Thông tin - Hình ảnh về cuộc chiến của Liên Xô tại Afghanistan

[qtdc]

(Nguồn : vko.ru)


Ảnh: Leonid Yakutin.

Bài của: Thiếu tướng Evghenii Grigorievitch Nikitenko.

Chiến dịch Afghanistan: Kinh nghiệm không có người nhận (bài 1)

Một số vấn đề về việc đưa một đội quân giới hạn thuộc lực lượng vũ trang Liên Xô vào Afghanistan trong thời gian tháng 12 năm 1979 - tháng 3 năm 1980.

"VKO" bắt đầu loạt bài về cuộc chiến tranh Afghanistan của Liên Xô giai đoạn 1979-1989. Ban biên tập cho rằng mặc dù đã có một số lượng đáng kể các ấn phẩm được công bố, nhưng từ quan điểm thuần túy quân sự (trước tiên là việc rút ra các bài học và kinh nghiệm cần thiết), chiến dịch Afghanistan cho đến nay vẫn chỉ được soi rọi dưới một thứ ánh sáng rất yếu ớt. "VKO", có thể nói đã từ lâu và đến tận bây giờ vẫn đang dành nhiều công sức cho sự phát triển chủ đề này. Chúng ta bắt đầu một cách tự nhiên với sự kiện đưa quân đội Xô Viết vào Afghanistan. Sự quan tâm sâu hơn sẽ được dành cho năm đầu tiên của cuộc chiến tranh ở Afghanistan - năm 1980.

Đầu tháng 12 năm 1979, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyên soái Dmitri Ustinov đem lại cho ban lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu tin tức về việc có thể trong tương lai gần, sẽ có quyết định gửi một lực lượng quân đội Xô Viết tới Afghanistan với quân số khoảng 75.000 người.

Tổng tham mưu trưởng QĐLX Nguyên soái N.V.Ogarkov phản đối và tìm cách chứng minh rằng số lượng quân đội như trên không đủ để giải quyết vấn đề loại trừ các phong trào đối lập (nếu đưa quân đội vào vì việc này), hơn nữa quân đội Afghanistan có thể chống lại, làm cho chuyện chẳng đi đến đâu. Dmitry Ustinov thì tin tưởng sâu sắc rằng một khi quân đội Xô Viết xuất hiện ở Afghanistan, phiến quân sẽ ngay lập tức ngừng hoạt động chiến tranh chống lại chính quyền chính thống Kabul đồng thời hòa bình và yên tĩnh trong nước sẽ được lập lại.

Chuẩn bị một lực lượng hạn chế quân đội Xô viết và nhanh chóng triển khai

Ngày 10 tháng 12 năm 1979, tức là trước khi quyết định cuối cùng được Leonid Brezhnev đưa ra (rõ ràng lúc này ông không chấp nhận các giải pháp khác), Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô bắt đầu ra lệnh cho Bộ Tổng tham mưu xây dựng một cụm quân đội cần thiết.

Ngày 13 tháng 12 (ngày hôm sau khi ra quyết định), nhằm trợ giúp cho Bộ tư lệnh Quân khu Turkestan trong việc tiến hành các biện pháp huy động lực lượng, người ta đã thành lập nhóm đặc nhiệm của Bộ Quốc phòng do Phó Tổng tham mưu trưởng thứ nhất đại tướng A.Kh.Akhromeev đứng đầu.

Sau đó, lãnh đạo nhóm là Thứ trưởng thứ nhất Bộ Quốc phòng Nguyên soái S.L.Sokolov (bị triệu hồi khẩn từ nơi nghỉ phép trở về). Buổi tối 14 tháng 12 năm 1979 nhóm đặc nhiệm của Bộ Quốc phòng Liên Xô đến Termez và bắt tay vào làm việc.

Ngày 16 tháng 12 năm 1979 có lệnh huy động tập đoàn quân dã chiến 40 và tách nó ra khỏi quyền chỉ huy của Quân khu Turkestan. Vì nhiệm vụ chiến dịch đã bổ nhiệm Phó tư lệnh Quân khu Turkestan trung tướng Iu.V.Tukharinov làm tư lệnh tập đoàn quân.

Do ở Bộ Tổng tham mưu không có kế hoạch đưa quân vào Afghanistan (nhiệm vụ phát triển một kế hoạch như vậy không được đặt cho họ) nên không có kế hoạch hay chỉ thị chung về việc huy động quân đội. Các đơn vị binh chủng hợp thành và các phân đội được chuyển sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu qua các mệnh lệnh riêng sau khi nhận được các chỉ thị miệng tương ứng từ D.F.Ustinov.

Chỉ trong vòng ba tuần lễ (cho đến trước ngày 31 tháng 12 năm 1979) đã ban hành hơn ba mươi mệnh lệnh như vậy. Các phân đội hậu cần và cơ quan tập đoàn quân 40 triển khai cuối cùng (một số đang tham gia cuộc xâm nhập đã được bắt đầu).

Các đơn vị của tập đoàn quân 40 - các sư đoàn bộ binh cơ giới loại "V", các đơn vị lục quân thành phần của tập đoàn quân được huy động 10-12 ngày trước khi xâm nhập Afghanistan, và việc thành lập lữ đoàn đổ bộ đột kích đường không cũng vừa mới hoàn thành. Đơn vị chủ lực duy nhất đầy đủ quân số chuyên nghiệp thuộc tập đoàn quân 40 là sư đoàn đổ bộ đường không số 103.

Kể từ nửa cuối tháng Giêng đến giữa tháng 2 năm 1980, toàn bộ cơ cấu biên chế đã được thay thế bởi các phân đội chủ lực lấy từ các đơn vị thuộc tất cả các quân khu và các cụm quân đội Xô viết.

Trong quá trình hình thành cụm quân này đã triển khai huy động khoảng gần 100 đơn vị và tổ chức. Đã gọi bổ sung hơn 50 nghìn sỹ quan, hạ sỹ quan và quân nhân dự bị, trưng dụng của nền kinh tế quốc dân khoảng 8 nghìn xe ô tô và các loại trang bị kỹ thuật khác.


Chiến dịch đưa quân vào Afghanistan và bố trí của tập đoàn quân 40 trong giai đoạn 1979-1980.

Các hoạt động huy động quân đội tương tự về quy mô như vậy ở các quân khu Turkestan và Trung Á trong giai đoạn sau chiến tranh chưa bao giờ diễn ra. Chúng đã làm phát lộ một loạt thiếu sót nghiêm trọng trong việc thực hiện của các cấp chính quyền địa phương, lãnh đạo các xí nghiệp, các cơ sở kinh tế quốc dân, các cơ quan quân sự địa phương và các đơn vị quân đội.
..........

