Đội thiếu niên du kích Đình Bảng

[TuongLinh]

Việc rủi ro xảy ra tiếp theo một cách đơn giản. Sáng rõ, bọn địch nhìn thấy vết máu, và theo vết máu chúng tìm thấy xác anh Long. Một tên lính nói:

- Thằng Hoan cắt tóc đi đời rồi!

Lập tức chúng vây quanh cái xác. Đứa nào cũng nhận mình tìm ra trước. Một lát sau đội Đỗ tới. Hắn gạt bọn lính ra, đến cạnh người chết. Hắn biết ngay không phải là Hoan, không phải là người làng này, mà là một người lạ. Điều đó làm cho hắn hơi nhếch mép như muốn mỉm cười. Hắn lật xác lên xem. Hắn có đôi mắt tinh hơn mắt chó. Hắn tìm thấy một cái túi nhỏ khâu bên trong nách áo. Hắn thò hai ngón tay có đầu móng sạm đen vào túi, rút ra một mảnh giấy gấp. Hắn giở ra liếc mắt xem, rồi vội vàng gấp lại đút vào túi áo, tay hơi run. Khó mà nhìn lâu cái bộ mặt như mặt đội Đỗ lúc này. Khó mà đoán được là hắn sung sướng hay sợ hãi. Hắn sai bọn lính khiêng xác anh Long đi. Luỹ đứng sau hàng rào đã nhìn thấy tất cả. Một đêm thức trắng và những phút căng thẳng vừa qua thật quá sức chịu đựng của Luỹ. Khi chúng nó vừa vào bới đống rạ, Luỹ muốn hét lên và xông tới. Nhưng Luỹ kịp kìm lại và đứng im. Luỹ phải ngồi thụp xuống cho khỏi ngã, toàn thân run lên bần bật, nước mắt ứa ra, thương xót và căm giận. Khi chúng nó đã khiêng xác anh Long đi, Luỹ thảng thốt như người mất hồn, trở về gặp Hoan. Trông thấy Hoan, Luỹ không nói lời nào, gục xuống khóc nức nở.

Hoan không còn cách nào hơn là phải xuống ngay khu du kích báo tiếp tin này. Qua việc xảy ra, ta phán đoán như sau: Đêm qua khi thấy Luỹ bị lộ, anh Long vẫn thận trọng không chạy ngay, và bọn địch không phát hiện ra anh. Nhưng không may cái tràng súng địch bắn vu vơ kia lại trúng anh, mà chính bọn địch cũng không biết. Vì bất ngờ nên anh không kịp đối phó, ngay đến tài liệu cũng không kịp thủ tiêu.

Trên tờ giấy nhét ở túi áo trong mà đêm qua Hoan không biết, anh Long ghi những điều đã quan sát, có một vài chi tiết liên quan đến Đội du kích thiếu niên. Tờ giấy ấy lọt vào tay đội Đỗ. Tuy tờ giấy ấy ghi bằng ký hiệu riêng, nhưng biết đâu cái thằng cáo già ấy lại không lần mò ra được.

Khi Thuộc rồi Hoan đem tin xuống khu du kích, các anh ấy đã bàn bạc và đi đến một quyết định: Phải nhanh chóng thủ tiêu đội Đỗ trước khi hắn tìm ra được những bí mật trong tờ giấy. Hoan đề nghị các anh giao việc ấy cho Đội thiếu niên, và Hoan có lý khi đưa ra những ý kiến của mình.

[TuongLinh]

27

Cả buổi sáng, Thạo bận tối mắt tối mũi vì cuộc họp của bọn sĩ quan ở nhà tên quan hai. Thạo khuân về cho chúng hàng đống bia, kẹo, thuốc lá. Đứng ngoài nhìn vào, Thạo thấy chúng châu đầu quanh cái bàn rộng. Những cái mũi nhọn gí gần sát xuống tấm bản đồ trên bàn. Thằng Lơ Rát cầm bút chì xanh đỏ vừa đánh dấu trên bản đồ vừa nói với bọn ngồi chung quanh. Có lúc hắn ngả người ra thành ghế, lim dim mắt nhìn lên trần nhà rồi bất chợt hắn lại chồm dậy nói hàng tràng dài. Bọn sĩ quan im lặng nghe tên quan hai nói, có lúc cãi nhau om sòm, đập bàn ghế. Khói thuốc lá mù mịt cả gian phòng. Riêng có một thằng còn trẻ kéo ghế ngồi lùi ra xa và nhìn lơ đãng ra ngoài, dường như không để ý đến cuộc họp đang sôi nổi kia. Thạo nghĩ thầm, giá có một quả lựu đạn thả từ trên mái nhà xuống thì những cái đầu kia sẽ tan. Không phải lần này Thạo mới nảy ra ý nghĩ ấy. Nhưng Hoan đã dặn Thạo nhiều lần không được làm như thế. Thạo phải nghe theo, tuy vậy những lúc như lúc này, Thạo không khỏi oán trách Hoan. Nó chỉ cần ra cho mình một mệnh lệnh như thế. Việc dễ dàng biết mấy. Tung một quả lựu đạn xong rồi xuống khu du kích xin vào bộ đội, chấm dứt những ngày sống căng thẳng nặng nề. Thạo nghĩ mình có một thân, tha hồ bay nhảy. Thành anh bộ đội trở về làng thì chúng nó hết chế giễu, hết ném đất. Mình có thể ngẩng đầu bước đi tự do thoải mái. Mình đã lớn rồi mà những tên giặc kia lại cứ gọi mình: “Ê, nhỏ, nhỏ!…” Nhỏ à? Có thể vặn cổ chúng mày đấy! Tự nhiên mặt Thạo nóng bừng lên, một nỗi căm giận lại trào lên thúc giục hành động.

Đến chiều cuộc họp mới tan. Thằng Lơ Rát nằm sóng soài trên giường, mệt mỏi. Hắn bảo Thạo đấm bóp cho hắn. Hắn làu bàu, thỉnh thoảng lại chửi đổng một câu. Đến tối. Thạo ra hòm thư bỏ thư báo tin về cuộc họp hôm nay, Thạo lại nhận được mảnh giấy trong hòm thư và ngạc nhiên, lo lắng về cái mệnh lệnh quá vội vã trong giấy:

“Cuộc họp của địch hôm nay đáng chú ý. Phải lấy cái bản đồ!”

