Những ngôi sao Eghe

[tieunamvu]

 Các chiến sĩ đã làm việc dưới tầm sâu ba sải tay. Tiếng thình thịch trầm trầm của bọn lagumji[88] báo cho biết chúng đã vào gần.
- Ơ kìa, ngài đại úy. - Gergey nói với Mectsei. - Đây là pháo đài của tôi chứ! Anh không chỉ huy ở đây.
- Thế tớ giải quyết không đúng à?
- Chúng ta hãy ngừng lại, không đào nữa!
- Để chúng nó hất tung tường lên ấy à?
- Để chúng nó khỏi đánh hơi được công việc của ta.
- Cậu muốn thế nào thì cứ việc, - Mectsei nhún vai đáp rồi rời khỏi chỗ đó.
Gergey sai mang đến một khẩu súng ngắn. Chàng đích thân đặt đá lửa, đích thân nạp thuốc. Chàng lại gọi mười tay súng đến chỗ mình, rồi cho thổi tắt các ngọn đèn đi. Họ phục trong bóng tối. Tiếng thình thịch mỗi lúc một mạnh. Đã có thể nghe cả tiếng nói của tên võ quan cầm đầu.
Chốc chốc Gergey lại đặt bàn tay lên vách để xem chỗ nào rung rinh mạnh nhất.
- Suỵt. - Chàng khe khẽ nói với các chiến sĩ. - Chúng nó đào xuyên qua bây giờ đấy.
Trong nháy mắt đó, một cái cuốc chim bổ xuyên qua, đất lạo xạo rơi xuống chân Gergey. Một lỗ hổng bằng chỗ thắt lưng hiện ra.
Tên lagumji dừng lại, nhòm vào.
Tối mịt. Hắn không thấy gì cả. Khi hắn quay lại, có thể thấy những ngọn đèn của chúng lấp ló bên kia, giữa những ngọn đèn là một tên aga đội tuyban trắng, đeo dây thao, bụng phệ. Tên lagumji kêu to lên là đã gặp lỗ hổng. Nghe tiếng hắn kêu, tên aga quay lại.
Gergey nhắm đích. Khẩu súng ngắn tóe lửa, nổ.
Tên aga ôm lấy bụng, ngã gục.
Gergey nhảy lùi lại, hô to:
- Bắn!
Mười chiến sĩ kê súng lên miệng lỗ. Đùng đoàng! - Họ bắn bọn lagumji đang đạp lên lưng lên cổ nhau tháo chạy.
Các chiến sĩ trở về với ba chục cái cuốc chim và xác chết tên aga. Chỉ một người ở lại dưới hầm với khẩu súng đã lên cò và với một ngọn đèn soi sáng chỗ lỗ hổng.
Họ đặt xác tên aga xuống bãi chợ trong thành, đặt chẳng nhẹ nhàng gì mấy, khiến đầu hắn va cộp xuống nền đá, cái tuyban rơi ra. Nhưng giờ đây đối với hắn như thế cũng tốt rồi. Hắn là một người thấp, to ngang, râu cằm xam xám. Ba vết sẹo dài trên cái đầu hói chứng minh hắn đã phục vụ xứng đáng với chức aga. Phát đạn của Gergey đã xuyên vào bụng hắn. Một viên đạn nhỏ trúng ngực, chắc hẳn do các chiến sĩ bắn.
Viên quản lý Sukan khám kỹ tuyban, đai lưng, các túi của hắn và ghi lại số tiền, số nhẫn, số bình khi tìm được trong người hắn. Số tiền và đồ vật đó được phân phát cho các chiến sĩ vừa phục vụ ở chỗ đường hầm.
 Sau đó lão cho phép những kẻ tò mò được đến xem. Trước hết tất cả dĩ nhiên là đám đàn bà đứng xúm lại xung quanh.
- Bọn này nó đi những đôi hia đỏ thế này cơ à?
- Chúng nó dùng dây buộc gấu quần lại các bác ạ.
- Tên này chắc là một tay giàu có lắm đây.
- Trung úy hay đại úy gì đó.
- Chả hiểu nó có vợ chưa nhỉ?
- Lại không hàng chục ấy à.
- Cũng chẳng đến nỗi xấu giai. - Mụ vợ bác thợ xay bột ở Mokola nói. - Tiếc thay hắn lại là Thổ.
Zôntoi cũng đi đến đó xem.
- Thế mà một mình tên aga này vẫn lọt được vào thành đấy!
Thằng bé Thổ bỗng ở đâu chui vào qua váy các mụ đàn bà và cúi xuống cái xác chết, mừng rỡ kêu lên:
- Bố ơi! Bố yêu! Bố! Bố thân yêu!
Nó gục đầu vào ngực xác chết, ôm lấy xác chết mà hôn. Nó áp má vào má xác chết. Nó lay, nó cười, nó gọi:
- Bố ơi! Bố yêu của con ơi!
Mắt các bà đẫm lệ. Bolốc phu nhân nắm lấy tay thằng bé mà bảo:
- Ta đi đi, Xelim! Bố ngủ đấy!

[tieunamvu]