[qtdc]

(tiếp)

Tuy nhiên, điều không tha thứ được nằm ở việc đào tạo sỹ quan dự bị. 70% tổng số sỹ quan được gọi vào quân đội chưa từng phục vụ tại ngũ (họ chỉ mới được đào tạo trong các khoa quân sự của các trường đại học, cao đẳng). Phần lớn trong số họ cho thấy mình hoàn toàn không được chuẩn bị và không có khả năng chỉ huy các đơn vị trực thuộc hoặc thực hiện các nhiệm vụ khác, vốn đặt ra với họ trong quá trình phục vụ.

Thường các trung đội bộ binh cơ giới, pháo binh, công binh, tại đó người chỉ huy là sĩ quan dự bị, trong quá trình hành quân và trong chiến trận gần như không được chỉ huy. Khoảng 20% sỹ quan được gọi lên từ số quân dự bị, đã được chuẩn bị trước tại các đơn vị trong số các hạ sĩ quan cũng không có các các kỹ năng chỉ huy thực tế. Công tác đào tạo sĩ quan dự bị các chuyên ngành binh chủng như tăng-thiết giáp, ôtô-xe máy và hậu cần cho thấy hoàn toàn không đạt yêu cầu.

Kinh nghiệm huy động, đưa bộ đội xâm nhập và thực hành chiến đấu trong hai tháng đầu tiên, khi các sĩ quan dự bị đã ở trong quân đội chứng tỏ rằng họ thiếu sự chuẩn bị để thực hiện được nhiệm vụ trong thời chiến, không phải là kết quả của những khuyết điểm cá biệt, dù có lẽ là những thiếu sót nghiêm trọng, mà đó là hậu quả của những lỗ hổng lớn trong hệ thống đào tạo tổng thể của họ.

Kinh nghiệm triển khai tập đoàn quân 40 vào tháng 12 năm 1979 cho thấy nhu cầu rà soát lại toàn bộ hệ thống đào tạo sỹ quan dự bị trong các lực lượng vũ trang Liên Xô. Vào năm 1979 hệ thống đào tạo này đã lỗi thời và không đáp ứng nổi ngay cả những yêu cầu tối thiểu của một cuộc chiến tranh hiện đại. Các chuyên gia đi đến một đánh giá chung - không thể trở thành một sĩ quan quân đội đúng nghĩa và chỉ huy được cấp dưới nếu không từng phục vụ trong quân đội.

Rõ ràng cần phải có một hệ thống đào tạo mới cho các sỹ quan dự bị. Hệ thống sau khi phát triển cần được kiểm tra trong thực tế và đưa vào vận hành. Tuy nhiên kể cả ngày hôm nay, trong lĩnh vực này những việc mà người ta làm được còn rất ít. Những thay đổi theo hướng tốt hơn, thật không may, vẫn đang là tối thiểu.

Trong những ngày huy động đầu tiên chẳng có cơ quan quân sự địa phương hay đơn vị quân đội nào quan tâm đến chất lượng của các đơn vị biên chế. Mọi người đều chắc chắn rằng đó là một cuộc kiểm tra định kỳ thường xuyên sẽ kết thúc ngay khi đơn vị báo cáo về việc hoàn thành công tác. Vì vậy các cơ quan quân sự địa phương cố gắng nhanh chóng gửi đi số nhân lực đến độ tuổi nhập ngũ, các đơn vị quân đội thì gắng hoàn thành thật nhanh quân số biên chế và báo cáo lên cơ quan cấp trên.

Sau khi có nhóm đặc nhiệm Bộ Quốc phòng Liên Xô và có hướng dẫn trên đường lối chung cho các cấp chỉ huy thích hợp và các cơ quan quân sự địa phương tương ứng về việc phải hoàn thành các nhiệm vụ một cách khả thi và nghiêm túc, tình hình khi ấy mới được cải thiện nhiều. Bắt đầu việc thay thế (nhân sự) trong số đã được gọi tập trung tại các đơn vị nghĩa vụ quân sự những thành phần không có khả năng thực hiện được nhiệm vụ chiến đấu. Việc thay thế kéo dài 8 ngày (và trong một số đơn vị còn kéo dài lâu hơn nữa).

Trong quá trình tuyển quân người ta cảm thấy rất nhức nhối với vấn đề thiếu trầm trọng các chuyên gia: các thợ cơ khí-chiến sỹ lái xe tăng và xe thiết giáp lục quân, xạ thủ tên lửa chống tăng và trắc thủ rađa, các chiến sỹ trinh sát chỉnh pháo và kế toán pháo binh, các hiệu thính viên điện đài và v.v. Trên một mức độ lớn, nhiều quân nhân nghĩa vụ quân sự tại các nước cộng hòa miền Trung Á chỉ được gọi phục vụ trong binh chủng xây dựng của quân đội.

Các sĩ quan dự bị nhập ngũ được đào tạo tại các khoa quân sự của các trường đại học dân sự, phần lớn chưa bao giờ phục vụ trong quân đội, do đó không có những kỹ năng thực tế để làm việc theo chuyên ngành binh chủng, và đặc biệt là kỹ năng làm việc với con người. Nhiều người trong số họ rất kém tiếng Nga. Đối với tất cả các quân nhân nghĩa vụ quân sự, tình trạng điển hình là mức độ được chuẩn bị về thể chất rất thấp.
Một số lượng lớn quân nhân nghĩa vụ không theo dõi được vì sự vi phạm chế độ hộ khẩu khi đăng ký, thiếu thông tin về việc chuyển địa chỉ nhà ở, nhầm lẫn trong tên đường phố, v.v.

Các cơ quan quân sự địa phương và đơn vị quân đội vấp phải những khó khăn đáng kể và đôi khi không lường trước được khi đặt hàng và tiếp nhận các thiết bị kỹ thuật từ nền kinh tế quốc dân. Ban lãnh đạo các xí nghiệp ô tô cung cấp ồ ạt cho quân đội không phải những xe ô tô mới mà là những chiếc xe già nua đã chạy hơn 500 ngàn km. Một số xe không có bánh xe dự phòng đi kèm, dụng cụ của lái xe, các bộ đồ phụ tùng sửa chữa. Nhiều xe không phải loại được trang bị cho việc vận chuyển người.

Trong vòng vài ngày đêm người ta đã phải tổ chức và thực hiện công việc thay thế xe hoặc sửa chữa các xe đã nhận và bổ sung phụ tùng dụng cụ sửa chữa trực tiếp tại các khu tập trung của đơn vị. Những hoạt động này được thực hiện bằng cả việc mua lại các tài sản vật lực của các tổ chức dân sự, cũng như từ dự trữ của quân khu.
........

[qtdc]

(tiếp)

Tóm lại, tình trạng kỹ thuật của các xe máy được các cơ quan quân sự địa phương trưng dụng và đặt hàng rõ ràng không đạt yêu cầu. Ví dụ, 20% số xe đã chạy đến cây số 100 nghìn, 30% - đã chạy 250 nghìn km, và 50% - đã chạy hơn 250 nghìn km. Đến 80% số xe máy được giao đã có đời khai thác sử dụng từ 5 năm trở lên.