Về đến nhà, Thạo càng thấy cái mệnh lệnh ấy thật là khó thực hiện. Bản đồ cất trong tủ. Chìa khoá tủ ở túi áo thằng quan hai. Nếu lộ thì không còn lôi thôi gì nữa, hắn sẽ bắt Thạo đứng úp mặt vào tường và giơ lưng ra hứng đạn. Đấy là lối bắn người không nhìn mặt của thằng quan hai. Khác với thằng đội Đỗ, hắn muốn người ta hốt hoảng đón cái chết bất thình lình. Thằng đội Đỗ bắn người theo kiểu cầm súng đứng từ xa và cứ chĩa nòng vào mặt người ta rồi từ từ đi gần lại cho đến khi miệng súng sát tận ngực người bị bắn mới thản nhiên bóp cò. Đã đôi lần Lơ Rát đem Thạo đi chứng kiến việc bắn người. Thạo không từ chối được
và phải chịu nỗi cực hình đó…

Lúc này Thạo muốn trốn ngay đi, muốn bỏ nơi này và quên hết những điều đã trông thấy. Nhưng một lát sau thì cái mệnh lệnh của Đội lại khiến Thạo phải suy nghĩ. Tâm trí Thạo lại hướng về đấy, và Thạo lại thấy hứng thú vì công việc mình sắp làm. Thạo nằm ngửa, nhìn lên mái nhà tối om phác ra kế hoạch. Khi đã suy tính cẩn thận, Thạo thực hiện ngay. Thạo đi lên nhà trên. Trong nhà này, Thạo cứ nhắm mắt mà đi cũng không hề va vấp. Thạo đã tập nhiều lần như thế, không ngờ cái trò chơi ấy bây giờ lại được việc. Đến chân giường tên quan hai, Thạo đứng lại lắng nghe. Hắn ngủ lặng như người chết. Lúc này Thạo lại muốn hắn ngáy lên. Thạo đứng im một lát, nhìn qua cái màn tuyn màu xanh nhạt, và khi trông rõ được mặt thằng quan hai rúc vào cái gối thì Thạo yên tâm. Hắn đang ngủ say. Thạo đi lại phía đầu giường, nơi hắn treo áo. Thạo nhón hai ngón tay thò vào túi áo lôi chùm chìa khoá ra. Dễ dàng đến thế là cùng. Việc làm đầu tiên trót lọt lại làm cho Thạo hồi hộp hơn. Thạo nhón gót đi lại phía tủ. Quay mặt vào tủ, Thạo thấy lưng mình lạnh toát, tưởng mình đang úp mặt vào tường, và phía sau là khẩu súng đang nhằm thẳng. Không, chuyện ấy không xảy ra đâu. Thạo lần tay tra cái chìa vào ổ khoá. Một tiếng lạch xạch khô khốc. Sao nó kêu to đến thế! Thạo run tay, tưởng như tiếng công tắc điện bật lên. “Sao vớ vẩn thế? – Thạo nhủ thầm. – Việc nguy hiểm cần phải làm nhanh”. Cánh cửa tủ mở. Thạo nín thở thò tay vào ngăn tủ đen ngòm, có cảm giác như thò tay vào hang rắn. Thạo sờ hết ngăn trên ngăn dưới, tay chạm vào bao nhiêu thứ giấy tờ sổ sách, nhưng vẫn không thấy cái tờ giấy to cuộn tròn đâu cả. Rõ ràng lúc chiều Thạo thấy tên quan hai cuộn cả bản đồ ấy thành cuộn tròn chứ không gấp, hắn bỏ vào tủ này. Thạo mở nốt cánh cửa tủ bên kia, ngăn này treo quần áo. Nó đây rồi, cái bản đồ cuộn tròn đứng trốn trong góc tủ. Có phải mày đây không bản đồ ơi! Thạo lấy bản đồ, đóng cửa tủ lại, trả chìa khoá vào túi áo tên quan hai và nhẹ nhàng đi ra. Gió lùa vào vầng trán đẫm mồ hôi, lành lạnh. Thạo đứng nép ở cửa nhìn ra ngoài. Tên lính gác từ ngoài sân đang đi vào nhà ngủ của Thạo. Thạo giật mình. Cái thằng đáng ghét này lại mò vào chỗ mình nằm như mọi đêm cho mà xem. Thạo vội vàng nép theo bờ hiên chuồn xuống nhà ngang và chui ngay vào màn. Thạo nhét cái bản đồ xuống dưới chiếu và đành phải đè bẹp nó xuống. Tiếng giày đi lại phía giường Thạo, rồi một bàn tay thò vào. Thạo cựa mình rồi vờ ngủ yên. Cái bàn tay đó lại sờ vào người Thạo và lần đến túi áo. Thạo ngồi dậy hỏi:

- Ai?

- Nằm yên, tao đây!

- Cái gì thế?

- Diêm, chứ còn gì nữa, đồ ngu! Không nhận ra anh mày à?

[TuongLinh]

Thạo vứt bao diêm cho tên lính:

- Lần sau mày còn mò mẫm như thế, tao sẽ bắn đấy. Mày làm như du kích Việt Minh ấy.

Tên lính cười:

- Du kích có vào thì cũng chẳng mò đến mày đâu, nhóc ạ.

Thạo cáu:

- Thôi mày cút đi cho tao ngủ.

Ánh lửa loè lên, tên lính châm thuốc rồi vứt trả bao diêm. Hắn chưa đi, còn đứng im một lát rồi nói:

- Tiên sư đời, tao gác đêm một mình chán lắm.

- Mày sợ à?

- Tao buồn nhiều hơn sợ. Tao thấy cô độc quá… Nhưng thôi, mày thì hiểu cái đếch gì. Ngủ như mày có lúc mất đầu thật đấy.

