Tuyển tập những bài thơ hay về Đất nước và Người lính

[VTD e1f2]

                                               VIẾT Ở NHÀ MÌNH
                                                                                                        Khuất Quang Thuỵ


Con nằm trên võng làm thơ
Nhìn gút võng mòn nhớ lời ru của Mẹ
Những lời ru về đường kim mối chỉ
Dây bí  dây bầu
Mẹ cấy dưới đồng sâu
Cha cày trên ruộng cạn
Nay tóc Mẹ , đã bạc theo màu mây núi Tản
Con đã đi cuối đất cùng trời
Mà câu dân ca vẫn đẹp vậy, Mẹ ơi
Áo con , Mẹ giặt  , Mẹ phơi
Nhìn nếp vải sờn , biết đời con vất vả
Nhìn mối chỉ đường kim trên miếng vá
Mẹ mĩm cười , cho con nhớ tới ai?
Thưa Mẹ , ấy là đường kim mối chỉ con trai
Áo con rách vẫn chỉ đồng đội vá
Và vết thắm là máu Người đã ngã
Vẫn phập phồng theo mỗi nhịp tim con
                                                                                VNQD 1978

[Mây]

Ngôi nhà của mẹ
Hữu Thỉnh (1980)

Chiếc vé tàu cũng hồi hộp như con
khi con về với mẹ

con lại ngồi vào chiếc chõng tre xưa
nơi mẹ vẫn ngồi khâu cha thường chẻ lạt
bao xa cách lấp bằng trong chốc lát
trăm cánh rừng về dưới giọt ranh thưa

xin mẹ lại cho con bắt đầu đi gánh nước
gánh bao nhiêu trong mát để dành
xin mẹ lại cho con nấu bữa cơm mà không cần giấu khói

để con được cảm ơn ngọn lửa nhà ta
ngọn lửa biết thay con tìm lời an ủi mẹ

vẫn chiếc dây phơi buộc ở đuôi kèo
vẫn ở đó giờ cao hơn với mẹ
con phơi áo nghe hai đầu dây kể
thương quá những khi mưa con trai mẹ vắng nhà

chiến tranh đi qua mẹ con mình
hàng gạch lún giữa sân cơn mưa còn đọng nước
hôm nay con trở về nhà
chiếc vó nhện trên tường cũ vô cùng thân thuộc

với một người từng chịu nỗi cách xa
họ chỉ cần đi ngược con đường đã làm nên xa cách
là có thể về với mẹ được ngay
nhưng với một người lính như con
muốn gặp mẹ phải vượt lên phía trước
phải lách qua từng bước hiểm nghèo
ở trên đó bất ngờ con gặp mẹ
như con đang gặp mẹ bây giờ

bước chân con chưa kín mảnh sân nhà
phía biên giới lại những ngày súng nổ
ngôi nhà mẹ là chiếc ga bé nhỏ
chúng con đến và đi trong suốt cuộc đời mình.

[Mây]

Bầu trời trên giàn mướp
Hữu Thỉnh


Thu ơi thu ta biết nói thế nào
sương mỏng thế ai mà bình tĩnh được
hứa hẹn bao nhiêu bầu trời trên giàn mướp
lúc hoa vàng thu mới chập chờn thu

ngỡ như không phải vất vả chi nhiều
sau tiếng sấm thế là trời mới mẻ
quả đã buông thủng thẳng xuống bờ ao
ta cứ tưởng đất sinh sôi thật dễ

trời thu xanh và hoa mướp thu vàng
thưa mẹ
những năm bom nơi con không thể có

bến phà con đã qua, rừng già con đã ở
gặp vạt lúa nương con cũng viết thư về
nên không dám
dù một giây sao nhãng
bầu trời này từng dẫn dắt con đi.

