Những ngôi sao Eghe

[tieunamvu]

- Ông này là bố thằng Yumusac đấy.
- Vô lý.
- Nhưng mà thật đấy. Lúc nãy một đứa con trai khác của lão cũng vừa đi qua, bêi Arơxơlan.
- Thế Yumusac là cái tên gì ?
Một cái tên thộn. Tulipan trả lời và buồn tình rứt một cọng cỏ đưa vào mồm nhấm.
Một đội quân mang chùy vàng và bạc, đội tuyban cao phát khiếp, đi tiếp đến. Cậu học sinh run rẩy, cậu cảm thấy xuntan sắp đến, cậu khấn:
- Lạy Đức Chúa vạn linh vạn ứng của dân Hung, hãy phù hộ chúng con!
Vô vàn binh khí bằng vàng bằng bạc và những bộ triều phục sặc sỡ, lấp lánh nhấp nhô trước mắt cậu. Cậu phải đưa tay lên che mắt để nhìn rõ hơn.
Tulipan hích vào sườn cậu : - Cậu nhìn kia kìa – giọng của y run run – ngài đã đến kia.
- Người nào ?
- Người có một đạo sĩ đang múa trước mặt ấy.
Đó là một người mặc áo bào màu xám giản dị, cưỡi ngựa đi một mình một hàng. Trước mặt ông ta, một đạo sĩ Hồi giáo đang vừa đi vừa xoay tròn với một tốc độ đều đặn. Đầu đạo sĩ đội một cái mũ bằng lông lạc đà cao đến một cẳng tay rưỡi. Hai tay hắn dang ra, một bàn tay chỉ thiên, một bàn tay chỉ địa. Váy hắn xòe ra như một cái nơm.
- Đạo sĩ quay – Tulipan giải thích.
- Thế mà hắn và con ngựa không bị chóng mặt ?
- Cả hai đều đã quen.
Con ngựa không lúc nào bị vướng chân. Sáu đạo sĩ khác mặc váy trắng đi hai bên để chờ đến lượt thay người đang quay.
- Bảy đạo sĩ này cứ quay tròn như thế trước mặc xuntan từ Côngxtăngtinốp đến Buđo – Tulipan nói như hét vào tai cậu học sinh kìa vì âm thanh hỗn loạn của các thứ kèn, trống, thanh la, não bạt làm họ không thể hiểu nhau bằng cách nào khác nữa.
Xuntan cưỡi một con ngựa Arập thuần giống, tuyệt đẹp. Đằng sau xuntan có hai tên da đen cởi trần vác lọng lông công che cho bậc thiên tử khỏi bị ánh mặt trời thiêu đốt. Tuy nhiên, ở khúc ngoặt trong thung lũng, không trung đã mù mịt và hoàng thượng cũng phải hít bụi như tên lính rách rưởi nhất của ngài mà thôi.
Khi xuntan đi qua dưới hòn lèn, ta có thể thấy thêm hắng mặc áo chẽn bằng vóc đỏ và cái quần ống thụng thắt chẽn ở cổ chân cũng thế. Cái khăn tuyban của hắn màu xanh lá cây. Mặt hắn gầy, má hóp. Dưới cái mũi hẹp, dài, gần như quặp xuống là một bộ ria lưa thưa đã lốm đốm bạc cũng như bộ râu xén ngắn, loăn xoăn ở dưới cằm. Mắt hắn là đôi mắt ốc nhồi.
Gergey đang muốn nhìn kỹ hơn nữa thì bỗng ầm! Một tiếng nổ rung chuyển cả trời đất. Hòn lèn rung lên dưới người họ.
Những con ngựa đứng khựng cả lại. Âm nhạc đứt khúc. Một sự nhốn nháu hoảng loạn. Bụi, đá cuội, những mẩu tay, chân, binh khí và máu từ trên trời rơi xuống như mưa.
Đoàn quân ở phía thung lũng kêu la, nhốn nháo.

[tieunamvu]