Chờ tên lính đi khỏi, Thạo nghĩ đến việc đem cái bản đồ đi ngay. Thạo gấp bản đồ lại, nhét vào bên trong áo rồi vòng ra phía sau nhà, chui rào đi ra phía căn nhà đổ. Cái bản đồ to quá không thể nhét gọn vào hòm thư được. Thạo moi gạch dưới chân tường, chôn bản đồ xuống. Trong bóng tối, Thạo nguệch ngoạc bút chì lên mảnh giấy rồi nhét vào hòm thư. Trở về nhà chui vào giường nằm. Thạo mới thấy đầu óc đỡ căng thẳng nhưng người thì mệt mỏi. Thạo gõ ngón tay nhè nhẹ xuống giường theo nhịp trống ếch rồi ngủ thiếp đi… Thạo mơ thấy thằng Lơ Rát kéo tai Thạo và lôi ra đúng chỗ giấu bản đồ. Hắn gí súng lạnh buốt vào má Thạo, hỏi: “Bản đồ để ở đâu?” Bỗng nhiên, Thạo thấy chỗ đất chôn bản đồ nứt ra, cái bản đồ vuông giăng ra như một tấm thảm, từ từ bay lên. Thằng quan hai giơ tay chực túm lấy, nhưng Thạo đã nắm lấy cánh tay hắn giật xuống và kêu lên… Thạo giật mình tỉnh giấc, thấy thằng quan hai đang đứng ở đầu giường mình. Thạo bàng hoàng vùng dậy. Lơ Rát véo tai Thạo:

- Sao hôm nay mày dậy muộn thế?

Thạo giụi mắt định chạy đi lấy nước cho hắn rửa mặt, nhưng hắn ra hiệu thôi.

Hắn nhìn vào mặt Thạo một lát, rồi nói:

- Sáng nay tao không tiếp ai. – Nói xong hắn đi lên nhà trên.

Thật là khó hiểu. Chắc là hắn biết rồi nhưng sao hắn không tỏ vẻ gì cả. Hôm qua Thạo đã tưởng tượng ra thái độ điên cuồng của tên quan hai lúc hắn biết mất cái bản đồ. Sao bây giờ hắn lại im lặng thế? Khi Thạo đem cà phê lên cho hắn, Thạo thấy một tấm bản đồ trải rộng trên mặt bàn, cái bút chì xanh đỏ đặt ở trên, ở một góc là cái gạt tàn thuốc lá đầy ùn tro và mẩu thuốc thừa. Cái bản đồ mới. Hắn làm lại chăng?
Thấy Thạo vào, hắn đang ngả lưng trên ghế liền ngồi thẳng dậy nhìn Thạo. Cặp mắt hắn trong suốt. Hắn nhìn Thạo với vẻ lạ lùng như mới gặp lần đầu. Thạo cũng nhìn lại hắn rồi đặt nhẹ cốc cà phê lên bàn. Hắn đứng dậy vỗ vào vai Thạo:

- Thằng bạn nhỏ, nhớ là sáng nay tao không tiếp ai.

[TuongLinh]

28

Buổi sáng hôm ấy, khi tên quan hai Lơ Rát mở tủ thấy mất chiếc bản đồ, hắn không lục lọi tìm kiếm vì hắn tin vào trí nhớ. Tối hôm qua hắn cất ở góc tủ, ngăn đựng quần áo. Cảm giác đầu tiên là hắn kinh hoàng, lo sợ, cái bản đồ ấy hắn chuẩn bị cho một trận càn lớn vào ba huyện Tiên Du, Quế Dương và Võ Giàng, gọi tắt là Tiên-Quế-Võ. Hắn chịu trách nhiệm lập ra kế hoạch trận càn mà ở cuộc họp sĩ quan hắn đã trình bày. Hắn không vừa lòng về cuộc họp đó, vì hắn thấy những tên sĩ quan khác có nhiều ý kiến bác bỏ ý kiến của hắn một cách ngu xuẩn. Trong lúc họp, hắn không kiềm chế nổi mình nữa và đã để lộ ra cái thái độ khinh bỉ sự ngu dốt của bọn kia, và nhất là đối với một tên sĩ quan ở phòng nhì. Tên này lúc nào cũng nhìn hắn với thái độ thân thiện bên ngoài. Điều đó làm cho hắn khó chịu. Hắn thừa biết rằng kế hoạch này hắn đã tốn bao công phu nghĩ ra, bằng cả những kinh nghiệm thất bại cay đắng của hắn, nhưng bọn phòng nhì có thể bác đi một cách vô lý mà không giải thích. Vì thế giữa hắn với bọn phòng nhì thường có những cuộc tranh cãi, rồi đi đến hiềm khích. Nhất là sau trận càn thất bại vừa rồi ở khu du kích, tuy chưa tìm ra nguyên nhân cụ thể nhưng Lơ Rát biết rằng bọn phòng nhì có nghi ngờ hắn. Điều mà hắn lấy làm sỉ nhục là mối nghi ngờ đó lại thông qua đội Đỗ, một thằng đội mật thám người bản xứ. Trong lúc hắn đem thân ra trận thì bọn phòng nhì lại ngồi đằng sau mà xoi mói. Cứ đẩy chúng ra trận, chúng sẽ biết. Đối phó với du kích đã đủ làm cho hắn đau đầu rồi, bây giờ mất cái bản đồ quan trọng này thì hắn thấy ngay số phận của hắn, vì thế mà hắn kinh hoàng, lo sợ. Đáng ra thì hắn phải báo cáo thẳng lên cấp trên, bỏ cái kế hoạch của trận càn này đi, vì cái bản đồ ấy, cái kế hoạch ấy vào tay du kích trước rồi. Nhưng báo cáo điều này thì bọn phòng nhì kia sẽ không tha hắn. Lơ Rát tưởng tượng đến bộ mặt đắc thắng của bọn phòng nhì, của thằng đội Đỗ, hắn không thể nào chịu nổi. Còn một điều sâu xa nữa là gần đây, qua nhiều lần thất bại, hắn đã bắt đầu thấy chán nản, bắt đầu thấy cái vinh quang của hắn xây dựng bằng sự nghiệp quân sự này khó mà đạt được. Lần chết hụt vừa rồi đã làm cho hắn thấy sự lung lay đổ vỡ của lòng tin mù quáng. Hắn không thể chết một cách thanh thản như trước đây hắn nghĩ nữa. Cuộc chiến tranh này dần dần phơi bày sự thực ra, và cái hào nhoáng bên ngoài mà hắn bị hấp dẫn đã rơi rụng dần. Giờ đây chỉ còn một điều duy nhất cho mục đích cuộc đời hắn là sống và trở về đất Pháp. Thắng lợi hay thất bại cũng vậy. Những ý nghĩ này trước kia còn lờ mờ, thì đến nay đang sáng tỏ ra. Và hắn quyết định ỉm chuyện này đi, vẽ lại những đường chỉ dẫn của trận càn lên một tấm bản đồ khác. Hắn cũng biết việc làm đó là phản bội, nhưng cái ý thức đó không còn mạnh mẽ như trước kia nữa; thậm chí hắn còn lờ mờ thấy rằng việc hắn làm không có gì sai trái.

