minhsinh_1960
Thành viên
Bài viết: 400
|
 |
« Trả lời #270 vào lúc: 21 Tháng Hai, 2012, 05:44:52 am » |
|
Tiếp; PHẦN 2
BÁC HỒ
NGƯỜI LÁ NIỀM TIN
TRƯỜNG CA BÁC HỒ - TẬP THƠ ĐÁNG TRÂN TRỌNG CỦA XUÂN SƠN
Mở đầu tập thơ, đề cập đến nhiều thời kỳ lịch sử, với biết bao nhà tiền bối giàu lòng yêu nước đã đứng lên triệu tập nhân tài, mong làm được công cuộc cứu lấy giang sơn đất nước trước họa xâm lăng...Mà tác giả Xuân Sơn chỉ dùng bốn câu thơ khái quát cả một thời kỳ lịch sử dài dằng dặc của dân tộc;
Ngàn năm trước Bắc phương đàn áp
Tám mươi năm quân Pháp tràn qua
Căm thù đế quốc Lăng Sa
Bao người yêu nước đứng ra chiêu hiền.
Nối tiếp truyền thống lịch sử oanh liệt đó của các vị tiền bối, Bác Hồ mới 21 tuổi đời đã quyết trí ra đi tìm đường cứu nước;
Hai mốt tuổi đi theo trí hướng
Đổi Văn ' Ba ' để được bình yên
Hành trình tiến tới mọi miền
Tìm ra chân lý hướng thuyền vượt khơi.
Không phải ngẫu nhiên Bác lại có bản lĩnh và tầm nhìn như vậy. Trong trường ca này, tác giả Xuân Sơn nói rất rõ, rất cụ thể về lai lịch của Bác. Bác được sinh ra ở vùng đất quê hương Nghệ An, nơi từ xưa tới nay giàu truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng. Nơi sinh ra nhiều danh nhân anh kiệt;
Mười chín tháng năm trăng ngời sáng
Đúng lịch dương một tám chín mươi
Thiên tài xuất thế chào đời
Hào quang sáng rực bầu trời Kim Liên.
Thân sinh Bác là cụ Nguyễn Sinh Sắc từng đỗ Phó bảng năm 1901. Bản thân Bác đương thời là một cậu học trò từng nổi tiếng thần đồng với vế đối câu thơ của cụ Phan Bội Châu;
' Thắp đèn rớt dầu Vương ra đế ' 1
' Cưỡi ngựa rong thẳng Tấn lên đường ' 2
Và với bài thơ vịnh ba bức tượng hòn non bộ ở nhà Hoàng Cao Khải của Bác đã làm cho ông thống đốc họ Hoàng này phải kính nể khẩu khí của người thanh niên Nguyễn Tất Thành;
' Kìa ba ông lão bé con con
Biết có tình gì với nước non
Giương mắt làm chi ngồi mãi đó
Hỏi xem non nước mất hay còn. '
Tác giả Xuân Sơn còn khéo trích dẫn các tư liệu lịch sử về Bác làm cho tác phẩm thêm phần sinh động, như đoạn thơ trên chẳng hạn.
Phần mô tả tài năng của Bác, tác giả đi khá chi tiết. Từ lúc Bác làm thầy giáo ở Phan Thiết;
Bác đã đến trường tư Phan Thiết
Vào ở nơi quen biết Dục Thanh
Học sinh quí trọng thầy Thành
Giảng bài rễ hiểu, trò nhanh thông liền.
Trong suốt thời gian học ở Huế, rồi dạy học ở Phan Thiết, Bác đã tận mắt thấy cảnh nhân dân lầm than dưới ách thực dân. Người nung nấu con đường cứu nước cứu dân. Tuy còn trẻ tuổi, nhưng nhờ thiên phú cho thông minh sáng suốt, Bác đã bác bỏ con đường dùng người Nhật cứu Đông Dương như chủ trương của cụ Phan Bội Châu. Phan Chu Trinh;
Thời niên thiếu sớm vì yêu nước
Tuổi thanh niên chí biệt ly thù
Không theo kế hoạch Đông Du
Rước hùm đuổi hổ, sĩ phu chưa sành.