- Chết rồi! – Gergey kêu lên và đập hai bàn tay vào nhau. Cậu giương cặp mắt hốt hoảng nhìn trừng trừng xuống thung lũng.
Trong thung lũng, một cột khói đen bốc lên đến tận những đám mấy, mùi thuốc súng khét lẹt sặc sụa cả không trung. - Chuyện gì thế ? – Tulipan khiếp đảm hỏi.
- Chuyện viên tổng binh ionisa không phải là vua xuntan. – Cậu học sinh trả lời, đầu cúi gục xuống.
Tiếp sau tiếng nổ là một phút yên lặng choáng váng.
Rồi ngàn vạn tiếng kêu thét, chửi rủa ầm ĩ nổi lên. Đoàn quân nhốn nháo như một tổ kiến bị châm chọc. Tất cả đều chen nhau đến chỗ cột lửa vừa bốc lên.
Ở đó ngổn ngang xác chết và những tên bị thương. Cả những đứa không ở gần đó lắm cũng hoảng hồn bạt vía. Chúng không hiểu vừa rồi là tiếng gầm của một khẩu thần công mai phục hay chỉ là một xe thuốc súng bị nổ giữa đường.
Nhưng bọn ionisa thì đã biết có kẻ chôn mìn đánh chúng. Chúng ùa vào rừng như một đàn ong bị trêu chọc đi tìm kẻ thù.
Chúng không tìm thấy ai khác ngoài ông mục sư, cậu học sinh và Tulipan. Mục sư đã bất tỉnh nhân sự, máu sùi thành bọt trên môi ; quần áo ông dính đầy vụn gỗ mục. Tiếng nổ đã quật đổ cây lê dại và quăng ông ra khỏi hốc cây.
Xuntan ra lệnh đưa ba người bị bắt đến trước mặt hắn. Hắn xuống ngựa. Quân lính bê đến một cái trống đồng làm ghế ngồi. Một tên quan hầu trải cái áo choàng bằng lụa xanh của y lên làm đệm.
Nhưng xuntan không ngồi. Hắn nhìn Tulipan và hỏi:
- Chúng mày là ai ?
Qua mặt mũi và qua cái xích ở chân Tulipan, xuntan đã nhận ra đó là một tù binh Thổ. Tulipan quỳ xuống trả lời :
- Muôn tâu Đức cha của mọi tín đồ chân giáo, bệ hạ cũng có thể thấy xiềng xích trên chân con đây : con là nô lệ. Đáng lẽ con cũng là ionisa. Tên con là Tulipan.
- Thế thằng nhãi này ?
Cậu học sinh sững sờ cả người, cứ đứng đực ra mà nhìn con người có cặp mắt ốc nhồi, mặt bôi son, mũi bò tót, chúa tể của bao nhiêu triệu người, kẻ đáng lẽ đã phải bay lên xứ bồng lai  Thổ Nhĩ Kỳ từ lúc nãy.
- Bẩm, con nuôi của Tơrơc Balin đấy ạ - Tulipan đáp.
 - Của con chó Enhinhghi[57] ) ấy à ?
- Tâu hoàng thượng, vâng ạ. Xuntan nhìn sang ông mục sư :
- Và người này ? Hai tên ionisa phải xốc nách mới giữ được mục sư. Đầu ông rũ xuống, máu chảy từ mồm xuống đầy ngực. Không thể biết ông chỉ ngất đi hay đã chết. Tulipan nhìn sang ông mục sư.
Một tên trưởng quan từ phía sau túm lấy tóc của ông và kéo đầu lên để Tulipan nhìn được rõ hơn. Máu từ cằm ông nhỏ giọt xuống, ngực ông phập phồng.
- Con không biết. – Tulipan trả lời.
- Thằng học sinh cũng không biết à?
Gergey lắc đầu. Xuntan nhìn cậu rồi lại quay sang hỏi Tulipan:
- Vụ nổ gì lúc nãy thế? Chúng nó muốn giết ta à?
- Muôn tâu hoàng thượng, con với cậu học sinh này đi hái nấm ở gần đây. Chúng con nghe tiếng quân nhạc, thế là chúng con vội lại xem. Con đây, hạt bụi không xứng đáng dưới chân hoàng thượng, con chỉ chờ hoàng thượng đi qua để kể lên xin được giải thoát.
- Nghĩa là mày không biết gì hết ?
- Xin quỷ thần chứng giám cho con.
 - Cởi trói cho nó. – Xuntan ra lệnh – Lấy xích của nó xích vào chân thằng học sinh.
Hắn nhìn sang người mục sư nói tiếp:
- Còn con chó này thì hãy đưa đến cho các ngự y chữa chạy. Ta muốn nghe lời khai của nó.

[57] Tướng Balin thuộc dòng họ Tơrơc ở xứ Enhinhghi.

[tieunamvu]

Sau đó xuntan lại lên ngựa, các hoàng tử đến bên cạnh hắn, cùng đám võ quan và bọn lính ngự lâm hộ tống hắn đến nơi xảy ra vụ nổ. Trong khi bọn Thổ tra xích vào chân mình, cậu học sinh trông thấy chúng nó đặt mục sư nằm ngửa trên mặt đất và lấy nước dội lên mặt, lên ngực ông. Chúng nó rửa sạch máu trên người ông. Một tên Thổ nghiêm nghị, mặc áo choàng màu tro, chốc chốc lại kéo mí mắt của ông lên xem xét. Chúng nó xích xong chân cậu và giải đến chỗ nhốt tù binh. Cậu thiếu niên tái nhợt và đờ đẫn.
Mười lăm phút sau Tulipan cũng tới. Y mặc quần áo xanh, đội mũ trắng, đi ủng đỏ cũng như bọn ionisa. Y nắm tay dứ dứ về phía cậu học sinh và giận dữ thét vào mặt cậu:
- Phen này mày lọt vào tay tao rồi nhé, đồ chó tà giáo! Và y đẩy tên ionisa đang đứng cạnh Gergey đi chỗ khác.
- Thằng này là nô lệ của tớ! Từ trước đến giờ tớ là nô lệ của nó, bây giờ nó là của tớ. Ala vĩ đại thật công bằng.
Tên ionisa kia gật đầu tán đồng và nhường cho Tulipan đứng cạnh Gergey. Cậu tái mặt nhìn Tulipan, y đã thật sự thay lòng đổi dạ rồi chăng? Chưa đầy hai phút sau. Tulipan ngầm ra hiệu bảo cậu đừng lo.
Gergey bị giải đi giữa một đám trẻ con nô lệ mệt mỏi và bụi bặm. Cạnh họ có một hàng ionisa đi áp giải. Sau lưng họ là những xe chở súng thần công lăn ầm ầm trên đường. Có một khẩu to ghê gớm do năm chục đôi bò đực kéo. Đội pháo thủ mặc quần áo đỏ, khoác áo choàng ngắn đi hộ tống.
Với cái nóng như thiêu như đốt, mặt trời hành hạ cả đoàn quân cũng như đám nô lệ. Bụi trắng trên đường cũng nóng bỏng. Một đứa bé lên tám, cứ đi bộ mươi bước lại rên rỉ:
- Uống nước! Nước... Gergey rầu rĩ bảo Tulipan: - Cho nó uống với.
- Không có nước. – Tulipan trả lời bằng tiếng Hung – Cái bình để quên ở đằng ấy mất rồi.
- Nghe không chú bé, không có nước. – Gergey ngoái ra sau bảo thằng bé – Nếu có thì chúng ta đã sẵn lòng cho chú rồi. Cố chịu đến tối vậy.
Hai tay cậu phải thay đổi nhau nâng cái xích lên cho dễ bước, nhưng sức nặng của cái xích mỗi lúc một lớn. Đến lúc xẩm tối, cậu đã cảm thấy như phải đeo hàng tạ trên người.
Bầy trẻ con lúc đó đã được ngồi trên các xe súng và trên lưng lạc đà. Bọn pháo thủ đã nhặt chúng lên vì chúng mệt mỏi quá, cứ vấp ngã dúi dụi.
- Còn xa chỗ nghỉ nữa không? – Gergey hỏi tên lính rách rưới đi bên phải.
- Tên lính trố mắt lên khi hắn nghe Gergey hỏi bằng tiếng Thổ. Hắn đáp cộc lốc: - Không.
Đó là một tên Thổ khổng lồ, tuổi còn trẻ, mặt tròn. Hắn mặc một cái áo cộc tay bằng da đã rách mướp, hai cánh tay trần trụi thò ra ngoài. Thật là những cánh tay hộ pháp! Người khác mà có được bộ đùi như đôi cánh tay này thì cũng đã thích lắm rồi. Khí giới của hắn là hai thanh gươm cong giắt ở thắt lưng. Một cái cán bằng xương nai, cái kia cán bằng xương ống chân bò, một đầu vẫn còn nguyên hai cái u như lúc tạo hóa sinh ra. Nhưng vũ khí chính của hắn là cái giáo dài, mũi dã gỉ, mà hắn vác trên vai. Hắn thuộc bọn lính tạp ngũ, những kẻ ra đi chỉ vì chiến lợi phẩm. Tất cả mọi người đều có quyền sai bảo chúng, nhưng tuân lệnh thì chúng chỉ tuân lệnh chừng nào mà tay nải của chúng chưa được nhồi chặt ních. Cái tay nải của thằng này rất to và còn lép kẹp. Cái tay nải lủng lẳng trên lưng hắn và đó cũng là một vật do hắn tự làm lấy. Cả lông và đầu của con bò đực xưa kia cũng vẫn còn trên tay nải. Cái dấu in hình một vòng tròn chia tư, to bằng bàn tay.
- Mày là dân Thổ à? – Hắn hỏi. - Không. – Cậu học sinh kiêu hãnh đáp – Ta không có dính dáng gì đến lũ người đi cướp bóc cả.
Tên không lồ hoặc không hiểu lời nói châm chọc, hoặc không thuộc loại nhạy cảm, hắn cứ bước những bước dài, đều đặn.
Cậu học sinh lúc đó mới đưa mắt nhìn hắn từ đầu đến chân. Mắt cậu nhìn chòng chọc vào đôi bốt của hắn. Đôi bốt đã mòn, há cả mõm. Bụi trắng trên đường cứ chui tuồn tuột vào chỗ đó, để rồi lại bắn vọt ra ở lỗ thủng đằng sau.

