Làm cỏ vườn...báo chí (Phần 2)

[huyphuc1981_nb]

Nhân đám lợn này đề cập đến một trong những thành tựu xuất sắc nhất về tầu thuỷ, các WIG cuả Liên Xô, chúng ta tán gẫu về chúng chút.
Những chiếc tầu chở khách nhanh nhất thế giới, những chiếc A-90 giải ngũ về làm cửu vạn siêu tốc
http://www.yachtboutique.com/Designers/Ekranoplan/Ekranoplan.htm





Aquaglide 5, chiếc thuyền nhỏ đi được trên bờ dưới nước. Việc đóng các tầu này rất tốn kém và mất thời gian, người Nga mới có tiền chưa đầy chục năm nay, và chương trình phát triển-đóng mới loại tầu số một thế giới này chưa phát triển trở lại đến mức quy mô như cũ.
http://www.youtube.com/watch?v=5H2gmaRoSZc




Vì dùng chung các kỹ thuật với ngành đóng máy bay, nên các tầu loại này có thể được đặt hàng gia công ở các hãng đóng máy bay. Cũng có nhiều chiếc WIG của Liên Xô và Nga là máy bay, như VVA và BE, nhưng Lun và A-90 là những tầu thuỷ. Các tầu thuỷ loại này được phát triển bởi viện nghiên cứu tầu cánh ngầm trung ương , Central Hydrofoil Design Bureau CHDB mang tên Alekseyev. Lun được đóng ở nhà máy đóng tầu Volga, tên tiếng Anh Volga Shipbuilding plant. Hiện nay viện đóng tổng hành dinh ở Nizhniy Novgorod, hoạt động dưới dạng công ty cổ phần.
http://www.hs-ships.ru/e_pages.phtm?f=2&p=1
http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/alekseyev.htm
http://rusnavy.com/industry/index.htm?ELEMENT_ID=4308
http://www.dcc.ru/dccinfo/request/issanketa/eng/?JurIDIss=35464
http://www.ckbspk.ru/
http://www.ckbspk.ru/?p=1211525479
http://www.youtube.com/results?search_query=A-90+Orlyonok+&aq=f
http://design-review.kgasu.ru/index.php?show=article&id=184&year=2006&number=3
http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/ecreff.htm
http://www.hs-ships.ru/podvod.htm




Mẫu thử KM có khối lượng lớn nhất 550 tấn, vận tốc tối đa trên 500km/h. Vào những năm 197x, tình báo Mỹ không thể đoán được cái vật thể trên biển Caspi mà vệ tinh chụp ảnh được ấy là cái gì, tại sao nó to như tầu thuỷ mà đi nhanh như máy bay. Họ đặt cho đối tượng của ngành tình báo đó là Quỷ biển Caspi, Caspian Sea Monste.  Đây là lần đầu tiên thế giới biết "rõ ràng nhất" về các WIG của Liên Xô. Đến cuối 198x, khi Lun phục vụ trong biên chế, thì người ta mới có thông tin rõ ràng ở mức ảnh chụp bên ngoài của chúng. Sau này, các nhà khoa học Nga kiếm ăn khắp nơi, nhưng không một nước nào khác đủ hội tụ các điều kiện kỹ thuật rất rộng mà thực hiện lại các WIG cực kỳ giá trị này. Có rất nhiều chương trình trong mơ và các mẫu thử nhỏ xinh, nhưng tất cả đều mang tính mơ ước.
http://www.youtube.com/watch?v=gIr8bjg_o2U

Trong games, bà con phong nó là vua biển, tầu điên... nhưng thật ra, thông tin về nó đa phần là đồn đại
http://www.youtube.com/watch?v=IUHBonL6dGA&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=vUNB7g4xkgY&feature=related




Chưa cần kể đến các WIG, các Ekranoplan, thì tầu cánh ngầm Nga đã là một mặt hàng giá trị cao, một trong những mặt hàng họ vượt quá xa phần còn lại của thế giới. Chắc các bạn còn nhớ, từ những năm 197x, hình ảnh ấn tượng mà các con sông Nga khác biệt với các con sông khác là cảnh những chiếc tầu cánh ngầm chở khách. Ngày nay, vé máy bay rẻ đi, nên các tầu cánh ngầm Nga thu bớt thị trường, chỉ còn phục vụ những chuyến đường ngắn. Với vận tốc 80km/h, thì người ta có thể từ Sài Gòn rẽ qua Vũng Tầu ăn trưa ăn tối mà vẫn đi làm bình thường. Ở ta, tầu cánh ngầm Nga phục vụ ở Sài Gòn-Cấp Vũng Tầu và Quảng Ninh.

Khác với những nước "đang phát triển", tức mọi rợ, ở những nước phát triển người ta không nhảy cỡn lên tung hô rằng, chúng ta đã chế tạo được xe đạp, xe máy, hay là ô tô. Điểm khác của họ là, họ vẫn có thể chỉ sản xuất cái cuốc, cái cày, nhưng sức cạnh tranh cuốc cày phải nhất thế giới mới tồn tại được, mới xuất khẩu được, và như thế mới là nước phát triển. Chũng ta đa phần liệt não như cái giáo dục đang nói đến, nhưng cũng nhiều mặt của chúng ta rất phát triển, ví như lúa, cá. Cá chúng ta đánh bại cá Mỹ trên thị trường Mỹ, đó mới là thế mạnh để toàn cầu hoá. Tất nhiên, những cái như giáo dục đang nói đến cũng chỉ là công cụ của ngu dân, để giun sán giòi bọ ăn bám những nông dân anh hùng, đã vươn lên đứng nhất nhì ba thế giới về rất nhiều thứ.

Thắng trong cạnh tranh toàn cầu mới là bản chất của toàn cầu hoá, khác biệt với xâm lược thuộc địa và bán nước buôn dân. Đó mới là cách mạng , chứ không phải phá sạch đình chùa đốt sạch sách vở, thứ chủ nghĩa chó dại mạo xưng hết cộng sản đến tư bản, quốc gia đến toàn cầu.

Nga cũng là nước phát triển, Đức cũng là nước phát triển, các nước Đông Âu tính cả Scandinavi là cái nôi của cách mạng kỹ thuật từ 600 năm qua, cũng là cái nôi của cách mạng tổ chức xã hội. Ở Đức, có nhiều hãng số một về rất nhiều mặt, các hãng này tổ chức một nước Đức rất thuận tiện để cải cách xã hội. Ở đó, luật pháp các bang được tự do phát triển, không thống nhất, điều này là điều kiện tiên quyết để cạnh tranh sự hoàn thiện của luật pháp, chính trị, bang nào chậm cải cách thì vốn đầu tư chạy đi, như chúng ta hiện nay đang lao nhanh xuống đáy cùng nghèo khổ ở châu Á. Nhược điểm của kiểu phát triển Đức là những thảm hoạ như 2 cuộc thế chiến. Ở xã hội nào cũng vậy, phần đông xã hội là chó lợn cần phải tuân theo chiểu số bác học, thảm hoạ xảy ra khi bác học Đức tiến quá nhanh, cạnh tranh mạnh, xực hết lãi lờ cơm cháo, đa phần chó lợn chiếm số phiếu đông hơn giãy, họ bị bật trong cạnh tranh, phá sản, thì gây chiến tranh thị trường để nhồi hàng lởm bằng bạo lực, mà không tranh bán bằng khoa học.

Ở  Nga thì về cơ bản cũng thế nhưng chi tiết hơi khác. Từ thời Mông Cổ, đến Piotr, thì Nga lập ra những thành phố-nhà máy, tức các công ty có lãnh thổ riếng, cả thành phố chung nhau một phiếu bầu chính trị và một công ty làm ăn sinh sống, mà điển hình là các Tula của Piotr hay các thành phố hạt nhân, máy bay ngày nay. Nhược điểm của kiểu Nga là khi xã hội suy đồi thì giun sán giòi bọ ở thủ đô quá cách biệt so với các thành trì của khoa học, giun sán giòi bọ biến thủ đô thành thành trì của giun sán giòi bọ, khoa học và giun sán ai ở thành người nấy, đánh nhau giết nhau không nổi để tiến bộ.

