Thông tin - Hình ảnh về cuộc chiến của Liên Xô tại Afghanistan

[qtdc]

(tiếp)

Tại thời điểm này, Hafizullah Amin đang phởn phơ ngây ngất: cuối cùng ông ta đã đạt được mục tiêu ấp ủ - quân đội Liên Xô đã vào Afghanistan. Ngày 27 tháng 12, ông tổ chức một bữa tiệc trưa thịnh soạn, tiếp tại cung điện sang trọng của ông các thành viên Bộ Chính trị, các Bộ trưởng và gia đình của họ. Lý do về mặt chính thức là để đón Bí thư Ban Chấp hành Trung ương PDPA Panjshiri từ Moskva trở về. Ông ta bảo đảm với Amin: ban lãnh đạo Liên Xô thỏa mãn với phiên bản của ông ta mô tả về cái chết của Taraki và sự thay đổi người lãnh đạo đất nước. Liên Xô sẽ viện trợ quân sự cho Afghanistan.

Amin trịnh trọng nói: "Các sư đoàn Xô Viết đang trên đường tới đây. Tất cả đang diễn ra tốt đẹp. Tôi thường xuyên liên lạc điện thoại với đồng chí Gromyko, và chúng tôi cùng nhau thảo luận việc làm thế nào để thông tin tốt nhất cho thế giới rõ về sự giúp đỡ quân sự của Liên Xô cho chúng ta".


Hafizullah Amin tại một trong các cuộc trả lời phỏng vấn báo chí cuối cùng trước khi bị lật đổ

Buổi trưa người ta đón đợi bài phát biểu của Tổng bí thư trên truyền hình Afghanistan. Các quan chức quân sự cấp cao và lãnh đạo các cơ quan chính trị được mời đến dự buổi lễ ở cung điện Taj Beck. Tuy nhiên, trong lúc ăn trưa, nhiều vị khách cảm thấy khó chịu. Một số bị bất tỉnh. Amin hoàn toàn tê liệt. Vợ ông ta ngay lập tức gọi chỉ huy đội cận vệ tổng thống, thiếu tá Jandad, anh ta gọi tới Bệnh viện Trung ương Quân đội (Charsad Bistar) và phòng khám đa khoa của Đại sứ quán Liên Xô. Các đồ ăn và nước ép quả lựu được gửi ngay đi kiểm tra, đầu bếp người Uzbekistan bị nghi ngờ và bắt giữ. Chế độ bảo vệ được tăng cường.

Khi các bác sĩ Liên Xô - bác sĩ nội khoa Victor Kuznechenkov và bác sĩ phẫu thuật Anatoly Alekseev - đáp xe đến vọng gác bên ngoài và, như thường lệ, trao lại vũ khí của họ, song họ tiếp tục bị khám xét, một việc chưa bao giờ xảy ra trước đây. Có chuyện gì vậy? Các bác sĩ của chúng ta đã xác định: bị ngộ độc hàng loạt. Amin nằm cởi phanh đồ cho đến quần lót, quai hàm sệ xuống, và mắt đảo ngược. Ông ta bất tỉnh, hôn mê nặng. Chết rồi sao? Bắt mạch - nhịp tim vô cùng yếu ớt.

Các đại tá Kuznechenkov và Alekseev, không nghĩ rằng mình đang phá hỏng kế hoạch của ai đó, họ bắt tay cứu chữa người đứng đầu "quốc gia thân thiện của Liên Xô". Ban đầu họ chèn hàm lại, sau đó khôi phục nhịp thở. Họ đưa ông ấy vào phòng tắm, lau rửa sạch, rồi bắt đầu rửa dạ dày, thông tiểu ... Họ tiếp tục làm việc này cho đến khoảng sáu giờ chiều. Khi hàm đã ngừng trễ và bệnh nhân đã đi tiểu được, các bác sĩ hiểu rằng Amin đã được cứu sống. Nhưng sau khi cảm thấy có những sự kiện đáng sợ nào đó đang chín muồi, Alekseev trước tiên phái phụ nữ ra khỏi cung điện sớm, viện dẫn sự cần thiết phải khẩn trương tiến hành phân tích nước rửa trong phòng thí nghiệm.

Mất một lúc khá lâu rồi mí mắt Amin động đậy, ông tỉnh lại sau đó ngạc nhiên hỏi: "Tại sao lại xảy ra chuyện này trong ngôi nhà của tôi? Ai làm điều đó? Tai nạn ngẫu nhiên hay phá hoại?"

Sự cố trên làm các sĩ quan chịu trách nhiệm việc tổ chức bảo vệ vị Chủ tịch Hội đồng Cách mạng DRA (Jandad, Ekbavl) vô cùng lo lắng. Họ đặt thêm (thậm chí cả bên ngoài) các trạm gác bổ sung của các binh sĩ Afghanistan và gọi tới lữ đoàn xe tăng để ở đó người ta đặt mình trong tư thế sẵn sàng trợ giúp. Tuy nhiên, sự giúp đỡ cho họ chẳng thể trông đợi được từ đâu, bởi lẽ các chiến sĩ nhảy dù của chúng ta đã phong tỏa hoàn toàn các đơn vị quân đội Afghanistan ở Kabul.

Hồi 15:00 giờ từ Đại sứ quán người ta truyền đi thông báo rằng giờ bắt đầu cuộc tấn công (giờ "G") được quy định - 22:00 giờ, sau đó chuyển thành 21:00 giờ. Tiếp theo, giờ này liên tục được cập nhật, và chung cuộc - 19:30 giờ. Rõ ràng, các nhà lãnh đạo chiến dịch tính toán rằng kế hoạch hành động loại bỏ Amin bằng cách đầu độc ông ta sẽ đạt mục đích và khi đó có lẽ không cần phải tấn công cung điện Taj Bek. Nhưng do phải giữ bí mật nghiêm ngặt kế hoạch này, các bác sĩ Liên Xô đã không được phép biết và vô tình họ đã cản trở việc thực hiện nó.


Danh thiếp của nhà lãnh đạo CHDC Afghanistan mà một đội viên đặc nhiệm KGB lấy tại phòng làm việc của Amin khi đánh chiếm lâu đài và giữ làm kỷ niệm

... Ngày 27 tháng 12 năm 1979, sau khi tắm gội, vào buổi trưa, tôi và V. Kolesnik lại một lần nữa đi đến chỗ ban lãnh đạo của mình. Chúng tôi đi vào khu vực triển khai của tiểu đoàn "Hồi giáo" trong im lặng, mỗi người theo đuổi suy nghĩ của riêng mình.

Chúng tôi ăn trưa, và ngay giữa trưa V.V. Kolesnik, O.U. Shvets và tôi một lần nữa làm một vòng qua các vị trí xuất phát của tiểu đoàn. Kolesnik ra chỉ thị cho các chỉ huy đại đội đã tiếp cận, ông ra lệnh khi hoàng hôn hãy di chuyển một trong những xe "Shilka" tới vị trí thuận tiện để chế áp hỏa lực có thể có của một đại đội pháo PK. Anh làm tất cả mọi việc một cách bình tĩnh và tự tin. Trên một trong những điểm cao anh nhận thấy một nhóm sĩ quan người Afghanistan đang nghiên cứu khu vực phòng thủ của tiểu đoàn "Hồi giáo". Shvets đi xe tới chỗ người Afghan để cắt nghĩa lý do. Sau khi tấn công cung điện người ta dẫn Jandad tới chỗ tôi, ông ta kể rằng họ đã nhận được thông báo về các ý định của chúng ta, nhưng không tin, nhưng dù sao họ vẫn quyết định tiến hành trinh sát thực địa. Về cuộc trinh sát tại chỗ này, và các kết quả cuộc nói chuyện chúng tôi đã báo cáo ban lãnh đạo chiến dịch. Có lẽ chuyện này đã được báo cáo về Trung tâm. Chúng tôi cũng được thông báo rằng cuộc tấn công được ấn định lúc 15:00 giờ.

Sau khi nhận được thông báo này, cùng với Kolesnik chúng tôi quyết định tập hợp tất cả các đại đội trưởng, các chỉ huy nhóm tấn công và chỉ huy các phân đội yểm trợ hỏa trên tầng hai của doanh trại.

Kolesnik đề nghị tôi khai mạc cuộc họp với tư cách người có quân hàm cao nhất. Trong bài phát biểu ngắn gọn của mình, tôi đưa ra sự đánh giá tình hình về mặt chính trị, hé lộ nhiệm vụ tổng quát đặt ra, đánh giá lực lượng, phương tiện của địch và các mục tiêu cơ bản, tình thế của chúng tôi, cán cân lực lượng và phương tiện, bố trí chung các lực lượng và phương tiện của tiểu đoàn "Hồi giáo" và các nhóm xung kích. Sau đó Kolesnik ra mệnh lệnh chiến đấu cho các phân đội, đọc nhiệm vụ cụ thể cho từng phân đội.

Khoảng sáu giờ tối Magometov gọi điện cho Kolesnik và thông báo giờ tấn công dịch chuyển và nên bắt đầu càng sớm càng tốt. Sau 15-20 phút nhóm đánh chiếm do đại úy Satarov đi trên xe "GAZ-66" tiến về hướng cao điểm, nơi chôn các xe tăng. Những chiếc tăng này được lính gác bảo vệ, còn các kíp lái đang ở trong doanh trại, nằm cách đó chừng 150-200 mét. Các chiến sĩ đặc nhiệm V. Tsvetkov đội "Zenith" hoặc D. Volkov của đội "Grom" cần phải bắn hạ số lính gác.


AHLX Evald Kozlov (1938-...) chỉ huy "Vympel" những năm 1981-1985. Tốt nghiệp các trường cao đẳng hải quân Baku và Leningrad, từng làm thuyền trưởng tàu quét mìn thuộc phân hạm đội Kaspi Hải quân Liên Xô. Sau khi tốt nghiệp Học viện Quân sự Quân đội Soviet (Học viện Ngoại giao Quân sự) năm 1970 thì chuyển sang làm việc cho KGB. Sĩ quan chi đội "Zenit" Cục 1 KGB, trung tá hải quân, AHLX (1980). Tham gia đánh chiếm Taj-Bek, mặc dù không bắt buộc phải có mặt trong đội hình các toán xung kích.

Có mặt tại sở chỉ huy, đại tá Grigory Boyarinov, thành viên nhóm "Zenith", lo lắng thấy rõ, vì anh chỉ mới tới Kabul một ngày trước và vẫn chưa nắm vững tình hình mới. Thấy vậy, trung tá hải quân Ewald Kozlov quyết định giúp anh ta, mặc dù anh không cần có mặt trong đội hình nhóm xung kích. Cả Kozlov và Boyarinov không thể hình dung rằng sau cuộc tấn công cung điện, họ sẽ là những Anh hùng Liên Xô, và vị đại tá không còn trở về được sau trận đánh này.

Khi chiếc xe của Satarov đến gần vị trí của tiểu đoàn ba, đột nhiên vang lên tiếng súng bộ binh bắn từ đó ra. Đại tá Kolesnik lập tức ra lệnh: "Nổ súng!" và "Tiến lên!" Cùng lúc đó hai phát pháo hiệu đỏ vút lên bắt chéo nhau trên bầu trời Kabul - tín hiệu cho các sĩ quan và chiến sĩ của tiểu đoàn "Hồi giáo" cùng các nhóm đặc biệt của KGB. Một cơn bão lửa bủa vây cung điện. Điều đó diễn ra vào khoảng 7:15 giờ tối.

Theo khẩu lệnh của đại úy Pautov, các xe PK tự hành ZSU-23-4 ("Shilka") nổ súng đầu tiên bắn thẳng vào cung điện, bao phủ nó trong màn đạn dày đặc. Các khẩu phóng lựu tự động "AGS-17" bắn vào vị trí tiểu đoàn xe tăng, ngăn chặn các kíp lái tiếp cận các cỗ xe tăng. Theo kế hoạch, tiến vào cung điện đầu tiên phải là đại đội của thượng úy Vladimir Sharipov, đi trên mười xe BMP của đại đội này với tư cách đội đổ bộ có các toán thuộc nhóm "Grom" cầm đầu là O. Balashov, V. Emyshev, S. Golov và V. Karpukhin. Thiếu tá Yakov Semenov cùng với các đội viên "Zenith" của mình đi trên bốn xe BTR nhận nhiệm vụ đột phá tới phần mặt bên cuối cung điện, sau đó triển khai theo cầu thang bộ hành dẫn lên Taj-Bek. Hai nhóm phải hội quân tại mặt tiền lâu đài. Việc lãnh đạo chung do đại tá G.I. Boyarinov thực hiện. Các xe chiến đấu sẽ đập tan các vọng gác vòng ngoài của quân cảnh vệ và xông đến Taj-Bek.

Tuy nhiên, vào phút cuối cùng kế hoạch đã thay đổi, và những người đầu tiên tiến tới tòa lâu đài đi trên ba xe bọc thép chuyển quân BTR là các tốp "Zenith" do A. Karelin, B. Suvorov và V. Fateev chỉ huy. Tốp thứ tư của "Zenith", do V. Schigolev chỉ huy ở trong đoàn xe của nhóm "Grom". Các xe chiến đấu đánh tan các chốt gác bảo vệ vòng ngoài và lao theo con đường duy nhất dẫn đến quảng trường trước cung điện. Chiếc xe đầu tiên vừa mới vượt qua chỗ ngoặt, thì súng máy hạng nặng từ tòa nhà đã xả đạn xuống. Tất cả các bánh xe của chiếc BTR đi đầu bị bắn hư, còn chiếc xe của Boris Suvorov ngay lập tức bốc cháy. Chỉ huy toán bị giết chết và người của anh ta bị thương. Các "chiến binh Zenit" buộc phải nằm xuống và bắn vào các cửa sổ cung điện, một số trong số họ sử dụng thang công kích bắt đầu leo lên đồi.

Hồi 7:15 giờ tối, tại Kabul có một vụ nổ mạnh rung chuyển thành phố. Đây là một toán KGB thuộc nhóm "Zenith" (chỉ huy Boris Pleshkunov) làm nổ tung "giếng" thông tin liên lạc, ngắt thủ đô của Afghanistan ra khỏi thế giới bên ngoài.


Đội trưởng đầu tiên của đội "A" ("Alfa") thuộc ban 5 Cục 7 KGB, AHLX G. N. Zaitsev (1934-...)

Các đội viên đặc nhiệm nhanh chóng lao lên sân phía trước Taj-Bek. Toán trưởng toán "Grom" đầu tiên A. Balashov bị mảnh đạn xuyên thủng áo chống đạn; đầu tiên anh không cảm thấy đau đớn mà vội vã cùng mọi người xông vào cung điện, nhưng sau đó anh đã được gửi về tiểu đoàn quân y.

Những phút đầu tiên của trận đánh là tồi tệ nhất. Các nhóm đặc biệt của KGB tấn công dinh Taj-Bek, còn các lực lượng chủ yếu của đại đội B. Sharipov chặn các đường tiếp cận từ bên ngoài vào cung điện. Các phân đội khác của tiểu đoàn "Hồi giáo" đảm bảo ngăn chặn vòng ngoài. Hỏa lực súng máy hạng nặng từ lâu đài bắn ra đè dí quân đặc nhiệm xuống đất. Họ chỉ ngóc đầu lên được khi "Shilka" chế áp được khẩu súng máy tại một ô cửa sổ. Điều này kéo dài không lâu - có lẽ khoảng năm phút, nhưng các chiến binh cảm thấy như thể nó kéo dài vô tận.