[tieunamvu]

- Mày có biết đọc không? – Một lúc sau tên Thổ lại hỏi. - Có.
- Viết mày cũng biết à ? - Cả viết nữa.
 - Thế mà mày không muốn làm dân Thổ ?
- Không.
- Hoài của. – Tên Thổ lắc đầu. - Tại sao ?
- Pasa Xôliman trước kia cũng là người Hung đấy. Ông ta biết đọc, biết viết, bây giờ là pasa.
- Và đánh lại tổ quốc mình.
- Ông ấy đánh nhau vì đức tin chân chính.
- Nếu những điều do bọn giáo sĩ của chúng mày truyền bá là giáo lý chân chính đối với ông ta thì ông ta cứ việc đi đánh nhau ở nơi khác có được không ?
- Ala muốn nơi nào, ông ấy đánh nhau ở nơi ấy.
Họ không nói gì hơn nữa, Tulipan liếc mắt ra hiệu bảo Gergey im lặng. Tên khổng lồ vừa suy nghĩ vừa tiếp tục giẫm bụi bắ vọt ra khỏi đôi bốt.
Đêm đã xuống. Những ngôi sao nhấp nháy hiện ra trên bầu trời. Đứng ở chỗ con đường vòng lên đồi, người ta thấy khoảng sẫm đen của cánh đồng cũng chẳng khác gì một khoảng trời rắc đầy sao đỏ, trong số đó có năm ngôi lớn ở đường viền phía đông sáng hơn hẳn những ngôi khác.
- Đến nơi rồi. – Tên khổng lồ nói. Tuy thế chúng cũng còn phải lên đồi xuống dốc độ mười lăm phút nữa.
Không cần tốn công tìm kiếm lâu la, đội quân nào cũng tìm thấy ngay chỗ ở của mình, người lính nào cũng tìm thấy ngay cái lều của mình. Những ngôi sao đỏ là những đống lửa trú quân, cạnh đó thịt cừu ướp tỏi đang bốc hơi. Năm ngôi sao đỏ lớn nhất là bốn cây đuốc nhựa khổng lồ trước trướng của xuntan và quả cầu to bằng vàng có hình mặt trăng lấp lánh trên trướng ngự.
Đến cuối một đám ruộng hướng dương, tên chưởng cơ pháo binh thổi hai hồi vào cái kèn của hắn. Tất cả đứng lại.
Ở đó những cái lều dựng thành hình chữ U. Đám tù binh được dẫn vào lòng của cái chữ U đó. Tên khổng lồ đưa mũi đánh hơi về phía đám hướng dương và đi vào đó sục sạo. Cậu học sinh lả người xuống cỏ.
Bọn lính đi đi lại lại, làm ầm ĩ xung quanh. Một vài tên Thổ mở những bọc đồ, một số khác chen chúc nhau quanh cái chảo to. Cả trại quân là một cảnh hỗn độn, náo nhiệt.
Gergey tìm Tulipan, nhưng cậu chỉ trông thấy y có một thoáng khi một tên ionisa nói gì đó với y. Tulipan nhún vai và đi theo tên ionisa, qua bên cạnh cái lều màu đỏ sẫm. Chắc hẳn bọn chúng đã dành chỗ cho y trong một cái lều nào đó giữa đám ionisa. Nhưng nếu y bị gọi đi vì chúng đã nghi ngờ khi thấy y cứ muốn ở cạnh đám tù binh thì sao ? Nếu thế thì y không thể nào quay lại được nữa ; cả hai sẽ chịu làm tù binh mãi mãi. Ý nghĩ đó như một tảng băng trườn dọc lưng cậu.
Tất cả bọn lính gác đều được thay phiên. Bọn lính hành doanh đến thay thế chúng. Toàn mặt lạ, những thằng chẳng mảy may chú ý gì đến cậu cả.
Lúc đó bầy lạc đà chở nước cũng đã đến. - Nước đây! Nước đây! – Tiếng gọi của bọn lính chở nước vang lên khắp nơi.
- Quân Thổ tranh nhau đem chậu đất, tù và, mũ, cốc ra hứng nước sông Đuno. Gergey cũng khát, cậu ấn lõm cái mũ dạ và chìa ra dưới vòi nước của tên lính quản lạc đà.
Nước nóng hâm hẩm và cũng chẳng sạch sẽ gì, tuy vậy cậu vẫn uống ừng ực. Cậu bỗng nhớ đến thằng bé khóc đòi nước suốt dọc đường. Cậu nhìn quanh. Cậu thấy một phần những khẩu đại bác trong bóng tối và cả bầy bò đực đang gặm cỏ gần đấy. Bọn pháo thủ nằm ngồi la liệt bên cạnh những khẩu đại bác Nhưng chẳng thấy thằng bé đâu cả. Cậu bèn uống nốt chỗ nước còn lại và vẩy mũ cho ráo rồi lại đội lên đầu.