Chúng ta đã chứng kiến sự cạnh tranh khủng khiếp của các thành phố-công ty Nga. Ví như ngành hàng không, dù Liên Xô đổ, máy bay Liên Xô chết như gián, nhưng Boeing bán máy bay đắt như tôm tươi vẫn thuê Nga làm toàn bộ phần gia công béo nhất là titan. Hay như hạt nhân Nga thì Mỹ, rồi Nhật, Đức, Pháp.... lần lượt tử thương, Nga có bị phát Chernobyl chí mạng vẫn vươn lên số một thế giới. Đến hàng không vũ trụ thì Mỹ dâng luôn toàn bộ thị trường cho Nga đỡ phải cãi vã đấm ngực đau tay.

Mình thường nói chuyện với bạn bè rằng, để một cái tầu vũ trụ cạnh tranh thắng thì dễ hơn là toàn cầu hoá một con dao. Để thắng trong thị trường tầu vũ trụ chở người hay bắn vệ tinh, Nga chỉ cần đánh nhau với hai đứa là Mỹ và Âu. Nga ngại đánh trực tiếp, thì chuyển giao kỹ thuật cho bác khựa, vừa tiêu diệt khả năng nghiên cứu của bác, vừa biến bác thành nhái, vừa có đứa thay Gấu làm chí phèo. Tầu đánh bại Mỹ Âu thì cũng liệt não mất rồi, chỉ lớn đến độ nào mà Gấu cho phép. Cuộc chiến đó đơn giản vì rất ít thằng biết làm tầu vũ trụ. Ấy nhưng có hàng triệu hàng tỷ thằng biết làm con dao, cạnh tranh rất khốc liệt. Thế nhưng không con dao nào như cái lê AK, nó kiêm đủ các chức năng dao lính, từ lê đến kìm, vừa bổ củi xong đã cạo râu được, vì có thứ hợp kim tự sắc không cần mài, càng bổ củi càng sắc. Không phải chỉ mỗi Nga biết làm thứ đáng gọi là siêu dao ấy, nhưng các nước khác làm không bán được.



Tầu cánh ngầm không cần vượt qua những khó khăn như máy bay, vũ trụ, nhưng cả thế giới này kém Gấu quá xa, thậm chí không ai buồn nghĩ đến cạnh tranh. Những mặt hàng phải như thế mới thật sự là hiện đại hoá, toàn cầu hoá. Người ta dễ dàng copy được một mẫu tầu cánh ngầm Nga, nhưng khốn khổ, Gấu không chỉ thiết kế giỏi, không chỉ có những bài toàn bí truyền về chuyển động của tầu, mà Gấu có cả các nhà máy đóng tầu rẻ hơn bất cứ thằng nhái không license nào. Chúng ta nhớ lại rằng, viện hàn điện Paton đã từng là viện lớn nhất thế giới ở Kiev, ngày nay, quy mô nghiên cứu hàn bên Nga chưa bằng Liên Xô cũ, nhưng hàn cắt nhôm ngoài trời thì Phả Lại 30 năm trước hơn đứt các nhà máy điện hiện đại ngày nay theo kỹ thuật Nhật Bản. Hầu hết giá thành đóng tầu là trả cho hàn cắt, các tầu cánh ngầm làm bằng nhôm là chủ yếu.

Cùng với A-90, những tầu cánh ngầm Nga văng kỹ thuật đi khắp nơi
http://www.yachtboutique.com/BentleyYachts/Advanced_Hulls.htm

================

[huyphuc1981_nb]

WIG, hiệu ứng bề mặt không có gì mới. Phương pháp này đã được phát triểnt từ thế kỷ 19, đầu tk20 cũng có nhiều chương trình đầu tư, nước Đức WW2 cũng tính đến... Nhưng các giải pháp kỹ thuật để có sản phẩn cụ thể, tin cậy, cạnh tranh thì chỉ bắt đầu vào những năm 196x. Khác với các máy bay, việc đóng các WIG phải ở mức giá rất rẻ mới có thể cạnh tranh được, ví dụ, A-90 khi dân sự hoá có giá 75 m $, 125 tấn, tốc độ 300-400km/h. Một thiết kế rẻ hơn là tầu khách Raketa giới hạn tốc độ ở 200km/h. Các WIG được đóng bằng nhôm, trông chúng giống như các máy bay, nhưng thực chất chúng được đóng theo các kỹ thuật gia công tầu thuỷ, với việc cắt tấm mỏng và hàn ngoài trời là chủ yếu, không như các máy bay được lắp từ các thành phần, chủ yếu là gia công chính xác trong nhà máy. Yêu cầu chính xác, vật liệu của WIG cũng ở mức tầu thuỷ, chứ không ở mức máy bay.

Ngược lại với phần thân, thì động cơ của các WIG hoàn toàn giống các động cơ máy bay, mà không hề giống các động cơ tầu thuỷ loại khác, trừ những WIG có tốc độ cỡ 200km/h như cái Raketa.

Việc lái hướng các WIG dùng đuôi lái khí động như là máy bay, nhưng nguyên lý chuyển động thì khác rất xa máy bay.

Như thế, thì có lẽ, các WIG có các thiết bị lái và động cơ mua của ngành máy bay, nhưng gia công chủ yếu ở nhà máy đóng tầu là đúng. CHúng là các tầu thuỷ dùng máy của máy bay, chứ không phải máy bay đóng kiểu tầu thuỷ. Như vậy, việc các WIG được nghiên cứu ở Viện tầu thuỷ và đóng ở nhà máy đóng tầu cánh ngầm trên sống Volga là điều hoàn toàn hợp lý.
Ekranoplan
What is an Ekranoplan?

Beriev Be-200 watershow Đây là một máy bay cứu hộ, cứu hoả, với việc chạy đà bằng nguyên lý WIG-Ekranoplan. Máy bay có khả năng mang nước cứu cháy rừng vô địch thiên hạ, cóc cần sân bay. Mỹ có cái 747 cứu hoả lớn nhất thế giới, nhưng chưa từng dùng được, bởi vì là nó cần những sân bay lớn, rồi mất rất nhiều thời gian để chất hàng cho nó, trong khi bác Be thì chỉ cần quệt bụng xuống mặt nước là đầy.

Aquaglide 5 là một tầu nhỏ mà nước Nga hiện đại đang  chào bán để khởi động lại chương trình két tiếng lẫy lừng của họ. Ekranoplan phát triển rất tốn kém và lâu dài, từ lức khởi động đến khi có các mẫu thử 500 tấn như trước là một thời gian rất dài. Aquaglide chạy hiệu ứng mặt ở cả trên mặt nước và trên bờ, tầm 450km, tốc độ 170km/h. Tầu chỉ có 5 chỗ ngồi, đặc sắc là đi được trên mặt đất khá dốc và gồ ghề.
http://www.youtube.com/watch?v=5H2gmaRoSZc


KM Ekranoplan , quỷ biển Caspi 550 tấn. Đây là tầu thử nghiệm chạy từ năm 1966, tầu có thân rất giống Lun sau này.


Chương trình tầu dùng hiệu ứng bề mặt được bắt đầu từ 195x với các mẫu thử nhỏ, đến 1966 thì chiếc tầu 550 tấn KM bắt đầu hoạt động với vai trò thử nghiệm. Loại tầu thuỷ đi vào phục vụ đầu tiên là chiếc vận tải A-90 trọng lượng tối đa 140 tấn. Cùng lúc đó, các máy bay dùng hiệu ứng bề mặt để di chuyển , chạy đà cũng được thiết kế, cho phép sử dụng mặt nước và bãi gồ ghề làm sân bay. Đến năm 1987, Lun class 400 tấn mang 6 đạn tự hành diệt hạm Moskit được đưa vào trang bị, chúng có đặc tính đột kích xuất sắc trong trận chiến diệt tầu.

Chương trình Ekranoplan dặt dẹo trong 199x vì đói và tươi trở lại vì có tiền 200x. Be-200 là mặt hàng khá có giá với nhiệm vụ được chú ý nhiều là chữa cháy rừng. Trong khi đó, các nhà máy đống tầu và viện tầu cánh ngầm Nga bán các mặt hàng khác rất chạy, các Ekranoplan dũng được nhiều hãng nước ngoài xây dựng kế hoạch phát triển, cả mua sản phẩm và mua thiết kế về tự đóng, cũng như đặt viện thiết kế l;ại theop các yêu cầu địa phương, ví như động cơ phải theo tiêu chuẩn sở tại. Về quân sự, các kế hoạch đóng tầu lớn như Be-2500 hoặc tầu cỡ cũ nhưng hiện đại hoá, tàng hình hoá cũng đang được xét duyệt.




