Hội chứng "hậu chấn chiến tranh" (Post Traumatic Stress Syndrome); thường khó tránh khỏi trong bất kỳ lớp người nào. Tỉ lệ chỉ là "nhiều hoặc ít" chứ miễn nhiễm 100% thì sẽ không bao giờ tránh được. Bệnh viện CCB của Mỹ ở xứ Mưa (Seattle's VAMC) đã làm một trong những trung tâm y tế dẫn đầu về việc phát triển các phương thức trị liệu cho các hội chứng thuộc dạng "Hậu chấn chiến tranh". Dĩ nhiên, một số CCB có thể vướng một số hội chứng như sau:
- Có ám ảnh do những kinh nghiệm mang tính cách khủng hoảng của chiến tranh
- Thường căng thẳng như lúc nào cũng ở trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu
- Ngược lại có CCB sẽ tự cô lập hoặc tránh né những gì làm họ nhớ đến kinh nghiệm chiến tranh
- Họ cũng có thể dồn nén, hoặc tự xóa những điểm quan trọng của kinh nghiệm khủng hoảng đó
- Họ đâm ra chẳng thiết tha gì đến trở về cuộc sống bình thường
- Thể hiện sự "vô cảm" đến những người chung quanh
- Nhất là họ dễ bị mất ngủ triền miên, ngủ ít, ngủ không sâu, hoặc ngủ không tròn giấc
và một khi giấc ngủ bị ảnh hưởng liên tục thì đối tượng dễ thể hiện sự cáu kỉnh, thiếu tập trung, và ngay cả có triệu chứng... mê sảng. Ở Seattle's VAMC, họ khám phá loại thuốc Prazosin (Minipress), một loại thuốc trước kia thường dùng trị chứng cao máu nhưng vô tình họ thấy một trong những ảnh hưởng phụ là nó giúp được một số bệnh nhân cao máu lấy lại được... giấc ngủ bình thường mà sau nhiều năm, họ từng thử nhiều loại thuốc chống trầm cảm, âu lo, v.v. lại chẳng có hiệu quả. Bí Bếp tin rằng một số CCB ở xứ mình nếu bị ảnh hưởng "hậu chấn chiến tranh" mà bị mất ngủ kinh niên, có thể dùng loại thuốc nầy (Prazosin) mà giá cả tương đối mềm (cỡ $30.00USD/tháng) ở Mỹ. Vì chúng thuộc hiệu thuốc cũ nên một số nhà thuốc ở xứ mình có thể tự sản xuất lấy thì giá cả sẽ rẻ hơn nữa. Rất mong có quí vị nào đang sinh hoạt trong nghề y dược ở xứ mình hỏi lại việc nầy.
Riêng phần ai đó trong chúng ta vướng hội chứng "tâm thần phân liệt" thì sẽ khó định rõ nguyên cơ từng hồ sơ một vì đơn thuần ở bất kỳ nơi nào hoặc chủng tộc, tỉ lệ người vướng hội chứng "tâm thần phân liệt" vẫn ở mức 1% của tổng số dân, đó là chưa kể một số hội chứng tâm thần khác thí dụ như "khí sắc loạn thể" (Bipolar Mood Affective Disorder) ngay cả trầm cảm mãn tính (depressive disorder) cũng có một số biến chứng của "hoang tưởng" hoặc "ảo giác" nữa. Vài ý chia sẻ cùng các bác về lãnh vực nầy.