[tieunamvu]

- Nước ở nhà ngon hơn thế này nhiều, phải không anh ? – Cậu nói với tên lính gác mới, một tên bộ binh có cái cổ dài ngoằng, mặt nhẵn nhụi. Ý chừng cậu muốn lân la làm quen.
- Câm họng! – Hắn quát lên và hất cây giáo một cái. Gergey bắt đầu thấy khốn khổ trong cùm xích.
Khi thoáng trông thấy Yumusac, cậu có cảm giác gần như là vui mừng. Hắn đi cắt đặt bọn lính đến đổi gác, tay cầm thanh gươm đã tuốt trần.
- Yumusac! – Cậu gọi hắn như người ta vẫn chào mừng chỗ quen biết cũ, vì cậu đang muốn thoát khỏi cái cảm giác giày vò của sự cô độc.
Tên Thổ ngoái cổ lại nhìn: người ta gọi hắn ở đâu thế nhỉ ? Từ trong đám tù binh ư? Hắn nhấp nháy mắt nhìn Gergey vẻ ngạc nhiên.
- Mày là đứa nào? Cậu thiếu niên đứng dậy. - Tôi là tù binh, - cậu trả lời, bây giờ đã với giọng miễn cưỡng – Tôi chỉ muốn hỏi là, rằng là … ông thế nào, ông còn sống ư?
- Sao tao lại không sống cơ chứ? – Tên Thổ nhún vai hỏi lại – Vì sao tao lại không sống hả?
Lúc hắn tra gươm vào vỏ, có thể thấy bàn tay trái của hắn đã bị tật. Những ngón tay chụm lại như thể có lúc nào đó hắn đang nhón muối rồi bỗng dưng không làm sao xòe ra được nữa.
- Tôi nghe nói người ta đã treo cổ ông rồi cơ mà.
- Tao ấy à?
- Ông chứ còn ai nữa. Chín năm về trước, một ông mục sư, trong rừng Metsec. Nghe tiếng mục sư, tên Thổ càng trợn tròn mắt ra hơn nữa.
- Ông mục sư ấy đâu rồi? Mày biết gì về ông ta hả? Ông ta đâu rồi? Và hắn túm lấy ngực áo cậu học sinh.
- Có lẽ ông muốn hại ông ta chăng? – Cậu học sinh ấp úng. - Đâu có. – Tên Thổ nói với giọng đã dịu bớt – Tao muốn cảm ơn ông ta thì có, vì ông ta đã không giết tao. Nói đoạn hắn đặt tay lên vai cậu như muốn tỏ cho cậu biết cử chỉ ban nãy cũng chỉ là dấu hiệu thân thiện.
- Thế lúc ấy ông chưa cám ơn à?
- Sự việc xảy ra bất ngờ quá, - Yumusac dang hai tay ra – tao chẳng kịp nghĩ đến việc cám ơn nữa. Tao cứ tưởng ông ta đùa.
- Thế đáng lẽ treo cổ ông lên, ông ta đã thả ông ra? - Ừ, theo đúng cung cách Gia tô giáo. Lúc ấy tao chưa hiểu được điều đó. Từ bấy đến nay tao đã nghe nói theo đạo Gia tô, người ta có thể tha thứ cho kẻ thù.
- Nghĩa là ông muốn làm điều lành cho ông ta?
- Điều tốt lành. Tao không muốn nợ nần về tiền bạc cũng như ơn huệ.
- Vậy thì mục sư cũng ở đây đấy. – Cậu học sinh tin cậy nói.
- Ở đây? Trong trại này ấy à?
- Ở đây. Ông ta là tù binh của Xuntan. Người ta buộc tội cho mục sư đã gây ra vụ nổ hồi chiều ở Metsec.
Yumusac lảo đảo lùi lại. Mắt hắn mở trừng trừng như mắt con rắn khi ngóc đầu lên để mổ con mồi.
- Mày làm sao mà biết ông mục sư ấy ?
- Chúng tôi ở gần nhau. – Cậu học sinh đã thận trọng, trả lời.
- Ông ấy không bao giờ cho mày xem một cái nhẫn à ?
- Có thể ông ấy đã cho xem.
- Một cái nhẫn Thổ, có vừng trăng và những ngôi sao trên mặt. Cậu học sinh lắc đầu.
- Có thể ông ấy đã đưa cho những người khác xem, nhưng với tôi thì không. – Và cậu đút tay vào túi.
Yumusac gãi cằm. Cái lông đà điểu rung rinh trên mũ. Hắn quay người bước đi thẳng. Bọn lính gác lần lượt chào hắn. Sau đó chỉ còn sự chuyển động của những ngọn giáo trong tay bọn lính gác chỉ cho biến hướng hắn đi.
Gergey lại trơ trọi một mình. Cậu lại ngồi xuống cỏ. Chúng nó mang xúp đến cho đám tù binh trong một cái chảo to với những cái thìa gỗ thô kệch. Tên Thổ mang xúp đến đứng ngay bên cạnh trong lúc họ ăn, khi một tên tù binh thì thầm điều gì với người bên cạnh, hắn đá anh ta ngã lộn nhào.
Gergey cũng nếm món xúp. Đó là một món xúp bột mì, không mỡ, không muối. Đó là món ăn ngày hai bữa của tù binh mà Gergey đã nhiều lần nghe nói đến.