Điều đó lý giải vì sao Bác quyết tìm đường sang tận nước Pháp xem nhân dân của nước này sống ra sao. Đến Pháp. Người đã nhận ra tất cả. Người dân lao động vẫn cùng khổ có khác chi người dân thuộc địa, thiếu tự do, thiếu nhân quyền...Và Người đã lập ra tờ báo; ' Người cùng khổ ' để tranh thủ tố cáo tội ác của bọn thực dân, tranh thủ sự đoàn kết của nhân dân chính quốc với nhân dân thuộc địa, đấu tranh cho tự do và công lý;
Bác ra báo ngay trên đất Pháp
Loan những tin tội ác bạo tàn
Tại hội nghị Véc - xây, Bác đã gửi đến một văn bản nổi tiếng bằng tiếng Pháp làm chấn động dư luận thời bấy giờ, đó chính là ' Bản án chế độ thực dân Pháp ' ký tên Nguyễn Ái Quốc;
' Ái Quốc ' nay mang ký bí danh
Yêu cầu tám điểm đấu tranh
Đơn trình hội nghị hòa bình Véc - xây
Sau khi đọc hơn chục trang đầu của trường ca ta đã thấy được từ người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, Bác đã chuyển biến thành một nhà hoạt động cách mang kiên cường Nguyễn Ái Quốc mà quốc tế bắt đầu biết đến tên tuổi của Người. Miêu tả sự chuyển biến tài tình đó bằng chính sự hoạt động thực tiễn tích cực của Bác. Tác giả Xuân Sơn đã thành công bằng lối kể chuyện diễn ca một cách giản dị.
Sau gần 40 năm bôn ba ở nước ngoài, có lúc Bác đã phải lao động cực nhọc, đói, rét...Như thời kỳ mới sang Pháp, Người phải làm thêm ở tiệm bánh mỳ. Đêm đêm nướng hòn gạch đỏ để chống giá rét. Thời kỳ ở Quảng Tây thì phải vào tù, tính mạng bị đe dọa. Nhưng không bao giờ Bác quên Tổ quốc mình đang bị đô hộ, nhân dân cần lao của mình đang bị lầm than, nô lệ. Tình cảm lớn lao đó của Người đã được Tác Giả Xuân Sơn miêu tả thật xúc động trong bốn câu thơ;
Qua biên giới rừng chân nơi đó
Ôm đất lên Bác nhỏ lệ hôn
Đẹp sao Tổ quốc, giang sơn
Quyết giành độc lập quê hương dân mình.
Dể miêu tả niềm tin sắt đá vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng thông qua cốt cách tự tại của Bác thời kỳ Người ở Pác - pó thuộc chiến khu Việt Bắc, Bác vẫn ung dung làm thơ vịnh cảnh suối Lênin, núi Các - mác. Những cái tên Bác tự đặt ra và ngày nay đã trở thành những địa danh lịch sử - tác giả viết;
Rừng xanh thẳm non cao bàn đá
Suối Lênin hoa lạ dâng hương
Tiếng thơ Bác vọng ngàn phương
Dịch lời Các - mác đẹp chương sử vàng.
Để miêu tả tình huống gay cấn khi hơn ba mươi vạn quân Tàu Tưởng thế chân nhật vào nước ta, bắt buộc Bác phải ký Hiệp định sơ bộ hòa hoãn với Pháp để rảnh tay đối phó với quân Tưởng. Một bộ phận cán bộ và dân chúng không hiểu tình thế lúc đó đã cho rằng chính phủ sai khi ký Hiệp định sơ bộ;
Ký hiệp định hoãn binh sơ bộ
Tháng ba ngày sáu lộ tin ra
Nghe trong dân chúng kêu ca
Cho rằng đường lối của ta sai rồi.