16

Lúc bình minh, khi đạo quân Thổ trùng trùng điệp điệp lại xuất phát từ dưới thung lũng để tiến đánh thành, các chiến sĩ đã chuẩn bị kỹ càng, nhìn sự di chuyển của chúng với một khoái cảm phấn khích. Nỗi háo hức trả thù như lò xo căng lên trong đường gân thớ thịt của họ. Họ đã không thể chờ đợi được nữa. Một gã trai trẻ thấp lùn nhảy qua chỗ tường vỡ ra ngoài gò đất, đối mặt với quân Thổ đang lũ lượt tràn đến, vừa quát tháo vừa giơ gươm lên đe chúng.
Các chiến sĩ trên mặt thành tất nhiên đều cười vang.
- Ai đấy? - Zôntoi cũng vừa cười vừa hỏi.
- Cậu Vorơgo đấy ạ. - các chiến sĩ trả lời, - Vorơgo Gianốt!
Gã trai nhảy trở vào, nhưng khi thấy mọi người cười vang, gã lại lao vọt ra lần thứ hai nữa và làm hiệu dọa đạo quân Thổ trùng trùng điệp điệp.
Bây giờ bọn tưphensi đã nổ súng vào gã, nghe tiếng súng gã nhảy trở vào còn nhanh hơn lần trước nữa. Thấy thế quân ta càng cười tợn.
Đôbô cũng đã trông thấy hành động đó. Ông gật đầu cho gã tỏ ý khen ngợi.
 Vorơgo Gianốt thấy vẻ thích thú của Đôbô thì, úi chà, gã nhảy vọt ra lần thứ ba nữa, và không thèm để ý gì đến những viên đạn, gã hiên ngang hăm dọa bọn Thổ đang hung hãn xông lên.
Đạn, thủ pháo, lao tua tủa bay về phía gã, nhưng không cái nào trúng đích. Gã nhảy nhót chế nhạo và lè lưỡi ra diễu chúng. Hơn thế nữa, gã còn bất thình lình quay mình lại và vỗ vỗ trên mình một cách rất chi bất lịch sự, nhưng vẫn rất thích hợp trong trường hợp đó. Sau đó gã mới nhảy vào qua lỗ hổng.
Và việc đó đã xảy ra ngay trước mũi bọn Thổ. Trước hàng trăm ngàn tên Thổ sát khí đằng đằng!
- Đáng mặt nam nhi đấy! - Đôbô gọi vọng xuống. - Ngươi sẽ được nhận phần thưởng!
Thấy ở đó mọi việc đều ổn, ông lại lên ngựa phi đến Cổng Cũ. Quân Thổ tập trung tiến vào sườn phía đông và phía nam thành. Tất cả sức mạnh của đợt công kích hướng vào hai chỗ. Gergey mặc quần áo giáp đứng trên pháo đài. Quanh chàng là những cái thùng và cái bánh xe khổng lồ.
Chàng đứng đó điềm tĩnh như quả núi đá trên bờ một biển cả gào thét.
Quân địch vẫn tiến tới, vẫn lũ lượt tràn tới. Tiếng la hét dậy trời: Nhân danh Ala! Nhân danh Ala! Tiếng thét xung trận một lúc lâu át cả dàn quân nhạc. Nhưng sau đó dàn quân nhạc dừng lại trên đồi Ghế Vua đối diện với thành và vang lên không lúc nào ngớt.
- Rồi tí nữa chúng mày còn được khiêu vũ nữa kia! - Zôntoi quát lên.
Bởi vì tiếng nhạc thì thòm cuồng loạn như thúc người ta nhảy.
Đạo quân Thổ ầm ầm lướt tới. Những lá cờ đuôi ngựa, có thêu hình nửa vầng trăng bay phấp phới. Lá cờ nửa vàng nửa đỏ của bọn ionisa đi trước nhất. Phía sau là lá cờ nền xanh sọc trắng của bọn ulepheji. Bọn xpahi xông tới trong những bộ giáp sắt, người khuất sau những cái khiên dài đến gối.
- Ala! Ala!
Tay chúng cầm giáo hoặc cầm thương. Những thanh gươm trần đeo đầu dây lủng lẳng ở khuỷu tay chúng. Ngang lưng chúng lại dắt một thanh gươm khác nữa. Từ các dãy hào, bọn chúng đông nghịt, ào ào chạy lên thành.
- Ala chí cao! Vì Ala! Chúng mày ơi!
Để trả lời, một cái thùng đen lao xuống, vừa tóe lửa, vừa nhảy lóc cóc vừa lăn về phía chúng. Một tên xpahi cắm cây thương của hắn xuống đất đón đường cái thùng, tên thứ hai, tên thứ ba cắm thương xuống bên cạnh hắn.
- Ala! Ala!
Tên thứ tư vần cái thùng định ném xuống hào. Trong nháy mắt đó, cái thùng nổ và những tia lửa của nó hất tung toán quân đi đầu.
- Ala chí cao!
Đến khi chúng nó ngửng được đầu lên, cái thùng thứ hai cũng đã lao vào giữa bọn. Nó nổ lục bục và lửa bắn ra khắp mọi phía. Nó dừng lại giữa toán lính mặc quần áo giáp đầy người và hất tung chúng nó lên.
- Ala! Ala!

[tieunamvu]

 Nhưng bọn địch không thể quay trở lại. Từ phía dưới hàng nghìn hàng vạn tên khác xông lên dẫm bẹp chúng nó. Chỉ có thể thấy cảnh nhảy nhót cuống cuồng: cảnh những tên ép mình vào tường, sự khựng lại của những tên đứng phía sau, cùng những tia lửa phụt ra dài hàng chục sải.
Tiến lên, quân dị giáo, tiến lên! Dù có phải xông qua lửa bỏng cũng cứ tiến lên! Và đội ngũ dày đặc của bọn xpahi vẫn lũ lượt xông lên.
Nhưng đây rồi, lớp tường con chạch trên pháo đài mở ra và một cái bánh xe gỗ khổng lồ bốc khói xuất hiện trên cao.
Phần giữa cái bánh xe bốc khói, bốc khói và rít xèo xèo.Cái bánh xe từ bên tường đá lăn ra, lao xuống, xông vào đoàn quân muôn ngàn tên dày đặc.
- Tiến lên, tiến lên! - Bọn aga và bọn iaxaun[89] hò hét khắp nơi.
Nhưng sự xuất hiện của cái bánh xe lại nói với những tên gan góc đi đầu một điều khác.
Chưa đến chỗ bọn chúng, tia chớp đầu tiên đã từ cái bánh xe lóe ra cùng với một vòi lửa dài hàng năm chục sải, mỗi một giọt của nó sau khi bắn ra vẫn tiếp tục cháy với ngọn lửa xanh lè, bất kể rơi nhằm thằng sống hay thằng chết.
- Cẩn thận! Coi chừng chúng mày ơi!
Lớp đầu của quân Thổ hoảng hốt nằm sấp mặt xuống để cho cái bánh xe ma quái kia lăn qua trên lưng. Nhưng khi đến giữa bọn chúng, cái bánh xe đã trở thành một vành lửa loe lóe liên hồi. Nó phụt lửa, dầu cháy và những bông hoa lửa màu tím lên những cái đầu cạo trọc, lên những bộ quần áo dã chiến. Nó vừa xèo xèo, lách tách, vừa đùng đoàng lăn qua hàng ngũ chúng. Từ các nan hoa vãi ra, phụt ra, bắn ra những ngôi sao đỏ, xanh, vàng thành những luồng ngoằn ngoèo.
- Trời ơi, cứu tôi với!
Những toán địch gan góc nhất cũng hoảng hốt tháo lui, đạp lên nhau chạy trốn trước quái vật khủng khiếp này.
Và cái bánh xe, dường như có trí khôn và chủ định, theo sát gót những tên chạy trốn, đánh chúng ngã xuống, phụt lửa rừng rực cùng với dầu cháy, lưu huỳnh vào người chúng, làm súng của giặc Thổ nổ bắn lẫn vào nhau. Khạc đầy lửa vào mắt, mồm, tai của chúng, đến nỗi những tên đang hấp hối cũng phải nhao người mà tránh. Cái vành lửa vẫn tiếp tục lăn đi. Những lưỡi tầm sét lửa dài bay ra đánh ngã bọn giám trận, cả nguời lẫn ngựa. Những ngọn lửa dài cháy đến tận xương, khói của nó làm quân địch ngạt thở. Tiếng nổ rền đinh tai. Nó trùm lửa lên những toán quân trên đường nó lao qua. Dọc đường nó đi không còn lại gì khác ngoài những tên quằn quại trong lửa bỏng, những tử thi cháy sém, những tên còn sống bốc lửa nhảy nhót như một lũ phát cuồng.
Giờ đây đã khoác một lớp màn khói, cái bánh xe lăn vẫn tiếp tục lăn đi, hắt ra hàng trăm luồng chớp.
- Cứu với! Cứu với! Trời ơi!
Tiếng hò hét của bọn giám trận, ngọn roi có gai đánh vào mặt những tên chạy trốn đều vô hiệu tất, không còn kẻ nào dám ở lại tấn công thành ngoài nữa.
Đã thế, quân Hung còn xông ra khỏi những chỗ tường vỡ, băm vằm không thương xót những tên nằm ẹp xuống hai bên đường để tránh bánh xe, hoặc đang bủn rủn vẫn chưa chạy kịp.
- Quay về! Quay về! - Tiếng kèn rúc lên.
Khó khăn lắm Gergey mới buộc được các chiến sĩ của chàng quay về.
- Đưa thùng gỗ lên mặt thành! Đưa thùng gỗ lên!
Các chiến sĩ lăn thùng gỗ lên dựng trên mặt thành. Nhưng phần còn lại của đạo quân Thổ đã ồn ào, hỗn độn rút khỏi chỗ đó. Chỉ những khẩu đại bác còn đứng lại cùng bọn tốpsi trố mắt ngẩn người.
May mà Mectsei đã bỏ chỗ đào hầm vừa rồi quay về vị trí, nếu không ở chỗ Cổng Cũ quân địch đã lọt vào ba nơi theo đường ngầm khác.