[tieunamvu]

Cậu bỏ thìa xuống, quay mặt đi và nằm xuống cỏ. Đám tù binh cũng dần dần ngừng ăn và nằm xuống ngủ thiếp đi. Chỉ một mình Gergey không ngủ. Đôi mắt cậu thỉnh thoảng lại nhòe lệ, giàn giụa ra cả gò má.
Mặt trăng đã lên cao khoảng một cây thương, chiếu sáng những quả cầu mạ vàng có đính chùm đuôi ngựa trên các mái lều, những ngọn giáo và những khẩu đại bác.
Mỗi lúc đi qua bên cạnh, tên lính gác cổ dài lại liếc nhìn cậu. Những cái liếc ấy day dứt Gergey. Cậu thở ra gần như nhẹ nhõm cả người, khi lại thoáng trông thấy bóng dáng đôi vai vạm vỡ của tên Thổ khổng lồ đang đến gần. Hắn đang nhằn một gương hướng dương, tóp tép như con lợn. Hắn không phải là lính gác cũng chẳng phải là lính chính quy, hắn có thể tự do lang thang đến nơi nào hắn thích.
- Bọn lính hạ trại đã bẻ sạch cả rồi. – Hắn phàn nàn với tên cổ dài – Mãi tớ mới tìm được một gương đấy.
- Có khi là bọn vô đạo đã hái hết cũng nên. Cái dân này hễ thấy quân Thổ động tĩnh một tí là đua nhau thu hoạch hết, cả khi mùa chưa chín cũng vậy.
Tên kia đáp lại rồi tiếp tục đi tua quanh đám tù binh. Tên khổng lồ ăn hết hạt của gương hướng dương rồi lại cắn vào cùi, nhưng phải nhổ vội ra.
- Anh không được phát thức ăn à? – Gergey hỏi.
- Có. Nhưng người ta phát cho bọn ionisa trước đã. Bây giờ tao mới đi trận lần đầu tiên.
- Trước đây anh làm gì?
- Mục phu. Quản tượng ở Têhêrăng [58]
- Tên anh là gì?
- Hoxan.
 Một tên ionisa khác ngồi gần họ, trong đám cỏ, tay cầm một khúc xương hầm, tay kia đang dùng dao róc thịt. Hắn cũng lên tiếng :
- Chúng tao chỉ gọi là Hoivan thôi, vì nó là đồ bỏ.
 - Sao lại là đồ bỏ ? – Cậu học sinh hỏi.
- Vì là... – tên ionisa vừa quẳng khúc xương ra đằng sau vừa trả lời – lúc nào nó cũng mơ thấy nó làm đô đốc ionisa.
Cậu học sinh nằm dài trên thảm cỏ. Cậu mệt rũ người nhưng chỉ nhắm mắt để đấy. Ý nghĩ của cậu đang xoay quanh một điều: trốn bằng cách nào đây.
Cậu rất bực khi thấy Hoivan lại quay lại và ngồi xổm bên cạnh, nhai rau ráu. Hắn vừa kiếm được một khúc xương trong một cái vạc nào đấy.
- Này, đồ ngoại đạo, nếu mày muốn, tao sẽ lấy cả cho mày nữa. – Hắn vừa huých vào đầu gối cậu vừa nói.
- Cám ơn. Tôi không đói.
– Từ khi bị bắt đến giờ mày chưa ăn gì cơ mà.
- Đã bảo là tôi không đói.
Chắc hẳn tên khổng lồ lấy làm lạ khi nghe có người nói là không đói. Hắn lắc đầu :
Tao thì lúc nào cũng đói. Và hắn lại tiếp tục nhai rau ráu.
Cậu học sinh gối đầu lên cánh tay, chăm chú nhìn trăng. Mặt trăng với ánh sáng màu da cam, đã lên cao ở đằng đông, trên các lều, trướng. Đầu của một tên lính gác đứng cách họ chừng ba chục bước đâm ngay vào nửa vừng trăng. Trông hắn như bóng của một giáo chủ đội mũ to, cây giáo trong tay hắn nom như cái cán của vừng trăng.
- Đừng ngủ. – Hoivan nói khẻ. – Tao muốn nói với mày một việc. - Thư thả đến mai cũng được.
- Không. Tao muốn ngay hôm nay cơ. - Thế thì nhanh lên. - Chờ một tí. Để trăng lên sáng hơn hẵng.
Đầu bãi cỏ có tiếng rục rịch và sáu bóng người hiện ra sau bóng những tên lính gác. Những tù binh mới. Năm nam và một nữ.


[58] Thủ đô Irăng ngày nay.

