Tuyển tập những bài thơ hay về Đất nước và Người lính

[I_Vy]

...........................................

Chúng tôi khiêng anh về qua sông Đăk BLa
Mưa tầm tã trên thân anh đẫm máu
Trận đánh chưa xong, mắt anh nhìn đau đáu
Lần cuối cùng bầu trời Kon Tum.

Không có gì có thể thiết tha hơn
Những khao khát từ mắt anh trao lại
Đôi mắt ấy theo tôi hành quân mãi
Tới Sài Gòn, tới tận chót Cà Mau.

Tôi trở lại Kon Tum vừa kịp vụ đầu
Với chiếc rựa khai hoang vào trận mới
Với tất cả những gì của lòng mình gom góp lại
Sau những năm lăn lộn chiến trường.

Đất nước còn nghèo, đời tiếp tục khẩn trương
Đồng đội cũ về đây gần đủ mặt
Không tránh khỏi có những người rẽ ngoặt
Lòng đang phai màu máu đỏ chiến hào.

Phải sống thế nào đây? Nên sống thế nào?
Câu hỏi ngỡ nhàm rồi vẫn luôn luôn nóng bỏng
Dựng lòng người như sóng
Cứ mỗi ngày một khẩn thiết khắt khe hơn.

Những tính toán ranh ma, những dục vọng chập chờn
Cái tặc lưỡi: sự đời thường vẫn vậy.
Nhưng kìa đôi mắt anh
Đôi mắt anh dưới bầu trời Kon Tum buổi ấy
Nhìn tôi.

Mắt kẻ hy sinh rọi ánh sáng cho đời
Cho những ai thực lòng mong mỏi
Hãy sống sao để lương tâm không phút nào phản bội
Bao nhiêu máu kia đã tưới đẫm đất này?

Vy đọc bài thơ này cách đây hơn 10 năm, sau đó đã cố tìm nhưng không gặp lại trong cuốn sách hay tờ báo nào cả, vì thế đành ghi lại ở đây bằng trí nhớ. Các cô chú, anh chị và các bạn QSVN, ai biết tên bài thơ, tên tác giả và thuộc chính xác câu chữ, dấu, cách trình bày, ngắt câu... thì làm ơn sửa hộ Vy nhé. Xin cảm ơn.

[Mây]

BẾP LỬA
Bằng Việt (1963)

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói,
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu,
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay.

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa,
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa.
Khi tu hú kêu bà còn nhớ không bà?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế,
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế.
Mẹ cùng cha bận công tác không về,
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc.
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà,
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi,
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi,
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh.
Vẫn vững lòng, bà dặc cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”.

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen!
Một bếp lửa lòng bà luôn ủ sẵn,
Một bếp lửa chứa niềm tin dai dẳng,

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ,
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm,
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi,
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ.
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng - bếp lửa!

Giờ cháu đã đi xa, có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng bao giờ quên nhắc nhở,
Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?

[Mây]

Giữa tết trồng cây
Chế Lan Viên

Anh yêu em nhưng chẳng gần em được
Tình ái cũng chia theo đất nước,
Anh yêu em trời Bắc cách trời Nam,
Nỗi đau lâu có thể hóa mưa dầm
Làm ướt bước anh đi.
                   Nhưng tiếng hát
Như cỏ dậy mùa xuân, trăm liềm không thể cắt
Trên lòng ta còn lòng Tổ quốc,
Cả cuộc đời mỗi lúc gọi ta lên,
Như đêm hè mỗi lúc mọc sao thêm,
Như ngày hè mỗi lúc mỗi bay chim.
Anh đã biến đau thương thành sức mạnh
Biến cái cúi đầu thành trận đánh,
Nỗi lặng im thành sóng vỗ muôn trùng,
Biến cái rụng rơi thành sự vun trồng:
Anh trồng cho em một nhành cây nơi tạm biệt
Nơi cách mặt nhưng lòng luôn nối tiếp
Trong đắng cay, ta phải thấy trước ngọt ngào
Đối diện với lòng, anh gieo hạt mùa sau...
Ngày hôm nay chúng ta trồng cây cho Tổ quốc
Cho những vết thương chiến tranh xưa liền da kín mặt.

