Tư duy quân sự Trung Quốc đương đại

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

Quốc phòng luôn là nội dung ưu tiên trong tư duy chiến lược của Đặng Tiểu Bình. Với vai trò tổng công trình sư của công cuộc hiện đại hoá Trung Quốc, Đặng Tiểu Bình thường xuyên coi trọng sự nghiệp quốc phòng như một thành tố quan trọng của công cuộc bốn hiện đại hoá. Đứng từ giác độ chiến lược các xu hướng toàn cầu và lấy lợi ích quốc gia cốt lõi làm xuất phát điểm, Đặng đã đưa ra những lời giải tổng thể cho hàng loạt các vấn đề mang tính nguyên lý trọng yếu cho công cuộc xây dựng nền quốc phòng xã hội chủ nghĩa kiểu Trung Quốc trong thời bình. Các vấn đề mang tính nguyên lý trọng yếu đã được Đặng làm rõ gồm:

1. Quan điểm chỉ đạo việc xây dựng nền quốc phòng
2. Tập trung kiến thiết kinh kế và chỉnh huấn chủ thuyết phòng ngự
3. Các chức năng và nhiệm vụ của quốc phòng
4. Phương thức mới trong việc khai triển sức mạnh quốc phòng
5. Nỗ lực giải quyết các tranh chấp thông qua cách thức hoà bình
6. Chiến tranh nhân dân và chủ thuyết Phòng ngự tích cực

Đặng Tiểu Bình trên xe Hồng Kỳ dự cuộc Tổng duyệt binh trên quảng trường Thiên An Môn trong ngày 1/5/1981 (ảnh http://www.drben.net)

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

1. Quan điểm chỉ đạo việc xây dựng quốc phòng

Quan điểm chỉ đạo việc xây dựng nền quốc phòng là nền tảng lý luận cho việc ban hành hệ thống chính sách chung về xây dựng quốc phòng. Hiểu rõ vấn đề chiến tranh và hoà bình trong thời đại mới và thừa nhận nhu cầu thay đổi trọng tâm công tác đối nội, Đặng Tiểu Bình đã kịp thời điều chỉnh quan điểm chỉ đạo việc xây dựng quốc phòng. Đối với vấn đề chiến tranh và hoà bình, Đặng bác bỏ quan điểm cho rằng chiến tranh thế giới là không thể tránh khỏi, đồng thời đưa ra nhận định rằng nhân loại có thể tránh được cuộc chiến tranh này. Về xu hướng thời đại, Đặng chỉ ra rằng xu hướng mới là hoà bình và phát triển. Về trọng tâm công tác đối nội, Đặng đã điều chỉnh nhiệm vụ trung tâm từ đấu tranh giai cấp sang kiến thiết kinh tế. Đã có ba kết luận được rút ra vào các thời điểm khác nhau, nhưng chúng lại có mối liên hệ và tác động lẫn nhau. Nhờ những kết luận này, Trung Quốc đã thuận theo sứ mệnh lịch sử tiến hành những điều chỉnh mang tính chiến lược trong quan điểm chỉ đạo việc xây dựng quốc phòng.

Đặng Tiểu Bình tới bắt tay phi công sau khi dự khán buổi diễn tập của bộ đội không quân trong tháng 10/1978 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Từ ngày lập quốc, nhà nước Trung Hoa mới đã duy trì lập trường của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong một thời gian tương đối dài rằng chiến tranh là không thể tránh khỏi và thậm chí mang tính tất yếu. Dù được xem là khách quan và hợp lý trong giai đoạn đó, nhưng lập trường này cũng đẩy công cuộc xây dựng quốc phòng của Trung Quốc vào trạng thái thường xuyên nhằm đối phó với tính tất yếu của chiến tranh. Điều đó đã tác động tới công cuộc phát triển nền kinh tế quốc dân và kiềm chế sự phát triển quốc phòng cũng như việc xây dựng các lực lượng vũ trang. Đặng Tiểu Bình bắt đầu chú ý tới vấn đề này từ giữa thập niên 1970. Năm 1975, ông phát biểu rằng chiến tranh thế giới sẽ không nổ ra trong vòng 5 năm tới. Từ Kỳ họp thứ 3 của Uỷ ban trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc, trọng tâm công tác của Đảng đã chuyển từ đấu tranh giai cấp sang kiến thiết kinh tế. Dù vậy cũng có nhiều đồng chí ở cả trong và ngoài đảng vẫn rất quan ngại về nguy cơ chiến tranh. Đặng đã tập trung theo dõi sát những biến chuyển trong tình hình quốc tế và hàng năm vẫn tái khẳng định rằng chiến tranh sẽ không nổ ra trong vòng từ 5 tới 10 năm tới. Ngày 10/10/1984, Đặng thậm chí còn thể hiện công khai hơn rằng quan điểm của Trung Quốc đã thay đổi trong một chừng mực nào đó về các nguy cơ chiến tranh. Đặng cho rằng việc bùng phát chiến tranh vẫn là một khả năng, nhưng những nhân tố ngăn chặn việc bùng phát chiến tranh đang ngày càng gia tăng. Ngày 4/3/1985, Đặng còn đề cập thêm rằng các lực lượng ngăn chặn bùng phát chiến tranh trên thế giới đã có bước tiến đáng khích lệ. Ngày 4/6/1985, Đặng đã phát biểu công khai tại Hội nghị mở rộng của Quân uỷ trung ương rằng Trung Quốc đã thay đổi lập trường về sự tất yếu của chiến tranh sau khi phân tích tình hình quốc tế. Đặng đã tin vào khả năng không bùng phát chiến tranh thế giới trong một giai đoạn tương đối lâu dài và vào triển vọng duy trì nền hoà bình thế giới. Ngày 14/9/1985, Đặng tiếp tục nêu rằng chiến tranh có thể tránh được nếu Trung Quốc làm tốt phận sự của mình.