[tieunamvu]

- Hãy dẫn tao đến trước Xuntan! – Một người đàn ông hét lên bằng tiếng Hung với giọng ồm ồm như tiếng gấu – Tao không phải là người Đức! Không được hành hạ tao! Người Thổ bây giờ đâu phải là kẻ thù của người Hung. Sao chúng mày dám hành hạ tao?
Song đám lính không hiểu ông ta. Mỗi khi ông ta đứng lại, chúng cứ đẩy đi. Chúng dẫn những người mới bị bắt đến khoảnh đất bên cạnh Gergey.
Người Hung kia thấy chẳng có ai nghe mình nói, bèn chửi rủa một mình: - Cái bọn dị giáo chó má này không còn trời còn đất nào nữa, vậy mà chúng cứ bô bô lên là bạn của dân Hung. Bạn của các đồ ôn dịch thì có! Sao chúng nó không chết hết cả đi với cái tên hoàng đế đầu trộm đuôi cướp của chúng nó cho rồi!
Trong lúc đó bọn lính lôi người phụ nữ đi về phía đàn bò kéo đại bác. Chị kêu thét cũng vô ích, chúng cứ kéo tuột chị đi. Bốn người đàn ông kia lặng lẽ ngồi xuống cỏ. Đó là những tên lính gác Đức. Một tên mặc áo giáp sáng lấp lánh trên ngực. Đầu hắn chẳng đội gì cả, chỉ có mớ tóc rậm rối bù. Gergey quay sang phía người Hung hỏi:
- Mấy thằng Đức này tháo chạy khỏi Buđo có phải không ?
 - Chắc thế. Tôi chỉ vừa mới gặp chúng nó trong ruộng nho ở đây thôi.
Lúc đó Gergey mới thấy người Hung có cái giọng ồm ồm đó chỉ là một người nhỏ nhắn, gầy gò, râu quai nón, không mặc áo khoác. Cậu lại hỏi:
- Tại sao bác lại bị bắt?
- Tôi bị bắt chỉ vì trốn trong một cái nhà kho. Chắc cái bọn ngu độn này cho tôi là quân do thám. Do thám cái đồ quỷ sứ! Tôi là một người thợ đóng giày lương thiện. Không phải nhìn thấy quân Thổ là tôi mừng rồi chứ nói gì đến chuyện đi dò la chúng nó.
- Có lẽ bác ở Buđo đến.
- Ở đấy đến. Phải chi tôi cứ ở nhà lại hóa hay.
- Ở đấy bác có biết ông già Xexey không?
 - Lão già tay gỗ ấy à? Tôi biết quá đi chứ.
- Hiện nay ông già làm gì?
- Làm gì à? Đánh nhau.
 - Đánh nhau?
- Hẳn chứ lị. Người ta buộc lão lên ngựa rồi cùng tướng công Balin xông vào quân Đức.
- Với một tay ư?
- Với một tay. Thế mà ông lão vẫn cứ xông vào tụi Đức. Lúc họ trở về tôi có trông thấy. Tướng công Balin để ông lão đi cạnh mình và dẫn đến chỗ hoàng hậu.
- Tơrơc Balin?
 - Chính ông ấy. Chà chà, cái nhà ông ấy cũng là một người được nuôi bằng sữa rỗng đấy. Ngày nào từ trận địa trở về người ông ấy cũng đẫm máu giặc suốt từ đầu đến chân.
- Nhưng ông già không việc gì chứ?
 - Sao lại không việc. – Người thợ giày cười – chúng nó đã chặt đứt cánh tay gỗ của ông lão.
- Bác có biết cô con gái của ông già không? – Cậu học sinh trẻ rụt rè hỏi.
- Sao tôi lại không biết. Tôi vừa khâu cho cô ta một đôi giày cách đây hai tuần. Bằng gấm vàng, ống ngắm, dây kim tuyến. Các cô tiểu thư bây giờ có tiền đều đi giày như thế cả.

[tieunamvu]