Khi hắn xuống nhà ngang gọi Thạo, óc hắn cũng loé lên một chút nghi ngờ, nhưng rồi hắn cũng không đào sâu mà dập tắt ngay đi. Hắn không muốn nghĩ đến điều gì làm lung lay cái quyết định trên. Vả lại, trong tình cảm, hắn vẫn tin Thạo, nên qua thái độ của Thạo, hắn lại yên tâm mà chứng minh rằng Thạo không dính líu gì đến vụ này. Hắn đóng cửa, dặn Thạo không cho ai vào, và hắn cố quên tất cả để chú tâm vào việc vẽ lại tấm bản đồ. Nhưng khi làm xong thì hắn giật mình thấy một sơ hở lớn mà hắn chưa nghĩ ra. Hắn đặt ra câu hỏi: Cái bản đồ ấy có phải du kích lấy không? Nếu họ lấy thì đấy là việc làm dại dột và non kém. Đáng lẽ chỉ chụp ảnh cái bản đồ chứ sao lại lấy cả cái bản đồ ấy đi! Lấy như thế có khác gì báo cho hắn biết mà thay đổi kế hoạch. Hắn lại tự trả lời: Du kích có thể phạm phải điều non kém ấy, có lẽ vì một điều đơn giản là họ không đào đâu ra loại máy ảnh tối tân. Nhưng như vậy thì công việc hắn làm bây giờ lại làm cho điều non kém của du kích đạt thắng lợi. Hắn sẽ trở thành một tên sĩ quan hạng bét, một tên lính ngu xuẩn. Hay là bọn phòng nhì lấy cắp cái bản đồ này để chơi khăm hắn một vố? Hắn tức điên lên khi nghĩ đến cái hành động mà hắn cho là quái gở đó. Nếu thế thì thối nát quá, không thể tin được. Hắn hoang mang bực bội vì một mớ ý nghĩ trái ngược ấy. Còn một điều rất nghiêm trọng đặt ra trước mắt hắn nữa, là nếu hắn lại phải đi chỉ huy trận càn này thì hắn sẽ làm thế nào? Hắn sẽ chuốc một thất bại nhục nhã hơn. Hôm trước cấp trên hắn còn lưỡng lự trong việc cử người chỉ huy. Hắn tuy không đứng ra nhận việc, nhưng hắn đã phác ra kế hoạch thì chắc cấp trên sẽ giao cho hắn thực hiện kế hoạch ấy. Bây giờ hắn chỉ còn mỗi một mong ước là cấp trên hắn sẽ cử người khác, để cho kẻ khác cũng được nếm mùi thất bại, mà còn thất bại sâu cay hơn hắn nữa.

Điều mong ước của hắn cũng không phải là viển vông.

Qua vài lần thất bại, bọn quan trên đã có ý định cử tên khác thay Lơ Rát. Hắn được lệnh bàn giao cái kế hoạch đó cho một tên khác chỉ huy trận càn, và đổi hắn đi Bắc Ninh ngay. Giá lúc khác thì hắn sẽ bất mãn vì cái lệnh này, nhưng bây giờ thì hắn vừa lòng, thậm chí còn thấy rất sung sướng nữa. Hắn cố giấu niềm vui thích ngấm ngầm đó khi gặp cấp trên và tên bạn hắn đến nhận bàn giao. Thế là hắn thoát cái mớ bòng bong ấy, hắn thoát sự kiềm chế theo dõi của bọn phòng nhì ở Đình Bảng, và nhất là hắn thoát chết, hay ít ra cũng là tránh được sự nhục nhã trong trận càn này. Đầu óc Lơ Rát tưởng như có thể vỡ bung ra được vì những ý nghĩ lộn xộn trái ngược. Cho đến chiều tối, một lần nữa một câu hỏi lại đột ngột hiện ra trong đầu hắn, dằn vặt hắn: “Ồ, đành là quan hai Lơ Rát đã quyết như thế rồi, nhưng đối phương thì sao? Du kích, Việt Minh… sẽ thắng!” Ôi, giá như trước kia thì chỉ mới nghĩ đến đó là Lơ Rát đã giận sôi lên rồi. Còn bây giờ thì thôi. Lơ Rát mệt quá rồi. Tốt hơn hết là cứ để cho sự việc diễn biến đến đâu thì đến. Hắn như người đi chạy trốn, vùi đầu vào cơn ngủ li bì. Sáng hôm sau Lơ Rát vui vẻ chấp hành mệnh lệnh trên: đi Bắc Ninh. Hắn bắt Thạo cùng đi, điều này thì hắn kiên quyết và Thạo phải nghe theo. Vì hắn nghĩ rằng để Thạo ở lại thì mọi việc làm vừa rồi của hắn sẽ lộ ra, và thực tâm hắn mến Thạo, tin Thạo. Không dễ gì chọn được một đứa trẻ thông minh lanh lợi như thế bên cạnh mình.

