Tuyển tập những bài thơ hay về Đất nước và Người lính

[hoa_lai]

ĐƯỜNG CHÚNG TA ĐI

Tôi đi trong muôn dặm trời xuân
Nghe quê xa hòa điệu với quê gần;

Nghe lúa thở rì rào trên đất rộng
Nghe gió chạy bao la, nghe biền gào tiếng sóng

Ôi trong sao màu nước biếc sông Lam
Như màu mưa trên, đỉnh sóng Trường Giang.

Tôi nhớ mãi cánh buồm nâu của biền
Cũng phất phới như hàng dương xao xuyến.

Tôi nghe vui từng giọt nắng quê ta
Cũng xôn xao như mảnh tuyết rừng Nga.

Tôi mang nắng mang mưa mang gió
Mang tiếng ca vui, mang lời phẫn nộ.

Mang nửa bầu trời nhức nhói mù sương
Mang cả mùa trăng trải mộng trên đường.

Chân bước mãi không kể gì năm tháng
Dù tội nặng mưa rơi, dù ngày trần ánh sáng.

Tôi ươm hồn trên những nẻo đường đi
Như đồng quê ươm hạt giồng thần kỳ

Đường ta đó, hàng cây đang tỏa biếc
Cảm ơn Đảng, Mùa - xuân - bất - tuyệt.

Đường ta đi chưa nhổ hết chông gai
Nhưng hoa thơm đã ngát nửa bầu trời.

Đích đã đến dù bao nhiêu gió bão
Như vệ tinh ta nhất định vào quỹ đạo.

Đường ta đi người tiếp bước chân người
Đợt sóng gần tiếp đợt sóng xa khơi.

Đi đi mãi, trái tim mang điệu hát
Đi đi mãi dưới trời xanh bát ngát

Gieo những mùa vàng, gieo những mùa thơ.

                                         hòang trung thông

[hoa_lai]

           MỖI LẦN ĐI

Mỗi lần đi thêm những quê hương
Thêm những người thân những bạn đường
Thêm mảnh đất bầu trời rung động
Những phút ra về tìm vấn vương

Mỗi lần đi lòng lại thêm vui
Như cây khô tiếp nhựa đâm chồi
Máu thắm giữa công trường ngói đỏ.
Tóc xanh màu lúa vờn tươi.

Mỗi lần đi vai nặng ba-lô
Mang nặng mồ hôi nặng ước mơ
Ôi Tổ quốc ngày đi nghìn dặm
Mỗi đoạn đường rung một tứ thơ.

                            hoàng trung thông
                                 11- 1958

[hoa_lai]

VỀ THĂM QUÊ

Tôi trở lại quê hương
Như gió xuân rong ruổi ngàn phương
Đang trở lại hàng cây mơn mởn lộc.
Nắng chiều vàng vờn trên mái tóc
Tim phập phồng theo tiếng hát chơi vơi;
Xa quê hương đã mấy năm trời
Nay trở lại, sóng hồn rung điệu hát.

Quê hương ơi! Có những gì đổi khác?
Con đường ơi! Còn nhớ tôi không?
Hỡi cây đa nghiêng bóng trên đồng
Tôi nhớ mãi đỏ bay cờ tháng Tám.
Bức tường đình rỗ nhăng hố đạn
Mảnh ao làng ôm bóng rủ hàng tre
Bao nhiêu ký ức vụt quay về
Bao khao khát hiện lên thành bóng dáng...

Tôi vẫn nghĩ đi làm cách mạng
Đâu cũng là nhà đâu cũng quê hương.
Tôi vẫn nghĩ đi tìm ánh sáng
Bàn chân quen gót rỗ trên đường.
Nhưng hôm nay trở về quê cũ
Một ngọn lá một mái nhà cũng nhớ
Một con đường, một dòng nước cũng nao nao.
Bao người thân tay bắt miệng chào
Câu chuyện râm ran pháo nổ.
Chén nước đượm thơm tình mong nhớ
Niềm vui theo khói thuốc tòa vờn.
Chuyện trong nhà, chuyện xóm thôn
Mỗi tiếng nói, một nụ cười khấp khởi.