- Cô ấy đẹp đấy chứ nhỉ.
 - Cũng kháu. Bác im lặng một lát rồi lại bứt râu:
- Cầu cho Chúa Trời đừng có ở với chúng nó nữa. - Bác nói, giọng bỗng đổi hẳn đi – Chúng nó phải trả lại cái áo khoác cho tôi chứ!
- Bác ở Buđo đi hôm nào?
- Ba hôm nay rồi. Nhưng giá tôi đừng bỏ đi có phải hơn không. Dù ở đó có xảy ra chuyện gì đi nữa, số phận tôi cũng không thể tồi tệ hơn thế này được. Mà cái bọn Thổ thật chó má. Ở thành Nanđôphejê chúng đã từng hứa sẽ không hành hạ ai cả, thế mà rồi chúng đã làm cỏ cả thành, không phải thế ư?
- Chẳng lẽ bác lại nghĩ Buđo cũng sẽ rơi vào tay quân Thổ ư?
- Chắc hẳn đi rồi. Nếu không tôi đã chẳng bỏ mà di. Ngay từ trước khi xảy ra đánh nhau với bọn Đức, tôi đã gửi cả gia đình lên Sôprôn [59], chỗ bà chúng nó. Tôi không đi vì lúc đó tôi đang kiếm được nhiều tiền lắm. Cậu phải biết, các ngài quý tộc mỗi khi đến Buđo, việc đầu tiên của họ là đi thửa một đôi ủng mới. Tôi đã đóng cho cả tướng công Tơrơc Balin, cả quan lớn Vebơxi. Rồi lại còn đức ông Perênhi nữa chứ! Bác thợ giày không thể nói hết những điều muốn nói vì Hoivan đã túm lấy cổ áo bác mà xách bổng lên như người ta xách một con mèo. Hắn quẳng bác ra xa chừng mươi bước. Bác thợ giày rơi huỵch xuống cỏ. Hoivan ngồi vào chỗ bác ta và hỏi Gergey:
- Mày nói là mày biết đọc, biết viết, vậy tao cho mày xem cái này. Hắn chùi cả mười ngón tay vào cái quần thụng rồi rút ở sau lưng ra một cái ống bằng da bò trăng trắng. Hắn lại chùi tay vào lớp lông bò một lần nữa rồi rút từ trong ống ra một cuộn giấy gập cẩn thận.
- Mày xem đây. – Hắn nói – Tao đã tìm thấy những tờ giấy này trong áo choàng của một ông đạo sĩ tử trận. Ông ta bị một vét thương ở mạng sườn. Chúng nó đã đâm hoặc bắn vào ông ta. Nhưng đằng nào cũng thế. Trong túi ông ta còn có ba mươi sáu đồng tiền vàng nữa. Số tiền đó cũng nằm trong hầu bao của tao đây. Nếu mày nói cho tao biết những tờ giấy này viết cái gì thì mày sẽ được hai đồng tiền vàng. Nếu mày không nói tao sẽ nện mày chết tươi.
Ánh trăng rất sáng. Xung quanh mọi người đều đã ngủ. Bác thợ giày cũng nằm co ro trên thảm cỏ và cố đi tìm trong giấc mơ một niềm an ủi.
Cậu học sinh mở cuộn giấy. Đó là những mảnh giấy chỉ lớn bằng bàn tay một, vẽ đủ các thứ hình tứ giác, ngũ giác, lục giác.
- Tôi nhìn không được rõ, - Cậu nói – Chữ viết nhỏ quá, trăng không đủ sáng.
Tên Thổ đứng dậy đi lại chỗ đống lửa lấy một cành khô to bằng bắp tay đang chạy lem lém. Hắn soi cho cậu đọc. Cậu trầm ngâm xem kỹ chữ viết và các hình vẽ. Lửa rọi nóng cả mặt nhưng cậu chẳng hề cảm thấy.
Cậu chợt ngửng đầu lên hỏi tên Thổ: - Anh đã đưa cho ai xem những tờ giấy này chưa?
-Tao đã có đưa nhưng chưa ai đọc được.
Lửa ở cành cây phụt tắt, tên Thổ vứt xuống đất.
- Tôi không cần tiền của anh đâu. – Cậu học sinh nói – Quả đấm của anh tôi cũng cóc sợ, vì tôi là tù binh của xuntan. Nếu anh đánh chết tôi, anh sẽ phải tính nợ với xuntan. Nhưng nếu anh muốn tôi giải cho biết những điều viết trong này thì anh phải giúp tôi một việc.

[tieunamvu]

- Việc gì?
- Những tờ giấy này rất quý đối với anh, vì đó là của một ông đạo sĩ rất thánh. Thật trăm nghìn may mắn cho anh là đã đứa tôi xem, bởi vì bất cứ tên Thổ nào cũng sẽ có thể cướp của anh. Nhưng được rồi, tôi sẽ giải nghĩa cho anh nếu anh đến chỗ ông mục sư gây ra vụ nổ lúc chiều, hoặc nếu không phải ông ta gây ra thì ít nhất cũng là bị người ta tìm thấy ở chỗ đó.
- Chắc chắn là ông ta gây ra.
 - Thôi được, đằng nào cũng thế. Anh hãy đến xem thử ông ta còn sống hay không?
Tên Thổ sờ cằm và nhìn Gergey vẻ suy nghĩ.
 - Trong lúc anh đi đến đằng ấy tôi sẽ xem xét kỹ lại các giấy tờ của anh. – Cậu học sinh giục hắn – Bây giờ không cần soi lửa nữa, trăng đã đủ sáng rồi.
Và cậu lại đắm mình vào việc quan sát các hình vẽ. Đó là bản đồ của thành trì Hung. Nét vẽ bằng kẽm.
Đôi chỗ có tẩy xóa. Trên một hình vẽ có một dấu X và một dấu O nổi bật. Bên lề tờ giấy có chữ tiếng Latinh: X là phần yếu nhất của thành. O là chỗ thích hợp để đào đường ngầm.
Đôi chỗ dấu O này còn được nối thêm một mũi tên. Cậu học sinh cay đắng lắc đầu. Những bản đồ do thám đang nằm trong tay cậu. Bản đồ của hơn ba chục thành trì trên đất nước Hung.
Làm gì bây giờ? Đánh cắp ư? Không thể được! Đốt đi ư?
Tên Thổ sẽ bóp chết cậu ngay. Cậu cầm những mảnh giấy trong tay, tái người đi vì xúc động. Chợt nhớ ra, cậu thò tay vào túi áo lấy ra một mẩu kẽm. Cậu xóa dấu X và O trên tất cả các bản đồ rồi vẽ vào những chỗ khác. Đó là tất cả những gì cậu có thể làm được. Tên Thổ vẫn chưa về. Cậu lại xem lượt nữa cái bản đồ cuối cùng. Đó là bản đồ thành Eghe, trông như một con nhái cụt cả bốn chân. Bản đồ này thu hút sự chú ý của cậu vì cậu thấy trên đó có bốn đường ngầm, giữa các đường ngầm có nhiều phòng và một bể nước hình bốn cạnh. Một công trình đặc sắc biết bao! Hình như những người xây dựng đã tính đến cả khả năng phải tiếp tục cuộc chiến đấu trong lòng đất và nếu ở đó cũng thất bại, họ sẽ rút ra khỏi thành theo bốn đường ngầm, trong khi đó bọn địch đuổi theo sẽ chết đuối trong bể nước. Cậu nhìn lên xem tên Thổ đã quay lại chưa?
Hắn đã quay lại. Hắn đi như một cái bóng khổng lồ bên cạnh các khẩu đại bác.
Gergey vội vàng vo tròn cái bản đồ đó và đút vào túi áo ngực. Cậu dùng ngón tay chọc thủng một lỗ trong túi cho nó rơi vào trong lớp vải lót. Sau đó cậu lại cúi xuống các bản đồ đang trải trên đùi.
Tên Thổ đến ngồi xổm xuống bên cạnh và nói: - Ông mục sư vấn còn sống, họ bảo là không thể sống đến sáng mai được.
- Anh có trông thấy không?
 - Có. Tất cả các thầy thuốc đều ngồi quanh lều. Ông ta nằm trên giường lót nệm và thở khò khè như một con ngựa bị đâm thủng bụng ấy.
Gergey đưa tay lên che mặt.
 - Mày là đồng đảng của nó. – Tên Thổ giật mình nói.
- Thì đã sao? Hạnh vận của anh đang nằm trong tay tôi.
Tên Thổ nhấp nháy mắt và trở lại hiền lành ngay.
- Những tờ giấy ấy viết điều may à?
 - Không phải tờ giấy mà là điều bí mật của nó. Nhưng chỉ đối với người Thổ thôi.
Cậu nói và đưa trả những tờ giấy.
- Mày nói đi chứ. – Tên khổng lồ thầm thì – Tao đã làm xong điều mày muốn rồi.