[TuongLinh]

29

Một tên quan tư về thay Lơ Rát. Hắn nếm ngay thất bại trong trận càn Tiên-Quế-Võ. Cái bản đồ do Thạo đưa ra đã giúp rất nhiều trong việc chủ động chuẩn bị chống càn. Đội Đỗ đã đánh hơi thấy tên quan tư này hơn hẳn Lơ Rát về mưu mẹo. Hắn ra sức hoạt động để tâng công lên chủ mới. Tên quan tư chấp thuận những ý kiến của phòng nhì. Chúng ra sức củng cố lại Đình Bảng bằng mọi cách. Đội Đỗ là tên tay sai đắc lực trong việc này. Lơ Rát đem Thạo đi, hắn tiếc lắm. Hắn nghi ngờ và theo dõi Thạo vì hắn đã thấp thoáng thấy vài đầu mối. Hắn để ý đến bọn trẻ. Hắn chắp nối lại một số sự việc và nhận thấy rằng bọn trẻ trong làng nhất định hoạt động có tổ chức. Bây giờ cần tìm ra cái gốc, tức là cái tổ chức của những hoạt động ấy. Tên quan tư nói với đội Đỗ:

- Tôi đã từng khám phá ra một tổ chức thiếu niên rất lợi hại. Đối với chúng, phải có cách đối phó riêng. Bọn trẻ nông nổi, sơ hở, nhưng chúng lại táo bạo. Chúng nó có thừa dũng cảm và không dại dột đâu. Phải làm cho những khối óc non trẻ ấy khiếp sợ đến kinh hoàng, chứ không nới tay nhẹ nhàng được. Nhưng đừng làm tràn lan vì không khéo sẽ kích động lòng căm hờn của chúng nó, của cha mẹ, anh chị chúng nó, mà lòng căm hờn thì bao giờ cũng đáng sợ.

Đội Đỗ hiểu ra điều ấy. Hắn vừa thích thú lại vừa sợ. Hắn sợ mất cái đầu. Sau vụ anh Long chết, hắn biết du kích đã thọc sâu về làng. Ban ngày hắn đi đâu đều có lính đi kèm. Ban đêm hắn đi lén lút, cốt giấu kín tung tích. Hắn thường mò đến nhà lý Bài hút thuốc phiện. Hắn không cưỡng lại được tật nghiện ngập. Ở nhà lý Bài, có đủ người phục dịch cho hắn, nhất là mụ vợ hai lý Bài. Hắn thay đổi cách đi về. Có đêm hắn ngủ lại nhà lý Bài, có đêm bất chợt hắn ra về. Lúc hắn đi một mình, lúc đi cùng một tiểu đội lính đi tuần. Hắn đi về bằng nhiều lối khác nhau. Nhưng dù sao hắn vẫn phải đi lại, hắn không thể biến thành con chuột được, và hắn không thể lọt khỏi màng lưới theo dõi của những người xử tội hắn.

*

*   *

Hoan suy tính rất nhiều trong việc lựa chọn người thi hành bản án đối với đội Đỗ. Người Hoan chọn đầu tiên là Húc. Hoan bàn riêng với Húc chọn thêm hai đội viên nữa. Hoan muốn chọn hai đội viên lớn tuổi, khoẻ mạnh ở trong tổ của Húc. Không phải nghĩ ngợi lâu, Húc đề nghị:

- Lớn và khoẻ trong tổ tớ có Dìn và Bảy. Dìn chắc chắn, giao việc này nó sẽ làm tốt. Tớ tin nó lắm. Sức nó có thể quật ngã đội Đỗ mà chẳng run một chút nào đâu. Tớ yêu nó vì cái tính gan dạ ấy. Còn thằng Bảy thì nhanh nhẹn tháo vát, có nhiều mưu mẹo, có thể giúp thêm tớ và thằng Dìn. Ba thằng làm việc này, tớ tin chắc thành công. Phải trừ khử con chó săn ấy đi mới được.

Vẻ tự tin lộ rõ trong mắt Húc. Hoan đồng ý chọn Dìn; riêng Bảy, Hoan suy nghĩ cân nhắc. Hoan vẫn tin Bảy, nhưng chọn vào công việc cần cẩn thận và tuyệt đối bí mật này, Hoan hơi e ngại.
Húc nói:

- Cậu ngại chọn Bảy phải không? Không lo đâu Hoan ạ, gần đây cậu ấy không nói năng lung tung như trước nữa. Cậu ấy lại nhanh nhẹn và có sức khoẻ. Mình tin là cậu ấy làm tròn được việc này. Vả lại, còn tớ và cậu Dìn nữa chứ. Nó chẳng dại gì lại khoe khoang cái việc giết đội Đỗ với mọi người.

Cuối cùng Hoan đồng ý. Hoan gặp cả ba đội viên để phổ biến nhiệm vụ.

[TuongLinh]

Húc nói:

- Giết đội Đỗ là đúng lắm rồi. Con chó săn ấy đã làm hại chúng ta khá nhiều. Nhưng khử hắn bằng gì? – Húc nghĩ đến một lưỡi kiếm mỏng như lá lúa và sắc đến mức thổi sợi tóc chạm vào là đứt ngay.

Hoan nói:

- Có vũ khí. Việc đầu tiên là phải nghĩ cách làm cho tốt.

Dìn thủng thẳng:

- Tôi làm được việc ấy.

Bảy có vẻ thận trọng:

- Phải xem cách thức làm ăn như thế nào đã.

Hoan cùng ba đội viên bàn bạc kế hoạch rồi giao vũ khí. Dìn nhận khẩu súng lục, còn Húc và Bảy mỗi người nhận một con dao găm. Bảy không vừa lòng vì không được nhận súng. Nhưng Dìn chưa bị địch chú ý, giao nhiệm vụ chính cho Dìn là đúng.

Khi họp xong, Dìn hỏi Hoan:

- Súng này bắn tốt chứ?

- Tốt lắm.

- Cậu có dặn thêm gì nữa không?

- Không, tớ tin ở cậu, Dìn ạ!

Dìn có một điều áy náy là Bảy cũng được giao công việc này. Dìn cảm thấy có điều gì không ổn, nhưng vì chỉ mới cảm thấy nên Dìn không nói ra.

