Tuyển tập những bài thơ hay về Đất nước và Người lính

[Mây]

Đặt tên con
Chế Lan Viên (1968)

Các chị mong em trai
Mẹ sinh con là gái,
Con nhoẻn miệng con cười
Cả nhà vui trở lại

Đặt tên con Vàng Anh
Giữa mùa mưa bão lớn
Bột mì trôi vạn tấn
Đê vỡ quê Thái Bình
Cuộc đời đang nặng gánh
Mà tên con nhẹ tênh

Đặt tên con Vàng Anh
Nào mẹ cha chẳng nghĩ
Chờ một ngày thắng Mỹ
Cây ngọt và trái lành
Con là chim, con nhỉ
Trời của con màu xanh.

[Mây]

Gởi mẹ trong vùng giặc chiếm
Chế Lan Viên (1952)

Mẹ ở dưới thành phố đó
Lô cốt ngời vôi mái đồn máu đổ
Con đi đây trên chót vót đỉnh rừng
Nghĩ đến mẹ nhiều nước mắt rưng rưng

Mẹ con ta trong thành Bình Định cũ
Cái giếng, vườn rau, căn nhà nho nhỏ
Chị em con như trái ngọt xây vườn
Mà mẹ là gió dịu đưa hương
Mẹ thương con như sữa nồng như nước mắt
Càng nhỏ xuống lòng con càng thắt chặt
Ôi buổi xưa kia, biết mấy ngọt ngào
Nhớ cho nhiều kỉ niệm cắt như dao...


Nay mẹ bị cầm chân nơi đất giặc
Bốn phía là gươm bốn bề là sắt
Họ kể con nghe: Bà nhắc đến anh nhiều
"Không biết đời cán bộ khổ ra sao
Mỗii buổi Tây đem người ra chợ bắn
Thì vợ chồng tôi nhớ hắn..."
Rồi buổi chiều trong tiếng niệm Nam mô
Bà cầu cho anh, cho sức khỏe cụ Hồ
Cho súng ống nhiều, nước mau thắng lợi
"Hắn cứ an tâm, anh gặp, nhớ nói với..."

Mẹ mến thương ơi!
Con mẹ nhớ nhiều
Những buổi cầu kinh hương lạnh, nến nghèo
Án Phật đỏ ngời bài vị
Mẹ nhắc thầy ghi từng tên anh đồng chí
Những buổi tiễn đưa cán bộ lên đường
Mẹ theo chân cho bát nước củ gừng
Con nói: "Mẹ thương mình, nên thương họ".
Cho đến buổi giặc về, súng nổ
- Mi cứ đi đi, việc nhà kệ đó
Đừng nghĩ lo chi, tau đã già rồi...
Rồi mẹ hôn con, con vùng hiểu mẹ
Con sẽ nói: "À mẹ mình là thế!..."
Mẹ mến thương ơi, con mẹ đây rồi
Nhưng mắt con không khóc nữa
Chừ có khóc cũng khóc thành ra lửa
Có ngã đau cũng dậy cho mẹ cười
Con sống hiên ngang và nếu chết sẽ nên đời
Cho đến lúc bắn nát đầu bọn giặc
Độc lập hẳn hòi mẹ coi tận mắt
Mẹ ôm con: "Chao! Tau khổ mấy năm trường"
Con sẽ khóc ròng, mẹ sẽ thương hơn.

[Mây]

Tình ca ban mai
Chế Lan Viên

    
Em đi như chiều đi
Gọi chim vườn bay hết

Em về tựa mai về
Rừng non xanh lộc biếc

Em ở, trời trưa ở
Nắng sáng màu xanh tre

Tình em như sao khuya
Rải hạt vàng chi chít

Sợ gì chim bay đi
Mang bóng chiều đi hết

Tình ta như lộc biếc
Gọi ban mai lại về

Dù nắng trưa không ở
Ta vẫn còn sao khuya

Hạnh phúc trên đầu ta
Mọc sao vàng chi chít

Mai, hoa em lại về...