[tieunamvu]

- Nhưng anh còn phải giải thoát cho tôi nữa cơ.
- Hô hô!
- Điều bí mật này đối với anh còn đáng giá hơn thế.
- Tao sẽ nhờ người khác.
- Người Thổ nó sẽ lấy của anh. Còn người Gia tô giáo? Bao giờ anh mới gặp lại được người Gia tô giáo biết cả tiếng Latinh, cả tiếng Thổ và lại là người mà anh có thể phục dịch một việc gì khiến người đó phải đáp lại bằng cách mở chiếc khóa vận hạnh cho anh!
Tên Thổ túm lấy cổ cậu học sinh:
- Nếu mày không nói tao sẽ bóp chết mày.
- Tôi sẽ kêu lên rằng nơi anh có một thánh ân.
Cậu không thể nói hơn nữa, những ngón tay hộ pháp của tên Thổ xiết chặt vào cổ cậu như những vòng sắt. Cậu ngạt thở.
Nhưng tên Thổ không muốn bóp chết cậu. Như thế phỏng hắn được lợi lộc gì? Nếu bóp chết cậu học sinh, biết đâu hắn chẳng bóp chết luôn cả vận đỏ? Và Hoivan đi trận đâu phải để giơ đầu cho người ta choảng. Như tất cả những tên lính trơn, hắn cũng muốn trở thành quan lớn. Những ngón tay của hắn nới ra trên cổ cậu học sinh.
- Được rồi. – Hắn nói, mặt sa sầm – Nếu mày kéo tao vào chuyện lôi thôi, lúc đó tao sẽ quật chết mày cũng chưa muộn. Mày bảo tao làm sao mà giải thoát cho mày được?
Cậu học sinh chưa thể trả lời ngay được. Cậu phải thở một chút đã. - Trước hết – cậu hổn hển nói – anh cưa cái cùm ở chân tôi đi.
Tên khổng lồ nhếch mép cười, vẻ khinh thường. Hắn nhìn quanh rồi thò bàn tay hộ pháp nắm lấy cái cùm. Hắn chỉ bóp hai cái, cái cùm đã khe khẽ kêu lên, vỡ và rơi xuống cỏ.
- Gì nữa? – Hắn hỏi tiếp với đôi mắt tò mò. - Anh kiếm cho tôi áo choàng và mũ xpahi[60].
- Cái ấy thì gay rồi đấy.
- Anh lấy của một đứa nào đang ngủ ấy.
Tên Thổ gãi cổ.
- Thế vẫn chưa hết đâu, - cậu học sinh nói tiếp – anh còn phải kiếm ngựa nữa, với một thứ binh khí gì đó. Bất kể thứ gì, tôi không kén.
- Nếu tao không tìm ra, tao sẽ cho mày một thanh gươm của tao, cái nhỏ này này.
 - Được.
Tên Thổ nhìn quanh. Khắp nơi đều là người ngủ chỉ còn những tên lính gác đi đi lại lại như những cái bóng lặng lẽ. Tên cổ dài đứng cách đó chừng hai chục bước. Cây dáo của hắn cắm xuống đất. Hắn đứng tựa người vào cán giáo.
- Mày cứ chờ đây. – Tên khổng lồ bảo. Hắn đứng dậy và lủi đi, khuất vào giữa các lều trại.
Gergey ngả lưng xuống cỏ làm như mình cũng ngủ, nhưng cậu không để cho mình chìm vào giấc ngủ, dù mỏi mệt đến đâu chăng nữa. Chốc chốc cậu lại nhìn lên trời xem mặt trăng đã đến chỗ đám mây xám hình cái bè đang chậm chạp lan ra giữa đỉnh trời kia chưa. (Nếu chúng gặp nhau, bóng tối thuận lợi sẽ phủ lên mặt đất). Mặt khác cậu chú ý đến tên ionisa cổ dài, cục cằn, đang đứng như một con diều hâu trụi cổ bị giam cầm. Chắc hắn đang ngủ đứng. Những người lính đã hành quân suốt ngày, khi đứng cũng ngủ được.
Đêm khuya mát dịu, không khi khẽ lay động vì tiếng ngáy của hàng trăm ngàn người. Dường như chính quả đất đang rù với một giọng trầm và đơn điệu như con mèo rù lúc nằm co. Chỉ thỉnh thoảng mới có một tiếng lính gác vang lên hoặc tiếng sột soạt khe khẽ của đàn ngựa đang gặm cỏ.

[59] Thành phố ở Tây bắc nước Hung, giáp biên giới Hung – Áo ngày nay.
[60] Lính phiêu kỵ Thổ.