Dìn về nhà, vào buồng tối khoét một lỗ vách nhỏ, qua lỗ ánh sáng đó Dìn tập ngắm súng. Đêm hôm sau Dìn giấu súng vào người, lần ra con đường mà đội Đỗ có thể đi qua. Đêm thứ nhất, rồi đêm thứ hai. Dìn trở về, người ướt đẫm sương. Ngày thứ ba Dìn đến xóm lý Bài nhặt phân rơi để nhìn rõ tất cả những con đường sau trước chung quanh nhà lão lý. Dìn chạm trán với đội Đỗ. Dìn bỗng thấy người lạnh đi một chút. Kệ hắn, Dìn vẫn lúi húi nhặt phân. Ban ngày Dìn không đem súng theo. Đội Đỗ túm tóc Dìn kéo lên, nhìn vào mặt:

- Mày là thằng Dìn phải không?

Dìn không nói, nhẹ nhàng gỡ tay hắn ra và cúi xuống hối tiếc: “Tại sao mình không nghĩ đến chuyện giết hắn ban ngày. Thật là lỡ một dịp tốt”. Đội Đỗ bỏ đi, Dìn cũng gánh phân về nhà. Đêm đến Dìn định ngủ một giấc rồi sẽ đi, nhưng không ngủ được. Cái mặt choắt của tên đội mật thám vẫn chập chờn trước mặt Dìn. Cái câu hắn hỏi có gì đáng nghi ngờ không? Giá lúc hắn vừa túm tóc mình, mình chĩa ngay nòng súng vào ngực hắn. Cần phải làm như vậy thì làm, mình không run, hắn chết là đáng đời. Mai phải đề nghị Hoan cho mình được làm việc ấy cả ban ngày. Mình sẽ khéo léo để khỏi bị lộ, và nếu vì thế mà mình bị bắt thì mình cũng đã giết được hắn rồi.

Chợt có tiếng chó sủa vang trong xóm, rồi tiếng đi lại rầm rập. Dìn nhảy xuống đất, chạy ra mở hé cửa. Bọn lính đứng lố nhố ngoài sân. Ánh đèn pin quét vào nhà. Dìn nghĩ rất nhanh là chúng nó đến bắt mình. Dìn sờ khẩu súng vẫn giắt trong người, quay vào cửa sau. Mẹ và chị hỏi Dìn:

- Đi đâu bây giờ?

Dìn nói nhỏ:

- Nếu chúng hỏi thì bảo là tôi đi… – Dìn suy nghĩ rồi nói nhanh – đi đánh cá đêm. Tôi đi đây.

Dìn lách qua cửa sau ra gốc ổi gần bờ ao, định chui rào chạy ra ngoài, nhưng bọn lính đã bao vây tất cả.
Dìn ngồi nép xuống gốc ổi nghe ngóng. Bọn lính đã sục vào nhà. Chúng nó hỏi:

- Thằng Dìn đâu?

[TuongLinh]

- Nó đi đánh cá đêm.

- Khám nhà!

Đúng là chúng nó bắt mình rồi! Dìn chạy ra sau nhà, vớ nhanh mấy cái lờ đánh cá đem nhúng xuống ao. Mấy tên lính đã đạp cửa sau ra vườn. Gấp lắm rồi. Dìn sờ vào khẩu súng rồi rút ra lội xuống bờ ao nhẹ nhàng đặt nó xuống. Khẩu súng chìm nghỉm, Dìn cố nhớ chỗ nó chìm. Dìn ôm mấy cái lờ ướt bước lên bờ.
Bọn lính ồ đến nơi:

- Giơ tay lên!

Ánh đèn pin chiếu vào mặt Dìn. Dìn đứng im.

Một thằng thấp bé tiến lại túm lấy Dìn:

- Mày! Ta mới gặp nhau buổi sáng…

Dìn nhận ra đội Đỗ. Trời ơi, một lần nữa Dìn lại cay đắng hối tiếc là đã trót bỏ khẩu súng xuống ao. Lại lỡ một dịp tốt. Mình bị bắt rồi, chẳng còn dịp nào nữa. Dìn thấy xót xa vô cùng. Một ý nghĩ táo bạo nảy ra, Dìn hất tay đội Đỗ, chồm lại phía hắn. Nhưng mấy tên lính đã xô đến quật ngã Dìn và trói lại. Chúng lôi Dìn về sân. Chúng vẫn lục lọi tìm kiếm ở trong nhà. Dìn yên tâm, trong nhà chẳng có gì cả. Dìn chợt để ý ngay phía sau mình cũng có một người bị trói vừa ho lên. Dìn quay lại và nhận ra Bảy. Dìn lùi lại sát Bảy, trông thấy mặt Bảy nhoà máu. Bảy ghé sát tai Dìn, hổn hển van nài:

- Dìn ơi, tao lạy mày, súng đâu mày đưa ra, không thì nó đánh tao chết! Súng đâu mày đưa ra… – Bảy cứ thều thào nói, cặp môi sưng vếu như hai quả nhót ủng.

Dìn hỏi lại:

- Sao mày lại nói thế?

- Nó đánh tao đau quá, tao đã nói là mày giữ súng, súng đâu mày đưa ra…

Thế là thằng Bảy đã khai ra rồi. Cái điều nghi ngờ, lo ngại của Dìn hôm trước đã thành sự thật. Dìn giận sôi lên, ghé sát vào mặt Bảy:

- Mày câm mồm đi!

Bảy vẫn rên rỉ như người mê sảng:

- Nó đánh tao chết mất, súng đâu mày đưa ra…

Dìn uất ức nghẹn ngào:

- Đồ ngu dại, mày khai như thế là phản bội. Mày đừng khai gì nữa, mặc tao. Nếu mày khai bậy bạ, tao sẽ giết mày trước!

Thấy Bảy ủ rũ đau đớn, Dìn nguôi giận nói nhỏ:

- Đừng sợ, khai ra chúng càng đánh dữ. Mày cố chịu đau một ít. Mày có khai thằng Húc không?
Bảy gật đầu.

