dịch HCM, đặc biệt là từ hôm 29.4 thì bọn hắn cùng thân phận với con 380 “sứt môi” của tôi- nghĩa là nằm ở thê đội Hai- lực lượng đi phía sau của binh đoàn thọc sâu. Mà cái lực lượng này hôm đó thì rất đông và vô cùng “hổ lốn”. Ngoài tăng, thiết giáp ra thì còn rất nhiều ô tô: xe chở bộ binh, xe kéo pháo v.v… Sau này tổng kết nghe nói là 400 xe. Như thế rất có thể là lúc bọn tôi qua rồi thì do bộ phận này không chịu được áp lực do địch ở Trường Võ bị Thủ Đức gây ra nên buộc phải tách ra một bộ phận vào đánh chúng để bảo vệ sườn. Tự giải đáp được câu hỏi này, tôi từ từ thiếp đi trong giấc ngủ.

(Còn nữa)