[Mây]

Đưa con ra trận
Chế Lan Viên (1952)

Mẹ về trong xóm
Con đi công đồn
Theo chân ra tới đầu thôn
Rót thêm bát nước chân còn muốn theo
Xác xơ đất đỏ xóm nghèo
Khoai sắn chẳng thương con mấy hôm liền con ở nhà dột, phên thưa, đời mẹ khổ
Tắt nắng, lun ngày, còn mong chi nữa
Các con về mấy bữa
Đời mẹ già rạng rỡ thương yêu
Mẹ mẹ, con con chưa được mấy lăm chiều
Chiều nay con ra trận
Lòng mẹ thương
Nhưng thôi tình chẳng bận
Đi đi mẹ lắng tin chờ
Chao ôi! thù mấy năm thù
Tiếc đất chưa hoá lửa để thiêu tro trại đồn
Trời chưa đổ núi nhào non
Biển chưa dâng sóng mà chôn quân giặc cướp
Súng ống ở mô các con về nườm nượp
Ngàn ngàn lớp lớp
Nghĩ xung gan mấy năm cay đắng căm hờn
Thôi, vui chứ đời mẹ đang còn
Con đêm ni để nghe quân giặc chết
Giết hết, phá tan, bắn đi cho hết
Kìa con xem làng ni không còn một gốc mít, một cây chè
Xóm ni không còn một đứa trẻ khóc o oe
Không một tiếng gà kêu, chó sủa
Thì bọn giặc, cũng không còn một đứa...
Con cần chi nữa
Uống thêm bát nước
Cầm thêm củ gừng
Giữ lấy tấm khăn
Ra trận đêm sương mà buộc cổ
Trời đêm ni sao mà nhiều gió rứa?
Sao đêm ni răng mà lại tỏ?
Thôi con đi
Mẹ về
Đốt lửa
Chờ con
Nửa đêm súng nổ cho dòn
Mai tin con mạnh đồn tan mẹ mừng.

[Mây]

Con đi xơ tán xa
Chế Lan Viên (9-3-1962)

Con đi xơ tán xa
Tránh tàu bay giặc Mỹ
Giường rộng chỉ cha nằm
Thương con và nhớ mẹ

Buổi mẹ bế ra xe
Con nhìn cha ngơ ngác
"Ơ! đi đâu thế này ?"
Thành xe cao che khuất
Và xe vù chạy mất
Cha ngoắt hai hàng cây.

Nhớ câu con nói nhăng
"Tò vè cái tỏ vẻ"
Nhớ buổi con ngủ trần
Chân gác vào mặt cha
Còn tay vòng cổ mẹ
Đêm dài, sao thở nhẹ
Bình yên trên mái nhà.
Thôi con được an toàn
Là cha sung sướng nhất
Cha nằm lắng qua màn
Nghe miền xa con hát
Ngắm đôi mắt con tròn
Trời xa, xa tít tắp
Thấy cả bàn tay con...

Búp bê ngủ cạnh giường
Đồ chơi rơi dưới đất
Ôi nhớ con tận lòng
ÔI nhớ con tận gốc
Giận thằng Mỹ tràn hông
Muốn đi tìm để giết.

[Mây]

Hoa những ngày thường
Chế Lan Viên (1965)
(Tặng Vũ Thị Thường)

Em ơi, chớ cười anh nhé!
Sao đi sông rộng đèo cao
Mà tấm lòng riêng vẫn nhớ
Hoa ngày ta ở bên nhau.
Căn phòng nho nhỏ hai ta
Hoa hồng mọc bên cửa sổ
Mỗi ngày lại mỗi ngày qua
Mỗi ngày thắm đượm hương hoa.