[tieunamvu]

 Trong khi ở đằng này cái bánh lửa lao vào đánh địch thì dưới nền đất Cổng Cũ, cuộc chiến đấu cũng đang diễn ra. Ở đó tường thành đã sụt lở đến nỗi quân Thổ có thể chọc thương và giáo vào qua những kẽ đá hở, quân Hung thì chọc ra. Mectsei ra lệnh cho đào hầm đối diện với đường ngầm của địch và đuổi chúng chạy dài ở cả ba nơi.
Cuối cùng quân Thổ phóng hỏa đốt cổng, để muốn qua đó mà đột nhập vào thành, nhưng tất nhiên chúng đã gặp phải một lớp tường dày, kiên cố ở đằng sau cánh cổng. Mectsie đã sớm cho xây lớp tường đó.
Khi thấy quân sĩ xuất kích và quanh mạn pháo đài của mình, quân địch đã hốt hoảng bỏ chạy, Gergey sai lấy những tấm da nhúng nước phủ lên các khẩu pháo và những thùng thuốc súng, để lại mười người đứng gác, còn bao nhiêu chàng dẫn sang Cổng Cũ để giúp Mectsei.
Nhưng ở đây cũng không còn việc gì để giúp nữa.
Nỗi kinh hoàng của bọn Thổ ở đằng kia tác động đến cả mạn cổng này. Trong số những binh đoàn đưa đến đây chỉ có bọn pháo thủ đứng vững. Bọn này đứng vòng quanh cổng mà bắn, rồi lại nạp đạn, lại bắn liên hồi.
Trên mặt thành, náu mình dưới lớp tường con chạch, những người lính canh vẫn đứng gác, chỉ có một toán chiến sĩ cúi lom khom dưới công sự. Thỉnh thoảng họ đâm giáo qua những kẽ hở trên mặt tường.
Gergey chạy lên mặt thành, nấp sau một cái khiên, nhìn xuống. Chàng trông thấy một toán lính Thổ rục rịch sát trong chân tường, từ trên cao cũng như từ hai phía sườn không thể bắn vào chúng được.
Các chiến sĩ Hung đâm ra, nhưng, hoặc chúng nép ở nơi không có kẽ hở, hoặc chúng ngồi xổm xuống. Một số đứa mang bao tải, một số đứa mang đá. Bọn chúng dùng bao tải và đá hòng bịt kín những lỗ châu mai khiến các chiến sĩ Hung không thể bắn ra được. Vì vậy các chiến sĩ Hung từ bên trong đẩy những vật đó ra, thỉnh thoảng còn nhằm đâm bọn Thổ. Còn bọn Thổ mỗi khi thấy một ngọn giáo Hung đâm ra, chúng chộp ngay lấy, rồi cả hai ba đứa bíu vào nhau. Hai bên co kéo một lúc, sau đó chúng giật cây giáo ra.
Chiến sĩ Hung chửi vung lên.
- Ê! Lửa kia kìa! Hơ ngọn giáo vào lửa ấy! - Gergey gọi vọng xuống chỗ toán lính.
Một đống lửa đang cháy bên chân tường. Cả vài chục người lính nhảy vội đến chĩa ngọn giáo vào đống than hồng. Họ nung cho đến lúc đỏ lên.
Quân Thổ sẵn sàng đoạt giáo, vừa nhăn nhở cười vừa đoạt những ngọn giáo mới.
Cùng một lúc hai chục ngọn giáo từ trong tường đâm ra.
Quân Thổ chộp ngay lấy! Đã hẳn là tay chúng cháy xèo xèo trên lưỡi giáo. Đáp lại tiếng chửi rủa điên khùng của chúng là tiếng cười khoái trá của các chiến sĩ Hung.

17

Mười hai tháng Mười. Thứ tư.
Ngày hôm đó tường thành đã giống như một cái sàng.
Đã ba mươi hai ngày nay kẻ địch bắn không ngừng không nghỉ, lúc ở mặt trước, lúc từ mặt sau, lúc ở phía này, lúc ở sườn bên nọ.
Đạn đại bác Thổ rơi vào thành đã nhiều đến nỗi đi đâu cũng vấp phải chúng. Đám nông dân dùng chổi buộc bằng cành dương quét thứ đạn nhỏ ra hai bên lề đường để mỗi khi có đợt công kích, quân ta khỏi ngã vì đạp phải chúng. Còn thứ đạn lớn người ta mang lên chỗ các khẩu pháo.
Giữa pháo đài Mới và pháo đài Đất, một chỗ vỡ hình chữ V há miệng toang toác trên tường. Một cạnh tường của pháo đài Nhà ngục đổ xuống hào sâu. Pháo đài Đất chi chít những lỗ, chả khác nào cái tổ ong. Tháp Bôiki chỉ còn hai bức tường. Tháp Góc trông như một cây gỗ mục đổ úp ngọn xuống đất. Dãy tường con chạch chỉ còn lại từng quãng. Những công thự trong thành, cái đổ ra phía ngoài, cái đổ vào phía trong, hoặc chỉ còn là những khung tường mất mái. Trong soái phủ chỉ còn đúng ba buồng có thể ở được, nhưng cũng bị mưa hắt vào. Bãi chợ cũng đã đổi khác, những đường hào sâu hàng sải tay chạy dọc chạy ngang. Mỗi khi quân Thổ bắn, người ta phải đi dưới hào, lúc thường thì đi qua trên những thanh xà bắc ngang bên trên làm cầu.
Bầy sói dữ vẫn gào rú ở bên ngoài.

[tieunamvu]