Kể từ KM 1966, các WIG-Ekranoplan có cấu hình như hiện nay. Các nhà khoa học Nga đã giải quyết khêu khó khăn nhất với Ekranoplan là lúc khởi động. Lúc này, tầu vẫn chìm sâu dưới nước, lực cản lớn, khó mà tăng tốc lên được để có hiệu ứng bề mặt đủ mạnh nhấc tầu lên. Các động cơ của KM được đặt trước, có lái lực đẩy. Khi khởi động, động cơ hoạt động hết công suất và hướng luồng đẩy xuống dưới cánh, tạo hiệu ứng bề mặt nhấc tầu lên (xem con Aquaglide 5). Khi tốc độ tăng, lực đẩy dần được hướng ra sau đẩy tầu đi mạnh hơn.

KM có 8 động cơ turbojet, động cơ luồng không phân dòng. Loại động cơ này cho toàn bộ luồng khí vào trong buồng đốt. Điều này gây mâu thuẫn trong việc nâng cao hiệu suất đẩy. Với các thiết bị chuyển động ở tốc độ thấp, người ta cần lượng thông qua lớn nhưng dòng phụt có tộc độ chậm, trong khi đó, nếu phun ít nhiên liệu, đốt ít nóng, thì hiệu suất biến đổi nhiệt công lại giảm.

Loại động cơ tốt hơn là turbofan, động cơ luồng phân dòng khí. Ở loại này, lượng thông qua tăng lên mà vẫn có nhiệt độ đốt cao. Người ta chỉ cho một phần không khí vào buồng đốt, công sinh ra từ đó đẩy turbine, turbine này kéo fan= quạt trong để tăng lượng thông qua. Turbofan cần phát triển kỹ thuật để đạt áp suất đốt cao, nhiệt độ đốt cao, hiệu suất biến đổi nhiệt-công chung cao và biến đổi năng lượng của luồng thành công quay turbine tỷ lệ cao, áp dụng muộn trong máy bay ở thập niên 197x. Với các tầu thủy, một cách hay được áp dụng là phun nước vào ống xả turbojet để đẩy bằng hơi nước như B-52 cất cánh, nhưng hiệu quả kém.

Động cơ tốt nhất cho các thiết bị chuyển động chậm, trọng tải lớn, là động cơ turboprop, động cơ luồng-tuốc bin-cánh quạt (quạt ngoài, chân vịt). A-90 sử dụng 3 động cơ, 2 động cơ cất cánh đặt ở mũi mỗi cái 10 tấn và một động cơ cánh quạt đẩy tầu chạy ở giữa đuôi 12 tấn. (xem ảnh mô hình http://www.flankerman.fsnet.co.uk/orlyonok_files/ekran37.jpg, http://www.flankerman.fsnet.co.uk/modl_ekrano.htm http://www.airwar.ru/enc/sea/orlenok.html)




WIG, Hiệu ứng bề mặt, nguyên lý của các Ekranoplan được trình bầy đơn giản trong một trình diễn ngắn gọn. Đệm không khí tạo bởi mặt đất và cánh có lực nâng rất lớn so với cánh máy bay nếu như so cùng tốc độ và diện tích, đồng thời, việc ổn định , cân bằng tầu dùng đệm không khí cũng đơn giản hơn nhiều bào toán lái máy bay. Phía nào của tầu thấp hơn, thì đệm không khí ở đó đặc hơn, tạo lực nâng lớn hơn, cản trở tầu nghiêng so với bề mặt.
http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/ecreff.htm

Việc thử nghiệm bắt đầu từ những năm 1960. Ngày 22-7-1961, chiếc thử nghiệm đầu tiên SM-1 hoạt động. CŨng trong năm đps SM-2 hoạt động. Năm 1962 là SM-3, năm 1963 là SM-4. Năm 1964 chạy SM-5 và phiên bản cải tiến của SM-2 là SM-2P7. Các mẫu thử này ban đầu không có tiến trình khởi động bằng thổi khí xuống cánh. CHiếc SM-2 là mẫu đầu tiên thực hiện mô hình khởi động này.

Năm 1967 đóng SM-8 thay thế SM-5 mất khi thử nghiệm, SM-8 là mẫu thử thu nhỏ của KM. Có rất nhiều mô hình nhỏ cũng được thử mghiệm bằng cách gắn trên các phương tiện chuyển động khác như máy bay hay tầu thủy cao tốc, cùng với đó là một phòng thí nghiệm đặc biệt .

Năm 1972 1972, Robert Bartini thiết kế chiếc máy bay cất cánh thẳng đứng VVA-14. Máy bay cất cánh bằng chạy đà thông thường trên đường băng trên cạn. Ở dưới nước, máy bay sử dụng hiệu ứng WIG để bắt đầu lấy đà, lúc tạo ra WIG gần giống như cất cánh thẳng đứng, nhưng thật ra không hoàn toàn đúng là cất cánh thẳng đứng.

Cũng năm 1972, Viện tầu cánh ngầm thiết kế SM-6, là mẫu thử cho A-90. Tháng 8, chương thình thử nghiệm chiếc A-90 số S-23 tiến hành, tầu được đóng bằng hợp kim K482T1. Chương trình Ekranoplan dặt dẹo trong 199x và chiếc A-90 số S-26 về hưu năm 2007.

KM http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/km.htm
A-90 http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/orlenok.htm
Lun http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/lun.htm Lun là phiên bản vũ trang và hiện đại hóa của KM
VVA-14 http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/vva14.htm
CTRIN. thuyền nhỏ 2 chỗ ngồi , thể thao, Ivolga, Akvaglaid http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/smmod.htm

Sau tai nạn cháy chìm tầu ngầm tấn công hạt nhân Komsomolets, chiếc Lun thứ 2 S-33 được quyết định chuyển sang cứu hộ. Trung tâm chỉ huy cứu hộ đặt ở ngã ba đuôi tầu, sàn-bến cho cứu hộ chính là cánh tầu.
Các chương trình tương lai
.


Ảnh
http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/photo.htm#photopr

Video có các mẫu thử SM đầu tiên (19 mb)
http://students.uni-vologda.ac.ru/pages/pm07/evn/video.htm
http://www.youtube.com/watch?v=zo2Y5XTZ5qw&feature=player_embedded


==========


Chiếc KM
Quỷ Biển Caspi có vai trò là thử nghiệm quy mô thật của loại tầu này. Muôn sgoij thế nào cũng được, là máy bay thì nó lớn nhất thế giới lúc đó, là tầy thủy thì nó nhanh nhất quả đất đến nay.

KM thiết kế những năm 1964-1965 sau những kết quả thử nghiệm của các SM. Tầu có 10 động cơ, 8 trước, 2 trên đuôi. Vào lúc đó động cơ tuốc bin chưa hoàn thiện nên tầu dùng động cơ turbojet chứ không phải là fan hay prop. Hiệu suất của động tơ turbojet với thiết bị chuyển động tốc độ thấp so với máy bay này không cao, nhưng điều đó không quan trọng với thử nghiệm. 10 động cơ VD-7 cho lực đẩy mỗi cái 11 tấn.

"Chuyến bay" đầu tiên 50 phút, cao 4 mét. Sang năm 1967 tầu bay thử với trọng tải lớn nhất 544 tấn, đạt tốc độ 455km/h.

Tầu gặp tai nạn và chìm trong thử nghiệm năm 1980, thủy thủ đoàn được cứu. Tổ lái có 3 người, độ cao hoạt động 4-14 mét, tầm xa 1500km, trọng lượng rỗng 240 tấn.

[NGOCUONG]

Đầu tiên, em thấy dùng từ "hiệu ứng bề mặt" với dòng Ekranoplan có lẽ là chưa chuẩn vì nguyên lý của vấn đề là Ekranoplan khi lướt trên mặt nước (em định dùng la bay nhưng không đúng ý bác thôi gọi là lướt vậy) sẽ tạo ra một đệm khí ở dưới cánh  


vì vậy nó gần với tầu đệm khí hơn. Nhưng với tầu đệm khí là tầu đệm khí thì đệm khí tạo ra do cánh quạt thổi không khí vào đáy tầu do vậy tầu có thể đứng yên một chỗ còn trường hợp Ekranoplan thì phải lướt trên mặt nước mới có thể có được đệm khí này, vậy nên em thích dùng từ "hiệu ứng đệm khí động" hơn.