Em ơi! Em chớ có cười
Anh vẫn bền gan chiến đấu
Trong ta có sức trăm người
Dẫu máu không hề tiếc máu

Lạ thay đất nước quê nhà
Lửa đạn, hoa mùa cứ nở
Bên đường công tác anh qua
Hoa hồng vẫy gọi thiết tha
Hố bom toác ở đầu sân
Cuối sân lại nở đoá hồng
Màu đỏ hai lần đỏ gấp
Phí hoài bom chúng nghìn cân.

Không phải cành hoa sau lưng
Quay níu lòng anh trở lại
Chói chang trước mắt hoa nồng
Đích để lòng ta tiến tới.

Ôi màu son của lòng tin
Hồng những gương hồng như mặt
Chính em, là em, như em
Bên đường giục giã anh lên.

Gió chiều Nhật Lệ đưa hương
Hoa ghé lòng ta như bảo:
"Em đây, hoa những ngày thường
"Yêu quá thành hoa chiến đấu
"Đời chốn phòng riêng nho nhỏ
"Theo anh lên tận chiến hào
"Dập tắt muôn trùng ngọn lửa
"Lấp bằng những hố bom sâu
"Chói lói tình yêu em nở."

[Mây]

A và H
Chế Lan Viên


A tên em và H tên anh
Chữ đầu tên, trăng non đầu tháng mới,
Chùm hoa lạ dấu lưng chừng mặt gối
Tiếng yêu riêng, mình chỉ bẻ trao mình.

A ao xuân lặng sóng áo đầm hương,
An Tỉnh trời quê sao bạc rắc,
Hơi thở đôi ta dệt thành tiếng hát,
Nửa sông Hồng pha nửa sóng sông Hương.

Tình yêu tập đánh vần lần thứ nhất
Mỗi bước đời ta ghép một vần thương.

Chằng còn tên anh chẳng phải tên em
Chúng nó treo trên đầu ta bom A bom H
Tên đôi ta sao bỗng thành giết chóc
Mặt trời đau vì tội ác ban đêm

Cho còn tên em, mãi mãi tên anh
Phá cho sạch những bom A bom H.
Trái bổ đôi: ái tình hay Tổ quốc
Cũng đau thương. Trời đất cháy diêm sinh.

Cho mùa mây mang cái chết qua đi
Chim sẻ chim di mang ái tình trở !ại
Hoà bình là quê hương. Ta ở mãi.
Sạch chiến tranh, mặt đất gọi hoa về.

Cho mai kia Tổ quốc lại nguyên lành
Hạnh phúc như đào ngon chín tới
H tên anh, em thầm sẽ gọi
A tên em như suối chảy quanh mình.

[Mây]

Sao chiến thắng
Chế Lan Viên (11-8-1964)

Giặc Mỹ mày đến đây
Thì ta tiêu diệt ngay!
Trời xanh ta nổi lửa
Bể xanh ta giết mày!

Ôi Tổ quốc ta, ta yêu như máu thịt,
Như mẹ cha ta, như vợ như chồng
Ôi Tổ quốc, nếu cần, ta chết
Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông...

Hãy cứ đo bể ta bằng luật điều quốc tế
Trời xanh ta xanh bao nhiêu hải lý
Nhưng chớ đo lòng căm giận chúng ta
Máu hơn ba chục năm trời ta đã đổ ra

Phải trăm năm mới có ngày độc lập
Ai đếm hết chuỗi người lên máy chém lúc hửng đông?
Roi vọt Côn Lôn, ngục tù Phú Quốc
Mỗi trang sử đất này đều nhuộm máu cha ông,

Hãy yêu! Hãy yêu! Hãy yêu tất cả
Một chiếc cầu vừa mới bắc qua sông
Một hợp tác lúa chiêm vàng óng ả
Một nhà ăn cửa sổ sơn hồng...