 Giờ đây giữa ban ngày người ta cũng phải vá lại tường. Những cây gỗ thanh và những tấm gỗ xẻ lấp các lỗ hổng lại được chừng nào hay chừng ấy. Đá chỉ còn đủ để làm vật tựa ở đằng sau.
Ở chỗ Cổng Cũ, Mectsei cũng thân hành vác đá. Chàng khích lệ những người mỏi mệt và luôn nhắc Thượng đế xuống giúp rập. Có thể thấy trước là ở nơi đó cuộc công kích sẽ dữ dội lắm. Khi thì Đôbô, khi Gergey, khi Mectsei kiểm tra lại tường thành. Cả ba đều thấy rằng tháp Góc không còn bảo vệ được cổng thành nữa, cần phải có nhiều thủ pháo. Vì vậy họ ra lệnh cho mang thủ pháo lên để đầy các giàn gỗ. Những tay súng thiện nghệ được bố trí vào những kẽ hở.
Gergey cho chế nhiều vòng rơm tẩm nhựa đường, hỏa hổ và thủ pháo rồi sai mang đến khắp mọi nơi.
Zôntoi xây dựng trên pháo đài Sanđô.
Phuyghétđi sai lấy xích buộc giằng những chỗ vỡ trên pháo đài Mới.
Đôbô cưỡi ngựa lúc đến chỗ này lúc đến chỗ nọ. Người ta đã chừa lối đi cho ngựa của ông quanh chân tường, dưới những giàn gỗ. Tuy vậy ông vẫn thường phải đi giữa những làn đạn bay tới tấp. Ông xem xét, sai phái cho nhịp độ của công việc được đều đặn. Võ đồng Bôlajơ cưỡi con ngựa giống Thổ còn lại cuối cùng theo sát gót ông để truyền những mệnh lệnh của đại úy đi. Bảy con ngựa khác đều đã bị bắn chết ngay dưới mình hai võ đồng.
Ngày hôm đó Petơ cũng lên ngựa. Chân anh phải bó đến tận đầu gối. Da mặt anh xanh mét, nhưng bộ ria vê xoăn tít. Mectsei chiến đấu thay anh ở Cổng Cũ, bây giờ anh thế chỗ Mectsei bên đội quân dự bị trong thành.
Lúc chỗ này, lúc chỗ khác, anh nói với quân sĩ bằng cái giọng trầm sang sảng:
- Quân Thổ đến đây đã ba mươi hai ngày! Ước gì chúng nó cứ ở lại mãi đây cho đến lúc tên cuối cùng cũng được chúng ta cho về chầu âm phủ! Viện binh nhà vua thế nào cũng đến! Cả thế giới đang nói về lòng dũng cảm của chúng ta! Cả đến trăm năm sau người ta vẫn còn dùng chữ Eghe để thay tính từ dũng cảm.
Thấy có đông người xúm quanh chàng dũng sĩ hùng biện, Đôbô cũng dừng lại một phút để nghe xem anh ta nói gì.
Nghe đến câu cuối cùng, ông mỉm cười: ông tư lự nói với Xexey đứng bên cạnh:
- Trăm năm sau ấy à? Thế gian còn nhớ gì đến mặt mũi chúng ta nữa!
Điều đó ông tự nói với mình hơn là tự nói với Xexey. Và dường như thấy xấu hổ vì nói to ý nghĩ đó lên, ông nhún vai:
- Thế nào cũng được. Cái chính không phải là mặt mũi mà là tâm hồn, không phải vì ban khen mà vì nghĩa vụ!
Nói đoạn ông thúc ngựa về phía pháo đài Sanđô.
Các chiến sĩ còn tiếp tục say sưa vì lời nói chứa đựng nhiều điều tốt đẹp ấy. Không có nó họ vẫn đứng vững ở vị trí của mình, nhưng lời nói hay cũng giống như thứ rượu vang hảo hạng. Petơ đẩy lệch cái mũ sang một bên, nói tiếp:
- Rồi cả nhà vua cũng đích thân đến đây nữa cho mà xem! Người sẽ ra lệnh cho các dũng sĩ Eghe xếp hàng và bắt tay từng người một. Ngươi tên là gì? Nhà vua sẽ hỏi. Tâu hoàng thượng, tên con là Nogiơ Gianốt ạ! Tâu bệ hạ, tên con là Xobô Nogiơ Mihai ạ! - Cầu thượng đế phù hộ cho ngươi, con ạ! Nhà vua sẽ vui vẻ, hài lòng mà nói vậy. Nhưng các ngươi cũng xứng đáng với điều đó lắm. Ta còn nghe nói từ nay về sau hoàng thượng chỉ chọn sĩ quan trong số những chiến binh đã tỏ rõ lòng dũng cảm ở đây! Tất cả mọi lính trơn đều trở thành trung úy sau cuộc vây hãm này, ta nghe nói như thế đấy. Rồi có thể là đại úy nữa cũng nên! Suy cho cùng, đối với hoàng thượng tốt nhất cũng là người lính đã chịu đựng thử thách.
Anh nhìn qua một bên, trông thấy gã xigan đang nhảy lên như con dê vì một viên đạn vừa rơi độp xuống trước mặt gã.
- Này, xigan, - anh bảo gã - ngươi thì ngay đến danh hiệu quý tộc cũng chưa được phong. Đến một tên Thổ thôi ngươi cũng chưa đập chết được.
- Thì con biết làm thế nào được? - Gã xigan đáp. - Chả có lấy một đứa nào đến chỗ con đứng cả, đấng Đevơla vật chết chúng nó đi!
Lúc trời gần tối, một tên Thổ cầm khăn trắng xuất hiện bên một kẽ hở. Người ta nhận ra Vosơ Mikơlôt và lập tức kéo anh ta vào, dẫn đến chỗ Đôbô.
Dọc đường hàng trăm và hàng trăm cái miệng hỏi anh:
- Có tin gì đấy?
- Viện binh đến đấy! - Mikơlôi gọi to đến khắp nơi.
Tin mừng đó lan đi trong thành như một tiếng reo:
- Viện binh của nhà vua đã đến!
Thực ra thì Đôbô đã dặn Vosơ Mikơlôt khi vào thành phải nói như thế.
Vậy là đại quân đã đến! Ngài thượng úy Petơ nói thế mà đúng đấy!

[tieunamvu]

 Đến trước Đôbô, Vosơ Mikơlôt bỏ tuyban ra, mở lớp vải lấy lá thư đưa cho Đôbô.
Đôbô nhìn dấu niêm phong. Lá thư của đức giám mục. Ông xé phong bì ở chỗ cạnh dấu niêm và mở lá thư với bàn tay bình tĩnh. Ông ngồi trên lưng ngựa, quân dân kéo đến xung quanh. Trong khi ông đọc bức thư, quân dân cố dò nội dung của bức thư đó qua nét mặt ông. Nhưng nét mặt ấy cứ như gang thép. Khi ông bắt đầu, nét mặt cũng như khi đã đọc xong. Ông gập bức thư lại, bỏ vào túi, đoạn nhìn quanh như thể ngạc nhiên vì thấy người ta đứng xung quanh đông đến thế. Trong số các thượng úy chỉ một mình Petơ có mặt ở đó. Ông nói với anh cốt để những người khác cũng có thể nghe:
- Tối nay tôi sẽ cho mời các ngài trung úy. Tôi muốn báo cho họ một tin đáng mừng.
Đoạn ông đi vào buồng riêng, đóng cửa lại.
Ông ngồi xuống ghế. Những nét bình thản như gang thép trên mặt ông trở thành những nét buồn bã. Ông nhìn trân trân ra phía trước, cay đắng và tuyệt vọng.
Hôm đó Đôbô còn nhận được một bức thư khác nữa. Một nông dân đã mang nó đến. Bức thư màu trắng trong tay gã chứng tỏ bọn Thổ phái gã đến. Đó là sứ giả thứ tư của pasa Ali. Quân dân trong thành đã biết Đôbô vẫn đối xử cục cằn với những kẻ đưa thư của bọn Thổ, vậy cứ để ông tiếp gã trên bãi chợ. Và họ dẫn người đưa thư đến đó.
Ban đêm trời đã lạnh, những người lính đến phiên nghỉ đốt lửa sưởi trên bãi chợ. Họ nướng mỡ ướp và chiêu bằng một vài cốc rượu vang pha nước lã.
- Tốt hơn hết là bác hãy đốt nó đi trước khi ngài đại úy trông thấy. - Một chiến sĩ thương tình bảo người đưa thư. - Nó chẳng đưa lại may mắn cho bác đâu.
- Tôi đốt thế nào được. Có phải của tôi đâu.
- Nhưng bác đã mang nó từ chỗ quân thù đến đây.
- Ai gửi thì tôi mang từ chỗ kẻ đó lại.
- Người ta sẽ treo cổ bác.
- Treo cổ tôi ấy à?
- Chứ còn ai nữa? Ngài đại úy đã sai treo cổ cả một ông trung úy của chúng tôi đấy. Thế mà ông ta cũng là quan cơ đấy, lại còn nhà quý tộc chứ không phải loại nông dân ục ịch như bác đâu.
Cái giá treo cổ còn đứng trên bãi, người lính chỉ tay về phía đó mà bảo:
- Kia kia: cái giá treo cổ vẫn còn đấy.
Gã nông dân hoảng sợ, vã cả mồ hôi. Gã gãi quanh cái đầu rồi thò tay vào bị. Vừa lúc đó Đôbô phóng ngựa tới:
- Cái gì thế? Người này là ai? Ngươi muốn gì?
Gã nông dân ấn cái bị vào trong áo choàng lông, vừa lúng túng xoay cái mũ vừa đáp:
- Con là Kovát Esơvanhơ, con hôn bàn tay ngài.
- Ngươi muốn gì?
- Co… on ấy ạ? Con không muốn gì cả ạ.
- Thế thì ngươi vào đây làm gì.
- Chả là... Con chỉ vào cốt để hỏi xem quân ta làm gì trong cơn hoạn nạn này?
- Ngươi đã mang thư vào phải không?
- Không ạ. Con không mang một mẩu thư nào đâu ạ.
Thấy Đôbô vẫn như nhìn xuyên qua người gã, gã vừa lau trán vừa nhắc lại:
- Trời bảo con cũng chẳng mang vào.
- Hãy khám người nó xem!
Gã nông dân tái mặt phục tùng. Bức thư bằng giấy Ai Cập có con dấu niêm to tướng được lôi ra khỏi bị.
- Ném vào lửa! - Đôbô quát.
Người lính quẳng bức thư vào đống lửa.
Gã nông dân run lẩy bẩy, gã vừa gãi đầu vừa chối:
- Co… on không biết làm sao nó lại ở trong người con. Kẻ nào đó đã bỏ vào…
- Gông cổ lại! - Đôbô ra lệnh. - Rồi đưa cái đồ khốn kiếp ấy vào chỗ bọn kia.