Dựa trên nền tảng nhận thức mới về chiến tranh và hoà bình, Đặng Tiểu Bình đã đưa ra đánh giá về các xu hướng của thời đại. Đặng tin rằng hoà bình và phát triển là hai nội dung chính trên thế giới hiện nay. Quan điểm của Đặng đã giúp Trung Quốc nâng cao nhận thức về cục diện quốc tế hiện thời và là một tiền đề cho việc ban hành đối sách đúng đắn. Nhận thức của Trung Quốc về thực trạng thế giới đã biến chuyển từ quan điểm chiến tranh và cách mạng thành quan điểm hoà bình và phát triển. Sự chuyển biến này không những đòi hỏi sự đánh giá và phân tích một cách khoa học, mà còn cần tới sự dũng cảm chiến lược nữa.

Sau Kỳ họp thứ ba của Uỷ ban trung ương Đảng cộng sản, Trung Quốc đã điều chỉnh quan điểm về cục diện quốc tế và thực hiện điều chỉnh chính sách. Trước tiên, Trung Quốc đã thay đổi quan điểm về chiến tranh và hoà bình, đồng thời cho rằng sẽ không có chiến tranh thế giới trong một thời kỳ tương đối dài. Thứ hai, chính sách đối ngoại của Trung Quốc cũng vì thế mà được điều chỉnh đáng kể. Trung Quốc thay đổi chủ thuyết chiến lược trên mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa bá quyền Xô-viết và ban hành chính sách đối ngoại độc lập. Sau đó, Trung Quốc tập trung trí lực cho sự nghiệp kiến thiết nền kinh tế. Bản chất của sự điều chỉnh này là việc tận dụng tối đa thời kỳ hoà hoãn không có các cuộc chiến tranh lớn để tập trung lập kế hoạch cho công cuộc hiện đại hoá. Ngoài ra, để hài hoà với sự nghiệp kiến thiết nền kinh tế quốc dân, Trung Quốc cần liên tục tăng cường tiềm lực quốc phòng và nâng cao khả năng phòng vệ theo các bối cảnh chiến tranh hiện đại.  

Đặng Tiểu Bình và Trần Vân (ngồi bên trái) đang kiểm tra văn kiện được cho là mang tính bước ngoặt về thay đổi đường lối chính sách tại Kỳ họp thứ ba của Uỷ ban trung ương ĐCS Trung Quốc tổ chức vào tháng 12/1978 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

....

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

2. Tập trung kiến thiết kinh tế và chỉnh huấn chủ thuyết phòng ngự

Với quan điểm chỉ đạo đúng đắn về xây dựng quốc phòng, Trung Quốc cần làm rõ chủ thuyết phát triển quốc phòng mang tính khoa học nhằm thực hiện công cuộc xây dựng quốc phòng một cách hữu hiệu nhất. Do việc phát triển quốc phòng phụ thuộc vào sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước, nên chủ thuyết phát triển quốc phòng trước tiên cần phải giải quyết được vấn đề về xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa kiến thiết quốc phòng và kiến thiết kinh tế.