Từ vấn đề thứ nhất mới nảy sinh vấn đề thứ 2 : dù cho Ekranoplan cùng được sản xuất tại một nơi với nơi sản xuất tầu cánh ngầm nhưng tầu cánh ngầm lại khác xa Ekranoplan, bởi tầu cánh ngầm dùng cùng nguyên lý của cánh máy bay chỉ khác là cánh máy bay hoạt động trong môi trường không khí còn cánh của tầu cánh ngầm hoạt động trong môi trường nước với mục đích nâng thân tàu khỏi mặt nước-> giảm sức cản với nước -> tốc độ tăng lên nhưng tầu cánh ngầm vẫn phải dính với nước, vẫn phải có chân vịt.

Vấn đề thứ 3 : các chiếc Be 200, Be 2500, Lun, KM ngoài cái "hiệu ứng đệm khí động" đã nói ở trên còn có một kỹ thuật khác nữa  tạm gọi "hiệu ứng dòng khí trên cánh". Hiệu ứng này có thể tóm lại như sau : nếu tăng vận tốc không khí di chuyển ở phía trên cánh máy bay lên thì lực nâng sẽ tỉ lệ thuận với vận tốc không khí tăng thêm này (các bác có thể thí nghiệm đơn giản bằng cách thổi vào phía trên của tờ giấy). Vậy nên một thời Liên Xô cũ ứng dụng kỹ thuật này khá nhiều đó là đặt động cơ để hút khí trên cánh hoặc thổi khí thải động cơ lên trên cánh(vì vậy dòng Lun và KM, động cơ đặt khá xa cánh, nếu không muốn cháy cánh). Ngoài những chiếc Be 200, Be 2500, Lun, KM bác đã kể còn có AN 70, AN 72 và cả VNS-41 của Việt Nam nhà ta nữa. Với hiệu ứng này thì không nhất thiết lá phải bám lấy cái "hiệu ứng đệm khí động" hay bác gọi là "hiệu ứng bền mặt" nữa và vậy là nó có thể bay rồi. Tặng các bác chiếc Honda chôm kỹ thuật này của LX


Ý kiến nhỏ, bác huyphuc1981_nb đừng giận em nhé.
Thân bác.

TB: Tặng các bác một mớ Ekranoplan em sư tầm ở đây
http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,9386.50.html

và đây là của Iran
http://vtc.vn/528-263913/kham-pha/vu-khi/video-vu-khi-sieu-hien-dai-trang-bi-cho-quan-doi-iran.htm

[huyphuc1981_nb]

To NGOCUONG.

Cái giống nhau lớn giữa tầu cánh ngầm và Ekranoplan ở hai mặt lớn.

Một là các nguyên tắc chuyển động của tầu trên mặt nước, tức sự tròng trành khi có sóng, khi vòng lượn, kể cả trên bộ và dưới nước. Chính vì thế, Viện tầu cánh ngầm đã nhanh chóng thưc hiện được các Ekranoplan.
Hai là kỹ thuật chế tạo Ekranoplan như Lun, KM, A-90... hoàn toàn giống với kỹ thuật đóng tầu cánh ngầm sẵn có, trừ máy , động cơ và lái.

Về nguyên lý chuyển động thì bạn nhầm chút, do bạn nhìn ảnh thôi, người ta thổi khí xuống dưới cánh chứ không phải trên cánh. Bạn xem lại cái Video sẽ rõ lúc tầu khởi động. "hiệu ứng ứng đệm khí động" mà bạn nói là đúng, các tầu đệm khĩ tĩnh có thể ví như trực thăng, còn đệm khí động có thể ví như cánh cố định. Đệm khí có tầu đổ bộ như lớp Zubr
http://www.youtube.com/watch?v=A8cuB2B2rSo

Với các tầu  "hiệu ứng ứng đệm khí động" như KM, Lun class, A-90... Bạn thấy mình mô tả trên, khi khởi động, tốc độ tầu chưa đủ cho đệm khí động, người ta thự hiện đệm khí tính bằng cách hướng động cơ lái lực đẩy xuống dưới cánh. Nhờ đó, tầu nhấc lên khá cao, giảm lực cản để lấy đà

Bạn xem lại ảnh chụp và video
http://www.youtube.com/watch?v=PXg28b4OShw
http://www.youtube.com/watch?v=-wmyrlZttHU


Đây là ảnh các ống lái lực đẩy của Lun, khi cất cánh, các ống lái lực đẩy này hướng dòng khí xuống dưới cánh tạo lực nâng
http://habrahabr.ru/blogs/popular_science/87226/
http://ru-aviation.livejournal.com/1347006.html







A-90 sử dụng hai động cơ khởi động ở Mũi để nâng tầu lên, sau đó tầu được đẩy bằng cánh quạt trên đuôi. Động cơ mũi thổi không khí xuống dưới cánh tạo đệm không khí


Khi đã đủ tốc độ, tầu được nâng bằng đệm khí động, động cơ mũi dừng





Đây là video. Vệt khói đen của KM cho thấy khi tầu đã đủ tốc độ thường, dòng khi phụt về phía sau, bay ngang chứ không chú xuống dưới cánh
http://www.youtube.com/watch?v=VjyY3EFzXJI&feature=player_embedded

A-90 http://www.youtube.com/watch?v=WB0yCawyTQk&feature=related

[NGOCUONG]

To NGOCUONG.


Với các tầu  "hiệu ứng ứng đệm khí động" như KM, Lun class, A-90... Bạn thấy mình mô tả trên, khi khởi động, tốc độ tầu chưa đủ cho đệm khí động, người ta thự hiện đệm khí tính bằng cách hướng động cơ lái lực đẩy xuống dưới cánh. Nhờ đó, tầu nhấc lên khá cao, giảm lực cản để lấy đà


A-90 sử dụng hai động cơ khởi động ở Mũi để nâng tầu lên, sau đó tầu được đẩy bằng cánh quạt trên đuôi. Động cơ mũi thổi không khí xuống dưới cánh tạo đệm không khí

Khi đã đủ tốc độ, tầu được nâng bằng đệm khí động, động cơ mũi dừng

Đây mới là tuyệt chiêu của LX mà cái bọn mà bác gọi là lợn gà gì gì đấy học mãi chưa được: Với Lun và KM : trước khi tạo đủ lực nâng thì ống xả động cơ hướng xuống dưới cánh, còn sau khi tạo đủ lực nâng thì ống xả động cơ sẽ hướng lên phía trên cánh để tạo thêm "hiệu ứng dòng khí trên cánh" (vì vậy ống xả động cơ là khớp động, và bác thấy luồng khói đen ở trên cánh trong clip đó) phụ thêm cho "hiệu ứng đệm khí động", còn ở A-90 thì đúng như bác nói. Chính vì vậy ở đầu cánh và mặt phía trên cánh của Lun và KM mạ titan và cánh của hai chiếc này cũng nhỏ hơn nhiều so với các Ekranoplan khác. Ngoài ra bây giờ kỹ thuật "đệm khí động" này đã bắt đầu áp dụng cho một số tầu nổi 2,3 thân chứ không còn chỉ riêng máy bay nữa.

Thân bác

TB: Thêm ít thông tin hầu bác huyphuc1981_nb: Thằng cu chuyên môn cắn trộm A-10 cũng chôm "hiệu ứng dòng khí trên cánh" của LX theo kiểu để cửa hút gió ngay sát phía trên-sau cánh để tăng tải trọng hoặc giảm diện tích cánh (theo kiểu Be 200, An 70, An 72).
Thân.