18

Vì đại bác nã nhiều quá nên hôm đó (12 tháng mười) trời cũng mưa. Mãi đến tối, khi gió thu lùa mạnh trên khắp vùng, những đám mây mới tản đi.
Quân dân trong thành thấy bọn Thổ đã tập trung đằng sau các ụ chướng ngại. Đôbô chỉ cho ba trăm chiến sĩ đi nghỉ, còn tất cả những người khác đều phải sẵn sàng quanh những chỗ tường vỡ.
Khoảng mười một giờ đêm, đám mây cuối cùng cũng bị gió đuổi ra khỏi bầu trời. Trăng rằm tắm Eghe trong ánh sáng vằng vặc gần như ban ngày.
- Cầm lấy vũ khí, bà con ơi! - Tiếng kêu bỗng nhiên đồng thanh vang lên từ khắp mọi phía trong thành. - Cả thường dân cũng cầm lấy vũ khí!
Lời cấp báo vang trên mặt trống.

[tieunamvu]

 Vậy là sẽ có cuộc công kích ban đêm. Dậy đi, hỡi tất cả những ai còn có thể nhúc nhắc!
Và những hình thù đội mũ sắt, cầm giáo từ sau những đống đổ nát tràn ngập ánh trăng chui ra ở khắp mọi nơi.
Giáo sĩ Balin cũng vũ trang đầy người đi vào giữa đám quân dự bị. Tay ông cầm một cây thương to đến nỗi giá có đem làm cọc thùng xe cũng vừa. Hai người chủ quán cũng đã sắp hàng ở đó. Những người thợ xay bột, thợ mộc, đồ tể, những nông dân phục vụ trong thành, tất cả đều binh khí trong tay sẵn sàng đợi lệnh.
Quân dân trong thành cảm thấy giờ thử thách cuối cùng đã đến.
Ngoài kia tiếng trống đồng Thổ Nhĩ Kỳ cũng đổ dồn. Quân Thổ lũ lượt đổ vào các dãy hào đằng sau cái ụ đất như nước lũ sau cơn giông. Những lá cờ đuôi ngựa phấp phới trên thác người. Thỉnh thoảng có thể trông thấy bọn võ quan Thổ đội mũ nhọn cưỡi ngựa đi đi lại lại bên ngoài các ụ đất. Những viên đá quý và các thứ vàng bạc nạm trên yên cương lấp lánh dưới ánh trăng. Nhiều tên còn quấn khăn tuyban xung quanh cái mũ sắt bóng loáng. Bọn giám binh đội tuyban cao nghễu nghện, phóng ngựa từ chỗ này sang chỗ khác để bố trí các toán quân tấn công.
Nửa đêm, những khẩu đại bác Thổ chớp lửa quanh thành và giữa tiếng gầm kéo dài hàng bốn năm phút, chúng khạc đạn lên thành. Sau đó, từ khắp mọi nơi mọi hướng, từ trăm ngàn cổ họng, dậy lên tiếng thét Bixmila và Ala, những lá cờ đuôi ngựa gần như bay lên các mặt thành.
Trước Cổng Cũ và trên mặt thành có đến ba mươi đám cháy. Hỏa hổ, vỏ nhồi thuốc súng và những vòng rơm xèo xèo bén lửa. Hàng trăm cầu vồng lửa bung thành những vòng cung lớn loe lóe trên không.
Nhưng bọn tấn công vẫn liều mạng xông lên, chúng dốc sức bấu víu, đẩy nhau lên mặt thành. Những đoạn thang nhanh chóng nối nhau lên. Bọn ionisa, bọn axap và bọn kỵ binh đã phiên chế thành bộ binh thoăn thoắt leo lên thang như một bầy sóc.
Trên mặt thành cuốc chim bổ chan chát lên đầu mấu thang. Lửa và đá rơi xuống tơi tấp.
- Thượng đế chí cao! Nào chúng mày ơi! Hu-ra!
Những lá cờ đuôi ngựa lả tả rơi trở xuống, nhưng những bàn tay mới lại giơ lên. Thang tốt thế ngay chỗ thang gãy. Đạp qua thi thể còn quằn quại của những tên ngã xuống, những toán quân mới lại ùa lên thang.
Bọn chúng xông lên dày đặc đến nỗi che kín cả mặt tường. Ở kẽ hở nào có ngọn dáo Hung đâm ra, y như rằng ở đó một tên Thổ rơi xuống khỏi thang, nhưng lập tức đã lại có ngay tên khác thế chân. Nó cũng chẳng tránh cái bậc thang nguy hiểm kia nữa, nhát dáo sắp tới sẽ chọc vào bụng nó hay sẽ trượt qua dưới nách, chuyện đó nó hoàn toàn phó mặc cho may rủi. Thành đã không còn cổng nữa. Bọn Thổ đứng trên thang dùng búa bổ như mưa lên các thanh gỗ đóng ngáng ở những chỗ vỡ trên tường. Những tên từ trên cao rơi xuống đôi khi cuốn theo cả bọn dùng búa này, chúng lăn lộn, quằn quại trong máu lửa cho đến khi những tên khác xông lên che khuất chúng.
- Thượng đế chí cao! Nào chúng mày ơi! Hu-ra!
- Giê–su!
Và những chiến cụ lại tới tấp đổ xuống đầu giặc: cuốc chim chan chát, hỏa hổ đì đùng, thang kêu răng rắc, búa vung vùn vụt: cơn bão máu lồng lộn gào thét.
Cùng một lúc, khoảng năm chục tên địch đã cố lên được đến ngang lớp tường con chạch. Lớp tường kêu răng rắc, ngả ra phía ngoài. Mectsei giật lấy cây mã tấu trong tay một chiến sĩ, chém sả một sợi dây giằng. Đoạn tường đổ ra, lăn nhào xuống cùng với những tên lính thiết giáp Thổ bám vào nó và quét khỏi mặt thành hàng trăm tên khác nữa.
- Lên mặt tường! Lên mặt tường! - Mectsei kêu to rồi chính anh cũng nhảy lên mặt thành cùng với một cây thương dài chừng sải rưỡi.
Những tảng đá vuông lớn và những quả đạn gang nặng hàng nửa tạ do các bức kích pháo bắn vào, rơi tới tấp lên bọn Thổ ngã lăn lóc dưới chân thành.
Nhưng từ bên dưới, tên và đá cũng vun vút bay lên. Máu chảy qua lưới che mặt của Mectsei.
- Ngài đại úy! - Người ta gọi để lưu ý chàng.
- Lửa! Ném lửa xuống! - Mectsei hét và dùng đôi giầy sắt hất một đống than hồng xuống bọn Thổ lăn lóc dưới chân thành.
Người Hung cũng gục ngã trên mặt thành, người rơi ra ngoài, nguời ngã vào trong. Nhưng giờ đây người ta không còn nhìn xem người tử trận là ai nữa. Một người vừa ngã xuống, người khác đã nhảy lên thay và lại giội đá, giội đạn xuống cho đến khi những cái thang lại đầy người, lúc đó phải dùng cuốc chim và chùy mà đánh bật những tên Thổ đã lên đến ngang mặt thành, trở lại.
Trên pháo đài Đất, cuộc chém giết cũng khốc liệt không kém. Đôbô chỉ huy việc phòng vệ ở đó. Khi quân Thổ đã vượt qua cả địa ngục của hỏa hổ và những vòng cháy, ông cho đem những rầm gỗ đến đặt trên mặt thành. Ông bảo quân sĩ dùng những rầm gỗ đó mà quét bọn Thổ.
Những phút nghỉ ít ỏi nhờ vậy mà có được, ông dùng để lên ngựa phi đến chỗ Cổng Cũ xem ở đó quân ta chống cự ra sao. Khi phi ngang pháo đài Nhà ngục để trở về, thấy ở đó cuộc tấn công đã ngừng, ông bèn gọi quân sĩ ở pháo đài Nhà ngục sang pháo đài Đất. Những người ở đây cũng đã chú ý về phía pháo đài Đất từ lâu. Tất thảy đều đã háo hức chờ dịp được khoa gươm múa kích. Họ đứng lên lớp tường con chạch, tựa vào tường, kiễng chân trên cỗ pháo để nhìn sang cuộc xung đột bên pháo đài bạn. Vì vậy khi nghe tiếng Đôbô gọi, họ gần như nhảy cẫng lên mà ùa sang pháo đài Đất.
Thế nhưng trong lúc đó quân Thổ cũng lại bắc thang lên pháo đài Nhà ngục. Đầu tiên chỉ hai, ba cái, sau đó đến mười, muời lăm cái. Vì từ trên thành không có lửa cũng chẳng có đá lửa ném xuống, quân giặc vun vút lao lên.
Khi lão Sukan đứng trực trên thành quay trở lại, đầu của một tên Thổ đội mũ sắt cũng vừa nhô lên.