[Mây]

Trước tờ giấy trắng
Giang Nam (1958)

Chị ngồi trước tờ giấy trắng
Hàng giờ không viết một câu
Bóng cây ngắn dần theo nắng
Đàn trâu chậm chạp qua cầu

Mái tôn nóng bừng ngột ngạt
Trán con lấm tấm mồ hôi
Cổng đồn mấy tên lính gác
Đứng im như chết lâu rồi

Con bé nhay nháy vú mẹ
Bàn tay nhỏ xíu mân mê
Chum chúm môi hồng nở hé
Chói chang nắng lửa trưa hè

Có gì cay cay trong mắt
Có gì mằn mặn trên môi
Không, không thể là nước mắt
Cắn răng quyết giữ cuộc đời!

Vụt hiện những ngày kháng chiến
Giành từng góc ruộng bờ ao
Vụt hiện những ngày trên bến
Vẫy khăn anh bước xuống tàu

Chúng muốn em cầm dao cắt ruột
Xẻo từng thớ thịt, đường gân
Cả biển rộng và trời xanh bát ngát
Của đôi ta và Tổ quốc yêu thân.

Anh ơi anh, anh có nghe con khóc
Đôi tay gầy cuống quýt bíu vai em
Em điên mất, kìa làn môi mọng ướt
Rời vú em vẫn còn nút còn thèm

Có nên viết để con ta được sống
Dù một ngày, một buổi nữa rồi thôi
Đứt ruột sinh con, đêm nào mình mẹ
Lẽ nào giọt nắng chết trong nôi...

Chị bỗng giật mình nhìn con trông nuối
Đôi mắt con như hờn dỗi nghẹn ngào
Con không nói nhưng chị nghe tiếng nói
Có thể nào như thế được, mẹ ơi!

Thoáng bóng ai về bên cạnh chị
Mào áo quen quen, mắt sáng ngời
Da sém nắng, mặt buồn nghiêm nghị
Có thể nào như thế được, em ơi!

Chị bỗng vùng lên, tưởng đang nắm tay chồng
Day dứt quá giữa buồn vui mừng giận
Lũ quỉ ập vào, dí súng bên hông
Chị vẫn ngồi nghiêm trước tờ giấy trắng.

[Mây]

Xuân ước hẹn
Hoàng Nhuận Cầm


Một tiếng còi tàu thắp lửa trong đêm
Không biết tàu vào ga hay tàu xa thành phố
Anh chỉ biết mùa hoa đào đã nở
Những cánh xuân thánh thiện bước lên thềm.

Đúng giao thừa tàu anh sẽ tới ga em
Mắt của em ẩn sau ngàn mắt lá
Em gần thế mà đường ray dài quá
Tàu lại đi dằng dặc dưới hoa đào.

Đây con tàu đưa anh tới điểm cao
Quả sẽ ngọt sau những ngày giông bão
Hoa ngập ngừng mà em thì táo bạo
Xuân đã về, ta cũng đợi từ lâu.

Chỉ nhìn thôi, nào phải nói gì đâu
Đủ xao xuyến cả một trời chim én
Tìm sẽ thấy tình yêu dù không cần ước hẹn
Anh ngàn lần chớp mắt trước Mùa Xuân.

[Mây]

Thơ cho con
Hoàng Trung Thông (1967)

Năm xưa Tây càn về
Mẹ cõng chị con đi
Đường rừng dốc đá
Gió rét mưa bay đêm dày tháng giá
Tiếng súng thù nổ dội bên tai.

Năm nay xé rách chân trời
Máy bay giặc Mỹ dền gieo bom đạn
Mẹ dắt con đi đường dài sơ tán
Nam-hà, Hà-bắc, Hà-tây
Con đi
        bóng nhỏ
                     chân gầy
Đôi mắt nhìn ngơ ngác.

Sóng lúa nhấp nhô, đồng ngô xào xạc
Đầm sen trong vắt thẳng tắp bờ đê.
Những bước chân trâu chậm rãi nặng nề
Hàng vải nhãn quả sum sê tay với tới.
Con đã sống những đêm hè gió thổi
Ngắm ông trăng chạy giữa hai hàng cau
Những đêm đông sương thẩm mái đầu
Ổ rơm quây tròn con với mẹ.