Đặc biệt các xe chở chất lỏng có điều kiện kỹ thuật cực kỳ thấp. Trong số 500 chiếc xe được giới thiệu để bổ sung hoàn thiện biên chế ô tô của tiểu đoàn vận tải chất lỏng chỉ lựa được 221 xe còn những chiếc khác phải trả lại vì không thể sử dụng. Đến 80% bộ bơm xăng do thiếu cần bơm,thiếu công-tơ-mét đường kính quy định mà không dùng được. Và còn có rất nhiều thiếu sót khác.

Tất cả những điều này đòi hỏi các biện pháp bổ sung tiếp theo để tìm kiếm đủ nguồn nhân lực tài lực và cản trở nghiêm trọng việc hoàn thành nhiệm vụ một cách kịp thời.

Ngoài ra, khi dỡ niêm cất các xe ô tô dự trữ cho thấy chúng rất nhiều lỗi và thiếu nhiều tài sản kỹ thuật đi kèm đồng bộ. Các xưởng sửa chữa trưng dụng từ nền kinh tế quốc dân được bổ sung các loại dụng cụ sửa chữa và thiết bị phụ tùng cần thiết, bởi chúng gần như hoàn toàn không có các loại trang bị này. Khi chuẩn bị cho quân đội các đề cử, tất cả các thiết bị đều chịu sự kiểm tra chuyên sâu, bổ sung hoàn chỉnh, nạp lại nhiên liệu, bảo trì cấp 2, một phần thiết bị kỹ thuật được chạy thử nghiệm kiểm tra.

Bất chấp những sai sót trong quá trình huy động, Bộ tư lệnh các Quân khu Turkestan và Quân khu Trung Á, cấp chỉ huy các đơn vị lớn nhỏ, các cơ quan quân sự địa phương cuối cùng cũng làm tròn nhiệm vụ được giao phó. Kết thúc ngày 24 tháng 12 năm 1979, các lực lượng chính của tập đoàn quân 40 đã sẵn sàng hành động.


Đến cuối ngày 26 Tháng 12 năm 1979 các đơn vị thuộc sư đoàn BBCG cận vệ số 108, đã vượt qua khu vực bình nguyên trong chặng đường hành quân và tiến đến dãy núi Hindu Kush. Ảnh: Leonid Yakutin.

Ngày 24 Tháng 12 năm 1979 Dmitry Ustinov tổ chức họp ban lãnh đạo Bộ Quốc phòng, có sự tham dự của các Thứ trưởng, các Tổng tư lệnh Lục quân, Không quân, Phòng không của đất nước, Tư lệnh quân Đổ bộ đường không, một số Chủ nhiệm các Tổng cục trọng yếu. Tại cuộc họp này, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tuyên bố quyết định đưa quân đội Xô Viết vào Afghanistan. Hy vọng của số tướng lĩnh sỹ quan đã được thông báo trước kia về khả năng sẽ có một quyết định như vậy, và họ mong rằng điều này sẽ không xảy ra, cuối cùng niềm hy vọng đó đã bị xua tan.

Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng đã ký một chỉ thị gửi bộ đội, trong đó có đoạn như sau: "Quyết định đưa một lực lượng quân đội Liên Xô có quân số giới hạn đang đóng trong các khu vực phía Nam đất nước sang lãnh thổ Afghanistan nhằm hỗ trợ quốc tế cho nhân dân Afghanistan anh em, và tạo ra những điều kiện thuận lợi để ngăn chặn các hành động chống Afghanistan có thể xảy ra của các quốc gia láng giềng". Nhiệm vụ này đối với các cấp chỉ huy, nói thẳng thắn là rất không rõ ràng.

Chỉ thị đó không dự kiến trước sự tham gia của quân đội Liên Xô vào chiến sự trên đất Afghanistan. Hơn nữa, nó cũng không xác định quy tắc sử dụng vũ khí ngay cả trong trường hợp tự vệ. Nó ngụ ý nói rằng các đơn vị lớn nhỏ của chúng ta sẽ đồn trú trong doanh trại và bảo vệ các khu vực và các cơ sở quan trọng, để quân đội Afghanistan rảnh tay chủ động chiến đấu chống lại phe đối lập và chống lại các kẻ thù bên ngoài có thể có.


Tư lệnh đầu tiên của TĐQ BCHT số 40 đưa quân đội Xô viết vào Afghanistan - trung tướng Iu.V.Tukharinov trước đó là phó tư lệnh thứ nhất QK Turkestan.

Các chỉ thị riêng cho vị chỉ huy tập đoàn quân 40 trung tướng Iu.V.Tukharinov sẽ được trao cho ông khi gặp Cục trưởng Tác chiến Bộ TTM QĐ Afghanistan, trung tướng Babadgian và tư lệnh tập đoàn quân sẽ thảo luận với ông ấy về các vấn đề triển khai quân đội Xô Viết ở Afghanistan (Babadgian nhận được các chỉ dẫn tương ứng từ H.Amin).
.......

[qtdc]

(tiếp)

Giờ bắt đầu vượt biên giới được Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô ấn định là 15,00 giờ Moskva (16,30 giờ Kabul) ngày 25 tháng 12 năm 1979. Trong mệnh lệnh cho chỉ huy các cấp, thời gian còn lại để tổ chức thực hiện hành quân chỉ còn không đầy một ngày đêm.


Hafizullah Amin - Bí thư thứ nhất Đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan, chủ tịch Hội đồng Cách mạng, Bộ trưởng Quốc phòng Afghanistan cho đến ngày 27 tháng 12 năm 1979, cũng là người đã mời quân đội Xô viết vào Afghanistan để kết liễu chính mình.

Thay mặt ban lãnh đạo Liên Xô, ngày 02 tháng 12 năm 1979, Đại sứ Liên Xô thông báo tới H.Amin rằng chính phủ Liên Xô thấy có thể đáp ứng các yêu cầu của ông ta và gửi đến Afghanistan 2 tiểu đoàn quân Xô Viết (một tiểu đoàn spetsnaz và một tiểu đoàn dù) để tăng cường an ninh cho các lãnh đạo nhà nước và bảo vệ phi trường Bagram.Theo thỏa thuận với H.Amin vào ngày 3 và 14 tháng 12 năm 1979, các đơn vị trên được máy bay VTQS chuyển tới Afghanistan và bắt đầu bảo vệ các mục tiêu được giao.