Đặng Tiểu Bình dự lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc tổ chức vào tháng 8/1977 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Trong một bài viết có tiêu đề Về thập đại quan hệ/论十大关系, Mao Trạch Đông đã biện minh phương thức đúng đắn cho việc giải quyết mối quan hệ giữa kiến thiết kinh tế và kiến thiết quốc phòng trong thời kỳ hoà hoãn tương đối. Nhưng do nhiều lý do khác nhau, phương thức này đã không được triển khai hiệu quả trong thực tiễn. Đặng Tiểu Bình đã chú trọng tới vấn đề chiến lược này. Năm 1977, Đặng tuyên bố rằng hiện đại hoá quốc phòng chỉ khả thi sau khi phát triển các lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp của đất nước. Năm 1980, Đặng nêu rằng nếu ngân sách quốc phòng quá lớn sẽ bất lợi cho việc kiến thiết kinh tế, và rằng nếu binh lực của các lực lượng vũ trang quá đông sẽ ảnh hưởng tới việc hiện đại hoá của chính lực lượng vũ trang. Vì vậy chính sách của Trung Quốc là phải tinh giản binh lực để dành tiền đổi mới vũ khí khí tài cũng như để phục vụ tốt hơn cho công cuộc kiến thiết kinh tế. Năm 1984, Đặng tiếp tục tuyên bố rằng Trung Quốc đang ở thời kỳ mà cả nước phải tập trung toàn lực vào việc hỗ trợ công cuộc kiến thiết nền kinh tế quốc dân. Quân đội không được phép gây trở ngại và phải phục tùng đại cục phát triển kinh tế. Tiếp đó, Đặng còn ban hành chỉ đạo nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp ngành, quân binh chủng, đơn cử như trường hợp bộ đội không quân phải bàn giao một số sân bay thuộc quyền sang phục vụ lưỡng dụng cho cả quân sự lẫn dân sự hoặc phục vụ riêng cho dân sự nhằm hỗ trợ cho ngành vận chuyển hàng không của đất nước. Hay như bộ đội hải quân phải chuyển một số quân cảng sang phục vụ lưỡng dụng hay bàn giao cho bên dân sự nhằm thúc đẩy năng lực vận chuyển hàng hải của đất nước.

Để biến ý tưởng thành hành động cụ thể, Đặng Tiểu Bình tiến hành quán triệt tại hội nghị mở rộng của Quân uỷ Trung ương trong năm 1985 rằng Trung Quốc cần phải thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm là phát triển kinh tế và tất cả các lĩnh vực khác phải nhường ưu tiên cho lĩnh vực kinh tế. Tiếp theo, Đặng thúc đẩy chủ thuyết phát triển quốc phòng phù hợp với tình hình Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình đã chỉ thị cho các lực lượng vũ trang thực hành nhẫn nhịn cho tới cuối thiên niên kỷ và quyết đoán ban hành quyết định cắt giảm binh lực xuống mức 1 triệu quân. Đặng cũng hoạch định phương án mới về xây dựng khoa học và công nghệ quốc phòng, về công nghiệp quốc phòng và về lực lượng dự bị động viên cho quốc phòng.

Trong các điều kiện thực tiễn của thời kỳ mới, Đặng Tiểu Bình đã nâng cao mục tiêu phát triển quân đội và đề xuất xây dựng một quân đội chính quy, hiện đại và cách mạng. Để đáp ứng yêu cầu của chiến tranh hiện đại và tính tới hiện trạng của quân đội Trung Quốc, Đặng Tiểu Bình nêu vấn đề mấu chốt của quân đội Trung Quốc là phải nâng cao năng lực chiến đấu trong chiến tranh hiện đại, hệ thống chỉ huy phải được hiện đại hoá không ngừng, bộ đội không quân phải hùng mạnh vì chiếm lĩnh bầu trời là đặc trưng bắt buộc trong chiến tranh hiện đại, quá trình xây dựng lực lượng hải quân phải chú trọng tới khả năng thực chiến. Quân đội phải gắn chặt với khoa học và chỉ có làm như vậy mới mong có chỗ đứng trong tương lai. Đặng đã dành sự quan tâm đặc biệt tới khía cạnh chính quy hoá quân đội. Phát biểu trong một cuộc diễn tập quân sự diễn ra vào tháng 9/1981 ở miền bắc Trung Quốc, Đặng đã đích thân đặt thêm yêu cầu “chính quy” vào các mục tiêu hiện có trong quá trình xây dựng một quân đội hiện đại và cách mạng. Trong ba mục tiêu thì hiện đại hoá là nhiệm vụ trọng tâm và tiêu chuẩn đánh giá là việc nâng cao khả năng chiến đấu. Chính quy hoá là sự hệ thống hoá và tuân thủ kỷ cương vì có như vậy quân đội mới trở thành chỗ dựa vững chắc và tin cậy. Cách mạng hoá là sự bảo đảm cho hiện đại hoá và chính quy hoá. Quân đội phải trung thành với bản chất là lực lượng vũ trang của Đảng, của nhân dân và đất nước.    

....