Dìn run lên vì giận dữ, nói với Bảy:

- Mày không được khai ra đứa nào nữa. Đừng phá hoại Đội. Mày đã phạm một tội lớn. Không được khai ra nữa, dù chết thì thôi. Nhất là mày không được khai ra thằng Hoan.

Đội Đỗ đến trước mặt Dìn. Dìn không nói với Bảy nữa. Đội Đỗ căm tức vì lục soát mãi không tìm ra được cái gì. Hắn hỏi Dìn:

- Mày để súng ở đâu?

- Tôi không có súng.

- Tao sẽ có cách bắt mày phải nói.

[TuongLinh]

Chúng lôi Dìn và Bảy đi. Dìn ra đến ngõ thì nghe tiếng khóc của mẹ và chị. Tiếng khóc vọng theo Dìn như xoáy vào gan ruột. Dìn đưa lưỡi liếm giọt nước mắt vừa rơi xuống môi.

Chúng giam riêng Dìn một nơi. Căn buồng giam là cái chuồng lợn xây lại, mùi phân lợn còn sực lên. Ngồi trong buồng giam, Dìn nghĩ đến những việc vừa qua. Dìn hối hận vì cái tính rụt rè của mình. Hôm ấy đáng lẽ Dìn phải nói với Hoan sự nghi ngại của mình về Bảy. Bây giờ thì muộn rồi. Thằng đội Đỗ đã nhanh tay tóm đúng những người định giết hắn. Dìn chắc rằng chúng sẽ tra tấn Dìn đến nơi đến chốn. Thằng đội Đỗ có những lối đánh người khủng khiếp lắm. Tiếc là không giết được hắn. Còn khẩu súng nữa, không báo được cho bọn Hoan mò lên thì hỏng mất.

Dìn không phải chờ đợi lâu. Đội Đỗ không chịu đựng được qua đêm. Lúc một giờ sáng, hắn gọi Dìn lên phòng tra tấn. Những dụng cụ tra tấn đã bày sẵn. Dưới ánh đèn đỏ trông chúng càng gớm ghiếc. Cái kìm mở hoác cái miệng đầy răng như miệng cá sấu, những sợi dây da ngoằn ngoèo như những con rắn… Riêng có cái hòm quay điện vuông vắn ánh lên một nước sơn đen bóng.

Đội Đỗ đứng dựa vào tường nhìn Dìn như con chó sói nhìn mồi trước khi cấu xé. Hắn chỉ một chiếc ghế con bảo Dìn ngồi. Hắn cũng đặt một cái ghế ngồi đối mặt với Dìn. Hắn vào cuộc một cách đột ngột:

- Mày định bắn tao?

- Chúng tao định giết mày.

- Ai bảo chúng mày làm?

- Không có ai bảo.

Hắn nhìn sát vào mặt Dìn, nói:

- Những câu trả lời như vậy tao nghe nhàm tai rồi, thằng oắt con ạ. Ai sai mày làm?

- Chẳng ai sai bảo tao cả. Mày ác lắm, giết người làng tao thì chúng tao giết lại mày.

Đội Đỗ dịu giọng:

- Mày nói “chúng tao” là những ai?

- Là tao và thằng Bảy.


Đội Đỗ nhắc:

- Thằng Húc nữa.

Dìn gật đầu.

- Còn một thằng nữa kia mà?

- Có ba đứa thôi.

- Mày định giết tao bằng gì?

Dìn không mắc mưu hắn:

- Bằng tay không.

- Tay không! – Đội Đỗ nhếch mép cười đứng dậy. – Bằng tay không, chúng mày định làm gì tao?

Dìn nhìn thẳng vào mặt kẻ thù:

- Bóp cổ. – Dìn nói, hai tay nắm chặt, tưởng như mình thừa sức làm điều ấy, ngay cả trong lúc này.

[TuongLinh]

Đội Đỗ đạp mũi giày vào ngực Dìn. Dìn ngã theo chiếc ghế xuống sàn nhà. Đội Đỗ với cái roi da. Hắn nhằm cẩn thận, quất roi đầu tiên ngang mặt Dìn. Dìn thét lên một tiếng. Hắn quất roi thứ hai và nói:

- Lúc ở bờ ao mày đã định làm như thế đấy! Bây giờ mày bóp cổ tao đi xem nào?

Dìn quằn quại trên sàn nhà, chịu nỗi đau đớn quá sức tưởng tượng. Nhưng đấy mới chỉ là trận mở đầu. Đội Đỗ gọi hai tên lính vào. Chúng cặp cái cặp sắt vào tai Dìn, một sợi dây loằng ngoằng nối từ đấy lại cái hòm vuông sơn đen kia. Hai tên lính quay điện. Những tiếng vo vo đều đều nổi lên, dòng điện đi qua người Dìn như trăm ngàn lưỡi dao lùa vào tất cả các thớ thịt, khớp xương. Dìn tưởng như máu lạnh đi và xương thịt cứ tan dần ra. Thân thể Dìn giật lên từng đợt. Dìn chỉ kịp nghĩ: thế là chết! Nhưng rồi Dìn lại mở mắt, thấy toàn thân mình đẫm nước, nước lai láng khắp nền nhà. Dìn nhìn quanh, tất cả đều thấy xa lạ. Trong tai, tiếng vo vo vẫn réo lên. Một lát sau Dìn ngửi thấy mùi thuốc lá. Dìn trông thấy một cái trán bóng loáng. Dìn nhớ ra rồi, đấy là thằng quan tư mới đổi về. Hắn cũng mò xuống đây. Tiếng đội Đỗ lại vo vo bên tai Dìn:

- Mày đã biết dại dột chưa? Mày bị đòn, còn cái đứa xúi giục mày lại không việc gì cả, tội gì mày chết thay cho nó? Tao không cần lấy khẩu súng của mày làm gì. Chúng tao thiếu gì súng. Tao chỉ cần mày nói một điều thôi. Ai xui mày? Một lời dễ dàng như thế sẽ cứu mày thoát chết.