Quê hương ơi! Biết bao điều đổi mới
Mới con đường, mái rạ, vườn rau
Mới ruộng không bờ, lúa đứng kề nhau
Mới sôi nổi từng cánh tay hợp tác
Mới lớp học đàn em ca hát .
Mới cửa hàng mậu dịch vải khoe tươi
Mới từ trong mỗi trái tim người
Mới đến cả mảnh trời xanh biếc.
Tôi đi dưới hàng cây thân thiết
Yêu bao nhiêu thôn xóm ruột rà;
Trên đồng xanh cò trắng liệng bao la
Đang vẫy cánh về chân trời ánh sáng.
Quê hương ơi! Đứng lên từ tháng Tám.
Hãy vững bàn chân dũng cảm đến tương lai.

                       hòang trung thông
                             8-1959

[hoa_lai]

        Quê hương
                   TẾ HANH

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thân góp gió

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng lũ lượt kéo ghe về
Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Dân chài lưới lần da ngăm rám nắng
Tỏa thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Mầu nước xanh, cá bạc, cánh buồm vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

[hoa_lai]

CÂY XƯƠNG RỒNG TRÊN MỒ MẸ

 
Mẹ ơi, mẹ ơi, mẹ ơi!
Có lẽ nào bây giờ con mới khóc
Nước mắt con cạn mất rồi
Đứng trước nấm mồ cỏ mọc
 
Mẹ ơi!
Trọn cả một cuộc đời
Mẹ lo lắng, mẹ vui buồn, đau khổ
Cũng chỉ vì con thôi

Mẹ tuổi Thìn mẹ là rồng
Trên mồ mẹ cây xương rồng đã phủ kín
Rồng có xương, giữa trời đất mênh mông
Mẹ nằm đó, tiếng khóc của lòng con khó nín

Mẹ ơi
Con thắp một nén hương đặt bên mồ nải chuối
Như ngày xưa lòng mẹ thương con
Vợ chồng con đứng đây, lòng đắm đuối
Không  nghĩ rằng mẹ mất hay còn

Mẹ ơi!
Con lấy một nhánh xương rồng trên mồ mẹ
Con cắm vào chiếc lọ con thôi
Để tưởng nhớ, chắc vui lòng mẹ nhé
Mẹ ơi, mẹ ơi, mẹ ơi!

                     HOÀNG TRUNG THÔNG

[hoa_lai]

           Bằng Việt
           BẾP LỬA

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói,
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu,
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay.

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa,
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa.
Khi tu hú kêu bà còn nhớ không bà ?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế,
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế.
Mẹ cùng cha bận công tác không về,
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc.
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà,
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa ?

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi,
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi,
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh.
Vẫn vững lòng, bà dặc cháu đinh ninh:
"Bố ở chiến khu bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên".
 
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen!
Một bếp lửa lòng bà luôn ủ sẵn,
Một bếp lửa chứa niềm tin dai dẳng,
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa!
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ,
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm,
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi,
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ.
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng - bếp lửa!

Giờ cháu đã đi xa, có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng bao giờ quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa ?

(1963)
 

[hoa_lai]

NHỮNG MÙA TRĂNG MONG CHỜ

        Lê Thị Mây

Thư anh tin ngày về
Cho vầng trăng hẹn mọc
Trong ngần cao hoa thơm
Mây chớm màu tha thiết

Trăng non nghiêng qua rồi
Bom rung vầng trăng khuyết
Xô thuyền trong xa xôi
Giữa gập nghềnh núi biếc

Anh khoác balô về
Ðất trời dồn chật lại
Em tái nhợt niềm vui
Như trăng mọc ban ngày

Gặp nhau tròn mùa trăng
Em trẻ như bầu trời
Vòng tay anh đằm thắm
Giầu lời ru trên môi

Mai lại tiễn xa nhau
Vầng trăng cong chẽn lúa
Ðêm đêm chín ngàn sao
Rỏ vào tim giọt lửa

Mong chờ em mong chờ
Vầng trăng xinh ... gương mặt
Sáng sáng đầy theo anh
Suốt chặng đường đánh giặc.
 