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

3. Các chức năng và nhiệm vụ của quốc phòng

Các chức năng và nhiệm vụ của quốc phòng đòi hỏi toàn thể đất nước phải thi hành, trong đó quân đội là bộ phận chính của lực lượng quốc phòng và phải gánh trên vai những trọng trách này. Các chức năng và nhiệm vụ của quân đội Trung Quốc được quy định tại Điều 29 Hiến pháp, theo đó nhiệm vụ của các lực lượng vũ trang quốc gia là củng cố quốc phòng, chống xâm lược, bảo vệ đất nước và nhân dân lao động trong hoà bình. Trước cục diện trong nước và quốc tế mà Trung Quốc phải đối diện trong thời kỳ mới, Đặng Tiểu Bình đã đưa ra tiêu chí rõ ràng hơn đối với các chức năng và nhiệm vụ của quân đội trong Hội nghị mở rộng của Quân uỷ Trung ương được tổ chức vào tháng 12/1989, rằng quân đội cần phải đóng góp hơn nữa vào việc gìn giữ độc lập và chủ quyền quốc gia, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa của đất nước, cũng như bảo vệ các đường lối và chính sách đã được ban hành kể từ Kỳ họp thứ 3 của Uỷ ban Trung ương ĐCSTQ Khoá 11 trở về sau.

Từ trái qua phải: Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình và Chu Đức đang dự khán hội thao quân sự giữa đội tuyển Quân khu Bắc Kinh và Quân khu Tế Nam tổ chức vào tháng 6/1964 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Về việc phát triển quân đội và quốc phòng, Đặng Tiểu Bình chú trọng tới khía cạnh chống xâm lược và nhấn mạnh việc đặt quân đội và quốc phòng trong đại cục bảo vệ các lợi ích của dân tộc. Đặng đã chỉ rõ vào năm 1979 rằng sẽ là mất lập trường nếu để cho quân đội thường trực, các lực lượng công an, toà án và trại cải tạo vuột khỏi tầm tay. Trong một bài phát biểu tại cuộc diễn tập quân sự ở miền bắc Trung Quốc trong năm 1981, Đặng đã nói rằng quân đội là trụ cột của nền chuyên chính dân chủ nhân dân và phải trở thành hình mẫu trong việc thực hiện các chủ trương đường lối của Đảng. Sau vụ rối loạn chính trị năm 1989, Đặng càng chú trọng hơn nữa về sự ổn định trong quân đội. Quân đội Trung Quốc phải luôn được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời phải luôn phụng sự đất nước, phụng sự Chủ nghĩa xã hội và phụng sự lợi ích của nhân dân.

Sau những điều chỉnh về chủ thuyết an ninh quốc gia và chủ thuyết phát triển, cùng với quá trình phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Trung Quốc thì nội dung của lợi ích dân tộc của Trung Quốc cũng liên tục được mở rộng. Trước bối cảnh các nhu cầu an ninh quốc gia của Trung Quốc trong thời kỳ mới, Đặng Tiểu Bình đã vạch ra rằng nhiệm vụ cơ bản của quân đội là góp phần hơn nữa vào việc bảo vệ đường lối cơ bản của Đảng. Việc quan trọng nhất mà quân đội cần làm trong việc bảo vệ đường lối cơ bản là đảm bảo an ninh cho nhiệm vụ trọng tâm kiến thiết kinh tế. Đặng đã phát biểu trong nhiều dịp rằng có hai tiền đề cho công cuộc hiện đại hoá Trung Quốc là cục diện quốc tế hoà bình và tình hình trong nước ổn định. Bởi vậy, thứ mà Trung Quốc kỳ vọng nhất chính là hoà bình và ổn định. Đối với cục diện quốc tế liên quan, thế giới lưỡng cực đã cáo chung kéo theo sự kết thúc của nguy cơ chiến tranh thế giới. Thế nhưng thế giới hiện nay lại đang trải qua những biến chuyển sâu rộng và phức tạp, vẫn còn tồn tại nhiều bất trắc cũng như các nguy cơ chiến tranh. Quân đội Trung Quốc cần phải duy trì sự nhạy bén, gánh vác sứ mệnh thiêng liêng trong việc bảo vệ tổ quốc và sẵn sàng kháng chiến chống lại chiến tranh xâm lược. Nội bộ mà nói, Trung Quốc vẫn đang còn trong giai đoạn đầu của Chủ nghĩa xã hội và có nền tảng kinh tế chưa thật sự vững chắc, dù không có kẻ thù giai cấp nhưng những thành tố thù nghịch vẫn còn. Đồng thời, Trung Quốc vẫn đang đối diện với vấn đề tái thống nhất tổ quốc và sớm tiếp quản chủ quyền tại Hồng Công và Ma Cao. Ngoài ra, Trung Quốc đang tăng tốc quá trình cải cách mở cửa và sẽ sớm gặp phải các vấn đề và mâu thuẫn mới trên con đường xây dựng một hệ thống kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa. Trung Quốc cần tới sự ổn định trong nước, và quân đội có nghĩa vụ chống xâm lược cũng như bảo vệ sự ổn định trong nước.

....