[huyphuc1981_nb]

Khiếp quá, các lợn gọi cái thuyền đi sông , có thể tận dụng làm xuồng tuần tra, là tầu đổ bộ

http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-Quoc-phong/My-TQ-se-thay-the-mot-phan-vai-tro-canh-sat-the-gioi/57294.gd





F-16 madein chuồng lợn

Tổng thống Obama đã phê chuẩn bán vũ khí cho Đài Loan? Thứ hai 19/09/2011 07:57
(GDVN) - Theo báo Mỹ, Obama đã phê chuẩn bán vũ khí trị giá 4,2 tỷ USD cho Đài Loan, điều này có thể làm cho quan hệ Trung-Mỹ xấu đi.
http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-Quoc-phong/Tong-thong-Obama-da-phe-chuan-ban-vu-khi-cho-Dai-Loan/57556.gd




Kinh quá, nước Tầu khựa bố trí 1000-1200 quả DF-21 sát nhà ta !!!! Số lượng tên lửa này đến cả Nga Mỹ cũng phải cúi chào . Quá khủng, lú chó dại này nổ tung trời để quảng cáo cho cái bẫy cò ke, bán nước buôn dân mời đúng cái thằng bán Hoàng Trường cho tầu năm 1974 về để lấy siêu khủng hạm đòi Hoàng trường.
Trang tin này nói cả nước tầu có vài unit DF-21, thế mà chó dám sủa 1200 quả http://www.fas.org/blog/ssp/2010/09/df21c.php . Vào năm 2007 Trung Quốc chỉ có vài chục quả http://www.strategycenter.net/research/pubID.165/pub_detail.asp
Trung Quốc bố trí hơn 1.000 tên lửa ở duyên hải đông nam
http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-Quoc-phong/Trang-bi-nguoi-linh/Trung-Quoc-bo-tri-hon-1000-ten-lua-o-duyen-hai-dong-nam/57424.gd

[tuaans]

Thế nhưng không con dao nào như cái lê AK, nó kiêm đủ các chức năng dao lính, từ lê đến kìm, vừa bổ củi xong đã cạo râu được, vì có thứ hợp kim tự sắc không cần mài, càng bổ củi càng sắc. Không phải chỉ mỗi Nga biết làm thứ đáng gọi là siêu dao ấy, nhưng các nước khác làm không bán được.

Thảo nào súng AK LX nhà mình mất sạch lê!

[NGOCUONG]

Nhân tiện bác huyphuc1981_nb  nói về dòng Ekranoplan, em xin bổ sung thêm tí (cho mấy anh nhà báo có tư liệu viết cho đúng)
- Trong clip sau, ta thấy có một chiếc KM bay mà khói đen mịt mù phía sau.
http://www.youtube.com/watch?v=V8Nu94khHoo&feature=related

Đây cũng là một kỹ thuật ít gặp, mà bác huyphuc1981_nb đã đề cập đến khi dậy cho bọn đầu đất bên TTVNOL trong chuyện chiếc B52 "hở bạc", xả khói đen mịt mù khi cất cánh. Đó là phun nước vào sau buồng đốt của động cơ phản lực, nhờ sự giãn nở của nước bốc hơi làm tăng công suất động cơ mà không phải hao thêm nhiên liệu. Ở chiếc B52 thì lượng nước ngọt mang theo chỉ đủ để cất cánh, còn trường hợp của KM thì nước ở ngay dưới 4-5m đấy thôi, cứ hút lên thoải mái. Nhưng với KM lại gặp vấn đề khác là nước phun vào động cơ là nước mặn, có muối vì vậy khi phun vào sau buồng đốt thì ngoài hơi nước còn có muối bay hơi (giống như bị nung ở nhiệt độ cao), và cái hơi muối này mau chóng biến kim loại thành "sắt vụn" vì vậy kỹ thuật này chỉ dùng cho KM trong một thời gian ngắn. Nhưng cũng thu lượm được một số kinh nghiệm về hút nước để cho Be 200 hút nước chữa cháy.

[huyphuc1981_nb]

To NGOCUONG.


Với các tầu  "hiệu ứng ứng đệm khí động" như KM, Lun class, A-90... Bạn thấy mình mô tả trên, khi khởi động, tốc độ tầu chưa đủ cho đệm khí động, người ta thự hiện đệm khí tính bằng cách hướng động cơ lái lực đẩy xuống dưới cánh. Nhờ đó, tầu nhấc lên khá cao, giảm lực cản để lấy đà


A-90 sử dụng hai động cơ khởi động ở Mũi để nâng tầu lên, sau đó tầu được đẩy bằng cánh quạt trên đuôi. Động cơ mũi thổi không khí xuống dưới cánh tạo đệm không khí

Khi đã đủ tốc độ, tầu được nâng bằng đệm khí động, động cơ mũi dừng

Đây mới là tuyệt chiêu của LX mà cái bọn mà bác gọi là lợn gà gì gì đấy học mãi chưa được: Với Lun và KM : trước khi tạo đủ lực nâng thì ống xả động cơ hướng xuống dưới cánh, còn sau khi tạo đủ lực nâng thì ống xả động cơ sẽ hướng lên phía trên cánh để tạo thêm "hiệu ứng dòng khí trên cánh" (vì vậy ống xả động cơ là khớp động, và bác thấy luồng khói đen ở trên cánh trong clip đó) phụ thêm cho "hiệu ứng đệm khí động", còn ở A-90 thì đúng như bác nói. Chính vì vậy ở đầu cánh và mặt phía trên cánh của Lun và KM mạ titan và cánh của hai chiếc này cũng nhỏ hơn nhiều so với các Ekranoplan khác. Ngoài ra bây giờ kỹ thuật "đệm khí động" này đã bắt đầu áp dụng cho một số tầu nổi 2,3 thân chứ không còn chỉ riêng máy bay nữa.

Thân bác

TB: Thêm ít thông tin hầu bác huyphuc1981_nb: Thằng cu chuyên môn cắn trộm A-10 cũng chôm "hiệu ứng dòng khí trên cánh" của LX theo kiểu để cửa hút gió ngay sát phía trên-sau cánh để tăng tải trọng hoặc giảm diện tích cánh (theo kiểu Be 200, An 70, An 72).
Thân.

Cái bọn lợn ở đây không phải là những bọn không làm được WIG to. Bạn ạ, trong thế giới toàn cầu hoá, người ta không tự túc tự cấp tự làm hết mọi thứ, mà chỉ tự làm những gì mình giỏi nhất, tiện nhất, cạnh tranh nhất. Lúc đó, người ta không còn bết làm nhiều thứ như trước, nhưng giỏi hơn, tinh vi hơn. Tầu cánh ngầm Liên Xô vươn lên hàng đầu thế giới, cả thế giới không ai còn dám tỏ ra ý định thiết kế mẫu cạnh tranh, làm các xưởng đóng tầu Nga ngày nay sống phè phỡn. Thế nhưng, trong xã hội toàn cầu hóa, những Viện nghiên cứu tầu cánh ngầm và nhà máy đóng tầu Volga không làm được nhiều thứ, cũng như rất nhiều nước không muốn cạnh tranh với họ về tầu cánh ngầm và WIG.

Cái bọn lợn ở đây là cái bọn đang muốn làm đại cách mạng văn hoá vô sản liên miên, cải cách giáo dục liên miên, những hồng vệ binh thời Internet luôn muốn đấm chết trí thức thầy cô, biến các nhà trường thành trại chó, phá sạch các đình đền chùa. Mà cái đình đền chùa đầu tiên chúng đang phá là cái mà ai cũng thờ, đó là sự thật, là F-16 là gì, là máy bay là gì, tầu thuỷ là gì, lịch sử là gì, Campuchia là gì , hiện tại là gì, khủng bố là gì. Đối với chúng, tất cả những người mang AK và B41 là quân khủng bố, bất kể đó là lính Mỹ, lính NATO, cảnh sát Afghanistan do Mỹ và NATO trang bị. Chúng có thể làm ra một chế độ Polpot béo tốt xinh tươi vẫy cờ hoa đón mừng quân ta, cũng như làm ra một đám phỉ Afghan nghiêm chỉnh đẹp đẽ chính quy hiện đại, để duy trì chiến tranh. Cũng như chúng biến một cái phà nhẹ thành siêu khủng hạm, để cõng rắn cắn gà nhà, để biểu tình vẫy chào chính những kẻ bán Hoàng Trường cho Tầu năm 1974 về bảo vệ Hoàng Trường năm 2011.