Ngày 14 tháng 12 năm 1979 B. Karmal có mặt bất hợp pháp cùng với một trong các tiểu đoàn trên ở sân bay Bagram, ông ta ở đấy cùng các sĩ quan và binh lính Liên Xô cho đến cuối tháng. Trước đó không lâu (ngày 11 tháng 12 năm 1979) máy bay vận tải Liên Xô đưa từ Moskva tới Afghanistan A.Vatandjhar, S. Gulyabzoy, A. Sarwari và S.Mazdurjar - bộ tứ ("Quartet") này vào đêm trước quyền lực đến tay H.Amin đã tị nạn tại sứ quán Liên Xô. Để giữ mạng sống cho họ người ta đã kịp thời chuyển họ vào lãnh địa Đại sứ quán ở thủ đô Kabul, và sau đó từ Afghanistan đưa họ đến Moskva khi mà chính quyền đã thuộc về H.Amin. Kế hoạch thảo ra ở Moskva bắt đầu được thực hiện. Không có bằng chứng bằng tài liệu, nhưng chắc chắn B. Karmal và "bộ tứ" đã tham gia vào kế hoạch trên. Trong bất kỳ trường hợp nào, họ còn biết về nó nhiều hơn so với các sĩ quan của Bộ Tổng tham mưu quân đội Liên Xô.

Ngày 22 hoặc 23 tháng 12 năm 1979 Đại sứ Liên Xô thông báo cho H.Amin biết lãnh đạo Xô viết đã quyết định đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của ông ta về việc đưa quân đội của mình vào Afghanistan, và ngày 25 tháng 12 năm 1979 đã sẵn sàng bắt đầu cuộc xâm nhập. Amin bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với quyết định đó và ra lệnh cho Bộ Tổng tham mưu hỗ trợ đầy đủ cho việc thực hiện nó.


Trong những ngày đầu tiên xâm nhập Afghanistan, các đơn vị lớn nhỏ thuộc tập đoàn quân binh chủng hợp thành số 40 trên thực tế không gặp phải sự chống cự nào từ phía các nhóm vũ trang của phe đối lập. Ảnh: Leonid Yakutin.
........

[qtdc]

(tiếp)

Cuộc xâm nhập của cụm quân đội Liên Xô vào Afghanistan

Căn cứ chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô, đêm 24 sang ngày 25 tháng 12 người ta đã chuyển bằng đường không từ sân bay Fergana đến sân bay Kabul phần còn lại của trung đoàn dù độc lập số 345 (hai tiểu đoàn của trung đoàn đã triển khai đến  đây trước đó và đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ các sân bay Kabul và Bagram). 9,00 giờ ngày 25 tháng 12 năm 1979 các đơn vị của sư đoàn đổ bộ đường không số 103 bắt đầu được chuyển tới đây .


Quân đội Xô viết xâm nhập Afghanistan tháng 12 năm 1979.

Cụm quân của Quân khu Turkestan được giành để đưa vào Afghanistan có lực lượng cụ thể như sau - tập đoàn quân số 40 (các sư đoàn bộ binh cơ giới cận vệ số 108 và số 5, lữ đoàn đổ bộ-đột kích độc lập số 56, trung đoàn bộ binh cơ giới 860, lữ đoàn pháo binh 353, lữ đoàn tên lửa phòng không số 2, sư đoàn ĐBĐK cận vệ 103 và trung đoàn dù cận vệ độc lập số 345, quân đoàn không quân hỗn hợp số 34). Ngoài ra, lực lượng dự bị sau khi huy động có: sư đoàn bộ binh cơ giới số 68 trong khu vực Kushka và sư đoàn bộ binh cơ giới số 201 trong khu vực Termez.

Đồng thời với việc sư đoàn bộ binh cơ giới 108 triển khai tiến ra hướng Termez, người ta thả quân dù và đổ bộ họ xuống các sân bay sau: sân bay Kabul - sư đoàn dù 103, sân bay Bagram - trung đoàn dù 345.


Lâu đài Taj-Bek nơi ở và làm việc của H.Amin tại Kabul - năm 1979. Sau này là trụ sở Bộ tham mưu TĐQ BCHT số 40 QĐLX.

Cuộc xâm nhập của quân đội Liên Xô vào Afghanistan dự định thực hiện trên hai hướng theo các tuyến đường Termez - Kabul - Ghazni và Kushka - Herat - Kandahar với nhiệm vụ: đóng quân thành doanh trại đồn trú trên một vòng tròn giới hạn các khu vực quan trọng nhất, tạo điều kiện lập lại tình hình ổn định cho Afghanistan.

Việc điều động sang phía đông bắc đất nước trung đoàn BBCG độc lập 860 qua Khorog tới Faizabad cũng nằm trong mục đích này.

Sau khi có chỉ dẫn, bây giờ thì với thời gian cụ thể, người ta đã tính toán chính xác lộ trình hành quân, đề ra các nhiệm vụ cho các đơn vị lớn nhỏ, giải thích mục đích việc xâm nhập cho tất cả các quân nhân trong đơn vị. Việc chỉ huy bộ đội vượt qua biên giới một cách có tổ chức và tiến vào các khu vực làm nhiệm vụ, cũng như việc kiểm soát tương ứng được chỉ định rõ ràng.

Khi thực hiện công tác giải thích cho các quân nhân người ta đã tập trung vào vấn đề cuộc xâm nhập của quân đội Liên Xô tới Afghanistan là thể theo yêu cầu của chính phủ hợp pháp của nó, nhằm hỗ trợ quốc tế cho nước chủ nhà trong cuộc chiến chống lại bọn xâm lược nước ngoài, trong tương lai sẽ tạo ra mối đe dọa đường biên giới phía Nam của Tổ quốc ta. Không hề có bất kỳ mục đích nào khác ở đây. Một khi sự can thiệp bên ngoài vào công việc nội bộ của Afghanistan chấm dứt, quân đội Xô Viết sẽ ngay lập tức rút khỏi đất nước này. Sự giải thích như vậy đã được đón nhận với sự hiểu biết từ phía các quân nhân.
.........

[qtdc]

(tiếp)

Những cây cầu

Vấn đề nghiêm trọng cho bộ đội trên hướng Termez là việc tổ chức vượt sông Amu-Darya, con sông đỏng đảnh và bất thường có tốc độ dòng chảy mạnh và hay thay đổi lòng sông. Bờ cát của nó rất dễ xói lở. Tất cả làm cho nhiệm vụ tổ chức chuyên chở bộ đội bằng phà cũng như bằng cầu phao bắc qua sông trở nên cực kỳ khó khăn.

Vì vậy, một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác công binh đảm bảo đưa quân đội Liên Xô xâm nhập Afghanistan là trang bị và duy trì cầu phao tại Termez, xây dựng và duy trì cầu nước cao (высоководный мост) tạm thời tại Ayvadzhe.


Cầu quân sự nước cao.

Trước thời điểm quân đội Xô Viết xâm nhập Afghanistan, qua đường sắt người ta đã chuyên chở từ các quân khu vùng trung tâm đất nước đến khu vực Termez nằm trên lãnh địa quân khu Turkestan ba trung đoàn công binh cầu phao.