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

4. Phương thức mới trong việc khai triển sức mạnh quốc phòng

Đặng Tiểu Bình cho rằng một tiềm lực quốc gia tổng thể mạnh mẽ là sự bảo đảm hữu hiệu cho công cuộc bảo vệ nền an ninh quốc gia cũng như nền hoà bình thế giới. Nói cách khác, tiềm lực quốc gia tổng thể mạnh mẽ là một nhân tố quyết định trong việc xác định sức mạnh của lực lượng quốc phòng. Đặng đã từng vạch ra trong năm 1980 rằng những thành tựu Trung Quốc đạt được trong công cuộc kiến thiết kinh tế sẽ quyết định vai trò can dự của Trung Quốc trong các vấn đề quốc tế. Một khi trở nên phát triển và thịnh vượng hơn, Trung Quốc sẽ đóng vai trò lớn hơn trên thế giới. Việc tái thống nhất tổ quốc vì thế sẽ dựa trên sự thành công trong sự nghiệp kiến thiết kinh tế. Đặng Tiểu Bình cũng nêu rằng một nước Trung Quốc mạnh hơn đồng nghĩa với một nền hoà bình bền vững hơn trên thế giới, vì một nước Trung Quốc phát triển sẽ tăng cường mạnh mẽ cho lực lượng yêu chuộng hoà bình trong việc ngăn chặn nguy cơ bùng phát chiến tranh.

Đặng Tiểu Bình duyệt đội danh dự hải - lục - không quân nhân dịp lễ quốc khánh thứ 35 tổ chức vào ngày 1/10/1984 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

….

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

5. Nỗ lực giải quyết các tranh chấp thông qua cách thức hoà bình

Trong các điều kiện mới của thời đại chúng ta, việc bảo vệ nền hoà bình cần hài hoà với các lợi ích cơ bản của Trung Quốc. Lịch sử đã chỉ ra rằng loài người không thể giải quyết mọi tranh chấp chỉ bằng cách động binh đao. Trải qua nhiều năm quan sát và nghiền ngẫm cục diện đấu tranh xã hội quốc tế, Đặng Tiểu Bình đã sáng tạo đưa ra quan điểm mới về việc giải quyết tranh chấp quốc tế thông qua các phương thức hoà bình. Đặng đã chỉ ra việc Trung Quốc cần phải có cách thức mới trong việc giải quyết tranh chấp các loại trên thế giới hiện nay. Các vấn đề mới cần phải có giải pháp mới. Đặng đã vạch ra rằng Trung Quốc cần phải sử dụng phương thức hoà bình thay vì gây chiến để giải quyết các tranh chấp và rằng sẽ là thích hợp nhất để giải quyết tranh chấp quốc tế bằng các cách thức hoà bình. Ví dụ trong vấn đề tranh chấp quần đảo Nam Sa, Trung Quốc đã đề xuất hoạt động hợp tác khai thác chung dựa trên việc các bên tranh chấp công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo này. Liên quan tới các vấn đề kinh tế và chính trị quốc tế, Trung Quốc cho rằng một trật tự kinh tế và chính trị quốc tế mới cần được thiết lập. Việc tạo dựng những cách thức mới mang tính phi bạo lực để giải quyết các tranh chấp vốn dĩ thường được phân xử một cách không cần thiết thông qua chiến tranh, như cách nói của Đặng, là khá không phổ cập và đòi hỏi người tạo dựng phải có sự can đảm chiến lược mới làm được.   

Đặng Tiểu Bình dẫn hạt nhân lãnh đạo thế hệ thứ 3 Giang Trạch Dân chào mừng đại biểu về dự Hội nghị mở rộng của Quân uỷ trung ương Trung Quốc tổ chức vào tháng 11/1989 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

….

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ HIỆN ĐẠI HOÁ QUỐC PHÒNG
Tác giả: Thượng tướng Triệu Nam Khởi

....

6. Chiến tranh nhân dân và chủ thuyết phòng ngự tích cực

Trung Quốc không muốn chiến tranh nhưng vẫn cần phải sẵn sàng chiến đấu bảo vệ cho các lợi ích quốc gia của mình. Vậy thì quan điểm chỉ đạo và chủ thuyết nào mà Trung Quốc cần áp dụng trong trường hợp bị buộc phải tham chiến? Đặng Tiểu Bình cho rằng trong những điều kiện hiện tại thì chiến tranh nhân dân vẫn là thứ vũ khí kỳ diệu giúp đánh bại kẻ thù. Đặng đã chỉ ra rằng nếu kẻ thù tới vào lúc này thì như thực tiễn đã cho thấy, Trung Quốc sẽ giành thắng lợi chung cuộc trong cuộc chiến tranh với những vũ khí hiện có một khi tiếp tục thực hành chiến tranh nhân dân. Nhờ sự nghiệp kháng chiến chính nghĩa và chiến tranh nhân dân, Trung Quốc đã luôn giành thắng lợi trước kẻ địch mạnh hơn chỉ với vũ khí thô sơ hơn. Vì nội dung chiến tranh nhân dân hiện nay đã khác thời trước về cả về khí tài, phương tiện lẫn cách thức, nên Trung Quốc cần ghi nhớ tư tưởng quân sự của Mao Trạch Đông và tổ chức nghiên cứu về chiến tranh nhân dân trong tình hình mới. Nếu làm được vậy, Trung Quốc sẽ luôn giữ vị thế bất khả chiến bại. 