 

[hoa_lai]

CUỘC CHIA LY MÀU ĐỎ

Nguyễn Mỹ

Ðó là cuộc chia ly chói ngời sắc đỏ
Tươi như cánh nhạn lai sắc hồng
Trưa một ngày sắp ngả sang đông
Thu, bỗng nắng vàng lên rực rỡ

Tôi nhìn thấy một cô áo đỏ
Tiễn đưa chồng trong nắng vườn hoa
Chồng của cô sắp sửa đi xa
Cùng đi với nhiều đồng chí nữa
 Chiếc áo đỏ rực như than lửa
Cháy không nguôi trước cảnh chia ly
Vườn cây xanh và chiếc nón trắng kia
Không giấu nổi tình yêu cô rực cháy.
Không che được nước mắt cô đã chảy
Những giọt lonh lanh nóng bỏng sáng ngời
Chảy trên bình minh đang hé giữa làn môi
Và rạng đông đang bừng trên nét mặt
- Một rạng đông với màu hồng ngọc

Cây si xanh gọi họ đến ngồi
Trong bóng rợp của mình, nói tới ngày mai
Ngày mai sẽ là ngày sum họp
Ðã toả sáng những tâm hồn cao đẹp!
Nắng vẫn còn ngời trên những lá cây si
Và người chồng ấy đã ra đi...

Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế
Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ
Gió nói tôi nghe những tiếng thì thào
"Khi tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau..."

Tôi biết cái màu đỏ ấy
Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy
Sẽ là bông hoa chuối đỏ tươi
Trên đỉnh dốc cao vẫy gọi đoàn người
Sẽ là ánh lửa hồng trên bếp
Một làng xa giữa đêm gió rét...
Nghĩa là màu đỏ ấy theo đi
Như không hề có cuộc chia ly...

(9-1964)
 

[hoa_lai]

Mẹ

Nguyễn Ngọc Oánh
Cành bàng thả lá heo may
Mẹ gầy, cái dáng khô gầy cành tre
Gót chai nứt nẻ đông hè
Ruộng sâu bấm mãi đã tòe ngón chân

Mẹ ngồi vá áo trước sân
Vá bao mong ước, tay sần mũi kim
Bát canh đắng là chân chim
Lẫn vài con tép Mẹ tìm dành con

Co ro một mảnh chăn mòn
Tàn đêm giấc ngủ hãy còn ngoài chăn
Mẹ gom giẻ rách, giấy manh
Mặc đôi quang thủng giữ lành tiếng rao

Áo nâu phơi vẹo bờ rào
Cái phận đã bạc còn cào phải gai
Quả cà cõng mấy củ khoai
Con thút thít, Mẹ nghẹn hai ba lần

Tối về đến lớp bình dân
I tờ nhặt được đôi vần lại rơi
Cha con trời gọi về trời
Chái nhà mưa dột, ướt lời ru thương

Tiễn con ra chốn chiến trường
Gạt thầm nước mắt mong đường con khô
Hai tay hết sẻ lại cho
Còn phần Mẹ - một thân cò qua sông...

(1994)
 

[hoa_lai]

NHỚ HUẾ QUÊ TÔI

Thanh Tịnh

Sông núi vươn dài tiếp núi sông
Cò bay thẳng cánh nối đồng không
Có người bảo Huế xa, xa lắm
Nhưng Huế quê tôi ở giữa lòng.

Mười một năm trời mang Huế theo
Đèo cao nắng tắt bóng cheo leo
Giọng hò mái đẩy vờn mây núi
Man mát sông Hương lướt đỉnh đèo
 Tôi gặp bao người xứ Huế xa
Đèn khuya thức mãi chí xông pha
Mở đường giải phóng về quê mẹ
Dựng khắp non sông bóng xóm nhà

Có bao người Huế không về nữa.
Gửi đá ven rừng chép chiến công
Có mồ liệt sỹ nâng lòng đất.
Buồm phá Tam Giang gió thổi lồng.

Nặng trĩu trăm năm bóng cổ thành
Bao lần máu đỏ nhuộm đồng xanh
Cờ sao ngày ấy buồn cung cấm
Sông nước xôn xao núi chuyển mình

Bao độ thu về, thu lại qua
Huế tôi thăm thẳm nhớ con xa
Mỗi lần phượng nở rung màu đỏ
Càng giục canh sương rộn tiếng gà.