Sau quá trình khảo sát đường sông kỹ càng và tính toán tỉ mỉ, tiến hành dưới sự lãnh đạo của Chủ nhiệm bộ đội công binh quân khu thiếu tướng A.S.Korolev cùng các chuyên gia Học viện Công binh được phái đến từ Moskva, vị trí chung cuộc cho cầu phao đã chọn được.

Đồng thời xác định xong công nghệ bắc cầu và gia cường cầu trước dòng chảy mạnh, cũng như các công tác bổ sung cần thiết để gia cố bờ và tăng độ ổn định nền đảo phù hợp với kết cấu cầu (giữa bờ và đảo là một số đốt cầu phao, nền đảo - gia cường các tấm bê tông và sau đó - tiếp tục kết cấu cầu ).

Chiếc cầu phao tải trọng 60 tấn này làm từ bộ PMP được xây dựng trong vòng bảy tiếng (bắt đầu công việc - từ 7,00 giờ ngày 25 tháng 12 năm 1979). Tháng 3 năm 1980, do lũ xuân sắp về nên người ta đã thay thế nó bằng dạng cầu phao tổ hợp PMP và PPS.

Để ngăn chặn sự xói mòn và phá hủy bề mặt của đảo, theo đường mép nước người ta đóng xuống đáy sông các cọc kim loại sao cho nhô lên khỏi mặt nước 1 m, dùng lau sậy bện với rơm bao quanh thành lớp vỏ bọc, sau đó lớp vỏ bọc này được gia cố bằng đất sét đắp. Đường qua đảo lát bằng một lớp vật liệu loại như trên có chiều dày 1 m, trên nền sét đó người ta đặt các tấm bê tông.

Các vị lãnh đạo tỉnh Surkhandarya A.K.Karimov và V.M.Mikhailov đã giúp đỡ rất nhiều cho bộ đội trong việc gia cố nền đường xuống bến và đảo, họ cung cấp miễn phí một số lượng lớn các tấm mặt đường BTCT sản xuất trong nhà máy cấu kiện bê tông cốt thép và đảm bảo chở chúng đến tận nơi trên các xe chuyên dụng chở tấm.

Chiếc cầu phao được xây dựng có một phần mở nhằm đảm bảo cho tàu bè qua lại trên sông. Do dòng chảy mạnh mà sinh ra những khó khăn lớn trong quá trình bắc cầu, đặc biệt trong việc neo giữ, điều này giải thích cho việc mất một thời gian dài mới bắc xong cầu ngày 25 tháng 12 năm 1979.

Để nhân bản cây cầu tại Termez, cũng như đảm bảo công tác xây dựng cầu nước cao tạm thời và đường vòng tránh cho ô tô ở Tashkurgan, một trung đoàn cầu phao khác vào tháng 1 năm 1980 đã bắc một cầu phao 60 tấn tại Ayvadzh bằng bộ PMP.

Tiếp theo đó, lực lượng công binh trong thời hạn ngắn nhất - 51 ngày đêm và điều kiện thủy văn phức tạp đã xây dựng được chiếc cầu nước cao (có tĩnh không thông thuyền cao) dài 588 m có tải trọng lên đến 40 tấn. Các trụ cầu - các ống kim loại đường kính 320 mm, chiều sâu đóng cọc 20 m. Để xây các nhịp đã sử dụng các bộ cầu dã chiến lắp ghép tiêu chuẩn MLRM (малый автодорожный разборный мост) và BARM (большой автодорожный разборный мост). Có hai cây cầu này sẽ cho phép thực hiện kịp thời các biện pháp phòng ngừa trên các cây cầu đó. Nhờ vậy mà đảm bảo khai thác sử dụng được lâu dài các cầu nổi làm từ các đốt cầu tiêu chuẩn với lưu lượng giao thông rất lớn (lên đến 1.000 đơn vị xe máy mỗi ngày đêm).
........

[qtdc]

(tiếp)

Hành quân đến Kabul

Đơn vị Xô Viết đầu tiên tiến qua biên giới Liên Xô-Afghanistan là tiểu đoàn trinh sát độc lập 781 thuộc sư đoàn BBCG số 108. Trên bờ sông phía Afghanistan, đón quân đội Xô Viết là anh trai của H.Amin - Abdullah Amin, người chịu trách nhiệm việc trấn áp các phong trào đối lập tại các tỉnh phía Bắc của đất nước.


Biên chế tổ chức năm 1984 trong thời gian hoạt động tại Afghanistan của tiểu đoàn trinh sát độc lập 781 thuộc sư đoàn BBCG cận vệ hai huân chương Cờ Đỏ số 108  - sư đoàn Nevel.

Quân đội Xô Viết được các cơ quan biên phòng cho phép vượt qua biên giới mà không cần thủ tục kiểm tra hải quan theo danh sách chuẩn bị từ trước, đã được trao cho biên phòng trước lúc đơn vị tiến xuống cầu phao. Danh sách quân nhân đổ bộ đường không  được gửi cho cơ quan biên phòng trên sân bay vào đợt tiếp nhiên liệu cuối cùng cho máy bay.

Tại đài quan sát-chỉ huy trong khu vực cầu có mặt tư lệnh quân khu Turkestan thượng tướng Yu.P.Maksimov, tư lệnh tập đoàn quân 40 trung tướng Yu.P.Tukharinov và thượng tướng Merimsky V.A., người đứng đầu nhóm đặc nhiệm Bộ Quốc phòng.

Họ quan sát việc vượt qua biên giới với Afghanistan trên mặt đất và trong không trung khi đến thời gian đã ấn định của trung đoàn BBCG 180 trên các xe BMP - đội tiên phong của sư đoàn BBCG cận vệ 108, thê đội tiên phong của sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 103. Các vị tướng vẫn ở tại đài quan sát-chỉ huy bên bờ sông cho đến sáng, khi hàng quân cuối cùng còn chưa được chuyển qua bờ sông bên trái.

Đội hình hành quân theo trình tự của sư đoàn BBCG cận vệ 108 như sau: phân đội trinh sát - tiểu đoàn trinh sát độc lập 781, khối hành quân đầu tiên - trung đoàn BBCG 180 (các đại đội BBCG và xe tăng), đơn vị đảm bảo hành quân - tiểu đoàn công binh độc lập 271, đi tiên phong - 1/trung đoàn BBCG 180 cùng tiểu đoàn pháo của trung đoàn, trung đoàn BBCG 180, sở chỉ huy tiền phương (PKP) của sư đoàn BBCG, trung đoàn xe tăng 234, tiểu đoàn pháo phản lực độc lập, trung đoàn BBCG 177, trung đoàn pháo binh 1074, SCH sư đoàn, tiểu đoàn tên lửa PK độc lập, tiểu đoàn pháo PK 1049, trung đoàn BBCG 181, tiểu đoàn phòng hóa độc lập, trạm chỉ huy hậu cần (TPU) và khối hậu cần sư đoàn BBCG.