Đặng Tiểu Bình bắt tay Chiến Á Bình - thương binh chiến dịch lấn chiếm Lão Sơn về dự Đại hội đảng viên ưu tú và cấp uỷ đảng tiên tiến toàn quốc tổ chức tháng 12/1986 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Trong bối cảnh tình hình cả trong lẫn ngoài nước có nhiều thay đổi và dựa trên tư tưởng chiến tranh nhân dân, Đặng Tiểu Bình đã tái lập chủ thuyết phòng ngự tích cực, về bản chất mang tính phòng ngự, nhưng đồng thời chứa đựng nhân tố tiến công tích cực. Trong trường hợp chiến tranh, Trung Quốc cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để kháng chiến dựa trên nền tảng quan điểm đánh thắng lực lượng kẻ thù mạnh hơn bằng vũ khí kém hơn. Đặng Tiểu Bình còn nêu ra hàng loạt các ý tưởng và vấn đề về phương thức tác chiến tương lai tỷ như tư duy chiến lược về phòng thủ xa bờ của bộ đội hải quân và về việc chế ngự bầu trời của bộ đội không quân. Đặng đã yêu cầu toàn quân tăng cường nghiên cứu về chiến tranh nhân dân trong tình hình mới và phát triển khoa học quân sự cho đất nước.

Thực tiễn đã cho thấy chủ thuyết kiến thiết quốc phòng của Đặng Tiểu Bình là phù hợp với bản chất của thời đại và đáp ứng được các nhu cầu tác chiến hiện đại, đồng thời phản ánh những nhu cầu an ninh quốc gia trong thời bình cũng như xây dựng nguyên tắc chỉ đạo phát triển quân đội và phát triển quốc phòng của Trung Quốc trong kỷ nguyên mới.

././.

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH
Tác giả: Thượng tá Hồng Bảo Tú

-...-

Để ban hành các chính sách đúng đắn thì điều quan trọng là phải phân tích khoa học cục diện quốc tế và đánh giá chính xác các xu hướng chiến tranh và hoà bình. Sau Kỳ họp thứ 3 của Uỷ ban trung ương Đảng CSTQ, Đặng Tiểu Bình đã nêu ra một loạt quan điểm và đánh giá mới về đề tài chiến tranh và hoà bình, qua đó làm giàu thêm lý luận chiến tranh và hoà bình.

Theo lý luận chiến tranh và hoà bình của Đặng, cục diện chiến tranh và hoà bình thế giới cần được xem xét dựa trên các nhân tố: “mặc dù đã trở thành siêu cường duy nhất, Hoa Kỳ lại thiếu sức mạnh kinh tế để chi phối thế giới”, “tiến trình đa cực hoá của thế giới đã tạo ra một cục diện theo đó các thế lực đa dạng ngày càng chế ước lẫn nhau”, “Thế chiến có thể được trì hoãn, nhưng các biến cố và tình huống cục bộ là khó có thể dự đoán hết được” và “quan điểm của Mác và Ăng-ghen rằng sở hữu tư nhân cũng như sự tồn tại các giai cấp là cội nguồn của chiến tranh và Lê-nin đã nêu rằng các cuộc chiến tranh hiện đại đều phát sinh từ chủ nghĩa đế quốc”. Vì vậy, nghiên cứu lý luận chiến tranh và hoà bình của Đặng Tiểu Bình sẽ làm rõ các vấn đề sau:  

1. Xu hướng thời đại: Hoà bình và Phát triển
2. Những dự đoán mới về Chiến tranh và Hoà bình
3. Chủ nghĩa bá quyền là cội nguồn của chiến tranh hiện đại
4. Phân tích mới về các lực lượng bảo vệ nền hoà bình thế giới
5. Các phương thức mới nhằm giải quyết tranh chấp quốc tế

Đặng Tiểu Bình (ngoài cùng bên trái) dự tiệc chiêu đãi tướng soái Quân Giải phóng của Mao Trạch Đông nhân dịp Quốc khánh Trung Quốc tháng 10/1951. Từ trái sang phải: Đặng Tiểu Bình, Nhiếp Vinh Trăn, Lưu Thiếu Kỳ, Mao Trạch Đông, Chu Đức và Chu Ân Lai (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

....

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH
Tác giả: Thượng tá Hồng Bảo Tú

….