Con đường duy nhất chạy ngoằn ngoèo với độ dốc cao đi sâu lên quả đồi dẫn đến khu sân rộng trống trải trước cung điện. Con đường được canh gác nghiêm ngặt, còn các đường tiếp cận khác đã bị gài mìn. Ngay sau khi xe chiến đầu tiên vượt qua khúc ngoặt, súng máy hạng nặng từ tòa nhà đã xả đạn vào nó. Chiếc BMP bị bắn hạ. Kíp lái và đội đổ bộ rời xe,  sử dụng thang công kích bắt đầu leo lên đồi. Chiếc BMP thứ hai húc chiếc xe đầu văng ra khỏi đường lấy chỗ cho các xe khác. Họ nhanh chóng lao đến khu vực sân rộng phía trước dinh Taj-Bek. Đầu tiên, các nhóm đặc biệt KGB xông lên tấn công, bám theo sau họ là một số binh sĩ spetsnaz. Để hù dọa quân cảnh vệ, và cả vì sợ nên những người tấn công cung điện hét lớn, chủ yếu là văng tục ...


Tại trường huấn luyện cao cấp của KGB Liên Xô, Minsk, 1975. Nhiều người trong số này đã gặp lại nhau ở sứ quán Liên Xô tại Kabul tháng 12 năm 1979 trong chiến dịch lớn "Baikal-79".

Khó nhất là đột nhập vào chính tòa nhà. Khi các chiến binh lao đến lối vào chính, hỏa lực càn quét họ thậm chí còn dữ dội hơn nữa. Nó tạo ra một cái gì đó không thể tưởng tượng nổi. Bị giết ngay trên các lối vào cung điện có G. Zudin, S. Kuvylin và N. Shvachko bị thương. Trong những phút đầu tiên của trận đánh quân của thiếu tá M. Romanov bị thương 13 người. Bản thân chỉ huy nhóm cũng bị chấn thương. Tình hình "Zenith"cũng không khá hơn. V. Ryazanov bị một vết thương xuyên sâu ở đùi, anh tự băng bó chân rồi tiếp tục tấn công. Trong số những người đầu tiên đột nhập được vào tòa nhà có A. Yakushev và V. Emyshev. Lính Afghanistan từ tầng thứ hai ném lựu đạn xuống. Vừa mới bước chân leo lên bậc thang dẫn đến Taj-Beck, Yakushev ngã nhào, vì trúng mảnh lựu đạn, Emyshev nhào đến chỗ anh thì dính vết thương nặng vào cánh tay phải. Sau này cánh tay đó bị cắt bỏ.

E. Kozlov, M. Romanov, S. Golov, M. Sobolev, V. Karpukhin, A. Plyusnin, V. Grishin và V. Filimonov cũng như Ya. Semenov cùng các chiến sĩ của "Zenith" là V. Ryazantsev, V. Bykovskiy, V. Makarov và V. Poddubny là những người đầu tiên xông được vào tòa nhà cung điện. A. Karelin, V. Shchigolev và N. Kurbanov tấn công cung điện từ phía cuối tòa nhà. Các chiến sĩ đặc nhiệm hành động một cách quyết liệt và dứt khoát.

... Trận chiến trong tòa nhà mang đặc tính tàn khốc và không khoan nhượng. Nếu người ta không ra khỏi phòng với những cánh tay giơ lên cao, thì cánh cửa phòng sẽ bị đập vỡ, những quả lựu đạn sẽ được quẳng vào, sau đó đến hàng tràng tiểu liên quét đại không cần ngắm. Những cỗ "Shilka" lúc này đã chuyển làn hỏa lực sang các mục tiêu khác. Các xe BMP rời khỏi sân trống phía trước cung điện và bày đội hình ngăn chặn con đường duy nhất.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Tất cả mọi thứ dường như theo đúng kế hoạch, nhưng một điều gì đó bất ngờ bỗng xảy ra. Khi các phân đội của tiểu đoàn tiến quân vào khu vực chiến đấu từ cây cầu mới xây bắc qua con mương dẫn nước, một chiếc xe bọc thép chở quân BTR sập bánh và lật nhào. Cửa nắp bị đóng, kíp lái không thể chui ra. Tiểu đội trưởng gọi qua điện đài nhờ cứu trợ. Anh ta bật công tắc phát không ngừng gọi người chỉ huy cấp trên trực tiếp của mình. Vì thế vào đúng lúc khẩn thiết nhất thì liên lạc vô tuyến bị tê liệt. Ban chỉ huy tiểu đoàn buộc phải sử dụng phương tiện liên lạc khác. Thật may là họ đã dự kiến trước.


Taj-Bek

Một đại đội khác và hai trung đội bắn vào tiểu đoàn xe tăng và không để cho các quân nhân của nó tới được chỗ những chiếc xe tăng. Sau đó, họ bắt giữ các chiếc tăng và tước vũ khí cùng một lúc các quân nhân của trung đoàn công binh xây dựng công trình. Một toán đặc nhiệm chiếm giữ hệ thống súng phòng không và bắt sống đội ngũ quân nhân đơn vị này. Lãnh đạo tác chiến tại khu vực này là trung tá O.U. Shvets. Trong cung điện, các sĩ quan, binh sĩ đội bảo vệ cá nhân Amin, các vệ sĩ riêng của ông ta (họ có khoảng 100-150 người) vẫn chiến đấu tuyệt vọng và không chịu bị bắt làm tù binh. Các khẩu "Shilka" một lần nữa chuyển làn và lại dội lửa vào Taj-Bek và khu quảng trường phía trước dinh (trước đó đã quy định - không một ai trong số quân thuộc các nhóm đặc biệt KGB và spetsnaz được từ trong cung điện chạy ra ngoài sân vì sẽ không ai còn có thể sống sót ở đó). Nhưng không phải tất cả đều tuân thủ quy ước này và họ đã trả giá cho điều đó bằng mạng sống của mình. Trong tòa nhà, trên tầng hai của cung điện bắt đầu có đám cháy. Điều này tác động mạnh đến tinh thần các quân nhân phòng thủ dinh.

Tuy nhiên, theo mức độ quân spetsnaz di chuyển lên đến tầng thứ hai của Taj-Bek, tiếng súng bắn và lựu đạn nổ không ngừng tăng lên. Những người lính thuộc đơn vị bảo vệ Amin sau khi nghe thấy những câu hét và chửi tục tiếng Nga đã bắt đầu ra hàng lực lượng có trình độ cao hơn và chính nghĩa hơn. Té ra, nhiều người trong số họ đã học tại trường nhảy dù ở Ryazan, nơi rõ ràng họ nhớ đến suốt đời tiếng chửi tục của người Nga. Ya. Semenov, E. Kozlov, V. Anisimov, S. Golov, V. Karpukhin và A. Plyusnin vội vã bổ lên tầng hai. M. Romanov do dập thương nặng phải nằm lại tầng dưới.

Sau này, tôi thường nghe được các ý kiến rằng, dinh Taj-Bek do các nhóm đặc biệt KGB đánh chiếm, còn các chiến sĩ quân đội chỉ hiện diện gọi là cho có tại đây mà thôi. Theo quan điểm của tôi, điều này không hoàn toàn đúng sự thật. Chỉ riêng các chiến sĩ an ninh thì không thể làm được bất cứ điều gì. Tất nhiên, xét theo mức độ được đào tạo cá nhân thì quân spetsnaz khó mà cạnh tranh được với các chuyên gia KGB, nhưng họ lại đảm bảo cho sự thành công của chiến dịch này.

Khi các nhóm xung kích của các tình báo viên-biệt kích đột nhập vào cung điện và lao tới các mục tiêu của mình bên trong tòa nhà, họ gặp phải lưới lửa dữ dội của quân cảnh vệ, các binh sĩ spetsnaz của tiểu đoàn "Hồi giáo" tham gia tấn công đã tạo nên một vòng hỏa lực ác liệt không thể vượt qua xung quanh mục tiêu, tiêu diệt tất cả những gì còn biểu lộ sự kháng cự. Nếu không có sự giúp đỡ ấy, thiệt hại sẽ cao hơn nhiều. Các trận chiến ban đêm, trận chiến trong một tòa nhà đòi hỏi sự hiệp đồng chặt chẽ và không công nhận sự chia rẽ phân biệt bất kỳ cơ quan nào.

Các bác sĩ Liên Xô đang ở trong cung điện bổ đi tìm chỗ ẩn nấp bất cứ ai và bất cứ chỗ nào có thể. Lúc đầu họ cứ tưởng quân Mujahideen tấn công, sau đó - lại tưởng những người ủng hộ N.M. Taraki. Chỉ sau nữa, khi nghe những lời chửi thề bằng tiếng Nga, họ mới nhận ra đây là cuộc tấn công của quân mình. Alekseev và Kuznechenkov, những người phải giúp đỡ cô con gái của Amin (cô có một em bé còn đang bú), phát hiện một "hầm trú ẩn" tại quầy bar. Ngay sau đó họ nhìn thấy Amin đang đi bộ dọc hành lang trong bộ quần short thể thao adidas màu trắng, giữ một chai nước muối sinh lý, trông như quả lựu đạn, trong đôi tay giương cao quấn đầy đám đường ống truyền dịch loằng ngoằng. Chỉ có thể tưởng tượng đối với ông ấy nỗ lực ấy đáng giá ra sao, và những chiếc kim truyền đã đâm sâu vào ven tĩnh mạch của ông ta như thế nào.


AHLX đầu tiên của cuộc chiến tranh Liên Xô-Afghanistan (1979-1989): Grigory Ivanovich Boyarinov (1922-1979). Đại tá PTS KHQS, tốt nghiệp Học viện Bộ Nội vụ Liên Xô và Học viện quân sự Frunze. Chủ nhiệm các khóa hoàn thiện nâng cao cho đội ngũ sĩ quan (KUOS - КУОС - Курсы усовершенствования офицерского состава) thuộc Trường đào tạo cao cấp KGB Liên Xô từ 1969. Giảng viên trường KGB mang tên Dzerjinsky từ 1961 (nay là Học viện FSB LB Nga). Chiến đấu trong đội hình bộ đội biên phòng NKVD trong Thế chiến 2, chỉ huy trường đào tạo xạ thủ bắn tỉa, huấn luyện biệt kích đặc nhiệm phá hoại sâu trong lòng địch. Là người chỉ huy trực tiếp tại chỗ hoạt động của các nhóm đặc biệt KGB gồm cả "Zenit" và "Grom" trong cuộc tấn công lâu đài Taj-Bek của Amin tại ngoại ô Kabul, CHDC Afghanistan tối ngày 27 tháng 12 năm 1979.

Alekseev chạy ra khỏi nơi trú ẩn, việc đầu tiên là rút kim ra, ấn ngón tay của anh vào veins để giữ cho khỏi chảy máu, sau đó dìu vị Tổng Bí thư tới quầy bar. Amin dựa người vào tường, nhưng bỗng lúc đó vang lên tiếng một đứa trẻ khóc - nó đi từ đâu đó trong căn phòng bên hông ra, đưa nắm tay lên lau nước mắt, đó là đứa con trai năm tuổi của Amin. Nhìn thấy người cha, đứa trẻ chạy đến chỗ ông, ôm chặt đôi chân của cha mình, Amin kéo đứa con nhỏ áp vào mình, cả hai bố con ngồi xuống cạnh tường.

Nhiều năm sau các sự kiện trên, Alekseev kể rằng họ không thể tiếp tục ở cạnh quầy bar và vội vã chạy ra khỏi đó, nhưng khi đi dọc hành lang, một tiếng nổ lớn vang lên, sóng nổ ném văng họ về phía cánh cửa phòng hội nghị, nơi họ trú ấn. Gian phòng lớn tối tăm và trống rỗng. Không khí lạnh giá và những tiếng súng bắn nhau bị hút tuột vào trong qua ô cửa sổ vỡ. V. Kuznechenkov nằm sóng soài trong khoảng tường giữa hai ô cửa bên trái cửa sổ vỡ, A. Alekseev - thì bên phải. Số phận đã chia rẽ họ như vậy trong cuộc đời này.

Amin ra lệnh cho phụ tá của mình gọi điện và cảnh báo cho các cố vấn quân sự Liên Xô biết về cuộc tấn công vào cung điện. Đồng thời ông nói: "Người Soviet sẽ giúp đỡ". Nhưng viên sĩ quan phụ tá báo cáo rằng chính người Soviet đang bắn. Những lời nói này làm Tổng Bí thư mất bình tĩnh, ông ta cầm cái gạt tàn thuốc lá ném vào tay phụ tá và hét lên bực tức: "Nói láo, không thể thế được!" Sau đó, ông cố gắng tự mình gọi cho Tổng Tham mưu trưởng, lữ đoàn trưởng lữ đoàn tăng số 4, nhưng không có tín hiệu liên lạc với họ. Một lúc sau Amin lặng lẽ nói: "Tôi đã đoán biết chuyện này mà, nay thì tất cả đều đúng".

Trong khi đó, một nhóm đặc biệt KGB đã đột nhập tới căn phòng Hafizullah Amin đang ở đó, và trong khi bắn nhau, ông ta đã bị một sĩ quan của nhóm này bắn chết. Xác chết của người đứng đầu chính phủ DRA và nhà lãnh đạo đảng PDPA được bọc trong một tấm thảm ... Nhiệm vụ chính đã được hoàn thành.

Khi quân spetsnaz đột phá dọc tầng hai, họ nghe thấy tiếng kêu khóc của một người phụ nữ: "Amin, Amin ..." Rõ ràng, vợ ông ta đang kêu thét. N. Kurbatov của nhóm "Zenith", người duy nhất trong các chiến binh biết ngôn ngữ địa phương, bắt đầu phiên dịch lại cho Semenov hiểu. Chẳng mấy chốc quân spetsnaz nhìn thấy Amin nằm sõng sượt cạnh quầy bar.

Trên hai chiếc xe tăng chiếm được của người Afghanistan, nhóm của đại úy Satarov tiến tới tòa nhà cung điện. Anh báo cáo Kolesnik rằng khi nhóm đi qua vị trí tiểu đoàn thứ ba của lữ đoàn phòng vệ dinh, họ nhìn thấy - lệnh báo động đã tuyên bố trong doanh trại tiểu đoàn. Binh sĩ Afghanistan đang nhận đạn dược. Viên tiểu đoàn trưởng và hai sĩ quan khác đứng bên cạnh con đường mà các chiến sĩ spetsnaz lái xe đi ngang qua.

Quyết định bật ra rất nhanh. Nhảy khỏi xe, họ xông tới bắt giữ viên chỉ huy tiểu đoàn Afghanistan và hai sĩ quan, ném cả ba vào xe và lái xe chạy tiếp. Một số binh sĩ kịp lĩnh đạn, nổ súng bắn vào họ, sau đó cả tiểu đoàn vội vã chạy đuổi theo xe - nhằm giải thoát cấp chỉ huy của họ. Khi đó quân spetsnaz xuống xe và quay súng máy quét đám bộ binh đang chạy. Các chiến binh đại đội đảm bảo cho hoạt động của nhóm Satarov đã nổ súng. Họ "đốn ngã" rất nhiều - khoảng 250 người, số còn lại bỏ chạy tán loạn. Tại thời điểm này các tay xạ thủ bắn tỉa đã dùng súng trường bắn tỉa bắn chết các lính canh đứng cạnh những chiếc xe tăng, và sau đó chiếm giữ chúng.