Chiều dài đường hành quân của sư đoàn 108 là 510 km. Hành trình thực hiện qua hai bước. Đoạn đầu tiên - dài 300 km, gồm có 140 km trên địa hình bình nguyên, 160 km - trên địa hình rừng núi. Đoạn thứ hai - chiều dài 210 km ở vùng rừng núi.

Đoạn đầu tiên mất tất cả 25 giờ, bao gồm cả 4 giờ tạm dừng để tiếp nhiên liệu cho xe máy. Đoạn thứ hai thì khối trinh sát và bộ phận tiên phong của sư đoàn (trung đoàn BBCG trên các xe BMP) vượt qua trong 18 giờ, các lực lượng chính của sư đoàn mất 21 giờ.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Cuộc hành quân đội hình hỗn hợp có tốc độ trung bình như sau: vùng đồng bằng vào ban đêm - 20 km / h, vùng núi buổi tối - 15 km / h. Tiêu thụ nhiên liệu theo định mức hành quân là 2,9 lần tiếp nhiên liệu đối với xăng, 3 lần với diesel.

Việc tổ chức hành quân đoạn đầu diễn ra trong khu vực xuất phát, những nhiệm vụ đầu tiên được truyền đạt qua mệnh lệnh quân sự. Theo tổ chức thì đoạn đầu được phân bổ thực hiện trong 20 giờ, đoạn thứ 2 được phân bổ 18 giờ. Nhiệm vụ giao trong mệnh lệnh chiến đấu. Việc chỉ huy tiến hành từ SCHTP, đi sau đội tiên phong.

Cần lưu ý rằng trong thực tế, sư đoàn mới được tập hợp đã thực hiện hành trình 6 cây số khó khăn nhất trên tuyến đường ở vùng núi cao vào mùa đông. Do tuyết ẩm và sương giá nên con đường ban đêm bị đóng băng, xe máy lên dốc và xuống dốc thường xuyên trầy trượt. Các biện pháp phòng ngừa dự kiến trước đã được áp dụng rất kịp thời và tiện lợi - đơn vị công binh đảm bảo cơ động mang sẵn cát, đầu kéo và các máy móc sửa đường, các súc gỗ để chèn dưới bánh xe có trên mỗi chiếc xe, các móc kéo cứng, v.v.

Một trở ngại lớn là đường hầm trên đèo Salang, độ dài 2700 mét, được thiết kế chỉ cho lưu thông qua hầm các xe máy đơn lẻ và các nhóm xe nhỏ loại động cơ có chế hòa khí, mà không phải các xe máy diesel - xe chiến đấu bộ binh BMP, các xe tăng. Vì vậy phải đi qua đường hầm theo từng phân đội nhỏ với những khoảng gián cách cụ thể.

Điều này làm giảm rất nhiều nhịp độ tiến quân của các đơn vị thuộc sư đoàn. Tuy nhiên, đến thời gian đã định thì đội tiên phong của sư đoàn - trung đoàn BBCG 180 đã tới Kabul, bắt liên lạc với các đơn vị của sư đoàn ĐBĐK cận vệ số 103. Tỏ ra xuất sắc nhất về mặt này là chỉ huy trung đoàn BBCG 180, trung tá T.E.Kasymov.

Trong tiến trình hành quân sư đoàn không tiến hành các hoạt động chiến đấu.

Đến cuối ngày 29.12.1979, sư đoàn BBCG cận vệ số 108 đã chiếm lĩnh vị trí phòng thủ trong và xung quanh khu vực thủ đô Kabul của Afghanistan. Chỉ huy sư đoàn là đại tá Valery Ivanovitch Mironov, mới được bổ nhiệm vào cương vị này. Trên thực tế Mironov tiếp nhận sư đoàn trên đường hành quân, trong điều kiện rất khó khăn và phức tạp.

Cần thành thật thừa nhận rằng các đơn vị vừa mới huy động của sư đoàn BBCG cận vệ 108 nom bề ngoài không giống mấy với dáng vẻ của quân đội Xô Viết bách chiến bách thắng. Đây rõ ràng không phải là một cuộc biểu dương sức mạnh quân sự của Liên Xô. Vẻ ngoài của phần lớn các chiến sỹ nghĩa vụ quân sự không gây ra cho người ta nhiều kính trọng. Những người cha được huy động thuộc các gia đình đông con người Uzbek và Tadjik ít giống những người lính dũng cảm, những người đến đây nhằm sẵn sàng trợ giúp trên tinh thần quốc tế cho người Afghanistan.

Ban tham mưu sư đoàn và một số đơn vị tập trung tại vùng ngoại ô phía bắc thủ đô Kabul trong ngôi làng, gọi theo tiếng Nga là "khu trại ấm áp", còn các trung đoàn bộ binh cơ giới và trung đoàn xe tăng triển khai trên các vùng phụ cận thủ đô Kabul, từ tất cả các hướng, tạo ra vành đai phòng thủ bên ngoài cho thành phố.

Mùa đông ở Kabul những năm 1979-1980 có băng giá. Trong các đơn vị của sư đoàn BBCG cận vệ 108 không có đủ bếp lò lẫn nhiên liệu. Để nấu ăn, sưởi ấm lều dã chiến và các hầm hào công sự người ta phải sử dụng bất cứ mảnh gỗ nào kiếm được. Có trường hợp để làm chất đốt phải chặt cả cây cảnh, thậm chí cả cây ăn quả. Điều này làm phát sinh những mâu thuẫn nghiêm trọng với người dân địa phương. Giải quyết những chuyện lùm xùm ấy thật khó khăn.

Và còn một đặc điểm mà không được cơ quan hậu cần tính đến. Kabul - là vùng núi cao. Việc nấu đồ ăn trong các nồi hở đòi hỏi mất 1,5 lần thời gian và nhiên liệu nhiều hơn so với ở vùng đồng bằng. Do thực tế trên mà lại sinh ra nhiều vấn đề.

Tuy nhiên, bất chấp mọi khó khăn, việc đưa quân đội Liên Xô vào Afghanistan vẫn tiếp diễn.

Trong số tạp chí "VKO" tiếp theo chúng ta sẽ xem xét các chiến dịch đổ bộ đường không (sư đoàn cận vệ ĐBĐK 103) và việc đưa các đơn vị BCHT còn lại của TĐQ số 40 vào Afghanistan (sư đoàn BBCG cận vệ số 5, sư đoàn BBCG 201, trung đoàn BBCG độc lập 860) và các đơn vị không quân.
.......