[tieunamvu]

 - Chà, bố mày chứ! - Lão rú lên rồi bất thình lình cầm thương lao tới. Cây thương vẽ một vòng lên trời rồi bổ xuống đầu tên Thổ, hắn rơi xuống khỏi thang cùng chín mười tên khác nữa.
- Lại đây, lại đây! Ối bà con ơi! - Lão Sukan thét to và lại đâm túi bụi vào toán địch trên một cái thang khác.
Pribêch Gianốt là người đầu tiên chạy đến tiếp ứng cho lão, và người pháo thủ này quật cả cái ghế của người thợ đóng giầy vào giữa mặt một tên Thổ cầm cờ đang bước lên.
Người lính đứng gác dưới chân pháo đài vội chạy đi xin cầu viện. Hai phút sau Petơ đã có mặt ở đó với một toán quân đã nghỉ ngơi, và những vò nạp đạn, đá, hỏa hổ lại bay xuống đầu bọn quân tấn công.
Đôbô cũng chú ý nhìn sang bên đó. Ông thấy lá quốc kỳ đã bị đạn bắn gãy cán, bèn sai đem lá cờ của đội quân dự bị đến và trao cho Nogiơ Isơtơvan.
Trời lúc đó đã tảng sáng.
Trong ánh sáng màu hồng của buổi bình minh, Nogiơ Isơtơvan cầm lá cờ lao lên. Trên người anh không có áo giáp cũng không có mũ sắt, tuy vậy anh vẫn lao lên lan can của pháo đài, tìm cái cọc sắt để cắm cờ.
- Đừng cắm ra đấy! - Đôbô gọi anh. - Chúng nó có thể cướp mất!
Trong nháy mắt đó Nogiơ Isơtơvan ôm lấy ngực. Anh quay một vòng rồi ngã xoài lên mặt thành, bên cạnh khẩu đại bác.
Đôbô bắt lấy cây cờ đang như một cánh chim bay về phía ông và đưa cho Bôtskoi:
- Cầm lấy, con!
Trong ánh bình minh, cuộc tấn công pháo đài Bôiki cũng bắt đầu. Ở đó quân địch xông lên theo sau tám lá cờ. Ánh mặt trời mới mọc đỏ rực đã biến những quả thao vàng trên cán cờ thành những quả cầu bằng hồng ngọc.
Ở pháo đài này quân địch đã bao lần bị xơi đòn chí tử đến nỗi chỉ còn bọn ionisa, những con hổ già dặn nhất, trải nhiều thử thách nhất của các đạo quân, là còn dám liều lĩnh xông lên. Đầu chúng đội mũ sắt, mặt và cổ đeo chàng mạng bằng lưới thép, ngực và tay đều mang giáp sắt, chân đi ủng da thuộc màu đỏ tươi.
Gergey và Zôntoi đều sẵn sàng ở đó. Suốt đêm qua họ đã phải thức mà không được làm gì cả, đã phải ngồi yên mà nghe tiếng náo động của trận tấn công lớn, đẫm máu bên các pháo đài khác.
Được, trời sáng lại càng tốt.
Khoảng hai trăm tên axap xếp hàng trước pháo đài với những bầu đầy nước. Mặc kệ: hễ chạm được đến đầu chúng thì cứ tuôn lửa xuống.
Ở đây quân Thổ không bắt đầu bằng thang. Khi quân bảo vệ đã lên cả trên mặt thành, ở dưới kia hàng ngàn cánh tay nhất tề cử động, một cơn mưa đá và tên bao phủ lấy những người giữ thành.
Zôntoi bị một hòn đá trúng vào đầu. May mà anh đội mũ sắt. Hòn đá chỉ làm gãy cái khóa gài quai mũ. Anh chửi ầm lên, vừa quát vừa giật cái quai xuống:
- Được, quân cầu trệ, chúng mày cứ liệu thần hồn! Vì món này, hôm nay tao sẽ đập nát một trăm cái mũ của chúng mày!
Và chỉ chưa đầy mười lăm phút sau, tiếng quát tháo của anh đã lại sang sảng:
- Này, đồ dị giáo, đây là đòn trả thù cho cái mũ của tao.
Rồi với một tên khác:
- Này, gọi là nếm thử một chút quà Eghe.
Một cái mái to bằng da bò từ trong trại quân Thổ tiến vào nom thật lạ lùng. Năm chục tên axap chỉ mới gọi là đủ để khiêng nó. Hai trăm tên inoisa nấp vừa bên dưới mái.
Gergey gọi đem thùng cháy đến và châm lửa vào cái dây ngòi tẩm dầu quấn quanh một que sắt nhỏ.
Cái mái khổng lồ như một con rùa bò đến tường thành. Dù người ta có dùng cuốc chim phá được lớp da đi nữa thì đến khi đốt được nó, bọn Thổ cũng đã lên đến mặt thành. Chưa kể còn vấn đề là có thể đốt được nó hay không? Không chỉ lớp da ướt sũng nước mà cả khung gỗ cũng vậy. Quân Thổ đã rút kinh nghiệm.