Con đã sống giữa trăm tình nghìn nghĩa
Đẵn mía già, quả chuối ngọt, củ khoai non
Tim đồng bào ấp ủ trái tim con
Con phải biết giữ lầy tình nghĩa đó.

Con đi sớm chiều sương gió
Chưa bằng ai mưa nắng nhọc nhằn
Đổ mồ hôi làm hạt gạo con ăn
Đồ máu giữ cho con tròn hạnh phúc.

Con ơi! Tiếng gì như phản lực
Ra hầm trú ẩn đi thôi!
Chao! Con cũng đã quen rồi
Quen cả tiếng bom rơi đạn nổ
Quen tiếng rú điên cuồng máy bay chúng nó
Quen tiếng gầm kiêu hãnh máy bay ta
Một trái tim lên bồn lên ba
Cũng đã biết yêu thương căm giận.

Thương những lúc con ngồi tha thẩn
Hát bài "Bé bé bàng bông’’
Chiều chiều ngước mắt trông
Như có niềm mong nhớ.
Yêu những lúc con cầm súng gỗ
Đầu đội mũ rơm vàng
Dáng đi quắc thước đường hoàng
Tập làm anh bộ đội.

Con đang sống những ngày bão nổi
Súng diệt thù lay động cả trời đêm
Lớn lên! Con hỡi! Lớn lên.
Chân bước mạnh giữa dòng người chiến đấu.

[Mây]

Bao giờ trở lại
Hoàng Trung Thông

Các anh đi
Ngày ấy đã lâu rồi
Xóm làng tôi còn nhớ mãi
Các anh đi
Bao giờ trở lại
Xóm làng tôi trai gái vẫn chờ mong
Làng tôi nghèo
Nho nhỏ bên sông
Gió bắc lạnh lùng
Thổi vào mái rạ
Làng tôi nghèo
Gió mưa tơi tả
Trai gái trong làng vất vả ngược xuôi
Các anh về mái ấm nhà vui
Tiếng hát câu cười
Rộn ràng xóm nhỏ
Các anh về tưng bừng trước ngõ
Lớp đàn em hớn hở theo sau
Mẹ già bịn rịn áo nâu
Vui đàn con nhỏ rừng sâu mới về
Từ lưng đèo
Dốc núi mù che
Các anh về
Xôn xao làng tôi bé nhỏ
Nhà lá đơn sơ
Nhưng tấm lòng rộng mở
Nồi cơm nấu dở
Bát nước chè xanh
Ngồi vui kể chuyện tâm tình bên nhau
Anh giờ đánh giặc nơi đâu
Chiềng Vàng, Vụ Bản, hay vào Trị Thiên
Làng tôi thắng lợi vụ chiêm
Lúa thêm xanh ngọn, khoai lên thắm vồng
Giảm tô hai vụ vừa xong
Đêm đêm ánh đuốc dân công rực đường
Dẫu rằng núi gió đèo sương
So anh máu nhuộn chiến trường thấm chi

Bấm tay tính buổi anh đi
Mẹ thường vẫn nhắc: biết khi nào về?
Lúa xanh xanh ngắt chân đê
Anh đi là để giữ quê quán mình
Cây đa, bến nước, sân đình
Lời thề nhớ buổi mít tinh lên đường
Hoa cau thơm ngát đầu nương
Anh đi là giữ tình thương dạt dào

Các anh đi
Khi nào trở lại
Xóm làng tôi
Trai gái vẫn chờ mong
Chờ mong chiến dịch thành công
Xác thù chất núi bên sông đỏ cờ
Anh đi chín đợi mười chờ
Tin thường thắng trận, bao giờ về anh?

[Mây]

Mẹ con
Hoàng Trung Thông

Mẹ rằng: con lại về đây
Nhìn con nhớ lại những ngày năm xưa
Con về, buổi tối dầm mưa
Mẹ vừa thức dậy, gà vừa gáy canh.
Thương con quần áo mỏng manh,
Vừa sôi ấm nước lại hành quân đi.
Con đi không hạn không kỳ,
Con đi buổi sáng con về buổi hôm.
Con đi đổ bốt tan đồn,
Ở đâu có giặc con còn cứ đi.
Đêm sương gió rét kể gì.
Giết thù, giữ nước lòng ghi một niềm.
Con về ríu rít như chim,
Chim tìm đến tổ, con tìm đến dân.
Này đây tấm bánh con ăn
Nước ngon con uống, con nằm nghỉ ngơi.