[qtdc]

(tiếp)


Ngoại vi căn cứ KQ Bagram. Máy bay VTQS đang hạ cánh theo một sơ đồ rất phức tạp (vì điều kiện căn cứ bố trí trên vùng núi cao). Ảnh: US DEPARTMENT OF DEFENSE.

Chiến dịch Afghanistan: Kinh nghiệm không có người nhận (bài 2)

Bài của: Thiếu tướng Evghenii Grigorievitch Nikitenko.

Kết thúc việc đưa một đội quân đồn trú hạn chế của các lực lượng vũ trang Liên Xô vào Afghanistan.

Cần lưu ý rằng quá trình soạn thảo phát triển kế hoạch chiến dịch và chuẩn bị để đưa quân đội vào Afghanistan có những đỉnh triều lên cũng như xuống. Ban lãnh đạo tối cao về chính trị-quân sự của đất nước đã dao động trong việc ra quyết định gửi quân và can thiệp vào các vấn đề của Afghanistan. Nếu không, chúng ta không thể cắt nghĩa được sự giải thể sư đoàn ĐBĐK 105 vào giai đoạn tháng 8-tháng 9 năm 1979 (điểm trú quân thường trực - Ferghana), sư đoàn này trong nhiều năm được chuẩn bị sẵn sàng cho các hành động ở hướng phía nam, và trong một vài giờ sẽ có mặt ở Afghanistan. Từ một sư đoàn đầy sức sống và được huấn luyện cực tốt nay còn lại chỉ một trung đoàn.

Chiến dịch đổ bộ đường không

Và đến khi đưa quân vào Afghanistan, chúng ta mới thấy rõ là người ta đã sử dụng sư đoàn ĐBĐK 103, một sư đoàn nằm ở phần châu Âu của Liên Xô cách biên giới Afghanistan vài ngàn cây số (nơi đóng quân thường trực - thành phố Vitebsk, chỉ huy - thiếu tướng Ryabchenko I.F.).

Vào giữa tháng 12 năm 1979, sư đoàn ĐBĐK 103 được nâng cấp báo động, được bổ sung đầy đủ đạn dược và dự trữ vật chất đã tiến ra khu vực xuất phát, sau đó tới các sân bay cất cánh của các đơn vị không quân vận tải. Các bộ tham mưu bộ đội ĐBĐK và không quân vận tải đã lên kế hoạch vận chuyển các đơn vị ra khỏi Belarus và đổ họ xuống các sân bay Bagram và Kabul ở Afghanistan.

Tham gia phục vụ mục tiêu này có gần như toàn bộ đội máy bay của KQ vận tải. Việc tiếp dầu giữa đường dự kiến thực hiện trên mặt đất ở các sân bay vùng Povolgie, Nam Ural và Kazakhstan. Tại những chỗ đó cũng lên kế hoạch cấp đồ ăn nóng cho các chiến sỹ nhảy dù.

Tất cả công tác chuẩn bị cho vận chuyển và đổ bộ bộ đội được tổ chức bí mật dưới vỏ bọc thực hiện các bài tập chiến thuật có đổ bộ thực. Các đơn vị bắt đầu chuyển sang trạng thái báo động chiến đấu cao nhất.

Việc đổ quân (trừ các phân đội được chỉ định chiếm giữ các sân bay nhằm đảm bảo cuộc đổ bộ của lực lượng chính) được lên kế hoạch thực hiện bằng biện pháp hạ cánh.
Do các sân bay khu vực xuất phát nằm khá xa các điểm đóng quân của các đơn vị của sư đoàn, việc chuyển quân đến các sân bay thực hiện theo các phương pháp kết hợp: đến sân bay gần nhất - bằng sức của mình và bằng đường sắt, đến sân bay xa nhất - bằng máy bay VTQS.

Để đảm bảo giữ bí mật, nhiệm vụ chiến đấu giao cho các đơn vị và các phân đội chỉ được chính thức trao khi đổ bộ mà không thông báo trước (không tiết lộ các khu vực đổ quân và sân bay hạ cánh). Các quân nhân nhận nhiệm vụ chuẩn bị đổ bộ và tham gia chiến đấu ngay lập tức sau khi hạ cánh.

Các đơn vị và phân đội quân đổ bộ đã vài ngày đêm ở trên các sân bay xuất phát. Vũ khí và trang bị đã chất trên máy bay. Tại một số sân bay, họ được tập trung vào các khu dã chiến ngoài trời, tập hợp thành các nhóm theo các tốp máy bay. Mỗi nhóm trưởng biết số hiệu máy bay, nơi đỗ máy bay, và tên của người chỉ huy phi hành đoàn. Điều đó nhằm đảm bảo lên máy bay nhanh và hạ cánh nhanh.

Quân nhân được trang bị theo lối mùa đông. Ngoài ủng dạ, mỗi lính dù đều có bốt và được mang tùy theo thời tiết. Vũ khí tác chiến bao gồm vũ khí cá nhân, ba lô đồng bộ và các trang bị cần thiết khác.

Đảm bảo kỹ thuật và hậu cần cho cuộc đổ bộ trong khu vực xuất phát được thực hiện bằng lực lượng và phương tiện của đơn vị kỹ thuật-sân bay của LLKQ. Điều này giúp bảo quản các dự trữ vật chất của các đơn vị thuộc sư đoàn ĐBĐK 103. Để duy trì tính sẵn sàng chiến đấu của các xe BMD và xe vận tải trong nhiệt độ thấp người ta cho sạc lại ắc-quy theo định kỳ. Trên máy bay, chất đầy các trang thiết bị quân sự, khi đậu tại sân đỗ người ta duy trì chế độ nhiệt thích hợp. Các phi đoàn và trung đoàn KQVT, các đội đổ bộ tiên phong đánh chiếm các sân bay, có thể cất cánh 40-50 phút sau khi nhận được mệnh lệnh.

Việc đổ bộ sư đoàn dù cận vệ 103 tiến hành theo phương pháp hạ cánh. Không cần thả dù các đội tiên phong. Cả hai sân bay (Kabul và Bagram) đến thời điểm này đã bị chiếm giữ và đặt dưới quyền kiểm soát của trung đoàn nhảy dù độc lập số 345.


Quân dù trên xe BMD-1. Afghanistan năm 1986.
.......

[qtdc]

(tiếp)


Các khu vực núi non tại Afghanistan, thường có nhiều rặng núi đá hiểm trở có sườn dốc dựng đứng. Đưa phương tiện xe máy hiện đại qua vùng núi như vậy rất khó khăn (thường người ta chỉ đi theo các con đường chính). Bộ đội được huấn luyện chuyên sâu tốt trong đội hình tác chiến đi bộ thì có thể hoạt động dọc theo các thung lũng và sườn núi. Theo hướng thẳng góc, phần lớn các rặng núi gây rất nhiều khó khăn cho hoạt động của không chỉ các phân đội cơ giới hóa mà còn khó khăn ngay cả với các đơn vị và phân đội hành quân bộ.
Ảnh: Leonid Yakutin.