[tieunamvu]

 Mặt trời ló ra từ sau dãy núi đằng đông, chiếu thẳng vào mắt những người bảo vệ pháo đài Sanđô. Mặt trời cũng tiếp tay cho bọn Thổ.
Khi cái mái đã lên đến sườn dốc của pháo đài, Gergey thét lớn:
- Nằm xuống!
Các chiến sĩ không nghĩ ra được tại sao phải nằm. Một loạt đạn nổ rền đã giúp cho họ hiểu. Bọn Thổ đã nghĩ ra kế xếp nòng súng quanh cái mái da lớn. Những nòng súng như cái còi của cây đại phong cầm chĩa về phía đoàn quân phòng vệ. Gergey đã kịp trông thấy cái đó.
- Đứng dậy! - Chàng hô lên sau loạt đạn. - Thùng cháy!
Chàng sai quân lăn thùng cháy xuống.
Quân Thổ không nằm phục xuống đất trước thùng cháy nữa mà hoặc nhảy tránh sang một bên hoặc nhảy qua, rồi lại tiếp tục xông tới trước.
- Hai thùng! - Gergey hô.
Chàng tự đặt cái thùng thứ ba ở thế sẵn sàng lăn xuống, tự chàng cầm bùi nhùi lên để châm lửa.
Hai cái thùng cháy lại quét quang một đường giữa đám đông nhốn nháo ở dưới chân thành. Cái thùng thứ ba bị một tên ionisa to ngang bắt lấy, xô xuống một cái hố dọc đường và lấy đất lấp lên. Khi hắn dẫm chân lên lớp đất đỏ, cái thùng nổ tung, hất tên ionisa cùng cả lớp đất lên trời và quật ngã thêm hai chục đứa nữa trong bọn đứng quanh đó.
Việc đó khiến đoàn quân công kích phải khựng lại. Nhưng đằng sau đã vang lên tiếng thét “tiến lên” và “xung phong” của bọn giám binh cùng với tiếng các bầu nước tưới rào rào để dập các đám lửa tung tóe ra, khiến hơi nước bốc lên nghi ngút.
- Bây giờ chỉ ném đá xuống chúng nó thôi. - Gergey hô.
Chàng muốn chờ đến khi bọn địch lại bâu dày đặc trên đường và trên tường.
Và giữa tiếng thét “Ala” như trăm ngàn tiếng hổ gầm, giữa tiếng kèn vang trống thúc, đoàn quân địch lại xông lên. Rừng thang tiến đến bên tường thành.
Một tên ionisa ném một cuộn dây có móc lên tường, rồi ngậm thanh gươm cong vào giữa hàm răng, với sự khéo léo của loài khỉ, hắn theo dây leo lên. Một hòn đá rơi đúng đầu hắn và làm rơi cái mũ sắt. Cái đầu trọc của hắn với những vết chém đã thành sẹo, trông chẳng khác nào quả dưa bở.
Hắn tiếp tục leo.
Gergey vớ lấy cây giáo.
Khi tên Thổ chỉ còn cách Gergey chừng một sải tay, hắn ngửng mặt lên. Bộ mặt hắn đẫm mồ hôi, cái mồm thở phì phò.
Gergey như thể bị ai đánh vào giữa ngực, chàng sững cả người. Đây chính là khuôn mặt ấy! Đây chính là giáo sĩ Gabô, người thầy đã xấu số của chàng! Cũng những con mắt màu gio, cũng hàng ria mỏng, cũng những cái xương lông mày nhô ra như thế!
- Mi là em giáo sĩ Gabô! - Chàng quát bảo tên Thổ.
Hắn trừng mắt nhìn chàng, vẻ không hiểu gì cả.
- Các ngươi đánh chết nó đi! - Gergey quay đi bảo quân sĩ. - Đến tiếng mẹ nó cũng không còn biết nữa.
Cuộc tấn công dữ dội kéo dài đến tận chiều tà. Quân Thổ từ khắp các mặt mệt mỏi rút lui khỏi tường thành.
Hàng ngàn xác giặc Thổ chết và bị thương nằm la liệt quanh thành. Khắp nơi văng vẳng tiếng kêu rên của những tên gãy xương đang quằn quại.
Nhưng trong thành cũng đầy thương binh, tử sĩ; mặt trong các bức tường và các giàn gỗ cũng đỏ lòm những máu. Các chiến sĩ mệt nhọc, rã rời đi khiêng thương binh, tử sĩ lại một nơi.
Các võ quan đi rửa ráy. Bản thân Đôbô cũng đen sạm khói súng, râu ria cháy xoăn lên, nếu không có cái mũ sắt đại úy trên đầu, người ta sẽ không thể nhận ra ông. Cứ y nguyên nhem nhuốc như vậy, ông đón nghe các báo cáo ngay bên khẩu đại bác Búp bê.
- Chỗ tôi có sáu mươi lăm tử sĩ và bảy mươi tám người trọng thương. Dùng hết năm tạ thuốc súng. - Mectsei báo cáo.
- Ba chục người bị chết và một trăm mười người bị thương. Thuốc súng tám tạ. Ngay đêm nay cần phải cho hàn lại chỗ vỡ. - Bônemixo Gergey báo cáo.
- Ba tạ thuốc súng, hai mươi lăm người chết, độ năm chục bị thương. - Phuyghétđi báo cáo rồi ấp tay lên má.
- Anh cũng bị thương à? - Đôbô hỏi.
- Không ạ. Nhưng cơn đau răng nó hành hạ tôi đến nỗi như thể có ai ngoáy một cây giáo nung đỏ trong má tôi vậy.
Trong số những người đến báo cáo, Đôbô trông thấy cả Vosanhi nữa. Người điệp viên mặc quần áo đạo sĩ, người anh đẫm máu từ ngực xuống đến bàn chân như thể mặc tạp dề màu đỏ ở chỗ đằng trước.
- Vosanhi! - Đôbô cắt ngang buổi báo cáo mà nói. - Ngươi lại đây! Ngươi bị thương đấy ư?
- Không ạ! - Vosanhi đáp. - Con phải khiêng xác chết mãi với bọn Thổ rồi mới lọt vào được. - Có tin gì mới đấy?
- Ngài Xonkoi đã viết thư lần thứ hai gửi đi khắp nơi cho các trấn và các thành phố rồi ạ.
- Thế mà cho đến nay vẫn chưa có ai tới?
- Từ một vài chỗ đã có người đến. - Vosanhi kéo dài giọng trả lời. - Nhưng họ còn chờ nhau đến cho đông đủ để có thể đánh thốc vào trại quân Thổ.
Đôbô hiểu là Xonkoi chẳng nhận được trả lời từ một nơi nào hết.
- Ngươi biết gì về tình hình bọn Thổ?
- Con đi lung tung giữa bọn chúng đã bốn ngày nay, vì vậy con biết chúng nó ngán ngẩm ghê lắm rồi.
- Nói to lên, - Đôbô bảo, mắt ông sáng ngời lên.
Và người điệp viên nhắc lại thật to để những người đứng quanh đấy cũng có thể nghe được:
- Quân Thổ ngán ngẩm ghê lắm rồi. Thời tiết đối với chúng đã lạnh. Lương thực chúng không còn nữa. Tôi đã trông thấy, bằng chính đôi mắt lành lặn của tôi đây này, khi một gã người tỉnh Nôgrát chở đến năm xe bột vào ngày hôm qua, chúng nó lấy bát, lấy mũ xúc hết ngay. Chẳng kịp chờ để làm thành bánh nữa: vừa lấy ở các bao tải ra là chúng nó cứ thế bốc ăn sống. Nhưng có thấm tháp gì đối với ngần ấy con người cơ chứ?
- Kơrixtôp. - Đôbô bảo người võ đồng. - Chạy ngay đến chỗ thợ lò mổ bảo họ vật những con bò đẹp nhất cho quân sĩ. Hôm nay và ngày mai nữa, tất cả mọi người đều được ăn bít tết.
Rồi ông lại quay sang người điệp viên. Anh ta báo cáo tiếp:
- Từ hôm qua bọn ionisa đã bất mãn lắm rồi.
- To lên chứ!
- Bọn ionisa bất mãn lắm. - Vosanhi nói tiếp như hò, - Chúng nó bảo nhau rằng Thượng đế phù hộ những người Hung. Chúng nó còn bảo chúng nó đã quen với tất cả mọi thứ vũ khí, nhưng cái thứ lửa như hỏa ngục ấy thì chúng nó không quen. Những vật cháy ma quái như ở đây chúng nó chưa hề thấy.
Đôbô lặng lẽ nhìn ra trước mặt một lúc rồi nói:
- Một giờ nữa người hãy có mặt trước soái phủ. Ngươi sẽ lại dẫn Vosơ Mikơlôt đến Xorơvotkơ.
Đoạn ông quay sang Sukan.
Đầu lão già quấn đầy băng, kín cả mặt mũi, chỉ còn hở có đôi mắt đeo kính với bộ ria mép. Nhưng mặc dù vậy lão vẫn báo cáo bằng một giọng cứng cỏi, sang sảng:
- Ngày hôm nay chúng ta dùng hết hai tấn thuốc súng.