Những làng xa cây sẽ nối lên gần
Trái chín hồng con trẻ đến tìm ăn
Ta trồng cho cả những lợi quyền gần gũi nhất
Gỗ ta dùng và bóng mát quanh sân
Bóng ngày nay che lên đầu ngày mai hạnh phúc
Như một trận vui dài, như một tiếng chuông ngân.

Cuộc sống bao la rung cả những lòng đang riêng lẻ:
Có những người trồng cây vì chiếu lệ,
Vì một mối tình đầu, một chú nhỏ mới khai sinh,
Vì một gốc cam đã quen hương từ thuở bé,
Vì một tên yêu trùng với tên nhành.
Anh trồng cho em một nhành cây nước mắt
Có cành lá không Nam không Bắc
Anh trồng cho em trong đất ấm ngã ba đường
Lấy cái vui của cuộc đời, đánh bạt mọi đau thương.

Nhưng kỳ diệu là đất lành Tổ quốc
Như tình mẹ nuôi con và ủ ấp
Sữa tốt tươi chia cho mọi cây trồng
Khiến xanh xao cũng hóa thịt da hồng.

Cây ta lẫn giữa bao nhiêu cây đồng đội
Như những cặp tình nhân cùng lứa tuổi.
Em có đi qua cũng quên dĩ vãng lúc ban đầu,
Lịch sử cây ta đất đã thay màu,
Chỉ còn máu sông hồng trong quả ngọt
con chim ăn thấy vị phù sa trong tiếng hót,
Chỉ còn nắng trời kết sáp nhụy hoa ngon
Ong tìm hoa đôi cánh thấy bồn chồn,
chỉ còn cây... cây... Chỉ còn cuộc sống
Một mặt trận - mùa xuân đang náo động...

Xuân bốn bề. Tình ái lại đưa thoi
Dệt cây ta vào với tấm vui đời
Dưới bóng cây ta những cặp tình nhân về tựa ngủ
Tóc họ xõa còn bay mùi nhựa gỗ
Tay họ thơm mùi đất họ vun trồng
Những nhãn, cam, chanh, những táo, lê, hồng
Đôi ta lại hồi sinh trong tuổi họ
Lòng vui quá nên chẳng cần nhớ nữa
Chỉ thấy đời bát ngát bóng cây rung
Thấy muôn cành trĩu trịt trái vui chung.

[Mây]

Con hỏi cha
Chế Lan Viên

    
Con hỏi cha: "Bom có giết chết mèo?"
"Có. Khi xuống hầm, con hãy nhớ mang theo."
Con lại hỏi: "Bom có giết thỏ cao-su và ngựa gỗ?"
Ôi! Đồ chơi trẻ bao lần hoen máu đỏ!
Con hỏi cha: "Bom có giết mẹ không?"
"Không". Và cha ôm con, nước mắt lưng tròng!
Con lại hỏi: "Bom có thể giết chết con không đấy?"
Đừng có hỏi, con ơi, đừng có hỏi,
Để ngày mai cha ra trận cho con.

[I_Vy]

Mùa xuân, gửi tới QSVN chùm thơ xuân

Mùa xuân chín

Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc,
Trên giàn thiên lý - Bóng xuân sang.

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi;
- Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi...

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây...
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây...

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng.
- Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?

                              HÀN MẶC TỬ

[I_Vy]

Mưa xuân

Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già.
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng,
Mẹ già chưa bán chợ làng xa.

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay,
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy.
Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ,
Mẹ bảo: "Thôn Đoài hát tối nay".

Lòng thấy giăng tơ một mối tình.
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ,
Có lẽ là em nghĩ đến anh.

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn,
Em ngửa bàn tay trước mái hiên.
Mưa chấm bàn tay từng chấm lạnh,
Thế nào anh ấy chẳng sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi,
Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe.
Mưa bụi nên em không ướt áo,
Thôn Đoài cách có một thôi đê.