Từ sở chỉ huy đào vào sườn núi, bên cạnh một trong những chiếc "Shilka", Kolesnik và tôi chỉ huy trận đánh. Qua các thông báo điện đài ngắn ngủi chúng tôi cảm nhận nhịp điệu của nó, sự gia tăng và tàn lụi. Vào một thời điểm, hỏa lực đột ngột bùng lên dữ dội - rồi sự im lặng tràn tới ngự trị. Ngay cả các phát súng lẻ loi cũng chẳng thấy có.
- Xong cả rồi - Kolesnik nói rồi thêm: - Đây là trận đánh đầu tiên và thực sự trong đời tôi. Thế còn anh?
- Một trận kế tiếp - tôi đáp sau một lúc im lặng không lâu.
Trận chiến kéo dài 43 phút.


AHLX Viktor Fyodorovich Karpukhin (1947-2003), đội trưởng đội "A" ("Alfa") thuộc Cục 7 KGB trong những năm 1988-1991, đội phó đội "Alfa" từ 1984, tiểu đội phó tiểu đội 4 nhóm KGB "Alfa" tham gia đánh chiếm Taj-Bek, người gặp may khi viên đạn của quân cảnh vệ Taj-Bek bắn trúng mắc kẹt trong kính chắn chiếc mũ sắt bảo hiểm của anh mà không gây thương tích gì cho anh. Sau trận đánh anh đã đưa cho V. Kolesnik xem chiếc mũ của anh để chứng tỏ anh gặp may thế nào. Tại phiên tòa xử vụ án "UBNN về tình trạng khẩn cấp tháng Tám năm 1991", thiếu tướng KGB V. Karpukhin tuyên bố không nhận được lệnh tấn công tòa nhà Xô viết Tối cao CHXV Liên bang Nga.

Đại đội trưởng thượng úy Sharipov báo cáo rằng cung điện đã bị đánh chiếm hoàn toàn. Đại tá Kolesnik ra lệnh ngừng bắn và di chuyển sở chỉ huy của mình đến thẳng cung điện.
   
Khi tôi và Kolesnik leo đến Taj-Bek, các sĩ quan chỉ huy các nhóm tấn công và các phân đội đi đến báo cáo. V. Karpukhin bước đến gần Kolesnik cầm chiếc mũ sắt bảo hiểm của mình trên tay và trỏ viên đạn bị kẹt trong kính chống va đập gắn trên mũ trước trán: "Anh hãy xem may mắn chưa này. Bây giờ thì tôi chắc chắn sẽ được gặp mẹ tôi rồi". Những người bị thương và hy sinh đã được sơ tán lên các xe BMP và xe BTR.

Chúng tôi bước vào cung điện. Phía dưới, trong gian lớn, người ta tiếp tục băng bó cho những người bị thương. Vẫn còn bừng bừng sát khí vì trận đánh vừa kết thúc, các chiến sĩ spetsnaz và các chiến binh xung kích KGB sục sạo khắp nơi kiểm tra xem có còn tên đồng bọn Amin nào ẩn trốn nữa không.

Tối hôm đó, trong khi bắn nhau qua lại, người lãnh đạo chung các nhóm đặc biệt KGB đại tá G.I. Boyarinov đã bị giết, thay thế ông là trung tá E.G. Kozlov. Theo những người tham gia cuộc tấn công, trong gian hội trường mảnh lựu đạn đã giết chết đại tá V.P. Kuznechenkov.
...........

[qtdc]

(tiếp)

Tổng cộng trong số các nhóm đặc biệt của KGB có 5 người thiệt mạng và 17 người bị thương khi tấn công cung điện. Hầu như tất cả đều bị thương ít nhiều, nhưng những ai có thể giữ vững vũ khí trong tay vẫn tiếp tục chiến đấu. Tại tiểu đoàn "Hồi giáo" có 5 người thiệt mạng còn bị thương - 35. 23 chiến sĩ sau khi bị thương vẫn chiến đấu trong đội ngũ. Ví dụ, thượng úy V. Sharipov bị thương ở chân, vẫn tiếp tục dẫn dắt đại đội được tin cậy giao phó cho anh. Số người bị thương còn lại được bác sĩ quân y của tiểu đoàn đại úy Ibragimov chở bằng xe BMP đưa về bệnh viện ở Kabul.



Hoàn toàn có khả năng là một số đồng bào của chúng ta bị thương bởi chính quân mình: trong bóng tối, các quân nhân của tiểu đoàn "Hồi giáo" và nhóm đặc biệt KGB nhân biết nhau qua dải băng trắng trên tay áo, qua mật khẩu "Misha - Yasha" và ... những câu chửi thề. Nhưng do tất cả đều mặc quân phục Afghanistan, còn việc bắn và ném lựu đạn thường diễn ra từ một khoảng cách thích hợp. Vậy mà ở đây, phải cố gắng theo dõi trong đêm, trong bóng tối, lại còn trong cảnh hỗn loạn như vậy, xem ai đeo băng trên tay áo, và ai không...

Trong thời gian ban đêm, quân spetsnaz trực bảo vệ cung điện, vì sợ rằng sư đoàn và lữ đoàn xe tăng đóng tại Kabul sẽ tấn công. Nhưng điều ấy không xảy ra. Các cố vấn quân sự Liên Xô và các đơn vị lính dù được triển khai vào thủ đô Afghanistan không cho phép họ làm như vậy. Bên cạnh đó các lực lượng của cơ quan an ninh đã làm tê liệt hệ thống chỉ huy các LLVT của phía Afghanistan từ trước.

Không phải không có những chuyện kỳ lạ. Vào ban đêm, dây thần kinh của mọi người đều bị căng thẳng đến tột độ. Người ta chờ đợi cuộc tấn công của quân đội trung thành với Amin. Người ta giả định rằng có một đường ngâm dẫn vào cung điện. Đột nhiên từ hầm thang nghe có tiếng sột soạt. Các chiến sĩ spetsnaz vùng dậy, quạt tiểu liên, ném lựu đạn, nhưng từ chỗ đó nhảy ra lại là một chú mèo đực đã phát điên vì sợ.

Việc đánh chiếm các mục tiêu quan trọng còn lại ở Kabul diễn ra khá êm thấm với những tổn thất tối thiểu, bao gồm cả việc chiếm tòa nhà Bộ Quốc phòng DRA. Các "nhân viên Ủy ban" và các chiến sĩ spetsnaz kết liễu sự kháng cự của lực lượng cảnh vệ khá nhanh, nhưng Tổng tham mưu trưởng Yakub biết cách dựng chiến lũy tại một căn phòng và bắt đầu dùng điện đài gọi ứng cứu, trước hết ông ta tính đến lữ đoàn biệt kích 444. Tuy nhiên, không ai kịp chạy đến cứu ông ta, và tới nửa đêm, sau khi nhận ra sự vô ích của việc kháng cự thêm nữa, ông ta đã đầu hàng những người chiến thắng để xin khoan hồng. Nhưng khoan hồng nào có thấy đâu. Trong nhóm đánh chiếm có một người Afghanistan - một trong những quan chức phái "Parcham", theo một số tin tức, đó là Abdul Wakil, người đã tuyên đọc cho "kẻ phản bội" Yakub nghe bản án "nhân danh Đảng và nhân dân", và sau đó đích thân bắn chết viên cựu Tổng tham mưu trưởng bằng khẩu súng lục.

Buổi tối ngày 27 tháng 12, Yu.V. Andropov lên sóng liên lạc với Babrak Karmal đang ở phi trường Bagram. Nhân danh bản thân mình và "cá nhân" L.I. Brezhnev, ông chúc mừng Karmal nhân chiến thắng của "giai đoạn thứ hai của cuộc cách mạng" và chúc mừng việc bổ nhiệm Karmal làm Chủ tịch Hội đồng Cách mạng DRA. Karmal lập tức ra lệnh đưa ông ấy về thủ đô.

Tiến vào Afghanistan trong đêm 28 tháng 12 là một sư đoàn bộ binh, trước đây triển khai tại Kushka (chỉ huy là tướng Yu.V. Shatalin). Sư đoàn chuyển quân đến Herat và Shindand. Một trung đoàn của sư đoàn này được bố trí tại sân bay "Kandahar". Sau này nó được cải biên thành lữ đoàn 70.

Sáng ngày 28 tháng 12 vang lên những phát súng cuối cùng của chiến dịch loại bỏ chế độ của Amin, trong chiến dịch này lực lượng spetsnaz, lần đầu tiên xuất hiện ở Afghanistan, đã nói tiếng nói có trọng lượng và quyết định. Không ai trong tiểu đoàn "Hồi giáo" ngờ được rằng trận chiến ban đêm sôi sục này chỉ là màn dạo đầu, sau đó sẽ tới sự tham gia vào hàng trăm chiến dịch, thậm chí còn đẫm máu nhiều hơn chiến dịch vừa qua, và người lính cuối cùng của lực lượng spetsnaz sẽ chỉ rời khỏi mảnh đất Afghanistan vào tháng Hai năm Tám mưoi Chín.

Đêm đó, diễn ra không chỉ một cuộc đảo chính quốc gia tuần tự ở Kabul, trong đó quyền lực từ tay phái những người "Khalkist" chuyển sang phái những người "Parchamist" được phía Liên Xô hỗ trợ, mà còn đặt mốc khởi đầu cho sự phát triển đột biến khốc liệt của cuộc nội chiến ở Afghanistan, mở ra một trang bi thảm trong lịch sử Afghanistan, cũng như trong lịch sử Liên Xô. Các binh lính và sĩ quan - những người tham gia các sự kiện tháng Mười Hai thành thực tin vào tính chính nghĩa của sứ mệnh của mình, trong đó họ ra tay giúp đỡ để người dân Afghanistan thoát khỏi ách thống trị tàn bạo của Amin, và sau khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế của mình, họ trở về nhà của họ. Họ không phải là các nhà khoa học chính trị và các nhà sử học, các nhà khoa học và xã hội học, những người có khả năng dự đoán tương lai phát triển của các sự kiện và để đưa ra sự đánh giá. Họ là những người lính làm theo mệnh lệnh...

Buổi sáng, quân spetsnaz tước vũ khí của tàn quân lữ đoàn phòng vệ dinh. Hơn 1.700 người Afghanistan bị bắt làm tù binh. Và ở đây, cũng không tránh khỏi mất mát. Cụ thể, khi một lá cờ trắng xuất hiện tại tòa nhà trụ sở lữ đoàn phòng vệ, đại đội phó chính trị và hai người lính nhảy ra khỏi chiếc xe BMP vừa tiến gần đến đó (mặc dù đã có chỉ thị không nhảy ra khỏi xe). Từ mái một ngôi nhà đất sét nện, nơi ở của đội cận vệ riêng cá nhân Amin, vang lên những tràng súng máy, và cả ba quân nhân đều bị giết chết.

Những người Afghanistan bị chết, trong đó có hai con trai còn nhỏ tuổi của Amin, được chôn trong một ngôi mộ tập thể không xa cung điện Taj-Bek (nơi sau này, vào tháng Bảy năm 1980, trở thành trụ sở bộ tham mưu tập đoàn quân 40). Xác chết Amin được bọc trong một tấm thảm, cũng được chôn cất ở đó ngay trong đêm, dưới sự chỉ đạo của tiểu đoàn phó chính trị Anwar Sakhatov, nhưng chôn riêng rẽ với số còn lại. Không tấm bia mộ nào được đặt ở đấy cho ông ta. Các thành viên còn sống của gia đình ông bị đưa về giam tại nhà tù Puli-Charkhi, thay chỗ cho gia đình Taraki.

Thậm chí cả con gái Amin, người bị gẫy cả hai chân trong trận đánh, cũng phải ở trong ãbuồng giam trên sàn bê tông lạnh. Nhưng lòng thương xót thật xa lạ với những người mà người thân và ruôt thịt của họ đã bị bịt miệng vĩnh viễn theo lệnh của Amin. Họ khao khát muốn trả thù.

Vào giữa ngày 28 tháng 12, ban chỉ huy tiểu đoàn "Hồi giáo" đã đến tòa nhà Đại sứ quán Liên Xô ở Kabul.

Đầu tiên họ báo cáo thượng tướng S.K. Magometov và điệp viên GRU về việc họ đã hoàn thành nhiệm vụ. Sau đó, đại tá V.V. Kolesnik liên lạc với Moskva từ phòng làm việc của Đại sứ và báo cáo đại tướng Pyotr Ivanovich Ivashutin về các kết quả chiến dịch, đồng thời ông đề nghị đại tướng cho rút tiểu đoàn từ Afghanistan về lại Chirchik. Tổng cục trưởng GRU BTTM ra lệnh giải quyết vấn đề này với Bộ Tư lệnh QK Turkestan.

Tôi ngồi xuống viết một điện mật chi tiết để gửi về Moskva. Tôi nhớ rằng trong tất cả các báo cáo của các chỉ huy các nhóm tấn công đều nhấn mạnh: "Không có phàn nàn gì về quân dù. Họ rất cừ". Bản điện mật mã hóa này chiếm mất vài trang. Trong đó liệt kê các chiến đấu viên nổi bật nhất khi tấn công cung điện Taj-Bek thuộc các nhóm "Grom" và "Zenith", cũng như mười sĩ quan và binh lính tiểu đoàn "Hồi giáo". Đó là đề nghị của tôi. Người ta cũng bắt đầu viết danh sách đề nghị tặng thưởng trong nửa sau tháng 1 năm 1980 ở Moskva.

Vào buổi tối, xảy ra một sự cố, suýt nữa đáng giá bằng mạng sống của tất cả các nhà chỉ huy trực tiếp "Operation Storm-333". Họ trở về nơi tiểu đoàn đóng quân trên chiếc xe "Mercedes" của chính phủ và mặc dù đã có thỏa thuận ký tín ám hiệu từ trước với trung tướng N.N. Guskov, lính nhảy dù vẫn bắn vào quân mình gần tòa nhà Bộ Tổng tham mưu các LLVT DRA. Nhiều năm sau, thiếu tướng Vasily Vasylevich Kolesnik nhớ lại: "Những tràng súng tự động vang lên. Những viên đạn đầu tiên cắm xuống đất ngay phía trước xe, sau đó vệt đường đạn bắt đầu ăn cao lên, chiếc xe đột ngột dừng lại và chết máy. Chúng tôi bắt đầu hét lên rằng đây là quân ta. Và sau khi trao đổi mật khẩu thì tiếng súng dừng lại". Oleg Ulyanovich Shvets lao ra khỏi xe và xông vào bụi cây bên đường. Tiếng cự cãi om sòm và tiếng bạt tai vang lên.
- Cậu sao vậy, đồ ngu dốt, cậu không thấy cậu đang bắn vào quân mình hay sao?

Sau khi ra khỏi xe và nâng mui xe lên, họ thấy rằng chỗ đó có đến năm lỗ đạn súng máy. Tôi nói to: "Chỉ cần ăn lên một chút - tất cả sẽ chết rất vô duyên". Sau một tràng chửi rủa to tiếng mà Shvets ném ra với người lính đã bắn nhầm, tôi bước ra khỏi xe tới gần viên sĩ quan vừa đến và hỏi:
- Lính của cậu hả?
Viên trung úy quân dù lặng thinh.
- Cảm ơn trung úy, vì cậu đã không dạy cho cậu lính kia biết bắn, - tôi nói thêm.