Những nhà máy, nước sinh trong gian khổ
Những lò cao như đứa trẻ đầu lòng
Hạnh phúc mới, có khi còn vất vả
Nhưng bước đầu đây là của công nông

Miền Bắc thân yêu trong tầm đạn Mỹ
Hãy yêu! Hãy yêu! Hãy yêu và bảo vệ
Mây nước, cửa nhà, văn học, ngữ ngôn...
Một đảo vắng Hòn Ngư còn chớp bể
Một rặng núi Kỳ Sơn còn lắm lúc mưa nguồn.

Hãy đem máu ta ra mà giữ gìn
Nửa thân thể miền Bắc này cho ruột thịt phương Nam!
Trời xanh biếc của người đầu tuyến lửa
Nẻo Hùng tinh từng quay hướng địa bàn.

Chớ để cho chúng đến gieo khăn tang và nạng gỗ
Xây dựng những pháp trường và kiến thiết những tha ma
Súng Mỹ chĩa vào căn phòng ta ở
Dao cứa vào trên cổ họng ta ca.

Hỡi những tấm lòng lạnh tanh máu cá
Những nhiệt tình xuống quá độ âm!
Có nghe tiếng ngư lôi và cao xạ?
Giặc đánh ta thì ta đánh trả
Giữ hoà bình phải đâu bằng mọi giá
Giá hoà bình là quật ngã bọn xâm lăng.

Tàu Mỹ rụng đất này, ai có nghe chăng?
Sao thức canh đêm, bể biếc reo mừng,
Sóng ru đất, mây nhắn cùng gió thổi
"Thần chiến thắng là những người áo vải
Những binh nhất, binh nhì mười tám tuổi
Giết quân thù không đợi có hạt nhân".

Giết quân thù không cần phải phân vân
Hỡi những con thỏ hoà bình đang tìm nơi gặm cỏ
Súng ta nổ cũng là vì ngươi nữa
Nhờ súng này mà ngươi được yên thân.

Đêm nay sao chín vàng như thóc giống
Phải đêm nay trời cũng được mùa?
Trời sao cao như là chiến trận
Sao sáng ngời vũ khí lòng ta

Nghe rào rạt mười bốn triệu miền Nam đang tỉnh thức
Không ba mươi triệu kim cương của thiên hà Tổ quốc!
Không! Hàng nghìn triệu ngôi sáng anh em đang chiếm lĩnh bầu trời!
Hứa một mùa gặt lớn ngày mai.

[Mây]

Anh ấy tên Đào
Chế Lan Viên

Đào con trai một, một gia đình họ Lê
Ngày nhập ngũ khóc và trốn mẹ
Đào mất ở khu Tư sau chuyến giao hàng
Trong tư thế của một người chiến sĩ.

Óc bị bom bi rồi, Đào vẫn nắm vô-lăng
Đến mảnh bom sau thì Đào ngã gục
Người lái phụ dọn ca-bin làm chỗ Đào nằm
Rồi lái tiếp. Cắn răng chẳng khóc.

Đào định nói gì kìa? Chẳng kịp nữa rồi
Nhật kí ghi địa chỉ mẹ và tên một người con gái
Có thể nào báo tin đau cho cả hai người
Mẹ thì già và ảnh cô ấy sao mà non dại!

Đào nằm yên chân vắt lên đồng chí
Đầu gối lên người lái phụ thay mình
Mặc trên cao quần đảo bầy giặc quỷ
Hướng chiến trường xe vẫn cứ lao nhanh.

[Mây]

Đi trong mây
Hữu Thỉnh

Đi trong mây anh thấy ấm em à
Tiếng suối giục nghe khi mờ khi tỏ
Những tâm sự lúc thường nghe chẳng rõ
Đi trong mây tí tách sáng dần ra

Đi trong mây anh nghe tiếng chim
Hồn hậu quá như bàn tay em ấy
Đi trong mây tiếng bom nghe nhỏ lại
Để nhường cho tiếng gậy trập trùng vang

Những bước chân khua rộn cả không gian
Qua dốc đá vịn vai nhau mà bước
Núi tốt bụng đang ngồi xanh phía trước
Đợi đoàn anh vượt nốt đám mây này.