Điều kiện hạ cánh và cất cánh của các sân bay bố trí gần Kabul và Bagram xác định sự cần thiết phải thực hiện đổ quân theo nhóm 6-12 máy bay với thời gian không quá một giờ cho nhóm hạ cánh, đổ quân dỡ hàng và cất cánh trở lại. Để đổ quân dỡ hết hàng giải phóng một chiếc máy bay cần 15 đến 30 phút.

Sau khi hạ cánh các viên chỉ huy đơn vị nhận trực tiếp tại sân bay mặt bằng tỷ lệ lớn của thành phố và bản đồ với các mục tiêu quân sự, nhiệm vụ chiến đấu và một bản giải thích ngắn gọn. Những tài liệu này đã được nhóm đặc nhiệm bộ đội ĐBĐK chuẩn bị từ trước.

Khi thi hành các nhiệm vụ chiến đấu, trách nhiệm chính do các trung đoàn nhảy dù đảm nhiệm. Chỉ huy các đơn vị này trong tháng Mười Hai năm 1979 tại sư đoàn cận vệ ĐBĐK số 103 là: trung đoàn nhảy dù 317 - trung tá Batyukov N.V., trung đoàn nhảy dù 350 - trung tá G.I.Shpak, trung đoàn nhảy dù 357 - trung tá Litovchik K.G., trung đoàn nhảy dù độc lập 345 được chỉ huy bởi trung tá Serdyukov N.I.


Phù hiệu trên tay áo của sư đoàn dù cận vệ 103 từ 1946-1992. Sau khi Liên Xô sụp đổ, sư đoàn đang đóng quân tại thành phố Polotsk Belarus và chuyển thuộc quân đội nước CH Belarus, hiện đã rút gọn thành lữ đoàn cơ động đường không thuộc LLVT CH Belarus.

Để vận chuyển người và trang bị chiến đấu cho sư đoàn dù 103 đã tiến hành 343 chuyến bay vận tải (trong đó có 66 chuyến bay An-22, 76 chuyến bay IL-76, 200 chuyến bay An-12). Tổng số các cuộc đổ bộ các đơn vị và phân đội quân dù trên hai sân bay mất đến 47 giờ (chuyến hạ cánh máy bay đầu tiên tại Kabul diễn ra lúc 16,15 giờ ngày 25 tháng 12, chuyến cuối cùng - hồi 14,30 giờ ngày 27 tháng 12 năm 1979).

Máy bay tiếp đất liên tục ngày cũng như đêm, trung bình 15 phút một chuyến. Trong thời gian đó tại Kabul và Bagram đã chuyển giao được 7 nghìn 700 quân nhân, 894 xe quân sự và 1.062 tấn hàng hóa.

Thật không may, trong khi chuyển vận các phân đội quân dù đến thủ đô Kabul ngày 25 tháng 12 năm 1979, hồi 19,33 giờ (giờ Moskva) môt chiếc IL-76 chở quân nhân và trang bị chiến đấu bị nạn. Phi hành đoàn 7 người (cơ trưởng đại úy Golovchin V.V) và 37 lính dù thiệt mạng. Nguyên nhân của vụ tai nạn - có lỗi trong thuật lái, máy bay va vào núi ở độ cao 4662 m trong khi tiếp cận sân bay Kabul (đại úy cơ trưởng Golovchin V.V. đáp xuống sân bay Kabul lần đầu tiên trong điều kiện rất khó khăn, đặc biệt là vào ban đêm). Thảm họa này đã mở đầu danh sách các tổn thất của chúng ta ở Afghanistan.


Biên chế tổ chức của một trung đoàn ĐBĐK trước khi vào Afghanistan: trung đoàn dù cận vệ 351 thuộc sư đoàn ĐBĐK cận vệ 105 tháng 6 năm 1979.

Các khu vực tập trung của các đơn vị và phân đội quân dù đã được chọn sẵn và trinh sát từ trước bởi các sỹ quan nhóm đặc nhiệm binh chủng ĐBĐK do Phó tư lệnh bộ đội ĐBĐK trung tướng Nikolai Guskov, người đã đến ở Kabul từ ngày 23.12.1979.

Từ sáng ngày 25 tháng 12 năm 1979, các cố vấn quân sự và các chuyên gia Liên Xô đang làm việc trong binh chủng phòng không Afghanistan, với mục đích tránh các hành động thù địch có thể của các binh sĩ Afghanistan trong thời gian các đơn vị nhảy dù đổ bộ đã thiết lập quyền kiểm soát tất cả các hệ thống phòng không và các địa điểm kho chứa đạn dược. Một số pháo PK đã tạm thời bị vô hiệu hóa (gỡ bỏ máy ngắm, khóa nòng, v.v).

Vào thời điểm máy bay vào tuyến hạ cánh đổ bộ quân dù xuống các điểm quy định đôi khi cũng phát sinh một số khó khăn. Ví dụ, khi bóng đêm phủ xuống sân bay Bagram đột nhiên hệ thống chiếu sáng đảm bảo cho máy bay hạ cánh bị tắt. Lúc này máy bay chở quân dù đã ở trên đường vào tiếp cận. Hóa ra hệ thống bị tắt theo lệnh của chỉ huy trưởng căn cứ hàng không, người quyết định cản trở việc xuất hiện của bộ đội ĐBĐK. Chỉ có những hành động kiên quyết của trung tướng N. Guskov mới xóa bỏ được tình trạng căng thẳng, loại trừ các hậu quả nghiêm trọng và đảm bảo thực hiện được nhiệm vụ.

Sau khi hạ cánh các phân đội của sư đoàn ĐBĐK 103 tiến đến trụ sở các cơ quan hành pháp và các mục tiêu trọng yếu khác (Ban Chấp hành Trung ương Đảng Dân chủ Nhân dân, tòa nhà Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, cơ quan an ninh, Bộ Thông tin Liên lạc, doanh trại của một số đơn vị vũ trang) và tăng cường an ninh cho chúng. Trong thực tế, các đối tượng này được đặt dưới sự kiểm soát của quân đội Xô Viết. Ở một số nơi, các sỹ quan - những đối thủ với H.Amin, không biết lý do tại sao quân đội Liên Xô tới đây, đã cố gắng chống cự, nhưng đã bị tước vũ khí tương đối nhanh chóng.


Trung đoàn dù 350 thuộc sư đoàn ĐBĐK 103 - đội hình hành quân các xe BMP và BTR của đại đội 5 trên vùng núi Afghanistan, 1984-1985. Trong những năm về sau của cuộc chiến tranh Afghanistan, do tính chất tác chiến giống bộ binh nên quân dù chuyển sang dùng các xe chiến đấu của BBCG.
.......