Drozdov, Kolesnik và Shvets chuyển sang ngồi trong xe bọc thép BTR tới chỗ Khalbaev, kéo theo chiếc "Mercedes", mà Kozlov cùng Semenov vẫn ngồi trong, và đi về nơi tiểu đoàn đóng quân.


Đại tá O.U. Shvets (khi tham gia "Storm-333" đang là trung tá, phó của V.V. Kolesnik, và trực tiếp chỉ huy quân spetsnaz GRU tại thực địa)

Khi về đến nơi, chúng tôi quyết định "ăn mừng" thắng lợi. "Năm người chúng tôi uống hết sáu chai vodka, - thiếu tướng Vasily Vasilevich Kolesnik kể lại nhiều năm sau đó, - và vẫn có ấn tượng rằng mình chưa uống gì cả. Và mức độ căng thẳng thần kinh lớn đến nỗi, mặc dù, chắc chắn, chúng tôi không được ngủ đã hơn hai ngày, không ai trong chúng tôi có thể ngủ được. Một số nhà phân tích đánh giá các hành động của lực lượng spetsnaz là phản trắc. Nhưng phải làm gì trong tình huống này? Câu hỏi vẫn còn đó - hoặc họ phản chúng ta hoặc chúng ta phản họ".

Và bao nhiêu năm đã trôi qua, với mỗi người lính spetsnaz cuộc tấn công cung điện của Hafizulla Amin sẽ được ghi nhớ mãi mãi. Đó là giờ phút tột đỉnh thăng hoa của toàn bộ cuộc đời họ, và họ đã hoàn thành nhiệm vụ của chính phủ của mình một cách xứng đáng.
   
Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô bằng một sắc lệnh bí mật, đã trao tặng các huân huy chương cho một nhóm lớn các nhân viên KGB Liên Xô (khoảng 400 người). Đại tá G.I. Boyarinov được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô. Danh hiệu này cũng được trao cho V.V. Kolesnik, E.G. Kozlov, V.F. Karpukhin. Yu.I. Drozdov được tặng thưởng Huân chương Cách mạng Tháng Mười. Chỉ huy nhóm "Grom" M.M. Romanov được trao tặng Huân chương Lenin. O.U. Shvets và Y.F. Semenov được trao tặng Huân chương Cờ đỏ. Các tặng thưởng của chính phủ còn được trao cho khoảng 300 sĩ quan, chiến sĩ của tiểu đoàn "Hồi giáo", trong đó bảy người được trao tặng Huân chương Lenin (bao gồm cả Khalbaev, Satarov và Sharipov), và khoảng 30 người - Huân chương Cờ đỏ (bao gồm cả V.A. Vostrotin). Vì "cuộc tấn công cung điện của Amin" đại tá V.P. Kuznechenkov, với tư cách một chiến binh-quốc tế, được truy tặng Huân chương Cờ đỏ. A. Alekseyev được trao tặng Bằng Danh dự khi anh rời Kabul về Tổ quốc.

Những người tham gia tấn công cung điện, khi thi hành mệnh lệnh, đã mạo hiểm mạng sống (một số người chết và bị thương). Họ vì cái gì - đó là một chuyện khác? Bởi lẽ những người lính luôn luôn chỉ là con tốt trong một trò chơi lớn của ai đó và bản thân người lính không bao giờ bắt đầu cuộc chiến tranh...

Khi từ Kabul trở về Moskva ngày 31 tháng 12 năm 1979, tôi và một sĩ quan GRU, người đã tham gia chiến dịch, được Tổng tham mưu trưởng Nguyên soái N.V. Ogarkov tiếp kiến. Nikolai Vasilevich chăm chú lắng nghe báo cáo của chúng tôi, và nhận từ tay chúng tôi tài liệu duy nhất mô tả tất cả các đặc điểm của trận đánh này: tấm bản đồ ghi tình hình chiến sự, nhiệm vụ của các phân đội spetsnaz và bảng phân công công tác hiệp đồng. Nguyên soái lướt nhanh qua bản đồ và nói: "Tại sao nó không được phê chuẩn?" Hai chúng tôi im lặng. Vốn là người thường có thái độ kiềm chế, ông nguyền rủa những người đã không phê duyệt tài liệu tác chiến, rồi đứng lên và đặt bản đồ vào trong chiếc két sắt bảo mật khép hờ của mình.

Tôi không đánh giá hai vị tướng, những người không đủ can đảm đặt chữ ký của mình phê duyệt tài liệu, sử dụng quyền mà chính phủ nước nhà đã trao cho họ. Chúng tôi ra đi thực hiện nhiệm vụ của chính phủ, với nhận thức rằng chúng tôi có thể sẽ không quay trở về, khi bỏ lại, như trong các trường hợp thế này, tất cả mọi thứ để giữ gìn cho những người khác. Hành động của họ để lại một cảm giác đau đớn thất vọng: chúng tôi thì mạo hiểm mạng sống, còn họ - họ có thể đồn đại về sự tham gia cá nhân vào sự kiện này. Có thể, bước đi trên đặc trưng cho thái độ của cá nhân họ trước quyết định của ban lãnh đạo đất nước hay chăng? Tôi không biết, nhưng tôi chia sẻ sự phẫn nộ của nguyên soái N.V. Ogarkov.

"Những người Afghan" chúng tôi vẫn nhớ tất cả. Và mỗi năm vào ngày 27 tháng 12 hồi 15.00 giờ họ sẽ lại gặp nhau tại một địa điểm quy định sau trận chiến đầu tiên. Họ đứng lên, họ nhìn nhau, họ nói chuyện và rồi họ im lặng.

Lao động của người lính ở nước Nga từ thời xa xưa vốn được tôn trọng. Sự nguy hiểm ngày hôm nay đang treo lơ lửng trên đất nước, khẩn thiết đòi hỏi sửa chữa sai lầm này. Khi mà chưa muộn, chưa quá muộn...

Yu.I. Drozdov,
thiếu tướng

.........

[qtdc]

(tiếp)

S.V. Balenko. Spetsnaz GRU tại Afghanistan

Làm quen với Oleg Zubov

Mọi người "Dậy ngay!" Vovka Gubin bình luận bằng những tính từ không hay cho những ai nghĩ ra nó.
- Chúa tạo ra báo yên và im lặng, còn quỷ - tạo ra "dậy ngay" và tay chuẩn úy! - cậu ta lặp đi lặp lại câu cách ngôn quân đội nổi tiếng, bất đắc dĩ ném chăn khỏi người mình. Và rồi cậu lập tức cuống cà kê, vì đơn vị đã bắt đầu tập hợp đội hình.

- Đại đội, thẳng hàng! Nghiêm! Thượng úy Zubov! - giọng nói của đại úy Shpagin hôm nay có vẻ không thật nghiêm túc.
- Có tôi! - tiếng đáp vang lên bên cánh phải.
- Ra khỏi hàng!
- Rõ! - và trước hàng quân xuất hiện một thân hình cao lớn, từ từ xoay người, như thể đặc biệt giơ ra cho mọi người xem ban đầu là tấm lưng rộng, sau đó - một khuôn ngực rộng cũng không kém.
- Thượng úy Oleg Stepanovich Zubov được bổ nhiệm trung đội trưởng trung đội trinh sát số 3. Tôi đề nghị mọi người hãy yêu mến và ủng hộ anh! - vẫn bằng một giọng "không nghiêm túc" như vậy, Shpagin giới thiệu người sĩ quan, đồng thời vỗ nhẹ vào vai anh không theo điều lệnh.
- Chà, sếu vườn! Sao mà giống thế! - Gubin nói, cậu muốn hạ giọng chỉ để Yerzhan nghe được, cố gắng từ hàng áp chót sao cho nhìn rõ hơn người chỉ huy mới, nhưng nó lại bật ra thành tiếng. - Cả trung đội có thể trốn sau vóc dáng này như sau chiếc BMP.

- Đầu tiên, chúng tôi sẽ giấu cậu vào trong máy rửa chén, - Maslov đứng gần đó rít lên thành tiếng. - Cậu bị phạt, Gubin, vì nói chuyện khi đứng trong hàng! - Và nói thêm, vẻ hài lòng: - Tôi chỉ đang nhẩm tính sẽ nhét ai trong trung đội của chúng ta vào ca trực nữa đây.

Đối với anh chàng Gubin cau có, viên chỉ huy mới đã trở thành đề tài nhàm chán. Tuy nhiên, Vovka không chịu nổi một sự im lặng kéo dài.
- Đồng chí trung sĩ, - cậu ta tiếp tục thì thầm trịnh trọng theo ngữ điệu của Maslov. - Cho phép tôi phát biểu.
- Cậu muốn gì?
- Lẽ nào không thể xếp Grigory Varenhik và Yerzhan Sarbayev cùng hàng với tôi? Toàn các chuyên gia lớ-ớn... - và cậu không nói được hết lời, bởi vì nhận được cú lên gối vào dưới thắt lưng mình của Yerzhan, đang đứng phía sau cậu trong hàng cuối cùng.

- Đây là cái mà "chuyên gia" dành cho cậu đấy! - Yerzhan đáp lời Gubin đang quay đầu lại, nhe hàm răng sáng bóng.
- Chuyện gì mà ầm ĩ cuối hàng thế! - giọng nói của trung đội trưởng mới toanh vọng xuống, anh vừa đứng vào vị trí chính thức của mình trong đội hình.
- Không phải ở cuối hàng, mà bên cánh trái! - Gubin lẩm bẩm, sửa thẳng chiếc áo va-rơi và giơ nắm đấm dọa Yerzhan.
- Ai mà thông minh thế? - Zubov cáu kỉnh hỏi Maslov.
- Binh nhì Gubin, thưa đồng chí thượng úy, -trung sĩ báo cáo và nói thêm, không muốn làm trầm trọng thêm tình hình: - Anh ấy hay pha trò.
- Tốt, tốt, - trung đội trưởng kết luận một cách bí ẩn. - Tôi thích những cậu vui tính. Sẽ phải phạt ai đây.
Vovka sáng suốt quyết định tránh những cuộc cự cãi tiếp theo, nhưng tuyên phán xét của mình bằng một dòng độc thoại nội tâm: "Chúng ta sẽ chờ xem tay này chỉ huy thế nào! Cắt gác thì thằng ngốc nào chả biết làm. Đánh trận sẽ cho thấy ai là kẻ sợ hãi chạy mất dạng. Người ta cũng từng phái tới cho mình một "chuyên gia" từ Hamburg cơ đấy! "- Cậu ta nhìn chằm chặp một cách khinh thị vào tấm lưng rộng của viên sĩ quan.

Tối hôm sau Vovka mệt mỏi lê bước sau phiên gác vào lều, dưới tay kẹp giữ một gói đường, một ổ bánh mì nâu và hai lon sữa đặc. Tay thủ kho là một gã đàn ông không giống như tay trung đội trưởng mới, tỏ ra thông cảm với Vovka và thậm chí còn tặng cho cậu hai hộp sữa vì "lao động xốc vác" của cậu ta dưới nhà bếp. "Bây giờ mình với Grisha và Yerzhan sẽ sắp xếp một cú thư giãn sau giờ báo yên" - cậu ta khoan khoái nghĩ đến buổi trà lá thân thiện sắp tới, khi họ cởi lòng với nhau, và không có ai dám cản trở cuộc tán dóc của cậu, Grisha sẽ kể các "chuyện tếu của dân Khokhol", và Yerzhan có lẽ sẽ lại hát một bài hát về Karlygash, giống như Sonka Prokusheva ...

Đột nhiên, một giọng nói quen thuộc đáng lo ngại dừng cậu ta lại ngay cạnh lều:
- Đồng chí chiến sĩ, lên chỗ tôi!
- Ai? Tôi ư? - chưa nhìn thấy ai, Gubin tự hỏi làm thế nào thoát được cuộc gặp này. Cậu ta đã nhớ ra nó - giọng của trung đội trưởng.
- Anh, chính anh, Gubin, - giọng nói trái lại rất lịch sự, và Vovka vô vọng quay đầu về phía hầu như bóng dáng to lớn rất khó phân biệt trong bóng tối: giờ thì thoát vào đâu, khi mà họ tên mình đã được xướng lên.
- Có gì mà nhìn? - giọng nói đầy chất thép của người chỉ huy.

"Bắt đầu rồi!" - Gubin buồn một cách vô vọng.
- Ai sẽ là người phù hợp với cương vị chỉ huy? - Zubov chế nhạo cậu.
- Tại vì tôi vừa mới từ chỗ máy rửa chén về, thưa đồng chí thượng úy! - Vovka cố gắng thanh minh.
- Nào nào, đồng chí chiến sĩ, máy rửa chén bát thì liên quan gì chứ. Người quân nhân có nghĩa vụ luôn ăn mặc gọn gàng và theo đúng điều lệnh. Ngay cả khi anh ấy trở về lều ban đêm từ nhà vệ sinh! Hãy đi đều một vòng quanh doanh trại! Mặc đầy đủ quân phục mà đi!

"Hoặc anh ta là một gã ngốc, hoặc anh ta chế nhạo ta", - một ý nghĩ lóe lên trong đầu Gubin, và trong ánh sáng phản chiếu của chiếc đèn pin, cậu nhận thấy đôi mắt đang cười và quay sang chỗ có những tiếng ồn nào đó của trung đội trưởng. Lần tiếp cận kế tiếp chưa làm hài lòng Zubov. Vovka còn phải nghiến răng thêm hai lần nữa dập chân tung bụi để đi đều bước.

- Thế đồng chí mang đồ ăn đi đâu đây? Đồng chí ăn chưa đủ no sao? Hay các tay hết nghĩa vụ xuất ngũ chén hết rồi? - trung đội trưởng giả vờ thông cảm.
- Không, đồng chí thượng úy, lính xuất ngũ không ăn, - Vovka quyết định giả làm một gã ngốc, cứ để cho các cu cậu hý, họ sẽ được nghe toàn bộ cuộc trò chuyện. - Tôi mang những thứ đồ ăn này đến cho đồng chí ...

"Im đi, tiên sư nhà cậu!" - trung đội trưởng chặn ngay sự chủ động của gã Gubin đang chán nản.
- Tôi cùng các chàng trai muốn mời đồng chí một tách trà. Như ta vẫn hay nói, để đánh dấu việc đồng chí tới đây công tác.

"Anh cũng thấy tôi tốt bụng thế nào - Gubin ngầm nhắc trung đội trưởng một cách bóng gió. - Vậy mà anh, gã ngốc, anh muốn làm hỏng tất cả mọi thứ".

"Cái cậu bẻm mép vui tính này không quá ngốc - Zubov suy ngẫm về diễn biến bất ngờ của tình hình. - Lợi dụng đề nghị này để làm quen với trung đội cũng không tệ". Anh lớn tiếng nghiêm khắc ra lệnh:
- Được rồi. Đi đi, đồng chí chiến sĩ. Nhớ khi đứng trong hàng ngũ đừng có vênh vênh ngọ nguậy, hiểu không?
- Rõ, tôi hiểu, thưa đồng chí thượng uý - Gubin ưỡn thẳng người như poster.
- Còn uống trà thì tôi sẽ quay lại ngay. Cảm ơn đồng chí về lời mời.