Cái hình của bạn nó mô tả chính xác nguyên lý của các Ekranoplan , các WIG Liên Xô cũ và Nga ngày nay, mà instance cụ thể là chiếc Aquaglide 5. Người ta sử dụng các động cơ lái hướng lực đẩy đặt trền cánh bào mũi, khi vận tốc thấp, không khí thổi vào cánh chưa đủ tạo lực nâng, thì hướng luồng động cơ xuống dưới cánh để tạo đệm không khí những tầu đệm không khí kiểu Zubr class, linhk khác. Các tầu đệm không khí tĩnh so với đệm không khí động, thì như bạn nói, có thể so giữa máy bay trực thăng và máy bay cánh cố định. Khi vận tốc đã đủ lớn tạo lực nâng, thì luồng đẩy của động cơ hướng ra sau đẩy tầu đi.

Thổi xuống dưới cánh tạo đệm không khí lúc còn chậm


quay ngang đẩy tầu đi




Về cái A-10.

Chúng ta có thể so nó với Su-25
http://www.enemyforces.net/aircraft/su25.htm
http://www.aerospaceweb.org/aircraft/attack/su25/
http://www.pbase.com/ronaldkamphuis/red_stars_of_germany






A-10 Thunderbolt II , Attacker



bản vẽ máy bay Đức trong WW2, một mẫu Junkers chưa có tên



T-37 huấn luyện của Mỹ 196x, phiên bản vũ trang của nó nhà ta dùng nhiều là máy bay ném bom bổ nhào A-37.



Su-25 được thiết kế theo khung bố trí một  bản vẽ máy bay Đức trong WW2, một mẫu Junkers chưa có tên. Su-25 là máy bay có thế mạnh chống xe tăng, đầy đủ là chống giáp hạng nặng. Máy bay đánh xe tăng bằng đạn tự hành ATGM, ném bom bổ nhào cực tốt, đánh công sự bằng các đạn lazer, TV, đánh tầu biển bằng radar. Su-25 có phiên bản hiện đại hóa là Su-39. Su-25 có khối lượng cất cánh tối đa cỡ 17 tấn, mang 4,4 tấn bom đạn, Su-39 mang 6,3 tấn. Su-25/39 làm việc ở tốc độ thấp, khi vọt lên tốc độ cao nhất chúng đạt M1. Su-25 mang hai động cơ R-95 lực đẩy tối đa 3,9 tấn mỗi chiếc. Su-39 mang 2 động cơ cải tiến R-195 nâng lực đẩy tối đa lên 4,4 tấn mỗi chiếc. Cả hai loại động cơ đều là turbofan engine,máy đẩy luồng phân luồng khí, được phát triển từ động cơ R-11/13 của MiG-21.


Jungker không tên xuất hiện năm 1944 với các nguyên lý như Su-25 nhưng chưa có phương án vũ khí. Tuy nhiên, cái máy bay Đức đó chưa hề thực hiện mẫu thử nào và rất lâu sau WW2 các máy bay attacker mới có thể chống xe tăng hiệu quả, với các thiết bị điện tử và đạn tự hành. So với các loại máy bay khác, các máy bay chống tăng không cần tốc độ cao, vì xe tăng không phóng quá nhanh. Các máy bay chống tăng bay thấp nên cần đến giáp tốt trong môi trường rất nhiều đạn bộ binh các loại, kể cả đạn được ngắm bắn hiệu quả và đạn lạc, trong khi các loại máy bay ném bom hay chiến đấu trên không dễ dàng cháy nổ chỉ vì một con chim hay đạn súng ngắn đi lạc. Cũng như thế, các máy bay chống tăng cần cất cánh ở các sân bay dã chiến, có khoang điện tử và thiết bị điện tử chuyên cho chống tăng. Nhiệm vụ chống tăng cần bắn đạn tự hành hay súng chính xác vào vòng tròn cỡ 1 mét, độ chính xác cao hơn nhiều so với ném bom hay bắn đạn đối không.

Về vũ khí, Su-25 lấy đạn tự hành chống tăng ATGM làm vũ khí chính, chính vì thế, nó không ra đời trong WW2, mà ra đời giữa 197x. Cho đến nay, nếu không có những máy bay như Su-25 và vũ khí khí tài của nó, và những vũ khí khí tài đó dùng cho các loại máy bay khác như trực thăng, thì khả năng chống xe tăng từ máy bay bằng cách dùng súng bắn đạn xuyên như pháo tăng là phương pháo hết sức kém hiệu quả đến mức coi như vô dụng, với tỷ lệ thắng thua không thể chấp nhận nổi, coi như nướng máy bay. Khác với ném bom, khi chống tăng,  máy bay cũng cần bắn chính xác đạn được loại xuyên giáp hạng nặng, điều đó thì xe tăng làm tốt hơn máy bay và so với xe tăng thì máy bay hầu như không có giáp. Sự vượt lên của máy bay chống tăng chỉ có thể đạt được bằng đạn bắn từ xa, bắn nhanh, máy bay xuất hiện nhanh và chuồn thật lẹ, khi xe tăng chậm phản ứng hơn không kịp đối phó.

ATGM cho phép các thiết bị nhẹ, không cần đến pháo tăng nặng nề mà máy bay không mang được, bắn ở tầm xa. Khác với ATGM cho người và xe, ATGM của máy bay cần bắn và quên, nếu như không làm được đạn tự tìm đến mục tiêu, thì cũng phải là phi công, xạ thủ bắn và quên. Chí ít là thiết bị điện tử trên máy bay phải tự dẫn được , tự lái đạn được. Điều này không dễ dàng, nên phải đến 197x các ATGM mới đủ dùng cho Su-25.

Nếu như so sánh, thì vũ khi nguyên thủy của A-10 là khẩu pháo liên thanh bắn đạn xuyên GAU-8 Avenger 30mm, ngang các đạn đối không bắn bằng súng của máy bay Nga. Nguyên tắc này đã có từ WW2, khả năng thành công và cái giá phải trả là không thể chấp nhận được. Không có ATGM, nên đơn giản chiếc A-10 chỉ là cuộc chạy đua hình thức với Su-25 và không có giá trị thực tế lúc nó ra đời. Sau này, Mỹ cũng có ATGM cho A-10, nhưng máy bay đã được thiết kế để dùng súng.

Chính vì được thiết kế để dùng súng, nên A-10 có cấu hình ổn định hướng chính xác, với các khối lượng lớn nằm xa trọng tâm, giúp máy bay có quán tính quay các chiều đều lớn, ổn định hướng súng. Điều này hoàn toàn ngược với Su-25, máy bay dồn khối lượng vào sát trọng tâm nằm ở điểm giao thân-cánh, quán tính quay nhỏ, hướng súng không ổn định để bắn tỉa, nhưng máy bay rất linh hoạt khi quay.

Cũng như thế, ở mũi, thẳng trục khối lượng, A-10 bố trí súng để sức giật súng ít làm đổi hướng máy bay trong loạt liên thanh. Còn chỗ đó ở Su-25, là khoang điện tử to tướng dùng cho đạn tự hành. Đương nhiên, A-10 chỉ có thể mang đồ điện lớn nếu như dùng đồ điện lắp thêm ở giá treo vũ khí, đồ điện đó không bao giờ đủ to, đủ mạnh, không bao giờ đủ chuyên nghiệp, và Su-25 hoàn toàn có thể đeo thùng đồ to hơn thế nữa, nhưng đó là thừa.

Cũng như thế, động cơ A-10 không cần nhỏ gọn vì nó ở ngoài, và như thế, nó không hề được bảo vệ trong giáp tử tế, bạn có thể thấy rất nhiều ảnh A-10 trúng đạn tầm nhiệt bộ binh thủng động cơ te tua. Bạn cứ tưởng tượng, Su-25 có một cái yếm bằng titan dày 24mm, để dễ hiểu thì so rằng giáp đó đã tốt hơn giáp xe M113, thêm các ống titan bảo vệ buồng lái và đồ điện tử. Hai động cơ Su-25 nhỏ và đặt sát nhau như trong hình. Bản thân cánh đã là một phần của giáp như nguyên lý giáp rỗng của xe tăng, đạn xuyên qua cánh, nhưng đầu đạn quay quắt đập xiên đập ngang nên giảm sức xuyên giáp chính đi rất nhiều so với đạn đâm thẳng trục vào giáp chính.  Trên hai động cơ là thùng nhiên liệu điền đầy khí chống cháy, máy tính, đồ điện, buồng lái, còn khoang trước chỉ là antena/sensor của máy tính. Bố trí gọn như thế, nên Su-25 có dáng gù, diện tích giáp nhỏ và đương nhiên, cũng như xe tăng, điều đó đồng nghĩa với giáp dầy và nhẹ. Do hai động cơ nhỏ, nên khi đặt sát nhau, thân máy bay dẹt dính cao lên thành cái hình gù đặc trưng, diện tích cái yếm đỡ đạn còn lại nhỏ. Cũng như thế, các bộ phận quan trọng nhất đặt sát nhau sẽ che đỡ cho nhau và cho phi công. Kính máy bay cũng cố làm loại kính rất dầy, dầy nhất trong các kính máy bay chiến đấu. Ngoài giáp quanh buồng lái, thì cái bộ giáp buồng lái được bao bọc bởi máy tính, và các thùng nhiên liệu không cháy từ phía sau, antena-sensor phía trước, động cơ và yếm phía dưới, cả cánh thân cũng có tác dụng làm nghiêng đầu đạn xuyên, nên máy bay chống được đạn  12,7mm, loại đạn đối không điển hình của các xe tăng. Khả năng máy bay hỏng đã ít, mà hỏng rơi tại chỗ càng ít.