Nhưng sau khi đoàn quân Tàu Tưởng đói khát ô hợp ấy được đẩy ra khỏi bờ cõi Việt Nam, chúng ta mới thấy hết được tài cao, trí lớn của Người;
Nhưng kết quả sáng ngời chói lọi
Quân Tưởng Tàu cuốn gói về quê
Bên ngoài Việt Pháp đề huề
Bên trong bí mật rút về hậu phương.
Tuy lối kể chuyện diễn ca, nhưng tác giả Xuân Sơn đã khéo nêu nên khá đầy đủ sự kiện về đời hoạt động của Bác. Có những ngày, tháng, địa danh lịch sử mà khi cần, chúng ta có thể tra cứu tham khảo.
Những việc làm của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành thời kỳ ở Pháp, rồi tới Liên Xô, đi Mỹ...đã được tác giả Xuân Sơn miêu tả đầy đủ trong trường ca. Điều đó nói lên được cái lôgic hiển nhiên là lúc trẻ Bác đã có bản lĩnh như vậy thì khi đứng tuổi, với vai trò một lãnh tụ cách mạng, Người đã lãnh đạo thật tài tình cuộc cách mạng Việt Nam. Lần lượt chiến thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ đưa Việt Nam thành một quốc gia có uy tín trên trường quốc tế như ngày nay.
Về nghệ thuật tuy trường ca viết theo thể ' Song Thất Lục Bát ', nếu non tay bút, thơ sẽ rất nhàm về sự trùng lập kết cấu, trùng lập vần điệu, nhưng ở đây tác giả phần nào đã hạn chế được điều đó. Hơn thế, có những đoạn còn rất mới mẻ sinh động. Ví dụ như đoạn nói về nước Mỹ sau đây. Tả cảnh Bác đến đất Mỹ, Bác đã nhìn thấy ngoài những cái lộng lẫy khoa trương kia, vẫn là cái gì bên trong còn khủng khiếp, tệ hại hơn cả sự cùng cực đói nghèo, đó chính là nạn buôn người buôn bán nô lệ;
Nhiều cảnh đẹp tô phần lộng lẫy
Lắm hàng xinh bày rẫy phô trương
Buôn người nô lệ đầy đường
Kinh doanh cờ bạc thị trường bán mua.
Tác giả dùng cách nói so sánh tinh tế, trào phúng hóm hỉnh làm cho câu chuyện chính trị mà vẫn được kể một cách rất sinh động, thoải mái. Làm cho thể thơ cổ mà vẫn hòa nhập được cái gì hiện đại, mới mẻ.
Bằng trường ca Bác Hồ, tác giả Xuân Sơn đã khéo kể truyện bằng thể thơ dân gian truyền thống cuộc đời gian nan và tranh đấu không ngừng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Ai đọc cũng hiểu, cũng có thể cảm nhận được những nét tinh túy trong tính cách, những bước đi vững trắc mà tài tình của cách mạng Việt Nam do Bác dẫn đường. Đó chính là thành công của tác phẩm.
Tác giả Xuân Sơn năm nay đã 85 tuổi. Ông còn viết sử Việt Nam bằng diễn ca. Ngoài ra, thế mạnh trong sự sáng tác thơ của ông chính là những bài thơ Đường luật, những bài ca trù, thơ mới và không ít thơ lục bát.
Tái bản có sửa chữa bổ xung ' Trường ca Bác Hồ ' lần này, tác giả cố gắng hoàn thiện những công trình mà ông mong muốn chúng có ích cho đời. Chúng ta kính chúc tác giả Xuân Sơn rồi dào sức khỏe và không ngừng cống hiến tiếp những tinh hoa văn học cho cuộc sống hòa bình phát triển ngày càng thịnh vượng của đất nước ta hôm nay.
1 ' Thơ Phan Bội Châu '
2 ' Thơ Bác '
VĂN TRẦM
Xem tiếp bài 5 trang 23!
|
Dilber MC Theme by HarzeM