Lính spetsnaz chi đội 173 tại Afghanistan

Trong lều các chàng trai vồ lấy Vovka:
- Này cậu mời à! Uống trà với chỉ huy à?
- Rồi, cứ cười đi, không đến đâu, - Varenhik lặp đi lặp lại một cách khẳng định.
- Nhỡ bất ngờ đến thì sao?
Sau khi báo yên họ không phải chờ đợi lâu. Thượng uý làm chật cả lều bằng thân hình anh, đồng thời mang đến hương vị táo rất thơm ngon. Anh chìa ra cho từng người báu vật tròn trĩnh to lớn và mọng đỏ.
- Táo ngọt loại aport ở Alma-Ata của chúng tôi ơi! - Yerzhan rên rỉ trong sự mơ tưởng hoài niệm, cẩn thận chạm tay mình vào quả táo tròn đầy như chiếc bát tô.
- Đúng vậy. Tôi mang từ Alma-Ata đến đây cho các anh đấy!
- Alma-Ata, Alma-Ata, không phải thành phố, mà chính là giấc mơ - Yerzhan lắc lư, hát lên với đôi mắt nhắm nghiền, và ôm chầm lấy Zubov.
- Grisha, Vovka, các bạn cảm thấy mùi của Alma-Ata không?
Bạn bè anh chưa từng nhìn thấy anh như thế. Luôn luôn kiềm chế, lịch sự, đột nhiên, anh ta trở nên khác hẳn: như một đứa trẻ, anh ta âu yếm hôn trái táo, rồi một lần nữa, hấp tấp ôm chầm lấy Zubov.

Không ai buông một lời bất cẩn nào phá vỡ cơn lên đồng này của Yerzhan.

Grisha Varenhik, lấy tay áo mình lau nước mắt mà không ngượng nghịu, còn Vovka Gubin, ta biết đấy, gã không thể chịu được nước mắt, vì vậy cậu ta quay sang một bên càu nhàu:
- Cậu nghĩ táo aport là thế nào chứ! Chỗ chúng tôi còn có hạt bá hương, nó không phải như táo aport với nhà cậu đâu nhé!

Tất cả mỉm cười và với tay nhấc tách trà đã nguội.
- Đồng chí thượng úy - rất bất ngờ, mà không có sự nhạo báng quen thuộc thường thấy, Vovka Gubin bỗng hỏi, - ở bên ấy, ở bên nhà, chuyện perestroika là như thế nào vậy? Và rồi lúc chúng tôi quay trở về khéo lại chẳng nhận ra mình đang ở đâu?

Zubov nghĩ ngợi hồi lâu. Và bởi anh chưa từng rao giảng, như tại các buổi nói chuyện chính trị, nên anh nói thẳng thắn và giản dị: "Tôi không biết", vì thế mà các chàng trai cảm thấy tôn trọng và tin tưởng anh.
- Tôi có một đứa con gái cứ không ngừng lặp đi lặp lại: "Pelesloyka, pelesloyka" - Oleg mỉm cười, nói. - Nhưng cả nó và cả chúng ta cũng sẽ không biết từ cái "pelesloyka" kia sẽ đẻ ra được cái gì.

* * *
.........

[qtdc]

(tiếp)

Trên các sân đậu, những chiếc "chong chóng" (những người lính vẫn gọi máy bay trực thăng như vậy) bắt đầu quay các cánh quạt xé bầu không khí với những tiếng rít, mặc dù đại đội trưởng vẫn chưa dặn dò xong quân của mình.

- Hãy nhớ: đánh chặn các đoàn lữ hành - đó là công việc tinh xảo. Đồng minh của chúng ta - sự bình tĩnh tỉnh táo, tốc độ nhanh nhẹn, tấn công mãnh liệt! Điều chính yếu - phải là những người đầu tiên phát hiện bọn dukh và không để cho chúng kịp trở tay. Tôi xin nhắc: có giá trị đặc biệt đối với chúng ta là các tên lửa "Stinger" và các tài liệu. Nhóm đầu tiên - đi cùng tôi về hướng Nam. Nhóm thứ hai - đi cùng Zubov tới Kunar. Sau một giờ chúng ta quay trở về. Ai hỏi gì không?
- Không!
- Lên trực thăng!

Chiếc trực thăng đầu tiên lặn vào màn tối chạng vạng đầy tiếng động cơ ầm ầm là chiếc của Gubin, người theo thói quen lao vào chỗ đối với cậu ta là tốt hơn cả, nhưng sau khi không chọn được, cậu ta ngồi phịch xuống chỗ cửa lấy sáng gần nhất. Ngồi bên cạnh cậu là trung đội trưởng, nhưng anh ngay lập tức đứng dậy, nắm lấy các mấu lồi, lần đến chỗ các phi công lái trực thăng. Varenhik chồm sang chỗ của anh, nhưng Gubin đuổi anh ra, trỏ tay chỉ cho anh ta hiểu đó là chỗ Zubov. Nhưng tiếng gầm rú của động cơ tăng lên, mặt đất chao đảo, nghiêng sang bên trái, mọi người phân tán nhanh chóng về chỗ ngồi của mình, trực thăng lượn vòng gấp lao nhanh về phía sông Kunar và bay trên sông về hướng Asadabad.


Lính chi đội 186 trước khi xuất kích đi đánh đoàn lữ hành

Vovka không rời khỏi cửa lấy sáng. Không ai có thể gọi cậu là nhân viên hăng hái, nhưng trường hợp này thì cậu ta đang sốt sắng thực hiện chỉ thị của đại đội trưởng: là người đầu tiên nhận ra bọn dukh. Đây này, sau cánh đồng lúa kia hiện ra một lũy đất: ẩn sau nó có thể là những gã râu ria, đang nheo mắt một cách độc ác, thông qua máy ngắm của khí tài phòng không, chúng đang chờ đợi máy bay của họ đến gần. Gần hơn, gần hơn nữa ... Nào! Không, qua rồi. Mà cũng có thể ngay sau những tảng đá kia? Vậy đấy ... Và đây - đang đi ngang qua. Mà có lẽ sau điểm cao kia ta sẽ gặp chúng ... Nhưng đã bay qua cả điểm này, và điểm kia, và cả điểm cao thứ ba, mà không thấy bọn dukh, thế là Vovka chán ngán. Mũi chiếc giày chọc đến chỗ Yerzhan đang ngồi đối diện. Tưởng không còn bao nhiêu sức để mà im lặng, vậy mà Yerzhan không quay lại - dường như anh ta bén rễ vào khẩu súng máy mất rồi.

Chiếc "chong chóng" lắc đảo từ phải sang trái, từ trên xuống dưới. Bánh xe máy bay suýt chạm vào sườn dốc, chiếc trực thăng lướt qua đỉnh núi của dãy núi tiếp theo và lao như viên đá xuống thung lũng kế tiếp, rồi sau đó lướt sát trên mặt đất, làm lũ chim và thằn lằn hoảng sợ. Bắt đầu buồn nôn, Vovk với tay lấy bình tông, có thể nước sẽ làm cậu ta bình tĩnh lại, nhưng nhớ đến chỉ thị: cần phải hít thở sâu. Nhìn thấy Grisha Varenhik há rộng miệng, bản thân cậu nuốt phải một ngụm gió lùa nóng mùi dầu xăng, thổi xõa mái tóc người lính và chiếc mũ trùm đầu.

Gubin chú ý đến chiếc mũ bay có tai nghe màu trắng mà người cơ giới trên không bỏ lại trên giá treo bên cạnh. Từ đó vọng ra những tiếng rít với các đoạn tiếng người này người kia trao đổi. Sau khi tin chắc rằng không có ai quan tâm đến nó, Vova kéo chiếc mũ bay có tai nghe áp vào tai mình và ngay lập tức rơi vào bầu không khí rối rít sôi động của công tác chiến đấu:
- Năm sáu! Năm sáu! Đừng đi xa, hãy giữ cự ly gần nhóm chính hơn!
- Rõ.
- Năm sáu, sang trái ba mươi, bay dọc theo sườn núi!

Chỉ bây giờ Gubin mới thấy phía trước họ có hai trực thăng vũ trang với chiếc mũi chúc xuống thấp đang bay, chúng thỉnh thoảng thăm dò những ghềnh đá đáng ngờ bằng những phát hỏa tiễn cùng những sợi khói màu xanh-trắng.

"Họ đang bắn rốc két", - Gubin kết luận một cách sành sỏi và lại lắng nghe trong tai nghe mũ bay:
- Năm sáu! Sang trái nữa, tới chỗ mương xói, nơi lần trước chúng bắn chúng ta. Khi anh ngoặt hãy bắn dọc sườn núi đá, nếu không sẽ thấy chuyện xảy ra như hồi đó...
- Rõ. "Như hồi đó" sẽ không có nữa đâu.

Gubin nhìn thấy biên đội trực thăng bay trước lượn sang trái, và trong tai nghe bắt đầu có tiếng ồn chói tai, tiếng rít, tiếng nổ, tiếng reo:
- Bọn dukh! Rát đông! Tất cả "Bắn!"

- Các chàng trai, bọn dukh kia rồi! - Vovka hét lên, giật chiếc mũ bay có tai nghe khỏi mình, và lao tới chỗ khẩu súng máy. Kéo khóa nòng, quay mũi súng trên tháp pháo theo hướng di chuyển và sẵn sàng tiêu diệt mọi thứ và tất cả - chớ có rơi vào đường quét của nó!

Nhưng những chiếc "chong chóng" vũ trang đã vượt qua chiếc Mi-8 đổ quân của họ đang bay phía sau, tập hợp đội hình với biên đội đi trước và quần vòng trong vòng xoay xoắn xít chết người trên đầu khu mương xói.

Từ cabin của các phi công trực thăng Zubov ló ra với bộ mặt nhợt nhạt, méo xệch và hét lên cố át tiếng rú của cánh quạt:

- Chuẩn bị đổ bộ! Theo tôi! - Và anh là người đầu tiên từ độ cao ba mét nhảy ra khỏi chiếc trực thăng đang chúi xuống.
Các chiến sĩ đổ bộ lao theo trung đội trưởng tới đỉnh ngọn đồi, trong khu trũng đằng sau nó là một đoàn karavan của quân Mujahideen. Trên đầu khu đất trũng, giống như bày chim kên kên, những chiếc trực thăng lượn vòng tròn, liên tục nã rốc két và súng máy cho đến khi con lạc đà cuối cùng, đeo những kiện hàng lớn, đổ kềnh, mà sau này biết được đó là các kiện hàng chất chật cứng các trái mìn Ý có gân trên mặt ngoài.


Mìn chống tăng "cô gái Ý" có vỏ nhựa có gân mặt ngoài

Bọn dushman còn lại, ẩn đằng sau những tảng đá và các xác chết lạc đà, chống trả quyết liệt và sẵn sàng cho mạng sống của mình cái giá phải trả đắt hơn. Thấy các trinh sát viên vây quanh trên các ngọn đồi, chúng chuyển làn hỏa lực sang phía các chiến sĩ, vì chúng hiểu số phận của mình: không có đường nào để rút.
- Lựu đạn! - Zubov kêu lên. - Ném lựu đạn! Tất cả! Đồng loạt!

Bốn mươi "trái chanh" (lựu đạn F-1) và "ergedeshek" (lựu đạn RDG-5) ầm ầm nổ là điểm cuối cùng của trận đánh ngắn ngủi này.
- Tất cả! - Giọng nói rãnh rẽ khác thường của Maslov vang lên trong sự im lặng vừa tới. - Xông lên, các chàng trai!

Và tất cả đội quân báo suýt nữa đã lao theo anh, nhưng lập tức chùn xuống vì tiếng hét của trung đội trưởng:
– Lù lại! Đừng! Không ai được nhô ra!
- Đồng chí thượng úy. Đằng kia tất cả đã sẵn sàng - Maslov phản đối một cách giận dỗi, với biểu hiện rõ rệt về tính ưu thế của cựu binh. - Mấy chiếc "chong chóng" sắp cạn nhiên liệu. Chúng ta phải nhanh lên!

Các chiến sĩ đã nghe được lời của Maslov nói với viên chỉ huy trung đội mới - một loại vừa ra từ "vườn trẻ", và bây giờ anh như thể khẳng định với toàn trung đội, "Sao đây, lẽ nào tôi không đúng?"
- Đừng vội, trung sĩ. Đừng kêu gọi mọi người bộc lộ sớm. - Zubov quay sang Yerzhan, chuyển cho anh ta chiếc kính tiềm vọng "chiếc ống của quân báo viên".
- Sao nào, anh bạn đồng hương, nhìn trong ống kính đi. Cậu có thấy bọn dukh không?
- Tôi có thấy.
- Chết cả phải không?
- Có vẻ là tất cả
- Vậy thì: xác định trong ống kính các xác chết, sau đó hãy đứng dậy - và quạt cho mỗi cái xác một loạt. Những người còn lại yểm hộ.
- Cần xông lên, đồng chí thượng uý, chứ không phải thí nghiệm khoa học - Maslov châm biếm và thậm chí lén nhổ nước bọt.
- Câm miệng, Trung sĩ. Còn cậu, Yerzhan, bắt đầu đi.


TR-4 "chiếc ống kính của trinh sát viên" (Труба_разведчика_ТР-4)

Đôi tay run run căng thẳng, Yerzhan lên đạn khẩu "SVD" của mình, và thò người ra, khai hỏa, ghìm chắc súng ở mỗi phát bắn ... Bảy, tám, chín ...

Một loạt đạn từ khu trũng đẩy bật anh ta lại đằng sau, về sau sườn dốc ngược. Nhô vọt ra trên đôi chân nửa quỳ, Zubov nã cả băng tiểu liên vào tên Mujahideen giả chết cuối cùng. Trắng bệch như tuyết, Yerzhan nhìn vết lõm vì một mảnh đạn trên chiếc mũ sắt.
- Bây giờ được rồi, trung sĩ, - Zubov đắc thắng quắc mắt. - Bây giờ, xông lên đi.

Rung động bởi tràng đạn của tên Mujahid "đã chết", các trinh sát viên tiến đến gần đoàn "cựu lữ hành".

"Stingers" thì không có, nhưng những hòm "kẽm" chứa đầy đạn dược và mìn thì rất nhiều. Khắc phục sự ghê tởm, các trinh sát viên khênh quẳng vào trong trực thăng lô chiến lợi phẩm đẫm máu.

Trên đường trở về, Zubov, ngồi trên đống mìn và các hòm "kẽm" ở giữa khoang trực thăng, lấy tấm lưng dài của mình lặp lại toàn bộ các tư thế lượn vòng của máy bay, kêu lên không biết để làm gì và để cho ai:
- Nhanh nữa! Nhanh nữa! Thoát ly đi! Thoát ly nhanh lên!

Họ rời khỏi mớ hỗn độn đẫm máu trong khu trũng, nơi ngay cả những người chết cũng vẫn bắn. Sự bình tĩnh lạnh lùng của Zubov chỉ đủ kéo dài cho đến thời điểm nguy hiểm đã qua; anh hiểu rằng cơn hysteria đang làm mình run rẩy, nhưng anh không thể, với tư cách là chỉ huy, lại trở thành trò cười trước mắt những người lính. Nhưng những người lính tế nhị coi như không nhận thấy sự phấn khích thần kinh muộn màng của anh.