1. Xu hướng thời đại: Hoà bình và Phát triển

Ngay từ ngày 31/10/1984, Đặng Tiểu Bình đã từng nói “Có 2 vấn đề chủ yếu trên bình diện quốc tế, một là vấn đề hoà bình và cái kia là vấn đề bắc-nam”. Tháng 3/1985, Đặng tiếp tục phát biểu rằng “những vấn đề lớn thực sự tồn tại trong thế giới ngày nay, tức những vấn đề liên quan tới tương quan chiến lược toàn cầu, là vấn đề hoà bình và vấn đề kinh tế hay vấn đề phát triển. Vấn đề hoà bình là vấn đề của đông-tây, trong khi vấn đề phát triển là vấn đề của bắc-nam. Vắn tắt thì có các vấn đề đông, tây, bắc và nam”. Đặng Tiểu Bình đã tổng kết một cách sinh động hiện trạng quốc tế đầy phức tạp chỉ trong bốn chữ vừa nêu, đồng thời đã làm sáng tỏ những mâu thuẫn chính yếu trong thế giới ngày nay, qua đó diễn giải xu thế thời đại đã chuyển từ chiến tranh và cách mạng sang hoà bình và phát triển.

Nắm vững xu thế của thế giới hiện nay, Đặng đã nêu các nguyên tắc chỉ đạo chính sách đối nội và đối ngoại phù hợp với hoà bình và phát triển.

Về chính sách đối ngoại, Đặng Tiểu Bình nêu rằng “Trung Quốc thực thi chính sách đối ngoại chống lại chủ nghĩa bá quyền và duy trì nền hoà bình thế giới”. Đặng nhấn mạnh “Trung Quốc là một lực lượng duy trì nền hoà bình và ổn định của thế giới, chứ quyết không phải một thế lực phá hoại. Trung Quốc càng trở nên vững mạnh thì nền hoà bình thế giới càng ổn định. Trong quá khứ, nhiều người trên thế giới từng nghĩ rằng Trung Quốc là một nước hiếu chiến. Tôi cùng nhiều nhà lãnh đạo Trung Quốc khác như cố chủ tịch Mao Trạch Đông và thủ tướng Chu Ân Lai đã nhiều dịp tuyên bố rằng Trung Quốc là nước mong muốn hoà bình nhất. Điều quan trọng đối với Trung Quốc là cần phải tạo dựng hình ảnh của mình như một lực lượng yêu chuộng hoà bình và phản chiến. Đó cũng chính là vai trò đích thực mà Trung Quốc phải đóng góp cho thế giới”. Theo định hướng chính sách này, Trung Quốc đã cải thiện quan hệ với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và Liên Xô cũ, tăng cường giao lưu với các nước thuộc Thế giới thứ ba, đồng thời tích cực phát triển quan hệ với Châu Âu và Nhật Bản. Đặng Tiểu Bình đã theo đuổi nhất quán chính sách đối ngoại duy trì nền hoà bình thế giới. Cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, cùng với những biến đổi sâu sắc và mạnh mẽ diễn ra trên khắp thế giới, Đặng đã quán triệt rằng Trung Quốc cần vững tâm theo dõi và ứng xử phù hợp với tình hình, đồng thời phải giữ vững lập trường. Đặng đã nêu rằng “Trung Quốc phải kiên trì thiết lập quan hệ với tất cả các quốc gia và tăng cường quan hệ với cả Hoa Kỳ lẫn Liên Xô. Cho dù bất cứ điều gì có xảy ra với Liên Xô chăng nữa thì Trung Quốc cũng nên bình tĩnh phát triển quan hệ với nước này trên cơ sở 5 nguyên tắc cùng tồn tại hoà bình. Quá trình này phải bao hàm quan hệ chính trị và Trung Quốc không nên để mắc vào bất cứ cuộc cãi vã ý thức hệ nào nữa.”

Đặng Tiểu Bình (ngoài cùng bên trái) cùng Hạ Long và Chu Đức trên khán đài theo dõi buổi thi đấu giao hữu giữa các đơn vị Quân Giải phóng Quân khu Bắc Kinh nhân ngày “Bát Nhất” 1/8/1952 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Về chính sách đối nội, Đặng Tiểu Bình chú trọng việc Trung Quốc cần tận dụng tối đa vận hội lịch sử trong giai đoạn hoà hoãn quốc tế và tăng tốc quá trình phát triển của mình. Đặng nói rằng hiện thế giới đang trong giai đoạn hoà hoãn tương đối kéo dài và hầu như không có nguy cơ bùng phát cuộc Chiến tranh thế giới thứ ba. Trung Quốc phải nắm vững nhiệm vụ trọng tâm kiến thiết kinh tế trong khi tận dụng vận hội này. Đây chính là thời điểm tốt nhất để cải cách. Trong chuyến thị sát miền nam Trung Quốc vào năm 1992, Đặng Tiểu Bình đã nói “Tôi rất lo lắng việc chúng ta bỏ lỡ vận hội. Nếu Trung Quốc không kịp phát triển hay phát triển quá trì trệ thì sẽ gặp nhiều vấn đề khi mọi người có thứ để đem so sánh. Bất ổn từ đó sẽ nảy sinh như đã diễn ra ở một vài nước trên thế giới. Về bản chất mà nói thì lý do của những bất ổn đều bắt nguồn từ những kém cỏi của nền kinh tế, nhân dân không có đủ cơm ăn áo mặc, việc tăng lương bị lạm phát nhấn chìm dẫn tới suy giảm mức sống của nhân dân”. Với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm, Đặng Tiểu Bình đã liên tục nhấn mạnh yêu cầu phải tăng tốc quá trình phát triển. Đặng đã chỉ ra rằng “việc Trung Quốc có đủ khả năng đương đầu với áp lực của chủ nghĩa bá quyền và cường quyền chính trị, cũng như theo đuổi chủ nghiã xã hội hay không còn phụ thuộc vào việc nước ta có phát triển nhanh chóng và thực hiện chủ thuyết phát triển ra sao. Miễn khi nào còn đạt được điều này thì Trung Quốc sẽ cứ vững như núi Thái Sơn”.       