[tieunamvu]

 19

Mặt trời vừa nhô lên đã lại được thấy các dũng sĩ Eghe trên mặt thành. Nhưng xung quanh thành xác chết vẫn còn nhiều đến mức bọn đạo sĩ không sức nào khiêng hết.
Những khẩu đại bác im lặng. Bản thân mặt trời cũng vừa run vừa nhô lên trong khí lạnh, thành phố cùng các thung lũng chìm trong lớp sương mù cao đến ngọn tháp. Mãi đến khoảng tám giờ sương mù mới tan. Lúc đó mặt trời, dường như còn muốn hóa phép cho mùa xuân trở lại thêm một lần nữa, từ bầu trời xanh quang đãng dịu dàng toả nắng xuống mặt đất.
Những người trong thành cũng thu dọn xác đồng đội của họ. Đám nông dân và phụ nữ dùng ván thùng xe khiêng những xác chết lại một chỗ. Ở đằng Cổng Cũ thì phải dùng xe chở. Giáo sĩ Balin lo việc chôn cất, Giáo sĩ Marơtôn làm lễ sức dầu thánh lần cuối cùng cho những người hấp hối.
Trong ánh sáng mặt trời đang lên cao dần, có thể trông thấy các loại binh đoàn Thổ từ những sườn đồi xa đổ về phía thành. Có thể thấy bọn chúng đang tập trung tất thảy binh lính để khi tất cả đã tề tựu, chúng sẽ tiến công tòa thành đổ từ khắp các mặt với toàn bộ lực lượng đại quân.
Đêm qua, sau trận chiến đấu kéo dài, các chiến sĩ đã ngủ một giấc say sưa no mắt. Đôbô đã cho phép họ ngủ, chỉ có điều là phải ngủ xung quanh các pháo đài. Trên mỗi pháo đài chỉ để một người gác canh chừng. Đêm đó các sĩ quan cũng đã được nghỉ ngơi trong một giấc ngủ say như chết. Mãi đến tám giờ sáng Gergey cũng vẫn còn ngủ li bì dưới khẩu đại bác Cóc Tía, đến nỗi cả tiếng kèn, cả tiếng náo động của quân sĩ đi lại rầm rập cũng không khiến được chàng thức giấc. Chàng quấn mình trong một cái khăn, mái tóc dài màu nâu của chàng đọng sương muối trắng xóa.
Mectsei lấy khăn phủ lên đầu chàng và cởi áo khoác đắp thêm cho chàng.
Đôbô sai nạp đinh, sắt vụn vào tất cả các khẩu đại bác lớn nhỏ. Ông còn sai kéo những cái xe chở đầy đá đến chắn trước một số nơi tường vỡ, ở một số nơi khác thì sai bít lại bằng thùng rượu, bằng rầm gỗ, bằng da bò hoặc bằng các thứ đại loại như thế. Đám thợ nề đập vỡ một số quãng gờ tường để thang của bọn tấn công không thể bám vào một cách dễ dàng được. Người ta chở đá lên đầy các mặt thành. Người ta khuân tất cả vạc, chảo trong nhà bếp ra và đổ đầy nước. Tất cả hắc ín có thể tìm thấy trong thành đều được đem hết lên các pháo đài, để cạnh những cái vạc. Cái ống máng bằng thiếc ở soái phủ cũng bị đập vụn ra đem chia cho các khẩu pháo. Đám đồ tể có nhiệm vụ phải nướng thịt bò trên xiên cho mọi người ăn trưa. Bánh mì được mang ra bãi chợ, nơi những toán quân dự bị và những toán quân lui về nghỉ thường tập trung. Người ta xếp bánh thành từng đống. Mihai, người thư lại phái bánh, không riết róng nữa, ai muốn ăn bao nhiêu cũng được. Anh chàng diện cái áo đônman màu nâu rất bảnh, dận đôi ủng màu vàng, đi đến chỗ đám thợ nướng bánh ở bãi chợ và chỉ vắn tắt ghi vào quyến sổ của anh: 14 tháng 10. Bảy trăm xipô.
Trong thời gian đó quân Thổ vẫn tiếp tục tập trung về. Từ các sườn núi và các sườn đồi, dòng thác người màu sắc pha tạp lũ lượt trẩy xuống.
Lúc mười giờ người lính kèn trên bãi chợ trong thành thổi kèn tập hợp. Quân dân trong thành tề tựu cả lại. Toàn những người buộc băng ở đầu, ở tay. Người ít nhất cũng có một ngón tay phải buộc băng. Nhưng vậy đấy, ai còn nhúc nhắc được đều sẽ lên mặt thành.
Chính giữa bãi, những lá cờ bằng lụa của nhà thờ bay phần phật. Một lá cờ thêu hình Đức mẹ Maria, lá thứ hai thêu chân dung Thánh vương Isơtơvan, lá thứ ba thêu hình Thánh Gianôt. Những lá cờ đã cũ và phai màu: đó là những lá cờ lấy từ trong ngôi nhà thờ đã được cải biến thành pháo đài. Hai giáo sĩ mặc áo lễ màu tím đứng bên bệ thánh lập trên một cái bàn, trên bàn để giá cắm cái nhật nguyệt đựng minh thành.
Quân dân trong thành đã biết sẽ có lễ cầu nguyện. Lẽ ra trước các đợt công kích trước cũng phải làm lễ, nhưng Đôbô không cho phép họ nhắc nhở đến việc đó. Ông vẫn thường nói:
- Những trận này chỉ mới là thử sức thế thôi! Chừng nào đến trận đại công phá, đại quân của triều đình sẽ tới.
Nhưng bây giờ rõ ràng là giờ cuối cùng đã điểm.