Maslov cũng trải qua sự căng thẳng của mình: "thí nghiệm" không chỉ mang điểm ưu đến cho người chỉ huy, nó cũng đánh vào uy tín của trung sĩ. Còn những người lính nắm bắt chuyện đó thế nào đây. Bạn không rửa sạch được sao! Cần phải làm một cuộc rút lui chiến thuật.
- Trung đội trưởng của chúng ta! - Anh nói to vang khắp khoang trực thăng. - Cuộc xuất kích đầu tiên - ngay lập tức anh đã làm "thí nghiệm"! Bọn dukh, lũ chó ấy, chúng rất xảo quyệt, nhưng trung đội trưởng của chúng ta còn khôn hơn! Còn cậu, người anh em, sao đây? Cậu lùi à? - anh kéo chiếc mũ trên đầu sụp xuống mắt Yerzhan.
- Tớ nhảy lùi ngay - anh ta lẩm bẩm. - Tí ti nũa thì găm đúng giữa trán!
- Một tý ti thì không tính! - Maslov phá ra cười. Và tất cả toán quân báo thấy từ "tý ti" này rất buồn cười, họ chốc chốc lại cười rộ lên mãi cho đến tận Jalalabad.

***
.........

[qtdc]

(tiếp)

* * *
Trạm trung chuyển ở Kunduz, nơi đội quân báo triển khai tới - là một ngôi nhà xập xệ bằng đất sét, được gọi là "nhà tập thể của sĩ quan", và một số căn lều nhô cao xung quanh, có các mép bên dưới được bện xoắn lại - nói khác đi thì ở trong các lều dã chiến ấy bạn sẽ bị nướng như nướng trong bếp lò.

Đã là ngày thứ năm tiểu đoàn trinh sát bị rang trong cái cũi lợn này. Cả đội hình đã chán ngán lời cảnh báo "101" của Shpagin. "Không đi ra ngoài khu vực đóng quân! Tuân thủ trật tự và kỷ luật", các giờ học chính trị đằng đẵng, buồn tẻ... Ngay cả cây guitar trong một căn lều nào đó, trước đây vốn làm cả khu doanh trại vui nhộn hẳn lên, nay buông ra độc một thứ âm thanh khô khỏng, rè rè, thiểu não. "Họ đưa chúng ta đến đấy để làm cái quái gì thế này? Tại Jalalabad, lẽ nào chẳng có việc gì? "- Zubov cáu kỉnh đưa đôi mắt mệt mỏi liếc nhìn khung cảnh hầm hập xung quanh.

Sự u sầu âm ỉ, tê dại ập xuống, như cơn buồn nôn không sao cưỡng được là trạng thái nguy hiểm mà Zubov sợ hãi nhất. Anh biết điểm yếu của mình: nhất định phải quẳng một thứ gì đi trong tình trạng như vậy, vì việc đó sau này anh sẽ xấu hổ.

Nhưng anh cũng biết phương thuốc chữa khỏi cuộc tấn công của nỗi sầu não ấy: ngồi xuống viết thư gửi cho vợ. Sau khi nhổ nước bọt vào đám bụi ngột ngạt, anh vội vã vào căn nhà đất rách, lôi ra từ dưới gầm giường chiếc ba-lô quân dù, chúi mũi vào vuông giấy trắng, trên đó, như trên một màn hình kỳ ảo, xuất hiện bất cứ điều gì bạn muốn ...


Kunduz-Salang-Jalalabad

"Thuốc" đã ngấm, Zubov đi đến chỗ trung đội của anh trong một tâm trạng tốt. Còn cây guitar hóa ra không quá nhàm chán nữa. Và cuộc trò chuyện ồn ào trong lều dã chiến của trung đội ba cũng không còn giống sự buông thả lười biếng những lời nhận xét vô nghĩa của những con người đang mỏi mòn trong bầu không khí ngột ngạt. "Gubin lại ba hoa chuyện gì đó" - trung đội trưởng cười thầm và chui vào từ dưới mép lều.

- Đứng dậy! Nghiêm! - Maslov đang cởi trần ra lệnh.
- Nghỉ. Ngồi đi, - Zubov cho phép rồi tự anh ngồi xuống một trong những tấm nệm đang được bày ra. - Tranh luận cái gì mà dữ thế các ông tướng?
- Đúng thế, chúng tôi đang hăng mà, thưa đồng chí Thượng uý - ngay lập tức nghe thấy giọng Vovka.
- Là thế này, - Maslov trả lời, - Gubin cho rằng các phi công ném bom ngắm bằng mắt thường trong vùng núi. Tôi chứng mình rằng họ có các thiết bị ngắm ném bom một cách chính xác.
- Bậy bạ thế mà cậu Gubin cũng có thể tin được à? - Varenhik nói với vẻ khẳng định. - Luyên thuyên thế cơ đấy!

- Cứ cho là tôi luyên thuyên, - Vovka nhũn nhặn nhất trí, - nhưng xin vui lòng, Grishenka, anh hãy cho tôi biết tại sao bom thường xuyên không trúng đích? Và tại sao thay vì thả bom rơi xuống đầu bọn dukh, họ lại thả bom xuống đầu chúng ta ở gần Khisaran? Sao đây? Tôi chưa hề nghe được lời giải thích đủ thẩm quyền nào cả!

- Gubin đúng đấy, - Zubov đang duỗi người trên một tấm nệm lên tiếng ủng hộ cậu ta. - Sau vố ở Khisaran tôi đã có chuyến đi đặc biệt đến chỗ các phi công cường kích. Tôi dồn họ bằng các câu hỏi của tôi, họ kéo tôi ra sân bay, đặt tôi ngồi vào trong buồng lái, chụp chiếc mũ bay lên đầu tôi, cái "nồi súp" theo ngôn ngữ của họ. "Đấy, xem đi, quan sát thế nào?" - Họ hỏi. "Không thấy được mấy" - tôi nói. "Bây giờ ông hãy tưởng tượng đến tốc độ và mê cung đồi núi. Tất cả - chỉ tính bằng giây". - "Ông sẽ phải hạ độ cao khi ném bom. Và chúng tôi sẽ tự biểu thị mình dưới làn đạn bằng khói màu da cam". - "Mà với chúng tôi, - họ nói, - thì có lệnh: không xuống dưới hai ngàn mét để tránh thiệt hại nhiều hơn nữa. Mặc dù theo quy tắc, trong các vụ ném bom bổ nhào phải hạ xuống mức cao độ 500 mét". - "Ai vậy, - tôi nói - ai lại ra những mệnh lệnh ngu ngốc đến thế cho các ông: giữ mạng mình bằng mạng của chúng tôi à?" - "Ông nói cái gì thế, - họ trả miếng - thế ông chưa từng ra những mệnh lệnh ngu ngốc chắc?"

- Đồng chí thượng uý! - Trực nhật bất ngờ đi vào ngắt lời anh. - Đằng kia có một thể loại kỳ lắm. Ông ấy la hét, nói dai như đỉa, đòi gặp anh.

Đi ra ngoài lều, Zubov nhìn thấy dưới một cái ô nhỏ là người đàn ông trực ban mặc quân phục ngụy trang, đội mũ panama và kính mát, ông ấy đang co giật giống như một con búp bê chạy bằng dây cót.

- Anh lại chỗ tôi ngay! Các anh làm gì ở đây? - Con "búp bê" ra lệnh, và ngay lập tức xổ ra một tràng: - Tại sao quân của anh lại nghỉ ngơi trong khi đáng ra họ phải làm việc? Tại sao cậu trực ban lại ngồi trên một cái thùng rỗng? Tại sao?...

- Bởi vì ... - vốn thật thà định nói tại sao cái thùng lại rỗng, nhưng Zubov bỗng mất bình tĩnh: - Ông là ai?
- Tôi là đại tá Khmelnytsky, sư đoàn phó phụ trách hậu cần. Anh là ai?
Phải trình diện bản thân theo quân phục.
- Tại sao không đeo sao tiết trên quân phục, đồng chí thượng úy?
- Trong chiến đấu thường thì các ngôi sao không chói sáng...
- Im đi! Cho các anh năm phút! Đại đội trưởng của các anh đâu? Ai? Anh ta, cái anh đang đi giày thể thao kia hả? Đồng chí đại úy, chạy bộ lại đây ngay! - Và không để Shpagin có thời gian xem xét hình dạng đáng ngờ của mình khi không có quân hàm quân hiệu, ông ấy hét lên: - Tôi, đại tá Khmelnitsky đây! Sao lũ quỷ quái các anh lại để quân ngủ trong lều giữa thanh thiên bạch nhật? Tập hợp đại đội khẩn trương và hãy tham gia dọn sạch khu vực xung quanh doanh trại!
- Tiểu đoàn trưởng ra lệnh nghỉ ngơi thưa đồng chí Đại tá, - Shpagin đến, đứng bên cạnh Zubov.
- Tiểu đoàn trưởng đâu?
- Thưa, trong lán, người đang mặc áo lót sọc xanh đấy ạ.
- Quân phong với chả quân kỷ! Một anh đi giày thể thao, anh kia mặc áo lót. Phải nói gì đây, đồng chí đại úy? Đây không phải là "lán" mà là nhà tập thể sĩ quan. Tôi xây nó lên không phải dành cho những kẻ vô công rỗi nghề. Anh tiểu đoàn trưởng, tại sao các anh cứ  "kéo lê chân" như vậy? - bây giờ đại tá chuyển sang tấn công người tiểu đoàn trưởng với dáng đi lười biếng đang bước tới.
- Mọi người không kéo lê chân mà đang nghỉ ngơi trước khi vào trận, thưa đồng chí đại tá.

Ông đại tá thậm chí còn nổi xung hơn, tương phản rõ rệt với những chuyển động chậm chạp và những câu nói của người tiểu đoàn trưởng:
- Các anh đang nghỉ ngơi đến ngày thứ năm rồi cơ mà. Thời gian ấy đủ để xây xong một cái chuồng heo.
- Cho phép tôi báo cáo! - người điện đài viên liên lạc chạy tới chỗ nhóm sĩ quan. - Có lệnh báo động tiểu đoàn và mang đầy đủ vũ khí hành quân ra sân bay. Sau bốn mươi phút sẽ cất cánh bay đi chiến đấu.
- Xin lỗi, đồng chí đại tá, - tiểu đoàn trưởng bỏ mũ chào vẫn với dáng vẻ không vội vã như thế. - Thật không may, chúng tôi không thể tham gia vào công việc xây dựng chuồng trại nuôi heo.
Các sĩ quan chạy bổ đi mặc quân phục, bỏ ông đại tá lại trong bộ dạng như thể con búp bê đột nhiên hết dây cót.
- Cậu vẫn nói, không có ai đưa ra những mệnh lệnh ngốc nghếch! - Yerzhan vỗ vai Gubin. Họ đã nghe được toàn bộ câu chuyện của các sĩ quan ở cạnh ngôi lều dã chiến của họ.
- Chả lẽ tôi nói còn ít sao, - Vovka phản ứng. - Thế bây giờ cậu đã hiểu lý do tại sao nước quả của chúng ta không ngọt chưa?

* * *
.......

[longtrec]

Khâm phục bác qtdc, ngày Noel mà bác vẫn dành thời gian phục vụ mọi người! Cảm ơn bác rất nhiều!!!

[qtdc]

(tiếp)

Maslov, thậm chí chỉ bằng mắt thường, qua khe ngắm khẩu súng máy hạng nặng, cũng đã nhìn thấy một nhóm dushman trên một sườn núi gần đó, nơi có khu cố thủ mà họ phải đánh chiếm. Chúng đấy! Thấp thoáng giữa những bụi cây. Chiếc nòng có gân của khẩu súng máy với chuôi súng hình vuông trong tay anh miễn cưỡng di chuyển từ mục tiêu này sang một mục tiêu khác. Qua khóe mắt Maslov đã nhìn thấy các trinh sát viên của trung đội lăm lăm vũ khí, dán mắt vào sườn đồi ấy. Grisha Varenhik cùng với Yerzhan đã sẵn sàng cho các khẩu súng máy của họ "làm việc", Vovka, vừa "hỗ trợ" chiến sĩ phóng lựu, vừa như thường thấy, cứ rối rít lên một cách thiếu kiên nhẫn. Còn Zubov cứ mãi đủng đỉnh, không ra mệnh lệnh nào. Chẳng lẽ anh ta không nhìn thấy trong chiếc ống nhòm có độ phóng đại gấp mười lần của mình những gì mà mọi người đều nhìn thấy?

- Nào, đồng chí thượng uý - Maslov không kìm được, - chúng ta cứ nhìn hay bắn đây? - Và, bước qua xác chết của tên Mujahideen, anh ngồi xuống cạnh trung đội trưởng. - Anh hãy nhìn kìa.

- Khoan đã, Pasha, gượm đã... Điểm cao này chúng ta đã chiếm trong hành tiến. Mà phía trước - là một quả cứng khó nhằn đấy. Cái chính - trung đội hai đang tấn công. Họ đang bò ở đâu, tôi không thể nhìn thấy. Ah, họ kia rồi! Bây giờ họ sẽ luồn gần đến bọn dushman hơn và chúng ta sẽ bắt đầu.

Chuyển ống nhòm cho Maslov, Zubov ngồi xuống cạnh điện đài:
- Ladoga! Tôi Major-3. Major-2 đang tiếp cận. Chúng tôi sẽ bắt đầu ngay đây.

Trong lưới quan sát chữ thập của ống nhòm, bức tranh xuất hiện còn đáng lo ngại hơn: các trinh sát viên trung đội thứ hai đang từ từ, từ dưới lên, từ bụi cây này sang bụi cây khác, len lỏi tới các vách đá của khu cố thủ tăng cường. Từ trên xuống dưới, tới đúng những vách đá ấy, các nhóm Mujahideen khác nhau đang vội vã tới trợ giúp phòng thủ, có lẽ chúng là tàn quân của các tiền đồn đã bị đánh tan từ trên trực thăng. Còn ở giữa, ngay trung tâm khu phòng thủ kiên cố, gần một đống lửa nhỏ, bọn dushman bình thản nhấm nháp trà.

- Chà, mẹ kiếp... - Pasha rít qua kẽ răng, - các chàng trai ơi nhanh lên! Khi nào các anh bò tới, sẽ có cả một đạo quân được kéo đến đấy. - Và bỗng anh nhận thấy một tên Mujahid nhảy từ tảng đá này sang tảng đá kia, khẩu tự động của hắn giữ trên vai như anh nông dân giữ cái cuốc. Đột nhiên hắn dừng lại tá hỏa và gào lên, chỉ tay về hướng trung đội hai đang bò.



- Chúng phát hiện chúng ta rồi! Bắn! - Maslov hét vang đồng thời với tên Mujahideen, và quấn người trong những vạt áo khoác dài, không còn giấu mình nữa, anh lao tới khẩu "DSK" của anh, tiếng gầm của nó đã châm ngòi cho chuỗi tiếng nổ đinh tai của trận chiến, ầm ầm tràn ngập thung lũng và các ngọn núi xung quanh.

Maslov đã bắn tên Mujahid "của anh" thủng nát người ngay tại tảng đá mà từ trên đó hắn phát hiện thấy các shuravi, nhưng những tên đi phía sau hắn, được tiếng kêu của hắn cảnh báo đã kịp nằm xuống sau các khối đá nhô ra trên chính sườn núi kia, và chúng ép vào bên sườn trung đội hai, trung đội phải xông lên tấn công khu cố thủ.

Thay hết hộp đạn này đến hộp đạn khác, Maslov nã súng máy vào sườn núi, ngăn không cho bất cứ tên nào, thuộc toán quân nguy hiểm đột nhiên xuất hiện bên sườn trung đội đang tấn công, có thể nhô đầu ra.