Bạn có thể tưởng tượng, nếu như bọc giáp cho A-10, thì hai động cơ đặt xa như thế, dải máy tính-buồng lái-nhiên liệu dài dọc thân, thì diện tích giáp lớn gấp 5-10 lần Su-25, tương ứng với độ dầy giáp, và trong thực tế thì A-10 không được bọc giáp, hay nói cách khác là chỉ lừa đảo có giáp.

Su-25 có nhiều biệt danh. Tính tập trung khối lượng vào một điểm, trong khi trải rộng các cánh lái, lực lái lớn mà quán tính ì lái nhỏ, được phương Tây gọi là ếch, vì máy bay nhanh chóng lật được góc lớn nhảy vọt đi như ếch, cũng vì cái dáng gù gù chồm chồm gợi lên tính đó. Mujahitdin Afghanistan gọi là "quân Đức" vì nỗi kinh hoàng nó gây ra và cũng vì nguồn gốc Đức. Czech thì goị máy bay là nồi hơi nước, vì bộ giáp hoành tráng của nó.

Người ta thường nói, kiến thức trên đời giống nhau, không dưng mà Đức nghĩ ra cái đó nhưng chưa đủ điều kiện thực hiện. Và đương nhiên, cũng như siêu khủng tăng bị đạn 20mm bắn nổ động cơ, chiếc A-10 cũng vậy, nó trải rộng giáp ra và cũng chỉ là máy bay chống tăng dùng cho thế giới liệt não. A-10 là một máy bay thiết kế sai cách ngay từ đầu. Như dưới đây, thì các bạn thấy, không phải là người Mỹ không biết thế nào là đúng cách, mà người Mỹ biết nhưng đã làm và không thể làm nổi.

[huyphuc1981_nb]

Để thực hiện được động có có đường kính nhỏ, Su-25 phát triển động cơ cho riêng mình từ động cơ của MiG-21, vốn đã nổi tiếng là đường kính nhỏ. Động cơ MiG-21 tiến qua nhiều đời, RD-9/11/13. Động cơ MiG-21 đánh dấu những bước tiến vọt về kỹ thuật máy đẩy luồng cho máy bay, nền tảng cho cả quân dân sự ngày nay. Cấu tạo lõi hai trục lồng nhau vẫn là cấu tạo dùng nhiều nhất cho máy bay ngày nay. CŨng như sử dụng các chi tiết turbine/máy nén titan, nhẹ và bền, để lực ly tâm phá cấu tạo bị kém điểm, tăng khả năng của động cơ, titan cũng là nền tảng của kỹ thuật động cơ máy bay ngày nay. Titan thì không có gì lạ, nhưng thực hiện luyện kim bột bằng lò tia âm cực, cũng như cắt gọt cán dập tạo hình nó là cả một ngành kinh tế, mà nay Nga vẫn gia công phần lớn cho Mỹ, cả hàng không quân dân vũ trụ, Boeing tùy loại có 10%-30% giá thành là trả cho công làm titan từ Ural (tấm cán, càng) và Sukhoi (chi tiết động cơ và cấu tạo thân). Mỹ đứng đầu về trôn và miệng, đầu vào đầu ra, Mỹ đứng đầu về nguyên tiêu quặng tinh TiO2 và thỏi đúc đồng nát máy bay, nhưng thỏi đó lại cần nấu trong các lò điện của Nga mới có hợp kim tốt. Mỹ là con số không về titan bột, tức hợp kim dưới dạng bột để gia công kiểu bột ép-tránh cắt gọt những vật liệu rất cứng. Không riêng Nga cũng cho Mỹ, ngoài Nga có Nhật và Thụy Sỹ, nhưng Boeing 777 và 787 Dreamline dùng tấm cán và càng của Ural. Tio2 giá bằng độ phần vài chục titan bột và phần vài trăm chi tiết, nếu tính theo cân.

MiG-21 là động cơ phân luồng khí thật sự, turbofan, nhựng ở máy bay MiG-21, tỷ lệ phân dòng nhỏ, chỉ dùng để làm mát động cơ, nên gọi nó là turbojet engine-máy đẩy luồng không phân luồng-theo tính năng sử dụng là đúng. Điều này là thích hợp với thân cánh tam giác chỉ bay tốt ở M2. Nhưng Su-25 là máy bay chống tăng bay rất chậm, tốc đột vọt lên cao nhất của nó chỉ đạt M1. Với tốc độ thấp, cần tăng tỷ lệ phân luồng, giảm tỷ lệ không khí qua buồng đốt, giảm được vận tốc luồng phụt ra sau, mới bay được lâu. Động cơ của Su-25 là R-95 sau đó cải thành R-195 là phát triển của động cơ MiG-21. Luồng fan không đốt của MiG-21 không đi bao ngoài luồng đốt như các máy bay khác, mà chui vào đi giữa lõi. Phần giữa lõi các động cơ khác không dùng gì ngoài các trục, nên việc này làm kích thước máy đẩy phân luồng khí turbofan engine giảm đi, thích hợp với bọc giáp. Máy bay chống tăng cũng như các cường kích khác cần ít nhất 2 động cơ để còn chạy về được khi bị thương, trong khi làm một động cơ đường kính lớn, máy nén to thì dễ hơn nhiều. Tỷ lệ phân luồng của Su-25 vẫn chưa phải là tốt so với dải tốc độ chậm của nó, nhưng đã cao ngang và hơn các máy bay không chiến, cũng đủ dùng. Thêm nữa, việc luồng nguội đi ở tâm lõi làm việc trộn thuận tiện, luồng đốt nhiệt độ cao dễ làm mát, chống hồng ngoại mà vẫn ngắn gọn. Việc tăng tỷ lệ phân luồng cũng thuận tiện cho đốt sau afterburner để vọt chạy.

Chính vì các luồng luồn trong này, mà động cơ Su-25 R-95 có nơi gọi là máy đẩy không phân luồng turbojet engine, vì nó không có cái fan như các fan khác, nhưng tính năng sử dụng của nó là máy đẩy phân luồng khí turbofan engine, có đốt thêm afterburner . afterburner  là việc đốt tiếp khí chưa cháy hết trong động cơ ở sau đuôi máy đẩy, hiệu suất biến đổi nhiệt-công thấp, tốn dầu, nhưng cho lực đẩy lớn mà gọn nhẹ, dùng để vọt.

Chúng ta có thể so với máy đẩy turbofan engine thông thường của A-10. Có thể thấy rõ, cái máy đẩy đó có đường kính quá lớn, dù có nhét vào vị trí của động cơ Su-25 thì hai động cơ ấy vẫn to cao hơn nhiều cấu trúc thân máy bay, không lấy đâu ra đủ giáp trụ mà bọc, cũng như để người , máy tính, nhiên liệu cưỡi lên lưng động cơ thì thành mộc cục hình cầu to tướng chứ không còn là máy bay, nên các đồ đó phải bố trí hàng dọc và diện tích ngoài càng rộng, và người ta nghĩ đúng, với cấu trúc đó thì quên giáp đi cho khỏi phát cuồng. Điểm lợi của cấu trúc turbofan engine thông thường với luồng áp thập không đốt đi ngoài là dễ dàng có tỷ số phân luồng cao, thích hợp với vận tốc thấp. Điều này không thật quá cần với máy bay chiến đấu, vì khi hành quân đến vị trí đánh nhau chúng có thể mang thùng dầu phụ.

