Mời các bạn đọc một phần bài viết của đối phương về trận Pha thí, bài viết này của một người Mỹ được dịch ra tiếng Việt trong loạt bài về cuộc chiến bí mật của người Mỹ tại Lào, chúng ta xem để biết thêm một số thông tin từ phía đối phương, tất nhiên trong đó sẽ có những đoạn mô tả chiến thắng của phía họ và tổn thất "nặng nề của cộng sản" Hy vọng rằng các bạn trẻ sẽ không tưởng là thật

"Thất thủ Pha Thi.
Đầu năm 1964, tổng thống Johnson chấp thuận những cuộc oanh tạc Bắc Việt.Ông muốn nới rộng quy mô các cuộc không kích nhưng cần một viện cớ. Viện cớ xảy ra vào tháng Tám năm 1964 khi các tiểu đĩnh phóng ngư lôi Bắc Việt tấn công các khu trục hạm hải quân Mỹ ở vịnh Bắc Bộ. Chỉ 3 ngày sau sự kiện ấy, quốc hội biểu quyết thông qua “Nghị quyết vịnh Bắc Bộ” cho phép tổng thống dùng mọi biện pháp cần thiết để phòng thủ Nam Việt trưóc sự gây hấn võ trang của Bắc Việt. Vài tháng sau Johnson ra lịnh oanh tạc thêm những mục tiêu ở miền Bắc, từ từ leo thang chiến tranh. Chiến tranh oanh tạc Bắc Việt nhảy vọt một bước cao vào đầu năm 1965 với chiến dịch Rolling Thunder (Sấm Rền). Đến cuối năm đầu tiên của cuộc oanh tạc, các chiến đấu cơ, oanh tạc cơ (kể cả B-52, oanh tạc cơ chiến lược) đã thực hiện hơn 12 ngàn phi xuất mỗi tháng, chủ yếu trên khu vực nam Bắc Việt ( miền Trung ).
Để cung cấp radar cho các cuộc không tập, không quân Mỹ thiết lập các hệ thống kiểm không chiến thuật ở Nam Việt gồm Cần Thơ và núi Khỉ ở Đà Nẵng. Khi quy mô cuộc chiến phát triển, không tiêu chiến thuật (tactical navigation) tối tân được triệu dụng. Mệnh danh radar MSQ-77, hệ thống không tiêu mới cung ứng sự chính xác hơn trong những cuộc không tập đêm và thời tiết xấu. Giữa tháng Tư năm 1966 và tháng Tư năm 1967, không quân xây cất 6 hệ thống radar mới: 4 trải dài khắp Nam Việt (Biên Hòa, Đà Lạt, Pleiku và Đông Hà)và 2 cái nữa ở Nakhon Phanom, căn cứ không quân Udorn, Thái Lan. Tầm hoạt động của radar là 100 dặm (1 dặm là 1609 mét), mạng lưới radar này cung cấp hướng dẫn không lưu toàn cõi Nam Việt, một phần lớn Lào và 1/3 phần nam Bắc Việt (tức miền Trung)
Để cho radar vươn xa hơn về hướng Bắc, không quân tìm những địa thế thích hợp ở Bắc Lào để đặt thêm một MSQ-77 cho phép oanh tạc cơ Mỹ có thể tấn công tới Hà Nội, ngày, đêm dưới bất kỳ điều kiện thời tiết nào. Đài radar ở Udorn cách tòa nhà AB-1, bộ chỉ huy của Lair một đỗi bước. Các chiến lược gia không quânthường đến đấy để hội ý với Lair. Lair đề nghị họ đặt một radar trên đỉnh Phu Pha Thi, một trong những ngọn núi cao nhất tỉnh Sầm Nứa. Cao hơn một dặm, với triền dốc thẳng đứng và một chóp nhọn hoắt, đỉnh núi rất khó tấn công và nó ở trong vùng của Hmong với các căn cứ Momentum lân cận. Lair cam kết với các tham mưu không quân rằng người của ông có thể dàn dựng một phòng thủ nếu cần.
Trực thăng chuyển 150 tấn thiết bị từ Udorn đến đỉnh Pha Thi. Giàn radar mới được gọi là TACAN (Tactical Air Control and Navigation). Nó khá hiện đại nhưng chưa hẳn là tối tân lắm. Giưa năm 1967 không quân muốn nâng cấp TACAN trên đỉnh Pha Thi thêm một hệ thống TSQ-81 để đạt được chính xác hơn nữa. Không quân mời Lair tham dự một buổi họp tham mưu. Lúc này ông đã nghĩ lại về Pha Thi. Cách biên giới Bắc Việt chỉ 17 dặm, nếu radar bắt đầu được đem vào sử dụng, Bắc Việt sẽ tìm cách tiêu diệt. Viễn ảnh biệt kích Hmong cố thủ chống lại một trung đoàn Bắc Việt thật không hấp dẫn. Lair cho rằng kế hoạch hoàn toàn bất lợi. Các tướng lãnh không quân không đếm xỉa đến ý kiến ông.
Pha Thi trên bản đồ hành quân của CIA có tên là Lima site 85. Không quân coi nó là một trung tâm không tiêu AN-MSQ-77. Với Hmong, nó được gọi là Núi Đá, 1 ngọn núi mọc lên giống như một lính gác khổng lồ trên miền đất phì nhiêu trồng trọt thuốc phiện ở Lào. Dân Hmong rải rác các đồi núi , cung cấp tin tình báo và mạng lưới phòng thủ đài radar cho Vang Pao khỏi các cuộc đột kích dự kiến. Khác với Lair, Vang Pao tin tưởng quân sĩ của ông có thể chống chỏi được một cuộc hiệp đồng tấn công...."
(còn tiếp)
( nguồn xấu, ai cần nghiên cứu đề nghị trao đổi qua imail)