Zubov không còn kịp "trút giận" lên đầu anh trung sĩ đã tự ý phát lệnh "Bắn!" trái phép. Vớ lấy ống nhòm một lần nữa, ngay lập tức anh hiểu rằng không thể để mất thêm một chút thời gian nào, anh chấp nhận hành động của Maslov, người xác định được một cách chính xác điểm nguy hiểm nhất. Và bỗng khẩu súng máy im bặt: những viên đạn bắn tỉa đẩy Maslov bật ra khỏi khẩu súng.

"Phải làm gì đây, phải làm gì đây, phải làm gì đây..." - nỗi lo lắng dội vào óc Zubov như những tràng súng máy. Rồi lại Maslov bò sát đến bên anh:
- Phải làm gì, trung đội trưởng. Chúng sẽ hất các chàng trai xuống núi, sẽ tàn sát hết.
- Này, quẳng ngay cái khăn đóng đi! - Đột nhiên Zubov hét lên khi nhìn sang Maslov với chiếc khăn đóng quấn trên đầu một cách lố bịch. - Hãy dẫn theo toàn bộ trung đội. Qua eo đất đê quai kia, cậu tiến ra con đường của bọn nó. Hãy giã từ trên đầu chúng xuống.
- Còn anh?
- Tôi với hai người nữa sẽ thu hút hỏa lực của chúng nó về phía mình.

Có gì đó lóe lên trong đầu Maslov, nhưng không phải lúc để có thể nhận biết chính xác nó là gì: lòng biết ơn, sự ghen tị, lòng thương xót hay sự ngưỡng mộ.
- Gubin, Varenhik, ở lại với trung trưởng! - Tháo chiếc khăn đóng quấn đầu ra, Maslov ra lệnh. - Những người khác - tất cả theo tôi! - Và, sau khi ném cuộn vải màu sáng lên dãy hàng rào những tảng đá, ngay lập tức những tràng súng tự động chát chúa bắn vào chúng, anh rạp mình xuống, dẫn đầu toàn bộ trung đội chạy về phía đê quai.

Còn lại ba người, Zubov cùng với Varenhik và Gubin nhìn sang khẩu "DSK" đơn độc và nghe tiếng đạn kêu chiu chíu xung quanh nó đập vào các bức tường của ngôi nhà đất, vào bờ rào đá, vào kim loại của "chuôi súng".

Hoàn hồn trước cuộc tấn công, bọn dukh nổ tất cả các loại súng chúng có như vũ bão. Ló đầu ra khỏi bờ đá - sẽ ăn đạn ngay. "Nhưng khẩu súng máy không được câm lặng. Đó là điều chính yếu!"- Oleg Zubov thầm ra lệnh cho mình. Trao mệnh lệnh này cho các cấp dưới cũng khó mà lương tâm cũng không cho phép. Và đột nhiên, theo kiểu hổ vồ mồi, bằng cả tứ chi anh lao tới chỗ khẩu súng máy, quay nó trên giá chân, nã một loạt ngắn rồi lập tức thụp xuống đống vỏ đạn đã bắn. Vovka và Grisha vội vàng nhảy tới chỗ anh để trợ giúp, nhưng anh đón họ bằng một nụ cười nhợt nhạt:
- Các cậu, chúng ta phải giữ vững. Phải đánh lạc hướng chúng khỏi anh em trung đội ta đang vu hồi.

- Họ sẽ ra đòn cho mà xem! - Vovka ngây thơ thốt lên. Đáp lại, ngay lúc trung đội trưởng vừa lao về góc kia của công sự, sau khi thân hình anh vẽ lên một tấm bia lớn cho bọn dushman trên tường đá, Grisha không nói một lời, nã một tràng trung liên Kalashnikov, rồi lộn nhào lăn mình sang một phía, và ở chỗ cậu vừa đứng, một trái đạn lõm nổ tung. Vovka nghĩ: giờ đến lượt mình xuất hiện trên bờ rào. Nhưng còn chưa kịp nghĩ điều gì quan trọng cho đến đầu đến đũa và vẫn còn chưa quyết định làm thế nào, thì người chỉ huy trung đội đã lại đi trước cậu, một lần nữa anh bổ tới khẩu "DSK", quất một tràng đạn, rồi ép mình sát xuống đống vỏ đạn trên mặt đất. Sau đó Vovka nghĩ: bây giờ không có gì để nghĩ nữa, phải đứng lên - và nã tiểu liên về phía bọn dushman.

Các trinh sát viên còn chơi với cái chết trong trò chơi "mèo vờn chuột" này, khi nào mà Maslov cùng trung đội chưa bổ xuống đầu bọn dukh từ trên cao, họ chơi cho đến khi không còn có ai bắn vào vị trí của họ, không còn có ai để "chơi", khi chỉ còn nghe thấy tiếng ồn của trận chiến đang lắng xuống thế nào trên sườn dốc ngọn núi bên cạnh.

Khu cố thủ, như ta biết, được bố trí quanh một hang động sâu, nơi những chiến binh thánh chiến sống sót rút lui vào đó và chống trả "đến cùng" với sự tuyệt vọng của những kẻ đằng nào cũng không tránh khỏi cái chết. Khi shuravi siết chặt vòng vây xung quanh hang ổ của chúng, tiếng súng bắn trả từ đó ra chấm dứt. Các trinh sát viên phân vân, sợ khi đi vào cái hố đen ngòm của động, trong bất kỳ trường hợp nào họ cũng ném vào đó một loạt "trái chanh". Cùng với những tiếng lựu đạn nổ âm vang, hang đáp lại bằng dàn đồng ca kinh cầu nguyện. Nó là vũ khí cuối cùng, tấm giáp cuối cùng của quân Mujahideen. Có lẽ đó là lý do tại sao âm thanh của dàn đồng ca cầu nguyện kia không mang vẻ thê lương mà lại mang dáng đe dọa. Và họ cứ ném và ném mãi lựu đạn xuống cái hang ngân nga thánh ca đó cho đến khi tiếng rền rĩ cuối cùng tắt lịm.

Khi mọi thứ đã lắng xuống và tiếng đạn bắn vào dãy tường đá kêu côm cốp đã ngừng, khi từ đó, từ khu cố thủ, cái chết không còn đe dọa họ được nữa, bấy giờ Zubov, Varenhik và Gubin mới cảm thấy cơ thể của họ nặng như thế nào, họ mới thấy nằm trên đống vỏ đạn thoải mái ra sao. Ai giờ này bắt họ lặp lại những cú nhảy của lũ mèo ấy để an toàn - họ cũng không sao làm nổi!

Thậm chí chỉ đứng dậy đi trăm bước đến khu cố thủ đã bị đại đội đánh chiếm cũng cần phải siêu nỗ lực. Họ đi đến nơi khi mà tại bãi trống những chiếc trực thăng đã đậu xuống, nhặt ba người hy sinh, năm người bị thương và chất lên các vũ khí chiến lợi phẩm. Đón họ là anh chàng Yerzhan vẫn còn bừng bừng vì trận đánh và như ông chủ của khu cố thủ này, anh ta tự hào trỏ những công sự quy mô hoàn hảo, được trang bị tốt, các hầm trú ẩn đào sâu vào đá và các ổ súng máy.

- Bao nhiêu là đạn! - Yerzhan xuýt xoa chỉ. - Lại còn bao nhiêu thuốc chữa bệnh nữa! Trời ơi, có lẽ đủ dùng hàng tháng.

- Sao chúng không thể ngồi yên nhỉ?! - Vovka vờ ngạc nhiên, nhưng không ai cười. Trong hang giữa những tên Mujahideen đã chết, họ vấp vào xác một cậu thiếu niên, gần như một đứa trẻ nhỏ, nhưng ăn mặc đầy đủ quần áo, giống như mọi người khác, trong đồng phục màu cà phê và đôi bốt leo núi. Yerzhan, khéo léo nhảy qua những cái xác để chỉ cho bạn bè xem kho báu khổng lồ trong hang, giấu trong những thùng chứa xếp thành đống, anh vấp phải cậu bé và dừng lại, xị mặt ra như một cái lốp xe bị châm thủng. Zubov cũng mất hứng với cuộc "tham quan", anh quay ra cửa động, tại đó anh gặp Maslov và trung đội trưởng trung đội hai.

- Mười sáu xác, thưa đồng chí thượng úy, - Maslov báo cáo. - Bao nhiêu thằng thoát thì chỉ Chúa biết.
- Cảm ơn, - trung đội trưởng trung đội hai bắt tay Zubov. - Các anh đã lên tiếng đúng lúc. Nếu không - hỏng hết!

Zubov không nói gì, đưa mắt nhìn xung quanh mình, anh nhặt một mảnh đá vôi lên và viết nguệch ngoạc trên tường hang, "Tiểu đoàn trinh sát Jalalabad, 12.06.86".

* * *
.......

[qtdc]

(tiếp)

* * *
Căn lều-phòng Lê-nin, nơi tổ chức các giờ học chính trị, là nơi Vovka Gubin yêu thích. Không phải vì cậu ta thích giờ học chính trị, mà bởi vì cậu lúc nào cũng có thể kín đáo lim dim ngủ. Và cậu ta biết làm việc đó thế nào để mắt vẫn mở.

Nhưng hôm nay, trong lớp học có mặt chủ nhiệm chính trị đơn vị. Một lãnh đạo cấp cao! Và trung đội trưởng bị lên thập giá ngay: "Tình hình quốc tế hiện nay và những âm mưu thường xuyên của khối NATO đòi hỏi chúng ta: phải luôn luôn cảnh giác, tăng cường sức mạnh của các lực lượng vũ trang Liên Xô, luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu". "Mà tại sao trung trưởng lại kín đáo giơ nắm tay dứ vào mình? - Vovka run run. - Mình hôm nay sẽ không thể ngủ được". Và cậu cả hiểu cử chỉ của trung đội trưởng theo cách của mình: nghĩa là phải thể hiện tính tích cực, không chơi khăm người chỉ huy của cậu trước mặt viên thanh tra. Vì vậy, ngay lập tức cậu ta giơ tay lên khi Zubov vừa mới hỏi:
- Có ai hỏi gì không?
- Đồng chí cho phép chứ ạ?
- Xin mời, binh nhì Gubin.
- Đồng chí thượng úy, xin đồng chí hãy vui lòng cho tôi biết, tại sao những tên đế quốc Mỹ lại giúp vũ khí cho bọn Mujahideen? Chúng ta đang giúp đỡ nhân dân Afghanistan. Thế thì, có nghĩa là họ chống lại nhân dân Afghanistan đúng không ạ? - Với ngữ điệu nhấn nhá vào câu cuối mà Gubin hỏi, có vẻ cậu gợi ý câu trả lời cho trung đội trưởng của cậu, và cậu liếc mắt sang vị thanh tra, khi nhận ra câu hỏi làm cấp trên thích thú.



- Hãy cho phép tôi trả lời người lính này - gương mặt phúc hậu sáng lên rạng rỡ, vị thanh tra đứng dậy. - Sự việc là thế này, - ông nói chậm rãi từng câu một cách say sưa và răn dạy, - khối NATO có mối quan hệ từ lâu với chủ nghĩa khủng bố quốc tế, và trên thế giới, cứ ở đâu lực lượng phản động nổi loạn chống lại các chính phủ tiến bộ, y như rằng ở đó có mặt các thành viên NATO, cầm đầu là người Mỹ với mớ đô la của họ. Tốt nhất họ hãy giúp đỡ cho Phi châu đói khát! Nếu ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô, chính phủ Liên Xô không quyết định đưa Đạo quân hạn chế Quân đội Soviet vào đây theo yêu cầu của nước CHDC Afghanistan, thì bọn phản động có thể đã dìm cuộc Cách mạng tháng Tư vào trong biển máu. Khi chiến đấu với phiến quân, tôi và các đồng chí, chúng ta đang thực hiện nghĩa vụ quốc tế đối với nhân dân Afghanistan anh em.

Trung tá đưa cái nhìn tạm biệt tươi cười và đắc thắng dừng lại ở người lính vừa đặt câu hỏi, ông đã sẵn sàng cho điểm và sẽ cho trung đội điểm tốt, nhưng cậu chiến sĩ không hiểu sao vẫn có vẻ rất nôn nóng, như thể còn gì đó nữa muốn hỏi.
   
- Có thể hỏi thêm một câu không, thưa đồng chí trung tá? - Gubin nhăn trán lo lắng hỏi, và sau khi nhận được cái gật đầu, đột nhiên cậu nghiêm khắc hẳn lên, bày tỏ một cách tức giận trước những khuôn mặt cứng đơ của những người lính: - Nếu chúng ta đang bảo vệ nhân dân, thì tại sao Quân đội nhân dân Afghanistan lại bỏ chạy ngay từ phát súng đầu tiên của bọn dushman? Tại sao chúng ta phải che chở họ khỏi bọn dushman vào lúc mà họ cướp bóc các làng mạc?

Yerzhan và Grisha thậm chí còn nhổm lên như muốn nhảy tới giúp đỡ người đồng đội bị rơi vào bãi mìn. Toàn trung đội căng thẳng dựng cả tóc, chờ đợi sự bùng nổ.

Zubov ngán đến mức không sao chịu nổi. Bây giờ viên trung tá mặt tái nhợt dẫu có nói gì thì nói, điều đó cũng chẳng quan trọng nữa. Thà ngắm những con ruồi vo ve trên trần căn lều còn thú vị hơn nhiều.

Người cán bộ chính trị chậm rãi rút ra rồi lại nhét vào xắc cốt một số giấy tờ gì đó, ông quay quay chiếc bút máy, có vẻ định ghi lại điều gì, rồi ngừng, sau đó nhìn Gubin mà không còn vẻ tươi cười như trước nữa, nhưng cũng không ác ý, mà lộ vẻ mệt mỏi và buồn nản.

- Để trả lời câu hỏi của đồng chí, tôi mời đồng chí cùng trung đội trưởng, 16 giờ ngày hôm nay, đến ban chính trị. Tôi hy vọng đồng chí sẽ hài lòng với câu trả lời. - Và không nói lời chào tạm biệt, ông đội chiếc mũ kê-pi lên đầu, đi ngang qua Zubov ra cửa. Oleg, tất nhiên, đi theo ngay trung tá, lắp bắp điều gì đó không rõ về trung đội kiểu mẫu.

- Thôi đi! Cho đơn vị giải tán! - Chính trị viên đưa cái nhìn sau cặp mắt kính hướng vào mặt anh. - Chuẩn bị lên gặp đảng ủy, đồng chí thượng úy.

Nắm chặt bàn tay mình lại, Zubov bổ vào lều để định dùng hai nắm đấm ấy đập vào cái miệng cười gượng như mếu của Gubin, nhưng sự tức giận vừa bùng lên ngay lập tức lại bị thay thế một lần nữa bởi sự ngán ngẩm, và Oleg mệt mỏi ngồi phịch xuống chiếc ghế băng cạnh lều, nghe vọng ra từ trong đó giọng nói của Maslov:

- Gubin ơi là Gubin, cậu thật là con dê ngốc nghếch, tôi nói cậu như thế đấy. Cậu đúng là một con dê, chẳng khá gì hơn! Bây giờ vì câu hỏi "thông minh" của cậu mà người ta sẽ đuổi trung đội trưởng ra khỏi đảng. Cậu sướng chưa? Cậu thích vậy hả?