Về làm mát , kiểu làm mát của Su-25  rất tốt. Tromg suốt 10 năm đánh nhau ở Afghanistan, máy bay chủ lực là Su-25, với địch là Mujahitdin có nhiều SAM vác vai và không quân Pak dùng F-16, nhưng thực tế là không một chiếc nào rơi bởi đạn hồng ngoại. Không quân Liên Xô phải bay tấn công một vùng đất nằm trọn trong lãnh thổ Pak nhưng thuộc về Afghan và là căn cứ phiến quân, nơi mà Mỹ ngày nay vẫn đau đầu, nên họ được lệnh không đánh trả chỉ co cẳng chạy khi bay qua đất Pak. Một chiếc Su-25 rơi do đạn hồng ngoại bắn, nhưng đó là lúc nó trúng phát thứ 2 kết liễu, phi công bị Pak bắt. Một chiếc hạ cánh không thành công, máy bay lao vào giữa bãi mìn bảo vệ sân bay, phi công ngồi im trong buồng lái, xung quanh mìn nổ tưng bừng nhưng không sao. Cộng có 8 Su-25 mất trong chiến tranh này. http://www.aviation.ru/Su/25/Su-25.html

Vũ khí thì Su-25 chính là kẻ mấy lần chặt đầu TT tự phong Chechnya, chỉ vài chục giây sau cú điện thoại. CHiến tranh 1999 kỷ niệm bằng một phát đạn bắn trung tâm chữ thập ngã tư đường, làm người Mỹ rỏ dãi. Thật ra, phát bắn xuy nhất bằng đạn video, bắn vào tháp điều khiển của sân bay trung tâm, cái tháp rụng xuống để lại các chân cột.





Su-25 là máy bay cường kích rất thích hợp với kiểu bắt nạt trẻ con, kể cả như A-37 nhà ta cũng ném bom bổ nhào tốt như thế, nhưng xuất phát từ máy bay huấn luyện và không thể phát triển nữa, A-37 không có giáp và không có điện tử mạnh để chống tăng. Ném bom bổ nhào là mặt ném bom quan trọng nhất, trước khi có đạn tự hành thì đây là cách ném bom cơ bản trong các cách ném bom. Ném bom bổ nhào là máy bay mang bom lao xuống mục tiêu, cắt bom rơi, máy bay đổi hướng vọt lên. Cách ném bom bổ nhào đánh chính xác, còn các máy bay ném bom rải thảm thật ra gần như không có tác dụng về mặt quân sự, ngoài giết dân khủng bố tinh thần. Trước khi có các đạn tự hành lazer, tất cả các mục tiêu là các cây cầu Miền Bắc đều không suy suyển. Cũng như cây cầu nổi tiếng bắc qua sông Áp Lục ở Triều Tiên, không làm gì nổi, Mỹ hèn hạ chụp ảnh cây cầu tiền nhiệm bị lũ cuốn năm 1937 nhồi sọ các liệt não. Hai cây cầu nằm ngay cạnh nhau. Đến đầu 17x mới đánh trúng, Mỹ lừa đảo liệt não đóng thuế mua ném bom, nhưng chưa đạt trình độ WW2. Đến khi có các đạn lazer sơ khai đó thì Mỹ cũng chỉ đánh được các xứ lạc hậu như ta, vì lúc đó ta chưa có SUR-23-4 ngắm bắn bằng máy tính, đanh chặn bảo vệ điểm, bắn hạ các bom đạn bay về hướng mục tiêu rất hiệu quả.

Ở đây, mình mở ngoặc là, A-37 có bố trí động cơ-khí động gần như Su-25 là cái Junker chưa có tên, tuy khác là hai chỗ ngồi gần nhau để huấn luyện. Máy bay ban đầu dùng cho việc huấn luyện, với tên biên chế, phiên hiệu là T-37, trainer. A/T-37 cũng dùng hai động cơ General Electric J85s sát thân, nhưng động cơ không phân luồng khí, có vai trò như một máy bay huấn luyện chấp nhận yêu cầu đơn giản và giá hạ. Đương nhiên, đến cả chiến binh là A-10 còn chưa có vũ khí khí tài điện tử, giáp trụ , máy đẩy... thì thầy giáo sở hữu loại đồ đạc phải biết, A/T-37 là các máy bay rất yếu với lực đẩy tổng cộng khoảng 3 tấn.
http://www.vectorsite.net/avtweet.html

A/T-37 cho thấy, không phải người Mỹ không biết đến Junker không tên, nhưng họ không thể thực hiện được. A/T-37 là một thử nghiệm nghịch lý thường thấy. Máy bay dồn khối lượng vào tâm bằng hai động cơ sát nhau như Junker và Su-25. Thế nhưng, quán tính quá nhỏ làm máy bay mất ổn định, sau các mẫu ban đầu, người ta phải bố trí thêm các trọng vật hai bên cánh để máy bay ổn định hơn, các trọng vật đặt ở đầu mút cánh, được tận dụng để nhồi nhét một vài bộ phận nếu có thể. Các bố trí trọng lượng xa trọng tâm làm quán tính quay giảm đi, hai cục khối lượng ở đầu mút cánh làm tăng ổn định các chiều xoáy quanh trục dọc và trục đứng, trọng vật đặt ở đuôi để ổn định trục ngang cánh.
A/T-37 ban đầu và cái thùng đựng trọng vật ở đầu mút cánh trong thực tế


Chúng ta cũng dùng nhiều A-37 và chứng kiến sự ưu việt của dòng attacker này. Tuy vậy, giáp quá mỏng, cộng thêm thiếu đồ điện tử, buộc phải bay thấp ném bom bổ nhào cũng làm chúng ta mất một máy bay, lính Polpot tràn lên giết chết phi công nhảy dù. Việc sử dụng Su-25 là thích hợp với nhà ta, với khối lượng cất cánh tối đa 17 tấn, Su-25/39 mang 4,4/6,3 tấn vũ khí, đầy đủ các vũ khí đối không đối hải, chống tăng, chống công sự và chống tầu, cũng như lịch sử sử dụng qua mấy chiến tranh lớn nhiều kinh nghiệm , thì Su-25 thích hợp với chiến lược phòng thủ, vươn đủ tới Hoàng Trường, đủ đối phó với các chiến hạm nhà khựa. Máy bay cũng nhỏ, rẻ, thích hợp với việc chúng ta bắt đầu tham gia sản xuất từng phần.





Về lực nâng bằng vật tốc phía trên cánh cao hơn.
Có hai cách tạo lực nâng cánh. Một cách là làm cánh nghiêng ưỡn bụng về trước như cánh quạt. Một cách là như cái diều cánh cung, cánh làm cong gồ bên trên, không khí trượt trên gồ ấy có vận tốc nhỏ, áp lực thấp. Cách gồ này giúp cho cánh dầy, biến một phân thân làm tác dụng cánh, giúp khung thân-cánh chịu lực nâng nhẹ hơn, thường được dùng cho các máy bay chở nặng và vận tốc ổn định. Su-25 cũng như các máy bay không chiến khác hoạt động ở dải tốc độ rộng, lúc nhanh lúc chậm, nên nó dùng cánh nghiêng ưỡn. Với kiểu nghiêng ưỡn, máy bay tạo ra sự thay đổi lực nâng bằng thay đổi góc AoA, lực nâng lớn giúp máy bay đổi hướng nhanh.

AoA là góc đón gió, thay đổi góc này sẽ tạo ra lực đẩy ngang, hướng của lực này làm máy bay đổi hướng, được xác định bằng lái góc xoắn. Lực nâng từ cánh tạo ra gia tải G, ví dụ, G3 là máy bay có thể tạo ra lực đẩy ngang bằng 3 lần trọng lượng lúc đỗ của nó, G càng lớn thì máy bay đổi hướng càng nhanh. Việc lái các góc xoắn, AoA của Su-25 thuận tiện nhờ quán tính xoáy tất cả các chiều đều nhỏ, do tập trung khối lượng, như bên trên.

A-10 cũng vậy, luồng phụt của nó phía trên đuôi, chứ không trượt trên đuôi đâu.