Dìn mệt lắm rồi, lưỡi như tê cứng lại. Dìn nhắm mắt nằm im. Bây giờ thì không nói gì nữa là hơn. Đằng nào thì chúng cũng tra tấn mình rồi. Cũng chỉ đau đến thế này là cùng. Thật là ghê gớm. Đau quá thì mình chết, và chết thì hết, không còn biết đau nữa.

Đội Đỗ nhắc lại câu hỏi và hắn kiên nhẫn chờ đợi. Dìn nhắm mắt nằm im và thực ra cũng không hiểu rõ ràng là hắn muốn hỏi điều gì. Một lúc sau hắn lại tiếp tục cái trò tra tấn. Dìn chỉ còn nghe mang máng bên tai những tiếng kêu thét hết sức xa lạ mà Dìn không biết đấy là ở miệng mình thốt ra, rồi sau Dìn hoàn toàn không biết gì nữa. Đến lúc Dìn mở được mắt ra thì thấy tối om và lại ngửi thấy mùi phân lợn. Nhờ vậy mà Dìn biết mình đang nằm ở buồng giam chứ không phải nằm ở dưới mồ. Thế là mình không chết. Mình không thể nào chết được. Mụ Chỉ, mụ hàng xóm lắm mồm ấy thường bảo mình: “Của trời đánh cũng không chết”. Có lẽ mụ ấy nói đúng. Trời đánh mình cũng không chết thì đội Đỗ không thể đánh chết mình được, hắn không thể bằng trời. Mình sẽ thoát, sẽ xuống ao mò khẩu súng lên, vào thẳng nhà đội Đỗ, không cần phải rình nữa. Hắn sẽ không thoát được. Mình sống thì hắn chết. Dìn thấy trong người nóng lên một chút. Dìn định giơ cánh tay lên nhưng không tài nào giơ nổi, tưởng như là cánh tay người khác vậy. Dìn áp má xuống nền đất lạnh, không thấy khó chịu vì mùi phân lợn nữa. Dần dần đầu óc Dìn càng tỉnh táo ra.

[TuongLinh]

30

Như thế đấy, có những việc chúng ta tốn nhiều công phu chuẩn bị, lại có thể bị hỏng vì một sơ hở nhỏ nhặt. Cái đêm ấy đội Đỗ vẫn đến nhà lý Bài hút thuốc phiện. Hắn mới hút được vài điếu thì có một tên lính đến gọi hắn về có việc cần. Lúc ấy trời mới chập choạng, hắn bỏ dở chầu thuốc ra về. Giữa đường hắn gặp Bảy. Bảy lúi húi đi không nhìn thấy hắn, nên bất ngờ đâm sầm vào hắn và bị vấp ngã. Hắn đang vội, định bỏ đi, nhưng cặp mắt cú vọ của hắn thoáng thấy dưới tà áo của Bảy có một vệt sáng. Hắn dừng lại đợi Bảy đứng dậy. Hắn bắt Bảy đứng im giơ tay lên, và hắn tìm con dao một cách dễ dàng. Hắn bắt Bảy đi theo hắn về nhà. Bảy được nếm đòn, không chịu nổi, đã khai ra Húc, Dìn và khẩu súng. Hắn lập tức điều lính rồi thân hành đi bắt Dìn và Húc, và mọi việc xảy ra như đã kể trên.

Húc bị tra tấn không khác gì Dìn, nhưng Húc không im lặng chịu đựng như Dìn mà cứ chửi toáng lên để cố quên nỗi đau đớn, cho đến lúc không nói được nữa.

Mãi đến sáng hôm sau Hoan mới biết cái tin kinh hãi đó. Thế là công việc hỏng rồi. Sự thất bại lần này làm cho Hoan lo lắng buồn bã, và Hoan cũng biết rằng còn nhiều tai hại không biết trước được sẽ xảy ra. Hoan phải tìm cách đối phó. Điều mà Hoan cần làm là tìm ra nguyên nhân mà các bạn bị bắt. Có kẻ phản bội hay là do sơ hở? Chúng nó bắt ba đứa, hay còn sẽ bắt ai trong Đội nữa? Một đêm Hoan lảng vảng đến gần nhà những đội viên bị bắt xem có dò xét được manh mối nào không. Đến gần nhà Dìn, Hoan được nghe những lời đôi co giữa mẹ Dìn và mụ Chỉ.

Mụ Chỉ cong cớn rêu rao:

- Chuyến này thì tù ráo cả nút. Cái thằng ấy thì nó khai ra tất. Đầu không phải, lại phải tai!

Mẹ Dìn nói:

- Ai có phận người ấy, việc gì đến bà mà bà lo.

- Việc gì à? Khốn nỗi cái thằng con bà nó lại không ưa tôi. Biết đâu khi roi vào đít nó lại không khai quấy khai quá cho xuôi. Nó ghét ai lại không khai ra hết ấy à? Nó không ưa tôi, cái thằng trời đánh ấy ai ưa được nó.

Một chị hàng xóm nghe mụ Chỉ nói ngứa tai, liền chen vào:

- Thằng Dìn có khai thì Tây cũng chẳng bắt bà đâu. Bắt bà thì lấy ai buôn hàng lậu cho chúng!

Mụ Chỉ xỉa xói:

- Việc gì đến nhà chị. Bà thừa biết có khối đứa ganh ăn với bà.

Rồi mụ xuống giọng, thân mật nói với mẹ Dìn:

- Tránh voi chẳng xấu mặt nào, cái gì cũng thế, đều phải chạy qua cái đồng tiền. Bà chạy lấy ít nhiều, lên mà xin con về. Có thiếu thì tôi giúp bà một ít, chỗ hàng xóm tôi chẳng tính lờ lãi gì đâu.

Mẹ Dìn vừa buồn vừa giận, trả lời:

- Con tôi chẳng có tội tình gì mà phải chạy chọt. Người ta bắt oan rồi người ta lại tha thôi. Cảm ơn cái lòng thơm thảo của bà.

Mụ Chỉ nhổ toẹt bãi nước trầu:

- Tuỳ bà, thân tôi, tôi biết cách lo liệu. Có gì thì sau này bà đừng trách là tôi biết mà lại không bảo.