- Thế thì tôi làm sao nào? Hay tôi không nói đúng sự thật? Mọi người đều hỏi: Chúng ta đang chiến đấu vì cái gì, chiến đấu với ai? - Vovka biện hộ một cách ân hận. Ai nấy im lặng, nhưng không bỏ đi. Đột nhiên giọng Varenhik vang lên:
- Giá mà hôm nay người ta đẩy cậu sang trung đội một. Cái thơm thì cậu chẳng bày ra lại cho người ta ngửi hũ mắm thối.
- Thế thì sao? - Vovka suýt nữa hét lên.

- Thế đấy, đúng là thế! - Bước vào lều Zubov bình thản nói. Anh xuất hiện sau lưng những người lính đang ngồi, đột ngột chuyển giọng, nhưng lần này không có vẻ ra lệnh cho ai: "Trung đội, chú ý!"Hàng chục cặp đau đớn nhìn anh muốn hỏi. Chỉ cần bây giờ tỏ ra giả tạo, những cặp mắt kia sẽ vụt tắt, quay đi hoặc sẽ không bao giờ còn nhìn bạn một cách hy vọng nữa. Bạn sẽ chia sẻ thế nào với họ những suy nghĩ tuyệt vọng đang giày vò bạn ngày cũng như đêm? Sẽ thú nhận thế nào trước họ về sự bất lực của mình khi không hiểu nổi sứ mệnh ngu ngốc của mình tại vùng đất xa lạ này?

Với viên trung tá thì dễ dàng hơn: ông ấy sẽ trút lên đầu bạn cơn giận dữ "cao thượng" của mình: "Cậu giải tán đơn vị đi!" Còn bạn đang mặt đối mặt trước những cặp mắt của những người "được ủy thác" cho bạn, trong những ánh mắt kia đang lấp lánh ánh lo âu trong tâm các đồng bào ruột thịt của bạn, họ như đứa trẻ không chỗ nương tụa chờ một lời nói có uy tín của bạn. Giá bạn biết một từ như vậy! Ban Chính trị về chuyện đó thì rất hùng hồn, và họ sẽ lặp đi lặp lại như anh nói lắp. Có một từ mắc kẹt trên miệng ta: "Nghĩa vụ quốc tế!" Vâng, mỗi người trong chúng ta, kể cả cái cậu Gubin này, đều sẵn sàng thực hiện nó đến cùng. Tại sao bản thân người Afghanistan lại không thực hiện?

- Gubin, chúng ta không phải người giải quyết chuyện đó,  - Zubov nói khô khốc với toàn thể trung đội. - Việc của chúng ta là thực hiện các mệnh lệnh và không bàn chuyện có thích chúng hay không thích. Chiến đấu với ai và chiến đấu thế nào - đó là việc của nền chính trị lớn.

Zubov không thích cách diễn đạt này - "nền chính trị lớn". Nó luôn nhắc anh nhớ đến "cây gậy lớn". Mà chuyện gì cần đến lúc sẽ phải làm: cũng phải nắm bắt cơ hội mà dạy cái cậu Gubin hiếu kỳ quá mức kia một bài học. Đồng thời răn cả những người khác luôn một thể. Phải tiêm phòng. Để lần kiểm tra tới, họ không đặt ra những câu hỏi "thông minh hơn" và "ngớ ngẩn" không đúng chỗ nữa.
   
Má Zubov cứ giật giật như thể bị nhức vì sưng răng lợi, anh nhìn chiếc đồng hồ và quyết định tháo ngòi nổ cho tình huống ngột ngạt này:

- Ô hô! Mười phút nữa, chúng ta phải có mặt ở ban chính trị rồi, Gubin nhé. Đừng có quên mang khăn mặt, xà phòng, bàn chải đánh răng đấy.
- Để làm gì ạ? - Vovka thực sự ngạc nhiên. Chỉ khi toàn bộ trung đội cười ầm lên, cậu ta mới đoán ra trung đội trưởng ám chỉ điều gì.

* * *
........

[qtdc]

(tiếp)

Việc mất đứa con trai ảnh hưởng đến Cair-Khan một cách đặc biệt. Tất cả mọi người xung quanh đều khiếp sợ mối hận thù của ông ta. Trong cơn giận dữ, ông ta sẽ rất đáng sợ, nhưng đồng thời cũng sẽ bất lực. "Cứ điên cuồng xông lên bất chấp trở ngại, ông ta sẽ giết chết hết bộ lạc" - những người cao tuổi thì thầm với nhau. Nhưng trái lại, ông ta tự khép mình. Ông không ra khỏi lũy đất, ngồi đấy suốt ngày này qua ngày khác, chỉ thở dài và lần chuỗi tràng hạt.

- Thưa ngài, thưa ngài, - người hầu ló đầu từ phía sau bức rèm - có phái đoàn. Họ nói từ chỗ Hekmatyar tới.

- Từ chỗ Hekmatyar tới? - Kair-Khan giật mình. - Hãy mời vào nhà ngay lập tức. Và hãy gọi những người cao tuổi và các toán trưởng.

Đặc sứ của Hekmatyar, một ông già cao gày, cùng ba người đàn ông đẹp đẽ có những bộ râu quai nón đen rậm bước vào nhà và cúi đầu chào, toàn bộ dáng vẻ của họ bày tỏ rằng họ vô cùng thương tiếc và chia sẻ nỗi đau khổ không thể nguôi ngoai của người cha.

Sau đó, sau những câu hỏi thăm cụ thể về sức khỏe, viên đặc sứ tìm đường lái câu chuyện sang vấn đề của mình.

- Bảy năm chúng ta đã chiến đấu với bọn chiếm đóng Liên Xô. Còn đâu sức khỏe ở đây được? Hơn nữa, chắc anh chưa quên, Kair-Khan, tuần nữa sẽ là tròn bảy năm từ ngày các shuravi xuất hiện trên đất đai của chúng ta?

- Tôi không có thời gian nghĩ đến những chủ đề như vậy - Kair-Khan sầm mặt đáp, cố gắng nắm bắt cho được ý đồ sâu xa của viên sứ giả. - Tôi không còn mơ đến ngày chúng rời khỏi đây.

Nhưng đặc sứ thậm chí không nghĩ đến chuyện quanh co ma mãnh. Ông ta bắt đầu chính thức trình bày mục đích sứ mệnh của mình:

- Lãnh đạo Đảng Hồi giáo Afghanistan quyết định sử dụng dịp kỷ niệm này để chứng minh cho toàn thế giới thấy sự lớn mạnh của các chiến sĩ thánh chiến vì đức tin. Chúng ta cần phải đánh bại một đơn vị kiểu mẫu của Liên Xô. Ở cấp tiểu đoàn hoặc thậm chí cấp đại đội. Toàn bộ trận đánh sẽ được quay phim để công chiếu ở phương Tây. Hekmatyar hy vọng vào anh, ông ấy tin tưởng rằng trên khu vực của anh, trận đánh sẽ đạt kết quả tốt hơn cả. Ông ấy đề nghị được trợ giúp vũ khí và tiền bạc.

Viên đặc sứ, ngay sau khi trình bày xong vấn đề chính, đứng im trong tư thế nghiêm, sẵn sàng tiếp nhận câu trả lời một cách kính trọng, dù không tính sẽ chờ đợi bao nhiêu. Còn Cair-Khan rơi vào trạng thái suy tưởng hồi lâu. Ông ta bắt đầu nói như thể nói với chính mình, bỏ qua các sứ giả Trung tâm phái đến.

- Tôi không có lực lượng để làm nên một chiến thắng kiểu mẫu. Và đánh bại shuravi nếu họ chiến đấu trên những cỗ xe máy khí tài của họ gần như là chuyện không thể. Còn lên vùng núi cao, thì đơn giản là họ không đi. Cần phải dùng mưu mẹo. Và giá của nó rất đắt. Chúng tôi xin được từ chối. Không, riêng chúng tôi thì không thể gánh vác nổi.

Và ông với tay lấy tách trà đã nguội.

"Chà, con cáo già, ông ta đang nâng giá mình đây mà. Tuy nhiên, có thể hiểu được ông ta: chiến thắng thì tất cả cùng chia sẻ, còn khi thất bại thì sự nhục nhã sẽ rơi xuống đầu bộ tộc của ông ấy", - các sứ giả nghĩ thầm, họ trao đổi ánh mắt với nhau và vuốt ve những bộ râu của mình.

- Các thủ lĩnh các bộ lạc lân cận đã đồng ý tham gia vào chiến dịch, - viên đặc sứ đặt các con bài dự bị của mình ra. Mười hai đoàn lữ hành chở vũ khí và đạn dược và một triệu đô la - giải thưởng dành cho người chiến thắng, - từ Pakistan sẽ đến với anh. Thế còn ít sao?

- Ít là cái chắc - Kair-Khan quắc mắt lườm. Tôi quá biết các ông hàng xóm của mình và sự  "hỗ trợ" của họ. Đã bao nhiêu lần trong những trận đánh ác liệt họ chơi khăm tôi, họ là lũ bẩn thỉu và hèn nhát. Rồi sau đó các shuravi trút cơn giận dữ xuống làng của tôi.

- Gulbuddin ra lệnh nói cho anh biết, - viên đặc sứ ném ra con bài cuối cùng, - nếu anh đồng ý, một tiểu đoàn quân "Cò Đen" sẽ được điều tới đây.

Cái mặt nạ từ chối dứt khoát biến mất khỏi bộ mặt Cair-Khan. Đôi mắt ông ta sáng lên thích thú. "Black Aist" chưa từng biết đến thất bại. Nếu Hekmatyar gửi tới đây tiểu đoàn tốt nhất của mình thì việc từ chối là không lịch thiệp.

- Còn đô la, chúng tôi sẽ chia với họ đúng không? - Kair-Khan hỏi ngay để tìm kiếm lý do thay đổi lập trường.
 - Không, không! - tất cả các sứ giả mừng rỡ phản đối. - Họ sẽ nhận phần riêng dành cho họ.
- Hãy truyền đạt lại cho Hekmatyar - Cair-Khan chấp nhận đề nghị.
- Vẫn còn một chuyện phải giải quyết, làm thế nào thu hút các shuravi lên núi, - viên đặc sứ đề xuất rụt rè.
- Chuyện đó tôi lo - Kair-Khan cắt ngang một cách lạnh lùng.

Sau khi tiễn khách, Massoud trung thành và tận tụy đứng lại bên cửa đi, người cúi xuống, anh biết rằng chủ nhân sẽ phải ra các mệnh lệnh.
   
Cair-Khan hồi lâu im lặng, xoay xoay chiếc ly rỗng trên bàn, sau đó ông hỏi Massoud:
- Người bà con của mày từ Chapriara tới, chưa chết héo trong ngục đấy chứ? Thằng Mohamed Gol ấy, đúng không?

Masood xám ngoét mặt.
- Ông lại sỉ nhục tôi vì kẻ bà con này lần nữa sao? Hãy cho phép tôi bằng bàn tay của chính mình, móc trái tim thối rữa của hắn ra.
- Tao hỏi nó còn sống không?
- Còn sống.
- Nó có khả năng chạy trốn không?
Masood kinh ngạc ưỡn người thẳng lên:
- Chẳng ai thoát khỏi cái hầm tối ấy cả ...

- Tao biết! - Kair-Khan ngắt lời. - Chuyển nó đến một nơi mà nó có thể trốn thoát. Và trước đó hãy cho ai đó thì thào một điều bí mật sao cho Mohamed Gol tình cờ nghe lén được.
- Bí mật gì, thưa ngài?
- Mày nghe rồi đấy: mười hai đoàn caravan sẽ chẳng mấy chốc đến đây. Hãy nói rằng chúng chở vũ khí đến căn cứ ở Chapriara ...

Masood ngạt thở bởi ý tưởng tài tình của Cair-Khan: Chapriara nằm sâu trong hẻm núi, một nơi hoang vắng chết chóc, một cái bẫy. Và Mohamed Gol nhất định sẽ dẫn shuravi về ngôi làng của mình, vốn từ lâu đã bị bỏ hoang. Nhưng anh ta thậm chí không cười. Anh ta chỉ cúi đầu kính nể.

* * *

- Căn cứ bị phát hiện là một điểm trung chuyển vũ khí đạn dược vào tỉnh chúng ta, - tham mưu trưởng tiểu đoàn đưa đầu nhọn của chiếc que trỏ trỏ vào bản đồ với vẻ hoàn toàn am hiểu, ông giải thích cho mọi người. Chiếc khăn quàng ướt không thấm hết được mồ hôi trên cổ ông. - Các đồng chí sĩ quan, như vậy việc đánh chiếm và phá hủy căn cứ, sau đó kết hợp gài mìn sẽ cắt đứt tuyến đường cung cấp của bọn dushman ít nhất vài tháng, điều đó tự nhiên sẽ làm giảm hoạt động quân sự của bọn chúng.

- Tôi có một câu hỏi, đồng chí thiếu tá - Shpagin đứng lên. - Tôi thấy có vẻ lạ là một căn cứ lớn như vậy, mà theo tin tình báo, chỉ có hai chục tên mujaheed và hai khẩu "DSK" bảo vệ.
- Anh có câu hỏi hay một đề xuất vậy, đồng chí đại úy? - Vừa lấy khăn thấm mồ hôi đầm đìa trên cổ, thiếu tá vừa hỏi một cách châm biếm.
- Câu hỏi đặt ra là: chúng ta có thể tin tưởng kẻ chạy trốn mà đồng chí nói đến hay không? - Shpagin kiên quyết hỏi còn thiếu tá vặn lại: - Tôi có một đề nghị - xuất kích cả tiểu đoàn đến đấy, mang theo xe tăng và pháo binh.

Thiếu tá nhếch mép cười, ông nói, những cân nhắc như vậy, chúng tôi đã học qua ở lớp một rồi.
- Về người Afghanistan này, tôi xin thông báo cho những người chưa am hiểu được biết rằng: cả gia đình anh ta đã bị bọn dushman cắt cổ. Và đây không phải là lần đầu tiên anh ta chứng tỏ sự trung thành của mình với chính quyền nhân dân. - Rồi ông bắt đầu dạy dỗ tất cả mọi người bằng sự thông thái của cơ quan tham mưu, trong khi vẫn nhìn thẳng vào mắt Shpagin: - Xe tăng và các nòng pháo sẽ làm chậm bước tiến đến căn cứ. Mà chiến dịch thì cần phải có tính bất ngờ. Tiểu đội mìn chuyên dụng và một cặp chó nghiệp vụ - đó là tất cả những gì có thể phối thuộc cho đại đội anh. Xuất kích ngày mai vào nửa đêm.

Ông kết thúc, mọi người đều nhận ra đó là mệnh lệnh, và ông không muốn thảo luận, tất cả những người khác vội vàng cuộn các tấm bản đồ của mình lại rồi ra khỏi ban tham mưu. Chỉ có các sĩ quan đại đội của Shpagin, như trong một cảnh phim quay chậm, từ từ cất các tấm bản đồ của mình, theo bản năng họ bắt đầu chụm lại quanh người chỉ huy trực tiếp. Dự cảm của anh làm họ không yên tâm. Zubov thậm chí còn nói to thành tiếng:
- Có chuyện gì đó không ổn ở đây rồi ...

Tiểu đoàn trưởng nghe được nhận xét này hoặc đơn giản là ông chú ý đến tâm trạng lo âu của các sĩ quan đại đội ba, nhưng ông chỉ ngửng đầu lên hỏi một cách bực bội:
- Chưa rõ nhiệm vụ hay sao, Shpagin?
- Không có gì cả, nhiệm vụ rất rõ ràng.
- Vậy hãy thi hành đi.