Thôn Đoài vào đám hát thâu đêm,
Em mải tìm anh chả thiết xem.
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh,
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em

Chờ mãi anh sang,anh chả sang.
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn,
Để cả mùa xuân cũng lỡ làng.

Mình em lầm lụi trên đường về,
Có ngắn gì đâu một dải đê!
Áo mỏng che đầu, mưa nặng hạt,
Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya.

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay,
Hoa xoan đã nát dưới chân giày.
Hội chèo làng Đặng về qua ngõ
Mẹ bảo: "Mùa xuân đã cạn ngày".

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày!
Bao giờ em mới gặp anh đây?
Bao giờ Hội Đặng đi ngang ngõ,
Để mẹ em rằng hát tối nay?

                      NGUYỄN BÍNH

[I_Vy]

Xuân về

Đã thấy xuân về với gió đông,
Với trên màu má gái chưa chồng.
Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm,
Ngước mắt nhìn trời đôi mắt trong.

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe,
Mưa tạnh giời quang nắng mới hoe,
Lá nõn nhành non ai tráng bạc?
Gió về từng trận gió bay đi...

Thong thả dân gian nghỉ việc đồng,
Lúa thì con gái mượt như nhung,
Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng,
Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng.

Trên đường cát mịn một đôi cô,
Yếm đỏ khăn thâm trẩy hội chùa.
Gậy trúc dắt bà già tóc bạc,
Tay lần tràng hạt miệng nam mô.

                NGUYỄN BÍNH - 1937

[I_Vy]

Vội vàng

       Tôi muốn tắt nắng đi
       Cho màu đừng nhạt mất;
       Tôi muốn buộc gió lại
       Cho hương đừng bay đi.

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi.
Mỗi buổi sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,
Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt...
Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,
Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng dứt tiếng reo thi,
Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
Chẳng bao giời, ôi! Chẳng bao giờ nữa...

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,
       Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chếnh choáng mùi thơm,
                                      cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

                                                XUÂN DIỆU

[I_Vy]

Chiều xuân

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,
Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;
Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng,
Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ,
Đám sáo đen sà xuống mổ vu vơ;
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió,
Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng,
Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,
Làm giật mình một cô nàng yếm thắm
Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.

                                   ANH THƠ

[I_Vy]

Chợ Tết

Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi,
Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh,
Trên con đường viền trắng mép đồi xanh,
Người các ấp tưng bừng ra chợ tết.
Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc;
Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon,
Vài cụ già chống gậy bước lom khom,
Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ.
Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ,
Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu,
Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau.
Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa,
Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa,
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,
Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh.

Người mua bán ra vào đầy cổng chợ.
Con trâu đứng vờ dim hai mắt ngủ,
Để lắng nghe người khách nói bô bô.
Anh hàng tranh kĩu kịt quẩy đôi bồ,
Tìm đến chỗ đông người ngồi giở bán.
Một thầy khóa gò lưng bên cánh phản,
Tay mài nghiên hý hoáy viết thơ xuân.
Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm,
Miệng nhẩm đọc vài hàng câu đối đỏ.
Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ,
Nước thời gian gội tóc trắng phau phau.
Chú hoa man đầu chít chiếc khăn nâu,
Ngồi xếp lại đống vàng trên mặt chiếu.
Áo cụ lý bị người chen sấn kéo,
Khăn trên đầu đang chít cũng bung ra.
Lũ trẻ con mải ngắm bức tranh gà,
Quên cả chị bên đường đang đứng gọi.
Mấy cô gái ôm nhau cười rũ rượi,
Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa.
Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha.
Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết.
Con gà trống mào thâm như cục tiết,
Một người mua cầm cẳng dốc lên xem.

Chợ tưng bừng như thế tới gần đêm,
Khi chuông tối bên chùa văng vẳng đánh,
Trên con đường đi các làng hẻo lánh,
Những người quê lũ lượt trở ra về.
Ánh dương vàng trên cỏ kéo lê thê,
Lá đa rụng tơi bời quanh quán chợ.

                          Đoàn Văn Cừ