Đêm khuya con, mẹ cùng ngồi,
Mấy thanh cúi đỏ, một nồi nước reo.
Con nhìn dáng mẹ mến yêu,
Mái đầu tóc bạc, má nhiều nếp nhăn.
Tám năm cay đắng nhọc nhằn,
Trên đầu mẹ đã mấy lần khăn tang.
Giặc về cửa nát nhà tan,
Cháu con chết dập dưới làn đạn bom.
Mẹ già vò võ sớm hôm
Thương con, nhớ cháu căm hờn sục sôi.

Con cầm chiếc bánh lên môi,
Ngửng nhìn mắt mẹ lệ rơi ướt nhòa.
Rằng: con xa cửa xa nhà,
Mẹ đây cũng thể mẹ già của con.
Con đi diệt bối công đồn,
Cũng là cứu nước, rửa hờn mẹ đây.
Giặc còn chiếm đóng một ngày,
Mẹ còn phải chịu đắng cay muôn phần,
Tay cầm chiếc bánh con ăn,
Ghi sâu ơn mẹ ơn dân vào lòng.
Ngày mai ra trận lập công,
Căm thù còn cháy trong lòng của con.
Ùng oàng đạn nổ cuối thôn
Đêm khuya một mẹ một con vẫn ngồi.

[Mây]

Chiếc võng tơ em tặng
Huy Cận


Ngày anh lên đường: em trao anh chiếc võng
Võng đan múi tơ nhẹ tựa thời gian
Tơ quê ta chín bụng tằm vàng óng
Võng theo anh từng giấc ngủ núi ngàn.

Võng treo vào cây nguyên cành nguyên lá
Bỗng hoá cột nhà nhịp võng đung đưa
Võng tơ nhẹ: mạng nhện nào kì lạ
Giăng đôi cành lấp lánh áng trăng thưa.

Võng anh treo đầu Nam đầu Bắc
Hai hồi nhà của đất nước thương yêu
Níu về Nam sợi võng bền dằng dặc
Nhớ về em trăm múi võng đan thêu...

Võng ru anh trưa Trường Sơn nắng biếc
Võng ru anh đêm đèo suối trăng sương
Ngủ với súng trong màng tơ em dệt
Võng mắc lên: trạm ấm giữa đường trường.

Em thương anh đan từng múi chặt
Anh nhớ em giấc ngủ quyện vào tơ
Em bên anh chẳng bao giờ vắng mặt
Tay tơ em, anh áp má những giờ...

Chiếc võng theo anh suốt đường chiến đấu
Ngày hành quân vo giấc ngủ đeo lưng
Chiếc võng quê hương tết bằng nắng ủ
Dành cho anh trăm buổi dậy tưng bừng.

[Mây]

Em lại ra đi
Anh Thơ

    
Em lại ra đi, dẫu phòng ta vừa ấm tiếng cười.
Mâm cơm nóng lần đầu về sum họp
Con thơ bé ngồi trong lòng ta, hạnh phúc
Em lại ra đi, hành lý đợi góc phòng.

Hỡi anh yêu từng thức những đêm ròng
Bên giường bệnh, chăm em từng giấc ngủ
Sức khoẻ vừa hồi, em lại lên đường lo nhiệm vụ
Tan buổi trực về, anh chăm lấy con thơ.

Bởi đời ta phải thực hiện ước mơ
Nhà Hạnh phúc mở cửa hồng trên đất mẹ.
Ta được vui sao khi nửa mình còn đau xé.
Em lại ra đi dẫu miền Bắc tiếng bom ngừng

Thương biết bao nhiêu cả tấm tình chồng.
Trong lặng lẽ đảm đang thay vợ!

Đường em đi sông núi dài thương nhớ!

Hà Tĩnh, tháng 3-1968