….

[OldBuff]

LÝ LUẬN ĐẶNG TIỂU BÌNH VỀ CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH
Tác giả: Thượng tá Hồng Bảo Tú

….

2. Những tiên đoán mới về Chiến tranh và Hoà bình

Về chủ đề chiến tranh và hoà bình, quan điểm truyền thống cho rằng cho tới khi chủ nghĩa đế quốc còn tồn tại thì chiến tranh là điều khó tránh khỏi. Thế nhưng từ sau Kỳ họp thứ 3 của Ban chấp hành trung ương ĐCSTQ khoá 11, Đặng Tiểu Bình đã đưa ra những tiên đoán và đánh giá mới về các xu hướng tiến triển của chiến tranh và hoà bình trong kỷ nguyên của chúng ta. Trong bài phát biểu tại Hội nghị mở rộng của Quân uỷ trung ương Trung Quốc diễn ra vào ngày 4/6/1985, Đặng đã nêu rằng quan điểm trước nay của Trung Quốc là chiến tranh vốn không thể tránh và thậm chí còn tất yếu. Sau khi quan sát cẩn trọng cục diện trong những năm gần đây, Trung Quốc hiện tin rằng “khả năng chiến tranh thế giới quy mô lớn sẽ không bùng phát trong một thời gian tương đối lâu dài. Công cuộc duy trì nền hoà bình thế giới hiện đầy triển vọng”. Những đánh giá mới của Đặng về chiến tranh thế giới là những kết luận đúng đắn dựa trên việc phân tích khoa học về cục diện quốc tế.

Đặng Tiểu Bình (ngoài cùng bên trái) cùng Vương Chân đang tiếp đón các thủ trưởng và đại biểu anh hùng chiến đấu của một số đơn vị Quân Giải phóng đóng tại Hạ Môn trong tháng 2/1984 (ảnh http://english.pladaily.com.cn)

Khi sự thù địch và đối đầu giữa hai liên minh lớn ở đông và tây cũng như giữa hai siêu cường cáo chung, thì các nhân tố chính có thể đưa tới chiến tranh thế giới cũng vì thế mà chấm dứt. “Chỉ có hai siêu cường đó mới có đủ khả năng tiến hành một cuộc chiến tranh thế giới, trong khi các nước khác thì không có khả năng này”. Cục diện đối đầu Xô-Mỹ đã thay đổi kể từ khi Liên Xô tan rã. Nguy cơ diễn ra xung đột Nga-Mỹ dẫn tới chiến tranh thế giới là hầu như không có. Trong khi đó, các nhóm thế lực khác nhau trên thế giới còn đang trong quá trình tan rã và tái phối, đồng thời các liên minh quân sự thù nghịch nhau có đủ tiềm lực phát động đại chiến không thể bỗng chốc mà xuất hiện.   

Do chạy đua vũ trang giữa các cường quốc trên thế giới đã bị đưa xuống vị trí thứ yếu, nên công cuộc phát triển kinh tế, khoa học và kỹ thuật đã trở thành trọng tâm ganh đua. Đặng Tiểu Bình đã chỉ ra “cuộc cách mạng khoa học và kỹ thuật mới đang chuyển sang cao trào trên thế giới. Kinh tế, khoa học và kỹ thuật đang ngày càng nắm giữ vai trò chủ đạo trong cuộc cạnh tranh toàn cầu. Cả Hoa Kỳ, Liên Xô lẫn các quốc gia phát triển và đang phát triển khác đều đang phải đối diện nghiêm túc với thực trạng này”. Sẽ tới lúc các cường quốc quân sự trên thế giới phải thực hành tiết giảm số lượng vũ khí trang bị khiến chạy đua vũ trang trùng xuống. Các cường quốc lớn đang phải tiến hành cải cách và điều chỉnh kinh tế, đồng thời nỗ lực phát triển lĩnh vực công nghệ cao mới nhằm chiếm ưu thế về kinh tế và công nghệ, qua đó nắm giữ thế chủ động chiến lược. 

….